Document · PDF

05. Beleidsbegroting 2025-2028.pdf

Raadscommissie 8 oktober 2024, gemeente WoudenbergBij agendapunt: 10: Begroting 2025-202826.314 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Beleidsbegroting 2025-2028

Gemeente Woudenberg

Beleidsbegroting 2025-2028

Inhoudsopgave Algemeen ................................................................................................................................................ 3 Strategiekaart...................................................................................................................................... 3 Bestuurlijk kader ................................................................................................................................. 4 Uitgangspunten begroting .................................................................................................................. 9 Procedure begrotingsbehandeling ................................................................................................... 11 Programma's ......................................................................................................................................... 12 1. Samenleving .................................................................................................................................. 13 2. Leefomgeving ................................................................................................................................ 30 3. Veiligheid....................................................................................................................................... 46 4.

Ruimte, wonen en ondernemen ................................................................................................... 62 5. Dienstverlening ............................................................................................................................. 76 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................ 96 Reserves .......................................................................................................................................... 105 Paragrafen........................................................................................................................................... 111 A. Lokale heffingen ......................................................................................................................... 113 B. Weerstandsvermogen ................................................................................................................ 120 C. Onderhoud kapitaalgoederen..................................................................................................... 133 D. Financiering ................................................................................................................................ 154 E.

Bedrijfsvoering ............................................................................................................................ 162 F. Verbonden partijen ..................................................................................................................... 168 G. Grondbeleid ................................................................................................................................ 192 H. Woo ............................................................................................................................................ 201 I. Duurzaamheid .............................................................................................................................. 203 Bijlagen................................................................................................................................................ 205

Beleidsbegroting 2025-2028 Algemeen

Strategiekaart Algemene visie We hebben vertrouwen in onze inwoners, ondernemers en organisaties en samen gaan we efficiënt aan de slag voor een sociale en veilige toekomst voor ons dorp. Wij staan voor een zelfstandig Woudenberg en dagelijks werken wij aan het in balans houden van onze financiële situatie. Een dorp waar iedereen mee kan doen, we omzien naar elkaar en iedereen zich thuis voelt. De gemeente is een dienstverlener en partner die passend binnen haar mogelijkheden meedenkt, participeert en faciliteert.

Beleidsbegroting 2025-2028

Bestuurlijk kader Voor u ligt de derde begroting van deze collegeperiode. Het college dat in mei 2022 is aangetreden heeft alleen ‘beleidsarme’ begrotingen opgesteld. De afgelopen jaren hebben we ons voorbereid op financieel onzekere tijden vanwege het naderende ravijn, de effecten van de herverdeling van het gemeentefonds en een toenemende zorgvraag en inflatie. We moeten helaas constateren dat deze voorbereidingen terecht zijn geweest. Het woord beleidsarm lijkt inmiddels bijna geïnternaliseerd. Toch doet dit niet volledig recht aan de waarheid. Er zijn de afgelopen jaren grote stappen gezet op allerlei beleidsterreinen en in de uitvoering zijn wij op stoom. In 2025 wordt de uitvoering van de afspraken in de Regionale Energie Strategie ter hand genomen, de inzet voor acht hectare zon op land. We werken aan een warmteprogramma voor het dorp. De gemeente gaat door met het aanbieden van subsidies op het gebied van isolatie van woningen, vooral voor minima. Het college pakt de aanbevelingen uit de evaluatie van het armoedebeleid verder op. Onlangs is nog de gemeentepolis voor minima voor 2025 vastgesteld. In 2025 komt, na een herstart dit jaar, het nieuwe participatiebeleid op de agenda van de gemeenteraad. We zetten in op het verhogen van de meldingsbereidheid en de aanpak van ondermijning, zoals vastgesteld in het Integraal Veiligheidsplan.

Woudenberg blijft de woningbouw stimuleren. We zijn druk aan de slag met de volgende fase van Hoevelaar en kijken naar de ontwikkeling van de Zuidelijke Dorpsrand waarvoor de plannen in september 2024 in de gemeenteraad zijn behandeld. Gesprekken met de provincie voor uitbreiding van de ruimte voor bedrijven gaan door. We starten in de tweede helft van 2024 met een ontwikkeling van de omgevingsvisie, dat is een langdurig project dat in 2025 en verder doorloopt. Ook wordt volgend jaar een visie op het buitengebied ontwikkeld naar aanleiding van het regionale VAB-beleid. Verder loopt de in 2024 gestarte kerntakendiscussie door in 2025, waarover later meer. Het college kijkt uit naar de resultaten van het onderzoek van de Rekenkamercommissie over digitale dienstverlening. De aanbevelingen uit dit rapport willen we gebruiken om de dienstverlening verder te verbeteren. Daarbij lichten we nu alvast een tipje van de sluier op: de resultaten van het klanttevredenheidsonderzoek zijn gestegen ten opzichte van vorige onderzoeken. Eind 2024 worden deze resultaten met de gemeenteraad gedeeld. In de eerste twee begrotingen van dit college lag de focus vooral op de stabiliteit en robuustheid van de ambtelijke organisatie. Hier zijn grote stappen in gezet. In de Kadernota meldde het college al dat er in de afgelopen twee jaar veel medewerkers op vaste plekken zijn aangenomen.

De inhuur is teruggedrongen en het ziekteverzuim ligt structureel onder de 5%. De ontwikkeling van de organisatie is nooit klaar; maar ook op dat vlak zijn wij op stoom. Dat is te zien aan de vele voorstellen die aan de gemeenteraad zijn verzonden. In het najaar van 2024 sturen wij een midterm review van het collegewerkprogramma naar de gemeenteraad. Daarin blikken wij terug op de afgelopen twee jaren; welke zaken uit het coalitieakkoord zijn opgepakt en afgedaan, welke ontwikkelingen hebben zich voorgedaan en wat de komende tijd onze aandacht vereist. Daar willen wij met de gemeenteraad over in gesprek. De opvang van Oekraïense vluchtelingen loopt als een rode draad door deze collegeperiode. De eerste Oekraïners kwamen aan in ons dorp de week voor de gemeenteraadsverkiezingen. Sindsdien vangen we gemiddeld zo’n 250-270 vluchtelingen op. Die opvang wordt in 2025 gecontinueerd. Op het gebied van asiel zetten we in 2025 verdere stappen. Als college nemen we onze verantwoordelijkheid ongeacht de onzekerheid over de toekomst van de Spreidingswet. Daarnaast hebben we een verhoogde taakstelling voor het huisvesten van statushouders.

Beleidsbegroting 2025-2028 De afgelopen jaren zijn de positieve jaarsaldi gebruikt om de algemene reserve aan te vullen, zoals we aan het begin van deze collegeperiode met elkaar hebben afgesproken. Verder zijn de reserve dorpsvoorzieningen, reserve duurzaamheid en reserve sociaal domein met incidentele financiële middelen gevuld en is een reserve cofinanciering gevormd. Bij de vaststelling van het Dashboard financiële gezondheid 2023 is besloten dat het wenselijk is dat het weerstandvermogen minimaal 4 bedraagt. Waar het weerstandsvermogen in de Begroting 2024 nog op 3,432 is berekend, presenteert deze begroting een weerstandsvermogen van 4,31. Voor wat betreft de robuustheid van de reservepositie zijn wij ook op stoom. Financieel kader Al deze ontwikkelingen zijn ingezet ten tijde van naderende financiële onzekerheid vanwege de structurele financiële situatie van onze gemeente. Het Rijk bezuinigt fors op het gemeentefonds. Dat is te zien in de financiële cijfers van onze gemeente. Resultaat en veranderingen voor jaar 2025 In de Kadernota 2025-2028 liet 2025 nog een min van € 0,15 miljoen zien. Op dat moment had het college al een aantal maatregelen genomen om het tekort te beperken. Het grote verschil met de voorgaande jaren is dat voor 2025 de baten en lasten uit de opvang van Oekraïne budgettair neutraal moeten worden geraamd.

Dat betekent dat de voor nu verwachte overschotten vanuit de inzet niet kunnen worden gebruikt om het begrotingsresultaat aan te vullen. Bij de voorjaarsrapportage 2025 zal dit wel als positieve mutatie verwerkt worden. Het feit dat het nu budgettair neutraal is opgenomen ziet u terug in de aanvulling van de algemene reserve van € 1,86 miljoen. Deze begroting laat een positiever financieel resultaat zien dan de Kadernota 2025-2028. Het grootste positieve effect is afkomstig uit de meicirculaire. Hier is de gemeenteraad voorafgaand aan de vaststelling van de Kadernota 2025-2028 via een apart memo reeds over geïnformeerd. Wel zijn er nog tegenvallers in deze begroting verwerkt. Zo is de stijging van de kosten voor Huishoudelijke Hulp verwerkt en is een stijging van het aantal bijstandsuitkeringen openomen. De BUIG (Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten) wordt achteraf vastgesteld waardoor bij een stijging van het aantal bijstandsgerechtigden dit voor de eerste twee jaar (gedeeltelijk) voor rekening van de gemeente komt. Kerntakendiscussie, 2026 en verder In de jaren 2026 en verder is sprake van een fors financieel tekort. Door de meicirculaire en mutaties is het tekort ten opzichte van de Kadernota voor 2025 omgebogen naar een positief resultaat en het tekort van de opvolgende jaren afgenomen.

Het tekort in de Kadernota berekend over de vier jaren samen van € 3,6 miljoen is afgenomen naar € 1,9 miljoen. De reeds in 2024 ingezette kerntakendiscussie zal in 2025 verder zijn beslag krijgen. In deze begroting is de verdere doorvoering van de herverdeling van het gemeentefonds niet opgenomen maar dit is wel een onderdeel van de financiële opgave van de kerntakendiscussie. Daarnaast nemen we, om voor de langere termijn voorbereid te zijn, in de kerntakendiscussie een aantal wensen en ambities mee in het gesprek. Dit alles maakt dat de totale opgave voor de kerntakendiscussie circa € 3 miljoen is. Aansluitend zal ook de missie en de visie van de gemeente worden aangepast zoals verwerkt in de strategiekaart. Het college gaat in 2025 met de gemeenteraad in gesprek over de strategie voor de komende jaren.

Beleidsbegroting 2025-2028 VNG-begrotingsadvies Op 1 maart 2024 heeft de VNG een begrotingsadvies aan de gemeenten afgegeven voor de meerjarenbegroting 2025-2028. Dit advies bestaat uit de volgende vier punten: 1. Benoem de financiële en inhoudelijke consequenties van noodzakelijke bezuinigingen en/of lastenverzwaring, ook van ombuigingen die eerder zijn ingezet; 2. Maak het boekjaar 2025 sluitend, rekening houdend met de wijze waarop de financiële toezichthouders omgaan met de incidentele korting van 2025; 3. Voer geen bezuinigingen door op andere beleidsterreinen vanwege de groei van de kosten voor jeugdzorg; 4. Overweeg rekening te houden met toekomstige ontwikkelingen rondom het BtwCompensatiefonds (BCF) en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo).

Het college stelt voor om het begrotingsadvies van de VNG grotendeels over te nemen. Begrotingsadviezen 1 en 3 van de VNG worden meegenomen bij de reeds ingang gezette kerntakendiscussie. Begrotingsadvies 2 is terug te zien in de begrotingsresultaten 2025-2028. Boekjaar 2025 is sluitend met een begrotingsresultaat van € 318.000. Conform het aanvullende advies van de VNG, is de incidentele korting van het Rijk voor 2025 van € 392.470 voor Woudenberg eenmalig uit de algemene reserve gehaald zoals afgesproken in de Kadernota 2025-2028. Wat betreft begrotingsadvies 4 het volgende: Het Rijk heeft in de voorjaarsnota geld gereserveerd voor de kostenontwikkeling en demografie/vergrijzing Wmo. Deze middelen zijn nog niet verwerkt in het gemeentefonds. Onze toezichthouder, de provincie Utrecht, heeft aangegeven dat de gemeenten hiervoor nog geen stelpost mogen opnemen in hun begroting aangezien deze middelen nog niet zijn verwerkt in de circulaire van het gemeentefonds. Woudenberg houdt zich in deze aan de begrotingsrichtlijnen van de provincie. Jaarlijks declareren alle gemeenten hun betaalde btw via het btw-compensatiefonds bij het Rijk. Hiervoor heeft het Rijk met gemeenten een afspraak gemaakt tot welk plafond de btw gedeclareerd kan worden. Indien gemeenten teveel of te weinig declareren, wordt dit gecorrigeerd via de algemene uitkering.

De afgelopen jaren is door gemeenten minder gedeclareerd dan in het gemeentefonds aan middelen zit. Het resterende bedrag vanuit het btw-compensatiefonds is vervolgens via de meicirculaire van het volgende jaar opgenomen als vrijval en via de reguliere verdeling aan gemeenten uitbetaald. Zodoende geeft de VNG in haar advies aan dat gemeenten nu in de begroting een structurele positieve stelpost mogen opnemen in verband met vrijval vanuit het btw-compensatiefonds. Het college stelt echter voor om deze positieve stelpost nu niet in de begroting op te nemen maar deze post te betrekken bij de kerntakendiscussie. Het blijft namelijk onzeker of gemeenten in de komende jaren ook minder btw zullen declareren. Voor Woudenberg gaat het om een structurele stelpost van € 248.000. Lokale lastendruk Het college stelt voor de lokale lastendruk 2025 minimaal te laten stijgen ten opzichte van 2024. Wel wordt in lijn met de Kadenota 2025-2028 voorgesteld de OZB-tarieven niet-woningen meer te laten stijgen dan de inflatiecorrectie. De tarieven 2025 voor afvalstoffenheffing en rioolheffing blijven gelijk ten opzichte van 2024. Dit betekent dat er ook geen indexatie (inflatiecorrectie) plaats zal vinden. Wij stellen voor de tarieven 2025 dus te bevriezen.

Het OZB-tarief woningen stijgt met de inflatiecorrectie van 2,8 % en de tarieven OZB niet-woningen stijgen met 5,6 % (het dubbele van de OZB tarief woningen).

Beleidsbegroting 2025-2028

Begrotingsresultaten 2025-2028 Deze begroting 2025 – 2028 bevat voor 2025 een sluitend meerjarenperspectief en worden 2026, 2027 en 2028 afgesloten met een tekort. De totstandkoming van de begroting 2025-2028 ziet er financieel als volgt uit:

Begrotingsresultaten 2025-2028 Bedragen x 1.000 euro

Begrotingsresultaten Saldo begroting 2025-2028

Begroting 2025 317

Begroting 2026 -961

Begroting 2027 -741

Begroting 2028 -550

Totaal -1.936

2025

2026

2027

2028

Totaal

172

-1.290

-1.415

-3.948

486 -195 -66 128

-1.230 -190 -66 120

-1.236 -186 -66 134

-1.237 -187 -66 154

-3.217 -758 -264 536

-211

-263

-250

-264

-988

1.356 -1.353 317

1.861 97 -961

2.192 86 -741

2.397 67 -551

7.806 -1.103 -1.936

Voorgestelde aanpassing budgetten Bedragen x 1.000 euro

Begrotingsresultaten (inclusief tussentijdse raadsbesluiten) Begrotingsresultaten (inclusief tussentijdse raadsbesluiten) Programma 1 Samenleving Programma 2 Leefomgeving Programma 3 Veiligheid Programma 4 Ruimte, wonen en ondernemen Programma 5 Dienstverlening Algemene dekkingsmiddelen Reserves Begrotingsresultaten definitief Toelichting: + = begrotingsoverschot - = begrotingstekort

De kerntakendiscussie is met deze resultaten dus een vereiste om ook in de komende jaren de financiële situatie van de gemeente Woudenberg gezond te houden. Terwijl wij deze (concept) begroting aanleveren aan de gemeenteraad, vindt de ambtelijke inventarisatie plaats ten aanzien van de beïnvloedbaarheid van onze budgetten. Daar komt een overzicht uit voor het college en uw raad om vervolgens keuzes te maken. Het proces van de kerntakendiscussie is met u gedeeld in de Kadernota die vastgesteld is in de gemeenteraad van 4 juli 2024.

Beleidsbegroting 2025-2028 In dit proces zullen wij, met pijn in het hart, gezamenlijk keuzes moeten maken om een sluitende begroting te creëren in de jaren na 2025. Tegelijk blijft het college zich inzetten om duidelijk te maken aan het Rijk dat deze situatie onverteerbaar is. Overal in het land zien gemeenten zich geconfronteerd met harde bezuinigingen omdat het Rijk een eenzijdige korting op legt die zijn weerga niet kent. Al jaren is er onzekerheid over de financiële verhoudingen tussen de overheidslagen. Van bezuiniging bij decentralisaties, opschalingskorting, herverdeling en de afschaffing van het inkomensafhankelijke abonnementstarief in de huishoudelijk hulp; er lijkt bij het Rijk weinig besef van de effecten die deze maatregelen op de gemeentes hebben. De huidige bezuiniging is slechts de volgende in een rij van maatregelen. Het college voert dan ook samen met de VNG actie om dit terug te draaien. Via ons netwerk in de K80 en bij alle gelegenheden waar er ruimte voor is, appelleren wij bij het Rijk dat deze bezuiniging de basisvoorzieningen die wij als gemeente aan onze inwoners bieden stevig zal uithollen. Tegelijk is er ook het realisme dat de raad en wij verantwoordelijk zijn voor een gezonden financiële huishouding. We gaan dan dus ook door met het traject van de kerntakendiscussie om de gemeente Woudenberg voor te bereiden op deze hardvochtige maatregel.

Buiten die harde waarheid, zien wij dus ook veel zaken waar wij op stoom zijn. Waar we positief over zijn en willen blijven. Het college zal zich, samen met de gemeenteraad en allen die Woudenberg een warm hart toedragen blijven werken aan een nog mooier Woudenberg.

Afsluiting Samen met de gemeenteraad en de ambtelijke organisatie blijft het college scherp op de financiën. Daarbij houden wij ons doel – om het goede te doen voor Woudenberg, voor onze inwoners, ondernemers en partners – altijd voor ogen. Daar zetten wij ons elke dag met een open houding en met vertrouwen ten volle voor in.

Burgemeester en wethouders van Woudenberg

D.C.G. Ruseler

M. Jansen

Secretaris

Burgemeester

Beleidsbegroting 2025-2028

Uitgangspunten samenstellen concept begroting Voor de jaren 2025-2028 zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: Omschrijving 1. Aantal inwoners

2025 14.800

2026 14.800

2027 14.800

2028 14.800

2. Aantal woonruimten

5.800

3. Salarissen (Cao-verhoging)

4,4%

4. Prijsstijging kosten derden

div

5. Prijsstijging energiekosten

0,0%

0,0 %

0,0%

6. Renteomslag 7. Rente nieuwe investeringen

0,0% 0,0%

0,0 % 0,0 %

0,0% 0,0%

8. Rente grondexploitaties

0,0%

0,0 %

0,0%

9. Tarief OZB woningen

2,8%

10. Tarief OZB niet woningen

5,6%

11. Tarief rioolheffing gebruiker

0,0%

12. Tarief rioolheffing eigenaar

0,0%

13. Tarieven afvalstoffenheffing

0,0%

14. Tarief toeristenbelasting (per overnachting) 15. Tarief hondenbelasting (per hond)

2,8%

jaarlijks opnieuw bepalen jaarlijks opnieuw bepalen jaarlijks opnieuw bepalen jaarlijks opnieuw bepalen jaarlijks opnieuw bepalen jaarlijks opnieuw bepalen jaarlijks opnieuw bepalen

2,8%

Toelichting uitgangspunten 1. Aantal inwoners: Inschatting op basis van werkelijk aantal inwoners volgens het CBS cijfers juli 2024 en verwachte toename tot 1 januari 2025. Toename 2025 en verder wordt pas meegenomen in de volgende begrotingen aangezien de kosten van toename inwoners ook pas in de volgende begrotingen wordt meegenomen. 2. Aantal woonruimten: Inschatting aantal woonruimten gesplitst in woonfunctie, logiesfunctie, personen zorginstelling en uitwonende studenten. Vooral op basis van werkelijk aantal per 1 juli 2024 (Bron CBS) en verwachte toename tot 1 januari 2025. Toename 2026 en verder wordt pas meegenomen in de volgende begrotingen aangezien de kosten van toename inwoners ook pas in de volgende begrotingen wordt meegenomen. 3. Salarissen (Cao-verhoging): De huidige Cao loopt tot en met 31 maart 2025. Voor 2025 wordt rekening gehouden met een loonstijging van 4,4 %. Dit percentage gemiddelde Caoloon 2025 wordt ingeschat op basis van de raming Centraal Planbureau februari 2024. 4. Prijsstijging kosten derden: Waar nodig worden budgetten bijgesteld als gevolg van prijsstijgingen. De budgethouder doet daar een voorstel voor.

Beleidsbegroting 2025-2028 5. Vanwege sterke stijging van de energiekosten in 2022 en 2023 zijn de budgetten energiekosten gemeentelijke gebouwen vanaf 2023 in totaal verhoogd met ruim € 160.000. Inmiddels zijn de tarieven voor gas en elektra licht gedaald. 6. Renteomslag: Wordt op 0% ingeschat. 7. Rente nieuwe investeringen: Wordt op 0% ingeschat. 8. Rente grondexploitaties: Wordt op 0% ingeschat. 9. Tarief OZB woningen: 2,8 % is inschatting op basis van raming Centraal Planbureau februari 2024 (inflatie, nationale consumentenprijsindex cpi 2025). Dit percentage is ook benoemd in de meicirculaire 2024 van het Rijk. 10. Tarief OZB niet woningen: 5,6 %. Bij de vaststelling van de Kadernota 2025-2028 is met de raad afgesproken dat het college bij de begrotingsbehandeling met een voorstel komt om de OZB tarieven voor niet-woningen meer te laten stijgen dan het OZB tarief voor woningen. Het tarief OZB woningen stijgt met 2,8 %. Het college stelt voor in 2025 de OZB tarieven voor niet-woningen te laten stijgen met 5,6 % (het dubbele van 2,8 %). 11. Tarief rioolheffing gebruiker: In het Waterplan 2020-2024 is voorgesteld het tarief voor rioolheffing vanaf 2020 te laten stijgen met € 5 (+/-2,1%) per jaar zodat in 2024 het kostendekkend tarief van € 238,82 (excl. inflatie) wordt gerealiseerd. In 2024 bedraagt het totaaltarief (gebruiker en eigenaar) voor rioolheffing € 250,47.

Hiermee is het kostendekkend tarief bereikt. Voor 2025 wordt voorgesteld de tarieven voorlopig te bevriezen. In het najaar van 2024 wordt het nieuwe Waterplan 2025-2028 voorgelegd aan de raad. Na besluitvorming over het nieuwe Waterplan wordt opnieuw beoordeeld en berekend welke tarieven we gaan hanteren vanaf 2025. 12. Tarief rioolheffing eigenaar: In het Waterplan 2020-2024 is voorgesteld het tarief voor rioolheffing vanaf 2020 te laten stijgen met € 5 (+/-2,1%) per jaar zodat in 2024 het kostendekkend tarief van € 238,82 (excl. inflatie) wordt gerealiseerd. In 2024 bedraagt het totaaltarief (gebruiker en eigenaar) voor rioolheffing € 250,47. Hiermee is het kostendekkend tarief bereikt. Voor 2025 wordt voorgesteld de tarieven voorlopig te bevriezen. In het najaar van 2024 wordt het nieuwe Waterplan 2025-2028 voorgelegd aan de raad. Na besluitvorming over het nieuwe Waterplan wordt opnieuw beoordeeld en berekend welke tarieven we gaan hanteren vanaf 2025. 13. Tarief afvalstoffenheffing: De tarieven voor afvalstoffenheffing zijn in de jaren 2022 tot met 2024 niet gestegen. De gestegen kosten in 2024 worden zoveel mogelijk gedekt uit de voorziening egalisatie afvalstoffenheffing. We stellen voor de hogere kosten 2025 eveneens te dekken uit deze voorziening.

Rekening houdend met het tekort in 2024 verwachten we dat in de voorziening egalisatie afvalstoffenheffing eind 2024 nog voldoende ruimte beschikbaar is om de hogere kosten van 2025 op te vangen. Het vastrecht en de tarieven per lediging wijzigen niet ten opzichte van 2024. 14. Op basis van geschatte uitgaven en inkomsten 2025 kunnen de tarieven voor afval gelijk blijven ten opzichte van 2024. 15. Tarief toeristenbelasting: Inschatting op basis van raming Centraal Planbureau februari 2024 (inflatie, nationale consumentenprijsindex CPI 2025). 16. Tarief hondenbelasting: Inschatting op basis van raming Centraal Planbureau februari 2024 (inflatie, nationale consumentenprijsindex CPI 2025).

Beleidsbegroting 2025-2028

Procedure begrotingsbehandeling De procedure van de begrotingsbehandeling zal als volgt verlopen:

I. Aanbieden begroting Uiterlijk 19 september 2024 wordt de beleidsbegroting 2025 digitaal (per mail) aangeboden aan de raad via de reguliere weg, het RIS/de GO-app.

II. Indienen technische vragen Uiterlijk maandag 30 september 2024 voor 10.00 uur kunnen de raadsfracties technische vragen bij de griffie (Sandra Lenderink/Janneke Vos) indienen.

III. Schriftelijke beantwoording technische vragen Vrijdag 04 oktober 2024 wordt digitaal (per mail) de beantwoording van de technische vragen via de raadsgriffier aangeboden aan de raad.

IV. Behandeling in de raadscommissie Behandeling beleidsbegroting 2025 vindt plaats in de raadscommissievergadering van dinsdag 8 oktober 2024 om 19.30 uur.

V. Vaststelling in de raad Tenslotte is donderdagavond 24 oktober 2024 vanaf 20.00 uur de raadsvergadering gepland, waarin aan de orde komen: • •

alle stukken met betrekking tot de begroting 2025 en de meerjarenbegroting t/m 2028; de voorstellen inzake vaststelling van de begroting 2025 en de meerjarenbegroting t/m 2028.

Beleidsbegroting 2025-2028

Programma's

Beleidsbegroting 2025-2028

1. Samenleving

Samenleving - Programma 1 Visie van het programma Inwoners doen naar vermogen mee en zien om naar elkaar. Samen met inwoners en maatschappelijke organisaties komt de gemeente tot collectieve en individuele oplossingen voor het activeren van inwoners en het bieden van ondersteuning en zorg. Waarbij het vertrouwen in de mogelijkheden van de inwoners centraal staat.

Wat houdt het programma in? Het programma Samenleving omvat alle inspanningen die de gemeente verricht rond sport, cultuur, onderwijs, werk, participatie en zelfredzaamheid, zorg en jeugd. Dit mede op basis van de Wmo 2015, de Participatiewet, de Jeugdwet en de Wet stelsel openbare bibliotheken (Wsob). Denk bij deze wetten aan onder meer: handhaving bij leerplicht, het voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten, passend onderwijs, leerlingenvervoer, armoedebeleid, de reguliere en bijzondere bijstand, schuldhulpverlening, (jeugd)gezondheidzorg en het bevorderen van het regionale en lokale bibliothekennetwerk.

Beleidsbegroting 2025-2028

Trends en ontwikkelingen

Trends en ontwikkelingen • • • • • • • • •

Ondanks stabiliserende inflatie zien we dat de bestaanszekerheid van bepaalde groepen inwoners nog steeds onder druk staat. Dit geldt vooral voor werkenden met een laag inkomen en voor gezinnen met kinderen in de middelbare schoolleeftijd; In alle zorgdomeinen (WLZ, ZVW, Wmo, Jeugdwet, MO) stijgt de vraag naar zorg, terwijl de budgetten dalen en we te maken hebben met een toenemend personeelstekort in de zorg; In Woudenberg leven in de toekomst steeds meer kwetsbare mensen door de toename van (oudere) ouderen (dubbele vergrijzing), mensen die uitstromen uit verblijfsinstellingen (uit de jeugdhulp en volwassenen uit begeleid/beschermd wonen); Het Rijksbeleid is erop gericht ouderen steeds langer thuis te laten wonen. Dit zorgt voor een stijging en verandering van de zorgvraag onder ouderen; Het landelijke Integraal Zorgakkoord legt de focus op welbevinden als uitgangspunt voor inwoners, waarbij de ambitie is een gezonde en passende leefomgeving en integrale (gezondheids)zorg. Onderzoek laat zien dat er sprake is van een stijging van psychische kwetsbaarheid onder jongeren; Woudenberg heeft relatief veel inwoners onder de 18 jaar en ook hier zien we de aanhoudende landelijke tendens dat steeds meer jongeren een zorgvraag hebben; De richtlijn tijdelijke bescherming met betrekking tot Oekraïense vluchtelingen is verlengd tot maart 2026.

Het langetermijnperspectief vanuit zowel het thuisland als de landelijke weten regelgeving ontbreekt; De nood om vluchtelingen een opvangplek te bieden is nog steeds hoog en dat is en blijft zorgelijk. We nemen als gemeente, ongeacht de Spreidingswet, onze verantwoordelijkheid en kijken naar wat wij kunnen doen. Daarnaast hebben we een verhoogde taakstelling voor het huisvesten van statushouders.

Beleidsbegroting 2025-2028

Effect 1- gezondere leefstijl

Maatschappelijk effect 1 – Gezondere leefstijl van de inwoners en meer maatschappelijk en sociaal actieve inwoners Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat meer inwoners een positieve, gezonde leefstijl hebben en dat meer inwoners duurzaam maatschappelijk actief zijn, hun talent ontwikkelen en zich deel voelen uitmaken van de samenleving en/of zich daarvoor inzetten. We werken daarbij zoveel mogelijk volgens het concept ‘positieve gezondheid’, waarbij we vooral uitgaan van het potentieel van de mensen en zijn of haar vermogen om met veranderende omstandigheden om te kunnen gaan. Door zo vroeg mogelijk (de kans op) problemen te signaleren en waar mogelijk collectieve en laagdrempelige ondersteuning aan te bieden, willen we de kans op zwaardere problematiek verminderen. Ook willen we optimale ontwikkelkansen voor jeugdigen aanbieden zodat een goede basis voor de toekomst wordt gelegd. Om dit alles te realiseren werken we samen met inwoners, maatschappelijke partners, verenigingen, kerken, vrijwilligers en zorgprofessionals. Wat gaan we ervoor doen? In 2025 werken we aan een nieuw integraal beleidskader sociaal domein waarin onze maatschappelijke doelen en focus voor de komende vier jaar worden vastgelegd. Het beleidskader zal in het teken staan van vertrouwen in de inwoners, positieve gezondheid en transformatie.

Daarnaast werken we in 2025 met het integrale plan Gezond en Actief Leven Akkoord, gekoppeld aan de doelen uit het regionale Integraal Zorg Akkoord. Initiatieven zoals ‘Welzijn op recept’, 'Kansrijke Start' 'Valpreventie' en 'Kind naar Gezond Gewicht' zijn geïmplementeerd en worden voortgezet. Een werkgroep van inwoners en lokale stakeholders, richt zich op de realisatie van sporten en spel in de zuidelijke dorpsrand van Woudenberg. Daarmee wordt bewegen, sporten en ontmoeten voor inwoners mogelijk gemaakt en gestimuleerd. Ook ondersteunt de gemeente de lokale opgerichte netwerken voor Ouderen en Jeugd. Daarnaast ronden we in 2025 het onderzoek af naar de toekomstbestendigheid van sportaccommodaties in Woudenberg (inclusief het beheer, onderhoud en verduurzaming op de lange termijn). Het participatie-gedeelte van dit onderzoek zal zich richten op de vraag welke behoeften er van inwoners zijn omtrent uitbreiding/vernieuwing van de huidige sportaccommodaties. Veel gemeenten hebben de afgelopen jaren op hun bibliotheekvoorzieningen bezuinigd. Het Rijk wil de waarde van de bibliotheek beter borgen en heeft aangekondigd in 2026 de Wet stelsel openbare bibliotheken (Wsob) te wijzigen. In de huidige Wsob, de wet waarin de beleidskaders en functies van de openbare bibliotheken is geregeld, heeft de gemeente een bevorderende taak.

Vanaf 2026 krijgen provincies en gemeenten een wettelijke zorgplicht om voor bereikbare volwaardige bibliotheken voor alle inwoners te zorgen. Van gemeenten wordt verwacht dat zij per 2026 meerjarig bibliotheekbeleid hebben ontwikkeld. Daarom wordt in 2025 gewerkt aan de ontwikkeling

Beleidsbegroting 2025-2028 van meerjarig bibliotheekbeleid, ingebed in regionale en lokale context. Voor de bekostiging van dit beleid ontvangen we in 2025 en 2026 een decentrale uitkering van het Rijk. De hoogte hiervan wordt eind 2024 in de decembercirculaire bekend gemaakt. Na 2026 worden de bijdragen voor de uitvoering van de Wsob structureel toegevoegd aan het gemeentefonds. Door de verwachte toename van kwetsbare mensen in onze gemeente, de daling van de budgetten voor zorg en ondersteuning en de krapte op de arbeidsmarkt onder zorgprofessionals, zetten we in op versteviging, verbreding en de vindbaarheid van het aanbod van informele ondersteuning en laagdrempelige voorzieningen. Samen met maatschappelijke partners zijn we scherp op signalen waaruit behoefte blijkt aan nieuwe vormen van informele hulp of laagdrempelige voorzieningen. Deze proberen we dan samen te realiseren en te borgen. Binnen het werkatelier Steunsystemen dragen we bij aan de realisatie van een platform om de vindbaarheid van de voorzieningen te vergroten en hulpvragers en hulpgevers aan elkaar te verbinden. We starten in 2025 met de uitvoering van het besluit naar aanleiding van het vervolgonderzoek businesscase Cultuurhuis met dekkingsplannen voor de twee scenario's. In 2025 is het 80 jaar geleden dat er een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog.

Samen met het Oranjecomité en Stichting Oud Woudenberg maken we een plan om dit op een mooie manier te herdenken en vieren. In het kader van de woondeal, moeten we als gemeente een woonzorgvisie opstellen. Momenteel laat de provincie onderzoek doen naar de woningbehoefte van de in de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting aangegeven doelgroepen, waaronder ouderen, jeugdigen en volwassenen uit zorginstellingen en mensen met een migratieachtergrond. De gemeenten hebben daarna inzicht in de totale regionale opgave. Na besluitvorming over de verdeling van de opgave in de regio, weten we wat ons in Woudenberg te doen staat en kunnen we de lokale opgave verwerken in onze woonzorgvisie, die we vervolgens stap voor stap zullen realiseren. Ondertussen werken we verder met stakeholders en inwoners in de werkgroep Wonen en zorg 2040. Hieraan werken we met betrokken partijen en inwoners aan een plan, om mensen die in de toekomst verpleegzorg nodig hebben, terwijl er geen verpleegzorgplekken zijn, langer thuis te laten wonen met de juiste ondersteuning.

Beleidsbegroting 2025-2028

Effect 2- samen met inwoners

Maatschappelijk effect 2 – Samen met inwoners komen tot meer lokale, passende en integrale antwoorden op hun ondersteuningsvragen Wat willen we bereiken? Zoveel als mogelijk en wenselijk worden ondersteuningsvragen dicht bij het huishouden opgepakt. We proberen het probleem niet ergens anders op te lossen (locatie van een professional) maar gaan waar mogelijk naar het huishouden toe. In gezamenlijkheid komen we tot een passend plan van aanpak. Dit betekent: eerst samen helder in beeld brengen wat er nodig is en daarna met het huishouden formuleren waar de ondersteuning aan moet voldoen en welke effecten worden beoogd. Vervolgens volgen we met elkaar of de gewenste effecten worden bereikt. Ondersteuning aan huishoudens dient één aaneensluitend traject te zijn vanuit alle levensdomeinen en gebaseerd op één plan van aanpak. Wat gaan we ervoor doen? We werken samen met verschillende maatschappelijke organisaties en Coöperatie De Kleine Schans (CDKS) om bovenstaande doelstelling te realiseren. De medewerkers van CDKS werken vanuit een integrale, generalistische en context-gebonden aanpak aan passende oplossingen op de gestelde ondersteuningsvragen. Bij het verlenen van hulp staat de eigen kracht en verantwoordelijkheid van de inwoner centraal. We denken mee met de inwoner welke ondersteuning er is in de sociale basis en in de vorm van algemene en collectieve voorzieningen.

Als er aanvullende hulp nodig is, wordt passende hulp geboden. Naast de uitvoering van de Jeugdwet, Wmo, Participatiewet, leerplicht en leerlingenvervoer richt de coöperatie zich met haar leden op de opgave om te komen tot alternatief, lokaal en preventief aanbod dat beter aansluit bij de vragen van inwoners. Het sociaal team en team samenleving vormen samen de spil in het realiseren van de veranderingen in het zorglandschap omdat zij de schakel vormen tussen de sociale basisinfrastructuur en de aanvullende hulp. Ondanks stabiliserende inflatie en energieprijzen hebben veel huishoudens nog steeds moeite het hoofd boven water te houden. Wanneer bestaanszekerheid in het geding komt, heeft dit zowel persoonlijke als maatschappelijke gevolgen, voor leerprestaties, gezondheid en psychosociale problemen. In 2025 implementeren we het nieuwe minimabeleid, voortgekomen uit de evaluatie minimabeleid. Belangrijke uitgangspunten hierin zijn het vertrouwen in de burger, het vereenvoudigen en digitaliseren van aanvragen, het bevorderen van de toegankelijkheid van onze regelingen en het beter toepassen van maatwerk. Om met ons minimabeleid zoveel mogelijk mensen te bereiken zullen we in 2025 een communicatiecampagne starten.

Beleidsbegroting 2025-2028 Niet de regels, maar de mens centraal zetten. Dat is het uitgangspunt van het conceptwetsvoorstel Participatiewet in balans. Het evenwicht moet worden bereikt door de menselijke maat centraal te zetten en uit te gaan van vertrouwen. Daarnaast is vereenvoudiging van de Participatiewet een belangrijk uitgangspunt. De wijzigingen in de wet zullen vertaald worden naar de dagelijkse Woudenbergse uitvoeringspraktijk. De afgelopen decennia is het aantal huishoudens met problematische schulden met een factor drie toegenomen. Voor hulpverleners is het steeds moeilijker geworden om mensen uit de schulden te halen. Daarom komt er in 2025 een landelijk plan basisdienstverlening schuldhulpverlening. Hierin wordt een norm vastgesteld met als doel de schuldhulpverlening toegankelijker te maken. Met dit plan worden door de rijksoverheid ook aanvullende middelen ter beschikking gesteld. In 2025 evalueren we in Woudenberg hoe we aan de voorwaarden van deze basisdienstverlening kunnen voldoen. In ieder geval is er aandacht voor nazorg, laagdrempelige dienstverlening en gebruik maken van een saneringskrediet. Ook gaan we het project vroegsignalering effectiever inzetten, teneinde de inwoner te bereiken voordat schulden problematisch worden.

Beleidsbegroting 2025-2028

Effect 3- minder inzet specialistische zorg

Maatschappelijk effect 3 – Minder inzet van specialistische zorg door het stimuleren van innovatieve en adequate zorgverlening Wat willen we bereiken? Door lokale, passende en integrale ondersteuning (maatschappelijk effect twee) willen we de inzet van specialistische, individuele voorzieningen (jeugdhulp, Wmo-voorzieningen, reintegratietrajecten) voorkomen. Indien specialistische voorzieningen toch nodig zijn, willen we dit graag zoveel als mogelijk lokaal, passend en collectief inzetten, zo snel mogelijk op de juiste plek en weer afbouwen zodra het kan. Wat gaan we ervoor doen? Per 1 januari 2024 is MetMaya onze nieuwe contractpartner voor alle specialistische jeugdhulp (m.u.v. dagactiviteiten, dyslexie, vervoer jeugd GGZ en LTA). Dit eerste jaar is voor MetMaya, andere zorgaanbieders en ons sociaal team, nog een overgangsjaar. Vanaf 1 januari 2025 is MetMaya onze enige contractpartner voor alle specialistische jeugdhulp (m.u.v. dagactiviteiten, dyslexie, ziekenhuiszorg, vervoer jeugd GGZ en LTA). Contracten met andere PxQ-aanbieders zijn per die datum beëindigd. Het zal ook in 2025 nog de nodige tijd en energie vergen om alles goed te laten voorlopen. Voor het sociaal team betekent het nieuwe contract dat zij nog meer dan voorheen uitvoering geven aan het principe ‘eigen begeleiding door het sociaal team, tenzij’. We merken dat de druk op het sociaal team hierdoor toeneemt.

In 2025 bepalen we samen met het sociaal team hoe we het collectieve aanbod en het e-health aanbod kunnen uitbreiden, zodat inwoners sneller geholpen worden en de werkdruk van het sociaal team wordt verlicht. Dit geldt niet alleen voor hulp in het kader van de jeugdwet, maar ook voor de Wmo. MetMaya werkt met gebiedsteams en Woudenberg deelt nu een gebiedsteam met Leusden. De verwachting is dat er in de loop van 2025 een MetMaya-team Woudenberg komt, waar dan ook huisvesting voor gezocht zal moeten worden. Daarnaast zal de werkwijze van ons sociaal team, voor zover die de aansluiting met MetMaya betreft, meer afgestemd moeten worden op de werkwijze van andere lokale teams in de regio, zodat MetMaya niet te maken heeft met 7 verschillende werkwijzen. In 2025 en daarna worden regionaal en lokaal volgende stappen gezet in vier transformatielijnen voortkomend uit de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 en het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming: stevige lokale teams, medisch, veiligheidsketen en onderwijs.

Beleidsbegroting 2025-2028 Voor de transformatielijn Stevige lokale teams is er een landelijk bepaald richtinggevend kader. In 2025 werken we eraan om steeds meer aan dit richtinggevend kader te voldoen. Voor de transformatielijn Medisch gaat het vooral over de samenwerking tussen huisartsen en het sociaal team. Het doel is dat huisartsen zoveel mogelijk jeugdhulpvragen verwijzen naar het sociaal team, en zo weinig mogelijk direct naar MetMaya. Iets wat in Woudenberg, zeker in vergelijking met de regio, al behoorlijk goed lukt, maar nog beter kan. Voor de transformatielijn Veiligheidsketen is een betere afstemming nodig tussen alle partijen die een rol hebben bij veiligheidsvraagstukken, en eenduidige werkmethoden. De VNG heeft een zelfscan gepubliceerd aan de hand waarvan gemeenten kunnen we bepalen wat er nodig is om deze betere afstemming en eenduidige werkwijze te bereiken. In 2025 ontwikkelen we ons op basis van de verbeterpunten die uit de zelfscan komen. De transformatielijn onderwijs is nog in verkennende fase. Vraagstukken die in 2025 geagendeerd worden zijn collectief jeugdhulp-aanbod op scholen, en het onderwijs als vindplaats en werkplaats. Bovenregionaal is het proces gestart om per 1 januari 2026 tot een nieuw contract te komen voor de jeugdbescherming, jeugdreclassering en uitvoering van de taken van Veilig Thuis.

Het werk dat samenhangt met de totstandkoming van het nieuwe contract valt in 2025. De dienstverleningsovereenkomst over de regionale inkoop, het accountmanagement en data en monitoring die de gemeenten in de regio met Amersfoort hebben afgesloten, loopt af. We zijn aan het onderzoeken welke vorm de nieuwe samenwerkingsafspraken krijgen. Vooruitlopend op een verwachtte aanpassing in de jeugdwet opteren we voor een centrumgemeenteregeling in het kader van de Wet gemeenschappelijke regelingen. In 2025 zal de nieuwe regeling afgesloten worden, met als ingangsdatum 1 januari 2026. Ten aanzien van data en monitoring streven we ernaar om begin 2025 inhoudelijke en procesafspraken gereed te hebben over monitoring en analyse van cijfers ten aanzien van het gebruik van ondersteuning en zorg. Om zo met regelmaat en gefundeerd het gesprek aan te kunnen gaan met ons sociaal team en aanpalende domeinen over de ontwikkelingen die we zien in het zorggebruik en welke maatregelen die mogelijk vragen. De aanbesteding Wmo, inclusief beschermd wonen en maatschappelijke opvang is nog niet succesvol afgerond. In de tweede helft 2024 en 2025 wordt de aanbesteding in zijn geheel of in delen opnieuw uitgevoerd. Naar verwachting zal het contract in 2026 in werking treden. In de tussenliggende periode wordt het huidige contract voortgezet.

Met het oog op de doorcentralisatie OMNV in 2025, zetten wij in op het verstevigen van de sociale basisinfrastructuur van onze gemeenten waar ook psychisch kwetsbare Woudenbergers terecht kunnen zoals bestaande laagdrempelige voorzieningen waaronder- inloop en ontmoetingsplekken (zie ook maatschappelijk effect 1). In 2025 ontwikkelen we samen met Coöperatie De Kleine Schans de cliëntervaringsonderzoeken door. Bij de invulling van de vragenlijsten en proces benaderen de ASD ter advisering. Naar verwachting treedt in 2026 het nieuwe wetsvoorstel inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage (ivb) in werking. Deze vervangt het abonnementstarief voor maatwerkvoorzieningen op grond van de Wmo 2015. Dit betekent grotendeels een terugkeer naar de situatie zoals die was tot 2020. [1] Ondersteuning met noodzakelijk verblijf (OMNV) heette voorheen Beschermd wonen (BW).

Beleidsbegroting 2025-2028

Indicatoren

Definitie

Wijze van meten Tweejaarlijkse sociale kracht monitor

Norm

2025 2026 2027 2028

In hoeverre zijn inwoners zelf in staat om hulp in het eigen netwerk te regelen om problemen in het dagelijks leven aan te pakken.

Score zelfredzaamheid. Deze score is opgebouwd uit drie subscores: 1. Zelf-zorgend vermogen, 2. Zelforganiserend vermogen en 3. Weerbaarheid.

8,1 (situatie 2023)

In hoeverre nemen inwoners deel aan de maatschappij d.m.v. (on)betaald werk, het volgen van een opleiding of deelname aan het verenigingsleven.

Score participatie. Deze score is opgebouwd uit zes sub-scores: 1. Zelfstandig werkzaam, 2. Voltijd opleiding 18plussers, 3. Vrijwilligerswerk, 4. Actief bij een vereniging, 5. Sociaal actief of in een re-integratieproject en 6. Geen participatie.

Tweejaarlijkse sociale kracht monitor

7,8 (situatie 2023)

In hoeverre voelt men zich verbonden en heeft men sociaal contact met familie, vrienden/kennissen en buurtbewoners.

Score mate van eenzaamheid. Deze score is opgebouwd uit zes sub-scores: 1. Het kunnen terugvallen op mensen, 2. Het kunnen vertrouwen op mensen, 3. Het nauw verbonden voelen met mensen, 4. Het ervaren van leegte, 5. Het missen van mensen en 6. Het in de steek gelaten voelen.

Tweejaarlijkse sociale kracht monitor

8,0 (situatie 2023)

2023

Beleidsbegroting 2025-2028 Indicatoren In hoeverre is men tevreden over de geleverde informatie, ondersteuning en zorg in het kader van de Jeugd, Wmo en Participatiewet.

Definitie

Wijze van Norm 2025 2026 2027 2028 meten > > > > Overall Cliëntervarings- 7 Jeugdwet 2022 2023 2024 2025 cliënttevredenheidsscore onderzoek (jongeren) ten aanzien van de 7.5 Jeugdwet Coöperatie, jeugdzorg, (ouders) Wmo en Participatiewet. 7.5 Participatiewet (alle cijfers gaan over 2019 meetmoment 2020)[2]

[2] Voor Wmo is geen rapportcijfer uitgevraagd. De resultaten uit het cliëntervaringsonderzoek 2022 en 2023 zijn nog niet bekend. Deze vertraging is het gevolg van personele ontwikkelingen binnen het vakteam sociaal domein.

Beleidsbegroting 2025-2028

Verbonden partijen/Relevante samenwerkingspartners

Verbonden partijen: Coöperatie De Kleine Schans, RWA, GGDrU. Relevante samenwerkingspartners: onderwijs, voorschoolse voorzieningen, welzijnswerk, sport- en cultuurverenigingen, kerken, zorgaanbieders, bedrijven.

Wat gaat het kosten?

In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. Bedragen in euro's

Programma 1 Samenleving Lasten Baten Resultaat progr. 1 voor bestemming Resultaat in begroting 2024 Verschil begroting t.o.v. meerjarenbegroting 2024

Begroting 2025 -20.896.864 7.103.894 -13.792.969

Begroting 2026 -18.098.179 2.785.254 -15.312.925

Begroting 2027 -17.936.000 2.626.747 -15.309.253

Begroting 2028 -17.937.128 2.626.747 -15.310.381

-14.279.375 486.406

-14.082.887 -1.230.038

-14.073.323 -1.235.930

-14.073.323 -1.237.058

Beleidsbegroting 2025-2028

Financiële toelichting programma 1 Bedragen in euro's

Omschrijving

Verwerkt in kadernota

Budgettair neutraal

2025

2026

2027

2028

-6.800 -4.700

1. Sport Binnensport indexering

nee

-6.800 -4.700

Buitensport indexering

nee

-2.100

-60.470

-10.470

-10.470 -50.000

-10.470 0

-70.500

2. Kunst en Cultuur Bibliotheek Loonkosten cultuurhuisbeheerders 3. Gezondheidszorg

ja ja

Gemeentelijke bijdrage GGDrU

nee

-70.500

nee

-140.463 -10.862

nee

-22.000

Leerlingenvervoer

nee

-184.000

Leerlingenvervoer

nee

88.000

Voorschoolse voorziening peuters Onderwijs achterstandenbeleid

nee

-1.401

nee

-10.200

-285.942

-164.872

-168.366

-173.444

4. Onderwijs Belastingen onderwijshuisvesting Brand- en glasverzekering onderwijshuisvesting

nee ja

5. Participatiewet Participatie WSW Participatie Beschutwerk

nee nee

ja ja

-113.699 -23.094

-114.683 -24.839

-116.433 -26.583

-119.787 -28.307

Armoederegeling kinderen

nee

-225

Beleidsbegroting 2025-2028 Omschrijving

Verwerkt in kadernota nee nee nee

Budgettair neutraal

2025

2026

2027

2028

deel deel deel

-455.000 -120.000 307.861

-455.000 -120.000 549.875

BUiG uitkering rijk vangnetregeling Inburgering wet 2021 uitgaven

nee

deel

118.215

nee

-290.000

Inburgering wet 2021 inkomsten Rijk 6. Samenkracht en burgerparticipatie

nee

290.000

1.864.000

Opvang Oekraïne loonkosten

-1.086.000

Opvang Oekraïne uitvoeringskosten Opvang Oekraïne inkomsten

-1.550.000

4.500.000

-753.844

WWB IOAW BUiG uitkering rijk

7. Sociaal Domein Sociaal Domein 8. Overige kosten diverse producten Loonkosten excl. Opvang Oekraïne Verschil afschrijvingslast Totaal

deels

nee

-753.844 -59.575

-753.844 -83.088

-753.844 -85.487

-753.844 -81.537

nee

-18.600

nee

-40.975

-64.488

-66.887

-62.937

486.406

-1.230.037

-1.235.930

-1.237.058

Toelichting: + = begrotingsoverschot - = begrotingstekort

Beleidsbegroting 2025-2028 1. Sport (indexering) (hogere kosten € 6.800) De gemeentelijke bijdrage 2025 aan beide beheersstichtingen wordt, conform de afspraken met de beheersstichtingen, in totaal structureel verhoogd met € 6.800 (indexering 2025). De aanvullende bijdragen wordt deels (€ 2.700) gedekt uit de reserve sportpark de Grift. (zie programma Reserves) 2. Kunst en Cultuur Bibliotheek Eemland (verwerkt in de kadernota) (hogere kosten van € 10.470 ) Gemeente Amersfoort heeft in 2023 aan de partnergemeenten, Baarn, Bunschoten, Leusden en Woudenberg aangegeven, dat er door de stijgende loonkosten en het deels of volledig ontbreken van een her-indexering bij een deel van de partgemeenten, er een structureel tekort is ontstaan. Jaarlijks moet Stichting Eemland meer dan een ton uit de algemene reserve halen om het verlies op te vangen. Uit de onderhandelingen met de partnergemeenten is afgesproken dat er jaarlijks een indexatie zal plaatsvinden op basis van het gemiddelde indexatiepercentage van de betrokken gemeenten. Het gemiddeld gewogen percentage is op moment van het opstellen van de begroting nog niet bekend. Naar verwachting zal het indexatiepercentage voor 2025 rond de 4% liggen. Dit is omgerekend een aanvullende bijdrage van € 10.470.

Loonkosten Cultuurhuisbeheerders (hogere kosten van € 50.000) Tijdens de raadsvergadering van 23 november is er besloten om t/m 2025 een parttime programmacoördinator aan te stellen voor de ontwikkeling en het opstellen van de businesscase van het Cultuurhuis. 3. Gezondheidszorg GGDrU (hogere kosten van € 70.500) De gemeentelijke bijdrage voor de GGDrU wordt structureel verhoogd met € 89.080,De verhoging op de GGDrU wordt grotendeels verklaard door de loon- en prijsindexering en aantal investeringen. Binnen de structurele investering zijn onder andere de volgende categorieën opgenomen • Het aantrekken van medische gekwalificeerd personeel om het tekort op te vangen • Structurele middelen t.b.v. de paraatheid bij toekomstige epidemieën. • Aanbesteding en implementatiekosten nieuw digitaal dossier Van de € 89.080 kunnen we € 18.580 declareren binnen de SPUK Brede GALA en SPUK IZA regeling. Na aftrek van de SPUK bijdragen bedraagt het restant van de hogere kosten € 70.500. 4. Onderwijs Onderwijshuisvesting (hogere kosten van € 32.862) De begrotingspost verzekeringen € -22.000 en de post belastingen € -10.862 worden bijgesteld op basis van de werkelijke kosten. De begrote verzekeringskosten van diverse gebouwen is aangepast aan de werkelijke toerekening. Dit geeft hier en bij diverse panden een nadeel maar bij huisvesting een voordeel.

Beleidsbegroting 2025-2028 Leerlingenvervoer (deels verwerkt in de kadernota) (hogere kosten € 96.000) In de kadernota was een verhoging van € 184.000 aangevraagd op basis van de tarieven uit de nieuwe aanbesteding in combinatie met het aantal leerlingen voor het schooljaar 2024/2025. De definitieve inschrijvingen voor het schooljaar 2025/2026 zijn eind juni 2024 afgerond. Het toekomstig aantal leerlingen dat gebruik zal maken van leerlingenvervoer ligt lager dan verwacht. Naar verwachting bedraagt dit een positieve correctie van € 88.000. Dit heeft geleid tot een lager verwachte bijdrage van het leerlingenvervoer van -€ 96.000 (=Kadernota € 184.000 -/- correctie aantal leerlingen € 88.000). Onderwijsachterstandbeleid (verwerkt in de kadernota) (hogere kosten van € 10.200) Betreft uitbreiding van 3 naar 5 Voorschoolse educatie (VVE) reguliere kindplaatsen (hogere kosten van € 10.200). Voorschoolse voorziening peuters (hogere kosten van € 1.401) Hogere bijdrage rijk, in de algemene uitkering, voor Voorschoolse voorziening peuters wordt hier opgenomen als kosten á € 1.401 5. Participatiewet Participatie WSW (hogere kosten van € 136.793) In de meicirculaire is een aanvullende bijdrage van € 136.793 (2025) opgenomen t.b.v. participatie. Deze bijdrage is opgesplitst in een loonsubsidie deel WSW (€ 113.699) dat één op één doorgesluisd wordt aan RWA.

Over het andere deel ter hoogte van € 23.094 worden regionale afspraken gemaakt met RWA en Amfors over de herstructurering van het sociaal werkbedrijf Amfors. Voor 2026 t/m 2028 zijn de bedragen aangepast conform de algemene uitkering voor die jaren. WWB + IOAW uitkeringen + BUIG (hogere kosten van € 148.924) Tijdens de corona periode is er een tijdelijke afname geweest van het uitkeringsgerechtigden. In het 2020 waren er rond de 80 uitkeringsgerechtigden in 2025 zal dit oplopen tot 108. Daarnaast is de uitkering in 2024 verhoogt met 3,73%. De uitkeringen Wet Werk en Bijstand (WWB) en de Inkomensvoorziening voor oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) zullen naar verwachting stijgen met totaal € 575.000. Het IOAW deel stijgt niet daadwerkelijk met € 120.000 maar wordt nu apart opgenomen in de begroting en niet langer in één budget met WWB. Een deel van de verhoogde kosten wordt gecompenseerd via de BUIG-regeling (€ 307.861) plus de BUIG vangnetregeling begroot op € 118.215. De BUIG-uitkering die de gemeente van het Rijk krijgt ter dekking van bijstandsuitkeringen worden jaarlijks berekend op basis van de kostenrealisatie van twee jaar terug. Na compensatie houden we een begroot verschil over van € 148.924 aan hogere kosten.

Armoederegeling kinderen (lagere kosten van € 225) Hogere bijdrage rijk, in de algemene uitkering, voor armoede bestrijding kinderen á € 225.

Beleidsbegroting 2025-2028 6. Sociale kracht van de samenleving Opvang Oekraïne (verwerkt in de kadernota) We gaan ervan uit dat het rijk vanaf 1 januari 2025 minimaal één jaar het normbedrag garandeert voor het aantal opvangplekken dat op dit moment wordt geleverd door Woudenberg. Voorzichtigheidshalve komt dit neer op een bedrag van € 4.500.000. Op basis van ervaringscijfers verwachten we € 2.636.000 aan kosten maken voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen voor 2025. In dit bedrag zijn ook de loonkosten opgenomen van het vakteam Oekraïne op het gemeentehuis. Conform de opdracht van onze toezichthouder de provincie Utrecht wordt het verschil ad. € 1.864.000 toegevoegd aan de algemene reserve. Waar mogelijk zal een eigen bijdrage geïnd worden. We verwachten dat deze inkomsten in mindering gebracht gaan worden op de uitkering van het rijk. 7. Sociaal Domein: (hogere kosten € 753.844) Ten behoeve van de zorgkosten jeugdwet en Wmo (inclusief Coöperatie De Kleine Schans) is in deze begroting een totaalbedrag van -€ 753844 aan hogere uitgaven opgenomen. In de kadernota is een hogere bijdrage opgenomen van € 129.282. De totale wijziging voor de begroting is -€ 624.562 t.o.v. de kadernota 2025-2028. Hieronder zijn de verschillen van de begroting inclusief de kadernota op hoofdlijnen toegelicht: a.

Coöperatie De Kleine Schans (hogere kosten van € 216.500 verwerkt in de kadernota) Zoals elk jaar heeft Coöperatie De Kleine Schans de subsidieaanvraag voor het komende jaar ingediend. Als gevolg van de salarisstijging conform de Cao wordt in deze begroting een hoger budget voor personeelskosten aangevraagd. De subsidie ligt € 216.500 hoger dan in 2024. b. Huishoudelijke hulp (hogere kosten van € 349.849) In de loop van 2023 hebben de grotere aanbieders van huishoudelijke hulp die in de regio actief zijn, aangegeven dat de huidige tarieven die de regiogemeenten betalen niet meer kostendekkend zijn. In dit kader heeft meerdere keren overleg plaatsgevonden en is uiteindelijk besloten om een extern onafhankelijk bureau (Berenschot) in te huren om de werkelijke kostprijs te berekenen. Dit zogenoemde kostprijsonderzoek is onlangs afgerond en hebben geleid tot hernieuwde contracten op basis van de tarieven uit het kostprijsonderzoek. Op basis van het kostprijsonderzoek van Berenschot wordt voor 2025 een hoger budget van € 349.849 verwacht. c. Jeugdzorg en Wmo (hogere kosten van € 147.587 deels verwerkt in de kadernota) Na het opstellen van de kadernota hebben we van de gemeente Amersfoort een nieuwe prognose realisatie zorgkosten 2024 voor de ontwikkeling van de jeugdzorg en Wmo ontvangen.

Op basis van deze prognose hebben we een nieuwe berekening gemaakt voor de zorgkosten 2025 en is de begroting deels bijgesteld. d. Uitvoeringskosten Amersfoort (hogere kosten van € 39.908 verwerkt in de kadernota) Betreft een indexering met loon- en prijsstijgingen van de uitvoeringskosten uitgevoerd door gemeente Amersfoort.

Beleidsbegroting 2025-2028 8. Overige kosten diverse producten Loonkosten (verdeling per programma) (hogere kosten € 18.600) De totale loonkosten worden jaarlijks toegerekend aan de diverse programma’s en projecten. Ten opzichte van 2024 wordt in 2025 -€ 18.600 meer loonkosten toegerekend aan programma 1. Dit is exclusief de loonkosten voor opvang Oekraïners. De loonkosten worden toegelicht bij de paragraaf Bedrijfsvoering verderop in de begroting. Kapitaallasten (hogere kosten € 40.975 Stijging/daling kapitaallasten op basis van actualisering investeringen programma 1 (hogere kosten van € 40.975 voor 2025). Het betreft hier o.a. stijging op kapitaallasten onderwijs van € 21.384 en op buitensport van € 20.776. Beide stijgingen worden gedekt uit de reserves

Beleidsbegroting 2025-2028

2. Leefomgeving – Programma 2

Visie van het programma Inwoners en ondernemers voelen zich thuis en participeren in een veilige leefomgeving. Een ruimte waar eenieder vrij in kan bewegen, die ook beleefd en gevoeld wordt als gemeenschappelijk, als openbaar, als van ons allen. Wat houdt het programma in? Het programma leefomgeving omvat een diversiteit aan beleidsterreinen op het gebied van een veilige, functionele en een toekomstbestendige leefomgeving. Het gaat om lokaal beleid en de uitvoering van diverse wettelijke taken. De integraliteit van het beleid en uitvoering krijgt steeds meer vorm in een nieuw wettelijk kader sinds de invoering van de Omgevingswet. Het programma heeft diverse raakvlakken met onderdelen van andere programma’s.

Beleidsbegroting 2025-2028

Trends en ontwikkelingen

Maatschappelijke ontwikkelingen en vraagstukken raken de fysieke leefomgeving. Dit is de ruimte waar we met z’n allen gebruik van maken en ook benut kan worden om bij te dragen aan de oplossing(en) rondom deze vraagstukken. Voorbeelden van trends en ontwikkelingen hierin zijn: • • • • • • •

energietransitie; circulaire economie; klimaatverandering; omgevingswet; inclusieve samenleving; inzet op afvalpreventie en op het verhogen van kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen; beleefbare natuur en een groene leefomgeving.

Ontwikkelingen op gebied van energietransitie Er is met Stedin een samenwerkingsovereenkomst gesloten om het bestaande energienet in Woudenberg te verzwaren. De komende jaren zal op basis van deze overeenkomst per wijk samen met Stedin bepaald worden waar extra verdeelstations geplaatst gaan worden. Hiermee wordt het energienet verzwaard, waardoor verdere ontwikkelingen in de energietransitie mogelijk wordt. Ontwikkelingen op gebied van afval en grondstoffen Er is een aantal externe ontwikkelingen welke de richting en reikwijdte van het gemeentelijk beleid mede bepalen. We benoemen enkele belangrijke ontwikkelingen: •

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeentebestuur.woudenberg.nl/api/v1/meetings/2599/documents/56176