11.b Rapp-Verkeersevaluatie Woudenberg 20250929-0493709 (Definitief) (1).pdf

Verkeersevaluatie Woudenberg

projectnummer 0493709 definitief 29 september 2025

www.anteagroup.nl

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 definitief 29 september 2025

Auteur(s) Michiel Evers Erwin Sterenberg

Opdrachtgever Gemeente Woudenberg T.a.v. Jan Korsten Postbus 16 3930 EA Woudenberg

Gecontroleerd Michiel Evers

datum 29 september 2025

beschrijving Definitieve Rapportage

vrijgave Roel Brandt

Pagina 2 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

1 Inhoudsopgave 1

Inhoudsopgave

3

2

Inleiding

4

2.1 2.2 2.3

Aanleiding Onderzoek Leeswijzer

4 4 4

3

Deskstudie

5

3.1 3.2 3.3 3.4

Verkeersbesluiten centrum Woudenberg Beleidsdocumenten Woudenberg Bewoners meldingen Conclusie

5 7 10 10

4

Schouw en dronevlucht

11

4.1 4.2 4.3

Human Factors Dronevlucht Conclusie

11 13 16

5

Parkeeronderzoek

18

5.1 5.2 5.3 5.4

Weer Parkeerdruk Parkeerbezettingsgraad Conclusie

19 19 19 21

6

Verkeersonderzoek

22

6.1 6.2 6.3

Intensiteiten Snelheden Conclusie

23 24 25

7

Voorlopige conclusies en evaluatie

26

7.1 7.2 7.2.1 7.2.2 7.2.3 7.2.4

Voorlopige conclusies Evaluatie Routering doorgaand verkeer Eenrichtingsverkeer Prins Bernhardstraat Parkeerterrein Kostverloren Kruising Dorpsstraat – De Nieuwe Poort

26 27 28 30 31 32

8

Aanbevelingen

34

8.1.1 8.1.2 8.1.3 8.1.4

Routering Dorpsstraat Eénrichtingsverkeer Prins Bernhardstraat Parkeerterrein Kostverloren Kruising De Nieuw Poort – Dorpsstraat

34 34 35 36

9

Bijlagen

38

Bijlage 1 verkeersonderzoek Bijlage 2 Principeprofielen Centrum Woudenberg

38 38

Pagina 3 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

2 Inleiding 2.1

Aanleiding

In 2017 werd het centrum van Woudenberg aangepast. Het college beloofde destijds aan de raad dat het nieuwe centrum na twee jaar zou worden geëvalueerd. Tot op heden is deze evaluatie echter nog niet uitgevoerd, terwijl er inmiddels nieuwe plannen zijn voor het centrum, waaronder ingrijpende wijzigingen in de situering van supermarkten. Nu deze plannen bekend zijn, wil het college alsnog de evaluatie laten uitvoeren. In 1996 werd een masterplan voor het centrum van Woudenberg opgesteld. Tussen 1996 en 2006 werd een belangrijk deel van de plannen gerealiseerd (fase 1). In 2013 werd de Structuurvisie 2030 vastgesteld, waarin het voltooien van het centrumplan een belangrijke doelstelling was. Tussen 2016 en 2017 werden de plannen uitgevoerd en werden de aanpassingen aan de openbare ruimte voltooid (fase 2). Hierbij werd onder andere eenrichtingsverkeer ingevoerd en een nieuwe routering op het parkeerterrein Kostverloren gerealiseerd. De afgelopen jaren heeft de gemeente Woudenberg gemerkt dat het gebruik van het centrum op bepaalde punten afwijkt van wat was beoogd (parkeren, laden en lossen, etc.). Momenteel zijn marktpartijen bezig met de derde fase van het centrum, waarin een nieuwe AH wordt gerealiseerd en de Aldi wordt naar het oude pand van de AH verplaatst.

Voor deze fase is de evaluatie van het "nieuwe" centrum essentieel, zodat eventuele aanpassingen aan de openbare ruimte kunnen worden meegenomen.

2.2

Onderzoek

Antea Group is gevraagd om de verkeersevaluatie van het centrum van Woudenberg uit te voeren. Het doel van deze evaluatie is om te bepalen of de dagelijkse verkeerssituatie overeenkomt met de vooraf bedachte plannen. Eerst zijn de genomen verkeersbesluiten en opgestelde beleidsdocumenten geanalyseerd om inzicht te krijgen in het gewenste gedrag. Vervolgens is door middel van een schouw, dronevluchten en verkeersonderzoeken (intensiteit, snelheid en parkeren) het huidige gedrag in kaart gebracht. Dit is noodzakelijk om de knelpunten te identificeren en verbetervoorstellen te formuleren. Het doel van het onderzoek is dan ook om de verkeerssituatie te beoordelen en waar nodig te verbeteren.

2.3

Leeswijzer

Hoofdstuk 3 begint met een deskstudie naar de huidige verkeerssituatie in Woudenberg, waarbij de genomen verkeersbesluiten, het beleid, de ongevallen en bewonersmeldingen in kaart zijn gebracht. Hoofdstuk 4 biedt vervolgens inzicht in de resultaten van de schouw en de dronevlucht. In hoofdstuk 5 en 6 worden het parkeeronderzoek en de verkeerstellingen besproken. Hoofdstuk 7 vat alle resultaten samen en evalueert de oorspronkelijke plannen. De conclusies en evaluatie worden in hoofdstuk 8 omgezet in aanbevelingen om de verkeersveiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid in het centrum te verbeteren.

Pagina 4 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

3 Deskstudie Voor het uitvoeren van een verkeersevaluatie is het essentieel om eerst de beoogde verkeerssituatie in het centrumgebied van Woudenberg in kaart te brengen. Het onderzoek begint daarom met het inventariseren van de genomen verkeersbesluiten, de onderliggende redenen voor deze besluiten en een vergelijking met de gerealiseerde situatie op straat. Vervolgens worden de geldende beleidsdocumenten geanalyseerd waarin de verkeerssituatie in het centrum van Woudenberg wordt besproken. Als laatste stap van de deskstudie wordt de huidige situatie geanalyseerd door middel van een ongevalsanalyse en het bestuderen van bewonersmeldingen.

3.1

Verkeersbesluiten centrum Woudenberg

In 2017 heeft de gemeente Woudenberg het centrumgebied aangepast, waarbij de weginrichting en andere verkeerskundige aspecten zijn gewijzigd. Wanneer de functie van een weg verandert, bijvoorbeeld door het plaatsen, wijzigen of verwijderen van verkeersborden en/of onderborden, is het noodzakelijk om een verkeersbesluit te nemen. In een verkeersbesluit wordt onderbouwd waarom de wijziging wordt doorgevoerd en welk gedrag wordt verwacht na de wijziging van de verkeerssituatie. Voor een evaluatie van het verkeer in het centrumgebied is het daarom essentieel om eerst de genomen verkeersbesluiten te analyseren. Op basis hiervan kan worden vastgesteld waarom de wijzigingen zijn doorgevoerd en welk gedrag de gemeente hoopte te bevorderen binnen het centrumgebied. Uit de deskstudie blijkt dat in het centrum van Woudenberg acht verschillende verkeersbesluiten zijn genomen om het verkeer beter te sturen. In Figuur 3.1 is weergegeven voor welke locaties deze verkeersbesluiten zijn genomen.

Figuur 3-1 locatie verkeersbesluiten centrum Woudenberg

Pagina 5 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

Onderstaand is per verkeersbesluit aangegeven welke veranderingen aan de openbare ruimte zijn gedaan en welke invloed dit heeft op de verkeerssituatie:

1.

2.

3. 4.

5. 6.

7. 8.

De twee invalideparkeerplaatsen op parkeerterrein Kostverloren en de invalideparkeerplaats aan de Dorpsstraat ter hoogte van nr. 24 op te heffen; Aan de noordelijke zijde van de Dorpsstraat ter hoogte van nr. 24 een invalideparkeerplaats in te stellen door plaatsing van bord E6, conform bijlage I van het RVV 1990; Op parkeerterrein Kostverloren drie invalideparkeerplaatsen in te stellen door plaatsing van borden E6, conform bijlage I van het RVV 1990; Tot het instellen van de verplichting tot het verlenen van voorrang op de kruisende weg (Dorpsstraat) op de Nieuwe Poort en de verbinding met parkeerterrein Kostverloren door het plaatsen van borden B7, conform bijlage I van het RVV 1990 en het aanbrengen van haaientanden; Eénrichtingsverkeer in westelijke richting op de Dorpsstraat tussen de Koningin Emmastraat en De Nieuwe Poort in te stellen door plaatsing van de borden C2, C3, D5 en D7; De huidige laad en losplaats bij de Blokker aan de Dorpsstraat ter hoogte van nr. 34 op te heffen; Een nieuwe laad en losplaats in te stellen bij de Blokker aan de Dorpsstraat ter hoogte van nr. 34 en 38 door plaatsing van bord E7, conform bijlage I van het RVV 1990; Een laad en losplaats in te stellen bij de Albert Heijn op parkeerterrein Kostverloren door plaatsing van bord E7, conform bijlage I van het RVV 1990.

Een verplicht fietspad aan de zuidelijke zijde van de Dorpsstraat in oostelijke richting in te stellen door plaatsing van de borden Gi l en G12 Eénrichtingsverkeer in noordelijke richting op de Prins Bernhardstraat tussen parkeerterrein Kostverloren en de Prins Clausstraat in te stellen door plaatsing van de borden C2 en C3, met onderborden "uitgezonderd fietsers en bromfietsers"; Eenrichtingverkeer in te stellen op parkeerterrein Kostverloren; Het begin en einde van de blauwe zone op parkeerterrein Kostverloren naar het noorden te verleggen direct aan de zuidelijke rand van het kruispunt Prins Clausstraat - Prins Bernhardstraat en zo op dit gedeelte van de Prins Bernhardstraat een blauwe zone in te stellen met de maximale duur van twee uur en geldend van maandag tot en met zaterdag van 08:00 tot 17:00 uur en vrijdag tot 21:00 uur -Het begin en einde van de blauwe zone op de Dorpsstraat naar de Koningin Emmastraat ter hoogte van huisnummer 4 te verleggen en zo op dit gedeelte van de Koningin Emmastraat een blauwe zone in te stellen met de maximale duur van twee uur en geldend van maandag tot en met zaterdag van 08:00 tot 17:00 uur en vrijdag tot 21:00 uur -Het begin en einde van de blauwe zone op de Dorpsstraat naar de overzijde van het kruispunt met de Stationsweg West en Emmastraat te verleggen en zo op dit gedeelte van de Koningin Emmastraat een blauwe zone in te stellen

met de maximale duur van twee uur en geldend van maandag tot en met zaterdag van 08:00 tot 17:00 uur en vrijdag tot 21:00 uur.

Met de verkeersbesluiten heeft de gemeente Woudenberg geprobeerd de verkeerssituatie in het centrumgebied zodanig in te richten dat de aan- en afleidende verkeersstromen geen overlast veroorzaken in de omgeving. Daarnaast is ervoor gezorgd dat vrachtwagens duidelijk weten wat hun aanrijroute is, de verkeersveiligheid in het centrumgebied wordt vergroot en het parkeren zo wordt geregeld dat er geen overlast ontstaat. Vergelijking huidige situatie Het opstellen en nemen van een verkeersbesluit leidt uiteindelijk tot een daadwerkelijke aanpassing van de verkeerssituatie op straat. Echter, het kan voorkomen dat de situatie op straat om diverse redenen anders wordt aangelegd dan in het verkeersbesluit is voorzien. Ook kan de situatie later worden aangepast, waardoor deze afwijkt van het eerder genomen verkeersbesluit. Uit het onderzoek blijkt dat van de acht verkeersbesluiten die voor het centrumgebied van Woudenberg zijn genomen, er drie afwijken van de werkelijkheid. Zo ontbreekt een onderbord bij de kruising Dorpsstraat – Koningin Emmastraat met de geldende dagen van de blauwe zone. Daarnaast ontbreekt een bord bij het inrijden vanaf de kruising Dorpsstraat – Nieuwe Poort naar parkeerterrein Kostverloren dat aangeeft dat het eenrichtingsverkeer betreft.

Tot slot ontbreekt het bord "Begin blauwe zone" bij de kruising Prins Clausstraat – Prins Bernhardstraat, vlak voor het parkeerterrein Kostverloren vanaf de Prins Bernhardstraat gezien.

Pagina 6 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

Deze drie afwijkingen veroorzaken in de praktijk geen verwarring of onveilige situaties. Het ontbreken van het bord "Begin blauwe zone" bij het parkeerterrein Kostverloren is niet problematisch, aangezien inrijden vanaf die kant niet is toegestaan. Het ontbreken van het eenrichtingsverkeersbord bij het inrijden van parkeerterrein Kostverloren vanaf de kruising Dorpsstraat – Nieuwe Poort is geen groot probleem, omdat al is aangegeven dat rechts afslaan verplicht is en tegen de rijrichting inrijden verboden is. Het ontbreken van het onderbord met de juiste informatie over de tijden van de blauwe zone is onhandig, maar kan eenvoudig worden opgelost door een extra bord te plaatsen. Voor het centrum van Woudenberg zijn acht verkeersbesluiten genomen om de doorstroming en verkeersveiligheid te verbeteren. Bij drie van deze acht verkeersbesluiten is een afwijking geconstateerd. Deze afwijkingen leiden niet tot ongewenst gedrag. Het wordt echter wel geadviseerd om een extra onderbord met uitleg te plaatsen bij de kruising Dorpsstraat – Koningin Emmastraat om de situatie sluitend te maken.

3.2

Beleidsdocumenten Woudenberg

In de vorige paragraaf is inzicht gegeven in de verkeersbesluiten voor het centrum van Woudenberg, wat een beeld schetst van het gewenste gedrag dat de gemeente voor ogen had. In deze paragraaf wordt de visie van de gemeente Woudenberg op het centrumgebied besproken. Dit is bedoeld om te beoordelen of het gedrag dat zij willen afdwingen met de verkeersbesluiten overeenkomt met het beleid dat zij hebben opgesteld. Hieronder wordt per beleidsdocument uiteengezet wat er over het centrumgebied is opgenomen. Centrumplan Woudenberg Het centrumplan is opgedeeld in verschillende onderdelen waarin diverse belangen worden beschreven, zoals stedenbouw, groen en verkeer. Voor groen is het essentieel dat de hoofdstructuur behouden blijft. Voor stedenbouw was het belangrijk dat de huidige inritten, toegangen en uitgangen blijven gehandhaafd. Voor verkeer is in de oorspronkelijke plannen een route geschetst voor zowel fiets- als gemotoriseerd verkeer dat gebruik maakt van het centrum. Zie Figuur 3.2 voor de routering van het verkeer. Met deze route heeft de gemeente onderscheid willen maken tussen fietsverkeer en gemotoriseerd verkeer, waarbij fietsverkeer in de oorspronkelijke plannen prioriteit kreeg. Daarnaast is geprobeerd om door middel van meerdere eenrichtingswegen een vaste rijroute voor gemotoriseerd verkeer af te dwingen.

Figuur 3-2 Fietsstructuur Woudenberg

Pagina 7 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

Voor fietsverkeer is in de oorspronkelijke plannen een hoofdfietsroute geschetst over de Dorpsstraat en de Voorstraat, waarbij fietsers op deze route een hogere prioriteit krijgen dan gemotoriseerd verkeer. Dit blijkt ook uit de route voor gemotoriseerd verkeer. Gemotoriseerd verkeer zou volgens de oorspronkelijke plannen niet toegestaan zijn op de Dorpsstraat tussen De Nieuwe Poort en de afslag richting parkeerterrein Kostverloren, en tussen De Nieuwe Poort en de N226. Daarnaast geldt er eenrichtingsverkeer voor gemotoriseerd verkeer vanaf de Koningin Emmastraat richting parkeerterrein Kostverloren. In het centrumplan wordt een aantrekkelijk centrum omschreven als: 1. 2. 3.

Een veilige en comfortabele fietsroute naar en door het centrum. Een compact centrum met een levendig en uitnodigend winkelaanbod. Een bereikbare parkeervoorziening met voldoende capaciteit.

Voor de herinrichting van het centrumplan zijn drie modellen beschreven voor parkeerterrein Kostverloren: A. Open voor alle verkeer. B. Gesloten voor alle verkeer, met uitzondering van fietsers en voetgangers. C. Een tussenoplossing waarbij een afsluiting wordt gemaakt met een laad- en losplaats voor de bevoorrading van de grootwinkelbedrijven. De Prins Bernhardstraat wordt een doorgang en opstelplaats met uitgang voor vrachtverkeer. Geen doorgang voor personenauto's, wel voor fietsers en voetgangers. In het programma van eisen van Woudenberg is opgenomen dat de focus voor verkeer ligt op het ontwerp van de openbare ruimte, zodat de verkeersveiligheid is gewaarborgd. Daarnaast moeten praktische zaken zoals laden en lossen worden gefaciliteerd en moet de bezoeker direct naar de meest geschikte parkeerplaats worden geleid. Masterplan Woudenberg Dit is een ouder plan uit 1996 van de gemeente Woudenberg, met een duidelijke visie op een verkeersveilig en aantrekkelijk centrum. Het plan beschrijft duidelijke hoofdwegen voor de afwikkeling van verkeer in combinatie met leefbare woonstraten. Hoewel het document uit 1996 stamt en de visie helder is, worden alleen de hoofdlijnen meegenomen in het huidige onderzoek, omdat de detaillering verouderd is en niet meer relevant.

Uit de visie van de gemeente Woudenberg blijkt dat er een verkeersveilig en aantrekkelijk centrum gewenst is, met een duidelijke fietsstructuur door het centrum. Daarnaast moet rekening worden gehouden met alle belangen voor het centrum en moeten meerdere afdelingen worden betrokken. De beleidsdocumenten schetsen een duidelijke structuur voor het centrumgebied van Woudenberg. Er is ruimte voor fietsers door het centrum en een in- en uitrijroute voor auto's. Verkeersveiligheid en een aantrekkelijk centrum worden in meerdere documenten genoemd. Dit onderzoek richt zich op de vraag of deze punten in de praktijk ook gelden en of ze zoals gewenst zijn gerealiseerd. Ongevallen Woudenberg Naast de deskstudie naar de verkeersbesluiten en het beleid van de gemeente is ook onderzoek gedaan hoe het in de huidige situatie staat met de verkeersveiligheid in het centrumgebied. Op basis van geregistreerde ongevallen in het ongevalsprogramma ViaStat zijn de (geregistreerde) ongevallen in het centrumgebied in beeld gebracht. Hierbij is gekeken naar de periode 2017 tot en met 2023 en is gekozen voor het centrumgebied en de toe- en afleidende wegen, zie Figuur 3-3.

Pagina 8 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

Figuur 3-3 Ongevallen Woudenberg onderzoeksgebied In de directe omgeving van het centrumgebied zijn in de periode 2017 – 2023 circa 38 ongevallen geregistreerd. Van de 38 zijn 12 ongevallen waarbij sprake was van letsel. In de genoemde periode is binnen het onderzoeksgebied geen ongeval geregistreerd met dodelijk afloop. De ongevallen hebben plaatsgevonden op zowel wegvak- als kruispuntniveau. Opvallende locaties met meerdere ongevallen zijn de Dorpsstraat, de rotonde Stationsweg West-Europaweg, de rotonde De Nieuwe Poort – N226 en de kruising N226-Schoolstraat. Op de overige locaties zijn enkel losse ongevallen geregistreerd. Dorpsstraat Op de Dorpsstraat hebben vijf ongevallen plaatsgevonden, waarbij één persoon gewond is geraakt. Het is niet bekend in wat voor voertuig deze persoon zich bevond. De overige ongevallen betroffen botsingen tussen personenauto's, en in één geval een ongeval tussen een personenauto en een bromfiets. Rotonde Stationsweg West-Europaweg Op de rotonde Stationsweg West-Europaweg zijn vijf ongevallen gebeurd, waarbij twee personen gewond zijn geraakt. Beide gewonden waren fietsers die werden aangereden door een personenauto. Opvallend is dat bij alle ongevallen een personenauto en een fiets of snorfiets betrokken waren.

Rotonde De Nieuwe Poort – N226 Op de rotonde De Nieuwe Poort – N226 hebben zich vijf ongevallen voorgedaan, waarbij geen gewonden zijn gevallen. Bij vier van de vijf ongevallen waren alleen motorvoertuigen betrokken. Bij één ongeval was sprake van een botsing tussen een los voorwerp en een personenauto. De bestuurder werd later aangehouden wegens gevaarlijk rijgedrag. Kruising N226-Schoolstraat Op de kruising N226-Schoolstraat en de naastgelegen fietsoversteek vanaf de Koningin Wilhelminastraat hebben in totaal veertien ongevallen plaatsgevonden, waarbij minstens drie personen gewond zijn geraakt. Van de drie gewonden waren er twee automobilisten en één fietser. De ongevallen betroffen voornamelijk botsingen tussen auto's en tussen auto's en fietsers. Opvallend is dat op deze locatie meerdere ongevallen tussen personenauto's en vaste objecten (lantaarnpalen, wegmeubilair, etc.) zijn geregistreerd. Conclusie In de periode 2017-2023 zijn 38 ongevallen in en rond het centrumgebied geregistreerd. In twaalf gevallen was sprake van letsel, waarvan drie fietsers en vier automobilisten. Geconcludeerd kan worden dat bij veel ongevallen fietsers betrokken zijn. De verkeersveiligheid in en rond het centrum kan daarmee worden beoordeeld als niet geheel veilig voor fietsers. Echter, de meeste ongevallen vinden plaats op de toegangswegen, zoals de oversteek Pagina 9 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

op de N226 en de rotonde Stationsweg West. In het centrumgebied zijn geen locaties te benoemen waar ongevallen met letsel zijn geregistreerd.

3.3

Bewoners meldingen

In januari 2024 hield de gemeente Woudenberg een enquête onder bewoners om inzicht te krijgen in hun ervaringen met de verkeerssituatie in het centrum. Van de 624 respondenten gaf 61% aan dat ze de buurt onveilig of zeer onveilig vinden. Veel bewoners klagen over te hard rijden en onduidelijke parkeersituaties. Scooters en brommers die 's avonds door het centrum racen, veroorzaken ook overlast. Op weekenddagen is er vaak parkeerdrukte op parkeerterrein Kostverloren, wat het vinden van een plekje moeilijk maakt. Bewoners vinden veel verkeerssituaties, zoals kruisingen en rotondes, onoverzichtelijk en onlogisch. Ze wijzen erop dat de gekozen inrichting bijdraagt aan onveilige situaties, vooral bij oversteekplaatsen voor fietsers en voetgangers. De uitkomstem van de enquête en bewonersmeldingen geven een beeld van de knelpunten en verwachtingen van de bewoners. De gemeente gebruikt deze feedback om de verkeersveiligheid en het gebruiksgemak in het centrum te verbeteren.

3.4

Conclusie

Voor het centrum van Woudenberg zijn acht verkeersbesluiten genomen om de doorstroming en verkeersveiligheid te verbeteren. Bij drie van deze besluiten is een afwijking geconstateerd, die echter niet leidt tot ongewenst gedrag. Wel wordt geadviseerd een extra onderbord met uitleg te plaatsen bij de kruising Dorpsstraat – Koningin Emmastraat. Uit de visie van de gemeente Woudenberg blijkt dat een verkeersveilig en aantrekkelijk centrum gewenst is, met een duidelijke fietsstructuur door het centrum. Hierbij moeten alle belangen worden meegenomen en meerdere afdelingen worden betrokken. In eerste instantie is bedacht om het deel van de Dorpsstraat tussen de aansluitingen van het parkeerterrein autoluw in te richten. Echter, er is besloten om dit deel van het centrum toch toegankelijk te maken voor gemotoriseerd verkeer. Geconcludeerd kan worden dat bij veel ongevallen fietsers betrokken zijn. De verkeersveiligheid in en rond het centrum kan daarmee worden beoordeeld als niet geheel veilig voor fietsers. Echter, de meeste ongevallen vinden plaats op de toegangswegen, zoals de oversteek op de N226 en de rotonde Stationsweg West. In het centrumgebied zijn geen locaties te benoemen waar ongevallen met letsel zijn geregistreerd. Veel bewoners klagen over te hard rijden en onduidelijke parkeersituaties in het centrum van Woudenberg.

Het negeren van verkeersregels en de drukte dragen volgens veel Woudenbergers bij aan de verkeersonveiligheid.

Pagina 10 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

4 Schouw en dronevlucht Op zaterdag 17 augustus 2024 en maandag 19 augustus 2024 is een schouw en een dronevlucht uitgevoerd in het centrum van Woudenberg. Deze periode is specifiek gekozen om zowel vakantiegangers als lokaal publiek te kunnen monitoren. Met de gekozen periode is hierdoor sprake van een representatief moment. De schouw en de dronevlucht hadden als doel om de verkeerssituatie in het centrumgebied in beeld te brengen en het gedrag van de gebruikers te analyseren. Vanaf een hoogte van 35 meter zijn de verkeersstromen goed zichtbaar en kan een groot gedeelte van het centrumgebied in beeld worden gebracht. Daarnaast is een fysieke schouw uitgevoerd, waarbij een verkeersexpert gedurende de dag de verkeerssituatie heeft bekeken. Zij hebben daarbij gebruik gemaakt van een Human Factor Analyse. De schouw duurde beide dagen van 8:00 tot en met 17:00, de drone heeft gedurende deze tijdsperiode op verschillende plekken gefilmd. Tijdens de schouw zijn de onderzoekers meerdere malen aangesproken door ondernemers en bezoekers van het winkelgebied. Deze gesprekken zijn meegenomen in de schouw en geven voldoende informatie over de wensen en gedachten vanuit de ondernemers. Weersomstandigheden Weersomstandigheden hebben directe invloed om de mobiliteitskeuze van personen.

Op zonnige dagen zullen zij eerder kiezen voor de fiets of lopen, terwijl op regenachtige of koude dagen eerder wordt gekozen voor het gebruik van de auto. Voor het onderzoek is het dan ook goed om de weersomstandigheden te beschrijven, om zo eventuele pieken/dalen in het autogebruik te kunnen verklaren. Tijdens de schouw- en vliegmoment(en) was er sprake van dagen met een minimumtemperatuur van 9.3 graden en een maximumtemperatuur van 23.2 graden. De dagen waren droog en zonnig. Dag

Temperatuur

Wind

Neerslag

Weer

zaterdag 17 augustus 2024

Min. 13.3 Max. 23.2

6 m/s

0 mm

Half bewolkt

Min. 9.3 7 m/s Max. 22.9 Tabel 4-1 Weersomstandigheden schouw- en vliegmoment(en)

0 mm

Half Bewolkt

maandag 19 augustus 2024

Op basis van de weersomstandigheden kan worden geconcludeerd dat tijdens de schouw- en vliegmoment(en) sprake is geweest van droge omstandigheden. Bij regen kan het naar verwachting voorkomen dat het aantal auto’s toeneemt. Gezien het feit dat de onderzoeken in zowel op meerdere momenten in augustus als in januari hebben plaats gevonden, kan worden geconcludeerd dat het effect van het weer relatief laag/ verwaarloosbaar is. Geconcludeerd kan worden dat er geen onderschatting van het autogebruik heeft plaatsgevonden tijdens dit onderzoek.

4.1

Human Factors

Een belangrijk onderdeel van verkeersveiligheid is het verkeersgedrag. De mate waarin weggebruikers het juiste gedrag vertonen hangt samen met het gevoel van verkeersveiligheid. Hierbij is het belangrijk dat weggebruikers uit het wegontwerp kunnen afleiden wat er van hen wordt verwacht en welk gedrag hierbij wenselijk is. Human Factors gaat in op datgene wat een weggebruiker ziet en beleeft als hij gebruik maakt van het centrumgebied. Tijdens de schouw op 17-08-2024 en 19-08-2024 is op basis van Human Factors de verkeerssituatie beoordeeld. Hierbij is uitgegaan van de Handreiking Human Factors voor verkeersveiligheid in het wegontwerp (Rijkswaterstaat 2016). Binnen de Human Factors Analyse worden de volgende aspecten geanalyseerd: •

Waarnemen Kan de weggebruiker de situatie goed zien?

•

Begrijpen Begrijpt de weggebruiker wat er van hem/ haar wordt verwacht?

Pagina 11 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

•

Kunnen Kan de weggebruiker de gewenste handeling tijdig uitvoeren

•

Willen Is de weggebruiker bereid om de handeling uit te voeren?

•

Beïnvloedingsaspecten Welke omgevings- of inrichtingsaspecten zorgen ervoor dat de weggebruiker zijn handeling niet snapt, kan of wil uitvoeren?

Tabel 4-2 Locaties Schouw Nummer

Locatie

1

Nieuwe Poort – Dorpsstraat

2

Het marktplein

3

Rotonde N226 – Nieuwe Poort

4

Parkeerplaats Kostverloren

5

Dorpsstraat – Prins Bernhardstraat

6

Dorpsstraat – Koningin Emmastraat

7

Stationsweg West – Ekris - Schans

Figuur 4-1 Locaties schouw

1. Nieuwe Poort – Dorpsstraat Op basis van Human Factors is beoordeeld of weggebruikers het kruispunt Nieuwe Poort – Dorpstraat op de juiste manier waarnemen, begrijpen welk gedrag wenselijk is en dit gedrag kunnen en willen uitvoeren. Opvallend op deze locatie is dat een gedeelte van het verkeer vanuit de Nieuwe Poort een beweging maakt om rechtsaf te slaan de Dorpsstraat in. Op het laatste moment zien zij dat het eenrichtingsverkeer betreft en rijden alsnog rechtdoor. Hieruit kan worden geconcludeerd dat de verkeerssituatie beperkt waarneembaar en begrijpelijk is voor de weggebruikers. Pas op het laatste moment zien zij welk gedrag van hen wordt verwacht en voeren dit gedrag uit. Zodra de weggebruikers weten welk gedrag van hen wordt verwacht willen en kunnen zij dit wel uitvoeren. Het gedrag wordt op dit punt beïnvloed door de zichtlijnen. Woningen beperken het zicht op de verkeerssituatie op het kruispunt en in de Dorpsstraat, waardoor pas op een laat moment zichtbaar is welk gedrag is gewenst. 2. Het Marktplein Op zaterdagen wordt een markt gehouden. De markt strekt zich deels uit over de Dorpsstraat. Tijdens de markt is het voor fietsers niet toegestaan om hier te fietsen, zij worden verzocht af te stappen en lopend met de fiets aan de hand hun weg te vervolgen.

Het niet afstappen van de fietsers heeft als gevolg dat er een onoverzichtelijke situatie ontstaat, waarbij fietsers en voetgangers elkaar proberen te ontwijken. Op dit punt kan worden beoordeeld dat de verkeerssituatie waarneembaar is en dat het begrijpelijk is welk gedrag van de fietsers wordt verwacht, daarnaast kunnen zij dit gedrag uitvoeren. Echter, uit de schouw blijkt dat de fietsers het gedrag niet willen uitvoeren. Het gedrag wordt beïnvloed door het feit dat fietsers denken sneller te zijn als zij blijven fietsen. Dit wordt mede veroorzaakt door het ontbreken van drukte op de markt en de ruimte die overblijft voor fietsers. Hierdoor worden fietsers gevoelsmatig niet gedwongen om af te stappen. Op het moment van de schouw en de dronevlucht was de weg niet afgezet met dranghekken in verband met de markt. Het fysiek afsluiten van de weg leidt tot effectievere ontmoediging voor fietsers om af te stappen. 3. Rotonde N226 – Nieuwe Poort De rotonde N226-Nieuwe Poort is eveneens beschouwd. Op deze locatie dient het gemotoriseerde verkeer voorrang te verlengen aan fietsers en voetgangers. Uit de schouw kan worden geconcludeerd dat de verkeerssituatie voor alle verkeersdeelnemers waarneembaar en begrijpelijk is. Daarnaast willen en kunnen zij het gewenste gedrag uitvoeren.

Dit blijkt onder meer uit het feit dat gemotoriseerd verkeer netjes voorrang verleent, maar ook dat fietsverkeer richting aangeeft om hun rijrichting kenbaar te maken aan het autoverkeer.

Pagina 12 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

4. Parkeerplaats Kostverloren Gemeente Woudenberg heeft een verplichte rijrichting ingesteld op parkeerplaats Kostverloren. Verkeer vanuit De Nieuwe poort en de Dorpsstraat dient tegen de klok in te rijden om uit te rijden via de Prins Bernhardstraat of de Nieuwe Poort. De rijrichting is met behulp van bebording en markering aangegeven. Enkel op de Prins Bernhardstraat tussen de Aldi en Albert Heijn is niet aangegeven met bebording dat het eenrichtingsverkeer betreft. Over het algemeen is het voor verkeersdeelnemers goed waarneembaar en begrijpelijk welke gedrag van hen wordt verwacht. Ook is voor hen het gewenste gedrag goed uit te voeren. Wel blijkt uit de schouw dat verkeersdeelnemers niet altijd bereid zijn het gewenste gedrag uit te voeren. Op het parkeerterrein wordt met enige regelmaat tegen het verkeer in gereden. In deze gevallen gaat het om bezoekers die een vrij parkeerplekje zien en er bewust voor kiezen het eenrichtingsverkeer te negeren, zodat zij eerder bij het vrije plekje zijn. 5. Dorpsstraat – Prins Bernhardstraat In deze smalle steeg geldt eenrichtingsverkeer voor zowel fietsverkeer als gemotoriseerd verkeer. Het eenrichtingsverkeer is niet geheel waarneembaar, zo mist een onderbord uitgezonderd fietsers aan de ingang bij de Dorpsstraat. Hierdoor is het voor gemotoriseerd verkeer niet duidelijk dat zijn fietsers in tegengestelde richting kunnen verwachten.

Daarnaast is het voor fietsers niet geheel duidelijk dat zij wel in twee richtingen mogen fietsen. Het ontbreken van het onderbord maakt dat de verkeerssituatie niet waarneembaar en begrijpelijk is, met als gevolg dat het gewenste gedrag niet uitgevoerd kan worden. 6. Dorpsstraat – Koningin Emmastraat Wat bij deze kruising opvalt is dat er geen voorrangsregeling geldt maar dat er toch veel weggebruikers stoppen voor verkeer van de Dorpsstraat/Stationsweg. Het betreft een gelijkwaardige kruising met voorrang voor verkeer van rechts. Verkeer vanuit de Koningin Emmastraat verleend echter vaak voorrang aan het verkeer op de Dorpsstraat. Hieruit kan worden geconcludeerd dat de verkeerssituatie niet voor iedereen juist waarneembaar/begrijpelijk is. Hierdoor voeren zij het gewenste gedrag niet uit. 7. Stationsweg West – Ekris – Schans Deze kruising is niet helemaal recht vormgegeven, hierdoor krijg je dat auto’s om elkaar heen gaan midden op de kruising waarbij dat normaal niet zo snel gebeurt. De mensen snappen wat er hier van ze verwacht wordt en houden zich ook aan de regels.

4.2

Dronevlucht

Naast de fysieke schouw zijn op 17 en 19 augustus 2024 dronevluchten uitgevoerd. Vanaf een hoogte van 35 meter waren de verkeersstromen goed zichtbaar en is een groot gedeelte van het centrumgebied in beeld gebracht. De hoogte van 35 meter wordt aangehouden om de privacy van weggebruikers te waarborgen. Vanaf deze hoogte is nog altijd een goed beeld van de verkeerssituatie zichtbaar, maar zijn weggebruikers niet herkenbaar in beeld. In de bijlage is een volledig verslag opgenomen van verschillende tijdstippen met waarnemingen. Op Figuur 4-2 is te zien waar de dronevluchten zijn uitgevoerd.

Pagina 13 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

Figuur 4-2 Locaties Dronevlucht

1. Nieuwe Poort – Dorpsstraat Op het moment van de dronevlucht was de ingang van parkeerterrein Kostverloren afgezet met werkmateriaal voor de bouw van Dorpsstraat 7. Als gevolg hiervan kon het gemotoriseerde verkeer niet tegelijk in- en uitrijden van en naar het parkeerterrein. Gemotoriseerd verkeer moest hierbij voorrang verlenen aan elkaar. Uit de dronebeelden is op te maken dat gemotoriseerd verkeer en fietsverkeer wel tegelijk gebruik konden maken van de rijbaan. Daarnaast viel op dat ook voetgangers op deze locatie over de weg lopen van en naar het parkeerterrein. De afzetting had daarbij als gevolg dat verkeer een krappe bocht moest maken om de verplichte rijroute op het parkeerterrein te volgen. Daarbij kan worden geconcludeerd dat de zichtlijnen op het kruispunt onvoldoende zijn. Verkeer rijdt erg langzaam omdat zij onvoldoende zicht hebben op de kruisende verkeersstromen. De gebouwen op de hoek, met name Dorpsstraat 7, blokkeren het zicht op fietsers op de Dorpsstraat (doorgaande fietsroute). Andersom blokkeren de gebouwen op de hoek het zicht op het verkeer komend vanaf parkeerterrein Kostverloren en de Nieuwe Poort. Het verkeer past zijn gedrag aan door langzamer te gaan rijden en meer aandacht te schenken aan kruisende verkeersstromen.

Figuur 4-3 Kruising Nieuwe Poort - Dorpsstraat

Daarbij dient te worden opgemerkt dat de maandag nog rustiger was dan de zaterdag. Dit heeft ermee te maken dat zaterdag een weekenddag is en op die dag markt aanwezig is. Echter, kan worden geconcludeerd dat de intensiteiten op deze locatie niet tot (grote) knelpunten leiden. 2. Plein Nieuwe Poort De tweede locatie waar specifiek naar gekeken is betreft het plein De Nieuwe Poort en het gedeelte van de Dorpsstraat tussen parkeerterrein Kostverloren en de provinciale weg. Op zaterdag vindt hier de markt plaats, waardoor de verkeerssituatie voor doorgaand verkeer wordt gewijzigd. De marktkramen blokkeren de doorgaande fietsroute over de Dorpsstraat richting de Voorstraat en vice versa.

Pagina 14 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

Wat opvalt is dat fietsers over de oversteek fietsen achter de marktkramen langs om hun route te vervolgen via de Dorpsstraat of dezelfde beweging vertonen in tegengestelde richting (zie Figuur 4-4). Fietsers stappen niet af, maar vervolgen hun weg fietsend langs de marktkramen. Hierbij conflicteren zij op sommige momenten met voetgangers die zich rondom de marktkramen bewegen. Er zijn geen ongevallen of grote knelpunten waargenomen.

Figuur 4-4 Oversteek fietsers de markt

Op de maandag, zonder markt, geldt eveneens dat fietsers en voetgangers hier de ruimte delen. Dit levert geen problemen op gezien de beschikbare ruimte en relatief lage aantallen fietsers en voetgangers. 3. Parkeerplaats Kostverloren Zoals aangegeven bij locatie 1 was er ten tijde van het onderzoek een aangepaste verkeerssituatie op het parkeerterrein. De in-/ uitrit richting de Dorpsstraat was gedeeltelijk afgesloten vanwege bouwactiviteiten op Dorpsstraat 7. Hierdoor veranderde deels de rijrichting voor het gemotoriseerde verkeer, zie Figuur 4-5. Uit de dronebeelden is op te maken dat gemotoriseerd verkeer nog vaak het eenrichtingsverkeer/ verplichte rijroute negeert. Zij rijden in tegengestelde richting om eerder bij een vrije parkeerplaats te zijn of om eerder bij één van de uitgangen van het parkeerterrein te komen. Hierbij valt het op dat verkeer komend vanaf de ingang Dorpsstraat/Nieuwe Poort een parkeervak inrijden, maar doorrijden naar het tegenoverliggende parkeervak. Hierdoor staan zij met hun neus naar de weg toe en kunnen zij bij het uitrijden enkel tegen de richting in rijden. Daarnaast zijn enkele bewegingen waargenomen van gemotoriseerd verkeer dat niet parkeert, maar het parkeerterrein enkel gebruikt als doorsteek van de Dorpsstraat richting de Prins Bernhardstraat.

Opgemerkt moet worden dat het eenrichtingsverkeer op de Prins Bernhardstraat meerdere keren per dag wordt genegeerd.

Figuur 4-5 Tegen de richting in rijden Prins Bernhardstraat

Pagina 15 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

4. Dorpsstraat De Dorpsstraat is in beeld gebracht vanaf de Koningin Emmastraat kijkend richting het westen. De dronebeelden laten een rustig verkeersbeeld zien, waarbij geen (grote) knelpunten naar voren komen. Een van de opvallende aspecten is dat fietsers en voetgangers langs en door elkaar heen bewegen. Fietsers rijden zowel op het fietspad als de fietsstrook in twee richtingen, waardoor zij ook tegen de richting in fietsen. Voetgangers steken de gehele Dorpsstraat over en doen dit in alle richtingen. De beschikbare ruimte en de relatief rustige verkeersomgeving leiden ertoe dat er geen gevaarlijke situaties ontstaan. Voor laden en lossen geldt dat vrachtwagens met regelmaat op het fietspad of op de fietsstrook staan geparkeerd. Hierdoor moeten fietsers uitwijken van hun doorgaande route omdat deze geblokkeerd wordt geblokkeerd. Ditzelfde geldt voor het opstellen van de viskraam op de hoek van de Dorpsstraat en de Koningin Emmalaan. Tijdens het plaatsen van de viskraam blokkeerde de vrachtwagen het fietspad, waardoor fietsers moesten uitwijken. Zodra de viskraam is geplaatst leidt dit tot verminderd zicht op de kruising. Ondanks de voorrang voor het verkeer van rechts uit de Koningin Emmalaan valt op dat het doorgaande verkeer nog vaak voorrang neemt, op eist of krijgt van het verkeer van rechts.

Hierdoor ontstaat af en toe wat verwarring, maar dit leidt niet tot (grote) knelpunten. Het voorrang nemen op de doorgaande route komt doordat weggebruikers de Dorpsstraat zien als doorgaande route, hierdoor letten zij onvoldoende op het verkeer dat van rechts komt. De inrichting van de weg is echter passend bij het gedrag dat wordt gevraagd en is passend bij de voorrangssituatie.

Figuur 4-6 Bijna-ongeluk Dorpsstraat

4.3

Conclusie

Uit de schouw en de droneopnames kan worden geconcludeerd dat het verkeersbeeld in het centrumgebied van Woudenberg over het algemeen relatief rustig is. Uitgangspunt in het beleid is dat de Dorpsstraat een doorgaande fietsroute is, waarbij auto’s in de winkelstraat niet zijn toegestaan. Uit de schouw en de dronevlucht blijkt dat fietsers de route inderdaad gebruiken als doorgaande route, maar dat ook veel gemotoriseerd verkeer de Dorpsstraat gebruikt als doorgaande route richting de provinciale weg. Enkele aandachtspunten uit de schouw en de droneopnames zijn; de inrichting van kruispunt Dorpsstraat Nieuwe poort. De kruising en bijbehorende rijroutes zijn niet voor alle weggebruikers duidelijk, waardoor twijfel ontstaat om vanaf de Nieuwe Poort rechtsaf te slaan richting de Dorpsstraat. Daarnaast valt hierop dat de gebouwen op de hoeken van de kruising ertoe leiden dat de zichtlijnen op de doorgaande route worden beperkt. Verkeer past zijn gedrag aan door langzamer te rijden, maar ook hier ontstaat soms twijfel. Pagina 16 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

Het parkeerterrein Kostverloren is ingericht met een verplichte rijroute. Uit de schouw en de droneopnames is te concluderen dat deze rijroute meermaals wordt genegeerd om eerder bij een vrije parkeerplaats te zijn of om sneller één van de uitgang te bereiken. Ditzelfde geldt voor het eenrichtingsverkeer op de Prins Bernhardstraat. Ook dit eenrichtingsverkeer wordt meermaals per dag geschonden om zo sneller op locatie te zijn. De Dorpsstraat geldt als doorgaande fietsroute, waarbij ruimte is gecreëerd voor de fietser. Tijdens het bevoorraden van de winkels worden vrachtwagens echter geparkeerd op het fietspad of op de fietsstrook waardoor het doorgaande fietsverkeer wordt gehinderd. Ditzelfde geldt voor de markt, waarbij marktkramen de gehele rijbaan blokkeren. Fietsers worden gedwongen om een alternatieve route te zoeken langs de marktkramen of af te stappen en wandelend verder te gaan.

Pagina 17 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

5 Parkeeronderzoek Om meer inzicht te krijgen in het dagelijkse gebruik van het centrumgebied is naast een schouw en een dronevlucht ook een parkeeronderzoek uitgevoerd. Op basis van het parkeeronderzoek is het mogelijk om inzichtelijk te maken waar automobilisten parkeren en welke druk dit met zich meebrengt in en rond het centrumgebied. Voor het centrumgebied zijn de parkeerplaatsen onderverdeeld in zes secties, te weten: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Parkeerterrein Emmahof (Kostverloren), Parkeerterrein Kostverloren, Dorpsstraat ten westen van Prins Bernhardstraat, Dorpsstraat ten oosten van Prins Bernhardstraat, Parkeerterrein Centrum zuidoost (ten oosten van bibliotheek), Parkeerterrein Centrum zuidoost (ten zuiden van bibliotheek.

2

1

3 4

5

6

Figuur 5-1 Overzicht onderzoek locaties

Het parkeeronderzoek is uitgevoerd op twee representatieve dagen, namelijk vrijdag 23 augustus 2024 en zaterdag 24 augustus 2024. Hiermee is niet alleen een doordeweekse dag onderzocht, maar ook een weekenddag. Een eventuele piek in de parkeervraag, die zich in winkelgebieden geregeld voordoet, is zodoende meegenomen in het onderzoek. De onderzoeksperiode was voor beide dagen 08:00 tot 22:00 uur. Gedurende de winkeltijden, tot een uur na sluitingstijd, is per uur het aantal voertuigen in iedere sectie geteld. Dit om de parkeerdruk gedurende de hele dag inzichtelijk te maken. De zes secties hebben gezamenlijk een parkeercapaciteit van 185 parkeerplaatsen. Deze parkeerplaatsen zijn als volgt verdeeld over de secties: Sectie

1

2

3

4

5

6

Capaciteit 8

83

4

13

17

60

Tabel 5-1 Capaciteit per sectie

Pagina 18 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

5.1

Weer

Weersomstandigheden hebben directe invloed op de mobiliteitskeuze van personen. Op zonnige dagen zullen zij eerder kiezen voor de fiets of lopen, terwijl op regenachtige of koude dagen eerder wordt gekozen voor het gebruik van de auto. Voor het onderzoek is het dan ook goed om de weersomstandigheden te beschrijven, om zo eventuele pieken/dalen in het autogebruik te kunnen verklaren. Tijdens de onderzoeksdagen was er sprake van warme dagen met een minimumtemperatuur van 13 graden tot een maximumtemperatuur van 27 graden. De dagen waren droog met geen neerslag. De dagen kunnen worden beschreven als warm, droog en zonnig (licht bewolkt). Dag Vrijdag 23 augustus 2024

Temperatuur Min. 14 - Max. 23

Neerslag 0,0 mm

Weer Zon

Zaterdag 24 augustus 2024

Min. 13 - Max. 27

0,0 mm

Zon

Tabel 5-2 Weersgegevens onderzoeksdagen

Op basis van de weersomstandigheden kan worden geconcludeerd dat tijdens het parkeeronderzoek sprake is geweest van droge omstandigheden. Bij regen kan het naar verwachting voorkomen dat het aantal auto’s toeneemt. Het effect hiervan is echter relatief laag/ verwaarloosbaar, waardoor geconcludeerd kan worden dat er geen onderschatting van het autogebruik heeft plaatsgevonden tijdens dit onderzoek.

5.2

Parkeerdruk

Vrijdag 23 augustus 2024 De zes secties samen hebben een parkeercapaciteit van 185 parkeerplaatsen. Uit de resultaten blijkt dat de parkeerdruk op vrijdag 23 augustus 2024 maximaal 134 geparkeerde auto’s betreft. Het maximale aantal wordt gehaald tussen 11:00 en 12:00. Op dat moment staan de meeste voertuigen geparkeerd in secties 2 en 6. Deze secties hebben respectievelijk een capaciteit van 83 en 60 parkeerplaatsen. De restcapaciteit bedraagt op het piekmoment 51 parkeerplaatsen. Op de overige momenten van de dag betreft de parkeerdruk circa 100 tot 115 geparkeerde auto’s en bedraagt de restcapaciteit circa 70 tot 85 parkeerplaatsen. Indien enkel naar parkeerterrein Kostverloren wordt gekeken naar de parkeerplaatsen (sectie 1 en 2) kan worden geconcludeerd dat de maximale parkeerdruk 69 voertuigen betreft. Het maximale aantal wordt tussen 13:00 en 14:00 uur gehaald. De twee secties hebben gezamenlijk een parkeercapaciteit van 91 parkeerplaatsen. Zaterdag 24 augustus 2024 De zes secties samen hebben een parkeercapaciteit van 185 parkeerplaatsen. Uit de resultaten blijkt dat de parkeerdruk op vrijdag 24 augustus 2024 maximaal 144 geparkeerde auto’s betreft. Het maximale aantal wordt tussen 10:00 en 11:00 uur gehaald. Op dat moment staan de meeste voertuigen geparkeerd in secties 2 en 6. Deze secties hebben respectievelijk een capaciteit van 83 en 60 parkeerplaatsen.

De restcapaciteit bedraagt op het piekmoment 41 parkeerplaatsen. Op de overige momenten van de dag betreft de parkeerdruk circa 100 tot 115 geparkeerde auto’s en bedraagt de restcapaciteit circa 70 tot 85 parkeerplaatsen. Indien enkel naar parkeerterrein Kostverloren wordt gekeken naar de parkeerplaatsen (sectie 1 en 2) kan worden geconcludeerd dat de maximale parkeerdruk 79 voertuigen betreft. Het maximale aantal wordt tussen 10:00 en 11:00 uur gehaald. De twee secties hebben gezamenlijk een parkeercapaciteit van 91 parkeerplaatsen. In bijlage 2 zijn de verschillende parkeerdrukmetingen visueel weergegeven per dag en per tijdstip.

5.3

Parkeerbezettingsgraad

Als grenswaarde voor de bezettingsgraad wordt 90% aangehouden. Boven de 90% ontstaat zoekgedrag en kan het zoekverkeer leiden tot doorstromingsknelpunten. Indien de bezettingsgraad tussen de 80% en 90% ligt is er sprake van druk, maar nog geen sprake van knelpunten. Een bezettingsgraad onder de 80% wordt als wenselijk gezien, dan heeft iedere bezoeker het idee dat er voor hem/ haar een vrije parkeerplaats te vinden is. Bij een

Pagina 19 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

bezettingsgraad van 100% of meer (dan veelal sprake van foutparkeerders) overstijgt de parkeervraag het aanbod en is er spraken van een parkeerknelpunt.

Pagina 20 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

Vrijdag 23 augustus 2024 Uit de resultaten blijkt dat de bezettingsgraad over de hele dag voor het gehele gebied (alle secties samen) maximaal 72% bedraagt. Hierbij is sprake van een goede en volhoudbare verhouding tussen het aantal beschikbare parkeerplaatsen en de totale parkeervraag. Kijken we echter naar losse secties dan zien we dat met name in sectie 3 veelvuldig een bezettingsgraad van 100% wordt waargenomen. Dit heeft te maken met de beperkte capaciteit van de sectie, namelijk 4 parkeerplaatsen. Geconcludeerd kan worden dat in de overige secties voldoende restcapaciteit aanwezig is om deze parkeervraag op te vangen. De grenswaarde van 90% wordt niet overschreden en de bezettingsgraad blijft zelfs op maximaal 72% hangen. Dit houdt in dat er geen parkeerknelpunten ontstaan. Op parkeerplaats Kostverloren (sectie 1 en 2) is de hoogste bezettingsgraad 76% tussen 13:00 en 14:00 uur. De capaciteit betreft 91 parkeerplaatsen en tijdens het drukste uur zijn hiervan 69 bezet. Wat leidt tot een restcapaciteit van 22 parkeerplaatsen. Zaterdag 24 augustus 2024 Uit de resultaten blijkt dat de bezettingsgraad over de hele dag voor het gehele gebied (alle secties samen) maximaal 78% bedraagt. Hierbij is sprake van een goede en volhoudbare verhouding tussen het aantal beschikbare parkeerplaatsen en de totale parkeervraag.

Kijken we echter naar losse secties dan zien we dat met name in sectie 3 veelvuldig een bezettingsgraad van 100% wordt waargenomen. Dit heeft te maken met de beperkte capaciteit van de sectie, namelijk 4 parkeerplaatsen. Geconcludeerd kan worden dat in de overige secties voldoende restcapaciteit aanwezig is om deze parkeervraag op te vangen. De grenswaarde van 90% wordt niet overschreden en de bezettingsgraad blijft zelfs op maximaal 78% hangen. Dit houdt in dat er geen parkeerknelpunten ontstaan. Op parkeerplaats Kostverloren (sectie 1 en 2) is de hoogste bezettingsgraad 87% tussen 10:00 en 11:00 uur. De capaciteit betreft 91 parkeerplaatsen en tijdens het drukste uur zijn hiervan 79 bezet. Wat leidt tot een restcapaciteit van 12 parkeerplaatsen. De bezettingsgraad blijft op het piekmoment onder de grenswaarde van 90%. Echter, geeft de bezettingsgraad wel aan dat het hier erg druk is op de zaterdag. In bijlage 2 zijn de verschillende parkeerdrukmetingen visueel weergegeven per dag en per tijdstip.

5.4

Conclusie

De zes secties samen hebben een parkeercapaciteit van 185 parkeerplaatsen. Uit de resultaten blijkt dat de parkeerdruk op vrijdag 23 augustus 2024 maximaal 134 geparkeerde auto’s betreft, dit staat gelijk aan 72%. Op Zaterdag 24 Augustus 2024 bedraagt de parkeerdruk maximaal 144 auto’s, te weten 78%. Op beide dagen blijft de bezettingsgraad onder de grenswaarde van 80%, wat betekent dat er voldoende parkeercapaciteit aanwezig is in en rond het centrumgebied. Kijken we specifiek naar secties 1 en 2 (parkeerterrein Kostverloren) dan zien we dat op zaterdag tussen 10:00 en 11:00 uur de bezettingsgraad stijgt tot 89%. Hiermee blijft de bezettingsgraad onder de grenswaarde van 90%. Op dit moment is er nog voldoende restcapaciteit, maar kan wel gesproken worden van ‘druk’. Echter, op bijna alle andere meetmomenten blijft ook op deze locatie de bezettingsgraad onder de 80%. Uit het onderzoek komen geen parkeerknelpunten naar voren.

Pagina 21 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

6 Verkeersonderzoek Om meer inzicht te krijgen in de rijroutes van het verkeer, de intensiteiten en de snelheden zijn op vijf locaties doorsnedetellingen uitgevoerd. Voor het in kaart brengen van de intensiteiten is gebruik gemaakt van telslangen/lussen en camera’s. Bij inzet van pneumatische tellers en verkeerscamera’s, zijn gedurende de meetperiode (augustus 2024 en Januari 2025) op vijf locaties 24 uur per dag individuele voertuiggegevens waargenomen en geregistreerd. Hierbij is tevens de rijrichting en voertuigcategorie bepaald. Individuele voertuiggegevens zijn gecomprimeerd tot de gebruikelijke voertuigklassen (tweewielers, licht verkeer, middelzwaar verkeer en zwaar verkeer). Bij metingen zijn tevens de snelheden van de voertuigklassen in beeld gebracht. De inzichten van de snelheden en de intensiteiten zijn gebruikt om de verkeerssituatie en de verkeersveiligheid in het centrum te beoordelen. Hoge intensiteiten en snelheden hebben een negatief effect op de verkeersveiligheid en de leefbaarheid van de winkelstraten. Daarbij geven de telling een indruk van het foutieve gedrag (negeren eenrichtingsverkeer). Tevens geven de meting een beeld waar vrachtverkeer rijdt. De volgende vijf locaties zijn gedurende één week voorzien van tellussen: 1. 2. 3. 4. 5.

Nieuwe Poort – Dorpsstraat. Dorpsstraat – parkeerplaats Kostverloren Dorpsstraat – Prins Bernhardstraat Prins Bernhardstraat – Parkeerplaats Kostverloren. Dorpsstraat – Koningin Emmastraat.

Figuur 6-1 Tellocaties centrumgebied

Pagina 22 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

6.1

Intensiteiten

Bij vijf verschillende locaties in Woudenberg hebben telslangen gelegen om de snelheid en intensiteit van het verkeer te meten. Bij drie van de telpunten hebben ook camera’s gehangen om de intensiteiten te meten. Dit om een goed beeld te krijgen hoe het verkeer zich gedraagt en hoeveel verkeer er op een dag door het centrum heenrijden. De tellingen zijn uitgevoerd in januari 2025. De volgende vijf locaties zijn gekozen om de tellussen neer te leggen: 1. 2. 3. 4. 5.

Nieuwe Poort – Dorpsstraat. Deze locatie laat goed zien hoeveel verkeer er in en uit het centrumgebied gaat aangezien dit een van de 2 toegangswegen is naar het centrumgebied van Woudenberg Dorpsstraat – parkeerplaats Kostverloren. Deze locatie laat goed zien hoeveel verkeer er naar parkeerplaats Kostverloren gaat vanuit een van de 3 toegangswegen. Dorpsstraat – Prins Bernhardstraat. Deze locatie laat zien of er verkeer tegen de richting in rijdt en hoeveel verkeer gebruik maakt om vanaf deze kant parkeerplaats Kostverloren op te komen. Prins Bernhardstraat – Parkeerplaats Kostverloren. Deze tellus geeft goed weer hoeveel verkeer hier tegen de richting in rijdt. Dorpsstraat – Koningin Emmastraat. Deze locatie geeft goed weer hoeveel verkeer er naar het centrumgebied van Woudenberg rijdt.

Allereerst is gekeken naar de intensiteiten op de verschillende locaties. De intensiteiten kunnen worden onderverdeeld in fietsers, personenauto’s en vrachtverkeer.

Figuur 6-2 Intensiteiten Werkdag, totaal (lb), vracht (rb), auto (lo) en fiets (ro)

Pagina 23 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

Uit de verkeerstellingen kan worden geconcludeerd dat het merendeel van het verkeer vanuit het oosten komt aanrijden via de Dorpsstraat. De etmaalintensiteiten bedragen op dit punt 2.395 richting het westen. Het merendeel van het verkeer rijdt via de Nieuwe Poort richting de rotonde met de N226. Verder kan worden geconcludeerd dat de Dorpsstraat ingericht is als winkelgebied, maar dagelijks wordt aangedaan door gemiddeld 2.395 motorvoertuigbewegingen (25 vracht en ruim 2.341 personenauto’s). Voor een winkelstraat waarin verblijven voorop staat is dit aandeel relatief hoog. Echter, als er gekeken wordt naar de winkeluren (8-18u) bedraagt de intensiteit circa 1.100 voertuigbewegingen. Dit komt neer op circa 110 voertuigen per uur, wat betekent circa 2 auto’s per minuut. Daarnaast is het opvallend om te zien dat het parkeerterrein Kostverloren ook via de noordkant langs de Prins Bernhardstraat sterk wordt ontsloten.

6.2

Snelheden

Naast de intensiteiten en de voertuigklassen is ook de snelheid op de tellocaties vastgelegd. Snelheid kan worden onderverdeeld in twee categorieën, namelijk de gemiddelde snelheid en de V85. De gemiddelde snelheid is berekend door alle snelheden van alle deelnemers op te tellen en te delen door het aantal registraties. Hierdoor wordt de snelheid van fietsers bijvoorbeeld ook vergeleken met die van gemotoriseerd verkeer, waardoor de gemiddelde snelheid vaak lager ligt. Om deze reden wordt vaak gerekend met de V85. De V85 geeft de snelheid aan waar 85% van de bestuurders onder zit. Is de V85 bijvoorbeeld 50? Dan betekent dat dat 85% van de bestuurders op een bepaald stuk weg 50 kilometer per uur of minder rijdt en dat 15% sneller rijdt. Aan de hand van dat getal kan een wegbeheerder snel zien of de meeste bestuurders zich op een weg aan de limiet houden of niet. Onderstaand is per locatie en per rijrichting de gemiddelde snelheid en de V85 beschreven. Tabel 6-1 Werkdag gemiddelde snelheden

Locatie

Snelheidslimiet

Gemiddelde snelheid

V85

Richting 1 (noord)

Richting 2 (zuid)

Richting 1 (noord)

Richting 2 (zuid)

1 Nieuwe Poort – 30 zone Dorpsstraat

23 km/u

26 km/u

28 km/u

31 km/u

2 Kostverloren Nieuwe Poort

30 zone

15 km/u

13 km/u

18 km/u

15 km/u

3 Prins Bernhard 30 zone straat - Kostverloren

14 km/u

13 km/u

17 km/u

16 km/u

4 Prins Clausstraat – 30 zone Kostverloren

20 km/u

18 km/u

25 km/u

23 km/u

5 Dorpsstraat Koningin Emmastraat

25 km/u

29 km/u

32 km/u

42 km/u

–

– 30 zone

Alle tellocaties waren gelegen in de 30 zone horende bij het centrumgebied van Woudenberg. Geconcludeerd kan worden dat de gemiddelde snelheid maximaal 29 km/u bedraagt. Deze wordt behaald op de Dorpsstraat. Echter, als wordt gekeken naar de V85 blijkt dat de snelheid op zowel locatie 1 (Nieuwe Poort-Dorpsstraat) als locatie 5 (Dorpsstraat-Koningin Emmastaat) boven de maximale snelheidslimiet uitkomt. De overschrijding is echter zeer klein. Wel dient opgemerkt te worden dat 15% van de verkeersdeelnemers harder rijdt dan 32 km/u in de Dorpsstraat. De Dorpsstraat is bedacht als verblijfsgebied/ winkelstraat. Een snelheid van 32 km/u en hoger is op dit punt niet direct wenselijk in combinatie met het verblijfsgebied. Wel is hierin een trend te zien dat de snelheid overdag (tussen 8u en 18u) lager ligt, namelijk rond de 29 km/u. De gemiddelde snelheid bedraagt in deze uren 23km/u. Voor de overige straten zijn geen knelpunten op het gebied van snelheid te constateren. De snelheid wordt niet significant overschreden en op parkeerterrein Kostverloren is de snelheid juist relatief laag en passend bij de omgeving.

Pagina 24 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

6.3

Conclusie

Op basis van de verkeerstellingen kan worden geconcludeerd dat de rijroute die gemeente Woudenberg voor ogen had voor gemotoriseerd verkeer grotendeels wordt nageleefd. Verkeer rijdt grotendeels aan via de Dorpsstraat en verlaat het centrumgebied via De Nieuwe Poort en de Prins Bernhardstraat. Tevens kan geconcludeerd worden dat op de Prins Bernhardstraat sprake is van het negeren van het eenrichtingsverkeer door gemotoriseerd verkeer. Het aandeel gemotoriseerd verkeer op de Dorpsstraat is relatief hoog in combinatie met het verblijfsgebied dat geprobeerd is te creëren. Echter, als er gekeken wordt naar de winkeluren (8-18u) bedraagt de intensiteit circa 1.100 voertuigbewegingen. Dit komt neer op circa 110 voertuigen per uur, wat betekent circa 2 auto’s per minuut. De snelheid is passend bij de omgeving waarin we ons bevinden. Het parkeerterrein Kostverloren laat een lage snelheid zien, daar waar de toe leidende wegen ook geen significante overschrijding tonen. Enkel de Dorpsstraat is een punt van discussie. De snelheid (V85) bedraagt 32 tot 42 km/u wat vrij hoog is voor een winkelstraat dat gezien mag worden als verblijfsgebied. Wel is hierin een trend te zien dat de snelheid overdag (tussen 8u en 18u) lager ligt, namelijk rond de 29 km/u (V85). De gemiddelde snelheid bedraagt in deze uren 23km/u.

Pagina 25 van 39

Verkeersevaluatie Woudenberg projectnummer 0493709 29 september 2025 Gemeente Woudenberg

7 Voorlopige conclusies en evaluatie Het doel van dit onderzoek was het evalueren van de verkeerssituatie in het centrumgebied van Woudenberg. Om deze evaluatie uit te voeren, is eerst het beleid geanalyseerd, dat als uitgangspunt dient voor het gewenste verkeersgedrag. Vervolgens is de objectieve en subjectieve verkeersveiligheid in het centrumgebied beoordeeld aan de hand van een ongevallenanalyse en bewonersmeldingen. In het centrumgebied zijn daarnaast een schouw, dronevlucht, parkeeronderzoek en verkeerstellingen uitgevoerd om een beter inzicht te krijgen in het daadwerkelijke verkeersgedrag. In dit hoofdstuk worden de voorlopige conclusies samengevat en wordt beoordeeld of het verkeer in het centrum functioneert zoals oorspronkelijk bedoeld.

7.1

Voorlopige conclusies

Volgens het beleid van de gemeente Woudenberg moet de Dorpsstraat fungeren als winkelstraat en doorgaande fietsroute. Gemotoriseerd verkeer dient via de Dorpsstraat, Prins Bernhardstraat, parkeerterrein Kostverloren en Nieuwe Poort te rijden om bij de provinciale weg te komen. Het gedeelte van de Dorpsstraat tussen de twee inen uitgangen van parkeerterrein Kostverloren was bedoeld als autoluw gebied. Deze inrichting en verplichte rijroute moesten zorgen voor een veilige en comfortabele fietsroute naar en door het centrum, een compact centrum met een levendig en uitnodigend winkelaanbod en bereikbare parkeervoorzieningen met voldoende capaciteit. Hierbij genieten fietsverkeer en winkelend publiek de hoogste prioriteit.

Figuur 7-1 Gewenste rijroute centrumgebied

Om het gewenste gedrag af te dwingen zijn verkeersbesluiten opgesteld om een verplichte rijroute in te stellen. De verkeersbesluiten wijken op straat af van het gene dat is bedacht. Uiteindelijk is op basis van belangenafweging, gebrek aan invulling op dat moment, besloten verkeer niet te verplichten via parkeerterrein Kostverloren te laten rijden, maar via de Dorpsstraat. Hiermee is besloten dat de Dorpsstraat naast winkelgebied en doorgaande fietsroute ook opengesteld is als doorgaande autoroute, waarbij de prioriteit ligt op fietsverkeer.