5. Jaarstukken 2024 (4 juni).pdf
Tekst van het document
J a a r stukken 2 0 2 4
Gemeente Woudenberg
GEMEENTE WOUDENBERG Inhoudsopgave jaarstukken 2024 Jaarverslag 2024 Inleiding (inclusief eindcijfers rekening 2024) * Bestuurlijk kader * Samenvatting resultaat * Samenstelling resultaat * Financieringspositie Overzicht baten en lasten 2024 Leeswijzer jaarverslag Programmaverantwoording 1 – Samenleving 2 – Leefomgeving 3 – Veiligheid 4 – Ruimte, wonen en ondernemen 5 – Dienstverlening 6 – Algemene dekkingsmiddelen Paragrafen Paragrafen algemeen A – Lokale heffingen B – Weerstandsvermogen en risicobeheersing C – Onderhoud kapitaalgoederen D – Financiering E – Bedrijfsvoering F – Verbonden partijen G – Grondbeleid H – Openbaarheid Wet Open overheid Jaarrekening 2024 Overzicht baten en lasten 2024 Verschillenanalyse 2024 Balans per 31 december 2024 Toelichtingen * Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling * Toelichting op de balans per 31 december 2024 * Gebeurtenissen na balansdatum Rechtmatigheidsverantwoording B&W 2024 Bijlagen * Bruto verloop reserves * Stand reserve overlopende kredieten * Autorisatie reserves * Bruto verloop voorzieningen * Stand lopende investeringskredieten * Bijlage exploitatiecijfers volgens uniforme taakvelden Lasten * Bijlage exploitatiecijfers volgens uniforme taakvelden Baten * Bijlage specificatie incidentele baten en lasten * Bijlage WNT-verantwoording 2024 * SiSa-bijlage Overige gegevens Programma-indeling Prestatie-indicatoren
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
Bladzijde 3 3 5 7 9 10 11 13 34 51 67 83 105 113 115 122 132 148 155 163 181 188 190 191 202 203 209 231 232 236 249 250 256 264 265 267 269 273 274 284 288 291
-3-
INLEIDING (INCLUSIEF EINDCIJFERS) JAARREKENING 2024 1. Bestuurlijk kader De gemeente Woudenberg heeft over het jaar 2024 een stevig positief jaarrekeningresultaat welke tot stand is gekomen door voornamelijk incidentele middelen. Voor de gemeentelijke overheden blijft structurele dekking voor de uitgaven een probleem. Dit komt door de bekostiging vanuit het Rijk: steeds meer taken worden via SPUKS of andere incidentele vormen gefinancierd. Structurele financiering blijft onder de maat. De gemeenteraad is bekend met de terminologie van het ravijnjaar, vanaf 2026 wordt een stevige korting op het gemeentefonds voorzien. Dit betekent ook dat de gemeente terughoudend is met het toevoegen van meerjarige verplichtingen. We zien ook dat bij debatten in de gemeenteraad de financiële situatie zorgt voor voorzichtigheid, bijvoorbeeld omtrent het cultuurhuis en andere grote investeringen. Gemeenten worden onvoldoende gefinancierd vanuit het Rijk. Daar ondervinden wij ook de gevolgen van. De taken die de gemeente uitvoert worden dikwijls verzwaard of nemen in aantal toe, zonder dat hierbij voldoende financiële middelen ter beschikking worden gesteld. De stijgende kosten in het zorgdomein treft de gehele Nederlandse overheid. Ook de kosten voor zorg die onder de Rijksverantwoordelijkheid vallen, nemen toe.
De gemeenten worden echter niet voldoende structureel gecompenseerd voor stijgende kosten in Jeugdzorg, Wmo en de Participatiewet. Het Rijk heeft bij de voorjaarsnota incidenteel extra geld beschikbaar gesteld voor de jaren 2026 en 2027 waardoor het ravijnjaar verschuift van 2026 naar 2028. Bij de VNG en het samenwerkingsverband van de K80 laten wij steeds ons geluid horen dat de financiering van de lokale overheid moet worden verbeterd, als we de dienstverlening van de lokale overheid op peil willen houden. Het grote overschot van 2024 wordt veroorzaakt door een voordelig exploitatie op de opvang van Oekraïense vluchtelingen en een aantal kleinere posten. Ook is er op een aantal budgetten sprake van onderuitputting; financiële middelen die zijn gereserveerd maar niet worden uitgegeven. Dit betekent een totaal overschot van € 3,65 miljoen. Het college vindt het essentieel dat een deel van dit overschot wordt toegevoegd aan de algemene reserve. Daarnaast wil het college een drietal reserves aanvullen.
Bestemming jaarrekeningresultaat Het college stelt het volgende scenario voor qua resultaatbestemming: • Toevoeging algemene reserve • Toevoeging algemene reserve (tijdelijke uitbreiding personeel) • Toevoeging reserve onderhoud gebouwen • Toevoeging reserve dorpsvoorzieningen (t.b.v. investeringen De Camp) Totaal
€ 1.250.880 € 400.000 € 1.000.000 € 1.000.000 € 3.650.880
Toevoeging algemene reserve € 1.250.880 De gemeente Woudenberg heeft de wens om de financiële gezondheid van de gemeente nu en in de toekomst in beeld te brengen en te houden. Hiervoor is in 2023 het dashboard financiële gezondheid gemaakt. Het dashboard bevat 22 indicatoren. De raad heeft besloten de resultaten van vijf belangrijke indicatoren de komende jaren te verbeteren. Twee van deze belangrijke indicatoren zijn het eigen vermogen per inwoner en het weerstandsratio. Bij de kadernota 2026-2029 treft u in respectievelijk bijlage A en hoofdstuk vijf een actualisatie van het dashboard aan en een inhoudelijke toelichting hierop. Door een deel van het positieve jaarrekeningresultaat 2024 toe te voegen aan de algemene reserve zal het eigen vermogen per inwoner en de weerstandsratio verbeteren. Door de stijging van de risico’s staat het weerstandsratio onder druk. Een aanvullend argument om een substantieel deel van het jaarrekeningresultaat 2024 te bestemmen voor de algemene reserve is gelegen in gewijzigde regelgeving. Op basis van deze nieuwe regelgeving is het namelijk onder voorwaarden toegestaan om een begrotingsjaar deels te dekken met een begrote uitname uit de algemene reserve. De belangrijkste voorwaarde hiervoor is dat de algemene reserve van voldoende omvang moet zijn.
-4-
Alles overziend stelt het college voor om van het jaarrekeningresultaat een aanvullend bedrag van € 1.250.880 te bestemmen voor de algemene reserve. Met de aanvullende toevoeging krijgt de algemene reserves de omvang van € 13,4 miljoen. Toevoeging algemene reserve (tijdelijke uitbreiding personeel) € 400.000 Het college stelt voor € 400.000 toe te voegen aan de algemene reserve ter reservering voor tijdelijke uitbreiding van personeel voor de periode 2026 - 2028. De tijdelijke uitbreiding personeel betreft 0,5 fte bij het team Werk en inkomen en 0,8 fte bij het team Mobiliteit voor een periode van drie jaar. De toegenomen instroom in de bijstand maakt dat de capaciteit van het team Werk en Inkomen onder zware druk staat, terwijl tegelijkerDjd het vierogen principe ontbreekt om fouten te voorkomen. Dit maakt de uitvoering van onze gemeentelijke taak kwetsbaar. In het licht van dit alles is uitbreiding van de capaciteit met 0,5 Ee op dit onderdeel noodzakelijk voor de komende periode. Gelet op alle ontwikkelingen en werkzaamheden op het gebied van mobiliteit, is de huidige capaciteit niet voldoende om al het werk aan te kunnen. Daarom wordt de capaciteit de komende drie jaar uitgebreid met 0,8 Ee. Voor het einde van die periode evalueren we of dit nog geconDnueerd moet worden.
Toevoeging reserve onderhoud gebouwen € 1.000.000 Het college stelt voor om € 1.000.000 toe te voegen aan de reserve onderhoud gebouwen. Recent zijn door een extern bureau de meer jarenonderhoudsplannen (MJOP’s) van de gemeentelijke gebouwen opgesteld. Intern wordt op dit moment inzichtelijk gemaakt welk bedrag nodig is voor groot onderhoud aan de gebouwen voor de komende 5 jaar en de komende 10 jaar. De hoogte van de reserve onderhoud gebouwen is op dit moment € 597.000. De huidige reserve onderhoud gebouwen is gebaseerd op de MJOP’s van 2015. Door de hoge inflatie en stijging van kosten voor materialen in de afgelopen paar jaar zijn de onderhoudskosten enorm gestegen. Om het groot onderhoud voor de komende jaren te kunnen bekostigen zal de reserve onderhoud gebouwen flink verhoogd moeten worden. Dit kan deels via een eenmalige toevoeging aan de reserve onderhoud gebouwen en deels via verhoging jaarlijkse toevoeging aan de reserve onderhoud gebouwen. Op dit moment wordt jaarlijks een bedrag van € 50.000 toegevoegd aan de reserve onderhoud gebouwen. Het college stelt voor nu eenmalig een flink bedrag aan de reserve onderhoud gebouwen toe te voegen zodat het groot onderhoud voor de komende vijf jaar gedekt kan worden uit deze reserve.
Om het groot onderhoud voor de komende tien jaar te kunnen dekken wordt voorgesteld de jaarlijkse toevoeging aan de reserve onderhoud gebouwen te verhogen. Bij de cijfers van de kerntakendiscussie (onderdeel Ontwikkelingen) is er rekening mee gehouden dat vanaf 2026 de jaarlijkse toevoeging aan de reserve onderhoud gebouwen verhoogd gaat worden van € 50.000 naar € 100.000 (= extra jaarlijkse last van € 50.000). Op dit moment wordt nog doorgerekend hoeveel incidenteel en structureel nodig is om het groot onderhoud van de gemeentelijke gebouwen voor de komende tien jaar te kunnen bekostigen. Het college stelt voor om vanuit het jaarrekeningresultaat 2024 vooralsnog een bedrag van € 1.000.000 toe te voegen aan de reserve onderhoud gebouwen. Toevoeging reserve dorpsvoorzieningen (t.b.v. investeringen De Camp) € 1.000.000 Het college stelt voor € 1.000.000 toe te voegen aan de reserve dorpsvoorzieningen ter reservering voor toekomstige investeringen in De Camp. In de raad van juni/juli wordt het rapport ‘Toekomst van sportaccommodaties’ besproken en voorstellen gedaan om businesscases uit te werken voor renovatie en verduurzaming De Camp en uitbreiding van zaalcapaciteit binnensport door middel van een modulaire hal of een blaashal.
Vooruitlopend op de op te stellen businesscases van de verschillende investeringen wil het college al eenmalig een flink bedrag toevoegen aan de reserve dorpsvoorzieningen ten behoeve van toekomstige investeringen in De Camp. Daarnaast wil de gemeente ook jaarlijks gaan sparen voor deze toekomstige investeringen. Bij de cijfers van de kerntakendiscussie (onderdeel Ambities en wensen) is er rekening mee gehouden dat vanaf 2026 jaarlijks € 100.000 wordt gereserveerd voor renovatie sporthallen en jaarlijks € 60.000 voor de exploitatiekosten van een tijdelijk sporthal. Naast de gemeente zullen ook Stichting ABC en de gebruikers van De Camp een relevante financiële bijdrage moeten leveren aan de toekomstige investeringen. Het college stelt voor om vanuit het jaarrekeningresultaat 2024 vooralsnog een bedrag van € 1.000.000 toe te voegen aan de reserve dorpsvoorzieningen ten behoeve van toekomstige investeringen in De Camp.
-5-
2. Samenvatting resultaat De gemeente Woudenberg sluit het jaar 2024 af met een voordelig resultaat van € 3.650.880. Een stijging met € 2.374.800 t.o.v. de primaire begroting die in de maanden april t/m september 2023 is opgesteld en oktober 2023 door de gemeenteraad van Woudenberg is vastgesteld. De opvang van Oekraïense ontheemden zorgt ervoor dat wij een flink positief saldo hebben. (positieve invloed primaire begroting € 1,3 miljoen en bij jaarrekening € 3,3 miljoen). In de loop van 2023 en 2024 bent u via verschillende rapportages op de hoogte gehouden van de beleidsmatige en financiële ontwikkelingen. Saldo Primaire begroting
Cumulatief
€ 1.276.080
€ 1.276.080
Mutaties voorjaarsrapportage
€ 902.059
€ 2.178.139
Mutaties najaarsrapportage
€ 337.685
€ 2.515.824
Jaarrekening
€ 1.135.056
€ 3.650.880
Totaal resultaat
€ 3.650.880
Het resultaat is als volgt opgebouwd: Resultaatbepaling Saldo van baten en lasten uit de normale bedrijfsvoering Saldo van baten en lasten uit het grondbedrijf Buitengewone baten en lasten Saldo voor resultaatbestemming Resultaatbestemming Mutaties in reserves Totaal stortingen in reserves Totaal onttrekkingen uit reserves Resultaat bestemming Saldo na resultaatbestemming
Jaar 2024
Jaar 2023
923.782 V 282.882 V 2.271.740 V
2.323.000 V 114.000 V 3.690.000 V
3.478.404 V
6.127.000 V
Jaar 2024
Jaar 2023
-1.621.549 N 1.794.025 V 172.476 N
-4.077.000 N 2.117.000 V -1.960.000 N 4.167.000 V
3.650.880 V
Specificatie incidentele baten en lasten / afrekeningen vorige dienstjaren Progr. Buitengewone lasten 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
Kosten toeslagenaffaire Huur voor taalklas Kosten opvang Oekraïners Kosten Transitie div. panden opvang Oekraïners Asielzaken Lasten NPO gelden Lasten IZA SPUK regeling Energietoeslag Incidentele meerzorgkosten MetMaya Afrekening Jeugdzorg kosten oude jaren Opstartkosten MetMaya
-13.084 -53.700 -1.931.640 -1.043.427 -21.048 -37.794 -89.558 -16.900 -406.165 130.886 -129.460
N N N N N N N N N V N
-6-
1 1 1 2 2 3 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
PGB Jeugd oude jaren Afrekening WMO kosten oude jaren PGB WMO oude jaren Verkeersmaatregelen deel fietspad De Groep gedenkboom begraafplaats Afrekening VRU vorig boekjaar Omgevingswet incidentele kosten Cultureel erfgoed Opstellen VAB Voorbereiding Zuid-Oost Voorbereiding WDB Oost/ Parallelweg Voorbereiding ontwikkeling Centrum Visie Dorpsranden Zuidelijke dorpsrand Afronding Nijverheidsweg Subsidie Solar carport Duurzame Vouchers Isolatiemaatregelen Soorten Management Plan C55 SPUK duurzaamheid Energietransitie paragraaf 2.1 CDOKE gelden Sanering verkeerslawaai Transitie Overgang naar GBLT Reservering kosten ANG oude jaren vervalt Herziening voorzieningen pensioen- en wachtgeld oud-wethouders Kosten kerntakendiscussie Businesscase Cultuurhuis ivm legionella en boiler brandw Groot onderhoud gem huis 2024 vervang koeling aula 2024 Kosten Laagerfseweg Aankoop Parklaan 10A De Schans afwikkeling oude jaren Toevoeging voorziening Sociaal statuut Toevoeging voorziening Verlofregelingen Voorbereiding HR 21 Onvoorziene lasten Totaal buitengewone lasten
-16.837 11.935 -2.913 -24.920 -22.390 17.094 -10.354 -120.000 -11.960 -21.530 -7.752 -83.081 -50.539 -54.968 -344.786 -10.000 37.549 -2.475 -84.636 -10.380 -190.338 -1.966 -87.823 50.596
N V N N N V N N N N N N N N N N V N N N N N N V
-127.250
N -24.775 N -65.506 N
-23.987 N -44.041 N -5.006 N -14.492 -82.500 8.000 -48.200 -73.047 -26.138 -27.088 -5.208.394
N N V N N N N N
Buitengewone baten 1 1 1 1 1 1 2
Uitkering toeslagenaffaire Verwachte vergoeding opvang Oekraïners Herberekening vergoeding opvang Oekraïners 2023 Verwachtte vergoeding Transitie kosten opvang Oekraïners Baten NPO gelden Baten IZA SPUK regeling Verkeersmaatregelen deel fietspad De Groep
27.453 V 5.263.164 V -97.148 N 1.043.427
V 37.794 V 81.035 V 24.920 V
-7-
4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 6
Subsidie provincie Woningbouw Duurzame Vouchers Islatiemaatregelen Soorten Management Plan subsidie C55 SPUK duurzaamheid CDOKE SPUK locale aanpak isolatie Winstnemingen Grondexploitaties Afronding Nijverheidsweg Vergoeding rijk opzeggen GAZPROM Vergoeding uitlenen personeel tbv transitiekosten Oekraïne Dekking loonkosten uit SPUK gelden Onvoorziene baten Algemene uitkering, bijstellingen 2022 - 2023
41.863 -37.549 37.682 84.635 299.596 18.741 395.500 232.168 53.582
V N V V V V V V V
27.100
V 12.142 V 128.307 V 88.604 V
Totaal buitengewone baten
7.763.016 V
Saldo buitengewone lasten en baten
2.554.622 V
Saldo zonder grondbedrijf
2.271.740 V
Exploitatieopzetten grondbedrijf In april 2025 zijn de grondexploitaties van Hoevelaar fase 1 en 2 herzien. Tevens zijn voor de Nijverheidsweg nog de laatste kosten gemaakt. De exploitatieopzetten laten de volgende resultaten zien: • Hoevelaar fase 1 101.000 • Hoevelaar fase 2 294.500 • Nijverheidsweg -112.617 Totaal 282.883
voordelig voordelig nadelig voordelig
Eindcijfers EINDIJFERS REKENING VAN BATEN EN LASTEN 2024 LASTEN (inclusief toevoegingen aan de reserves) BATEN (inclusief onttrekkingen aan de reserves) VOORDELIG REKENINGSALDO
50.970.822 54.621.702 3.650.880
3. Samenstelling resultaat In de financiële najaarsrapportage was rekening gehouden met een voordelig resultaat van € 2.515.824. De jaarrekening sluit met een voordelig resultaat van € 3.650.880. Saldo jaarrekening 2024 3.650.880 V Saldo begroting na wijziging (financiële najaarsrapportage 2024) 2.515.824 V Te analyseren verschil werkelijk ten opzichte van begroot 1.135.056 V
-8-
De grotere verschillen op product (groep) zijn: VERSCHILLEN REALISATIE 2024 TEN OPZICHTE VAN BEGROTING 2024 in € 1.000 Prg
nadelig
voordelig
Omschrijving afwijking 1
Kunst & Cultuur
31.000
13.000
1
Onderwijs
101.000
50.000
1
Gezondheid
40.000
1
Sociale kracht van de samenleving
81.000
1
Participatie
145.000
1
Nabije en lichte ondersteuning
218.000
1
Nabije en lichte ondersteuning opvang Oekraïners
24.000
1
WMO 2024
302.000
1
WMO oude jaren
1
Jeugd 2024
1
Jeugd oude jaren
114.000
2
IBOR en overige beheer
11.000
2
Afval, riolering en begraven
191.000
3
Veiligheid
51.000
4
Projecten/ontwikkelingen
4
Duurzame samenleving
4
Omgevingsvergunningen
251.000
4
Grondbedrijf
126.000
5
Basisregistraties
16.000
5
Griffie
14.000
5
Vastgoed
100.000
5
Algemene baten en lasten
95.000
5
Bedrijfsvoering
5
HRM
32.000
5
Overheadskosten
145.000
6
Belastingen
13.000
6
Algemene Uitkering
824.000
6
Treasury
118.000
7
Mutaties Reserves
227.000
alg
Salarissen
93.000
alg
Inhuur
243.000
alg
Kapitaallasten, doorberekening rentekosten
95.000
alg
Overige
7.000
0
Totaal
1.691.000
2.826.000
Saldo
9.000 461.000
43.000
111.000 55.000 67.000
1.135.000
Voor een uitgebreidere toelichting op de verschillen : zie toelichting programma 1 tot en met 5 en in de verschillenanalyse 2024.
-9-
4. Financieringspositie De financieringspositie van de gemeente geeft per 31 december 2024 het volgende beeld (bedragen in € 1.000): 2024 Vaste activa / voorraden • Immateriële vaste activa • Materiële vaste activa • Financiële vaste activa • Voorraden (gronden) Totaal
2023
A.
B.
120 25.276 2.531 -2.543 25.384
2440 22.856 2.027 -1.204 26.119
Financiering met eigen en vreemd vermogen • • •
Reserves Saldo jaarrekening Voorzieningen
20.652 3.651 8.872
16.658 4.167 8.552
•
Opgenomen langlopende leningen
1.861
4.205
Totaal
35.036
33.582
Financieringstekort (A-B) Financieringsoverschot (B-A)
9.652
7.463
Het financieringsoverschot ten opzichte van 2023 is flink toegenomen. De vaste activa is gedaald ten opzichte van 2023 als gevolg van grondverkopen. De financieringszijde is per saldo toegenomen als gevolg van stijging van reserves en aflossing van langlopende geldleningen.
- 10 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN OVER HET JAAR 2024 IN DE JAARREKENING Realisatie begrotingsjaar Lasten Baten Saldo 54.621.702 54.621.702 0
Raming begrotingsjaar na wijziging Lasten Baten Saldo 61.793.140 61.793.140 0
Raming begrotingsjaar voor wijziging Lasten Baten Saldo 55.294.639 55.294.639 0
Jaarrekening 2023 Lasten Baten Saldo 74.194.263 74.194.263 0
Samenleving Leefomgeving Veiligheid Ruimte, wonen en ondernemen Bestuur en dienstverlening Totaal Programma's Algemene dekkingsmiddelen Lokale heffingen Algemene uitkeringen Treasury Totaal Algemene dekkingsmiddelen Overige
21.955.342 5.798.225 1.322.788 11.298.697 2.269.208 42.644.260
9.028.437 3.902.668 7.383 10.025.258 346.968 23.310.713
12.926.906 1.895.558 1.315.404 1.273.439 1.922.240 19.333.546
21.743.273 5.944.782 1.388.939 20.839.839 2.061.973 51.978.806
9.081.740 3.709.002 5.000 19.098.738 232.650 32.127.130
12.661.533 2.235.780 1.383.939 1.741.101 1.829.323 19.851.676
18.044.472 5.592.171 1.271.533 20.046.904 1.784.523 46.739.603
4.940.409 3.556.513 0 18.704.975 232.650 27.434.547
13.104.063 2.035.658 1.271.533 1.341.929 1.551.873 19.305.056
19.018.696 5.425.875 1.338.347 31.750.605 2.105.171 59.638.694
9.458.910 3.621.204 4.837 31.667.882 298.838 45.051.671
9.559.786 1.804.671 1.333.510 82.723 1.806.333 14.587.023
877 0 6.2465.369-
3.837.310 24.410.602 400.303 28.648.215
3.836.43324.410.602 406.549-28.653.584 -
0 0 45.526 45.526
3.825.052 23.586.903 334.000 27.745.955
3.825.05223.586.903 288.474-27.700.429 -
0 0 45.526 45.526
3.585.052 23.234.227 8.000 26.827.279
3.585.05223.234.227 37.52626.781.753 -
644 0 89.551 90.194
3.440.464 22.649.415 208.383 26.298.263
3.439.82022.649.415 118.833-26.208.068 -
Overhead Heffing VPB Onvoorzien Totaal Overige Mutaties reserves Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Totaal Mutaties reserves Resultaat Gerealiseerde resultaat Totaal Resultaat
6.615.216 68.077 27.088 6.710.381
739.447 0 129.301 868.748
5.875.769 68.077 102.2135.841.633
6.253.479 0 0 6.253.479
502.829 0 18.000 520.829
5.750.650 0 18.0005.732.650
6.576.379 0 0 6.576.379
478.529 0 0 478.529
6.097.850 0 0 6.097.850
6.060.777 84.147 76.144 6.221.069
645.705 0 81.897 727.602
5.415.073 84.147 5.7535.493.467
1.621.549 1.621.549
1.794.025 1.794.025
172.476172.476-
999.505 999.505
1.399.226 1.399.226
399.721399.721-
657.051 657.051
554.284 554.284
102.767 102.767
4.077.366 4.077.366
2.116.727 2.116.727
1.960.639 1.960.639
3.650.880 3.650.880
0 0
3.650.880 3.650.880
2.515.824 2.515.824
0 0
2.515.824 2.515.824
1.276.080 1.276.080
0 0
1.276.080 1.276.080
4.166.939 4.166.939
0 0
4.166.939 4.166.939
Groot totaal Programma's
- 11 -
Leeswijzer Jaarstukken Wettelijk kader Dit zijn de jaarstukken 2024 van de gemeente Woudenberg. De jaarstukken zijn een uitvloeisel van de Wet Dualisering Gemeentebestuur en is tevens opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Het BBV schrijft de gemeente de indeling van de jaarstukken voor. De jaarstukken de gemeente Woudenberg zijn als volgt ingedeeld: Jaarverslag Jaarrekening - Balans - Programmaverantwoording - Paragrafen - Toelichting Balans - Analyse verschillen werkelijke en raming bedragen - Balans in € 1.000 - Overzicht van de baten en lasten - Toelichting op de balans - Diverse bijlagen - Diverse bijlagen - Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Leeswijzer Wat vindt u waar in dit jaarverslag? Wij geven u een korte toelichting op de inhoudsopgave: Inleiding In de inleiding geven we aan hoe het resultaat tot stand is gekomen. Daarnaast wordt een analyse gegeven van het werkelijke resultaat 2024 ten opzichte van het geraamde resultaat bij de financiële najaarsrapportage 2024. Tot slot wordt een voorstel tot bestemming van het voordelig resultaat 2024 gedaan. Programma’s De kern van het jaarverslag vormen vijf programma’s.
Hierin worden per programma de drie W-vragen beantwoord: Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat heeft het gekost? Algemene De programma’s leveren een negatief resultaat op (de lasten zijn hoger dan de baten). Daartegenover staan de algemene dekkingsmiddelen die dekkingsmiddelen en worden gevormd door de algemene uitkering, de gemeentelijke belastingen en uitkering van dividenden. Aan het resultaat van deze posten onvoorzien wordt in dit hoofdstuk aandacht besteed. Daarnaast wordt een verantwoording gegeven over de overige posten die niet in een beleidsinhoudelijk programma zijn opgenomen. Paragrafen Een aantal financiële aspecten in de jaarrekening gaat over de programma’s heen. Deze komen terug in de zeven voorgeschreven paragrafen. Een voorbeeld hiervan is de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. De onderhoudslasten zijn verspreid over alle programma’s en worden in de paragraaf toegelicht. Overzicht van de baten en Dit hoofdstuk geeft het resultaat van de programma’s en de algemene dekkingsmiddelen weer ten opzichte van de begroting (primitief en na lasten wijziging). Tevens worden de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves conform het BBV apart in beeld gebracht. Balans Toelichting balans Bijlagen
Dit hoofdstuk vormt de kern van de financiële verantwoording. Het geeft de financiële positie van de gemeente Woudenberg weer op 31 december 2024. De balans geeft een overzicht van de waarden van bezittingen, schulden en eigen vermogen op deze datum. In dit hoofdstuk worden de activa en passiva nader uitgewerkt en bieden we inzicht in de mutaties in het jaar 2024. In de bijlagen vindt u onder andere een verdere specificatie van financiële posten die in de balans genoemd staan, overzichten van overige gegevens (waaronder gegevens welke volgens een vooraf bepaald format ter verantwoording aan het Rijk verstrekt dienen te worden) en verantwoording van specifieke uitkeringen aan het Rijk.
- 12 -
P R O G R A M M AVERANTWOORDING
- 13 -
1. Samenleving
Samenleving - Programma 1 Visie van het programma Inwoners doen naar vermogen mee en zien om naar elkaar. Samen met inwoners en maatschappelijke organisaties komt de gemeente tot collectieve en individuele oplossingen voor het activeren van inwoners en het bieden van ondersteuning en zorg. Waarbij het vertrouwen in de mogelijkheden van de inwoners centraal staat. Wat houdt het programma in? Het programma Samenleving omvat alle inspanningen die de gemeente verricht rond sport, cultuur, onderwijs, werk, participatie en zelfredzaamheid, zorg en jeugd. Dit mede op basis van de Wmo 2015, de Participatiewet en de Jeugdwet. Denk bij deze wetten aan onder meer: handhaving bij leerplicht, het voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten, passend onderwijs, leerlingenvervoer, armoedebeleid, de reguliere en bijzondere bijstand, Inburgering, schuldhulpverlening en (jeugd)gezondheidzorg.
- 14 -
- 15 -
Trends en ontwikkelingen
Trends en ontwikkelingen • • • • • • • •
De bestaanszekerheid van inwoners staat nog steeds onder druk door de hoge inflatie en de onzekerheid over energiekosten; In alle zorgdomeinen (WLZ, ZVW, Wmo, Jeugdwet, MO) stijgt de vraag naar zorg, terwijl de budgetten dalen en we te maken hebben met een toenemend personeelstekort in de zorg; In Woudenberg leven in de toekomst steeds meer kwetsbare mensen door de toename van (oudere) ouderen (dubbele vergrijzing), mensen die uitstromen uit verblijfsinstellingen (uit de jeugdhulp en volwassenen uit begeleid/beschermd wonen); Het Rijksbeleid is erop gericht ouderen steeds langer thuis te laten wonen. Dit zorgt voor een stijging en verandering van de zorgvraag onder ouderen; Onderzoek laat zien dat er sprake is van een stijging van psychische kwetsbaarheid en een toename van eenzaamheid onder jongeren, volwassenen en ouderen als gevolg van de coronapandemie; Woudenberg heeft relatief veel inwoners onder de 18 jaar en ook hier zien we de aanhoudende landelijke tendens dat steeds meer jongeren een zorgvraag hebben; Net zoals in heel Nederland groeit in Woudenberg het aantal mensen met een migratieachtergrond. In 2015 had 8,5% van de Woudenbergers een migratieachtergrond, in 2022 was dat 11,4%. In Woudenberg vangen we ongeveer 260 vluchtelingen uit Oekraïne op en 15 alleenstaande minderjarige vreemdelingen.
Daarnaast hebben we te maken met een verhoogde taakstelling van statushouders; In Woudenberg zijn de cijfers van mensen die sporten en bewegen te vergelijken met het landelijk niveau; 51% van de bewoners voldoet aan de beweegrichtlijn en 25% van de mensen is lid van een sportvereniging.
- 16 -
Landelijke ontwikkelingen in 2024: •
•
In het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) hebben de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), GGD GHOR, Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en het ministerie van VWS samen afspraken gemaakt over gezondheid en welzijn. Dit vormt de basis voor een lokale en regionale aanpak van preventie, gezondheid en sociale ondersteuning. Het doel van GALA is om mensen te helpen langer gezond en actief te blijven door gezond gedrag te stimuleren en gezondheidsproblemen te voorkomen. Het akkoord richt zich op het bevorderen van voldoende beweging, gezonde voeding, mentaal welzijn, en het voorkomen van overgewicht, roken en alcoholmisbruik. Dit wordt gerealiseerd door samenwerking tussen de gemeente, zorginstellingen, lokale gemeenschappen en andere organisaties en verenigingen. Het uiteindelijke doel is de gezondheid van de bevolking te verbeteren en gezondheidsverschillen te verkleinen. Zo dragen we bij aan de verschuiving van ziekte en zorg naar gezondheid en preventie, de zogenaamde ‘beweging naar de voorkant’. Het Integraal Zorgakkoord (IZA) is tot stand gekomen tussen de Vereniging van Zorgaanbieders, Zorgverzekeraars Nederland (ZN), de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).
Het IZA is een samenwerkingsplan dat van 2023 tot en met 2026 moet zorgen voor meer passende, preventiegerichte, duurzame en gedigitaliseerde zorg in Nederland. Deze partijen hebben gezamenlijk afspraken gemaakt om de zorg te verbeteren, de samenwerking tussen zorgverleners te versterken en de zorg toegankelijk, van hoge kwaliteit en betaalbaar te houden. Het akkoord richt zich op het verbeteren van de zorgkwaliteit en het behouden van betaalbaarheid, ondanks de groeiende zorgvraag door vergrijzing en oplopende zorgkosten. Tijdens het VNG-congres op 29 november 2024 werd de resolutie aangenomen waarmee de VNG uit het IZA stapte omdat er geen zicht was op structurele financiële middelen waren om de plannen te verwezenlijken. Alleen wanneer de VNG als gelijkwaardige partner deel kon nemen aan de gesprekken was de VNG bereid om de gesprekken te hervatten.
- 17 -
Effect 1- gezondere leefstijl
Maatschappelijk effect 1 – Gezondere leefstijl van de inwoners en meer maatschappelijk en sociaal actieve inwoners Wat wilden we bereiken? We willen bereiken dat meer inwoners een positieve, gezonde leefstijl hebben en dat meer inwoners duurzaam maatschappelijk actief zijn, hun talent ontwikkelen en zich deel voelen uitmaken van de samenleving en/of zich daarvoor inzetten. We werken daarbij zoveel mogelijk volgens het concept ‘positieve gezondheid’, waarbij we vooral uitgaan van het potentieel van de mensen en zijn of haar vermogen om met veranderende omstandigheden om te kunnen gaan. Door zo vroeg mogelijk (de kans op) problemen te signaleren en waar mogelijk collectieve en laagdrempelige ondersteuning aan te bieden, willen we de kans op zwaardere problematiek verminderen. Ook willen we optimale ontwikkelkansen voor jeugdigen aanbieden zodat een goede basis voor de toekomst wordt gelegd. Om dit alles te realiseren werken we samen met inwoners, maatschappelijke partners, verenigingen, kerken, vrijwilligers en zorgprofessionals. Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2024 zijn we verder gegaan met de uitvoering van de doelen uit het Sportakkoord II.
We hebben de zes landelijk vastgestelde ambities uit het akkoord voortgezet: Inclusie en diversiteit, Sociaal veilige sport, Vitale sportaanbieders, Vaardig in bewegen, Ruimte voor sport en bewegen en de Maatschappelijke waarde van topsport. Een voorbeeld hiervan is het plan van aanpak Sociaal veilige sport, waarbij de basiseisen voor een sociaal veilige sportomgeving in Woudenberg zijn geïmplementeerd. Centrum Veilige Sport Nederland heeft vier basiseisen opgesteld: een verenigingsbrede gedragscode, een vertrouwenscontactpersoon binnen de club, een Verklaring Omtrent het Gedrag voor vrijwilligers, en vakkundig geschoolde trainer-coaches. Bij verschillende verenigingen is in 2024 succesvol gewerkt aan de implementatie van deze basiseisen.
- 18 -
Vorig jaar zijn de Woudenbergse zomer- en winterweken met allerhande sportieve en culturele activiteiten voor de jeugd en jongeren georganiseerd. Kinderen uit gezinnen met een lager inkomen kregen hierbij als eerste de kans om zich in te schrijven, zodat zij zeker aan deze gratis activiteiten konden deelnemen. Het Jeugdfonds Sport en Cultuur leverde een bijdrage aan het organiseren van extra activiteiten op het gebied van sport en cultuur. In juni 2024 keurde de gemeenteraad een krediet van € 65.000,- goed voor onderzoek naar sportaccommodaties en daar zijn de eerste stappen in gezet. In september 2024 heeft de gemeenteraad goedkeuring gegeven voor een subsidie van € 150.000,- voor de Tennis- en Padelvereniging voor de realisatie van een padelhal. Deze subsidie is in 2025 uitbetaald. Daarnaast stemde de gemeenteraad in dezelfde raadsvergadering in met een krediet van €50.000,- voor de ontwikkeling van het sport- en spelgedeelte van de Zuidelijke Dorpsrand.” In augustus werd de tweede editie van de Woudenbergse Wielerronde en Dikkebandenrace georganiseerd. De buurtsportcoaches hebben dit evenement samen met vrijwilligers (via een stichting) opgezet en het tot een succes gemaakt. De wedstrijd is erkend als een landelijke KNWU-wedstrijd, en een deel van de opbrengst is gedoneerd aan het Jeugdfonds Sport en Cultuur.
In het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) heeft het Rijk financiële middelen beschikbaar gesteld om, door middel van integrale samenwerking tussen verschillende partijen uit het sociale en medische domein, intensief in te zetten op preventie. Deze integrale aanpak heeft als doel onder andere het lokaal terugdringen van gezondheidsachterstanden, met speciale aandacht voor kwetsbare doelgroepen. In 2024 heeft Woudenberg zich gericht op het versterken van bestaande interventies zoals valpreventie en Centering Pregnancy, maar ook nieuwe initiatieven zijn opgestart. Een voorbeeld hiervan is de ketenaanpak Kansrijke Start, waarvoor een lokale werkgroep is gevormd, bestaande uit professionals en vrijwilligersinitiatieven uit het medisch domein, de basisvoorzieningen en de gemeente. Samen stelden zij een plan van aanpak op, met als focus signalering, participatie van de doelgroep en het versterken van samenwerkingsverbanden. In de verdere uitvoering van het GALA is er met behulp van de JOGG-interventie gewerkt aan een leefstijltransitie van ongezond naar gezond bij kinderen van 0 tot 18 jaar. Als resultaat heeft één basisschool in Woudenberg het predicaat "Gezonde School" behaald, en drie andere basisscholen hebben stappen gezet om dit predicaat in Q1 2025 te ontvangen. Met de SPUK GALA-subsidie heeft Woudenberg in 2024 ook het programma Welzijn op Recept voortgezet.
Dit programma biedt een alternatief voor mensen met psychosociale klachten: in plaats van medicatie voorschrijven, verwijst de huisarts patiënten door naar een welzijnscoach van de Kleine Schans. In 2024 zijn meer dan 50 mensen doorverwezen, en zorgpartijen zijn positief over de effectiviteit van deze interventie. Vanuit het Rijk zijn er middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het Integraal Zorgakkoord (IZA), specifiek voor ambtelijke inzet ten behoeve van het regioplan Eemland. Dit regioplan draagt bij aan het doel van het IZA: het behouden van zorg die goed, toegankelijk en betaalbaar is voor de toekomst. Zowel regionaal als lokaal is in samenwerking met gemeenten de GGDrU, professionals uit het medisch domein, de uitvoeringsorganisaties (bij ons Coöperatie De Kleine Schans) en betrokkenen uit de basisvoorzieningen gewerkt aan het verbeteren van de samenwerking, het opzetten van ketenaanpakken en het ontwikkelen van interventies op het gebied van psychische kwetsbaarheid, overgewicht en gezond gedrag, een kansrijke start en preventie. Onder meer door middel van de ketenaanpak Kind naar Gezond Gewicht en de werkgroep Mentale Gezondheid bij Jongeren en Middelengebruik.
- 19 -
Het Toegankelijkheidspanel, bestaande uit betrokken inwoners met fysieke, psychische, auditieve en visuele beperkingen, heeft in 2024 meegedacht en geadviseerd over fysieke en sociale toegankelijkheidskwesties. Zij hebben, net als verschillende instanties en inwoners ook ideeën ingebracht voor de Lokale Inclusie Agenda die in 2025 afgerond wordt. Opvang van Oekraïense vluchtelingen Sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne is de gemeente actief betrokken bij de opvang van ontheemden. In 2024 boden we op zes verschillende gemeentelijke opvanglocaties onderdak aan circa 260 Oekraïense vluchtelingen. Voor deze opvang ontvangen we een rijksvergoeding per persoon per dag. De huidige Regeling Tijdelijke Bescherming (RTB) loopt tot en met maart 2026. Wat daarna volgt, is nog onduidelijk: zowel de situatie in Oekraïne als de verblijfsstatus van de betrokkenen kent veel onzekerheden. In onze aanpak streven we naar zoveel mogelijk stabiliteit. We sluiten huurcontracten voor opvanglocaties zoveel mogelijk af voor langere periodes, met jaarlijkse opzegmogelijkheden, zodat we het financiële risico kunnen beperken. Ook op personeelsvlak zien we deze spanningsbalans terug. Het uitvoeringsteam bestaat grotendeels uit medewerkers met tijdelijke contracten.
Hoewel we graag inzetten op continuïteit en stabiliteit in het team, maakt het gebrek aan langjarige zekerheid het lastig om vaste arbeidsovereenkomsten aan te bieden. We blijven de ontwikkelingen op nationaal en Europees niveau nauwgezet volgen en zoeken voortdurend naar de juiste balans tussen flexibiliteit en duurzaamheid in het programma Opvang in Woudenberg. Asielzaken Op 1 februari 2024 trad de Spreidingswet in werking, waardoor iedere gemeente een verplichte taakstelling kreeg om zo de opvang van asielzoekers gelijkmatig over het land te verdelen. De gemeente Woudenberg kreeg voor 2025 de taakstelling voor het opvangen van 94 asielzoekers, waaronder acht alleenstaande minderjarige vluchtelingen (AMV’s). Er werd een programmateam ingesteld dat als taak kreeg om deze opvangplekken te realiseren. In de ontwerpfase zijn mogelijke locaties in onze gemeente onderzocht, waarbij gekeken is naar de beschikbare ruimte op het terrein, mogelijkheden voor de Utrechtse aanpak, verkeersveiligheid en de voorbereidingen die op het perceel nodig zouden zijn om een opvanglocatie te realiseren. Dit leidde tot de keuze voor een voorkeurslocatie. Vervolgens is de samenwerking gezocht met een ontwerp- en adviesbureau voor strategische ruimtelijke vraagstukken. Zij hebben meegedacht over de mogelijkheden van de locatie (terrein en ligging) en oplossingen voor risico’s op het gebied van o.a.
verkeersveiligheid. Met hen is toegewerkt naar een vlekkenplan waarin asielopvang, wonen, maatschappelijke functies en bedrijfshuisvesting werden meegenomen. Op 20 december 2024 volgde het definitieve verdeelbesluit waaruit bleek dat de gemeente Woudenberg in 2025 vrijgesteld werd van de verplichting om asielzoekers op te vangen. Deze uitzondering werd toegekend vanwege de enorme inspanningen die de gemeente en de Woudenbergse gemeenschap de afgelopen jaren heeft geleverd bij de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Naar aanleiding van het verdeelbesluit heeft het college besloten in de huidige cyclus van de Spreidingswet, die loopt tot 1 januari 2026, geen asielopvangplekken te realiseren.
- 20 -
Effect 2- samen met inwoners
Maatschappelijk effect 2 – Samen met inwoners komen tot meer lokale, passende en integrale antwoorden op hun ondersteuningsvragen Wat wilden we bereiken? Zoveel als mogelijk en wenselijk worden ondersteuningsvragen dicht bij het huishouden opgepakt. We proberen het probleem niet ergens anders op te lossen (locatie van een professional) maar gaan waar mogelijk naar het huishouden toe. In gezamenlijkheid komen we tot een passend plan van aanpak. Dit betekent: eerst samen helder in beeld brengen wat er nodig is en daarna met het huishouden formuleren waar de ondersteuning aan moet voldoen en welke effecten worden beoogd. Vervolgens volgen we met elkaar of de gewenste effecten worden bereikt. Ondersteuning aan huishoudens dient één aaneensluitend traject te zijn vanuit alle levensdomeinen en gebaseerd op één plan van aanpak. Wat hebben we daarvoor gedaan? Om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden is samenwerking tussen de formele en informele zorg noodzakelijk. Deze samenwerking heeft als doel om meer informele zorg in te zetten en de stap naar 'zwaardere zorg' te voorkomen of uit te stellen. In Woudenberg zijn er vele initiatieven op het gebied van informele zorg, die voor zowel formele zorg als inwoners lang niet altijd bekend of vindbaar zijn.
Om de samenwerking, bekendheid en vindbaarheid te verbeteren heeft de gemeente in 2024 deelgenomen aan het werkatelier 'steunsystemen'. Dit werkatelier heeft gezorgd voor draagvlak, een plan en de aanstelling van een kwartiermaker die momenteel bezig is om een dergelijk steunsysteem in Woudenberg op te zetten en vorm te geven. In 2024 is de nieuwe aanbesteding voor het leerlingenvervoer afgerond en ingegaan. In het nieuwe contract is ruimte gecreëerd om meer in te kunnen zetten op de zelfredzaamheid van de leerlingen en om de mogelijkheden te onderzoeken de kosten beheersbaar te houden. In het verlengde hiervan is gewerkt aan een nieuwe regionaal afgestemde verordening leerlingenvervoer, waar deze mogelijkheden ook in verwerkt zijn.
- 21 -
In 2023 is het minimabeleid van de gemeente geëvalueerd, wat heeft geleid tot een aantal verbetervoorstellen. In 2024 hebben we de meeste van deze verbetervoorstellen gerealiseerd. Zo zijn we aangesloten bij het Jeugdfonds Sport en Cultuur en hebben we een collectieve zorgverzekering ingekocht bij Menzis, de “gemeentepolis”, zodat ook mensen met een laag inkomen en hoge zorgkosten de mogelijkheid hebben om een goede aanvullende verzekering af te sluiten. Daarnaast hebben we, vooruitlopend op de Participatiewet in balans die naar verwachting op 1 januari 2026 in werking treedt en in lijn met landelijke ontwikkelingen, een leidraad opgesteld voor handhaving en preventie binnen de regels van de Participatiewet. Hierbij hanteren we het uitgangspunt van vertrouwen in de inwoners. Een vergissing mag eenmalig, maar we zijn helder over de regels en risico’s. Het kabinet, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de branchevereniging voor financiële hulpverleners NVVK en de vereniging van directeuren in het sociaal domein Divosa hebben in 2024 een gezamenlijk plan ondertekend om de schuldhulpverlening in Nederland te versterken. Dit plan, de ‘Basisdienstverlening Schuldhulpverlening’, zorgt voor een toegankelijker hulpaanbod met een minimaal gelijkwaardig basisniveau in elke gemeente.
In 2024 hebben we eraan gewerkt om ook Woudenberg te laten voldoen aan het plan ‘Basisdienstverlening Schuldhulpverlening’. Een belangrijk onderdeel hiervan is het beschikbaar stellen van een saneringskrediet aan inwoners die een schuldhulpverleningstraject doorlopen. Sinds augustus bestaat deze mogelijkheid waarbij alle schulden van een inwoner afgekocht wordt door Kredietbank Nederland, waardoor deze nog maar één, sociale schuldeiser heeft en daarmee schuldenrust krijgt. Een ander speerpunt uit de evaluatie minimabeleid en een landelijke trend is vroegsignalering. In Woudenberg bleek het vroegsignaleringsproject “Vroeg Eropaf” niet effectief genoeg. Dit heeft in september 2024 geresulteerd in een uitgebreide evaluatie, waarbij zowel het proces als de communicatie zijn herschreven. Hierbij stonden toegankelijkheid, helderheid, empathie en laagdrempeligheid centraal. In 2024 is tevens een eerste aanzet gemaakt voor een projectplan rondom sociaal ontwikkelbedrijf RWA Amfors. Het Rijk heeft gemeenten en sociale werkvoorzieningen de opdracht gegeven om een toekomstbestendig plan voor de sociale infrastructuur op te stellen. Voor de uitvoering hiervan ontvangen gemeenten jaarlijks een impulsbudget.
In oktober 2024 zijn we regionaal gestart met de opgave ‘Impuls sociale infrastructuur en toekomst sociaal ontwikkelbedrijf’, waarbij onderzoek wordt gedaan naar de ondersteuning voor personen met een afstand tot de arbeidsmarkt binnen de regio Amersfoort. En het versterken van de aansluiting tussen lopende pilots van verschillende gemeenten bij sociale werkvoorziening RWA/Amfors. Dit project wordt in 2025 verder uitgevoerd.
- 22 -
Effect 3- minder inzet specialistische zorg
Maatschappelijk effect 3 – Minder inzet van specialistische zorg door het stimuleren van innovatieve en adequate zorgverlening Wat wilden we bereiken? Door lokale, passende en integrale ondersteuning (maatschappelijk effect twee) willen we de inzet van specialistische, individuele voorzieningen (jeugdhulp, Wmo-voorzieningen, re-integratietrajecten en schuldhulpverlening) voorkomen. Indien specialistische voorzieningen toch nodig zijn, willen we dit graag zoveel als mogelijk lokaal, passend en collectief inzetten, zo snel mogelijk op de juiste plek en weer afbouwen zodra het kan. Wat hebben we daarvoor gedaan? Het jaar 2024 was voor de jeugdzorg een overgangsjaar. Het nieuwe contract met MetMaya voor specialistische jeugdhulp startte, terwijl zorgtrajecten die vóór de start van MetMaya al liepen, afgerond mochten worden bij de oude zorgaanbieder. In de loop van het jaar werd duidelijk dat er meer cliënten bij de pxq-aanbieders waren gestart dan verwacht en dat hun trajectduur langer duurde dan gemiddeld. Tegelijkertijd was MetMaya in opbouw er werd er veel tijd en energie gestoken in het inregelen van diverse werk- en bedrijfsprocessen en het aannemen van nieuwe werknemers. Hierdoor kon MetMaya minder jeugdhulp bieden dan vooraf was verwacht.
Dit alles leidde ertoe dat de verwachte onderschrijding van het taakgerichte budget van MetMaya lager was dan van te voren ingeschat, terwijl de overschrijding van de pxq-aanbieders juist hoger was dan verwacht. Dit zorgde in 2024 voor fors hogere zorgkosten. We zien tegelijkertijd dat we doordat we nu één contractpartner hebben voor jeugdhulp, we in 2024 gezamenlijk met MetMaya belangrijke stappen hebben kunnen zetten in de transformatie van jeugdhulp. Er is daadwerkelijk sprake van het partnerschap wat we met het nieuwe contract beoogde en een gedeelde verantwoordelijkheid voor de beweging die we willen maken. Zo sluit MetMaya aan bij de werkplaats jeugd van het Regionaal Inkoop- en Subsidiebureau, en bij het periodieke overleg tussen gemeenten en de samenwerkingsverbanden onderwijs.
- 23 -
We zijn verder gegaan met de opdrachten uit de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Met ondersteuning van een regionale transformatiemanager jeugd werkten we aan vier transformatielijnen: stevige lokale teams; samenwerking met medische verwijzers; samenwerking in de veiligheidsketen; en onderwijs en jeugdhulp. In 2024 lag de nadruk in Woudenberg op de transformatielijn Stevige lokale teams. Het is de bedoeling dat zoveel mogelijk vragen kunnen worden opgelost in het voorveld of door het Sociaal Team. In 2024 is het collectief aanbod van De Kleine Schans geëvalueerd en de conclusie was dat wat we hebben goed werkt, en dat er nog kansen liggen om het aanbod sterker neer te zetten en uit te breiden. Verder is veel ingezet in verdere professionalisering van het Sociaal Team met betrekking tot veiligheidsvraagstukken, in lijn met de transformatielijn Samenwerking in de veiligheidsketen. In 2023 is de aanbesteding, inkoop Wmo begeleiding & beschermd wonen, die uitging uit van één perceel en één contractpartij, zonder resultaat geëindigd. Naar aanleiding hiervan is het afgelopen jaar een verkenning uitgevoerd met zowel gecontracteerde als niet-gecontracteerde Wmo-aanbieders. Samen wordt gewerkt aan een nieuwe aanbesteding met een geplande startdatum in 2026.
In de tussentijd zijn bestaande contracten met zorgaanbieders verlengd of zijn er nieuwe, kortdurende contracten afgesloten. Voor de maatschappelijke opvang is inmiddels een aparte aanbesteding gestart. De vrouwenopvang zal op een later moment via een afzonderlijke aanbesteding worden ingekocht. De doordecentralisatie van beschermd wonen is in het afgelopen jaar opnieuw uitgesteld. Dit komt omdat de invoering van het woonplaatsbeginsel en het nieuwe verdeelmodel voor Beschermd Wonen opnieuw door het Rijk zijn uitgesteld. De nieuwe streefdatum voor invoering is nu 1 januari 2026. Deze maatregelen zijn nodig omdat deze ervoor zorgen dat we als gemeente verantwoordelijk blijven voor de ondersteuning van onze eigen inwoners en daarvoor ook de passende middelen uit het gemeentefonds zullen ontvangen. Staatssecretaris Maeijer heeft afgelopen jaar aangekondigd dat de invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor de Wmo wordt uitgesteld. De beoogde implementatiedatum is verschoven naar 1 januari 2027. Totdat deze maatregel van kracht wordt, blijft het huidige wettelijke abonnementstarief voor de eigen bijdrage Wmo van toepassing. Naar aanleiding van de aanbevelingen uit het rapport ‘Burger in zicht’ van de Nationale Ombudsman is in 2024 een eerste verkenning gedaan naar de mogelijkheden voor een onafhankelijke functionaris of een klachtencommissie.
Dit met als doel inwoners een laagdrempelige plek te bieden om klachten te melden, wanneer zij zich niet vrij voelen dit direct bij aanbieder, Coöperatie De Kleine Schans en/ of de gemeente te doen. In 2025 wordt dit verder onderzocht. Er wordt gekeken naar de haalbaarheid en de meest wenselijke aanpak. Adviesraad Sociaal Domein wordt hierbij betrokken om tot een zorgvuldig en goed onderbouwd advies te komen. Op basis daarvan kunnen verdere stappen worden bepaald. In de Woondeal 2023 – 2030 is afgesproken dat de gemeenten een regionale en lokale regionale woonzorgvisie opstellen. Het doel van de visie is om zowel regionaal als lokaal beter te kunnen sturen op voldoende woningen voor aandachtsgroepen en ouderen. Er is, in overeenstemming met de Woonvisie 2024-2030 en n.a.v. een (boven)regionale woon- zorganalyse, een woonzorgvisie vastgesteld. De deelnemers aan het werkatelier Wonen en Zorg 2040 zijn betrokken geweest bij de totstandkoming van deze visie. In de woonzorgvisie staan afspraken tussen de gemeente, woningcorporaties en zorginstellingen. Het omvat acties op het gebied van versterken samenredzaamheid, versterken wijkinfrastructuur en creëren diversiteit aan (zorg)woonvormen. De uitwerking van de activiteiten in de Woonzorgvisie en de Woonvisie zullen in het uitvoeringsplan Wonen opgenomen worden.
- 24 -
Indicatoren
Indicatoren Indicatoren
Definitie
Wijze van meten
Norm
2024
2023
Streefwaarde
In hoeverre zijn inwoners zelf in staat om hulp in het eigen netwerk te regelen om problemen in het dagelijks leven aan te pakken. In hoeverre nemen inwoners deel aan de maatschappij d.m.v. (on)betaald werk, het volgen van een opleiding of deelname aan het verenigingsleven.
Score zelfredzaamheid. Deze score is opgebouwd uit drie sub-scores: 1. Zelf-zorgend vermogen, 2. Zelf-organiserend vermogen en 3. Weerbaarheid. Score participatie. Deze score is opgebouwd uit zes sub-scores: 1. Zelfstandig werkzaam, 2. Voltijd opleiding 18-plussers, 3. Vrijwilligerswerk, 4. Actief bij een vereniging, 5. Sociaal actief of in een
Tweejaarlijkse sociale kracht
8,3 (situatie 2017)
8,1 (2023)
8,4 (2021)
> 8,1 (2019)
8,2 (situatie 2017)
7,8 (2023)
8,2 (2021)
> 8,5 (2019)
monitor
Tweejaarlijkse sociale kracht monitor
- 25 -
Indicatoren
In hoeverre voelt men zich verbonden en heeft men sociaal contact met familie, vrienden/kennissen en buurtbewoners.
In hoeverre is men tevreden over de geleverde informatie, ondersteuning en zorg in het kader van de Jeugd, Wmo en Participatiewet.
Definitie
reintegratieproject en 6. Geen participatie. Score mate van eenzaamheid. Deze score is opgebouwd uit zes sub-scores: 1. Het kunnen terugvallen op mensen, 2. Het kunnen vertrouwen op mensen, 3. Het nauw verbonden voelen met mensen, 4. Het ervaren van leegte, 5. Het missen van mensen en 6. Het in de steek gelaten voelen. Overall cliënttevredenheidsscore ten aanzien van de Coöperatie, jeugdzorg, Wmo en Participatiewet.
Wijze van meten
Norm
2024
2023
Streefwaarde
Tweejaarlijkse sociale kracht
8,2 (situatie 2017)
8,0 (2023)
8,3 (2021)
> 8,2 (2019)
7 Jeugdwet (jongeren) 7.5 Jeugdwet (ouders) 7.5 Participatiewet (alle cijfers gaan over 2019 meetmoment 2020)2
8,0 Jeugdwet jongeren(2023) 7,0 Jeugdwet ouders (2023) Voor de Participatiewet
7,5 Jeugdwet (jongeren)3
> nulmeting
en Wmo geen
Participatiewet
rapportcijfer.
en Wmo geen
monitor
Cliëntervaringsonderzoek
7.2 Jeugdwet (ouders) 4
rapportcijfer.
- 26 -
Verbonden partijen
Verbonden partijen/ Relevante samenwerkingspartners Verbonden partijen: Coöperatie De Kleine Schans, Regionaal Werkvoorzieningsschap Amfors (RWA), GGD regio Utrecht. Relevante samenwerkingspartners: onderwijs instellingen, voorschoolse voorzieningen, welzijnswerk, buurtsportcoach, sport- en cultuurverenigingen, kerken, zorgaanbieders, woningbouwvereniging, bedrijven.
- 27 -
Wat heeft het gekost?
In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. VERSCHILLEN REALISATIE 2024 TEN OPZICHTE VAN BEGROTING 2024 in € 1.000 Prg
Omschrijving afwijking
Lasten Nadelig
Baten
Voordelig Nadelig
Voordelig Saldo
REALISATIE PROGRAMMA 1
21.955
9.028
12.927
BEGROTING PROGRAMMA 1
21.743
9.082
12.661
54
TOTAAL VERSCHILLEN
212
266
TOTAAL VERSCHILLEN TOEGELICHT
1.172
960
261
207
266
Algemene verschillen
44
30
1
0
15
Alg
Salarissen
2
-2
Alg
Inhuur
28
-28
Alg
Kapitaallasten, doorberekening rentekosten
29
Alg
Kleine verschillen < € 10.000
15
Sport
9
1
Belastingen
9
1
Huren Kunst & Cultuur
31
29 1 0
0
16 5
4 9
0
0
5
-5
13
18
- 28 -
1
Bibliotheeksubsidie
15
1
Bibliotheek Info punt digitale overheid SPUK
13
1
Diverse cultuur
3
Onderwijs
95
1
Onderwijshuisvesting belastingen
16
16
1
Onderwijshuisvesting verzekeringen
20
20
1
Onderwijshuisvesting vergoeding tijdelijk gebruik
1
Onderwijshuisvesting Huur schans taalklas
1
Leerlingenvervoer, vervoerskosten
1
Leerplicht
1
VVE uitgaven en rijksvergoeding
1
Nationaal Programma onderwijsbeleid Gezondheidszorg
46
6
15
4
Jeugd en Jongerwerk
0
40
0
9
0
0
89
8
Ondersteuning vrijwilligers
84
8
85
10
Levensonderhoud BBZ
1
Levensonderhoud startende ondernemers
5
41
5
-1
0
-9
0
-81 -5
36
-76 111
-145
42
-78
2
-2
5
5 3
10
-41
-9
1
1
-9
9 5
Overige kosten bijstand
2
-40
Sociaal cultureel werk
1
3 6
1
Terugvordering uitkeringen
-21
40
Diverse kosten
1
1
0
4
Uitkeringen participatiewet
51
54
5
IZA spuk regeling regio Amersfoort
1
4
-11
20
1
Participatie
0 3
54
GGD
Sociale kracht van de samenleving
13
11
1
1
15
3 10
0
- 29 -
1
Kapitaalverstrekking BBZ (rijk afr. Oude jaren)
1
Bijzondere bijstand, lagere verstrekkingen / verhaal verstrekkingen / uitv. Kst
1
Kinderopvangtoeslagaffaire (sisa)
1
Sociale werkvoorziening
19
19
1
Re-integratie, kosten verstrekkingen en uitvoering
2
2
1
Inburgering (oude regeling)
42
1
Inburgering (Wet 2021)
7
Nabije en Lichte ondersteuning
7 5
29
247
7 38
-33
14
-14
-42
0
5
-12
0
-218
1
Kwaliteitsbeleid
5
-5
1
Inclusie
1
innovatiebudget
57
-57
1
Inkopen kindplaatsen
6
-6
1
Zorgadministratie Amersfoort
16
-16
1
Onderzoek governance CDKS
25
-25
1
Kosten Coöperatie De Kleine Schans
138
-138
1
Asielzaken
21
Nabije en Lichte ondersteuning Opvang ontheemden Oekraïners
145
1
Kosten loon en inhuur opvang Oekraïners
145
1
Kosten opvang Oekraïners
1
Vergoeding Uitkering opvang ontheemden Oekraïners
1
Eigen bijdrage Oekraïners
60
-60
1
overige inkomsten
4
-4
1
Afdracht aan rijk deel uitkering 2023 Opvang Ontheemden herberekening
8
8
21 291
234
64
145 291
-291 137
137
97
Specialistisch aanbod
768
1
WMO 2024
307
1
WMO oude jaren
24
123 9
0
97 5
640
5
302 -9
- 30 -
1
Jeugd 2024
1
Jeugd oude jaren
461
461 114
SPUK GALA regeling
6
1
Kosten GALA regeling
6
1
SPUK GALA regeling uitkering rijk
0
-114 2
0
8 6
2
2
Toelichting op de grotere verschillen tussen gerealiseerde cijfers en de definitieve begroting over 2024. Salarissen en inhuur: Verschillen op salarissen en inhuur worden kort toegelicht in paragraaf E bedrijfsvoering. Kunst & Cultuur Bibliotheek: In de begroting 2023 is een structurele bezuiniging op de bibliotheek subsidie opgenomen van € 18.000. Deze is door de raad teruggedraaid met als opdracht deze gelden alsnog uit te keren voor speciale projecten. In 2024 is de bezuiniging op het reguliere budget niet doorgezet in de subsidie aan de bibliotheek. Wel is er een extra subsidies voor speciale project van € 18.000 samen met een teruggave subsidie 2023 van € 3.000 geeft dit een nadeel van € 15.000.
Onderwijs: Huisvesting onderwijs: De kosten voor verzekeringen en belastingen op huisvesting onderwijs zijn hoger dan begroot. In de begroting 2025 zijn de bedragen al aangepast aan deze cijfers. Voor de verbouwing van de Wartburg is in de najaarsnota een extra bijdrage van € 19.000 voor tijdelijke huisvesting in de Voorhof opgenomen. De dekking zou plaats vinden via de reserve onderwijs. Een deel van deze uitgave is bij de investering geboekt. Hierdoor blijft er € 11.000 over op dit budget. Uit efficiency overweging zullen deze investeringskosten pas in 2025 alsnog uit de reserve gedekt worden. Voor de scholing van de Oekraïense kinderen is er een speciale taalklas gevestigd in de Schans. De huur hiervan bedroeg in 2024 € 54.000. Dekking vindt plaats uit de Oekraïne gelden maar kosten dienen geboekt te worden bij onderwijs. Het budget leerlingenvervoer kent in 2024 een grillig verloop. Het schooljaar 2023-2024 liet een flinke stijging waardoor de budgetten in de voorjaarsnota met +€ 130.000 zijn bijgesteld. In de najaarsnota konden wij op basis van het nieuwe schooljaar (minder leerlingen met schoolvervoer) alweer met € 90.000 naar beneden bijstellen. De werkelijke kosten vallen nog eens € 20.000 lager uit.
Gezondheidszorg Bijstelling GGDrU De kosten voor de GGD verlopen volgens raming. Met de komst van de SPUK GALA en SPUK IZA kunnen we een aantal GGD posten echter wegschrijven op deze SPUK regelingen. Hierdoor blijft er € 40.000 over op het reguliere GGD budget.
- 31 -
Sociale kracht van de samenleving: Het kunnen toeschrijven van kosten SPUK GALA en SPUK IZA zorgt ook bij ondersteuning vrijwilligers voor een vrijval van het budget. Zowel de kosten van Humanitas (€ 31.000 naar IZA) als van stichting Lariks (€ 36.000 naar GALA) zijn overgeheveld. Ook het budget voor mantelzorg van € 8.000 is opgenomen in de GALA gelden.
Participatie: Uitkeringen participatiewet: Participatie betreft kent diverse plussen en minnen die tezamen een te verwachten voordeel geven van € 72.000. Diverse uitkeringen zijn € 21.000 lager dan geraamd. De uitkering vanuit het rijk ramen we 44K hoger. Dit komt omdat we gebruik willen gaan maken van de vangnetregeling. De aanvraag hiervoor dient door de raad te worden goedgekeurd. Hiervoor ontvangt u nog een raadsvoorstel. Omschrijving
bedragen
Definitief BUIG uitkering 2024
€ 1.801.544
Totale uitgaven BUIG
€ 2.020.058
Tekort
€ 218.514
Drempelbedrag eigen risico (7,5% van BUIG uitk)
€ 135.116
Bedrag boven eigen risico
€ 83.398
Aanvraag vangnet max. 50%
€ 41.699
Aan minimabeleid/bijzondere bijstand is 24K teruggevorderd. In de najaarsnota was hier onterecht13K aan kosten opgenomen i.p.v. inkomsten. Het verschil is hierdoor in de jaarrekening € 38.000. Toeslagenaffaire: Vergoeding voor gemaakte kosten i.v.m. de kindertoeslagenaffaire +€ 14.000 Sociale werkvoorziening: Op basis van de extra algemene uitkering participatiedeel is ook het doorzetten van het subsidiedeel naar RWA verhoogd. Nadeel € 19.000 Inburgering: Op dit moment zijn er 2 budgetten voor inburgering. Eén voor de oude wetgeving en één voor de nieuwe inburgeringswet die vanaf 2022 van kracht is. De wet inburgering 2021 is een SPUK regeling en geeft een subsidie voor 3 jaar voor personen die willen inburgeren. De afrekening hiervan van 2023 is € 12.000 voordelig. Het reguliere budget inburgering wordt gebruikt voor kosten die niet onder de nieuwe wet vallen zoals uitvoeringskosten van de organisatie. Op dit moment zit er een overlap in de kosten waardoor er € 42.000 vrijvalt.
- 32 -
Nabije en lichte ondersteuning: Innovatiebudget: Op het innovatiebudget van € 67.000 wordt € 57.000 over gehouden. Vanaf 2025 is dit budget teruggebracht tot €27.000.
Coöperatie De Kleine Schans De jaarrekening van coöperatie de Kleine Schans valt € 121.000 voordeliger uit dan begroot bij CDKS en € 151.000 voordeliger dan wij begroot hebben. Omdat de Kleine Schans geen reserve aan mag houden wordt dit teruggestort aan de gemeente. In de begroting was al een stelpost van € 13.000 opgenomen waardoor het voordeel € 138.000 is. Het voordeel bij CDKS is o.a. ontstaan door: • Het inhuren van de medewerker leerlingen-vervoer door de gemeente i.p.v. De Kleine Schans, waar dit nog wel begroot was. (€ 40.000 kosten nu bij gemeente) • Ziekteverzuimverzekering uitgekeerd gekregen zonder vervangende kosten van een medewerker. (€ 22.500) • WAZO uitkering ontvangen, maar er zijn beperkt vervangende uren ingezet. (€ 36.700) • In de loop van 2024 zijn 2 ervaren medewerkers uit dienst gegaan en vervangen door medewerkers in een lagere loonschaal • Medewerkers hebben vakantie uren opgenomen uit het IKB, waardoor daar minder kosten waren. In de najaarsnota is € 25.000 beschikbaar gesteld voor een onderzoek governance CDKS. Dit is niet in 2024 uitgevoerd. Het budget is overgeheveld naar de reserve overlopende kredieten om later uit te kunnen geven. Asiel Voor het onderzoek naar een locatie voor asielopvang is € 21.000 uitgegeven. Dit is gedekt uit een extra doeluitkering die wij in de algemene uitkering hebben ontvangen
Nabije en lichte ondersteuning Opvang ontheemden Oekraïners: In de najaarsnota zijn de kosten en baten van de Opvang van ontheemden Oekraïners zo goed mogelijk verwerkt. De werkelijke kosten vallen € 146.000 lager uit. De SPUK vergoeding valt € 73.000 lager uit. De lagere vergoeding heeft vooral te maken met de eigen bijdrage die vanaf november betaald wordt door diegene die een inkomen hebben. In totaal is hiervoor € 60.000 ontvangen. Een herrekening van de gevraagde vergoeding 2023 geeft aan dat wij € 97.000 meer ontvangen hebben dan we in 2023 recht op hadden. Dit komt met name omdat wij leefgeld gedeclareerd hebben van mensen die in de gemeentelijke opvang zitten terwijl dit in 2023 enkel mocht voor mensen in de particuliere opvang. In 2024 is dit veranderd en mag al het verstrekte leefgeld apart gedeclareerd worden los van de dagvergoeding per opvang plek. In de SISA bijlage nemen wij deze € 97.000 op als terugbetaling aan het rijk.