05b. Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie_versie16092021 schoon.pdf

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen Omgevingsvisie Scherpenzeel

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen Omgevingsvisie Scherpenzeel

Opdrachtgever:

gemeente Scherpenzeel afdeling Ruimte en Groen

Auteur:

W.E. Algra / L. Sluis

Datum:

16 september 2021 (laatste versie: 1)

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -1-

INHOUD 1.

Inleiding ....................................................................................................3

2.

Procedure...................................................................................................4

3.

Zienswijzen ................................................................................................5 Zienswijze 1 – Provincie Gelderland .........................................................5

3.2

Zienswijze 2 – LTO Gelderse Vallei...........................................................6

3.3

Zienswijze 3 – Stichting Houd Scherpenzeel Groen en Gezond ...................10

3.4

Zienswijze 4 – Gemeente Woudenberg ...................................................16

3.5

Zienswijze 5 – Natuur en Milieufederatie Gelderland .................................16

3.6

Zienswijze 6 - Belangengroep Tegenwind Buitengebied Barneveld West ......20

3.7

Zienswijze 7 - .....................................................................................20

3.8

Zienswijze 8 - .....................................................................................21

3.9

Zienswijze 9 - .....................................................................................22

4.

3.1

Ambsthalve aanpassingen...........................................................................23

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -2-

1.

INLEIDING

In voorbereiding op de nieuwe Omgevingswet stelt de gemeente een lange termijn visie voor de fysieke leefomgeving op: de omgevingsvisie. Deze geeft aan wat we met elkaar belangrijk vinden als het om de leefomgeving gaat: over alles wat we buiten zien, ervaren, horen en ruiken. In december 2019 heeft de gemeenteraad de Nota van Uitgangspunten Omgevingsvisie vastgesteld. Dat is het startpunt geweest voor het participatietraject met de samenleving in 2020. In de Omgevingsvisie Scherpenzeel zijn alle opbrengsten uit de participatie en de belangrijkste opgaven uit beleid en visies samengebracht tot één omgevingsvisie. De omgevingsvisie is na vaststelling door de raad bindend voor de gemeente: voor de raad en het college. De omgevingsvisie is opgesteld in de vorm van een website en voor iedereen op elk gewenst moment te raadplegen. Voor de keuzes die in de omgevingsvisie worden gemaakt is de invloed op de fysieke leefomgeving beoordeeld op de aspecten gezondheid en veiligheid, omgevingskwaliteit, leefbaarheid en duurzaamheid. Dit is beschreven in de milieuimpactbeoordeling omgevingsvisie Scherpenzeel. De nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen is opgesteld naar aanleiding van de ontvangen zienswijzen en de ambtshalve wijzigingen.

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -3-

2.

PROCEDURE

De omgevingsvisie Scherpenzeel en de milieuimpactbeoordeling omgevingsvisie (MIB) Scherpenzeel hebben als ontwerp in de periode van 26 mei 2021 tot en met 6 juli 2021 gedurende 6 weken voor iedereen ter inzage gelegen. Gedurende deze termijn is iedereen in de gelegenheid gesteld om schriftelijk of mondeling een zienswijze te geven. Kennisgeving hiervan heeft plaatsgevonden in de Scherpenzeelse Krant en de Staatscourant. Inwoners zijn ook via de gemeentelijke website/social media op de hoogte gebracht. Stakeholders zijn via mail in kennis gesteld. Tevens heeft op 22 juni 2021 een uitgebreid artikel over de omgevingsvisie in de Scherpenzeelse Krant gestaan. De ontwerp omgevingsvisie met identificatienummer NL.IMRO.0279.SV2021omgvngsvisie-ow01 en bijbehorende MIB waren digitaal in te zien via omgevingsvisie.scherpenzeel.nl en www.ruimtelijkeplannen.nl. Binnen de gestelde termijn zijn 8 zienswijzen ingediend. In deze nota zijn de zienswijzen samengevat en van een beantwoording voorzien. Vervolgens is aangegeven of deze reactie leidt tot aanpassing van de omgevingsvisie. Naast eventuele wijzigingen als gevolg van de ingediende zienswijzen, is er ook sprake van de zogenoemde ambtshalve wijzigingen.

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -4-

3.

ZIENSWIJZEN

3.1

Zienswijze 1 – Provincie Gelderland

d.d. 24 juni 2021, ontvangen 5 juli 2021 Samenvatting reactie De provincie geeft aan dat de omgevingsvisie provinciale belangen en ambities raakt. Deze belangen zijn volgens de provincie goed meegewogen en de visie sluit uitstekend aan bij de provinciale ambities. Zo wordt net als de provincie doet een gezonde en schone leefomgeving nagestreefd. Er is aandacht voor onder andere klimaatadaptatie (inclusief hittestress en waterberging), biodiversiteit en bereikbaarheid. Tevens worden in de omgevingsvisie mogelijkheden gezien voor (natuurinclusieve) kringlooplandbouw, verduurzaming van o.a. bedrijventerreinen en woningen, duurzame energieopwekking passend in het landschap en agrarische structuur. Scherpenzeel wil bijdragen aan de grote woningbehoefte met passend woonaanbod en maakt daarin keuzes (geen opoffering van groene plekken in het dorp en een scherpere ambitie ten aanzien van groen, water en biodiversiteit bij nieuwbouw). Kortom er zijn veel ambities en de lat wordt hoog gelegd. In lijn met de lopende discussie over de bestuurskrachtontwikkeling van uw gemeente vragen wij ons af of uw bestuurlijke en ambtelijke organisatie voldoende in staat is om deze ambities te realiseren, vooral ook omdat veel van de ambities en opgaven vragen om een stevig partnerschap in de regionale samenwerking.

Wij dagen u uit om proactief na te denken over hoe u tot realisatie van de door u beschreven ambities komt. Reactie gemeente Dit punt hebben wij in het kader van de discussie over onze bestuurlijke toekomst, en ons financieel meerjarenperspectief, meermaals ingebracht in de besprekingen met GS; wij hechten er aan om de misvattingen ten aanzien van de bestuurskracht van Scherpenzeel ook in het licht van (uw zienswijze op) onze Omgevingsvisie te weerleggen. Wij waarderen de zorg die uit deze opmerking spreekt, maar zijn van mening dat de professionaliteit en de voortvarendheid waarmee onze Omgevingsvisie tot stand is gekomen (waarbij het doorlopen proces zowel op het punt van participatie als op het punt van snelheid bovengemiddeld scoort, ook in vergelijking met regiogemeenten) de bestuurskracht en organisatiekracht van Scherpenzeel weerspiegelt. Daarbij geldt voor de ambities en opgaven: • Scherpenzeel is toegerust op structurele opgaven omdat wij sinds het raadsbesluit uit 2019 onze ‘basis op orde’ hebben gebracht en wij bovendien kunnen bogen op onze (bestaande) goede samenwerkingspraktijk in FoodValley en ODDV verband. • Voor incidentele lokale opgaven en ambities organiseren wij naar behoefte additionele incidentele capaciteit (mix vanuit eigen organisatie en externe inhuur)

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -5-

•

In het kader van regionale opgaven en ambities kunnen wij bogen op een prettige samenwerkingspraktijk, hetgeen ook in het kader van de feitencheck in april jl. met u is gedeeld (zie bijlage).

De zienswijze geeft geen aanleiding voor een (ambtshalve) aanpassing van de omgevingsvisie Scherpenzeel.

3.2

Zienswijze 2 – LTO Gelderse Vallei

d.d. 29 juni 2021, ontvangen 5 juli 2021 Samenvatting reactie 1. Indiener heeft onlangs zelf ook een omgevingsvisie opgesteld: Vooruit boeren in de Gelderse Vallei. Indiener gaat er vanuit dat deze visie ook op Scherpenzeel van toepassing is en gaat er van uit dat deze in de omgevingsvisie wordt meegenomen. 2. In figuur 2-7 van de milieuimpactbeoordeling waarin de concentratie fijnstof PM10 wordt weergegeven, wordt gesteld dat in het noordelijk buitengebied de concentraties wel kunnen oplopen tot 25 ug/m3. Volgens indiener is dit kaartje mogelijk achterhaald. Dit vanwege het beleid dat bij vergunningaanvragen van pluimveebedrijven bovenwettelijke eisen worden gesteld waardoor een reductie van fijnstof is en wordt bewerkstelligd. 3. Indiener merkt op dat bij de conclusies en aanbevelingen van de milieuimpactbeoordeling wordt gesteld om agrarische bedrijven te stimuleren BBT toe te passen. Wettelijk zijn agrariërs dit al verplicht door het Besluit huisvesting. Alle nieuwbouw dient te voldoen aan strengere emissie-eisen van ammoniak, geur en fijnstof. 4. Ook wordt gesteld agrarische bedrijven actief te stimuleren om te stoppen. Dit gaat ons veel te ver! Wat wordt daar tegenover gesteld? Kunt u ons in de beantwoording van deze visie vertellen hoe u hier de invulling van ziet? Wij nemen aan dat onteigenen hier niet bij hoort. 5.

In de concept-omgevingsvisie met thema Landbouw wordt gesteld dat er bedrijven verdwijnen. Dit zorgt voor lege gebouwen, waar een andere invulling voor nodig is. Indiener pleit ervoor dat in de rood-voor-roodregeling ruimte komt om een gedeelte van het bedrijf te beëindigen en aan te melden voor sloopmeters. 6. De toekomst van de agrarische sector: er wordt ruimte geboden voor uitbreiding van agrarische bedrijven, maar er wordt ook iets terugverwacht op het gebied van dierenwelzijn, landschap of milieu. Dierwelzijn wordt geregeld door de wet, het lijkt indiener niet passen dat de gemeente bovenwettelijke eisen hiervoor gaat stellen. Een agrariër maakt zelf de (bedrijfseconomische) keuze voor het houderijsysteem (traditioneel, 1, 2.3 of 4 sterren, biologisch). 7. Daarnaast citeren we uit onze eigen omgevingsvisie het onderdeel landschap: Boeren bepalen voor een belangrijk deel het landschap in het buitengebied. De afwisseling van natuur, landbouwgrond en bedrijvigheid geven Scherpenzeel haar schoonheid. Wij verwachten dat alle hooggespannen maatschappelijke wensen ook

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -6-

omgezet gaan worden in verdere financiële ondersteuning van agrarisch natuurbeheer. Met een beperkt gebruik van ruimte kunnen akkerranden, houtwallen en losse landschapselementen het landschap verfraaien en de biodiversiteit versterken zonder dat dit de bedrijfsvoering in de weg staat. Daarom is het van belang dat de boeren de regie houden over deze landschapselementen en kunnen verdienen aan het beheer ervan. Het zou goed zijn om aan te sluiten bij Agrarische Natuur Collectieven in de regio welke de versterking van het landschap bevorderen en faciliteren. 8. Indiener pleit er voor om de nieuwe noodzakelijke bouw van woningen zo kort mogelijk bij het centrum te houden, geen “hofjes van woningen” te creëren in het buitengebied en de plannen om over de rondweg zoekplan noord zo lang mogelijk uit te stellen. Dit is nog niet aan de orde en de agrariërs blijven zweven in onzekerheid. 9. De plannen om gebiedsgericht milieunormen op te nemen gaat indiener te ver. Beter is aansluiting te zoeken bij omliggende gemeenten, zoals Scherpenzeel al doet in Omgevingsdienst De Vallei-verband samen met Nijkerk, Barneveld en Ede. Voorkom hiermee een lappendeken in de Gelderse Vallei. 10. In het hoofdstuk duurzaamheid wordt ruimte gemaakt voor 20 ha zonneveld tot 2030. Voor een vitale agrarische sector is beschikbaarheid van landbouwgrond van groot belang.

Indiener verwacht van de gemeente Scherpenzeel dat ‘zon op dak’ wordt gestimuleerd en de zonneladder consistent wordt toegepast. Bij wijziging van een bestemmingsplan is ook de gemeente Scherpenzeel gehouden aan de menukaart van Foodvalley. 11. Zonnecentrales op landbouwgrond zijn daarom voor indiener uitgesloten zolang restlocaties niet benut zijn. Ook zullen obstakels moeten worden weggenomen die het plaatsen van kleine windmolens op het bouwblok verhinderen. Windmolens tot 50 meter hoogte op agrarische bedrijven moeten mogelijk zijn. In het verleden was bij een boerderij een hooiberg vaak gezichtsbepalend, in de toekomst zal niemand het vreemd vinden dat bij elke boerderij een windmolen aanwezig is. Daarnaast verwacht indiener van de gemeente en het Rijk dat ze investeren in de infrastructuur, om problemen bij de teruglevering van energie te voorkomen. Reactie gemeente 1. Wij hebben kennisgenomen van de visie Vooruit Boeren in de Gelderse Vallei en spreken hiervoor onze waardering uit. Wij zien diverse overeenkomsten met onze omgevingsvisie, maar ook met bestaand beleid (zoals voor functieverandering). Er zijn aldus voldoende aanknopingspunten om gezamenlijk te werken aan onze ambities. 2. De gebruikte gegevens zijn afkomstig van Atlas Leefomgeving, gebaseerd op cijfers van RIVM.

De gebruikte data is uit 2019, omdat 2020 geen representatief beeld geeft vanwege de COVID-19 pandemie. De genoemde gebieden met hoge emissies zijn op onderstaande kaart verduidelijkt aangegeven met een groene cirkel.

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -7-

De keuze voor om gebruik te maken van de gegevens uit 2019 wordt nader toegelicht in de milieuimpactbeoordeling. 3. In uw zienswijze wordt gesteld dat nieuwbouw moet voldoen aan strenge eisen ten aanzien van geur, ammoniak en fijnstof. We achten het juist van belang om bestaande bedrijven te stimuleren om ook BBT’s toe te passen. Daarom is deze wel degelijk relevant. 4. In de milieuimpactbeoordeling is het actief stimuleren van agrariërs om te stoppen met de bedrijfsvoering als een mogelijke maatregel genoemd ter vermindering van de concentratie luchtverontreinigende stoffen en geurhinder in het buitengebied. In de omgevingsvisie zelf beschrijven we de landelijke trend van schaalvergroting en vermindering van het aantal agrarische bedrijven (themapagina Agrarische sector) en dat we inzetten op een duurzame en natuurinclusieve landbouw. Als boeren willen stoppen dan bieden we mogelijkheden om nieuwe functies op vrijkomende agrarische bedrijfslocaties te realiseren. Ook in de ambitie Ondernemend Scherpenzeel onderstrepen we het belang van de agrarische sector in de toekomst, zowel als economische drager als beheerder van het landschap. Wij zetten dus nadrukkelijk niet in op gedwongen beëindiging van agrarische bedrijven.

In het licht van de landelijke en maatschappelijke discussie over het oplossen van het stikstofvraagstuk is het overigens wel denkbaar dat vanuit het Rijk en/of de provincie een koerswijziging wordt ingezet. 5. Het bestaande beleid voor vrijkomende agrarische bedrijfslocaties (Functieveranderingsbeleid Regio Foodvalley 2016) biedt al veel mogelijkheden voor het op een maatschappelijk verantwoorde wijze beëindigen van de agrarische bedrijfsactiviteiten. Daarin zijn geen mogelijkheden opgenomen voor een gedeeltelijke bedrijfsbeëindiging. In regioverband wordt gewerkt aan evaluatie van dit beleid en een verkenning van de mogelijkheden om het beleid van de regio’s Amersfoort en Foodvalley te synchroniseren. In het kader hiervan wordt ook gekeken naar de haalbaarheid van gedeeltelijke functieverandering in het beleid. Op het niveau van de omgevingsvisie wordt overigens geen uitspraak gedaan over de wenselijkheid hiervan, alleen dat nieuwe functies op vrijkomende agrarische bedrijfslocaties in principe aanvaardbaar zijn.

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -8-

6. Dit is in lijn met het bestaand beleid, namelijk de Menukaart Regio Foodvalley (en het Plussenbeleid van provincie Gelderland). In de Menukaart zijn voorwaarden opgenomen voor uitbreiding van alle soorten bedrijvigheid (agrarisch en nietagrarisch) in het buitengebied. Dat betekent dat voor uitbreiding bovenop de huidige mogelijkheden in het bestemmingsplan een maatschappelijke tegenprestatie wordt gevraagd. Dat gaat ook over dierenwelzijn, landschap en milieu. Initiatiefnemer kan daarbij zelf overwegen om op de betreffende onderdelen van de tegenprestatie meer te doen dan wettelijk noodzakelijk is. Over de concrete invulling dient door initiatiefnemer vooraf het gesprek met belanghebbenden te worden gevoerd. 7. In de omgevingsvisie geven wij aan de landschapswaarden van het overwegend aanwezige besloten kampenlandschap te beschermen voor de toekomst. De landschapswaarden en -structuren maken onze gemeente en onze identiteit willen we behouden of zelfs versterken. We hechten aan ons waardevolle landschap. Daarbij zien wij als beschreven in de ambitie Ondernemend Scherpenzeel een belangrijke rol weggelegd voor de agrarische sector als economische drager en beheerder van het landschap.

De regie op beheer en versterking van landschapselementen ligt in de eerste plaats bij de desbetreffende eigenaren, die in een belangrijk deel van het buitengebied zijn verenigd in Landgoed Scherpenzeel. Wij onderschrijven de visie dat beheer en versterking van het landschap in de toekomst bij kan dragen aan het verdienmodel van agrarische bedrijven. Hoe dat vorm moet krijgen, bijvoorbeeld via Agrarisch Natuur Collectieven, of anderszins, moet buiten de omgevingsvisie om nader worden bezien. 8. In de omgevingsvisie geven wij een ruimtelijke prioritering aan door eerst de voorziene plannen in Scherpenzeel Zuid (aansluitend aan de kern) te ontwikkelen, zoals woningbouw en bedrijventerrein. Op de langere termijn is een toekomstige zoeklocatie voor wonen ten noorden van de N224 bespreekbaar. Daarbij is nadrukkelijk het behoud van het landschappelijke karakter en groene longen belangrijk. Tevens ligt het daarbij ruimtelijk het meest voor de hand om de locaties zoveel mogelijk aansluitend aan de N224 te zoeken en nieuwe vrij liggende buurtschappen te voorkomen. 9. Wij zijn van mening dat het gebiedsgericht maatregelen treffen dan wel normen op te nemen in het omgevingsplan juist recht doet aan de diversiteit van gebieden en vraagstukken die daarin spelen.

Uiteraard kijken we bij de uitwerking daarvan op welke wijze andere gemeenten in de regio hiermee omgaan en stemmen waar nodig af om te grote verschillen te voorkomen. In de omgevingsvisie wordt onder het thema milieu en de ambitie Groene en gezonde toekomst derhalve de volgende zin toegevoegd: “Daarbij is het van belang om afstemming te zoeken met andere gemeenten in de regio over het opnemen van gebiedsgerichte maatregelen dan wel normen in het omgevingsplan.” 10. In de Omgevingsvisie is, net zoals in de Energievisie en de Regionale Energiestrategie (RES) Foodvalley 1.0, opgenomen dat Scherpenzeel allereerst inzet op zoveel mogelijk zon op dak. Voordat zonnevelden aangelegd kunnen

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -9-

worden, zal eerst een zonneladder worden opgesteld. Daarbij zullen we ook indiener betrekken. 11. Momenteel zijn op basis van het huidige bestemmingsplan buitengebied, met een wijzigingsbevoegdheid van het college, kleine windturbines tot een ashoogte van 20 m mogelijk bij (agrarische) bedrijven. In het onderzoek naar mogelijkheden voor duurzame opwek, dat volgt uit de vastgestelde Energievisie, worden windturbines met tiphoogtes tot 150 m onderzocht. Bij dit onderzoek zullen we ook indiener betrekken. De noodzaak voor een goede energieinfrastructuur onderschrijven we. Samen met andere overheden in de regio Foodvalley pleiten we hiervoor bij de Rijksoverheid. Momenteel zien we geen aanleiding om hier zelf direct in te investeren.

De zienswijze geeft aanleiding voor een (ambtshalve) aanpassing van de omgevingsvisie Scherpenzeel.

3.3

Zienswijze 3 – Stichting Houd Scherpenzeel Groen en Gezond

d.d. 1 juli 2021, ontvangen 2 juli 2021 Samenvatting reactie 1. Indiener stelt dat de waarden en ambities zoals die mede op basis van het uitgevoerde participatietraject zijn vastgesteld, onvoldoende terugkomen in de nu voorliggende Ontwerp Omgevingsvisie. Indiener waardeert de participatieinitiatieven waarbij, ondanks Corona beperkingen, bewoners, bedrijven en andere partijen konden meedenken over de inhoud. Die inbreng is op deelgebieden terug te vinden in de Ontwerp Omgevingsvisie. De aangedragen kernvraagstukken die om scherpe keuzes vragen, ontbreken. Indiener geeft als suggestie mee om de Toekomstvisie 2030 weer als uitgangspunt te kiezen voor de omgeving die wij ons wensen en daadwerkelijk te komen met scherpe keuzes die van visie getuigen. 2. Indiener is het ten aanzien van het gebied Scherpenzeel noord niet eens met de zinsnede: op termijn is een zoeklocatie voor wonen en werken direct boven de N224 bespreekbaar. Over een paar jaar wordt dit gebruikt als argument om bedrijven en woningen ook ten noorden van de rondweg te realiseren. 3. Indiener merkt op dat ten aanzien van het gebied Scherpenzeel zuid ook gesproken wordt over zoekgebieden. Het gebied wordt bestempeld als zoekgebied waar wonen, werken, groene longen en agrarisch gebruik bij elkaar komen. Het groene karakter en de groene longen blijven daarbij behouden.

Echter, het hele gebied tot aan de gemeentegrens staat volgens indiener op het wensenlijstje om volgebouwd te worden. 4. Ten aanzien van het gebied Bedrijventerreinen merkt indiener op dat de gemeente op zoek gaat naar nieuwe bedrijven van elders om zich in Scherpenzeel te vestigen. Terwijl bedrijventerrein Zwarte Land 2, waar indiener tegen is, juist wordt ontwikkelt om in de lokale behoefte aan bedrijfsruimte te kunnen voorzien.

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -10-

5. Agrarische sector. Er wordt gesteld dat er een evenwicht is tussen ruimte voor groei van de agrarische bedrijven en een fijne omgeving om in te wonen. Gesteld wordt ook dat de bedrijven in de landbouw en veehouderij moeten groeien om succesvol te kunnen zijn en dat in onze gemeente de agrarische bedrijven steeds groter zullen worden. Er zal ingezet worden op duurzamere vormen van landbouw en veeteelt. Indiener merkt op dat sprake is van een beperkt beschikbare ruimte waarin verduurzaming maar ook uitbreiding van de agrarische sector, energietransitie en nieuwe functies zoals wonen, werken, recreatie en zorg ruimte vergen. Daarmee wordt ruimte beloofd die er niet is. Ook wordt volgens indiener voorbijgegaan aan de maatschappelijke druk op de agrarische sector om te krimpen. 6. Infrastructuur en mobiliteit. Indiener merkt op dat in de omgevingsvisie wordt gesteld dat er (regionale) ruimtelijke ontwikkelingen op ons afkomen waardoor de N224 aan de grenzen van zijn capaciteit komt. Echter, dit is volgens indiener het gevolg van gekozen beleid door in te zetten op uitbreiding van bedrijventerreinen en woningbouw. 7. Milieu. Indiener vindt de visie op het thema milieu behoudend en vooral gericht op het binnen de normen blijven, met name voor fijnstof en stikstof.

Wat al een hele opgave is gezien de uitbreidingsplannen op het gebied van woningbouw, bedrijventerreinen en agrarische sector. Het opzoeken van de randen van het wettelijke toegestane, zal schuren met de kernwaarden die zowel in de omgevingsvisie als ook eerder in Toekomstvisie 2030 worden benoemd. 8. Energietransitie. Indiener merkt op dat de ambities in lijn zijn met de landelijke en globale doelstellingen: 15% reductie in 2030 en energieneutraal in 2050. Er worden enkele initiatieven met name benoemd, maar die zetten geen zoden aan de dijk. De Omgevingsvisie blijft steken bij goede bedoelingen en onderzoeken die uitgevoerd moeten worden. Tegenstrijdig is de visie daar waar het beperking van energie betreft. De uitbreiding van bedrijventerreinen en woningbouw leiden hoewel gasloos, tot meer elektriciteitsverbruik. 9. Recreatie en Toerisme. Indiener ondersteunt de visie dat de ligging tussen Utrechtse Heuvelrug en Veluwe ruimte geeft voor nieuwe impulsen op het gebied van recreatie en toerisme. Echter, is die ruimte er in het buitengebied niet. Zeker niet met het oog op de diverse ruimtelijke ontwikkelingen in dat gebied. Indiener vindt het niet overnemen van de suggestie om van de groene strook langs de Grebbelinie een uniek inundatie-, natuur- en recreatiegebied te maken, een gemiste kans. 10. Gezondheid.

Indiener merkt op dat hoe de toekomst van gezondheid eruit ziet slechts in algemene termen wordt beschreven. Liever had indiener dit expliciet vertaald gezien in relatie tot de kernwaarden. Volgens indiener zou een dergelijke uitwerking in de Omgevingsvisie manco’s blootleggen, omdat bij de grote uitbreidingsambities onze gunstige gezondheidspositie onder druk komt te staan. Minder groen, slechtere luchtkwaliteit. 11. Voorzieningen. De toekomstvisie die wordt uiteengezet is gericht op behoud van het voorzieningenniveau door zo goed mogelijk samen te werken met

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -11-

maatschappelijke organisaties. Indiener merkt op dat niet wordt aangegeven hoe dit gestalte krijgt en verwijst daarbij naar de Toekomstvisie 2030. 12. Wonen. Bij de groeiverwachting van het aantal inwoners zet indiener vraagtekens. Uitgegaan wordt van een toename van 6% tot 10.150 inwoners. De ambitieuze plannen om het aantal woningen t.o.v. 2018 met 1.000 uit te breiden, strookt daar niet mee. Dat zou leiden tot een toename met 25% van het aantal inwoners. Met alle gevolgen van dien voor de leefbaarheid en het staat daarmee haaks op de gepresenteerde kernwaarden. 13. Werk en ondernemen. Indiener merkt op dat bij het thema Werk en ondernemen weinig relevante informatie wordt gegeven. Indiener had graag gezien hoe de goede werkgelegenheid zich verhoudt tot het aantal forensen en wat de invloed is van woningbouw. Indiener vindt het met het oog op de ontwikkeling van bedrijventerrein Zwarte Land 2 verassend dat in de omgevingsvisie staat dat de gemeente leegstand wil voorkomen en inzet op het toekomstbestendig maken van de bestaande bedrijventerreinen. 14. Groen omgeving. Indiener merkt op dat met een “landschap-inclusief omgevingsbeleid” oplossingen worden gevonden voor het behoud van de groene omgeving. Er wordt dus niet voor gekozen om de oorzaak aan te pakken en de voorgenomen uitbreidingsplannen te heroverwegen.

Het Grebbelinie- en kampenlandschap vormen de onderlegger voor nieuwe uitbreidingsgebieden. Dat betekent volgens indiener doorgaan met uitbreiding, maar dat die nieuwbouwplannen zodanig worden ingericht dat het lijkt op het landschap zoals we dat kenden. Echter, het blijven uitbreidingen die van invloed zijn op de leefomgeving in een nu nog groen omgeving. 15. Duurzaamheid en klimaat. Hier staat volgens indiener heel veel tekst, die algemeenheden bevat en deels ook een herhaling is, van hetgeen bij eerdere thema’s al aan de orde is geweest. Ook de in de toekomstplannen voor Scherpenzeel komt het rapport niet verder dan wat obligate ambities. Ook hier zou een gedegen uitwerking in de Omgevingsvisie manco’s blootleggen, omdat bij de grote uitbreidingsambities duurzaamheid en klimaat buitenproportioneel onder druk komen te staan. 16. Openbare orde en veiligheid. Het rapport geeft een heldere uitleg en benadrukt dat Scherpenzeel er op het gebied van de veiligheid redelijk goed voor staat. Geen verdere opmerkingen. Reactie gemeente 1. Uw constatering dat in de omgevingsvisie geen scherpe keuzes worden gemaakt delen wij niet. Er worden wel degelijk keuzes gemaakt, maar deze keuzes zijn op inhoud niet de keuzes die u prefereert.

Landschaps-inclusief omgevingsbeleid betekent daarmee dat Scherpenzeel de ruimtevraag van woningzoekenden, recreanten en ondernemers wil accommoderen in het licht van de landschappelijke waarden die wij willen behouden. Het doelt op de randvoorwaarden waarmee wij de scherpe keuzes die wij maken omgeven. Vervolgens willen wij graag een kanttekening plaatsen ten aanzien van de door u geschetste beleidsontwikkeling. De Toekomstvisie markeerde een aantal

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -12-

2.

3.

4.

5.

discussiepunten voor de komende jaren, zonder daar een ruimtelijke uitwerking aan te koppelen. In de ontwikkeling van het ruimtelijk beleid benoemt u terecht de Structuurvisie 2013, maar slaat u een belangrijke tussenliggende stap over: het raadsbesluit van 21 december 2017 om de ontwikkeling van Zwarte Land II ter hand te nemen. Deze is richtinggevend geweest voor de verdere beleidsontwikkeling sindsdien, en culmineert nu, na weging van de diverse ingebrachte zienswijzen en belangen (ook van bedrijven en woningzoekenden) in Scherpenzeel, in de voorliggende Omgevingsvisie. Scherpenzeel kiest nadrukkelijk voor woningbouwontwikkeling die past bij de aard en schaal van het dorp, en bij het groene karakter dat wij allen voorstaan. De extensieve wijze waarop wij ‘wonen in het groen’ ontwikkelen willen wij niet karakteriseren als ‘volbouwen’. In de omgevingsvisie geven wij een ruimtelijke prioritering aan door eerst de voorziene plannen in Scherpenzeel Zuid (aansluitend aan de kern) te ontwikkelen, zoals woningbouw en bedrijventerrein. Op de langere termijn is een toekomstige zoeklocatie voor wonen ten noorden van de N224 bespreekbaar. Daarbij is nadrukkelijk het behoud van het landschappelijke karakter en groene longen van belang.

Tevens ligt het daarbij ruimtelijk het meest voor de hand om de locaties zoveel mogelijk aansluitend aan de N224 te zoeken en nieuwe vrij liggende buurtschappen te voorkomen. Voor het gebied Scherpenzeel zuid zijn de ontwikkelgebieden wonen op de kaart aangegeven door middel van paarse vlakken. De ontwikkelgebieden zijn in lijn met de eerder in de Structuurvisie 2013 vastgestelde zoekgebieden wonen, waarvan een deel inmiddels ontwikkeld is. De huidige paarse vlakken geven slechts twee locaties aan, De Nieuwe Koepel en Zelder, en niet alle zoekgebieden uit de Structuurvisie. Dit wordt ambtshalve aangepast in de omgevingsvisie (zie ambtshalve aanpassing 2 in hoofdstuk 4). Voor de toekomst staat verdere ontwikkeling van het gebied centraal. Daarbij is ruimte voor uitbreiding van wonen binnen de aangegeven ontwikkelgebieden. Bij alle ontwikkelingen in Zuid streven we een scherpe ambitie na ten aanzien van groen, water en biodiversiteit. In de omgevingsvisie bij het gebied bedrijventerreinen staat dat we ten zuiden van de Stationsweg een nieuw bedrijventerrein realiseren voor lokale bedrijven, waarbij we de landschappelijke en cultuurhistorische elementen en de groene longen behouden en versterken.

Daarnaast geven we aan dat we met nieuwe bedrijven die zich (op een van de bedrijventerreinen) in Scherpenzeel willen vestigen in gesprek gaan, waarbij ook regionale afstemming plaatsvindt met als doel ‘het juiste bedrijf op de juiste locatie’. Hierbij wordt gekeken naar mogelijkheden voor vestiging op ‘een van de bedrijventerreinen’ binnen Scherpenzeel. Ter verduidelijking wordt deze zinsnede aan de omgevingsvisie toegevoegd. We bieden enerzijds ruimte voor uitbreiding van zowel agrarisch als niet-agrarische bedrijven in het buitengebied maar verwachten van bedrijven ook iets terug, bijvoorbeeld op het gebied van dierenwelzijn, landschap of milieu. Dit is in lijn met het bestaand beleid, namelijk de Menukaart Regio Foodvalley (en het Plussenbeleid van provincie Gelderland). In de Menukaart zijn voorwaarden opgenomen voor uitbreiding van alle soorten bedrijvigheid (agrarisch en niet-agrarisch) in het

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -13-

buitengebied. Anderzijds bieden we ruimte voor het realiseren van nieuwe functies op vrijkomende agrarische bedrijfslocaties. Als boeren stoppen maken we het mogelijk dat hier nieuwe functies worden gerealiseerd, zoals wonen, werken, recreatie of zorg. Hiermee versterken we de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied. In de omgevingsvisie beschrijven we de landelijke trend van schaalvergroting en vermindering van het aantal agrarische bedrijven (themapagina Agrarische sector) en dat we inzetten op een duurzame en natuurinclusieve landbouw. 6. Zie de beantwoording van zienswijze 3.4. 7. We streven naar een zo goed mogelijke omgevingskwaliteit en zoeken een balans tussen een gezonde en veilige leefomgeving en ruimte voor ontwikkeling. Dit betekent dat we keuzes maken waar welke waarden het meest belangrijk zijn. Per gebied bepalen we welke normen we opnemen in ons omgevingsplan, dit noemen we ook wel ‘gebiedsgericht’. Indien nodig nemen we (gebiedsgericht) maatregelen om de kwaliteit van de leefomgeving in onze gemeente te verbeteren. 8. Voor wat betreft het thema energie zijn in deze Omgevingsvisie enkele voorbeelden opgenomen van activiteiten die bijdragen aan energiebesparing. Dit is geen uitputtend overzicht van alle activiteiten. Dat is ook niet onze intentie. Nieuwbouw zal inderdaad gasloos plaatsvinden.

Dit brengt niet automatisch een toenemende elektriciteitsvraag met zich mee. Het is namelijk eenvoudiger om nieuwbouw van woningen en bedrijven energieneutraal te ontwikkelen dan om bestaande bebouwing hierop aan te passen. Hiervoor zetten we wettelijke mogelijkheden en stimulans in. 9. We willen de ruimtevraag van toeristisch-recreatieve initiatieven, maar ook andere ruimtevragers, accommoderen in het licht van de landschappelijke waarden die we willen behouden. We voeren daarmee landschap-inclusief omgevingsbeleid (zie ook antwoord onder 1). Ten aanzien van het idee van indiener om een inundatie-, natuur- en recreatiegebied nabij de Grebbelinie te realiseren is in 2020 door de gemeente een standpunt ingenomen. Er hebben zich sindsdien geen ontwikkelingen voorgedaan die er toe leiden dat standpunt te heroverwegen. 10. In de omgevingsvisie hebben we het thema gezondheid op meerdere plekken terug laten komen. Onder het thema gezondheid wordt voornamelijk ingegaan op gezond leven, zoals de ruimte die er is om te kunnen spelen, sporten, bewegen en ontmoeten. Onder het thema milieu wordt ingegaan op onderdelen van de gezonde leefomgeving zoals luchtkwaliteit. Wij onderschrijven het belang van gezondheid als belangrijke kernwaarde. Het thema maakt integraal onderdeel uit van onze ambities: een groene en gezonde toekomst.

Naar aanleiding van enkele suggesties en aanvullingen van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden wordt de omgevingsvisie ambtshalve aangepast op de onderdelen gezondheid, milieu en veiligheid (zie ambtshalve aanpassing 6 in hoofdstuk 4). 11. In de omgevingsvisie is beschreven dat we ten aanzien van de voorzieningen de samenwerking blijven aangaan met maatschappelijke organisaties. De gemeente wil daarin in lijn met de Toekomstvisie 2030 als partner van de samenleving opereren. Echter, het karakter van de omgevingsvisie (langetermijnvisie) maakt

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -14-

dat dit niet de meest voor de hand liggende plek is om concreet aan te geven hoe wij de samenwerking vormgeven. 12. Er wordt een ambtshalve aanpassing van de omgevingsvisie gedaan op het onderdeel wonen, waarbij de meest recente cijfers ten aanzien van de groeiverwachting van het aantal inwoners wordt aangepast (zie ambtshalve aanpassing 8 in hoofdstuk 4). 13. Onder het thema werk en ondernemen beschrijven we waar we staan en welke ontwikkelingen we op Scherpenzeel af zien komen. In de toekomst zetten we in op het behouden, versterken en stimuleren van werkgelegenheid in Scherpenzeel, het (verder) verbeteren van het ondernemingsklimaat en het (blijvend) onderhouden van goede relaties met ondernemers en het bedrijfsleven. Onder de ambitie ondernemend Scherpenzeel beschrijven we wat we hiervoor gaan doen. In het (nog op te stellen) omgevingsplan geven we aan welke bedrijvigheid we op de verschillende bedrijventerreinen en de VAB's passend vinden. Hiervoor vindt regionale afstemming plaats. Bij ontwikkelingen stellen we eisen aan duurzaamheid, veiligheid en gezondheid. In Scherpenzeel is sprake van beperkte leegstand, dat willen we graag zo houden door ook de huidige bedrijventerreinen toekomstbestendig te maken.

Daarbij moet de inzet op het voorkomen van leegstand niet worden gelezen als een groot of reëel risico, maar eerder als verwijzing naar ons (bestaande) beleid om het (her)gebruik van bestaande locaties zoveel mogelijk te stimuleren. 14. In de omgevingsvisie geven wij aan de landschapswaarden van het overwegend aanwezige besloten kampenlandschap te beschermen voor de toekomst. De landschapswaarden en -structuren maken onze gemeente en onze identiteit willen we behouden of zelfs versterken. We hechten aan ons waardevolle landschap. Het Grebbelinielandschap en het kampenlandschap met beken en landgoederen zijn de pilaren voor de landschapsbeleving in Scherpenzeel en dienen verder versterkt te worden al dan niet in combinatie met andere ruimtelijke ontwikkelingen. Deze landschappen vormen de onderlegger voor nieuwe uitbreidingsgebieden. In onze nieuwbouwplannen werken we ook met het principe van de groene landschappelijke kamers, zodat deze ruimtelijke ingrepen integreren in het kampenlandschap. 15. Het thema Duurzaamheid en Klimaat geeft een toelichting op onze visie op duurzaamheid. Aangezien dit een integrale benadering is, ontkomen we niet aan het (deels) herhalen van andere thema’s. Dat blijkt ook wel aan het grote aantal thema’s dat met dit onderwerp gerelateerd is. Bij duurzaamheid gaat het om het zoeken naar evenwicht tussen ecologische, economische en sociale belangen.

Het is dus nadrukkelijk niet de bedoeling om voorrang te geven aan één van deze aspecten, maar ze in balans met elkaar te ontwikkelen. 16. De reactie is voor kennisgeving aangenomen.

De zienswijze geeft aanleiding voor een (ambtshalve) aanpassing van de omgevingsvisie Scherpenzeel.

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -15-

3.4

Zienswijze 4 – Gemeente Woudenberg

d.d. 15 juni 2021, ontvangen 16 juni 2021 Samenvatting reactie De gemeente Woudenberg geeft aan veel van de ambities uit de omgevingsvisie te herkennen en deze ook voor het grondgebied van Woudenberg te onderschrijven. De gemeente Woudenberg maakt op één onderdeel haar zorgen kenbaar: de huidige vormgeving en functionering van de N224, en in het bijzonder voor het gedeelte Stationsweg Oost, in het licht van de (toekomstige) woningbouwontwikkeling en de groei van het bedrijventerrein binnen Scherpenzeel. Gemeente Woudenberg spreekt haar zorgen uit over toenemende gevolgen voor de doorstroming op de N224, de bereikbaarheid van Woudenberg en Scherpenzeel voor bedrijven en inwoners, aantasting van de leefbaarheid van Woudenberg en de verkeersveiligheid. Gemeente Woudenberg geeft aan hierover graag met gemeente Scherpenzeel en beide provincies in gesprek te gaan. Reactie gemeente Wij onderschrijven dat de gecombineerde effecten van de ambities voor woningbouw en werklocaties (zowel aan onze zijde van de gemeentegrens, als in uw gemeente) extra druk leveren op de toch al zo belaste N224. Dit vraagt om een gezamenlijke inspanning om dit bereikbaarheidsvraagstuk, waarin wij inderdaad gedeelde en gelijke belangen hebben, samen te adresseren. Wij zullen hiertoe op korte termijn met u in overleg treden en kijken er naar uit om hierin samen op te trekken.

De zienswijze geeft geen aanleiding voor een (ambtshalve) aanpassing van de omgevingsvisie Scherpenzeel.

3.5

Zienswijze 5 – Natuur en Milieufederatie Gelderland

d.d. 5 juli 2021, ontvangen 5 juli 2021 Samenvatting reactie 1. Landbouw Natuurinclusief. Indiener ziet graag dat de omgevingsvisie aandacht geeft aan een ontwikkelingsperspectief naar natuurinclusieve landbouw, waarbij uitgegaan wordt van kringlopen, een gezonde bodem, inperking van het gebruik van bestrijdingsmiddelen, herstel van de hydrologische omstandigheden en ruimte voor biodiversiteit. Een landbouw die meer gericht zal zijn op kwaliteit dan op intensieve productie. Natuurinclusieve landbouw kan bedragen aan schonere lucht, herstel van ecosystemen, en een betere beleving van het buitengebied. Voor leegstaande stallen stelt indiener voor om in regioverband na te denken over een sloopfondsregeling. 2. Akker- en Weidevogels. Indiener merkt op dat het met de akker- en weidevogels niet goed gaat. Indiener zou graag zien dat in de omgevingsvisie specifiek

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -16-

3.

4.

5.

6.

aandacht wordt geschonken aan het herstel van de stand van akker- en weidevogels. De gemeente kan inspanningen doen op het gebied van handhaving, vergunningenspoor, voorlichting, plantoetsingen, herstel middels een actieplan. Natuur- en landschapsinclusieve planontwikkeling. Voor nieuwe plannen en projecten in de gemeente ziet indiener graag dat deze natuur- en landschapsinclusief worden ontwikkeld. De provinciale Omgevingsvisie roept gemeenten ook op om hieraan vorm te geven. Onderwerpen als stilte en donkerte verdienen daarbij aandacht. Indiener stelt voor dat de omgevingsvisie het kader schetst voor toetsing van nieuwe plannen en projecten op basis van het onderwerp biodiversiteit (biodiversiteittoets). Via deze toets wordt inzichtelijk op welke wijze een initiatief impact heeft op de biodiversiteit en hoe het bijdraagt om de plaatselijke biodiversiteit te versterken, zowel op de component natuur als landschap. In eerste instantie in een directe vorm, en zo nodig in combinatie met een financiële afdracht aan een gemeentelijk Natuur en Landschapsfonds. Zon op land. Indiener heeft documenten beschikbaar gesteld over duurzame zonne-energie op land. Indiener stelt voor dat de gemeente de informatie uit de documenten benut voor duurzame keuzes wat betreft locaties, participatie, landschappelijk inpassing/natuurontwikkeling en het instellen van gebiedsfondsen.

Het betreft de constructieve zonneladder, de gedragscode zon op land en de checklist natuurbelangen grondgebonden zonneparken. Biodiversiteit, klimaatadaptatie en bomen. Het onderwerp Biodiversiteit en klimaatadaptatie vraagt veel aandacht. Indiener stelt voor dat de omgevingsvisie een doorzicht geeft naar een nader op te stellen uitvoeringsprogramma en uitvoeringsplan ter herstel van de biodiversiteit: herstel soorten en gebieden (benutten koppelkansen, vernatting, aanleg en herstel landschapselementen, aanpak bestrijdingsmiddelen, natuurinclusief ondernemen, aanleg nieuw bos/nieuwe landschapselementen) en van de waterhuishouding (waterberging, afkoppelen, ontstenen, hittestress tegengaan, verdroging voorkomen, beekherstel, kwaliteit oppervlakte en grondwater). Hierbij hoort ook het ondersteunen en stimuleren van lokale groene initiatieven zoals ontstening, groene daken, stadslandbouw, voedselbossen. En natuurlijk eigen ecologisch beheer van het openbaar groen. Een goede bescherming van bomen verdient aandacht. Bomen zorgen voor koelte, CO2 opname en hebben tal van ecologische functies. Het verdient aanbeveling nieuwe plannen zodanig vorm te geven dat bestaande bomen kunnen worden ingepast en waarbij noodzakelijke kap zoveel wordt vermeden. Bij onvermijdelijke kap is een adequate compensatie gevraagd.

Bij uitvoering van bouw- en aanlegplannen is het van belang dat ter bescherming van bomen de nodige voorzorgsmaatregelen worden genomen en dat dit in het bestek ook is voorgeschreven. Specifiek gaat het dan om de 10 geboden bij bouw of aanleg bij bomen. Zandwegen. Indiener merkt op dat in meerdere gemeenten nog steeds sprake is van verharding van zandwegen en vraagt deze goed te beschermen. Zandwegen en -paden zijn in ecologisch opzicht van belang voor planten en dieren. Het afwijkende milieu met het bijbehorende microklimaat zorgt voor specifieke

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -17-

omstandigheden voor een groot aantal diersoorten dat hiervan afhankelijk is. Zandwegen hebben een hoge landschappelijke waarde en vertegenwoordigen een cultuurhistorische waarde door verwijzing naar de geschiedenis. 7. Luchtkwaliteit. Luchtkwaliteit betreft fijnstof, geur en stikstof. Verbetering van de luchtkwaliteit is niet alleen van belang voor de natuur maar ook voor gezondheid en welzijn van inwoners. Om dit te bereiken is behoefte aan: • Extra voorwaarden t.a.v. schone stallen; • Stimuleren elektrische vervoer en van de fiets; • Een duurzaam mobiliteitsplan waarin schoon/duurzaam vervoer centraal staat en onnodig gebruik van de auto wordt ingeperkt; • Voorlichting over de gevolgen van houtstook en beleid om houtstook te beperken; • Het uitdagen van bedrijven om schoner te produceren; • Het eigen autopark verduurzamen voor zover dat nog niet is gebeurd; • Monitoring van de luchtkwaliteit. 8. Grondwaterbeschermingsgebied. Indiener merkt op dat een deel van het grondgebied van de gemeente Scherpenzeel onderdeel uitmaakt van het beïnvloedingsgebied van het waterwingebied Woudenberg. Van belang is dat de functies met betrekking tot de waterwinning niet negatief worden beïnvloed.

Dit betekent dat diepe grondwerkzaamheden, verstoring van watervoerende lagen en activiteiten in relatie tot warmte- en koudeopslag en overige boringswerkzaamheden die negatief van invloed kunnen zijn zullen moeten worden voorkomen. Reactie gemeente 1. Wij onderschrijven het belang van natuurinclusieve landbouw voor de toekomst. In de omgevingsvisie beschrijven we onder het thema agrarische sector de inzet op duurzame en natuurinclusieve landbouw, passend in het landschap. Onder het thema groene omgeving gaan we in op het belang van de kwaliteit van de natuur, biodiversiteit en het landschap. In het versterken hiervan liggen kansen, bijvoorbeeld door natuurinclusieve landbouw. Ten aanzien van een sloopfondsregeling voor leegstaande stallen biedt het bestaande beleid voor vrijkomende agrarische bedrijfslocaties (Functieveranderingsbeleid Regio Foodvalley 2016) al veel mogelijkheden voor het op een maatschappelijk verantwoorde wijze beëindigen van de agrarische bedrijfsactiviteiten. Daarin zijn onder andere mogelijkheden opgenomen voor het registreren van de oppervlakte gesloopte opstallen en de inzet daarvan voor nieuwe functies (wonen, werken, recreatie, zorg) op de slooplocatie en/of op locaties binnen andere regiogemeenten. Uitgangspunt daarbij is dat er netto sprake is van een substantiële vermindering van bebouwing/verharding. 2.

Wij onderschrijven het belang van herstel en versterking van de stand van de akker- en weidevogels. Belangrijke aanknopingspunten voor een integrale aanpak vormen de transitie naar een natuurinclusieve landbouw en de inzet op herstel van de biodiversiteit. We hanteren het omgevingsplan als instrument waarin we onze

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -18-

3.

4. 5.

6. 7.

8.

ambities ten aanzien van onder andere biodiversiteit vertalen naar concrete beleidsregels. Wij onderschrijven het belang van een integrale aanpak voor planontwikkeling waarin natuur en landschap worden meegenomen. Elk gebied kent verschillende uitdagingen en kansen op basis waarvan keuzes worden gemaakt. Dit noemen we “landschap-inclusief omgevingsbeleid”. Onze landschappen vormen de onderlegger voor nieuwe uitbreidingsgebieden. In onze nieuwbouwplannen werken we ook met het principe van de groene landschappelijke kamers, zodat deze ruimtelijke ingrepen integreren in het kampenlandschap. Onze ambities ten aanzien van biodiversiteit vertalen we naar beleidsregels in het omgevingsplan. De informatie van indiener omtrent zonne-energie is bij ons bekend en vormen input voor de op te stellen zonneladder. Hierbij zullen we indiener betrekken. In de omgevingsvisie staat de wens beschreven om ecologie en groen beter te integreren in het integraal beleid van de omgevingsvisie, zodat deze aspecten meer tot hun recht komen in ruimtelijke ontwikkelingen. We houden ons in de toekomst aan het beleid van het continueren en uitbouwen van de (gemeentelijke) bomenstructuur voor de komende 25 jaar. Daarbij is het belangrijk dat we beschermen wat waardevol is, saneren wat geen toekomst heeft en versterken en benutten wat kansrijk is.

Kansen liggen er in het versterken van de biodiversiteit door bijvoorbeeld natuurinclusieve landbouw en het versterken van de diversiteit van bomen en bermbeplanting. Voor nieuwbouw stellen we een scherpere ambitie ten aanzien van groen, water en biodiversiteit. Bij werkzaamheden door of namens de gemeente in de buurt van bomen hanteren we nu al de richtlijnen van de Bomenposter. Daarnaast nemen we groen mee in de integrale afwegingen bij nieuwe ontwikkelingen in de gemeente. We vertalen deze groenambitie in concrete beleidsregels in het omgevingsplan, zoals voor (minimale) hoeveelheid groen, biodiversiteit en water in woongebieden en op bedrijventerreinen. Daarnaast kijken we naar mogelijkheden voor een richtlijn rondom groen/verharding in tuinen. Deze richtlijnen kunnen per wijk verschillen om optimaal in te spelen op de behoefte. We hanteren het omgevingsplan als instrument waarin we onze ambities ten aanzien van onder andere biodiversiteit vertalen naar concrete beleidsregels, zodat dit aspect integraal wordt meegenomen in ruimtelijke ontwikkelingen. Er zijn in Scherpenzeel geen zandwegen meer aanwezig. De afgelopen tientallen jaren zijn overigens geen zandwegen omgezet naar verharde wegen. De gemeente is aansloten bij het Schone Luchtakkoord. Doel van het akkoord is gezamenlijk de luchtkwaliteit in Nederland permanent verbeteren.

Met onze aanpak van binnenlandse bronnen streven we naar een gezondheidswinst van minimaal 50 procent in 2030 ten opzichte van 2016. Dat betekent dat mensen langer, gezonder en met meer kwaliteit leven. Daarmee wordt toegewerkt naar de WHO-advieswaarden in 2030. Daarbij zetten we samen met de regio in op maatregelen bij landbouw, industrie en houtstook. Voor mobiliteit is de aanpassing naar niet fossiele brandstoffen onderdeel van de energietransitie. De verbetering van de luchtkwaliteit is één van de voordelen. Op grond van de omgevingsverordening van de provincie Gelderland gelden in een deel van de gemeente beperkingen ter bescherming van het grondwater voor de

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -19-

drinkwaterwinning (gelegen in Woudenberg). Enerzijds is sprake van een intrekgebied wat betekent dat de winning van fossiele energie niet is toegestaan. Anderzijds geldt in het zuidwestelijk deel van de gemeente een boringsvrije zone die ziet op de bescherming van de bodemlagen gelegen boven het watervoerende pakket waaruit grondwater wordt onttrokken. In de omgevingsvisie en later ook in het omgevingsplan wordt hiermee rekening gehouden.

De zienswijze geeft geen aanleiding voor een (ambtshalve) aanpassing van de omgevingsvisie Scherpenzeel.

3.6

Zienswijze 6 - Belangengroep Tegenwind Buitengebied Barneveld West

d.d. 6 juli 2021, ontvangen 6 juli 2021 Samenvatting reactie Indiener merkt op dat in de omgevingsvisie de kaders met betrekking tot windenergie zoals deze zijn aangenomen tijdens de Raadsvergadering van 10 juni 2021 Agendapunt nr. 10: Regionale Energie Strategie (RES), niet volledig meegenomen. Indiener roept op om alsnog de aangenomen kaders zorgvuldig en volledig te verwerken in de omgevingsvisie, evenals in enige andere formele kaders welke richtinggevend zullen gaan zijn voor de invulling van het duurzaamheidsvraagstuk en waar van toepassing nog ter besluitvorming voorgelegd zullen worden. Reactie gemeente Gebleken is dat het raadsbesluit, inclusief amendementen, Energievisie van 18 februari 2021 niet op elke plek in de omgevingsvisie consequent is opgenomen. Dat wordt aangepast, zodat de omgevingsvisie in overeenstemming is met het besluit omtrent de Energievisie en de Regionale Energiestrategie (RES) Foodvalley 1.0 (zie ambtshalve aanpassing 7 in hoofdstuk 4). De zienswijze geeft aanleiding voor een (ambtshalve) aanpassing van de omgevingsvisie Scherpenzeel.

3.7

Zienswijze 7 -

d.d. 25 juni 2021, ontvangen 25 juni 2021 Samenvatting reactie 1. Indiener is het er niet mee eens om in gebied Scherpenzeel noord ruimte te bieden voor duurzame energieopwekking, waaronder de realisatie van 20 hectare zon op land.

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -20-

2. Indiener is het er niet mee eens dat op de langere termijn een toekomstige zoeklocatie voor wonen en werken direct boven de N224 (Scherpenzeel noord) bespreekbaar is. 3. Volgens indiener wordt bij bespreking van de energietransitie niet concreet gemaakt hoe tot 1,5% energiebesparing per jaar wordt gekomen. Reactie gemeente 1. In deze Omgevingsvisie bestendigen we het beleid voor duurzame energie dat door de gemeenteraad is vastgesteld met de Energievisie. Bij deze visie zetten we allereest in op energiebesparing. Daarnaast zetten we in op zon op dak en boven parkeerplaatsen. Tenslotte is het gebied Scherpenzeel Noord aangewezen als gebied waar onderzoek gedaan gaat worden naar de opwek van duurzame energie op land. 2. In de omgevingsvisie geven wij een ruimtelijke prioritering aan door eerst de voorziene plannen in Scherpenzeel Zuid (aansluitend aan de kern) te ontwikkelen, zoals woningbouw en bedrijventerrein. Op de langere termijn is een toekomstige zoeklocatie voor wonen ten noorden van de N224 bespreekbaar. Daarbij is nadrukkelijk het behoud van het landschappelijke karakter en groene longen belangrijk. Tevens ligt het daarbij ruimtelijk het meest voor de hand om de locaties zoveel mogelijk aansluitend aan de N224 te zoeken en nieuwe vrij liggende buurtschappen te voorkomen. 3.

Voor wat betreft het thema energie zijn in deze Omgevingsvisie enkele voorbeelden opgenomen van activiteiten die bijdragen aan energiebesparing. Dit is geen uitputtend overzicht van alle activiteiten. Dat is ook niet onze intentie.

De zienswijze geeft geen aanleiding voor een (ambtshalve) aanpassing van de omgevingsvisie Scherpenzeel.

3.8

Zienswijze 8 -

d.d. 4 juli 2021, ontvangen 4 juli 2021 Samenvatting reactie Indieners merken op dat bij het thema Energietransitie en duurzame opwek door middel van zon- en windenergie de inhoud van de amendementen bij de Energievisie van 18 februari 2021 niet of niet voldoende in de ontwerp omgevingsvisie en milieuimpactbeoordeling terugkomt. Indieners zouden dan ook graag zien dat de inhoud van de amendementen met de kaders en voorwaarden voor zon- en windenergie alsnog in de genoemde stukken wordt opgenomen. Reactie gemeente Gebleken is dat het raadsbesluit, inclusief amendementen, Energievisie van 18 februari 2021 niet op elke plek in de omgevingsvisie consequent is opgenomen. Dat wordt aangepast, zodat de omgevingsvisie in overeenstemming is met het besluit

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -21-

omtrent de Energievisie en de Regionale Energiestrategie (RES) Foodvalley 1.0 (zie ambtshalve aanpassing 8 in hoofdstuk 4).

De zienswijze geeft aanleiding voor een (ambtshalve) aanpassing van de omgevingsvisie Scherpenzeel.

3.9 Zienswijze 9 d.d. 13 juli 2021, ontvangen 13 juli 2021 Samenvatting reactie Indiener merkt op dat ten aanzien van zonne- en windenergie de inhoud van de amendementen bij de Energievisie van 18 februari 2021 niet in de ontwerp omgevingsvisie en milieuimpactbeoordeling zijn opgenomen. Indieners zouden dan ook graag zien dat de inhoud van de amendementen met de kaders en voorwaarden voor zon- en windenergie alsnog in de genoemde stukken wordt opgenomen. Reactie gemeente De zienswijze is ingediend na afloop van de zienswijzetermijn en is daarmee nietontvankelijk. Nu de inhoud van de zienswijze overeenkomt met zienswijze 8 verwijzen wij indiener naar onze beantwoording van die zienswijze.

De zienswijze is niet-ontvankelijk.

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -22-

4.

AMBSTHALVE AANPASSINGEN

De ambtshalve aanpassingen zijn aanpassingen in de omgevingsvisie naar aanleiding van actualiteiten, interne en externe reacties. De aanpassingen vormen een verduidelijking dan wel aanvulling op de omgevingsvisie. Er wordt in onderstaande tabel onderscheid gemaakt in drie categorieën aanpassingen. Onder de algemene aanpassingen vallen aanpassingen in kaartmateriaal en spellingsfouten. Onder technische aanpassingen vallen aanpassingen in de techniek achter de website omgevingsvisie, zoals het herstel van hyperlinks. Tot slot wordt aangegeven wat er inhoudelijk in de omgevingsvisie is aangepast. De inhoudelijke ambtshalve aanpassingen worden onder de tabel nader toegelicht. Nummer 1

Categorie Algemeen

2

Algemeen

3

Algemeen

4 5

Technisch Inhoudelijk

6

Inhoudelijk

7

Inhoudelijk

8

Inhoudelijk

Toelichting Er zijn enkele spelfouten en dubbelingen verbeterd, waardoor de Omgevingsvisie duidelijker is en juist tot zijn recht komt. Aanpassing kaart ‘ontwikkelgebied wonen’ gebied Scherpenzeel zuid. Aanvulling op de kaart met alle zoekgebieden uit de Structuurvisie 2013. Aanpassing juiste begrenzing gebied Scherpenzeel centrum. Herstel van diverse hyperlinks Toevoeging kostenverhaal en bijdrage aan bovenwijkse voorzieningen op de pagina ‘rol van de gemeente’. Diverse aanvullingen naar aanleiding van suggesties en opmerkingen van de VGGM op de onderdelen gezondheid, milieu en veiligheid in de omgevingsvisie. Aanpassing tekst energie op diverse plaatsen in de omgevingsvisie zodat het in overeenstemming is met het besluit, inclusief amendementen, Energievisie Scherpenzeel (18 februari 2021) en de Regionale Energiestrategie. Aanpassing ten aanzien van het thema wonen: cijfers groeiverwachting aantal inwoners en huishoudens geactualiseerd naar meest recente cijfers.

Toelichting inhoudelijke ambtshalve aanpassingen Aanpassing 5 Ambtshalve aanpassing Op de pagina Rol van de gemeente wordt een tekst opgenomen over kostenverhaal en bijdrage aan bovenwijkse voorzieningen:

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -23-

Kostenverhaal Bij het uitvoeren van projecten van initiatiefnemers maken wij als gemeente kosten. Deze kosten betaalt de initiatiefnemer. Hiervoor leggen we in principe afspraken vast in een overeenkomst met deze initiatiefnemer. Lukt dit niet, dan zullen we met een exploitatieplan de kosten alsnog (achteraf) verhalen. Bij sommige projecten levert de initiatiefnemer een bijdrage aan bovenwijkse voorzieningen, bijvoorbeeld voor de aanleg van een rondweg of een park, waar ook het nieuwe project gebruik van maakt. In Scherpenzeel Zuid gaat dit via het Fonds Dorpsontwikkeling Scherpenzeel Zuid. Aanpassing 6 Thema milieu Suggestie VGGM Hou bij nieuwe ontwikkelingen voldoende afstand tussen schadelijke bronnen (zoals drukke verkeerswegen en veehouderijen) en gevoelige bestemmingen zoals woningen, scholen en kinderopvang. Ambtshalve aanpassing Onder het kopje Hoe zien we de toekomst van milieu? wordt de cursief weergegeven passage toegevoegd: Allereerst willen we een gemeente zijn die zijn bewoners een veilige en gezonde leefomgeving biedt. We streven daarnaast naar een zo goed mogelijk omgevingskwaliteit en zoeken een balans tussen het voorgaande en de ruimte voor economische ontwikkeling. Nu, maar ook in de toekomst als bedrijven willen groeien of nieuwe bedrijven zich in onze gemeente willen vestigen. Dit betekent dat we keuzes maken waar welke waarden het meest belangrijk zijn.

In de woongebieden mag geen overlast zijn van geluid en vervuilde lucht, terwijl de bedrijventerreinen en sommige plekken in het buitengebied juist ruimte bieden aan bedrijven met uitstoot aan geur en/of geluid. Gelet op het gezondheidsbelang om gevoelige groepen (kinderen, ouderen) extra te beschermen tegen blootstelling aan luchtverontreiniging houden we bij nieuwe ontwikkelingen rekening met voldoende afstand tussen schadelijke bronnen (zoals drukke verkeerswegen en veehouderijen) en gevoelige bestemmingen zoals woningen, scholen en kinderopvang. Per gebied bepalen we welke normen we opnemen in ons omgevingsplan, dit noemen we ook wel ‘gebiedsgericht’. Indien nodig nemen we (gebiedsgericht) maatregelen om de kwaliteit van de leefomgeving in onze gemeente te verbeteren. Daarnaast houden we niet alleen rekening met het effect van onze ontwikkeling op nabijgelegen Natura 2000-gebieden, maar besteden we ook aandacht aan het effect van onze ontwikkelingen op alle beschermde natuurgebieden/planten en dieren. Suggestie VGGM Het is goed dat in de ontwerpvisie wordt benoemd dat in het omgevingsplan regels worden vastgelegd die worden gehanteerd voor een gezonde en veilige woonomgeving. Benoem daarbij dat dit verder gaat dan alleen het vastleggen van milieunormen. Het gaat immers om planregels voor een gezonde leefomgeving.

Nota zienswijzen en ambtshalve wijzigingen omgevingsvisie Scherpenzeel -24-

Ambtshalve aanpassing In de ambitie Groene en Gezonde Toekomst nemen we op dat in het omgevingsplan regels (waaronder milieunormen) vastleggen, die we hanteren voor een gezonde en veilige woonomgeving. Thema gezondheid Suggestie VGGM Eén van de landelijke kernwaarden Gezonde leefomgeving is dat kinderen opgroeien in een rookvrije omgeving. Deze ambitie kan vertaald worden in rookvrije zones in de publieke ruimte (denk aan schoolomgeving, sport- en speelplekken, parken) en het voorkomen van houtstook/houtrookoverlast. Ambtshalve aanpassing Binnen het thema Gezondheid wordt onder het kopje Hoe zien we de toekomst van gezondheid? de zin ‘De omgeving nodigt uit tot gezond gedrag.’ (einde alinea) vervangen door ‘De omgeving nodigt uit tot gezond gedrag, zoals een rookvrije openbare ruimte.’. Ambtshalve aanpassing In de ambitie Groene en Gezonde Toekomst wordt onder het kopje Gezondheid en veiligheid integraal aan het einde van de alinea de cursief weergegeven zin toegevoegd: ‘Hieraan geven we vorm in het Sportakkoord en Preventieakkoord. We stimuleren gezond gedrag ook door via Rookvrije Generatie te komen tot een rookvrije openbare ruimte. We onderzoeken waar meer maatregelen nodig zijn rondom Zwarte Land om geluidsoverlast te verminderen, bijvoorbeeld door geluidsschermen of maatregelen bij de bron.’.