5. Jaarstukken 2024 (4 juni).pdf
Tekst van het document
- 33 -
Specialistisch aanbod: WMO extra kosten 2024 € 302.000 - Afrekening 2023 -/- € 9.000 De totale kosten op WMO vallen € 293.000 hoger uit dan begroot. Het grootste deel zit in de zogenaamde oude WMO kosten huishoudelijke hulp en hulpmiddelen WMO. (€ 137.000) 1. Meer aanvragen HH en hogere tarieven zorgen voor een stijging van € 155.000 in 2024. 2. De afrekening van 2023 geeft een voordeel van € 18.000 omdat we de wijziging in tarieven iets te hoog hadden meegenomen. WMO Hulpmiddelen aanpassingen woningen geeft een nadeel van € 119.000. In 2024 is een aanvraag voor een grote aanpassing van € 110.000 beschikt. De uitvoering zal in 2025 plaats vinden maar de kosten worden verantwoord in 2024 omdat de beschikking toen gedaan is. -
Op de “nieuwe’ taken WMO zit een overschrijding van € 37.000.
De stijging op HH lijkt geen incident. In de hele regio wordt een toename geconstateerd. Ook komende jaren zal hier rekening mee gehouden moeten worden. Jeugdhulp 2024 De kosten op jeugdhulp vallen voor 2024 € 461.000 hoger uit. De € 461.000 worden veroorzaakt door met name incidentele kosten van € 435.000 . Hierover is de raad vertrouwelijk geïnformeerd via de memo “Toelichting meerzorgkosten Jeugd” Afrekening 2023 In 2024 is een afrekening van de kosten voor Save ontvangen. Voor ons geeft dit een voordeel van € 114.000.
- 34 -
2. Leefomgeving
Leefomgeving - Programma 2 Visie van het programma Inwoners en ondernemers voelen zich thuis en participeren in een veilige leefomgeving. Een ruimte waar een ieder vrij in kan bewegen, die ook beleefd en gevoeld wordt als gemeenschappelijk, als openbaar, als van ons allen. Wat houdt het programma in? Het programma leefomgeving omvat een diversiteit aan beleidsterreinen op het gebied van een veilige, functionele en een toekomstbestendige leefomgeving. Het gaat om lokaal beleid en de uitvoering van diverse wettelijke taken. De integraliteit van het beleid en uitvoering krijgt steeds meer vorm in de Omgevingswet. Het programma heeft diverse raakvlakken met onderdelen van andere programma’s.
- 35 -
- 36 -
Trends en ontwikkelingen
Trends en ontwikkelingen Maatschappelijke ontwikkelingen en vraagstukken raken de fysieke leefomgeving. Dit is de ruimte waar we met z’n allen gebruik van maken en ook benut kan worden om bij te dragen aan de oplossing(en) rondom deze vraagstukken. Voorbeelden van trends en ontwikkelingen hierin zijn: • • • • • • •
Energietransitie; circulaire economie; klimaatverandering; omgevingswet; inclusieve samenleving; veranderingen op het gebied van afval en grondstoffen; beleefbare natuur en een groene leefomgeving.
- 37 -
Effect 1- Een veilige openbare ruimte
Effect 1- Een veilige openbare ruimte Wat wilden we bereiken? De openbare ruimte vervult belangrijke functies die bijdragen aan het welzijn van mens, milieu, economie en natuur. Het beheer van de openbare ruimte dient een evenwichtig verdeelde aandacht te geven aan deze functies. We richten ons op integraal en kwaliteit gestuurd beheren van de openbare ruimte. Hiermee wordt een goed ingerichte, optimaal en duurzaam beheerde openbare ruimte beoogd die intact, schoon, veilig en groen is. De term ‘IBOR’ (‘Integraal Beheer Openbare Ruimte’) is de noemer waaronder gemeente Woudenberg deze ontwikkelingen schaart en deze dragen bij aan de visie van het programma Leefomgeving.
Integraal beheer openbare ruimte staat voor alle maatregelen om de openbare ruimte op de gewenste kwaliteitsniveau te krijgen en in stand te houden . Deze benadering gaat ervan uit dat de openbare ruimte als één geheel wordt ervaren en dat de inrichtings-, onderhouds- en gebruikskwaliteit bij elkaar moeten passen.
- 38 -
Kwaliteit van onderhoud, inrichting en gebruik openbare ruimte (alle aspecten):
CROW Woudenberg ‘gemiddeld’
A+
A
B
C
D
A+=Zeer goed, A=Goed, B= voldoende, C=matig, D=slecht A+=Zeer goed, A=Goed, B= voldoende, C=matig, D=slecht We hanteren de B/C-norm voor de kwaliteit van de openbare ruimte. In het groenbeleidsplan wordt onderscheid gemaakt in de volgende beeldkwaliteitsniveaus Beeldkwaliteit: Functie:
A B B/C C
Kijkgroen Groenaankleding Recreatiegroen Natuurgroen
Wat hebben we daarvoor gedaan? We hebben ons ingezet om de gehanteerde streefwaarde B/C voor de kwaliteit van de openbare ruimte te behouden. Dit hebben we gedaan door middel van regulier beheer. We hebben uitvoering gegeven aan de herinrichting van formele en informele speellocaties in de wijk Het Zeeland. De speelruimte in deze wijk is voorzien van herziene formele en informele speellocaties waarbij speciaal aandacht is geschonken aan een inclusieve inrichting. Toestellen zijn zoveel mogelijk toegankelijk gemaakt voor kinderen met een fysieke beperking. Zo is bijvoorbeeld ook voor kinderen met een auditieve beperking een speelbord speciaal ontworpen. Naast de herinrichting in het Zeeland is de speellocatie Berkenlaan, ter hoogte van de Wartburg en de Oosterpoort nieuw aangelegd. De (her)inrichtingen zijn tot stand gekomen met inspraak van de inwoners (jong en volwassenen) van de wijken. Samen met onze inwoners hebben we gewerkt, op basis van het Groenbeleidsplan, aan de thema’s die ons vandaag de dag bezig houden: klimaatadaptatie, natuur en biodiversiteit, innoveren en verduurzamen en burgerparticipatie. In het uitvoeringsplan staan de maatregelen om de doelen voor eerder genoemde thema’s op het gebied van openbaar groen en landschap te halen.
- 39 -
Er is (samen met partners) gewerkt aan het vergroten van het belang van klimaatbewustzijn en biodiversiteit met verschillende acties zoals tegelwippen (tegel eruit, plantje erin) in particuliere tuinen en ook op openbare grond in Heuvelrugtuinen. Daarnaast is in 2024 samen met het het samenwerkingsverband 'Groen aan de Buurt' een buurtgerichte aanpak in de wijk Nico Bergsteijn gestart. In dit project worden bewoners gestimuleerd de versteende openbare buitenruimte te vergroenen en te onderhouden. Verder vergrootte en bewaakte de gemeente de biodiversiteit door de aanleg van bijenlinten met wilde bloemen, het faciliteren en fysieke en financiële ruimte te bieden aan de landelijke boomfeestdag op Sportpark 'De Grift'. Ook was er in 2024 aandacht voor het bestrijden van invasieve exoten zoals de eikenprocessierups en Aziatische duizendknoop. De bestrijding van de eikenprocessierups is binnen de begroting alleen preventief uitgevoerd, mede omdat de plaagdruk laag was. Op de Vieweg en achter de Nico Bergsteijnweg is een pilot gedraaid om op een milieubewuste manier door middel van heetwaterinjecties de invasieve exotische Japanse duizendknoop te bestrijden. Met betrekking tot landschapsbeheer en -ontwikkeling is opnieuw de samenwerking aangegaan met het platform Groenblauwe Dooradering (voorheen platform Kleine Landschapselementen).
Binnen dit platform heeft de gemeente een faciliterende rol en draagt met ambtelijke ondersteuning bij aan de samenwerking. Afval en grondstoffen De gemeente Woudenberg ziet een toekomst waarin we geen grondstoffen meer verspillen, maar afval steeds meer als nieuwe grondstof weten te hergebruiken. We zetten in op verbetering van het afvalscheidingsgedrag teneinde het restafvalaanbod verder te verlagen en om te bevorderen dat grondstoffen schoner aangeboden worden. Daarmee vindt minder afkeur op grondstoffen plaats, wat leidt tot minder verbranding van afval en afname van CO2-uitstoot en ook hogere inkomsten voor de gemeente. Waar staat de gemeente afgezet tegen de beleidsdoelstellingen? Conform het Grondstoffenbeleidsplan 2021-2025 (GSP) blijft de focus in het Uitwerkingsplan Grondstoffenbeleid 2024-2025 met name op afvalpreventie en kwaliteit van grondstoffen. Ook worden maatregelen uitgevoerd, welke gericht zijn op bewustwording en gedragsverandering en verbetering van het serviceniveau. Ondanks externe factoren die prijsverhogend kunnen zijn, blijft ook goed gekeken worden naar mogelijkheden om de kosten beheersbaar te houden. Jaarlijks rapporteert onze afvalinzamelaar ROVA de belangrijkste resultaten van het voorgaande jaar, in de grondstoffenmonitor. In 2024 is de grondstoffenmonitor 2023 opgesteld. Belangrijke conclusies hieruit zijn: • • • •
Met een restafvalaanbod van 78 kilo per inwoner voldoet de gemeente ruimschoots aan de landelijke VANG-doelstelling van 100 kilo per inwoner in 2020. Het scheidingspercentage is in 2023 met 2% gedaald naar 79%. De landelijke VANG-doelstelling van 75% is gehaald. In 2023 is gemiddeld 31 kg pmd per inwoner gescheiden. Een daling met 5 kg pmd per inwoner ten opzichte van het voorgaande jaar. De daling komt grotendeels doordat er meer pmd is afgekeurd i.v.m. vervuiling. De afvalstoffenheffing van de Gemeente Woudenberg lag in 2023 op niveau van het landelijke gemiddelde. In vergelijking met het gemiddelde van de ROVA-gemeenten lag dit hoger. De afvalstoffenheffing naar 2024 en naar 2025 is niet verhoogd.
- 40 -
Wat hebben we gedaan? Er zijn zorgen over de vervuiling van het Woudenbergse PMD. Nu de acceptatie strenger wordt, ontstaat afkeur, welke minder-opbrengsten en meer-kosten met zich meebrengt. Hierdoor wordt een beperkt deel van het gescheiden ingezamelde PMD nu als restafval verbrand. De kwaliteit van het ingezamelde GFT houden we ook in de gaten, omdat de kwaliteit landelijk gezien blijkt te verslechteren. Het in februari 2024 door het college vastgestelde Uitwerkingsplan Grondstoffenbeleid 2024-2025 (gedeeld met de raad in maart 2024) beschrijft diverse maatregelen die verbetering van kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen beogen. De in 2024 uitgevoerde maatregelen betroffen onder meer maatregelen die afvalinzamelaar ROVA kunnen helpen om tijdens de inzameling ‘vervuilde’ van ‘niet vervuilde’ PMD-inzamelmiddelen te onderscheiden. Dit gebeurde door inzet van voorlopers bij inzameling en door een gedragsveranderingscampagne als onderdeel van een uitgevoerd PMD-optimalisatieprogramma. In 2024 zijn zo’n 10.000 containers (verdeeld over 3 rondes) gecontroleerd door voorlopers, 614 kaarten gehangen aan de minicontainers met informatie over afval dat er niet in thuishoort. Bij aanvang van de campagne betrof het percentage containers dat niet is geleegd door teveel vervuiling 16%.
Na afloop van de campagne betrof het percentage minicontainers dat niet is geleegd door teveel vervuiling 7%. Daarnaast startte ROVA in 2024 de “proef wegen op de zijlader”. Tijdens deze proef stapten de chauffeurs uit om de minicontainer op inhoud te controleren als het inzamelvoertuig aangeeft dat een container te zwaar is. Bij pmd is gewicht immers een belangrijke indicator van vervuiling; pmd is licht materiaal en vervuiling vaak zwaar. In de tweede fase van de proef bekeek ROVA of de kwaliteit van de totale vrachten verbeterden als de minicontainers, die zwaarder zijn dan het vastgestelde gewicht, niet geleegd werden. De proef liep tot februari 2025. In 2024 heeft de VNG, als vertegenwoordiger van Nederlandse gemeenten waaronder Woudenberg, de “ketenovereenkomst verpakkingen" met Verpact opgezegd. Partijen werken nu aan de totstandkoming in 2025 van een nieuwe overeenkomst, die moet zorgen voor o.a. beter recyclebare verpakkingen en meer eenduidigheid en transparantie in acceptatie van pmd. In september 2024 hadden we de succesvolle week van Heel Woudenberg schoon. Omdat zwerfafval voor velen een van de grootste ergernissen is in de leefomgeving riepen wij onze inwoners en collega’s op om zwerfafval op te ruimen. Kinderen leren over (het voorkomen van) zwerfafval en afval scheiden is bovendien belangrijk. Jong geleerd is immers oud gedaan.
Een tweetal basisscholen ruimde zwerfafval op in het gebied rond hun school én kregen een boeiende les waarbij ze meer leerden over op de verschillende aspecten van zwerfafval en recycling van grondstoffen. Bijna 200 inwoners, jong en oud, staken tijdens de week van Heel Woudenberg schoon 2024 de handen uit de mouwen om een stukje van Woudenburg op te ruimen. Deze aanpak om te komen tot bewustwording en gedragsverandering ten aanzien van zwerfafval vindt de komende jaren structureel plaats. Vanuit een aantal DES-leden ontvangt de gemeente signalen dat er problemen ondervonden worden met de opslag en afvoer van bedrijfsafval. Niet ter discussie staat dat de oplossing van het geschetste probleem ten aanzien van bedrijfsafvalinzameling in eerste instantie een eigen verantwoordelijkheid van de ondernemers is. De gemeentelijke afvalinzamelaar ROVA zamelt enkel afval van huishoudens in. De gemeente heeft enkele ondernemers bezocht en het DES-bestuur voorgesteld om een informatiesessie te organiseren voor geïnteresseerde DES-leden om informatie te delen over toegestane opslag- en afvoermogelijkheden en de eisen waaraan de winkeliers moeten voldoen. Bij de sessie wordt ook RUD Utrecht en een private inzamelaar uitgenodigd om informatie te geven en vragen te beantwoorden.
- 41 -
Effect 2- Borgen verkeersveiligheid
Effect 2- Borgen verkeersveiligheid Wat wilden we bereiken? Vrijwel iedereen komt dagelijks in aanraking met verkeer en daarmee automatisch met verkeersveiligheid. Het belang van een goede verkeersveiligheid wordt onderstreept door de landelijke statistieken van stijgende verkeersdoden onder fietsongevallen met 75 plussers. Binnen het (landelijk) kader van ‘duurzaam veilig’ zetten alle overheden zich in voor een verbetering van de verkeersveiligheid. De gemeente Woudenberg heeft aandacht voor alle weggebruikers, waaronder de meer kwetsbare verkeersdeelnemers zoals fietsers en voetgangers. In Woudenberg zien we sinds 2014 een lichte daling van het aantal verkeersslachtoffers. In 2022 zijn 16 verkeersongevallen geregistreerd. Van deze 16 ongevallen vonden er 2 ongevallen plaats op wegen in het beheer van de gemeente, 12 ongevallen op provinciale (N-)wegen en 2 ongevallen op de snelweg (A12). In 2024 zijn er 13 verkeersongevallen geregistreerd. Van deze 13 ongevallen vonden er 5 ongevallen plaats op wegen in het beheer van de gemeente, 6 ongevallen op provinciale (N-)wegen en 2 ongevallen op de snelweg (A12). Deze cijfers zijn gebaseerd op geregistreerde ongevallen door de politie. Wat hebben we daarvoor gedaan? Conform het recente wegbeheerplan (2023-2027) en de landelijke normen van het CROW heeft de gemeente Woudenberg onderhoud uitgevoerd aan bestaande wegen en paden.
Dit onderhoud komt ten goede aan de verkeersveiligheid. In hoofdlijnen is er groot onderhoud uitgevoerd op de Voskuilerweg, de Voskuilerdijk, Oudenhorsterlaan, Landaasweg en de Spoorlaan. Daarnaast zijn er reparaties aan diverse asfaltwegen uitgevoerd. Tenslotte is er in de kern van Woudenberg met name onderhoud uitgevoerd aan voetpaden.
- 42 -
In 2024 is in samenwerking met inwoners gewerkt aan een nieuwe inrichting voor de Griftdijk in combinatie met onderhoud aan de weg. Dit zal in 2025 worden uitgevoerd. Behalve onderhoud aan bestaande wegen zijn er ook middelen ingezet voor de realisatie van nieuwe verkeersmaatregelen, gericht op verkeersveiligheid. Zoals bijvoorbeeld verkeersdrempels, verkeersteller met display en fietsparkeervoorzieningen. Tevens zijn voorbereidingen getroffen voor toekomstige projecten in de aanpak van verkeersveiligheid en infrastructuur, dit resulteert in de volgende projecten/acties: • • • •
Rotonde N224/N226 Herinrichting verkeer en afwatering van oostelijk deel oude wijk Laanzicht te combineren met uitvoering van de rioolvervangingen in het kader van de klimaatadaptatie. Per jaar wordt een gedeelte van de beschreven wijk aangepakt. In 2024 zijn voorbereidingen getroffen voor de herinrichting van de Rembrandtlaan. Dit zal in 2025 worden uitgevoerd. Verkeersveiligheidsonderzoek Woudenberg, afgerond in 2024. Evaluatie rotonde Europaweg, afgerond in 2024.
Deze projecten/acties zijn noodzakelijk om de verkeersveiligheid en de verkeersinrichting te borgen en het wegennet klaar te maken voor de toekomstige groei afkomstig van de nieuwe woonwijken. Daarnaast werken de gemeente Woudenberg en de Provincie Utrecht nauw samen om overlast van zowel de N224 alsmede N226 zoveel mogelijk te voorkomen. De aanpassing van de rotonde N224/N226 komt tot uitvoering (vanuit project VERDER). De provincie is trekker van het project en daarmee initiatiefnemer van de procedures. De onderzoeken rondom dit project van de provincie lopen nog. De verwachte uitvoering van de werkzaamheden is in de periode 2026-2027. Naast het onderhoud van bestaande wegen en renovaties, is binnen diverse projecten (Nijverheidsweg, Hoevelaar en diverse inbreidingslocaties) nadrukkelijk aandacht voor het ontwikkelen van een verkeersveilige leefomgeving. In 2024 is de gemeente door middel van participatie in gesprek met inwoners gegaan om meer zicht te krijgen op verkeersonveilige knelpunten in het dorp. Dit is door middel van een Enquête gedaan die door meer dan 600 inwoners is ingevuld. De uitslag van deze Enquête is eind 2024 afgerond in de vorm van de Rapportage Verkeersveiligheidsenquête Gemeente Woudenberg.
Naast een uiteenzetting van de door inwoners aangekaarte verkeersonveilige locaties bevat de rapportage ook een plan van aanpak voor het verbeteren van de verkeersveiligheid. Hierbij wordt een afweging gemaakt tussen lopende- en aanstaande projecten en situaties die op korte- en lange termijn zullen worden opgelost. In 2023 heeft de gemeente de rotonde Europaweg vervroegd laten evalueren door een extern bureau, BonoTraffics. In 2024 is in samenwerking met hetzelfde bureau de evaluatie verder afgerond. Hierbij is een pilot-onderzoek uitgevoerd met een afsluiting van de laan 1940-1945 voor gemotoriseerd verkeer, inclusief cameraschouw en tellingen. Uit de bevindingen van dit onderzoek en opgehaalde reacties tijdens de inwonersavond in december 2024 is een nieuw voorlopig ontwerp voor herinrichting van de Rotonde tot stand gekomen. Dit ontwerp zal in 2025 nader worden uitgewerkt, waarna de rotonde in 2026 zal worden heringericht.
- 43 -
Handhaving valt onder programma 3 ‘veiligheid’. De politie en de gemeentelijke Boa besteden aandacht aan verkeersveiligheid door, waar nodig, verkeersdeelnemers op gedrag aan te spreken en eventueel te handhaven. Hierbij wordt gehandeld vanuit het uitvoeringsprogramma integrale veiligheid. In 2024 is een nieuwe BOA aangesteld in Woudenberg, wat het handhavend vermogen van de Gemeente positief heeft beïnvloed. In samenwerking met de provincie Utrecht, Veilig Verkeer Nederland, Fietsersbond en andere gemeenten wordt ingezet op het aanbieden van permanente verkeerseducatie. Per jaar worden verkeers-educatieve activiteiten georganiseerd die zich richten op verschillende leeftijdsgroepen.
- 44 -
Effect 3- Geen toename van wateroverlast
Effect 3- Geen toename van wateroverlast door klimaatontwikkelingen Wat wilden we bereiken? Als gevolg van klimaatontwikkelingen ontstaan de laatste jaren in Nederland steeds vaker, steeds hevigere regenbuien. Als gevolg hiervan komt het vaker voor dat het rioolstelsel de neerslag tijdelijk niet kan verwerken, waardoor gedurende een korte tijd “water op straat” ontstaat. Het idee dat de neerslag altijd door het riool verwerkt kan worden, moet worden losgelaten. In de plaats hiervan wordt bij hevige regenbuien gekeken naar berging van de neerslag in de openbare ruimte (wegen, groenstroken, etc.) zonder schade aan gebouwen. Ook zetten we in op vergroening van de leefomgeving om de gevolgen van klimaatverandering niet toe te laten nemen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Herinrichting van een deel van de wijk Laanzicht Oost (Jan Steenlaan e.o.) is in 2024 uitgevoerd. De voorbereidingen voor de herinrichting van de Rembrandtlaan e.o. hebben in 2024 plaatsgevonden. De uitvoering van deze werkzaamheden zullen in 2025 plaatsvinden. De toenemende wateroverlast op de parkeerplaats Kostverloren als gevolg van slecht infiltrerende kolken is opgelost door op de probleemlocaties stroken met waterpasserende verharding toe te passen.
De samenwerking binnen het Platform Water Vallei en Eem is verder voortgezet, met name om de kwetsbaarheid binnen de regio te verminderen en kennis te vergroten op het gebied van onder andere klimaatadaptatie. Namens het Platform Water Vallei en Veluwe is een subsidie DPRA (Delta Plan Ruimtelijke Adaptatie) aangevraagd en toegekend. Hiermee kan de komende jaren een extra impuls gegeven worden aan klimaatadaptatie maatregelen binnen herinrichtingsprojecten.
- 45 -
Indicatoren
Indicatoren Indicatoren
Definitie
Wijze van meten
Norm
2024
2023
Streefwaarde
Beeldkwaliteit
Kwaliteit van onderhoud, inrichting en gebruik openbare ruimte (A= goed, B= voldoende, C= matig, D=slecht). Beleving van fysieke leefbaarheid openbare ruimte uitgedrukt in een rapportcijfer. Welk percentage van het gemeentelijk wegennet voldoet aan de inrichtingskenmerken van Duurzaam Veilig? Percentage bewoners dat te hard
CROW-monitor openbare ruimte (jaarlijks in de maand oktober).
B/C
B/C
B
B/C
Onderdeel van de gemeentemonitor Woudenberg, om de twee jaar.
7,5
-
-
Inventarisatie
Nul situatie bepalen
-
-
Zo hoog mogelijke percentage
Onderdeel van de Gemeentemonitor
41% (gemeten
-
39%
Zo hoog mogelijke
Beleving beeldkwaliteit
Verkeersveiligheid
Beleving verkeersveiligheid
- 46 -
Indicatoren
Definitie
Wijze van meten
Norm
Woudenberg, om de twee jaar.
Wateroverlast
rijden als belangrijkste buurtprobleem aanduidt Berekende oppervlak bebouwde kom dat voldoet aan het gestelde toetsingskader BWKP
in 2019) 40% (gemeten in 2021) 75% (situatie 2018)
Jaarlijks aanpassingen verwerken in rioleringsmodel en berekenen conform BWKP-methode.
2024
2023
Streefwaarde percentage
-
97,3%
88% in 2030
- 47 -
Verbonden partijen/ samenwerkingspartners
Verbonden partijen/Relevante samenwerkingspartners Verbonden partijen: ROVA, AVU. Relevante samenwerkingspartners: Amfors, Waterschap, Platform Water Vallei en Veluwe, Provincie Utrecht.
- 48 -
Wat heeft het gekost?
In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. VERSCHILLEN REALISATIE 2024 TEN OPZICHTE VAN BEGROTING 2024 in € 1.000 Prg
Omschrijving afwijking
Lasten Nadelig
Baten
Voordelig Nadelig
Voordelig Saldo
REALISATIE PROGRAMMA 2
5.798
3.903
1.895
BEGROTING PROGRAMMA 2
5.945
3.709
2.236
-147
194
-341
TOTAAL VERSCHILLEN TOEGELICHT
366
513
58
252
-341
Algemene verschillen
56
166
9
10
-111
Alg
Salarissen
56
Alg
Inhuur
70
Alg
Kapitaallasten, doorberekening rentekosten
78
Alg
Kleine verschillen < € 10.000
18
9
41
0
IBOR
30
56 10
-80 -78 -9
0
-11
2
Verkeersmaatregelen
0
2
Kunstwerken
0
2
Onvoorziene uitgaven wegen
30
30
- 49 -
2
Groenbeleid uitvoeringskosten
33
-33
2
Onderhoud begraafplaats
8
-8
Overig beheer leefomgeving 2
Openbare verlichting
2
Sneeuwruimen
2
Wegen Opbrengst Straatwerkbonnen
2
Onderhoud Wegen Afval, riool, begraven
0
21
0
7
-28 0
8
-8 7
13 280
285
-7 -13
49
235
-191
27
-27
2
Dividend uitkering ROVA
2
Kwijtschelding afvalstoffenheffing
2
Opbrengsten afvalstoffenheffing
21
-21
2
Opbrengsten grondstoffen afval
76
-76
2
Toevoegen aan voorziening afval / onttrekken uit
2
Kosten inzameling afval
12
12
2
Kosten verwerking afval
14
14
2
Overige kosten afval
16
16
2
Overig resultaat afval
2
Kosten riolering
2
Extra overige opbrengsten
69
-69
2
Extra opbrengsten rioolheffing
18
-18
2
Toevoeging aan voorziening rioleringen
2
Overig resultaat riool
2
Kosten begraafplaats
2
Baten begrafenisleges
0
0
49
49
0 238
238
273
-273 0
12
-12 24
-24
- 50 -
Toelichting op de grotere verschillen tussen gerealiseerde cijfers en de definitieve begroting over 2024. Salarissen en inhuur: Verschillen op salarissen en inhuur worden kort toegelicht in paragraaf E bedrijfsvoering. IBOR: Het budget onvoorzien wegen is met € 30.000 overschreden. Een groot deel van deze kosten heeft te maken met het aanpassen van de omgeving Voorhof. Op uitvoeringskosten groenbeleid is een voordeel van € 33.000. Afval: Hogere opbrengst op de afvalstoffenheffing (+€ 21.000) en hogere opbrengsten op reststoffen (+€ 76.000) van met name oud papier zorgen voor een positief resultaat op afval. Daar tegenover staat dat ook de kosten voor verwerking en inzameling hoger uit vallen (€ 42.000) In tussentijdse begrotingswijzigingen zijn de personeelskosten verhoogd en daarmee ook is ook de geraamde toevoeging aan de voorziening aangepast. Uiteindelijk was er geraamd dat we € 142.000 tekort zouden komen en aan de voorzien moesten onttrekken maar dit is door de hogere opbrengsten teruggebracht naar een tekort van € 92.000 De stand van de voorziening komt daarmee op € 353.350. Riolering: De opbrengsten op rioolheffing komen € 18.000 hoger uit. De bijdrage van derden vallen € 69.000 hoger uit. De kosten voor onderhoud zijn € 238.000 hoger dan begroot In totaal leidt dit tot een aanpassing van toevoeging aan de voorziening.
Was geraamd dat we € 488.000 konden toevoegen is dat teruggebracht tot € 215.000. Dit brengt de stand van de voorziening op € 6.555.600
Begraafplaats: Het aantal begrafenissen is hoger dan we verwachtten bij de najaarsrapportage. Hierdoor is aan begrafenis leges € 24.000 extra ontvangen.
- 51 -
3. Veiligheid
Veiligheid - Programma 3 Visie van het programma Woudenberg is een gemeente waarin inwoners zich veilig voelen, weerbaar zijn, omzien naar elkaar en waar respect de basisnorm is. Veiligheid is een belangrijke pijler. Het betekent dat iedereen zich beschermd voelt tegen risico’s, bedreigingen en criminaliteit, zowel in de openbare ruimte als in de privé-sfeer. Als gemeente werken we samen met politie, brandweer en andere partners om risico’s te beheersen, incidenten snel te reageren en preventieve maatregelen te nemen. Dit draagt bij aan het vertrouwen van inwoners in hun omgeving en zorgt ervoor dat iedereen zich in onze gemeente veilig kan bewegen, wonen en werken. Wat houdt het programma in? Onder programma veiligheid valt de openbare orde en veiligheid van de gemeente, brandweerzorg (Veiligheidsregio Utrecht), voorbereidingen met betrekking tot rampen en crisisbeheersing, toezicht in het publieke domein en diverse samenwerkingsvormen, zoals Bureau Regionale Veiligheidsstrategie, het Veiligheidshuis en het RIEC. Kosten die verbonden zijn aan uiteenlopende initiatieven, maatregelen of projecten op het gebied van veiligheid worden gedekt uit het programma veiligheid.
- 52 -
- 53 -
Trends en ontwikkelingen
Trends en ontwikkelingen • • •
• • • •
Crime change: er is in Midden Nederland sprake van een verschuiving van de meer ‘traditionele’ criminaliteit naar de harde wereld van de drugscriminaliteit, cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. De afhankelijkheid en risico’s van digitalisering nemen toe. Mede door corona is de digitalisering in een versnelling terecht gekomen. De beveiliging ervan is echter niet altijd meegegroeid. Digitale criminaliteit verandert razendsnel: van WhatsApp-fraude en fraude met online aankopen naar helpdeskfraude en diefstal van cryptomunten. Jeugd is kwetsbaar voor gewelddadige ondermijnende criminaliteit. Midden-Nederland is een kraamkamer voor jongeren die verstrikt raken in de (drugs)criminaliteit. Dit komt vooral door de aanwezigheid van een grote hoeveelheid drugsclusters die geen enkel middel schuwen om kwetsbare jongeren te dwingen of te lokken zich te mengen in de drugswereld. Ook het feit dat drugs makkelijk verkrijgbaar is, samen met de aantrekkingskracht van het grote geld, en het hoge aandeel jongeren en jongvolwassen op de totale bevolking in Midden-Nederland spelen een rol. Eenmaal een voet binnen maakt het heel moeilijk nog te ontsnappen aan de harde drugswereld. Kwetsbare inwoners met meervoudige problematiek krijgen vaak te maken met een overheid die ingewikkeld en veelal gefragmenteerd georganiseerd is. Maatschappelijk ongenoegen neemt toe.
Groepen in de samenleving lijken steeds meer tegenover elkaar te staan in plaats van naast elkaar. Wederzijds begrip en tolerantie nemen af en uitingen van ongenoegen gaan niet zelden gepaard met intimidatie, het plegen van strafbare feiten en bedreiging van mensen met een publieke taak, zoals hulpverleners, politiemensen, ambtenaren, politici en bestuurders. Mensenhandel is een groot maatschappelijk probleem. Mensenhandel vormt een grove inbreuk op de menselijke waardigheid en lichamelijke en geestelijke integriteit van slachtoffers. We onderscheiden drie vormen: arbeidsuitbuiting, criminele uitbuiting en seksuele uitbuiting. De capaciteit van de hele veiligheidsketen - politie, Openbaar Ministerie en rechtbank - staat sterk onder druk. Zeker in onze regio. Hierdoor moeten scherpe keuzes worden gemaakt aan welke zaken opvolging wordt gegeven. Keuzes die niet altijd op steun van de samenleving kunnen rekenen.
- 54 -
Regionale Veiligheidsstrategie 2023-2026 In de Veiligheidsstrategie worden de gezamenlijke prioriteiten, ambities en strategische keuzes voor de komende jaren vastgelegd. Met de Veiligheidsstrategie geven de 38 gemeenten, het Openbaar Ministerie en de politie van Midden-Nederland gevolg aan hun wens om de verantwoordelijkheid voor de integrale aanpak van de veiligheidsthema's ook echt gezamenlijk invulling te geven. De Regionale Veiligheidsstrategie 2023 – 2026 is begin 2023 ter vaststelling aangeboden. Deze Veiligheidsstrategie sluit aan op het Integraal Veiligheidsplan (IVP) van basisteam ZBLW voor 2024-2027 met daarin de volgende speerpunten en acties: • • • •
maatschappelijke onrust; verbindingen tussen zorg en veiligheid; gezamenlijk aanpakken cybercrime; bestrijding ondermijnende criminaliteit.
Integraal Veiligheidsplan basisteam ZBLW Binnen het basisteam Zeist, Bunnik, Leusden en Woudenberg (ZBLW) waarin de burgemeesters, het basisteam politie en het Openbaar Ministerie zijn vertegenwoordigd, werd in 2023 besloten om een gezamenlijke Integraal Veiligheidsplan voor de komende jaren te ontwikkelen. Door samen te werken, kunnen we strafrechtelijk én bestuurlijk een vuist maken naar criminelen. Het Integraal Veiligheidsplan ZBLW sluit aan op het Veiligheidsstrategie 2023-2026. Bij het Integraal Veiligheidsplan is ook een gezamenlijk uitvoeringsplan opgesteld voor 2024-2025 en er wordt een uitvoeringsplan gemaakt voor 2026-2027.
Uitgangspunten samenwerking: In verschillende sessies met de basisteam driehoek en de adviseurs openbare orde & veiligheid van de vier gemeenten zijn de uitgangspunten voor samenwerking geformuleerd: • •
Kwaliteiten en expertises van de gemeenten en ambtenaren worden optimaal benut. Intensiveren van de samenwerking waarbij de prioriteiten uit het gezamenlijke veiligheidsplan verdeeld worden over de vier gemeenten waarbij iedere gemeente trekker van een van de prioriteiten is. Waar nodig of gewenst zal de samenwerking worden uitgebreid en waarbij onderzocht kan worden op welke onderwerpen. Vanuit het basisteam nemen wij als gemeente het thema 'bestrijden ondermijnende criminaliteit' op als gemeenschappelijke prioriteit. Per gemeente is er ook ruimte voor een lokale prioriteit. Specifiek voor Woudenberg is de lokale prioriteit ‘verhogen van de meldingsbereidheid’ toegevoegd aan het Integraal veiligheidsplan.
- 55 -
Maatschappelijk effect 1 & 2
Maatschappelijk effect 1 & 2 – Adequaat reageren op maatschappelijke onrust & Verhogen meldingsbereidheid Wat wilden we bereiken? We willen weten wat er speelt in onze buurten en wijken. We zijn de dialoog aangegaan met onze bewoners en we willen in verbinding zijn met de personen (en organisaties) die maatschappelijk ongenoegen ervaren. We streven naar een gedeeld basisniveau waarmee we op een effectieve manier met maatschappelijke onrust omgaan. We delen kennis, organiseren oefeningen en overleggen met lokale veiligheidspartners over rollen en samenwerking. In Woudenberg hebben wij ons, samen met andere partners, ingezet op het vergroten van de meldingsbereidheid van inwoners, ondernemers en bezoekers. Wat hebben we daarvoor gedaan? In Woudenberg hebben we samengewerkt (en werken we nog steeds samen) met de gemeente Zeist, Bunnik, Leusden, de politie en Bureau RVS in een werkgroep om maatschappelijke onrust, radicalisering en polarisatie effectief aan te pakken. Wijkagenten, BOA’s en toezichthouders fungeren als ‘voelsprieten’ in de wijk, waardoor zij signalen van extremisme of polarisatie kunnen oppikken. Met de werkgroep hebben we ons gericht op het verbeteren van de samenwerking en kennisdeling. De werkgroep heeft ervoor gezorgd dat we goed voorbereid zijn op mogelijke verstoringen van de openbare orde. Ook hebben wij een start gemaakt aan de bondgenotenmethodiek.
De bondgenotenmethodiek bestaat uit een belangrijk netwerk van sleutelfiguren op lokaal niveau zoals afgevaardigden van kerken, moskeeën, scholen, (sport)verenigingen, bedrijven etc. Het doel is om ervoor te zorgen dat in tijden van onrust partijen als politie, gemeente en gemeenschap niet tegenover maar juist naast elkaar staan.
- 56 -
In Woudenberg hebben we, samen met verschillende partners, ingezet op het vergroten van de meldingsbereidheid van onze inwoners, ondernemers en bezoekers. Bij al onze communicatie hebben we de nadruk gelegd op waar mensen kunnen melden en hoe ze dat kunnen doen, van persoonlijk contact tot sociale media. We verbeteren het vertrouwen in de gemeente en de politie, zodat inwoners sneller bereid zijn meldingen te maken. We hebben daarbij benadrukt hoe belangrijk de actieve betrokkenheid van burgers is. Door het vergroten van het vertrouwen in zowel de gemeente als de politie, verwachten we dat de bereidheid om meldingen te doen en aangiftes te doen zal toenemen. Verder is de aansluiting bij Meld Misdaad Anoniem erg waardevol voor de meldingsbereidheid. Ten slotte zijn we begonnen met het opbouwen van meer interactie tussen burgers en de gemeente. We hebben voor laagdrempeliger contact gezorgd door bijvoorbeeld bewustwordingsbezoeken over ondermijning (Knock & Talk in samenwerking met Platform Veilig Ondernemen) in het buitengebied en bedrijventerreinen. Door deze warme contacten hopen we dat inwoners zich meer betrokken voelen en zich vrijer voelen om meldingen te doen.
- 57 -
Maatschappelijk effect 3
Maatschappelijk effect 3 - Verbindingen tussen zorg en veiligheid Wat wilden we bereiken? De onderlinge verbinding tussen het zorg- en veiligheidsdomein versterken en verbeteren. We doen dat door het creëren van een integrale (beleids-)aanpak, het maken van afspraken met partners over onder meer op- en afschaling van casuïstiek en informatiedeling en het lokaal en bovenlokaal leggen van de benodigde verbindingen.
Wat hebben we daarvoor gedaan? In Woudenberg zijn wij begonnen met het opzetten van de lokale persoonsgerichte aanpak (PGA) om zorg en veiligheid effectief te combineren. Het opzetten van de lokale PGA zorgt ervoor dat er een duidelijk integraal proces komt te liggen met partners zoals de politie en De Kleine Schans. Bij complexere gevallen wordt de casus doorgeschakeld naar het Zorg- en Veiligheidshuis, zodat deze op de juiste manier opgepakt kan worden. Daarnaast zijn wij gestart met een laagdrempelige Learning Community Zorg & Veiligheid, waarin we met de vier gemeenten (Zeist, Bunnik, Leusden en Woudenberg) en ketenpartners gezamenlijk leren van elkaars casuïstiek en aanpak. In 2024 zijn wij ook gestart met een integrale jeugdgroepaanpak volgens het 7-stappenmodel. De kernjongeren van de overlastgevende jeugdgroep en hun ouders (indien minderjarig) hebben een brief namens de burgemeester ontvangen. De brief bevatte een uitleg over de overlast en een uitnodiging voor een persoonlijk gesprek. De gesprekken hebben plaatsgevonden op het gemeentehuis. Bij de gesprekken waren de wijkagenten, De Kleine Schans, de adviseur openbare orde & veiligheid en een notulist aanwezig. Na het versturen van de brieven en de gevoerde gesprekken is het aantal meldingen van jeugdoverlast aanzienlijk gedaald. Jongerenoverlast blijft een punt van aandacht en wordt daarom goed gemonitord.
- 58 -
Maatschappelijk effect 4
Maatschappelijk effect 4 - Gezamenlijk aanpakken cybercrime Wat wilden we bereiken? Cybercriminaliteit is een relatief nieuwe vorm van criminaliteit die steeds ergere vormen aanneemt. Het betreft misdaden die gepleegd worden met een ICT-middel én die gericht zijn op ICT. Naast de strafrechtelijke opvolging door politie en Openbaar Ministerie, is onze ambitie om de digitale weerbaarheid van burgers, bedrijven en onze eigen organisatie te versterken. Het is de ambitie om te investeren in bewustwording, preventie, opsporing en vervolging. Daarnaast blijven we ons ontwikkelen op het gebied van kennis, samenwerking met andere partijen en het herkennen van nieuwe vormen van digitale criminaliteit en cybercrime. Wat hebben we daarvoor gedaan? Er heeft een informatiebijeenkomst over digitale oplichting plaatsgevonden door de Bibliotheek Eemland. Tijdens deze bijeenkomst, waarbij zowel wij als gemeente als de digitaal wijkagent aanwezig waren, werden deelnemers bewust gemaakt van de gevaren van online oplichting en hoe ze zich hiertegen kunnen beschermen. Ook communiceren wij over dit thema via onze sociale media kanalen om bewustwording te vergroten. Verder heeft de politie vijf mensen opgepakt vanwege betrokkenheid bij een internationale phishingbende, waaronder een verdachte uit Woudenberg.
- 59 -
Maatschappelijk effect 5 Maatschappelijk effect 5 – Bestrijding ondermijnende criminaliteit Wat wilden we bereiken? Samen met professionals signaleren, voorkomen en bestrijden van de onzichtbare criminaliteit die het gezag ondermijnt en het vertrouwen van de samenleving in de autoriteiten aantast. En de gemeente Woudenberg en haar inwoners weerbaarder te maken tegen ondermijnende criminaliteit. Wat hebben we daarvoor gedaan? In Woudenberg hebben we ons actief ingezet tegen ondermijning, door periodiek een lokaal ondermijningsoverleg te organiseren. In dit overleg worden signalen van ondermijning vanuit diverse partners besproken. Dit overleg stelt ons in staat om snel en effectief in te spelen op signalen binnen onze gemeente. Daarnaast zijn wij bezig geweest met het organiseren van bewustwordingssessies voor het ambtelijk apparaat samen met het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC). Ook zijn we bezig geweest met het versterken van de samenwerking en informatie-uitwisseling tussen de betrokken partners, onder meer door de wet BIBOB binnen de ZBLW-gemeenten meer actief in te zetten. Dit hebben we gedaan door de beleidsregels aan te passen en de wet op één lijn te brengen. Op dit moment zijn wij hiermee in de afrondende fase. Gemeenten hebben een belangrijke rol in de aanpak van mensenhandel.
Zij zijn verantwoordelijkheid voor de bestuurlijke aanpak en voor het organiseren van de juiste hulp en opvang voor slachtoffers. Ook zijn gemeenten belangrijk als aanjagers van de lokale aanpak van mensenhandel. Daarom zijn wij in de ZBLW-gemeenten begonnen aan een beleidsplan mensenhandel. Dit beleid is ook in de afrondende fase. Door deze gezamenlijke initiatieven versterken we de lokale weerbaarheid tegen ondermijning. Op vrijdag 29 november 2024 hield de gemeente Woudenberg samen met de politie en het ondermijningsteam van het RIEC Midden Nederland een integrale controle. Dit is een brede controle waarbij op verschillende vlakken wordt gekeken of de wet- en regelgeving goed wordt nageleefd in en om een pand. In totaal zijn er vijf locaties gecontroleerd.
- 60 -
Overige ontwikkelingen
Overige ontwikkelingen Bestuursagenda VRU 2024 - 2027 In 2023 heeft het bestuur - alle 26 burgemeesters - van de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) de Bestuursagenda 2024-2027 vastgesteld. Hierin staat de koers van de VRU voor deze jaren. De missie is een veilige regio voor ons allemaal. De afgelopen jaren kreeg de veiligheidsregio te maken met complexe langdurige crises die niet van tevoren te voorspellen waren geweest zoals de corona- en asielcrisis. Vandaar een ontwikkelkoers, dit geeft richting en biedt ruimte om te handelen op nieuwe ontwikkelingen. Regionaal Crisisplan VRU 2024 - 2027 Begin 2023 is de basis van de Bestuursagenda 2024-2027 vastgesteld: het Regionale Risicoprofiel. Daaruit blijkt dat naast de klassieke flitsramp er steeds vaker sprake zal zijn van langdurige crises. Natuurbranden en overstromingen vormen de grotere veiligheidsrisico’s. Daarnaast zijn de volgende ontwikkelingen de komende jaren belangrijker voor het risicobeeld: • •
Onder invloed van klimaatverandering worden weersomstandigheden extremer en minder voorspelbaar. De energietransitie leidt tot de introductie van nieuwe energiebronnen en -dragers. Deze brengen nieuwe risico’s met zich mee die van invloed kunnen zijn op de hulpverlening. • Als gevolg van extramuralisatie en vergrijzing zijn steeds meer mensen aangewezen op bijzondere voorzieningen of zorg in hun eigen woning en krijgt de VRU tijdens een crisis vaker te maken met verminderd zelfredzame mensen. • De verdergaande digitalisering leidt tot meer digitale verstoringen met mogelijke maatschappelijke ontwrichting als gevolg. In 2024 kwam er landelijk meer aandacht voor veiligheidsrisico's die grote verstoringen met zich meebrengen: naast extreem weer, worden langdurige stroomuitval en een militaire hybride dreiging benoemd. Hiermee neemt de aandacht voor veerkracht van de samenleving op een dergelijke grote crisis toe.
- 61 -
Organisatie crisisbeheersing De veiligheidsregio bereidt zich voor op langdurige, sluipende crises door de organisatie van de crisisbeheersing hier op aan te passen. In 2024 is hiervoor de planvorming afgerond en eind 2024 is het Operationeel Kernteam permanent (OKT-p) van start gegaan. Dit is een regionale groep mensen die al vroeg een mogelijke crisis, zoals hoogwater, monitoren. Zij alarmeren vele partijen en kunnen vroegtijdig ingezet worden, en gelijktijdig langdurig. Meer dan vroeger wordt een crisis bestrijden de hoofdtaak, in plaats van een taak erbij. Bevolkingszorg De gemeente en de veiligheidsregio organiseren samen bevolkingszorg. Bevolkingszorg is de zorg bij een crisis voor de inwoners en omgeving. Voorbeelden zijn opvang van inwoners wiens huis verwoest is, nazorg zoals een herdenking, omgevingszorg zoals hekken om een gevaarlijke situatie, en crisiscommunicatie. In 2024 is besloten om de nieuwe organisatie over de bevolkingszorg compacter te maken en de kwaliteit te verhogen. Hiernaast krijgt de crisiscommunicatie een zwaardere rol. De nieuwe manier van organiseren start in 2025, hiervoor zijn diverse voorbereidingen getroffen in 2024. Woudenberg werkt nauw samen met district Eemland (dit zijn de gemeentes Leusden, Baarn, Soest, Amersfoort, Bunschoten en Eemnes) om de gemeentelijke crisistaken goed te organiseren.
In 2024 zijn diverse medewerkers die voor de gemeentelijke crisisbeheersing werken op cursus geweest en iedere nieuw aangenomen medewerker krijgt een basistraining over de gemeentelijke taken bij een crisis. Verder is er een oefening geweest met het gemeentelijk beleidsteam en de VRU. Roedel wolven Een roedel wolven heeft zich gevestigd in en rondom de gemeente Woudenberg, in de Utrechtse Heuvelrugbossen. 2024 heeft in het teken gestaan van een reeks veiligheidsincidenten met wolven, die veel impact hebben op agrariërs, inwoners en ondernemers in Woudenberg. De provincie is bevoegd gezag, duidt de incidenten en treft zo mogelijk maatregelen. Ten noorden van Woudenberg is een gebied tijdelijk afgesloten geweest. Team veiligheid en communicatie hebben intensief samengewerkt om de inwoners te waarschuwen en voor te lichten, o.a. via de gemeentewebsite en sociale media. De gemeente heeft een belronde gedaan langs de horeca en recreatie ondernemers, de burgemeester en wethouder zijn bij verschillende ondernemers en agrariërs langs geweest en er is een informatie avond gehouden voor veehouders. Er is een wolvenmeldpunt ingesteld, ook heeft de gemeente bij de provincie en het rijk de problemen van inwoners en ondernemers aangegeven.
- 62 -
Project onbeheersbare natuurbrand Er is een groot regionaal project waarbij de voorbereiding op een onbeheersbare natuurbrand verbeterd wordt. Door de klimaatverandering neemt de kans hierop toe. Woudenberg is een 'natuurbrandgemeente', hier kan een dergelijke natuurbrand grote gevolgen hebben. Het project heeft drie onderdelen: 1. veerkracht van de samenleving, b.v. het uitdragen van een handelingsperspectief; 2. risicobeheersing, b.v. het ontwikkelen van kaders voor natuurgebieden om natuurbranden beheersbaar te houden; 3. repressieve slagkracht op regionaal en bovenregionaal niveau. In 2024 is er een publiekscampagne gehouden in Woudenberg om inwoners en toeristen beter voor te bereiden op een natuurbrand. Met een grote zorginstelling is een traject gestart om de planvorming bij een natuurbrand te versterken. In 2025 start de gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbestrijding rondom het Henschotermeer, hier zijn voorbereidingen voor getroffen.
Evenementenbeleid In de zomer van 2024 heeft de gemeenteraad het nieuwe evenementenbeleid. Om het evenementenbeleid zo breed mogelijk te gedragen te laten zijn, is een participatietraject opgezet. In dit traject zijn er gesprekken gevoerd met organisatoren van evenementen, is er onder de inwoners een vragenlijst uitgezet en is er de mogelijkheid geweest tot gesprek daarover op de inwonersavond. Daarnaast is het advies van verschillende experts ingewonnen. Parallel hieraan hebben we ook gewerkt aan het stroomlijnen van incidentele festiviteiten en soortgelijke activiteiten.
- 63 -
Indicatoren
Indicatoren Indicatoren
Definitie
Wijze van meten
Norm
2024
2023
Streefwaarde
Totaal aantal misdrijven
Aantal aangiften van het totaal van misdrijven Rapportcijfer over hoe de inwoner veiligheid ziet dan wel ervaart in de gemeente Woudenberg
Overzicht uit het politieregistratiesysteem
Misdrijven in 2018 - 323
365
385
<310
Onderdeel van de gemeentemonitor Woudenberg, om de twee jaar
Rapportcijfer in 2021 – 7,3
n.v.t. om de twee jaar
7,3
8
Rapportcijfer veiligheid
- 64 -
Verbonden partijen
Verbonden partijen / Relevante samenwerkingspartners Verbonden partijen: Veiligheidsregio Utrecht. Relevante samenwerkingspartners: inwoners, ondernemers, politie, Openbaar Ministerie, Bureau Regionale Veiligheidsstrategie, Regionaal Informatie- en Expertisecentrum, Veiligheidshuis Amersfoort, Coöperatie De kleine Schans, Omnia Wonen, maatschappelijke instanties, Bureau Halt, Buurtbemiddeling, Jeugdpunt, etc.
- 65 -
Wat heeft het gekost?
In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. VERSCHILLEN REALISATIE 2024 TEN OPZICHTE VAN BEGROTING 2024 in € 1.000 Prg
Omschrijving afwijking
Lasten
Baten
Nadelig Voordelig Nadelig
Voordelig Saldo
REALISATIE PROGRAMMA 3
1.323
7
1.316
BEGROTING PROGRAMMA 3
1.389
5
1.384
-66
2
-68
TOTAAL VERSCHILLEN TOEGELICHT
10
76
0
2
-68
Algemene verschillen
3
25
0
0
-22
Alg
Salarissen
3
Alg
Inhuur
Alg
Kapitaallasten, doorberekening rentekosten
Alg
Kleine verschillen < € 10.000
3
3 24
-24
0
0 1
Integrale veiligheid
7
Uitvoering beleid
7
Fysieke veiligheid
0
0
51
-1 0
0
2
5
2
5
0
-51
3
VRU oude jaren 2023
17
-17
3
VRU 2024
25
-25
3
Crisis en rampenbestrijding
9
-9
- 66 -
Toelichting op de grotere verschillen tussen gerealiseerde cijfers en de definitieve begroting over 2024. Salarissen en inhuur: Verschillen op salarissen en inhuur worden kort toegelicht in paragraaf E bedrijfsvoering.
Fysieke veiligheid: Vanuit de jaarrekening van de VRU worden eventuele teruggaven van gemeentelijke bijdrage opgenomen als nog te ontvangen. In 2023 is dit niet gedaan maar is dit verantwoord in 2024. Het voordeel op de jaarrekening 2024 is wel in ons resultaat van 2024 verwerkt.
- 67 -
4. Ruimte, wonen en ondernemen
Ruimte, wonen en ondernemen - Programma 4 Visie van het programma Een vitaal Woudenberg met ruimte voor wonen, werken en samenleven. Wat houdt het programma in? Het programma ruimte, wonen en ondernemen omvat een diversiteit aan beleidsterreinen in het fysieke domein. Het gaat zowel om lokaal beleid, waarover gerapporteerd wordt via de diverse beleidsnota’s, maar ook over de uitvoering van diverse wettelijke taken. De integraliteit van het beleid krijgt steeds meer vorm en een nieuw wettelijk kader via de toekomstige Omgevingswet. Het programma heeft ook diverse raakvlakken met onderdelen van andere programma’s.
- 68 -
- 69 -
Trends en ontwikkelingen
Trends en ontwikkelingen • • •
• •
De taken en ontwikkelingen die verband houden met het klimaatakkoord, zoals de Regionale Energiestrategie (hierna: RES), het verduurzamen van panden, "het opstellen van een Warmtevisie" en een uitvoeringsagenda daarbij, klimaatadaptatie, circulaire economie en de veranderingen in het fysiek domein die hiermee samenhangen. De druk op het buitengebied door nieuwe functies, wetgeving en de transitie van de landbouw, naast het belang van een gezond en vitaal platteland. Woudenberg is een aantrekkelijke woongemeente en merkt de druk op de woningmarkt. De samenstelling van de bevolking verandert, we vergrijzen net als andere gemeenten in Nederland, maar er is in Woudenberg geen sprake van ontgroening. Daarnaast is er ook in Woudenberg sprake van een huishoudensverkleining. Bij een goede woonomgeving past ook een sterke werkomgeving. Het versterken van de synergie tussen denkers en doeners in de beroepsbevolking, een goede bereikbaarheid, maar ook behoud en versterking van natuur en landschap, zijn daarbij belangrijk. De beleidskaders over de ruimtelijke kwaliteit moeten ervoor zorgen dat geen sprake is van ad-hoc-aanpassingen maar een ontwikkeling die ook op de lange termijn bijdraagt aan Woudenberg als aantrekkelijke woon-, werk- en verblijfsgemeente. Het wettelijke kader zal veranderen met de Omgevingswet.
Deze wetswijziging heeft effect maar versterkt ook de speerpunten van de dienstverlening in het bijzonder op het terrein van vergunningverlening, toezicht en handhaving.
- 70 -
Maatschappelijk effect 1
Maatschappelijk effect 1: Duurzaamheid voor mens, milieu en markt Wat wilden we bereiken? Binnen Woudenberg streven we naar een zo goed mogelijk leefklimaat voor iedereen en zetten vol in op de energietransitie. Dat doen we samen met inwoners en organisaties zoals de Stichting Duurzaam Woudenberg (SDW), coöperatie ZonopWoudenberg, Omnia Wonen en projectontwikkelaars. We werken aan vier grote duurzaamheidsthema’s, te weten energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie en biodiversiteit. We blijven inzetten op bewustwording en kennisdelen. Wat hebben we ervoor gedaan? Voor het monitoren van de verduurzaming van gemeentelijke organisatie hebben we een CO2-voetafdruk op laten stellen. Hiermee is inzicht verkregen in de uitstoot en reductiemogelijkheden van CO2 voor de gemeentelijke organisatie. Deze worden verwerkt in het nog op te stellen plan van aanpak voor het verduurzamen van de gemeentelijke organisatie (verwacht Q1 2025). We nemen onze verantwoordelijkheid met de uitvoering van onder andere de RES, de transitievisie warmte, het groenbeleidsplan en het duurzaamheidsbeleid. Op deze manier wordt vormgegeven aan de 4 duurzaamheidsthema’s. Het uitvoeringsplan aanpak duurzaamheid 2024 – 2030 is vastgesteld.
Hierin wordt een overzicht gegeven van de werkzaamheden die de verschillende thema’s raken (energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie en biodiversiteit). De regionale energiestrategie (RES) is in ontwikkeling. Naar aanleiding van de PlanMER Wind van de provincie is in juli door de raad besloten ruimte te bieden om maximaal 10 ha zon op land te realiseren. 8 ha rest- en agrarische gronden en 2ha in kader van Oer A12.
- 71 -
Vanuit de warmtetransitie, het belang van energie besparing en bestrijding energie armoede stimuleren we verduurzaming van bestaande huizen door samen met de energiecoaches van SDW een versnelling te brengen in een wijkgerichte aanpak. Ondersteunend daaraan is de campagne “Energie in Woudenberg”, waarin huiseigenaren worden ondersteund in het verduurzamen van hun woning. In 2024 hebben de energiecoaches ongeveer 200 huishoudens geadviseerd, waarvan 148 huurders in het laatste kwartaal. Zij kregen ondersteuning bij energiebesparing door middel van kleine besparende maatregelen (t.w.v. max €70), een energiedisplay, gedragstips en (voor de groep met een minimaregeling) vervanging van energie-intensief witgoed, gefinancierd via de SpUk aanpak energiearmoede. Daarnaast zijn zo’n 45 huiseigenaren geadviseerd over het nemen van kleine en grote energiebesparende maatregelen. Vanuit de transitievisie warmte zijn samen met lokale initiatieven verkenningen gestart naar alternatieve bronnen van warmte en energieopwekking. Zo wordt bijvoorbeeld gekeken naar het potentieel van aquathermie uit de Grift en loopt er een haalbaarheidsonderzoek naar de mogelijkheden van solarcarports met laadfaciliteiten voor elektrisch vervoer. Daarnaast zijn de mogelijkheden van riothermie onderzocht, maar heeft tot nu toe niets opgeleverd.
Gelet op het risico van netcongestie is een quickscan uitgevoerd naar passende warmte oplossingen voor Hoevelaar fase 3. Daarbij is blijvend aandacht besteed aan de bewustwording, bijvoorbeeld door WAUW!denberg, energiecafé, en andere activiteiten. Als gemeente zijn wij een samenwerking met 20 andere gemeenten in de provincie aangegaan om het Energie Diensten Centrum (EDC) voor particulieren op te zetten. Hiermee kunnen krachten, middelen en kennis van gemeenten gebundeld worden. Dit leidt tot betere resultaten van projecten in de hele regio. Een van deze projecten is een meerjarige collectieve ontzorging (MCO) voor isolatiemaatregelen voor eigenaar-bewoners. In 2024 is het Soorten Management Plan (SMP) opgesteld en heeft de provincie op basis daarvan een ontheffing verleend. Wat helpt om de isolatiewerkzaamheden op een natuurvriendelijke manier gemakkelijker, sneller en goedkoper uit te voeren. Het verder inbedden in de werkprocessen is de volgende stap. In 2024 heeft de kwartiermaker circulaire economie, een uitvoeringsplan circulaire economie opgesteld waarin is beschreven op welke wijze Woudenberg kan bijdragen aan de ambitie van het Rijk om in 2050 een volledige circulaire economie te hebben en het thema binnen en buiten de gemeentelijke organisatie onder de aandacht te brengen. Vanuit dit programma zijn de volgende acties al uitgevoerd: •
Begin 2024 stond het repaircafé centraal en hebben we via socialmedia aandacht gegeven aan het thema repareren. Het repaircafé is eenmalig op de zaterdag georganiseerd, zodat inwoners extra in de gelegenheid waren om het repaircafé te bezoeken. • In oktober een campagne over GFT. We stimuleerden inwoners om GFT tot bloei te brengen door er zelf, in eigen tuin, compost van te maken. • Als gemeente hebben we afspraken gemaakt met de plaatselijke moestuinen. Wekelijks halen zij de koffiedik op van het gemeentehuis om er compost van te maken. Op deze manier draagt de gemeente bij door afval lokaal in te zetten als grondstof. • Iedere pasgeboren baby in Woudenberg kreeg een wasbare zwemluier. Op deze manier kunnen ouders laagdrempelig kennismaken met de wasbare luier. Verder is in 2024 gestart met het verduurzamingsplan van het gemeentehuis. Hier is input voor verzameld en wordt in 2025 verder uitgewerkt.
- 72 -
Wij zijn daarnaast actief in het netwerk van de cirkelalliantie regio Utrecht. Hierin werken we met andere gemeenten samen. Op deze manier houden we elkaar op de hoogte, delen we de mogelijkheden met elkaar en werken we samen aan diverse projecten. Het stelt ons als gemeente ook in staat om deel te nemen aan onderzoeken en gezamenlijke verkenningen op verschillende thema’s binnen de circulaire economie. Wij hebben ons ingezet voor de uitvoering van de afspraken die zijn opgenomen in het Schone Lucht Akkoord. De Gemeente Woudenberg wil meer bewustwording creëren bij inwoners en hen informeren over wat zij ook zelf kunnen doen om bij te dragen aan een betere luchtkwaliteit. Op het gebied van de energietransitie hebben wij ons op verschillende manieren ingezet om bedrijven te ondersteunen en bewustwording te creëren, met een specifieke focus op de gevolgen van netcongestie en verduurzaming. Dit gebeurt door het verkennen van mogelijkheden en het bieden van ondersteuning waar nodig en haalbaar, met oog voor een duurzame en toekomstbestendige energievoorziening. Zo is tijdens de bedrijvenavond in maart 2024 het thema netcongestie onder de aandacht gebracht, een onderwerp dat steeds relevanter wordt voor ondernemers. Samen met de noodzaak van verduurzaming en het feit dat een HUB of andere vorm van samenwerking problemen kan verminderen.
Inmiddels is er vanuit Provincie Utrecht een hubregisseur aangesteld. Samen met deze regisseur, de coöperatie ZonOpWoudenberg en een aantal ondernemers verkennen wij de mogelijkheden voor een energiehub op bedrijventerrein Parallelweg. In 2025 worden verdere inzichten verwacht over de haalbaarheid en potentie hiervan. Ook is er in 2024 samen met regiogemeenten, VNO-NCW en de Federatie Bedrijvenkringen (FBK) gekeken naar de oprichting van een Expertiseloket Energie Regio Amersfoort (EERA). Dit loket zou bedrijven kunnen ondersteunen bij vragen over de energietransitie en hen voorzien van deskundig advies. In 2025 wordt inzichtelijk of dit loket wordt opgericht.
- 73 -
Maatschappelijk effect 2
Maatschappelijk effect 2: Vitaal dorp met ruimte voor het ontwikkelen van passend woning en bedrijfsaanbod Wat wilden we bereiken? Goede en passende woonruimte bieden voor alle Woudenbergers is onze uitdaging. De woonwensen en woningbehoefte van al onze inwoners (starters, doorstromers en senioren) willen wij zoveel mogelijk binnen onze gemeentegrenzen mogelijk maken. Duurzaam en toekomstbestendig voor iedereen in Woudenberg. Daarnaast maken wij jaarlijks prestatieafspraken met Omnia Wonen en de SHOW (Stichting Huurders Omnia Wonen). Een sterke lokale economie en gezond ondernemersklimaat is van belang voor onze inwoners en dragen bij aan de vitaliteit van de gemeente. Hier willen wij ons voor inzetten, door regie te nemen en te ondersteunen en faciliteren. Doel is dat het prettig wonen en werken is en blijft in Woudenberg voor iedereen. De druk op het buitengebied vanuit diverse belangen (wonen, werken, agrarisch gebruik, versterking natuurwaarden, energietransitie) maakt dat een goede afwijking nodig is tussen economische en natuur belangen. Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2024 is gestart met het geven van uitvoering aan de Woonvisie Woudenberg 2024-2030. In de woonvisie is vastgelegd hoe de bestaande woningen in ons dorp aan te vullen met nieuwe, op basis van de behoeften in ons dorp.
En hoe we nieuwe instrumentaria inzetten om te zorgen dat woningen betaalbaar blijven en vaker terecht komen bij de beoogde doelgroepen. De woonvisie is in overleg met Omnia tot stand gekomen. Daarnaast hebben diverse gesprekken met Omnia en SHOW plaats gevonden om gezamenlijk bij te dragen aan voldoende en passende woningen voor de doelgroep. In het verlengde hiervan zijn eind 2024 gezamenlijk (Omnia Wonen, SHOW en gemeente Woudenberg) prestatieafspraken gesloten voor 2025. Verder zijn in 2024 volgens begroting zowel de woonzorgvisie opgesteld als het woningbehoefte onderzoek 2024 uitgevoerd. De bestuurlijke behandeling en besluitvorming over beide documenten vindt in het eerste kwartaal van 2025 plaats.
- 74 -
Ten behoeve van de visievorming van de langer termijn van een Vitaal Woudenberg zijn scenario’s opgesteld en heeft het college een eerste voorkeursrichting bepaald, deze zijn in februari 2025 voor wensen en bedenkingen voorgelegd aan de gemeenteraad. De eerste 124 woningen in Fase 2 van Hoevelaar zijn in aanbouw genomen, de volgende deelgebieden van deze fase zijn bouwrijp gemaakt. Voor Hoevelaar fase 3 is een begin gemaakt met de planvorming. Waarbij onder andere bekeken wordt hier een duurzame wijk te kunnen realiseren. In 2025 zal dit een verdere uitwerking krijgen. Het regionale Handelingsperspectief Buitengebied regio Amersfoort is voorbereid en vastgesteld en in dat proces is het inzicht vergroot in de behoefte van met name de agrariërs in ons buitengebied in toekomstperspectief. Helaas is dat toekomstperspectief door diverse ontwikkelingen rond UPLG, intrekken NLPG en uitspraken van de rechter nog onduidelijk. Het VAB-beleid is geactualiseerd met de vaststelling van het Afwegingskader functieveranderingsbeleid 2024 regio Foodvalley regio Amersfoort dat in september 2024 door de raad is vastgesteld. De lokale uitwerking zal in 2025 plaatsvinden. De centrumregisseur heeft samen met de taskforce centrum ondersteuning gegeven aan ondernemers, pand eigenaren en de DES. In 2024 heeft de regisseur zich vooral ingezet op samenwerking en ondernemerschap.
In 2024 is er een draagvlakmeting voor de BIZ in het centrum uitgevoerd met een positieve uitkomst. Dit betekent dat voor 2025 en de jaren daarop de BIZ nog steeds van kracht is, dit draagt bij aan de versterking van het centrum. Op Haantjesdag was de gemeente aanwezig met een eigen stand. Inwoners en toeristen hebben hier kunnen aangeven wat zij belangrijk vinden voor het centrum en waar zij behoefte aan hebben. De uitkomst hiervan is met de taskforce centrum en het DES-bestuur besproken en waar mogelijk wordt dit meegenomen in de ontwikkeling van het centrum. Het Routebureau is eind 2024 begonnen met het vernieuwen van het fietsknooppunten systeem, dit loopt door tot het voorjaar 2025. Het contract met het Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT) Heuvelrug en Vallei is verlengt en wij nemen als gemeente deel aan het project Merkversterking Grebbelinie. Ondernemers, overheden, stichtingen en andere partijen met Grebbelinie-initiatieven gaan hierin samen aan de slag om een toeristisch-recreatief totaalproduct te ontwikkelen ten behoeve van de promotie. Uit de maatwerkgesprekken met de provincie, ten behoeve van ruimte voor wonen en werken op de lange termijn, is gebleken dat Provincie Utrecht van plan is 7 hectare uitbreidingsruimte voor een bedrijventerrein toe te wijzen. Streven is om hier vanaf 2028 kavels te kunnen uitgeven.