1.b Rapport 'Kinderen in nood' (Geredigeerd)

Structuur , steun en stabiliteit. Mentale zorgverlening voor kinderen in de asielopvang en wat daarvoor nodig is. Uitgave van Werkgroep Kind in azc , 2024. Zie ook: Pharos en Save the Children , Gevlucht en geland Psychosociale steun en mentale zorg in Nederland voor jongeren met een vluchtachtergrond , maart 2023 ; Save the Children , M. Snijder en M. Apgar , Institute of Development. Psychosocial wellbeing for children in Dutch asylum reception centers Team Up Impact evaluation. April 2024 ; NCJ­onderzoek Stress bij kinderen: hoe houden we het gezond? Stress bezien vanuit de Jeugdgezondheidszorg , 2019. Kinderen in nood , september 2026 | H1 Inleiding 22 De (on)veiligheid van kinderen moet gezien worden als een doorlopend proces. In dit proces werken de risico’s die de mate van fysieke en mentale veiligheid van kinderen bepalen op elkaar in , en beïnvloeden elkaar. Inbreuken op de fysieke veiligheid ondermijnen de mentale veiligheid , en vice versa. Bovendien dient rekening te worden gehouden met een opeenstapeling van risico’s. Wanneer kinderen niet buiten kunnen spelen is dat onprettig. Maar als zij daarnaast niet naar school gaan , leven in een omgeving met weinig privacy , getuige zijn van vecht­ partijen en geen perspectief zien op verbetering , tasten deze leefomstandigh eden het mentale welbevinden en/of de gezond­ heid van deze kinderen rechtstreeks aan.

Door deze opeen­ stapeling versterken veiligheidstekorten elkaar over en weer en kunnen zij een grotere schadelijke impact hebben. 1. Welke veiligheidstekorten bestaan in de noodopvanglocaties waar kinderen worden opgevangen? Wat verklaart dat er veiligheidstekorten voor kinderen in het asielopvangsysteem met noodopvang bestaan? Wat verklaart dat deze veiligheidstekorten blijven voortbestaan? 3. In dit onderzoek kijkt de Onderzoeksraad naar de veiligheids­ problematiek rond alle kinderen van 0 tot 18 jaar die binnen de asielketen in Nederland worden opgevangen in noodopvang , ongeacht de status van hun asielprocedure. Dit betreft zowel alleenstaande kinderen als kinderen die samen met hun gezin de asielprocedure in Nederland doorlopen. Het onderzoek richt zich op de noodopvang georganiseerd door het COA en de noodopvang georganiseerd door gemeenten (TGO’s). Voor de verdere afbakening van dit onderzoek wordt verwezen naar de onderzoeksverantwoording in bijlage A. 2. De casus van Sara aan het begin van het rapport laat zien waar een ongeschikte leefomgeving voor een kind in een nood opvang­ locatie toe kan leiden. Hier is sprake van een opeenstapeling van veiligheidsrisico’s op het terrein van huisvesting , autonomie en privacy , en stabiliteit. Deze opeenstapeling maakt de nood­ opvanglocatie waar Sara verblijft tot een onveilige omgeving om op te groeien. 1.

4 Onderzoeksaanpak De onderzoeksaanpak wordt hieronder toegelicht aan de hand van de beantwoording van de onderzoeksvragen. Een uitgebreide uitwerking van deze aanpak is opgenomen in de onderzoeksverantwoording in bijlage A. Onderzoeksvraag 1 Voor het beantwoorden van onderzoeksvraag 1 (Welke veiligheids- tekorten bestaan in de noodopvanglocaties waar kinderen worden opgevangen?) zijn verschillende typen kwalitatieve en kwantitatieve data verzameld en vervolgens met elkaar geïntegreerd (‘mixed methods’). Review van andere onderzoeken. A. Opstellen conceptueel model van veiligheid. B. C. Veldonderzoek (interviews , observatie , photovoice). Verzamelen van kwantitatieve data. 1. 3 Doel , focus en onderzoeksvragen De onveilige leefomstandigheden voor kinderen in noodopvanglocaties zijn een bekend probleem , maar het lukt de Nederlandse overheid niet om hier structureel verandering in aan te brengen. Met dit onderzoek wil de Onderzoeksraad bijdragen aan het doorbreken van deze al vele malen eerder gesignaleerde situatie , die ertoe leidt dat de onveiligheid van kinderen in de noodopvang blijft voortduren. Om dit doel te bereiken , heeft de Onderzoeksraad de volgende drie onderzoeksvragen geformuleerd: D. Kinderen in nood , september 2026 | H1 Inleiding 23 A. De veiligheid van kinderen in de Nederlandse (nood)opvang­ locaties is al jaren een breed erkend probleem.

Door een systematische review van zestig onderzoeken , inspectie­ brieven , rapporten en andere documenten is deze veiligheids­ problematiek inzichtelijk gemaakt. De informatie is afkomstig van de vele partijen die tijdens de onderzoeksperiode 2021­2025 , soms meermaals , over het onderwerp hebben gerapporteerd. In Bijlage C is de lijst van deze documenten opgenomen. ouders die met hun minderjarige kinderen in de noodopvang 13 verblijven en photovoice met kinderen vanaf twaalf jaar. In de uitwerking van het veldonderzoek zijn in dit onderzoek verschillende casussen beschreven die de onveilige omstandigheden op de noodopvanglocaties illustreren. D. In het onderzoek wordt gebruik gemaakt van kwantitatieve data die inzicht bieden in zowel de leefomstandigheden van kinderen in de noodopvang als in de omvang van de veiligheidsproblematiek , voor zover die data beschikbaar zijn. Zo zijn gegevens van het COA opgevraagd over aantallen kinderen , locatiekenmerken , beschikbare faciliteiten en voorzieningen op noodopvanglocaties , duur van het verblijf op noodopvanglocaties en aantallen verhuisbewegingen. Het Wetenschappelijk Onderzoek­ en Datacentrum (WODC) leverde informatie over het aantal incidenten en misdrijven dat plaatsvindt in noodopvanglocaties waar zich kinderen bevinden. In bijlage F is een methodologische verantwoording van het gebruik van de kwantitatieve data gegeven. B.

Op basis van de review heeft de Onderzoeksraad de belangrijkste veiligheidsrisico’s geordend in een conceptueel model ‘veiligheid’. Dit model beschrijft hoe de Onderzoeksraad aankijkt tegen de leefomstandigheden waar kinderen aan worden blootgesteld tijdens hun verblijf in de noodopvang en waar die leefomstandigheden raken aan hun veiligheid. Dit model is aangescherpt gedurende de onderzoeksactiviteiten. Dit heeft geresulteerd in de zes risicogebieden zoals genoemd in paragraaf 1. 2. Ze zijn uitgewerkt in het referentiekader voor de veiligheid van kinderen in de noodopvang (zie bijlage D. 1). C. De genoemde risicogebieden vormen het uitgangspunt voor het (kwalitatief­empirische) veldonderzoek naar de veiligheidssituatie van kinderen die in noodopvanglocaties verblijven. Doel van dit veldonderzoek is het verzamelen van data om dieper inzicht te krijgen in de al breed bekende fysieke en mentale veiligheidsrisico’s. Hierbij nemen we expliciet het perspectief mee van het kind. De Onderzoeksraad heeft acht noodopvanglocaties in Nederland bezocht in de eerste helft van 2025 , meestal gedurende meerdere dagen.

Voor de dataverzameling zijn de volgende methoden ingezet: observaties , interviews met medewerkers , interviews met Onderzoeksvraag 2 en 3 Voor de beantwoording van onderzoeksvraag 2 (Wat verklaart dat er veiligheidstekorten voor kinderen in het asielopvangsysteem met noodopvang bestaan?) en onderzoeksvraag 3 (Wat verklaart dat deze veiligheidstekorten blijven voortbestaan?) is allereerst het systeem van noodopvang in kaart gebracht. Hiervoor zijn alle betrokken partijen met hun taken , verantwoordelijkheden en bevoegdheden beschreven. Daarnaast is een tijdlijn van gebeurtenissen gemaakt. Vervolgens is een systemische analyse uitgevoerd die ingaat op de dynamiek van krachten , belangen , invloeden en veronderstellingen tussen betrokken partijen op 13 Photovoice is een participatieve onderzoeksmethode waarbij deelnemers door middel van door henzelf gemaakte foto’s hun leefwereld in beeld brengen en vervolgens in een groep in gesprek gaan over deze foto’s. Deze methode is geschikt om potentieel kwetsbare onderzoeksparticipanten , zoals kinderen , aan het woord te laten. Voor een nadere omschrijving van deze methode wordt verwezen naar hoofdstuk 3. 2 en Bijlage A: Onderzoeksverantwoording. Kinderen in nood , september 2026 | H1 Inleiding 24 verschillende | lagen | van | het | systeem | van | noodopvang | (van | en | begeleiding.

| 16 Omdat | de | beschermende | , opvoedende | en partijen | op | locatieniveau | , tot aan | overheids­ | en | uitvoerings­ | zorgdragende | rol van | ouders | ontbreekt | , zijn alleenstaande niveau). | Om | de | nodige | informatie | te | vergaren | , hebben | de | minderjarigen | extra | kwetsbaar. onderzoekers | de | betrokken | partijen | geïnterviewd | en | gericht documenten | opgevraagd | en | bestudeerd. | Zoals | in paragraaf | 1. 2 vermeld | , ziet de | Onderzoeksraad | de (nood)opvang | als | een | veilige | omgeving | wanneer | de | daar verblijvende | kinderen | kunnen | opgroeien | in gezonde | en | stabiele 1. 5 | Referentiekader | leefomstandigheden. | Om | deze | veilige | leefomgeving | te kunnen De | Onderzoeksraad | hanteert | het | uitgangspunt | dat | alle | kinderen | bieden | , moeten | noodopvanglocaties | waar | kinderen | voor recht | hebben | op | een | veilige | omgeving | om | op | te groeien | en | langere | tijd 17 verblijven | (ten | minste) | voldoen | aan | de | eisen | aan zich | te kunnen | ontwikkelen. | Kinderen | die | asiel | aanvragen | in | opvang | zoals | gesteld | in de | Europese | Opvangrichtlijn | 2013/33/EU | 18 Nederland | en | worden | opgevangen | in asielopvangcentra | (inclusief | (hierna: | Opvangrichtlijn).

| Ook | moeten | de | leefomstandigheden noodopvanglocaties) | zijn | afhankelijk | van | de | overheid | voor | hun | op | de | noodopvanglocaties | in overeenstemming | zijn | met | het bescherming | en | voor | de | vervulling | van | hun | basisbehoeften. | 14 | Internationaal | Verdrag | inzake | de | Rechten | van | het | Kind | (hierna: De | kwetsbare | positie | van | kinderen | in de | asielketen | legt | de | het | Kinderrechtenverdrag) | 19 en | met | het | Europees | Verdrag | voor overheid | een | extra | verplichting | op | wat | betreft | hun | bescherming. | de | Rechten | van | de | Mens | (EVRM). | 20 In | bijlage | D. 1 zijn de | vereisten Als | een | alleenstaand | kind | asiel | aanvraagt | zonder | ouders | of | uitgewerkt | die | bepalend | zijn | voor | leefomstandigheden | in de wettelijk | vertegenwoordigers | ­ de | zogenoemde | alleenstaande | noodopvang | , gerelateerd | aan | de | zes | risicogebieden | zoals minderjarige | vreemdeling | (amv) | 15 ­ draagt | de | overheid | de | benoemd | in paragraaf | 1. 2. volledige | verantwoordelijkheid | voor | zijn/haar | veiligheid | , verzorging 14 | De opdracht | van | de | overheid | om | zorg | te dragen | voor | de | opvang | van | asielzoekers | , en hun | immateriële | en materiële | behoeften | vloeit | voort | uit Europese Opvangrichtlijn | (Richtlijn | 2013/33).

| Deze | richtlijn is in Nederland | geïmplementeerd | in nationale | wetgeving | , met | name | de Regeling | Verstrekkingen | Asielzoekers | en andere | categorieën | vreemdelingen | (RVA) | 2005. 15 | In dit rapport | wordt | de term | ’alleenstaande | kinderen’ | gebruikt | voor | kinderen | die zonder | ouder | of wettelijk | vertegenwoordiger | de | asielprocedure | in Nederland doorlopen. | Wanneer | wordt | verwezen | naar | beleid | , sturing | en institutionele | contexten | , wordt | de | officiële | afkorting | amv | (alleenstaande | minderjarige | vreemdelingen) gevolgd. 16 | In overeenstemming | de Opvangrichtlijn | (artikel | 24) en | het Kinderrechtenverdrag | (artikel 20). 17 | Ter indicatie: | De | Staatssecretaris | van | Justitie | en Veiligheid | geeft | in november | 2020 | aan | dat | asielzoekers | voor | maximaal | zeven | dagen | in crisisnoodopvang | mogen worden | opgevangen | (Kamerstukken | II 2020/21 | , 19 637 , nr. 2684). | En in het | programma | van | eisen | voor | noodopvang | (COA | , april 2023) | is de | maximale | verblijfstijd | van bewoners | op 6 maanden | gesteld. 18 | De Europese | Opvangrichtlijn | 2013/33 | is van | toepassing | op | burgers | uit derde | landen | en staatlozen | die een | verzoek | hebben | ingediend | om | internationale bescherming | op het | grondgebied | van | een | EU­lidstaat.

| De Opvangrichtlijn | kent | specifieke | voorschriften | met | betrekking | tot kinderen | , die bindend | zijn voor Nederland. | De | Opvangrichtlijn | (Richtlijn | 2013/33) | is met | ingang | van | 12 juni 2026 | ingetrokken | en | vervangen | door | de herziene | Opvangrichtlijn | , Richtlijn 2024/1346. 19 | Het | Kinderrechtenverdrag | (het | Internationaal | Verdrag | inzake | de | Rechten | van | het Kind | (IVRK)) | beschermt | de rechten | van | iedereen | jonger | dan | achttien | jaar. Uit dit verdrag | vloeien | voor | de overheid | speciale | verplichtingen | voort | ten aanzien | van | kinderen | die asiel | zoeken | of erkend | vluchteling | zijn , zodat hun | ontwikkeling | en waardigheid | beschermd | worden. | Het | Kinderrechtenverdrag | is in 1989 | aangenomen | door | de | Verenigde | Naties | en | in 1995 | bekrachtigd | door | Nederland. | Door | die bekrachtiging | heeft | Nederland | de | verplichting | het verdrag | na | te leven. 20 | Het | Europees | Verdrag | voor | de | Rechten | van | de | Mens | verankert | onder | andere | het | recht | op | eerbieding | van | het privé , familie­ | en gezinsleven | (artikel | 8) en | het recht op vrijheid | en veiligheid | (artikel | 5).

Kinderen | in nood | , september | 2026 | | H1 Inleiding | 25 Aanvullend hierop verwacht de Onderzoeksraad dat bij de opvang van kinderen rekening wordt gehouden met de effecten van een opeenstapeling van veiligheidstekorten in de leefomstandigheden. Juist door die opeenstapeling kan een voor kinderen onveilige situatie ontstaan. De opeenstapeling van tekorten kan er op langere termijn voor zorgen dat kinderen achterblijven in hun emotionele en sociale ontwikkeling. ondernemen hier actie op. De Rijksoverheid moet vervolgens de andere betrokken partijen , zoals uitvoeringsorganisaties COA en Nidos en de medeoverheden (gemeenten) , in staat stellen hun taak naar behoren uit te voeren. Hoewel partijen binnen het (nood)opvangstelsel gedeelde , gedifferentieerde taken hebben , dragen zij gezamenlijk de verantwoordelijkheid om veilige opvang voor kinderen te realiseren. In bijlage D. 2 zijn deze uitgangspunten in een uitgebreid referentiekader uitgewerkt. Aanleiding voor dit onderzoek is de langdurige inzet van noodopvang met leefomstandigheden die voor kinderen onveilig zijn , en het feit dat het de Nederlandse overheid niet lukt om hier structureel verandering in aan te brengen.

De Onderzoeksraad beschouwt het onderliggende probleem van een tekort aan opvangcapaciteit in het asielsysteem niet als een crisis in de zin van een onverwachte gebeurtenis waardoor , in onzekere omstandigheden en onder tijdsdruk , ingrijpende beslissingen moeten worden genomen om acute aanwezige risico’s te beheersen. Dit probleem speelt immers al vele jaren en wordt gekenmerkt door een dynamische en onvoorspelbare interactie tussen gebeurtenissen en ontwikkelingen , zoals een fluctuerend aantal asielzoekers dat naar Nederland komt. Hoe om te gaan met een dergelijke situatie wordt in de literatuur beschreven als 21 ‘goed bestuur in turbulente tijden’. 1. 6 Leeswijzer In dit rapport wordt in hoofdstuk 2 beschreven welke plek de nood opvang inneemt in het systeem van asielopvang. Het hoofd­ stuk gaat in op welke partijen betrokken zijn bij de noodo pvang en wat hun verantwoordelijkheden zijn. Daarna beschrijft het hoofdstuk hoe de inzet van noodopvang zich heeft ontwikkeld , met name vanaf 2021. Tot slot wordt met behulp van cijfers aan­ getoond dat noodopvang niet langer incidenteel en kortstondig is , maar structureel wordt ingezet om opvang te realiseren voor kinderen die asiel hebben aangevraagd.

Hoofdstuk 3 gaat in op de veiligheidsrisico’s waar kinderen in de noodopvang mee worden geconfronteerd en geeft antwoord op onderzoeksvraag 1 (Welke veiligheidstekorten bestaan in de noodopvanglocaties waar kinderen worden opgevangen?) Het hoofdstuk werkt toe naar de constatering dat kinderen voor langere tijd te maken hebben met een opeenstapeling van veiligheidsrisico’s. In lijn hiermee verwacht de Onderzoeksraad dat overheids­ handelen door de bij asielopvang betrokken overheidspartijen gestoeld is op ‘robuust bestuur’. Dit houdt in dat bij het organiseren van de opvang van asielzoekers rekening wordt gehouden met mogelijke veranderende omstandigheden en tegenslagen , waarbij de veiligheid van kinderen altijd gewaarborgd moet blijven. De partijen pikken signalen over veiligheidsrisico’s op en In de hoofdstukken 4 en 5 volgt de analyse van het systeem van noodopvang dat is ontstaan om asielzoekers te kunnen opvangen. 21 C. Ansell et al. , Robust Governance in Turbulent times , 2024. Kinderen in nood , september 2026 | H1 Inleiding 26 Hoofdstuk 4 gaat in op de systemische tekorten die ertoe leiden dat kinderen worden opgevangen op onveilige nood­ opvanglocaties. In hoofdstuk 5 staat de vraag centraal waardoor deze situatie blijft voortbestaan.

Deze twee analyse hoofdstukken geven antwoord op onderzoeksvraag 2 (Wat verklaart dat er veiligheidstekorten voor kinderen in het asielopvangsysteem met noodopvang bestaan?) en onderzoeksvraag 3 (Wat verklaart dat deze veiligheidstekorten blijven voortbestaan?). Hoofdstuk 6 bevat de conclusies van dit onderzoek. Tot slot worden in hoofdstuk 7 de aanbevelingen gegeven die de Onderzoeksraad naar aanleiding van dit onderzoek heeft opgesteld. Kinderen in nood , september 2026 | H1 Inleiding 27 2 | Noodopvang | als | onderdeel van | het | asielopvangsysteem Noodopvang | neemt | , naast | reguliere | opvang | , een | belangrijke | plek | 2. 1 | Betrokken | partijen | en | verantwoordelijkheden in binnen | het | huidige | systeem | van | asielopvang | in Nederland. | Daar zijn verschillende | partijen | bij betrokken. | Aangezien | deze | partijen | Verantwoordelijkheden | in het | asielsysteem ook | , direct | of | indirect | , betrokken | zijn bij de | veiligheid | van | kinderen | Het | Ministerie | van | Justitie | en | Veiligheid | (JenV) | is verantwoordelijk in de | noodopvang | , is het | binnen | dit onderzoek | van | belang | om | voor | het | asielstelsel | en | de | opdrachtgever | van | verschillende hun | rollen | , bevoegdheden | en | verantwoordelijkheden | in kaart | te | organisaties | in de | migratieketen | , waaronder | het | Centraal brengen.

| Dat | is het | doel | van | dit hoofdstuk. | Orgaan | opvang | asielzoekers | (COA). | 22 Het | ministerie | ontwikkelt het | asielbeleid | en | is verantwoordelijk | voor | de | regie | op | de De | beschrijving | in paragraaf | 2. 1 gaat | uit van | de | situatie | zoals | die | migratieketen. | 23 De | wettelijke | taak | tot (im)materiële | opvang bestond | tot | juli 2025. | Mede | als | gevolg | van | politiek­bestuurlijke | en | plaatsing | van | asielzoekers | is belegd | bij het | COA. | 24 Het | COA keuzes | is het | asielopvangsysteem | een | zeer | dynamisch | systeem. | is onder | andere | verantwoordelijk | voor | het | opvangen | van Ook | de | verdeling | van | de | verantwoordelijkheden | voor | de | realisatie | asielzoekers | , het verwerven | en | beheren | van | opvanglocaties | , van | de | noodopvang | is met | regelmaat | gewijzigd. | De | situatie | (in juli | het | begeleiden | van | asielzoekers | , het | zorgen | voor | de | voor | hen 2025) | laat | zich | dan | ook | alleen | goed | begrijpen | in het | licht van | hoe | noodzakelijke | middelen | en | het | handhaven | van | de | veiligheid die | is ontstaan. | Daarom | biedt | paragraaf | 2. 2 een | korte | historische | en | de | leefbaarheid | op | locaties. | Het | COA | is een | zelfstandig reconstructie.

| We | maken | duidelijk | hoe | de | inzet | van | noodopvang | bestuursorgaan | (zbo) | en | ontvangt | financiering | van | het | Ministerie de | afgelopen | jaren | tot stand | is gekomen | en | hoe | noodopvang | zich , | van | JenV | om | zijn | taak | uit te voeren. als onderdeel | van | het | totale | asielopvangsysteem | , heeft | ontwikkeld tot wat | het | vandaag | de | dag | is. In paragraaf | 2. 3 wordt | ten | slotte met | behulp | van | cijfers | een | beeld | geschetst | van | de | omvang | van de | inzet | van | de | noodopvang. 22 In de | periode | van 2 juli 2024 ­ 23 februari | 2026 | betrof dit het ministerie | van | A&M. | Zie voor | toelichting | de blauwe | box in deze | paragraaf. 23 Ministerie | van | Justitie en Veiligheid | , Introductiedossier | Ministerie | van Justitie en | Veiligheid , juni 2024. 24 Wet | Centraal | Orgaan | opvang | asielzoekers | , 5 juli 1994 (Wet | COA).

Kinderen | in nood | , september | 2026 | | H2 Noodopvang | als onderdeel | van | het asielopvangsysteem | 28 Regietafels | van | de | verschillende | provinciën | hebben | een Ontwikkelingen | rond | het | Ministerie | van | Asiel | en | Migratie | (A&M) | coördinerende | rol ; het | Rijk | bepaalt | de | benodigde | opvang | plekken In de | periode | van | het | kabinet­Schoof | (2 juli 2024 | ­ 23 | februari | 2026) | is het | Ministerie | van | Asiel | en | verdeelt | deze | over | de | twaalf | provincies | , en | de | Commissarissen en | Migratie | (A&M) | opgericht | als | zelfstandig | departement | , met | een | nieuwe | ministerspost | met | van | de | Koning | overleggen | met | de | gemeenten | over | de | invulling de | verantwoordelijkheid | voor | het | asiel­ | en | migratiebeleid | , de | minister | van | Asiel | en | Migratie. | van | deze | taak. | Gemeenten | stellen | vervolgens | locaties | beschik­ Taken | die | voorheen | onder | het | Ministerie | van | Justitie | en | Veiligheid | (JenV) | vielen | , werden | baar | aan | het | COA. | Het | COA | zorgt | voor | de | benodigde | financiering daarmee | ondergebracht | bij het | nieuwgevormde | ministerie. | en | faciliteert | de | voorzieningen | op | locaties.

| In overleg | kan | ervoor gekozen | worden | om | de | exploitatie | van | opvanglocaties | bij Onder | het | kabinet­Jetten | is het | Ministerie | van | Asiel | en | Migratie | opgeheven. | De | verantwoordelijk­ | gemeenten | te beleggen. | 26 De | minister | van | A&M | treedt | op | als heden | op | het | terrein | van | asiel | en | migratie | zijn opnieuw | ondergebracht | bij het | ministerie | van | JenV. | toezicht | houder | in het | kader | van | de | Spreidingswet | en | kan | hand­ De | minister | van | Asiel | en | Migratie | is wel | als | afzonderlijke | ministerspost | gehandhaafd | binnen | JenV. | haven | wanneer | gemeenten | tekortschieten | in het | realiseren | van opvang | plekken | conform | verdeelbesluiten | in | het | kader | van | de In dit | rapport | wordt | voor | de | aanduiding | van | betrokken | actoren | aangesloten | bij de | bestuurlijke | Spreidingswet. | De | minister | van | A&M | kan | gemeenten | vergoedingen inrichting | van | de | beschreven | periode. | Voor | de | periode | waarin | sprake | was | van | een | zelfstandig | verstrekken | als | er | sprake | is van | extra | inspanningen. | 27 Ministerie | van | Asiel | en | Migratie | wordt | de | actor | aangeduid | als | A&M.

| Voor | perioden | waarin | de verantwoordelijkheden | voor | asiel | en | migratie | waren | ondergebracht | bij het | Ministerie | van | Wanneer | er | te weinig | reguliere | opvangplekken | zijn , realiseren | het | Rijk , Justitie | en | Veiligheid | wordt | de | actor | aangeduid | als | JenV | , ook | wanneer | daarbij | sprake | was | van | het | COA | en | gemeenten | noodopvang. | Het | Rijk | roept | gemeenten | en een | afzonderlijke | staatssecretaris | of | minister | van | Asiel | en | Migratie | binnen | dat | ministerie. | provincies | in dat | geval | op | om | extra | opvang | locaties | te leveren. | 28 Wanneer | gemeenten | een | locatie | beschikbaar | stellen | , kunnen zij ervoor | kiezen | om | de | exploitatie | daarvan | over | te | dragen | aan Als | gevolg | van | de | inwerkingtreding | van | de | Spreidingswet | 25 op | het | COA | (noodopvang) | of om | zelf | tijdelijk | een | locatie | te | beheren 1 februari | 2024 | en | de | vaststelling | van | de | bijbehorende | verdeel­ | (tijdelijke | gemeentelijke | opvang | , TGO). | 29 Het | COA | , dat | van | het | Rijk besluiten | (20 | december | 2024) | hebben | gemeenten | een | wettelijke | de | opdracht | heeft | gekregen | om | deze | noodopvang | te | faciliteren | , taak | om | opvangplekken | beschikbaar | te stellen.

| De | Provinciale | financiert | zowel | de | eigen | noodopvang | als | de | TGO­locaties. 25 Wet | gemeentelijke | taak | mogelijk | maken | asielopvangvoorzieningen | , 1 februari | 2024 | (Spreidingswet). N. B. De | officiële | naam | van | de | Spreidingswet | is de Wet | gemeentelijke | taak | mogelijk | maken | asielopvangvoorzieningen. | Het doel | van | de | wet | is te komen | tot voldoende | opvangplekken | en | een | evenwichtiger | verdeling | van | asielzoekers | over | provincies | en gemeenten. 26 Wet | Centraal | Orgaan | opvang | asielzoekers | (artikel | 3b). 27 Wet | gemeentelijke | taak | mogelijk | maken | asielopvangvoorzieningen | (Spreidingswet) | , artikel 9. Zie ook: | Memorie | van | toelichting | , Regels | inzake | het | toedelen | van | een | wettelijke | taak | aan | gemeenten | om | opvangvoorzieningen | voor | asielzoekers | mogelijk | te maken en | wijzigingen | van | de | Wet | Centraal | Orgaan | opvang | asielzoekers | (Wet | gemeentelijke | taak | mogelijk | maken | asielopvangvoorzieningen) | , 8 november | 2022 , p. 4. 28 In 2022 | werd | Veiligheidsregio’s | en | gemeenten | gevraagd | het | COA | te helpen | met | het | realiseren | van | tijdelijke | noodopvanglocaties | , zogenoemde | crisisn ood­ opvanglocaties | (CNO).

| Na | afbouwen | van | de nationale | crisisstructuur | is een | deel | van | de | door | gemeenten | opgezette | CNO | omgezet | naar | tijdelijke gemeentelijke opvang | (TGO). | Aanvullend | is gemeenten | ook | gevraagd | te zoeken | naar | nieuwe | en | snel te realiseren | locaties | die als TGO | konden | worden | geëxploiteerd. 29 In een | TGO | voert | niet | het COA | , maar | de gemeente | het | dagelijkse | beheer. | Een | locatiemanager | en woonbegeleiders | zijn in dienst | van | (of ingehuurd | door) | de gemeente. | In afstemming | met | de | desbetreffende | gemeente | vervult | het | COA | (en/of | een | veiligheidsregio) | een | ondersteunende | rol. Kinderen | in nood | , september | 2026 | | H2 Noodopvang | als onderdeel | van | het | asielopvangsysteem | 29 Het COA zorgt voor de voorzieningen in de eigen locaties , voor een TGO regelt een gemeente die voorzieningen vaak zelf. Als een gemeente dat wil , kan het COA enige vorm van ondersteuning bieden. Ook kan een gemeente een verzoek indienen bij de veilig­ heidsregio voor ondersteuning bij het regelen van voor zieningen in tijdelijke gemeentelijke opvanglocaties. en Jeugd (IGJ) houdt zich bezig met de zorg voor asielzoekers in Nederland. De IGJ kijkt onder meer naar de toegang tot zorg en de kwaliteit van zorg. Daarnaast houdt de IGJ toezicht op de opvang en begeleiding van alleenstaande kinderen (amv).

De Inspectie van het Onderwijs houdt toezicht op de toegang tot en kwaliteit van het onderwijs. Bijkomende verantwoordelijkheid voor alle gemeenten waar kinderen in de asielopvang verblijven , is dat zij verplicht zijn ervoor te zorgen dat kinderen binnen drie maanden na aankomst in Nederland naar school kunnen. Aanwezige partijen op een noodopvanglocatie Naast medewerkers van het COA of gemeentelijke ambtenaren die betrokken zijn bij het beheer en de dagelijkse gang van zaken op een noodopvanglocatie , zijn er veelal ook nog medewerkers van andere partijen aanwezig. De beheerder van een noodopvanglocatie (COA of gemeente) huurt beveiligers in voor 24­uursbewaking en/of voor de receptie. Wanneer er op noodopvanglocaties geen keukenfaciliteiten aanwezig zijn , schakelt de beheerder een cateraar in. Jeugdbeschermers van Nidos zijn regelmatig aanwezig op de opvanglocatie voor gesprekken met alleenstaande kinderen en overleg met begeleiders van het COA. Voogdij­ en opvangorganisatie Nidos is verantwoordelijk voor opvangplekken voor alleenstaande kinderen jonger dan vijftien 30 jaar en voor alleenstaande kinderen met een verblijfsvergunning. Nidos is niet betrokken bij de organisatie van opvang in nood­ opvangl ocaties , maar blijft wel altijd betrokken als voogd van 31 alleen staande kinderen die in de noodopvang verblijven.

Toezicht Verschillende toezichthouders houden toezicht op het asiel­ 32 systeem , zowel op de reguliere opvang als op de noodopvang. Het bedrijf Gezondheidszorg Asielzoekers (GZA) biedt eerstelijnszorg aan asielzoekers in noodopvanglocaties. Dit doet GZA door ervoor te zorgen dat een doktersassistent , een praktijkverpleegkundige , een praktijkondersteuner huisarts 33 en een huisarts er spreekuur houden. De Inspectie Justitie en Veiligheid (Inspectie JenV) houdt toezicht op het systeem van asiel en migratie. Het doel van de inspectie is om de kwaliteit van de uitvoering van taken van organisaties als het COA en Nidos te verbeteren. De Inspectie Gezondheidszorg De frequentie van de aanwezigheid van GZA verschilt van locatie tot locatie: van 30 In de wereld van asielopvang wordt voor alleenstaande kinderen de term alleenstaande minderjarige vreemdelingen , afgekort amv , gebruikt. 31 Alleenstaande kinderen die zonder ouders of wettelijk vertegenwoordiger asiel aanvragen in Nederland krijgen een jeugdbeschermer van het Nidos toegewezen. De wettelijke voogdij wordt door de jeugdrechter toegewezen. Daarnaast hebben alleenstaande kinderen die op een (nood)opvanglocatie van het COA verblijven ook een mentor van het COA die hen ondersteunt en begeleidt tijdens hun verblijf in de opvang.

32 Naast de in deze alinea genoemde toezichthouders houdt de Nederlandse Arbeidsinspectie toezicht op de werkomstandigheden van medewerkers van opvanglocaties. Dit valt buiten de scope van dit onderzoek. 33 Eind 2024 had GZA voor 290 locaties een contract met het COA of de lokale gemeente om zorg te verlenen ; op de andere locaties waren andere externe zorgaanbieders actief en op enkele kleine CNO­locaties een lokale huisarts (bron: Dokters van de wereld , Pharos , Rode Kruis , Uitzichtloos in de opvang - Vervolgonderzoek naar gezondheidszorg en leefomstandigheden in de tijdelijke gemeentelijke opvang , december 2024). Kinderen in nood , september 2026 | H2 Noodopvang als onderdeel van het asielopvangsysteem 30 34 enkele dagdelen per week tot dagelijks. De huisarts van GZA kan 35 bewoners doorverwijzen naar specialistische tweedelijnszorg. opgenomen , waarin de gebeurtenissen en ontwikkelingen in de periode van 2021 tot medio 2025 chronologisch zijn beschreven. Hieronder is voor het overzicht een figuur met een tijdlijn opgenomen. Asielzoekers kunnen ook gebruik maken van de Praktijklijn van GZA , die 24 uur per dag bereikbaar is voor telefonisch advies , triage en soms ook medicatievoorschriften.

Daarnaast hebben jeugdverpleegkundigen en ­artsen van Jeugdgezondheidszorg (GGD­GHOR) een taak om de groei en ontwikkeling van alle kinderen tot 18 jaar te volgen tijdens periodieke contactmomenten. Medewerkers van VluchtelingenWerk Nederland zijn vaak een of meer dagdelen per week aanwezig in een noodopvanglocatie om asielzoekers en vluchtelingen te begeleiden bij hun asielp rocedure en hun integratie. Daarnaast zijn in gemeenten regelmatig lokale vrijwilligersorganisaties actief die activiteiten voor kinderen organiseren. Zij bieden ook vaak sociale en praktische onders teuning voor asielzoekers , zoals hulp bij onder wijs en taal. Organisaties zoals Save the Children , VluchtelingenWerk Nederland , Stichting De Vrolijkheid en lokale vrijwilligers organisaties organiseren in verschillende noodopvanglocaties activiteiten voor kinderen , die 36 mede als doel hebben hun psychosociaal welzijn te verbeteren. 2. 2 Terugblik op de inzet noodopvang Hieronder volgt een terugblik op hoe de inzet van noodopvang de afgelopen jaren (vanaf 2021) tot stand is gekomen en zich heeft ontwikkeld. We belichten de verschillende belangrijke momenten zoals die zich hebben voorgedaan vanaf de toenemende druk op de opvang in 2018.

In bijlage E is een uitgebreide reconstructie 34 Voor enkele locaties wordt door GZA fysieke zorg geboden op een nabijgelegen opvanglocatie (een zogenaamde satellietlocatie). Bewoners worden voor fysieke consultaties in overleg met het COA doorverwezen naar de huisarts van GZA op deze satellietlocaties. 35 De Regeling Medische Zorg Asielzoekers (RMA) stelt vast op welke zorg personen tijdens de asielprocedure recht hebben. Voor kinderen is de meeste zorg vrij toegankelijk (verglijkbaar met basisverzekering). 36 Een deel van deze activiteiten wordt ingekocht en/of gesubsidieerd vanuit het Ministerie van JenV. De activiteiten vanuit VluchtelingenWerk worden gesubsidieerd vanuit het Asiel , Migratie en Integratiefonds (AMIF) van de EU en aanvullende financieringsbronnen.

Kinderen in nood , september 2026 | H2 Noodopvang als onderdeel van het asielopvangsysteem 31 Kabinet | activeert | de | Nationale | Crisisstructuur | ; | Dreiging | met | inzet | van | een | ruimtelijk Veiligheidsregio’s | gaan | crisisnoodopvang | realiseren | ordeningsinstrumentarium | om | opvang | te 17 juni '22 | realiseren | in een | voormalig | hotel | in Albergen augustus | '22 COA | meldt | aan | de | staatssecretaris | voor | Asiel | en Uitvoeringsagenda | Flexibilisering | Migratie: | de | kwaliteit | van | de | asielopvang | zakt | door | Uitspraak | Gerechtshof | Den | Haag | in | Asiel- | migratiepact Asielketen | vastgesteld | de | ondergrens | van | leefbaarheid | en veiligheid | hoger | beroep | Staat | en | COA | tegen | VWN | Het | EU | en mei ‘20 | april ‘22 | 20 december | '22 | april ‘24 COA | treft | voorbereidingen | voor | Kabinet | wijst | drie | gemeenten | en | een | regio | aan | Veiligheidsregio's | stoppen | met | Actualisatie | van | Uitvoeringsagenda het | realiseren | van | noodopvang | waar | op | korte | termijn | noodopvanglocaties | coördinatie | crisisnoodopvang | Flexibilisering | Asielketen maart | ‘20 | moeten | worden | gerealiseerd. | 1 juli ‘23 | april ‘24 december | ‘21 Minister | van | JenV | Spreidingswet | Ministerie | Asiel | en | Migratie | opgezet meldt | toename | COVID-19 | reisbeperkingen | opgeheven.

| van | kracht | juni ‘24 aantal | asielzoekers | Toename | aantal | asielzoekers | 1 februari '24 november | ‘18 | augustus | ‘21 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 3 | 5 | 10 1 | 2 | 4 | 6 | 7 | 8 | 9 | 11 | 12 | 13 | 14 Signalen | van | partijen | over | omstandigheden | van | kinderen | in | de | noodopvang Nr | Omschrijving | Nr | Omschrijving 1 | Brief (9 | november | 2021) | van | College | voor | de | Rechten | de Mens | en | Nationale | ombudsman | aan | de | staatssecretaris | 8 | Brief | van | Jeugdartsen | Nederland | (AJN) | , Verpleegkundigen | en Verzorgenden | Nederland | (V&VN) | en | LOWAN | aan van | Justitie | en | van | Veiligheid | , onderwerp: | Bezoek | aan | noodopvang | Heumensoord | staatssecretaris | Justitie | en | Veiligheid | (23 | maart | 2023) | , onderwerp: | Schadelijke | verplaatsingen | asielkinderen 2 | Rapportage | van | VluchtelingenWerk | Nederland | (december | 2021): | Quikscan | Leefomstandigheden | noodopvang | 9 | Brief | (19 april 2023) | van | Inspectie | Justitie | en Veiligheid | (mede | namens | de | Inspectie | Gezondheidszorg | en | Jeugd | , asielzoekers | de | Inspectie | van | het | Onderwijs | en Nederlandse | Arbeidsinspectie) | aan | staatssecretaris | Justitie | en | Veiligheid | , onderwerp: | Kinderen | in de | noodopvang | en crisisnoodopvang 3 | Rapportage | van | VluchtelingenWerk |

Nederland | (maart | 2022): | Tweede | Quickscan | Leefomstandigheden | 10 | Rapport | van | Pharos | , Dokters | van | de | Wereld | en | Rode | Kruis | (19 juni 2023): | Zorgen | in tijden | van | crisis. noodopvang | asielzoekers | Gezondheidszorg | in de | crisisnoodopvang 4 | Brief (24 | maart | 22) van | College | voor | de | Rechten | de | Mens | , Nationale | ombudsman | en Kinderombudsman | aan | de | 11 | Rapport | van | Kinderombudsman | en | Nationale | ombudsman | (27 juni 2023): | De | crisis voorbij. staatssecretaris | van | Justitie | en | van | Veiligheid | , onderwerp: | Zorgen | opvang | vluchtelingen 5 | Signaalbrief | (16 juni 2022) | van | Inspectie | Justitie | en Veiligheid | en | Inspectie | Gezondheidszorg | en Jeugd | , onderwerp: | 12 | Rapportage | van | VluchtelingenWerk | Nederland | (januari | 2024): | Gevlucht | en | vergeten? Kinderen | in de | asielopvang 6 | Rapportage | van | Werkgroep | Kind | in azc | (20 | juni 2022): | Noodsituatie | op | noodlocaties | 13 | Onderzoek | van | Dokters | van | de | Wereld | , Pharos | , Rode | Kruis (18 december | 2024): | Uitzichtloos | in de opvang.

Vervolgonderzoek | naar | gezondheidszorg | en | leefomstandigheden | in de tijdelijke | gemeentelijke | opvang 7 | Rapportage | van | VluchtelingenWerk | Nederland | (oktober | 2022): | Derde | quickscan | (crisis) | noodopvang | asielzoekers | 14 | Brief | van | Inspectie | Justitie | en | Veiligheid | , Inspectie | van | het Onderwijs | en de | Inspectie | Gezondheidszorg | en Jeugd aan | de | minister | van | Asiel | en | Migratie | (29 | juli 2025) | , onderwerp: | Verbetermaatregelen | noodopvang: | situatie kinderen | onveranderd | zorgelijk Figuur | 4: Tijdlijn | met | gebeurtenissen | relevant | voor | de | inzet | van | noodopvang | (vanaf | de | toenemende | druk | op | de | opvang | in 2018) | (bron: | Onderzoeksraad | voor | Veiligheid). Kinderen | in | nood | , september | 2026 | | H2 | Noodopvang | als | onderdeel | van | het | asielopvangsysteem | 32 2. 2. 1 | Toenemende | druk | op | de | opvang | effectief | bij | het | realiseren | van | de | benodigde | opvangplekken. Sinds | het | najaar | van | 2021 | wordt | in Nederland | veelvuldig | nood­ | De | revitalisering | van | de | regietafels | blijkt | in 2018 | onvoldoende opvang | ingezet. | De | toenemende | druk | op | de | opvang | is in de | effect | te | hebben. | Begin | maart | 2020 | deelt | de | staatssecretaris drie | jaar | daarvoor | echter | al | zichtbaar.

| In 2015 | en | 2016 | zette | het | de | Tweede | Kamer | mee | dat | het | COA | voorbereidingen | treft | voor COA | ook | al | noodopvang | in om | het | grote | aantal | vluchtelingen | uit | het | realiseren | van | noodopvang. | Terwijl | dat | proces | in | volle | gang onder | andere | Syrië | en | Eritrea | op | te | vangen. | 3738 , Na | het | afbouwen | is , breekt | de | coronacrisis | uit. Vanwege | de | maatregelen | om | het van | de | laatste | noodopvangvoorzieningen | in | het | voorjaar | van | coronavirus | in | te dammen | moet | de | ingebruikname | van | twee 2016 | volgt | voor | het | COA | een | periode | van | relatief | lage | instroom. | noodopvanglocaties | uiteindelijk | worden | gestaakt. Het | aantal | mensen | dat | asiel | aanvraagt | loopt | terug | en | het | COA ziet | zich | genoodzaakt | de | beschikbare | capaciteit | af | te | bouwen. | De | Staatssecretaris | van | Justitie | en | Veiligheid | onderkent | in Uit | evaluatie | van | die | crisis | bleek | dat | , hoewel | het | lukte | om | november | 2020 | de | risico’s | van | het | inzetten | van | noodopvang.

| Zij iedereen | van | opvang | te | voorzien | , het | opvangstelsel | niet | flexibel | schrijft | in een | brief | aan | de | Tweede | Kamer: | ‘Specifiek | ten | aanzien genoeg | was | om | grote | pieken | en | dalen | in de | asielopvang | aan | van | de | inzet | van | crisisnoodopvang | 42 wil | ik benadrukken | dat | dit een te | kunnen. | In | mei | 2020 | stelde | de | Landelijke | Regietafel | daarom | uiterste | redmiddel | is , namelijk | als | er | geen | andere | mogelijkheden de | Uitvoeringsagenda | Flexibilisering | Asielketen | vast | , waarin | het | resteren. | Het | betekent | namelijk | dat | asielzoekers | voor | maximaal streven | werd | vastgelegd | naar | een | flexibel | en | effectief | systeem | zeven | dagen | worden | opgevangen | , veelal | in | sporthallen | in dat | zou | kunnen | reageren | op | schommelingen | in de | omvang | en | gemeenten. | Zonder | uitzicht | op | korte | termijn | realisatie | van | meer samenstelling | van | de | instroom. | 39 | reguliere | opvanglocaties | kan | dit ertoe | leiden | dat | asielzoekers gedurende | onbepaalde | tijd | van | sporthal | naar | sporthal | worden Eind | 2018 | rapporteert | het | Ministerie | van | Justitie | en | Veiligheid | verplaatst’. | 43 voor | het | eerst | dat | het | aantal | asielzoekers | weer | toeneemt.

| 40 Om de | totstandkoming | van | extra | opvangcapaciteit | te versnellen | , | 2. 2. 2 | Start | inzet | van | noodopvang roept | de | staatssecretaris | van | Justitie | en | Veiligheid | op | om | de | Als | halverwege | 2021 | , in de | loop | van | de | coronaperiode | , reizen Regionale | Regietafels | (nu | Provinciale | Regietafels) | nieuw | leven | weer | mogelijk | is , ontstaat | er | al snel | druk | op | de | capaciteit | van | de in te | blazen. | 41 Deze | overlegstructuren | bleken | in 2015 | en | 2016 | reguliere | asielopvang. | Na | herhaalde | oproepen | van | het | kabinet 37 | COA | , Tijdlijn 30 jaar | COA | , https://www. | coa. | nl/nl/tijdlijn­30­jaar­coa | [laatst | geraadpleegd | op | 9 september | 2025]. 38 | Nederland | heeft | te maken | gehad | met | meerdere | pieken | in de | toestroom | van | migranten | , zoals bijvoorbeeld | vluchtelingen | uit Hongarije | in 1956 | , uit Chili en Vietnam in de | jaren | '70/'80 | en | uit voormalig | Joegoslavië | in de jaren | '90. 39 | Landelijke | Regietafel | , Uitvoeringsagenda | Flexibilisering | Asielketen | , 14 mei | 2020 | , p. 3. 40 | Kamerstukken | II 2018­2019 | , 19 637 , nr. 2443.

41 | Brief | van | Staatssecretaris | van | Justitie | en | Veiligheid | aan | Commissarissen | van | de | Koning | , Revitaliseren | Regionale | Regietafels | ten behoeve | van | opvanglocaties asielzoekers | , 8 november | 2019. 42 | Crisisnoodopvang | is de | soberste | vorm | van | (nood)opvang. | Het | gaat | om | een | basisvoorziening | die | normaal | gesproken | worden | ingericht | tijdens | een | ramp | of een acute | crisis. De | veiligheidsregio’s | zijn verantwoordelijk | voor | het | dagelijkse | beheer | , het COA | speelt | een | ondersteunende | rol. Crisisnoodopvang | voor | deze | doeleinden werd | (in de | regel) | voor | een | beperkte | periode | beschikbaar | gesteld. 43 | Kamerstukken | II 2020/21 | , 19 637 , nr. 2684. Kinderen | in nood | , september | 2026 | | H2 | Noodopvang | als onderdeel | van | het | asielopvangsysteem | 33 aan | provincies | en | gemeenten | om | meer | opvang | te | realiseren | , | gewaarborgd | is. Het | COA | vraagt | om | een | structurele | oplossing | op constateert | het | COA | in | augustus | 2021 | dat | de | grenzen | van | de | korte | termijn. | 46 Die | oproep | zal | het | COA | meerdere | malen | herhalen. reguliere | capaciteit | zijn | bereikt. | Het | COA | gaat | op | dat | moment over | tot de | inzet | van | noodopvang.

| Meteen | zijn | er | zorgen | over | de | Rondom | het | aanmeldcentrum | van | de | Immigratie­ | en kwaliteit | en | de | veiligheid | van | die | opvang. | Het | College | voor | de | Naturalisatiedienst | (IND) | in | Ter | Apel | wordt | de | situatie | in de | tussen­ Rechten | van | de | Mens | en | de | Nationale | ombudsman | brengen | in | tijd | onhoudbaar. | De | nachtopvang | in | tenten | , bedoeld | voor | kleine oktober | 2021 | een | bezoek | aan | noodopvang | Heumensoord | , waar | groepen | mensen | die | laat | in | de | avond | aankomen | en | daar | één sinds | augustus | 2021 | duizend | gevluchte | Afghanen | verblijven. | nacht | verblijven | , verandert | in een | permanente | opvanglocatie Onder | hen | zijn | 450 | jonge | kinderen. | De | noodopvang | is volkomen | waar | op | een | gegeven | moment | meer | dan | zeshonderd | mensen ongeschikt | voor | langdurig | verblijf | , laten | zij via | een | brief | aan | de | verblijven. | 47 Mensen | willen | niet | naar | een | andere | opvang | omdat staatssecretaris | weten. | 44 | ze | bang | zijn | uit beeld | te | raken | , of | om | hun | plaats | te verliezen | in de wachtrij.

| 48 Op | 14 december | 2021 | is de | nood | zo | hoog | dat | het | kabinet | drie gemeenten | en | een | regio | aanwijst | waar | op | korte | termijn | nood­ | De | Inspectie | JenV | rapporteert | tussen | 2022 | en | 2024 | regelmatig | , opvangl | ocaties | moeten | worden | gerealiseerd. | 45 Deze | aanwijzingen | en | met | steeds | grotere | urgentie | , aan | de | staatssecretaris | van stuiten | op | protest | van | gemeenten | , die | vraagtekens | plaatsen | bij | de | Justitie | en | Veiligheid. | Op | 16 | juni | 2022 | noemt | de | inspectie | samen rechtmatigheid | ervan. | Hoewel | verschillende | gemeenten | overgaan | met | de | IGJ | in een | ‘signaalbrief’ | de | veiligheid | van | kinderen | in de tot | de | realisatie | van | noodopvang | , verkent | één | gemeente | ook | de | asielopvang | ‘onder | de | maat’: | ‘Er | worden | bedden | bijgeplaatst | , de mogelijkheid | om | het | besluit | juridisch | aan | te | vechten. | Kamerv | ragen | plaatsingssystematiek | is losgelaten | en | er | wordt | noodopvang | en volgen | , en | uit het | antwoord | daarop | blijkt | dat | de | aan | wijzingen | geen | crisisnoodopvang | georganiseerd. | Deze | maatregelen | trekken | een grondslag | hebben | in Nederlandse | wet­ | en | regel | geving.

| zware | wissel | op | de | medewerkers | en | hebben | een | negatief | effect | op de | kwaliteit | van | de | opvang | en | begeleiding’. | 49 De | inspectiediensten Het | COA | schrijft | op | 22 | april | 2022 | in een | brief | aan | de | staatss | ecretaris | zien | geen | verbetering: | ‘De | inzet | van | extra | maatregelen | door voor | Asiel | en | Migratie | dat | de | kwaliteit | van | de | asielo | pvang | door | het | kabinet | heeft | tot | dusver | (. . ) niet | geleid | tot | het | vinden | van de | ondergrens | van | leefbaarheid | en | veiligheid | zakt | en | dat | de | oplossingen | , maar | tot | de | situatie | dat | de | (. . ) geldende | normen | voor menselijke | maat | voor | bewoners | en | medewerkers | niet | meer | opvang | en | uitplaatsing | te | veel | onder | druk | staan. | ’ 50 44 | Brief | van | College | voor | de | Rechten | van | de Mens | en | de | Nationale | ombudsman | aan | Staatssecretaris | van | Justitie | en | Veiligheid | , Bezoek | College | voor | de | Rechten | van de | Mens | en | Nationale | ombudsman | aan | noodopvang | Heumensoord | , 8 november | 2021. 45 | Kamerstukken | II 2021-22 | , 19 637 , nr. 2806. 46 | Brief | van | het | COA | aan | staatssecretaris | van | Justitie | en Veiligheid | , Structurele | oplossingen | nodig | , 22 april | 2022. 47 | Crisismanager.

| Rode | Kruis | over | opvangcrisis | , 20 maart | 2024 | , https://crisismanager. | nl/rode­kruis­over­opvangcrisis­ter­apel­onacceptabel­maar­we­zijn­nu­ beter­voorbereid | [laatst | geraadpleegd | 16 april 2026]. 48 | COA | , Crisis in Ter | Apel , 24 april | 2023 | , https://www. | coa. nl/nl/verhaal/crisis­ter­apel | [laatst | geraadpleegde | 16 april 2026]. 49 | Inspectie | Justitie | en | Veiligheid | en | Inspectie | Gezondheidszorg | en | Jeugd | , Signaalbrief | kinderen | in de | asielopvang | , 16 juni 2022 | , p. 1. 50 | Inspectie | Justitie | en | Veiligheid | en | Inspectie | Gezondheidszorg | en | Jeugd | , Signaalbrief | kinderen | in de | asielopvang | , 16 juni 2022 | , p. 2. Kinderen | in nood | , september | 2026 | | H2 | Noodopvang | als onderdeel | van | het | asielopvangsysteem | 34 2. 2. 3 | Activering | nationale | crisisstructuur | De | voorzieningenrechter | oordeelt | op | 6 oktober | 2022 | in een | kort Ondanks | de | inzet | van | noodopvang | blijft de | druk | op | de | opvang | geding | , aangespannen | door | VluchtelingenWerk | Nederland | , dat onverminderd | hoog. | Op | 17 juni | 2022 | merkt | het | kabinet | de | opvang | de | Staat | en | het | COA | per | direct | de | opvang | van | alle | asielzoekers van | asielzoekers | aan | als | een | nationale | crisis | en | activeert | het | moeten | verbeteren.

| De | Staat | en | het | COA | gaan | in hoger de | nationale | crisisstructuur. | Met | behulp | van | besluitvorming | en | beroep | , onder | meer | vanwege | de | onhaalbaarheid | van | de | door coördinatie | op | hoog | ambtelijk | en | politiek­bestuurlijk | niveau | de | rechter | gestelde | termijnen. | Het | Gerechtshof | Den | Haag probeert | het | kabinet | de | doorstroom | in de | migratieketen | te | oordeelt | op | 20 | december | 2022 | (gedeeltelijk) | in het | voordeel bevorderen. | De | veiligheidsregio’s | gaan | akkoord | met | het | realiseren | van | VluchtelingenWerk | Nederland | en | de | voorzieningenrechter | ; van | crisisnoodopvang | , een | vorm | van | opvang | met | kwalitatief | de | opvang | voldoet | op | essentiële | punten | niet | aan | de | wettelijke mindere | voorzieningen | dan | de | noodopvang. | Crisisnoodopvang | normen. | Het | Gerechtshof | verbiedt | tevens | de | Staat | en | het | COA is de | soberste | vorm | van | opvang. | Het | is een | basisvoorziening | die | om | kwetsbare | asielzoekers | in een | noodopvanglocatie | of een normaal | gesproken | wordt | ingericht | tijdens | een | ramp | of een | acute | crisisnoodopvanglocatie | te plaatsen | , tenzij | in die | locatie | in crisis.

| De | veiligheidsregio’s | zijn | verantwoordelijk | voor | het | dagelijkse | hun | specifieke | opvangbehoefte | kan | worden | voorzien. | Het | Hof beheer | , het | COA | speelt | een | ondersteunende | rol. Crisisnoodopvang | overweegt | echter | ook | dat | de | Staat | en | het | COA | er | alles | aan | doen wordt | (in | de | regel) | voor | een | beperkte | periode | beschikbaar | gesteld. | om | de | problemen | op | te | lossen. | Het | Hof | ziet | verder | dat | het | niet mogelijk | is om | op | korte | termijn | de | opvang | van | alle | asielzoekers Het | uitblijven | van | voldoende | reguliere | opvang | leidt | ertoe | te verbeteren | , zoals | VluchtelingenWerk | Nederland | wil. Het | Haagse dat | het | kabinet | in augustus | 2022 | aankondigt | een | ruimtelijk | Gerechtshof | oordeelt | tot slot | dat | de | Staat | zichzelf | in een | positie ordeningsinstrumentarium | te willen | inzetten | , om | opvang | te | heeft | gebracht | waarin | het | bieden | van | goede | opvang | nu | niet kunnen | realiseren | in een | voormalig | hotel | in Albergen. | 51 Met | dit | mogelijk | is ; de | Staat | heeft | in de | jaren | na | 2016 | de | aanwezige dwingende | juridische | middel | passeert | het | Rijk de | gemeente | opvangcapaciteit | afgebouwd. | 53 en | verleent | zelf | de | vergunning | voor | een | opvanglocatie.

| De voorgenomen | inzet | van | het | ruimtelijk | ordeningsinstrumentarium | Op | 19 april | 2023 | stuurt | de | Inspectie | JenV | opnieuw | een | brief | naar stuit | op | verzet | in de | gemeente | Tubbergen | , de | gemeente | waar | de | staatssecretaris | van | Justitie | en | Veiligheid | , ditmaal | over | de het | dorp | Albergen | deel | van | uitmaakt. | Uiteindelijk | is de | inzet | van | situatie | van | kinderen | in gezinnen | en | alleenstaande | kinderen het | instrumentarium | niet | nodig | , omdat | Tubbergen | akkoord | in de | noodopvang | en | crisisnoodopvang. | 54 Ook | de | IGJ , de gaat | met | de | opvanglocatie. | 52 Protesten | en | rechtszaken | omtrent | Inspectie | van | het | Onderwijs | en | de | Nederlandse | Arbeidsinspectie vergunningen | zorgen | ervoor | dat | de | opvang | uiteindelijk | pas | twee | ondertekenen | de | brief. | De | vier | inspectiediensten | maken | zich jaar | later | zijn deuren | opent. | onverminderd | grote | zorgen | over | het | welzijn | , de | toegang | tot 51 | Kamerstukken | II 2021­22 | , 19 637 , nr. 2950. 52 | Handelingen | II 2023­24 | , 189 , p1. 53 | Gerechtshof | Den | Haag | , 20 december | 2022. | ECLI:NL:GHDHA:2022:2429.

54 | Inspectie | Justitie | en Veiligheid | , Inspectie | Gezondheidszorg | en Jeugd | , Inspectie | van | het | Onderwijs | en de | Nederlandse | Arbeidsinspectie | , Brief ‘Kinderen | in de noodopvang | en crisisnoodopvang’ | , 19 april 2023. Kinderen | in nood | , september | 2026 | | H2 Noodopvang | als onderdeel | van | het asielopvangsysteem | 35 zorg | en | onderwijs | en | de | veiligheid | van | kinderen | in de | opvang | , | wordt | de | Wet | gemeentelijke | taak | mogelijk | maken | asielopvang­ in het | bijzonder | in noodopvang­ | en | crisisnoodopvanglocaties. | voorzieningen | , ook | wel | de | Spreidingswet | genoemd | , van | kracht. ‘De | kwaliteitsstandaarden | zijn voor | de | duur | van | de | crisis | in de asielopvang | tijdelijk | losgelaten | , maar | door | het | voortduren | van | de | De | verwachte | groei | van | het | aantal | minderjarige | asielzoekers crisis | worden | ze | voor | onbepaalde | termijn | niet | gehandhaafd. | Het | ten | opzichte | van | 2023 | zal | zich | in 2024 | doorzetten | , zo | schrijft is niet | verantwoord | kinderen | voor | lange | termijn | aan | ondermaatse | de | demissionair | staatssecretaris | op | 28 | mei | 2024 | aan | de kwaliteitsstandaarden | bloot | te | stellen. | ’ 55 | Tweede | Kamer.

| ‘Door | gebrek | aan | opvangplekken | worden | veel alleenstaande | minderjarige | vluchtelingen | in hotels | opgevangen | , 2. 2. 4 | Van | crisisnoodopvang | naar | tijdelijke | gemeentelijke | terwijl | dergelijke | locaties | onvoldoende | geschikt | zijn | voor | de opvang | opvang | van | minderjarigen’ | , merkt | de | staatssecretaris | op. 57 Een Na | de | activering | van | de | nationale | crisisstructuur | in juli 2022 | en | uitweg | ziet | de | staatssecretaris | niet. | ‘Tot | het | moment | dat | er de | eerste | inzet | van | crisisnoodopvang | beoogt | het | kabinet | die | zo | voldoende | structurele | opvangplekken | voor | hen | zijn , zet | het | COA | de snel | mogelijk | weer | af | te | bouwen. | Het | doel | is: de | crisisnoodopvang | reeds | ingezette | maatregelen | voort. | ’ omzetten | in noodopvang | die | voldoet | aan | alle | kwaliteitseisen | die het | COA | stelt. | Dit | lukt niet | , ondanks | inspanningen | van | het | kabinet. | Het | Europese | Asiel­ | en | migratiepact | (Pact | on | Migration | and De | veiligheidsregio’s | trekken | zich | formeel | terug | per | 1 juli 2023. | 56 Zij | Asylum) | is afgesloten | in april | 2024. | Omgezet | in nationale | wetgeving dragen | de | exploitatie | van | de | crisisnoodopvanglocaties | over | aan | is het | in | werking | getreden | op | 12 juni | 2026.

| 58 Dit | Pact | omvat | een gemeenten | , waardoor | de | resterende | crisisnoodopvang | verandert | grote | hervorming | van | het | Europese | migratie­ | en | asielbeleid | , in tijdelijke | gemeentelijke | opvang | (TGO). | waar | onder | een | herziening | van | de | Opvangrichtlijn. | Één | van | de punten | die | zijn | opgenomen | in de | gewijzigde | Opvangrichtlijn | is het 2. 2. 5 | Inwerkingtreding | van | de | Spreidingswet | opstellen | van | ‘crisisplannen’ | (‘contingency | planning’). | Het | Pact Vanaf | de | inzet | van | de | eerste | noodopvang | in | augustus | 2021 | blijft | stelt | dat | uit de | praktijk | blijkt | dat | lidstaten | voorbereid | moeten | zijn het | kabinet | permanent | op | zoek | naar | nieuwe | opvanglocaties. | De | op | situaties | waarin | zij geconfronteerd | worden | met | een | oneven­ roep | om | structurele | oplossingen | wordt | in de | loop | van | de | jaren | redig | groot | aantal | ‘verzoekers | om | internationale | bescherming’. steeds | luider.

| In het | voorjaar | van | 2022 | start | de | staatssecretaris | Daarom | moeten | lidstaten | plannen | ontwikkelen | om | in dergelijke van | Justitie | en | Veiligheid | met | een | verkenning | voor | een | juridisch | gevallen | zoveel | als | mogelijk | adequate | opvang | te blijven | garanderen | , instrumentarium | om | gemeenten | een | wettelijke | taak | te | geven | in | en | moet | worden | gemonitord | en | beoordeeld | of | de | in de | plannen het | beschikbaar | stellen | van | opvanglocaties. | Op | 1 februari | 2024 | opgenomen | maatregelen | toereikend | zijn. 55 | Inspectie | Justitie | en Veiligheid | , Inspectie | Gezondheidszorg | en Jeugd | , Inspectie | van | het | Onderwijs | en de | Nederlandse | Arbeidsinspectie | , Brief ‘Kinderen | in de noodopvang | en crisisnoodopvang’ | , 19 april 2023 | , p. 7. 56 | Kamerstukken | II 2022­23 | , 19 637 , nr. 3065. 57 | Kamerstukken | II 2023­24 | , 27 062 , nr. 139. 58 | Het | EU Asiel­ | en migratiepact | is een | pakket | van | nieuwe | en herziene | regelingen | die samen | het Europese | asielbeleid | vormen. | Een | herziening | van | de | Opvangrichtlijn is onderdeel | van | dit pakket. | Zie ook: | Council | of the | European | Union | , EU Pact | on Migration | and | Asylum | adopted | (Press | Release | , 14 May | 2024).

Kinderen | in nood | , september | 2026 | | H2 Noodopvang | als onderdeel | van | het asielopvangsysteem | 36 In april | 2024 | is in opdracht | van | de | Landelijke | Regietafel | de | 2025 | en | 2026 | wel | extra | middelen | , maar | stabiele | financiering Uitvoeringsagenda | Flexibilisering | Asielketen | geactualiseerd. | 59 | blijft | uit. 63 Het | COA | laat | weten | dat | het | door | het | uitblijven | van Aanleiding | hiervoor | was | het | (gedeeltelijk) | uitblijven | van | realisatie | stabiele | financiering | opvanglocaties | moet | sluiten | , en | later | weer van | een | aantal | uitgangspunten | uit de | Uitvoeringsagenda | en | heropenen | , wanneer | er | sprake | is van | schommelingen | in de ontwikkelingen | als | de | aanhoudende | druk | op | het | organiseren | van | bezetting. | Daardoor | blijkt | de | inzet | van | noodopvang | noodzakelijk. | 64 asielopvang | , opvang | voor | ontheemden | uit Oekraïne | , doorloop­ tijden | bij | de | Immigratie­ | en | Naturalisatiedienst | (IND) | en | de | In april | 2025 | biedt | het | kabinet | de | Contourennota | intrekking invoering | van | de | Spreidingswet. | 60 | Spreidingswet | ter | consultatie | aan | , waarna | partijen | als | het COA | , gemeenten | en | provincies | er op | kunnen | reageren. | In die Een | nieuw | kabinet | treedt | aan | op | 2 juli 2024.

| Het | kabinet­Schoof | contouren | nota | beschrijft | het | kabinet | hoe | het | de | asielopvang creëert | een | nieuw | ministerie: | het | Ministerie | van | Asiel | en | Migratie | wil | organiseren | zonder | wettelijke | taak | voor | gemeenten. | 65 Dit (A&M). | Niet | langer | de | staatssecretaris | van | Justitie | en | Veiligheid | , | is een | eerste | stap | in het | voornemen | van | het | kabinet | om | de maar | de | minister | van | A&M | is vanaf | dat | moment | eindv | erant­ | Spreidingswet | in | te trekken. woordelijk | voor | de | asielopvang. | In het | regeerakkoord | van | het nieuwe | kabinet | is een | aantal | afspraken | over | de | asielopvang | Binnen | het | kabinet | bestaat | onenigheid | over | strengere | asielmaat­ opgenomen | , waaronder | de | voornemens | om | de | Spreidingswet | regelen. | Als | gevolg | daarvan | trekt | de | PVV | zich | op | 3 juni | 2025 | terug in te trekken | en | de | opvang | te versoberen. | 61 Ondertussen | blijft | de | uit | het | kabinet | en | biedt | minister­president | Schoof | het | ontslag | van problematiek | rondom | de | noodopvang | bestaan. | Verschillende | zijn | kabinet | aan | de | koning | aan.

| Op | 1 juli 2025 | moeten | gemeenten kinderrechtenorganisaties | trekken | aan | de | bel | over | het | groeiende | volgens | de | Spreidingswet | de | hen | aangewezen | opvangplekken aantal | kinderen | dat | daar | verblijft. | 62 | gerealiseerd | hebben. | Op | deze | datum | voldoet | circa | driekwart | van de | gemeenten | geheel | of gedeeltelijk | aan | deze | opgave. | 74. 500 | van De | minister | van | A&M | maakt | in november | 2024 | tijdens | de | begrotings­ | de | 101. 500 | plekken | uit | het | verdeelbesluit | van | de | minister | zijn behandeling | in de | Tweede | Kamer | haar | voorn | emen | bekend | op | dat | moment | gerealiseerd. | Wel | is ongeveer | de | helft | van | de om | vanaf | 2027 | flink te | bezuinigen | op | de | asiel | opvang. | In de | opvangplekken | nog | noodopvang. | 66 Voorjaarsnota | van | april | 2025 | krijgt | het | COA | van | het | Rijk voor 59 Landelijke | Regietafel | , Uitvoeringsagenda | Flexibilisering | Asielketen | , 3 april 2024. 60 Ministerie | Justitie | en | Veiligheid | , Nota | - Actualisering | Uitvoeringsagenda | Flexibilisering | Asielketen | , Kwaliteitskader | gemeentelijke | opvang | en | Beleidsregel Verdeelbesluit | , 17 mei | 2024. 61 Rijksoverheid | , Regeerprogramma | – uitwerking | van | het hoofdlijnenakkoord | door | het kabinet | , september | 2024.