04. Witboek De Woudenbergse bezuinigingsdialoog_spread.pdf
Tekst van het document
WITBOEK DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
1
COLOFON
INHOUDSOPGAVE 1. WITBOEKFASE - PROCES 8
2. INFORMATIEVOORZIENING 10
3. WITBOEKBIJEENKOMSTEN 3.1 WITBOEKBIJEENKOMST 1 - 8 februari 2021
12
3.2 WITBOEKBIJEENKOMST 2 - 16 februari 2021
14
3.3 WITBOEKBIJEENKOMST 3 - 4 maart 2021
16
3.4 WITBOEKBIJEENKOMST 4 - 11 maart 2021
18
4. WITBOEKFASE - TERUGBLIK 20
5. TOETSING AAN DE KADERS 24
6. DENKRICHTINGEN 6.1 FINANCIËLE OPBRENGST DENKRICHTINGEN 29 6.2 DENKRICHTINGEN MET VOORZICHTIGE SCHATTING OPBRENGST
30
6.3 DENKRICHTINGEN NU GEEN INSCHATTING OPBRENGST MOGELIJK
35
7. UITGEWERKTE (BESPARINGS) VOORSTELLEN
Projectleider
7.1 FINANCIËLE OPBRENGST VOORSTELLEN 48
Marieke Meeuwenoord
7.2 UITGEWERKTE VOORSTELLEN 50 Chef de Dossier Theona Willigenburg - Zeeuwe
8. CONCLUSIE 78
Co
9. BIJLAGEN 9.1 OVERZICHT BELANGEN 83
Luuk Vos
9.2 VOORSTELLEN ZONDER OPBRENGST 85 Financieel adviseur
Bestuurlijk opdrachtgever
9.3 BRIEF BEHEERSTICHTINGEN SPORTACCOMMODATIES 96
Zaira van den Boogaard
Titia Cnossen
9.4 BRIEF SPORTVERENIGINGEN 100
Communicatie
Ambtelijk opdrachtgever
Wendy te Velde
Simone van der Marck
Illustraties
Bezuinigingsdialoog Gemeente Woudenberg
Monique van de Heuvel
2020/2021
2
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
3
VOL VERTROUWEN De havenmeesters luidden op 29 oktober 2020 de scheepsbel: de boot van de Woudenbergse
Land in zicht!
bezuinigingsdialoog kiest het ruime sop.
Op 11 maart 2021 bereikte de Woudenbergse bezuinigingsdialoog boot haar eindbestemming. Een
Trossen los, behouden vaart! Op 30 november 2020 is het zo ver....Na een gedegen voorbereiding,
heugelijke dag! Na een intensieve periode komt er vandaag een eind aan de reis en meert de boot
waarin de route is uitgestippeld, de benodigde matrozen zijn aangemonsterd, en alles voor vertrek
aan in de haven. In de afgelopen periode heeft de boot van de Woudenbergse bezuinigingsdialoog 7
in gereedheid is gebracht, vaart de boot van de Woudenbergse bezuinigingsdialoog uit. Om de boot
eilanden aangedaan. De matrozen hebben met elkaar keihard gewerkt om op elk eiland de opbrengst
gedurende de gehele vaart op koers te houden zijn de matrozen op de boot met zorg uitgezocht.
op te halen. Met deze opbrengst gingen zij vervolgens verder naar het volgende eiland. Met elkaar
Iedere matroos brengt vakmanschap en specifieke kennis mee, die onmisbaar is tijdens de vaart en
vormden zij een steeds completer beeld. Ze dachten mee op welke manier de opbrengsten gehaald
om de eindbestemming te halen.
konden worden. De schippers van de boot hebben gedurende de vaart veel met de matrozen gesproken. De groepen waren ten alle tijden respectvol en eerlijk naar elkaar toe en de matrozen
Samen met de schippers blijven zij gedurende de gehele bezuinigingsdialoog een vast team op de
kijken terug op een fijne vaart. Er was tijdens de vaart ruimte voor een kritische noot en als het
boot. Gezamenlijk varen zij langs de eilanden en zij zijn bereid om elkaar ook in onrustiger water te
nodig was vaart de boot soms even wat langzamer om daarna heel snel bij het volgende eiland
helpen. Dat de boot van de Woudenbergse bezuinigingsdialoog niet alleen maar door rustig water
te komen. De matrozen zijn van zeer grote waarde op de boot. Zonder hen komen de schippers
gaat varen is de matrozen bekend. Sommigen hebben al ervaring en anderen kunnen zich goed
immers nergens.
voorstellen dat er soms ook een windhoos langs kan komen die het water onrustig maakt. Voordat de boot vertrekt spreken de matrozen naar elkaar uit dat zij deze klus met elkaar gaan klaren.
Deze reis was een bijzondere reis en een reis die in de coronaperiode anders dan anders was. De
Zij hebben vertrouwen in elkaar en in de kracht van Woudenberg en stropen de mouwen op: ‘’we
draaiboeken waren niet voorhanden en de schippers en de matrozen waren op elkaar aangewezen.
hebben zin om te beginnen’’.
Voordat de matrozen de boot verlaten delen zij hun gevoel met de schippers. Zij zijn trots om een bijdrage geleverd te hebben aan het doel van de Woudenbergse bezuinigingsdialoog. Er hebben
De verwachte vaartijd is ruim 4,5 maand en met een uitgestippelde kaart beginnen de schippers
tussen de matrozen veel goede gesprekken plaatsgevonden en zij geven aan de begeleiding van
aan de tocht naar het eerste eiland. Tijdens de reis doet de boot 7 eilanden aan. Bij aankomst op
de schippers heel professioneel was. Uiteindelijk met elkaar naar dat einddoel van de reis. De vlag
een eiland gaat het team van de Woudenbergse bezuinigingsdialoog met elkaar aan de slag. Bij elk
op de berg op het laatste eiland zetten. Sommige matrozen vonden het lastig om een eindoordeel
eiland is er een opbrengst die opgehaald moet worden. De matrozen zijn verdeeld in twee groepen
te vormen op het laatste eiland. Ook hierin is gezocht naar flexibiliteit en gehoor gegeven aan het
en gedurende de vaart worden de matrozen steeds meer vertrouwd met elkaar. Het contact met
signaal van de matrozen.
de schippers verloopt goed en als de matrozen suggesties of vragen hebben kunnen zij deze altijd stellen. Ondanks dat de boot groot is, is die flexibel, makkelijk wendbaar en kan ook makkelijk wat sneller of juist wat langzamer gaan varen. Even terug omdat de matrozen aangeven nog graag wat langer stil te staan bij de opbrengsten van het vorige eiland? Voor deze boot geen enkel probleem.
4
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
5
De opbrengst is groot maar misschien niet groot genoeg. En ook daar hebben de matrozen en de schippers met elkaar over nagedacht. Enkele matrozen hebben aangegeven klaar te staan om nog
ROUTEKAART
verder over bepaalde onderwerpen mee te denken. Zij voelen zich onderdeel van een team wat met elkaar kijkt naar de mogelijkheden die er zijn. Expertise brengen ze graag in om te komen tot wat het beste is voor Woudenberg en haar inwoners.
Op sommige momenten kabbelde het water rustig, maar soms waren er ook hoge golven. De matrozen hielden elkaar vast als dat nodig was maar gaven elkaar ook de ruimte als daar behoefte aan was. De schippers zijn trots op datgene wat zij met de matrozen bereikt hebben. Met vertrouwen begonnen zij samen met de matrozen aan deze reis en kijken nu met een voldaan gevoel terug.
Om u mee te nemen op de vaart ligt hier het witboek van de bezuinigingsdialoog voor u. Laat u meenemen in deze reis, maak gebruik van de kennis en expertise die verzameld is en durf te kiezen. De matrozen gingen u voor en roepen u op om dat ook te doen.
Geen zee te hoog. Vol vertrouwen!
6
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
7
1.WITBOEKFASE - PROCES Procesbeschrijving
Een week voor de derde bijeenkomst krijgen de deelnemers de uitgewerkte voorstellen. Om te bepalen
Het einddoel van de witboekfase is om te komen tot gedragen voorstellen die tot besparingen of
over welke voorstellen in de derde bijeenkomst het gesprek moet gaan, worden de deelnemers voor
hogere inkomsten moeten leiden. De opgave die de gemeenteraad aan de start van de dialoog heeft
de derde bijeenkomst gevraagd om per voorstel aan te geven of zij het eens of oneens zijn of dat
meegegeven is een opbrengst van € 720.000 in 2022 oplopend naar € 1.500.000 in 2024.
ze geen mening hebben. Op basis van de uitkomsten van deze draagvlakinventarisatie bepalen we welke voorstellen die tot besparingen of extra inkomsten konden leiden, nog niet voldoende
In de groenboekfase hebben de deelnemers een goed beeld gekregen van de opgave en met elkaar
draagvlak kunnen rekenen. Deze bespreken we tijdens de derde bijeenkomst met de deelnemers.
mogelijke oplossingsrichtingen verkend. In de witboekfase gaan zij aan de slag met het verzamelen,
Dit met als doel om het draagvlak voor deze voorstellen te vergroten en er gedragen voorstellen
uitwerken en bespreken van de voorstellen. De witboekfase bestaat uit vier bijeenkomsten.
van te maken.
In de eerste bijeenkomst gaan de deelnemers aan de slag om zoveel mogelijk voorstellen te
Tijdens de vierde bijeenkomst passeren dan alle voorstellen de revue waarbij we het definitieve
verzamelen. Na de eerste bijeenkomst krijgen de deelnemers een financieel overzicht van programma
draagvlak inzichtelijk maken door per deelnemer en per voorstel te vragen of men het eens of
1 met daarop aangegeven over welke budgetten er na de eerste bijeenkomst een voorstel ligt en
oneens is met het voorstel.
welke niet. Ook wordt de deelnemers gevraagd nog nieuwe voorstellen te bedenken die tijdens de tweede bijeenkomst kunnen worden ingebracht.
Tijdens de tweede bijeenkomst worden de voorstellen verder uitgewerkt en geconcretiseerd. Ook worden de positieve en negatieve inhoudelijke effecten in kaart gebracht. De voorstellen die aan het eind van de tweede bijeenkomst op tafel liggen worden door interne adviseurs verder aangevuld met de informatie over:
•
Aanvullende inhoudelijke en financiële effecten;
•
Mogelijke alternatieve invulling;
•
Mogelijke financiële opbrengst;
•
Voorwaarden voor uitvoering;
•
Juridische haalbaarheid;
•
Tijdpad;
•
Effect op ambtelijke capaciteit.
8
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
9
2.INFORMATIEVOORZIENING Tijdens de laatste groenboekbijeenkomst werd aan de deelnemers gevraagd om aan te geven aan
Informatieplatform - www.woudenberg.nl/informatie
welke achtergrondinformatie zij behoefte hebben. Er wordt met name verzocht om inzicht te geven
Op basis van de informatiebehoefte van de deelnemers is een platform ingericht waar de
in de verschillende budgetten die vallen binnen het sociaal domein. Daarnaast is aan het projectteam
deelnemers aan de dialoog informatie konden vinden over thema’s die onderdeel uitmaakten van
verzocht om voorbeelden te geven hoe zaken anders geregeld kunnen worden (transformatie) en
de bezuinigingsdialoog. Er zijn onder andere korte filmpjes opgenomen met experts. Er is gezocht
hoe experts vanuit het werkveld aankijken tegen mogelijke bezuinigingen.
naar voorbeelden uit het land om deelnemers te inspireren over mogelijke ideeën om besparingen mogelijk te maken. Daarnaast werd inzicht gegeven in de gemeentelijke financiën en programma 1
Het delen van informatie met de deelnemers heeft in de witboekfase op verschillende manieren
Samenleving in de gemeentelijke begroting.
plaats gevonden. Er werd per bijeenkomst geluisterd naar de behoefte aan aanvullende informatie die de deelnemers benoemden, en direct op ingespeeld.
Inzet experts Tijdens de eerste witboekbijeenkomst zijn twee presentaties gegeven door externe experts. (Over
De volgende vormen van informatievoorziening zijn ingezet:
de thema’s preventie en cultuurverandering) Deze presentaties hadden tot doel om de deelnemers nog vertrouwder te maken met het thema sociaal domein en deze informatie kon daarnaast gebruikt
Laagdrempelig contact
worden als inspiratiebron bij het formuleren van bezuinigingsvoorstellen.
Aan het eind van iedere bijeenkomst werden de deelnemers in de gelegenheid gesteld om vragen te stellen. Voor vragen buiten de bijeenkomsten waren de chef de dossier en de co via het e-mailadres
Hulplijnen
van de bezuinigingsdialoog beschikbaar. Hier is ook regelmatig gebruik van gemaakt. De deelnemers
Tijdens het proces bleek het verstandig om op de achtergrond een tweetal inhoudelijke ambtelijke
gaven aan dat zij geen drempel hebben ervaren om contact met ons op te nemen.
experts (sociaal domein & financiën) in te schakelen als hulplijn bij de bijeenkomst waarin voorstellen
Voor zover vragen betrekking hadden op de inhoud van de bijeenkomst/voorstellen, werden deze
verder geconcretiseerd werden. Zij waren op afroep beschikbaar in de vergadering wanneer een
vragen direct doorgezet naar de gemeentelijke organisatie. De deelnemers werd na afloop van elke
gesprek stokte omdat een inhoudelijke vraag niet beantwoord kon worden. Vooraf is aan de
bijeenkomst meegedeeld wanneer en welke informatie zij toegestuurd kregen ter voorbereiding
deelnemers gevraagd of zij hiermee akkoord waren. De inzet van hulplijnen gaf meerwaarde om
op de volgende bijeenkomst. Het projectteam evalueerde na elke bijeenkomst om af te stemmen
direct antwoord te geven op verhelderende vragen die gesteld werden door de deelnemers tijdens
welke vragen beantwoord moesten worden en welke informatie meegezonden moest worden met
hun gesprekken.
de volgende e-mail. In het begin van de witboekfase werd extra aandacht besteed aan de wijze waarop MS Teams moest worden gebruikt. Het kunnen vergaderen in aparte breakout rooms door het downloaden van de MS Teams applicatie vroeg bij sommige deelnemers om wat extra ondersteuning. Om hieraan tegemoet te komen werden verschillende testsessies georganiseerd. Voorafgaand aan de bijeenkomsten konden deelnemers alvast de inlogomgeving testen. Hiermee werden niet alle digitale onvolkomenheden voorkomen, maar het droeg wel bij aan een zo soepel mogelijk digitaal proces.
10
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
11
3.WITBOEKBIJEENKOMSTEN 3.1 Witboekbijeenkomst 1 – 8 februari 2021 Agenda
Doel
Sfeerimpressie
Conclusie
•
Welkom
•
Uitleg doel witboekfase
Aan het einde van de groenboekfase hadden
De
•
Vragen n.a.v. informatievoorziening
•
Verdiepingsslag informatievoorziening
de deelnemers behoefte aan meer informatie
samen
•
Presentatie preventie door Christie Mullie
•
Eerste aanzet voorstellen
over de thema’s preventie en ‘hoe bereik je een
besparingsmogelijkheden. Het bleek dat de
(GGD)
cultuurverandering’. Daarom zijn voor de eerste
deelnemers het lastig vonden om scherpe
Presentatie cultuurverandering door Karin
witboekbijeenkomst twee experts uitgenodigd
keuzes te maken. Hierdoor lagen er aan het
Geschiere (Het Ontwikkelaarsgilde)
om hier een presentatie over te geven. De
eind van de avond vooral ideeën en nog weinig
•
Ronde 1: voorstellen verzamelen
deelnemers konden de experts daarna vragen
concrete voorstellen op tafel.
•
Ronde 2: voorstellen verzamelen
stellen.
•
Terugkoppeling
breakout rooms met elkaar aan de slag gegaan
•
Vooruitblik 2e witboekbijeenkomst
met het verzamelen van voorstellen om te
•
Einde
besparen of tot meer inkomsten te komen. De
•
Vervolgens
zijn
de
deelnemers
deelnemers nadenken
kregen en
energie
van
het
discussiëren
over
de
in
deelnemers kregen hierbij de opdracht om niet in beperkingen te denken en zo creatief mogelijk te zijn. Om te voorkomen dat er thema’s overbleven waar niemand zijn gedachten over had laten gaan, kreeg iedere groep halverwege de werksessie een aantal thema’s ‘onder de deur door geschoven’. Met hierbij de vraag om deze nog even extra tegen het licht te houden. Aan het eind van de avond hebben de deelnemers aangegeven dat zij vooral energie kregen van het gezamenlijk nadenken over en het opstellen van voorstellen.
12
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
13
3.2 Witboekbijeenkomst 2 – 16 februari 2021 Agenda
Doel
Sfeerimpressie
•
Welkom
Het concretiseren van de besparingsideeën en
De bijeenkomst begon met een korte toelichting
•
Korte toelichting financieel overzicht sociaal
het toevoegen van nieuwe voorstellen. Actief
op het financieel overzicht. Dit naar aanleiding
domein
met elkaar verkennen of de voorstellen in de
van vragen, met name over de beïnvloedbaarheid
Uitgangspunten en toelichting op tweede
praktijk ook haalbaar zijn.
van budgetten, die tijdens de eerste bijeenkomst
•
witboekbijeenkomst
gesteld waren. Het signaal van de deelnemers
Verder uitwerken van de voorstellen en
uit de eerste bijeenkomst is vertaald naar
Conclusie
toevoegen van nieuwe voorstellen
een actieve werksessie. In deze werksessie
De vorm van de bijeenkomsten sloot goed aan
Hulplijnen beschikbaar voor inhoudelijke en
zijn de deelnemers in dezelfde groepen als de
bij de behoefte van de deelnemers. Er is hard
financiële vragen
week ervoor uiteengegaan. De groepen zijn
gewerkt en er werden inhoudelijke gesprekken
Terugkoppeling per groep met delen van
vervolgens aan de slag gegaan met het verder
gevoerd. Aan het einde van de bijeenkomsten
het voorstel waar zij het meeste in zien
uitwerken van de ideeën en het toevoegen van
lagen er in totaal 88 voorstellen/denkrichtingen
•
Vooruitblik 3e witboekbijeenkomst
nieuwe voorstellen. Omdat de voorstellen een
die uitgewerkt konden worden. Doordat in
•
Einde
bepaalde concreetheid nodig hadden om ze, na
kleinere groepen is gewerkt, overlapte een deel
deze bijeenkomst, te kunnen uitwerken, waren
van de voorstellen elkaar.
•
•
•
er twee interne adviseurs op afroep beschikbaar om
financiële
en
inhoudelijke
vragen
te
beantwoorden. De deelnemers waardeerden het dat ze vragen die tijdens het uitwerken van de voorstellen naar boven kwamen, direct konden stellen. We eindigden de bijeenkomst met een terugkoppeling per groep over het voorstel waar zij op dat moment het meeste in zagen.
14
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
15
3.3 Witboekbijeenkomst 3 – 4 maart 2021 Conclusie
Agenda
Sfeerimpressie
Inmiddels
•
Welkom en toelichting programma
Voorafgaand aan de bijeenkomst hebben de
voornamelijk ligt bij de manier van de uitvoering
Met de uitwerking van de 88 voorstellen, werd
•
Belang van scherpe keuzes maken
interne adviseurs de voorstellen/denkrichtingen
van de wettelijke taken. De scherpe keuzes
voor de deelnemers voor het eerst inzichtelijk
•
Groepssessie
uitgewerkt door de effecten, opbrengsten en
hebben dan ook voornamelijk betrekking op
welke voorstellen er door de andere groepen
•
Terug in algemene sessie
randvoorwaarden in kaart te brengen. Bij de
de uitvoering van de wettelijke taken. Om
bedacht waren. Sommige deelnemers waren
•
Einde
ambtelijke uitwerking van de voorstellen is
de deelnemers hierover het gesprek te laten
verbaasd door de scherpte van de voorstellen
geconstateerd dat sommige ideeën op zichzelf
voeren is er intern een verdiepingsslag gemaakt
uit andere groepen. Tijdens deze bijeenkomsten
niet direct tot besparingen leiden, maar dat het
om de denkrichtingen die betrekking hadden op
werd de impact van mogelijke bezuinigingen
waar
wel mogelijk was om het voorstel zodanig aan
de wettelijke taken uit te werken inclusief een
tastbaar. Dit leidde tot een intensieve dialoog,
verdeeldheid over is. En checken of uitgewerkte
te passen dat middels een alternatieve voorstel
inschatting van de mogelijke opbrengst. Deze
waarbij de deelnemers met respect voor elkaar
denkrichtingen in lijn is met de ideeën van de
besparingen wel haalbaar waren. Omdat gezien
uitgewerkte denkrichtingen hebben we tijdens
in gesprek gingen. Sommige deelnemers hadden
groepen.
de omvang van de opgave alle ideeën welkom
het tweede deel van de bijeenkomst besproken
er moeite mee om keuzes te maken en voelden
waren, is besloten alternatieve voorstellen door
om bij de groepen op te halen of de uitwerking
er meer voor om de pijn eerlijk te verdelen door
interne adviseurs in het format op te nemen.
in lijn was met hun eerdere ideeën.
een gelijk percentage (kaasschaafmethode) te
Doel Draagvlak
vergroten
van
voorstellen
was
gebleken
dat
de
sleutel
bezuinigen op alle niet-wettelijke subsidies en Ruim een week voor de 3e bijeenkomst hebben
inkoop. Op basis van deze signalen hebben we
de deelnemers deze uitwerking ontvangen. En
toegezegd een dergelijk voorstel toe te voegen.
is een eerste draagvlakinventarisatie gedaan. Iedere deelnemer werd per voorstel gevraagd zijn/haar mening (eens, oneens, geen mening) te geven. Op basis van deze inventarisatie kwamen we tot een lijst van 16 voorstellen waar tussen de 25 en 75% van de deelnemers ‘eens’ had ingevuld. Om de verdeelde voorstellen te bespreken, zijn de middag- en de avondgroep uit elkaar gegaan in twee kleinere groepen.
Voordat de groepen uiteen gingen hebben we een overzicht laten zien met de minimale en maximale opbrengsten uit de voorstellen. Met het overzicht wilden we benadrukken bij de deelnemers dat er scherpe keuzes gemaakt moeten worden om de opgave te halen.
16
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
17
3.4 Witboekbijeenkomst 4 – 11 maart 2021 Agenda
Sfeerimpressie
Op basis van deze signalen hebben we het
Wel
•
Introductie
In de aanloop naar de vierde bijeenkomsten
programma van de vierde bijeenkomst zodanig
tevreden te zijn over het proces tot dan toe
•
Terugblik proces en uitleg over doel
hebben we veel contact gehad met deelnemers.
aangepast dat er ruimte was om hierover met
en juist dat niet te willen frustreren. Daarom
bijeenkomst
Een aantal deelnemers gaf aan moeite te hebben
elkaar van gedachten te wisselen, voordat we aan
hebben
•
Hoe gaan we stemmen?
met het feit dat er tijdens de vierde bijeenkomst
de stemming zouden beginnen. Hierbij hebben
vergadering te verlaten. Daarnaast hebben vier
•
Stemmen/draagvlakinventarisatie
per voorstel gestemd zou gaan worden om het
we besproken dat de transformatieopgave met
deelnemers aangegeven wel in de vergadering
voorstellen
draagvlak te meten. De redenen waarom ze er
name verwerkt is in de denkrichtingen. Deze
te blijven, maar zich ten aanzien van alle
Stemmen/draagvlakinventarisatie
moeite mee hadden liepen uiteen. Een enkele
voelen minder concreet dan bezuinigingen op
voorstellen van stemming te onthouden. In de
denkrichtingen
deelnemer kon zich principieel niet vinden in
subsidies en inkoop.
avondgroep hebben alle deelnemers aan de
Stemmen/draagvlakinventarisatie
het feit dat de dialooggroepen zich uit zouden
Maar ook deze denkrichtingen brengen we
stemming deelgenomen.
voorstellen zonder opbrengsten
spreken omdat ze het aan de raad vonden
expliciet in stemming om mandaat te vragen deze
Einde
om keuzes te maken. Anderen, met name
verder uit te werken, daarmee de transformatie
Bij
deelnemers vanuit professionele organisaties
vorm te geven en tot besparingen te komen.
duidelijk dat de deelnemers echt over hun eigen
Doel
die zelf niet in Woudenberg woonden, gaven
Daarnaast hebben we bij het stemmen de
belang heen konden en wilden stappen. Zij
Draagvlakinventarisatie door middel van het
aan moeite te hebben om zich uit te spreken
mogelijkheid van “onthouden” toegevoegd voor
realiseerden zich dat de opgave zodanig groot
stemmen
over bezuinigingen op het voorzieningenniveau
deelnemers die zich er niet prettig bij voelden
was dat iedereen een steentje bij moest dragen.
in het dorp.
zich over bepaalde onderwerpen uit te spreken.
Deelnemers stemden dan ook voor voorstellen
•
•
•
over
denkrichtingen.
alle
unieke
voorstellen
en
gaven
het
deze
deze
deelnemers
deelnemers
stemmen
op
de
expliciet
besloten
aan
om
voorstellen
de
werd
die hun eigen belang raakten. Dit vanuit het
Weer anderen hadden het idee dat er te weinig voorstellen waren die betrekking hadden op de
Uiteindelijk hebben in de middaggroep vier
besef dat andere deelnemers geraakt worden
transformatieopgave.
deelnemers aangegeven niet te willen stemmen.
door andere voorstellen. En dat bezuinigen een
De reden dat zij niet wilden stemmen was
gezamenlijke opgave is.
verschillend. Eén deelnemer heeft aangegeven het onjuist te vinden dat de deelnemers zich
Conclusie
uitspraken over de voorstellen. Volgens deze
We zijn gekomen tot een stemming over alle
deelnemer is dit een taak van de gemeenteraad.
voorstellen die door de groepen zijn aangedragen
Een andere deelnemer heeft uitgesproken niet
en zijn uitgewerkt.
voor eigen belang te willen stemmen en tegen het belang van andere deelnemers van de dialoog. De reden van de overige twee deelnemers lag in het feit dat zij alleen werkzaam, en niet woonachtig, zijn in Woudenberg en dat zij zich niet senang voelden om zich uit te spreken over onderwerpen die het voorzieningenniveau in het dorp raken. 18
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
19
4.TERUGBLIK WITBOEKFASE De afgelopen maanden is de digitale Woudenbergse bezuinigingsdialoog gevoerd. Een unieke
Intensieve korte periode
dialoog die wij met elkaar gevoerd hebben en getuigt van durf. De opgave van de gemeenteraad
Het kenmerk van een bezuinigingsdialoog is dat deze gevoerd wordt in een korte intensieve periode.
om de gestelde bezuinigingsopgave te behalen droeg bij aan de urgentie om een evenwichtige
De tijdsdruk voor alle betrokkenen bij deze bezuinigingsdialoog was hoog. Dit geldt zeker voor
bezuinigingsdialoog samen met de samenleving te voeren. De uitdagingen voor zowel het projectteam
het projectteam, de deelnemers en de betrokken ambtenaren. Met elkaar zijn we trots op het
als de deelnemers was op bepaalde momenten groot. Een voorbeeld van hoe je een proces als dit
behaalde resultaat. In korte tijd is er een enorme klus geklaard. Ook van de deelnemers is veel tijd
digitaal uitvoert is namelijk niet voorhanden. Met elkaar zijn wij de vaartocht gestart en achteraf
gevraagd voor zowel de bijeenkomsten als de voorbereiding voor de bijeenkomsten. Ze moesten
kunnen we concluderen dat deze positief uitgepakt heeft. Deze bezuinigingsdialoog is uniek en is
zich zorgvuldig inlezen om mee te kunnen blijven doen met de gesprekken.
daarmee ook echt van ons Woudenberg. Er is maatwerk met een hoofdletter M geleverd. De kaders stonden weliswaar vast, de feitelijke invulling van de bijeenkomsten niet. En ookal waren er nog
Ondanks dat het voor de deelnemers een hele klus was om zich voor elke bijeenkomst goed voor
zoveel voorbereidingen getroffen, uiteindelijk waren het de deelnemers zelf die het gesprek voerden
te bereiden hebben wij van meerdere deelnemers teruggekregen dat zij enthousiast waren over
en zorgden voor een goede en open sfeer. Het is zeker op zijn plaats om hiervoor een compliment
de wijze waardoor zij door het projectteam zijn ondersteund. Desondanks was het voor sommige
te geven aan alle deelnemers die zich gedurende het hele proces hebben ingezet.
deelnemers niet altijd mogelijk tijdig voorafgaand aan de bijeenkomsten alle toegezonden stukken gelezen te hebben.
Bij de start van de witboekfase waren er voor het projectteam een aantal uitdagingen: •
•
Hoe faciliteren we het juiste gesprek, met de focus op het te behalen doel, en hoe houden we
Zeven bijeenkomsten
daarbij ook het programma aantrekkelijk genoeg om deelnemers aangehaakt te houden?
In de beginfase van het project hebben deelnemers ons meerdere malen teruggegeven dat zeven
Hoe voer je een dialoog met twee verschillende groepen (middag/avond) en breng je deze
bijeenkomsten een behoorlijke tijdsinvestering vragen. Terugkijkend kunnen wij, samen met de
groepen toch met elkaar in verbinding? Dit zodat er uiteindelijk een afgewogen gezamenlijke
deelnemers, concluderen dat deze zeven bijeenkomsten echt nodig waren om de klus met elkaar
uitkomst van de dialoog ligt.
te klaren.
Uiteraard zijn er gedurende de bijeenkomsten deelnemers geweest die met een legitieme reden een keer niet bij een bijeenkomst aanwezig konden zijn. Dat is een gegeven maar zorgt digitaal wel voor meer uitdagingen dan bij fysieke bijeenkomsten. Met improvisatie van de chef de dossier en de co is dit altijd opgelost en zijn de deelnemers, als dat nodig was, geplaatst in andere breakout rooms.
20
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
21
Digitale uitdagingen Zoals eerder aangegeven was er geen draaiboek voor een digitale bezuinigingsdialoog voorhanden. Er is veel tijd besteed aan het bedenken van werkvormen in MS Teams. Daarbij heeft de focus gelegen op het feit dat de deelnemers direct met elkaar aan de slag konden gaan, goede gesprekken met elkaar konden voeren en dat de opbrengsten zo gemakkelijk mogelijk verder uitgewerkt konden worden door de ambtelijke organisatie.
Bij de start van de bijeenkomsten was het elke keer weer spannend of iedereen op het afgesproken tijdstip in de juiste vergadering aanwezig was en of iedereen daarna ook zijn/haar weg wist te vinden naar de breakout rooms. Waren de deelnemers eenmaal in de breakout room, dan verliepen de gesprekken soepel. De bedachte werkvormen voor de gesprekken sloegen aan, doordat die parallel liepen met de vragen/behoeften die het projectteam tijdens de vorige bijeenkomst had gesignaleerd. Daar werd vervolgens de informatievoorziening vooraf en de werkvorm van de volgende bijeenkomst op afgestemd, zodat het voor iedereen interessant bleef om aangehaakt te blijven. Van de deelnemers hebben wij teruggekregen dat er altijd goed ingespeeld is op de signalen van de deelnemers. Hierdoor zijn in de witboekfase ook geen deelnemers afgehaakt en gaven zij achteraf aan dat zij zich betrokken voelden bij de bijeenkomsten.
Trots Als wij terugkijken op de afgelopen periode dan zijn wij meer dan tevreden. Er is een zeer intensieve witboekfase afgerond en de deelnemers geven aan dat zij zich gehoord voelden. De witboekfase was een fase waarin veel van de deelnemers is gevraagd en ontvangen. Een periode van saamhorigheid, opbouwende opmerkingen, respect voor elkaars positie en een sfeer van openheid waarin er ruimte was voor ieders mening. De sleutel voor het succes in de witboekfase ligt bij de deelnemers zelf. Met dat in het achterhoofd heeft het projectteam, met een flexibele houding en maatwerk voorop, voortdurend aandacht besteed aan het zo goed mogelijk ondersteunen van het proces en het faciliteren van het goede gesprek tijdens de bijeenkomsten. Met elkaar zijn we trots op dat wat bereikt is!
22
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
23
5.TOETSING AAN DE KADERS Tegelijk met het besluit om een bezuinigingsdialoog programma Samenleving te starten heeft de
•
gemeenteraad de volgende kaders aan deelnemers meegegeven:
Voorstel 43: Taken GGDrU: In 2019 is een technische aanpassing gedaan aan het budget van de GGDrU die bestemd was voor de huisvesting van het consultatiebureau. Het voorstel uit het witboek ziet op het onderbrengen van enkele kleine maatwerktaken bij de gemeente zelf of een
1. Houd rekening met de onderdelen die onlangs een bijdrage hebben geleverd aan de besparing van € 250.000;
ander GGDrU-budget waardoor een kleine besparing gerealiseerd kan worden. •
Voorstel 31: Budget passend onderwijs: In 2019 is nagedacht over het afschaffen van dit
2. Houd rekening met de gedachte achter de transformatie binnen het sociaal domein;
budget, maar uiteindelijk is voorgesteld het te halveren van € 20.000 naar € 10.000, vanuit
3. Belastingverhoging is als oplossing niet aan de orde;
de gedachte dat afschaffen zonder overleg met de betrokken partijen te drastisch was. Uit de
4. De omvang van het ambtelijk apparaat is geen onderdeel van de dialoog.
draagvlakinventarisatie blijkt dat het voorstel voor afschaffing niet op bezwaren bij de betrokken partijen stuit.
Hieronder toetsen we de voorstellen aan de vooraf meegegeven kaders.
•
Voorstel 35: Adviesraad Sociaal Domein: In 2019 werd voorgesteld de subsidie van de adviesraad te halveren tot € 10.000 per jaar. Het besluit leidde uiteindelijk tot het terugbrengen van de
1. Houd rekening met de onderdelen die onlangs een bijdrage hebben geleverd aan de
subsidie naar € 16.000 per jaar. Ondanks het feit dat nadrukkelijk meegewogen is dat de
besparing van € 250.000
adviesraad een bijdrage heeft geleverd aan de besparing van € 250.000 ondersteunden veel
Tijdens eerste en tweede bijeenkomst zijn er voorstellen geformuleerd die betrekking hebben op onderdelen die in 2019 een bijdrage hebben geleverd aan de besparing van € 250.000. Dit is
deelnemers het voorstel voor een extra besparing. •
Voorstel 6: Budget sportbeleid: In 2019 is de helft van het budget voor sportbeleid (€ 2.500)
door de interne adviseurs bij de uitwerking van de voorstellen meegenomen. De bespreking en
geschrapt. Het voorstel uit het witboek is om ook het resterende deel te schrappen. Dit omdat
draagvlakinventarisatie heeft uiteindelijk een aantal voorstellen opgeleverd met draagvlak die
er inmiddels verschillende (grotere) subsidiepotjes in Den Haag zijn die voor de uitvoering
betrekking hebben op de onderdelen die in 2019 een bijdrage hebben geleverd aan de besparing
sportbeleid gebruikt kunnen worden. Daarmee is het bestaande subsidiepotje niet meer nodig.
van € 250.000. 2. Houd rekening met de gedachte achter de transformatie binnen het sociaal domein •
Voorstel
20:
Programmacoördinator:
Voor
2020
en
2021
zouden
de
uren
van
de
Zowel in de groen- als de witboekfase is de transformatie van het sociaal domein nadrukkelijk aan
programmacoördinator tijdelijk uitgebreid worden van 8 naar 16 uur in de week. Bij de
de orde geweest. Tijdens de eerste groenboekavond is er een korte presentatie gehouden over de
besparingsopgave uit 2019 is deze uitbreiding teruggebracht naar in totaal 12 uur in de week.
financiële opgave, de basis van het beleidskader sociaal domein en de transformatie. Hierbij kregen
Het budget dat vanaf 2022 in de begroting staat is bestemd voor 8 uur inhuur in de week. Het
de deelnemers uitleg over de beweging van de transformatie:
voorstel uit het witboek ziet op het elders onderbrengen van de functie van programmacoördinator,
•
zodat voor hetzelfde aantal uur, minder budget nodig is. Het voorstel omvat dus geen teruggang
• Normaliseren
in uren.
• Van formeel naar informeel
Voorstel 44: Jeugd- en jongerenwerk: In 2019 zijn de taken van het jeugd- en jongerenwerk
• Van individueel naar collectief
geherprioriteerd, wat tot een verlaging van het budget met € 15.000 heeft geleid. Het voorstel
• Van regionaal naar lokaal
uit het witboek met het meeste draagvlak ziet op het elders onderbrengen van de functie van
• Van verblijf naar ambulant
het jeugd- en jongerenwerk, zodat voor hetzelfde aantal uur en taken, minder budget nodig is. Het voorstel omvat dus geen extra teruggang in uren of taken.
Veel van de uiteindelijke voorstellen passen binnen deze beweging. Er zijn ook voorstellen gedaan die tegen de transformatiegedachte in gaan of lijken te gaan. Voor een deel komt dit voort uit de omvang van de opgave; alle opties zijn overwogen. Voor het deel is het ook schijn omdat met die voorstellen juist een beroep gedaan wordt op de zelfredzaamheid en samenredzaamheid of de verschuiving van formeel naar informeel en dat sluit juist aan bij de transformatie.
24
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
25
3. Belastingverhoging is als oplossing niet aan de orde Er is geen voorstel met betrekking tot belastingverhoging, daarmee vallen de uitkomsten binnen dit kader. Wel is er zowel tijdens de groen- en witboekfase verschillende malen door deelnemers gesproken over de mogelijkheid van het verhogen van de OZB. Hier werd door meerdere deelnemers voor gepleit of als reële optie gezien.
4. De omvang van het ambtelijk apparaat is geen onderdeel van de dialoog Er zijn geen voorstellen gedaan die betrekking hebben op de omvang van het ambtelijk apparaat. Deelnemers waren wel van mening dat ook dit onderdeel onder de loep moest worden genomen. Er is aangegeven dat er een taakstellende opgave op programma 5 ligt, waar de personeelslasten een onderdeel van uitmaken. En bij de uitwerking van de voorstellen is meegenomen of het structurele impact had op de ambtelijke capaciteit. Zowel positief in de zin dat minder ambtelijke uren nodig zijn als negatief omdat het voorstel meer ambtelijk inzet met zich meebracht. Wanneer we deze balans opmaken leveren de uitvoering van de voorstellen naar alle waarschijnlijkheid per saldo geen structurele besparing op de ambtelijke capaciteit op. Op de korte termijn vraagt de uitwerking van de voorstellen en denkrichtingen wel extra inzet van de betrokken ambtenaren.
26
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
27
6.DENKRICHTINGEN Tijdens de witboekbijeenkomsten zijn de deelnemers van de Woudenbergse bezuinigingsdialoog
6.1 Financiële opbrengst denkrichtingen
met elkaar aan de slag gegaan om te komen tot voorstellen om te bezuinigen of voorstellen die meer inkomsten generen. Naast bezuinigen is de transformatieopgave een belangrijk onderdeel
Ter verduidelijking, en voor de volledigheid, is hieronder een tabel opgenomen waarin de
binnen de bezuinigingsdialoog. Dit omdat de transformatie onontbeerlijk is om de inkomsten en
denkrichtingen voorzien van een voorzichtige schatting van de opbrengsten opgenomen zijn.
uitgaven binnen programma Samenleving duurzaam in balans te krijgen. Tijdens de bijeenkomsten zijn er naast concrete voorstellen ook veel goede ideeën en denkrichtingen door de deelnemers
Nummer Onderwerp denkrichting
2022
2023
2024
gedeeld. De denkrichtingen bieden perspectief om verder uit te werken, maar er ligt momenteel nog
80
Jeugdzorg & Wmo
€ 319.600
€ 333.000
€ 347.000
geen uitgewerkte businesscase onder deze denkrichtingen.
76
Wmo (eigen bijdrage hulpmiddelen)
€ 25.000
€ 25.000
€ 25.000
3
Re-integratie en beschut werken
€0
€ 39.500
€ 39.500
In dit hoofdstuk gaan we verder in op deze denkrichtingen. We maken daarbij een onderscheid
47
Schuldhulpverlening
€ 4.000
€ 4.000
€ 4.000
tussen denkrichtingen waar een voorzichtige opbrengst aan gekoppeld is en denkrichtingen die nog
49
Inburgering
€ 2.000
€ 2.000
€ 2.000
€ 350.600
€ 403.500
€ 417.500
niet voldoende duidelijk zijn om de financiële consequenties inzichtelijk te maken.
Totaal
Voor alle denkrichtingen geldt dat deze verder uitgewerkt moeten worden. Om deze denkrichtingen echt in de praktijk uit te voeren moet er eerst sprake zijn van een uitgewerkte businesscase per denkrichting. Met de deelnemers is meerdere malen gesproken over de uitwerking van deze voorstellen. Vrijwel alle deelnemers hebben uitgesproken om actief aan de slag te gaan met het uitwerken van deze voorstellen. Meerdere deelnemers hebben ook positief gereageerd op het verzoek om plaats te nemen in een werkgroep per onderwerp. Op deze manier kunnen ambtenaren samen met de professionals deze denkrichtingen verder uitwerken om zo inzichtelijk te maken welke financiële opbrengsten daaraan gekoppeld kunnen worden.
Tijdens de vierde bijeenkomst heeft er een draagvlakinventarisatie plaatsgevonden. Deelnemers konden stemmen op zowel de concrete voorstellen als ook op de denkrichtingen. Over de denkrichtingen hebben zowel de middag- als de avondgroep zich (vrijwel) unaniem uitgesproken dat deze denkrichtingen uitgewerkt moeten gaan worden. Op een aantal denkrichtingen zijn er door de deelnemers wel suggesties meegegeven als voorwaarden voor de uitwerking. Deze zijn bij de denkrichtingen in dit hoofdstuk opgenomen. De volgorde waarop de denkrichtingen in dit hoofdstuk opgenomen zijn is gelijk aan de volgorde waarop tijdens de vierde witboekbijeenkomst over deze voorstellen gestemd is.
28
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
29
6.2 Denkrichtingen met voorzichtige schatting opbrengst NR. 80
Jeugdzorg en Wmo
NR. 76
Essentie
Bij ambulante begeleiding en dagbehandeling meer inzetten op demedicaliseren en substitutie.
Essentie
Financieel (saldo) *
* Het saldo is een indicatie van de mogelijke besparing
Argumenten
2022
2023
2024
€ 35.000 - € 75.000
€ 35.000 - € 75.000 € 278.000
€ 35.000 - € 75.000 € 290.000
Voor • Sluit aan bij de transformatie; • Groter beroep op zelfredzaamheid; • Door het eigen netwerk meer te betrekken is duurzamere ondersteuning in nabijheid geborgd; • Hiermee wordt stapeling van zorg tegengegaan. Tegen • Mogelijk zwaardere belasting van het eigen netwerk; • Inwoners krijgen niet altijd meer de zorg die ze verwachten, bijvoorbeeld door de inzet van meer informele zorgvormen.
Opmerkingen laatste witboekbijeenkomst
Voorwaarden voor invoering
Onderdeel van dit voorstel zou ook moeten zijn om meer groepsgerichte hulpverlening te starten. Inwoners hebben daar moeite mee, maar het is meer effectief. In Zweden zijn goede resultaten behaald met het geven van voorlichting aan aanstaande ouders over wat het betekent om kinderen te krijgen en op te voeden voordat ze kinderen krijgen. Dit is dus wezenlijk anders dan voorlichting achteraf. Voorlichting in deze betekent dus ook om uit te leggen dat kinderen krijgen en opvoeden heus niet alleen maar leuk is. Dus eerlijke en vooral onpartijdige voorlichting, desnoods door echte ouders en opvoeders. • • • • •
Nadere uitwerking van de denkrichting, o.a. door inhoudelijke duiding analyse; Uitwerken in inhoudelijk afwegingskader; Implementatie uitwerking en daarbij betrekken van relevante partners; Informeren relevante partijen; Mogelijk aanpassingen verordening en nadere regels sociaal domein.
Juridisch haalbaar
Ja
Tijdpad
Afhankelijk van nadere uitwerking.
Structurele consequenties formatie
Afhankelijk van nadere uitwerking.
Ja
90%
Nee
0%
Onthouden van stemmen
10%
30
Wmo (Eigen bijdrage hulpmiddelen) Meer hulpmiddelen aanmerken als algemeen gebruikelijk of voorzienbaar, waardoor deze niet meer voor vergoeding in aanmerking komen.
Financieel (saldo) *
* Het saldo is een indicatie van de mogelijke besparing
Argumenten
2022
2023
2024
€ 25.000
€ 25.000
€ 25.000
Voor • Meer zelfredzaamheid; • Maatwerk blijft mogelijk; • Normalisering van de aanschaf van hulpmiddelen. Tegen • Risico op bezwaar en beroep.
Voorwaarden voor invoering
• Nadere uitwerking en daarbij voorbeelden uit andere gemeenten betrekken; • Aanpassen verordening en of nadere regels sociaal domein.
Juridisch haalbaar
Ja
Tijdpad
Per 01-01-2022
Structurele consequenties formatie
-
Ja
87%
Nee
0%
Onthouden van stemmen
13%
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
31
Re-integratie en beschut werken
NR. 3 Essentie
A) Scherpere keuzes maken in wie je wel of niet helpt re-integreren; B) Re-integratie en beschut werken anders, d.w.z. op informele manier organiseren.
Financieel (saldo) *
* Het saldo is een indicatie van de mogelijke besparing
Argumenten
2022
2023
2024
?
€ 32.000 - € 57.000
€ 32.000 - € 57.000
Voor • Goede samenwerking met het bedrijfsleven, lokale ondernemers en een vorm van werkbuddy’s; • Bijdrage aan de kosten voor beschut werken is geen wettelijke taak en er zijn meer gemeenten die deze kosten niet (meer) betalen;
Essentie
• • • •
Nadere uitwerking van de denkrichting; Implementatie uitwerking en daarbij betrekken van relevante partners; Informeren relevante partijen; Mogelijk aanpassingen verordening en nadere regels sociaal domein.
Meer inzetten op informele vormen van schuldhulpverlening en het vroegsignaleringsproject Vroeg eropaf beter van de grond krijgen.
Financieel (saldo) *
* Het saldo is een indicatie van de mogelijke besparing
Argumenten
2022
2023
2024
€ 4.000
€ 4.000
€ 4.000
Voor • Past bij de transformatie; • Samenwerking met bijvoorbeeld de kerken biedt mogelijkheden. Tegen • Medewerking van Omnia Wonen noodzakelijk.
Tegen • Je vraagt meer van de werkgevers die een werkplek aanbieden.
Voorwaarden voor invoering
Schuldhulpverlening
NR. 47
Voorwaarden voor invoering
•
Juridisch haalbaar
Ja
•
Verstevigen vroeg eropaf, gebruikmakend van nieuwe wettelijke mogelijkheden; Implementatie uitwerking en daarbij betrekken van relevante partners.
Juridisch haalbaar
Ja
Tijdpad
Afhankelijk van nadere uitwerking.
Tijdpad
Afhankelijk van nadere uitwerking.
Afhankelijk van nadere uitwerking.
Structurele consequenties formatie
Afhankelijk van nadere uitwerking.
Structurele consequenties formatie
Ja
90%
Nee
0%
Onthouden van stemmen
10%
32
Ja
87%
Nee
3%
Onthouden van stemmen
10%
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
33
6.3 Denkrichtingen nu geen inschatting opbrengst mogelijk Inburgering
NR. 49 Essentie
Elementen waar in de praktijk geen gebruik van gemaakt wordt niet meer aanbieden.
Financieel (saldo) *
* Het saldo is een indicatie van de mogelijke besparing
Argumenten
2022
2023
2024
€ 2.000
€ 2.000
€ 2.000
Voor • Het budget wordt aangepast aan de elementen waar gebruik van gemaakt wordt. Waarschijnlijk voelt niemand hier iets van.
Essentie
Voorwaarden voor invoering
•
Juridisch haalbaar
Ja
Tijdpad
Afhankelijk van analyse, maar naar verwachting per 01-01-2022.
Structurele consequenties formatie
-
Optimaal gebruik van vastgoed/panden met eventueel gevolg besparing op huur of afstoten van panden.
Financieel (saldo) *
* Het saldo is een indicatie van de mogelijke besparing
Argumenten
Tegen • Risico bij inwoners die niet goed ingeburgerd zijn.
Ja
Optimaal gebruik van vastgoed/panden
NR. 4
2022
2023
2024
p.m.
p.m.
p.m.
Voor • Efficiënter gebruik van vastgoed; • Gunstigere exploitatie van de gemeentelijke gebouwen; • Mogelijk lagere huur gebruikers en hierdoor lagere gemeentelijke subsidie gebruikers. Tegen • Eventuele huurinkomsten van de gemeente kunnen komen te vervallen waardoor het effect op de totale begroting beperkt kan zijn; • Voorwaarde is het opstellen van een businesscase; • Het afstoten van panden levert een eenmalig voordeel op.
Analyse huidig aanbod en gebruik. Opmerkingen laatste witboekbijeenkomst
Nadeel bij verkoop is eenmalig voordeel, maar als je iets huurt en je zegt dat op heb je er jaarlijks voordeel van. Moet de gemeente zo nodig vastgoedondernemer zijn? De moeite waard om met aantal partijen de panden van de hand te doen en onder goede voorwaarden ter beschikking stellen aan de partijen. Mogelijkheden onderzoeken van het oprichten van social enterprise / right to challenge. Het zou mooi zijn als inwoners met elkaar eigenaar zouden worden van de panden. Betere bezetting van de panden, bijdrage in onderhoud en beheer. Businesscase maken.
97%
Nee
0%
Voorwaarden voor invoering Juridisch haalbaar
Ja
Onthouden van stemmen
3%
Tijdpad
Afhankelijk van uitkomsten businesscase.
Structurele consequenties formatie
Afhankelijk van uitkomsten businesscase.
34
Ja
97%
Nee
0%
Onthouden van stemmen
3%
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
35
Contractbeheer
NR. 5 Essentie
Geen standaardindexaties meer in overeenkomsten opnemen. Bij stijgingen het gesprek hierover aangaan met de dienstverlener.
Financieel (saldo) *
* Het saldo is een indicatie van de mogelijke besparing
Argumenten
2022
2023
2024
p.m.
p.m.
p.m.
Voor • Brede bewustwording over kosten; • Meer actie op kostenbesparing en/of het genereren van andere inkomsten. Tegen • De organisaties die we financieren hebben zelf te maken met indexatie ten aanzien van de kosten die ze maken. Als we deze niet compenseren betekent dit dat na verloop van tijd minder taken voor hetzelfde geld kunnen worden uitgevoerd; • De beheerstichtingen kunnen mogelijk hun taken teruggeven aan de gemeente.
Opmerkingen laatste witboekbijeenkomst
Het kan ook gebeuren dat een aanbieder het dan vooraf in de prijs mee gaat nemen en dat moet je ook niet willen in het kader van open en transparant.
Voorwaarden voor invoering
Nader onderzoek en hierbij IBMN betrekken.
Juridisch haalbaar
Afhankelijk van uitkomsten onderzoek.
Tijdpad
Afhankelijk van uitkomsten businesscase.
Structurele consequenties formatie
-
Ja
80%
Nee
0%
Onthouden van stemmen
20%
36
Leerlingenvervoer
NR. 58 Essentie
In de nieuwe verordening leerlingenvervoer is het mogelijk om een variabele inkomensafhankelijke (getrapte draagkrachtafhankelijke) bijdrage op te nemen.
Financieel (saldo) *
* Het saldo is een indicatie van de mogelijke besparing
Argumenten
2022
2023
2024
p.m.
p.m.
p.m.
Voor • Sterkste schouders dragen de zwaarste lasten. Tegen • Mensen die al gebruik maken van leerlingenvervoer, moeten mogelijk een hogere bijdrage betalen.
Voorwaarden voor invoering
Aanpassing verordening leerlingenvervoer.
Juridisch haalbaar
Ja
Tijdpad
De aanvragen leerlingenvervoer voor komend schooljaar (2021-2022) kunnen vanaf april worden ingediend. Een besparing kan op zijn vroegst gerealiseerd worden vanaf het schooljaar 2022-2023.
Structurele consequenties formatie
-
Ja
97%
Nee
0%
Onthouden van stemmen
3%
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
37
Leerlingenvervoer
NR. 59 Essentie
Financieel (saldo) *
* Het saldo is een indicatie van de mogelijke besparing
Argumenten
Strenger toelatingsbeleid voor wie in aanmerking komt voor leerlingenvervoer en het onderzoeken van eventuele goedkopere alternatieven. 2022
2023
2024
p.m.
p.m.
p.m.
Voor • Meer maatwerk; • Stimulering van zelfredzaamheid; • In andere gemeenten zijn er voorbeeldprojecten voor eventuele goedkopere alternatieven. Tegen • Mensen kunnen buiten de boot vallen; • Het gaat om een groep kwetsbare leerlingen met fysieke en/of mentale beperkingen. Veranderende chauffeurs en onzekerheid kan tot verergering van deze problematiek leiden.
Voorwaarden voor invoering
Onderzoek en implementatie van goedkopere alternatieven; Borging in de verordening of in aanvullende beleidsregels.
Juridisch haalbaar
Afhankelijk van onderzoek naar alternatieven.
Tijdpad
De aanvragen leerlingenvervoer voor komend schooljaar (2021-2022) kunnen vanaf april worden ingediend. Een besparing kan op zijn vroegst gerealiseerd worden vanaf het schooljaar 2022-2023.
Structurele consequenties formatie
Mogelijk, afhankelijk van gekozen uitwerking.
Ja
97%
Nee
0%
Onthouden van stemmen
3%
38
Leerplicht
NR. 62 Essentie
Samenwerking zoeken met andere gemeente wat betreft het gezamenlijk in dienst nemen van een leerplichtambtenaar
Financieel (saldo) *
* Het saldo is een indicatie van de mogelijke besparing
Argumenten
2022
2023
2024
p.m.
p.m.
p.m.
Voor • De functie leerplichtambtenaar is minder kwetsbaar; • Kennis en ervaring vanuit de andere gemeente kunnen ingezet worden in Woudenberg. Tegen • Voorwaarde is dat een regiogemeente bereid is tot samenwerking; • Een dubbelfunctie leidt mogelijk tot een minder stevige samenwerking met De Kleine Schans.
Opmerkingen laatste witboekbijeenkomst
Dit voorstel was breder: kijk wat mogelijk is in samenwerking met regiogemeenten. Meerdere deelnemers wijzen erop dat we het oorspronkelijk voorstel niet uit het oog moeten verliezen. Schaalvergroting kan geld opleveren. Een deelnemer kan zich voorstellen dat tussenvoorzieningen haalbaarder zijn als je dat met omliggende gemeenten doet.
Voorwaarden voor invoering
Nadere uitwerking en onderzoek; Gesprekken met regiogemeenten.
Juridisch haalbaar
Ja
Tijdpad
Afhankelijk van uitkomsten onderzoek.
Structurele consequenties formatie
-
Ja
87%
Nee
0%
Onthouden van stemmen
13%
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
39
Welzijn op recept
NR. 65 Essentie
Huisartsen verwijzen mensen door naar een ‘welzijn op recept’-coach. Huisartsen zijn heel medisch gericht, terwijl er vaak ook sprake is van sociale problematiek. Welzijn op recept geeft de mogelijkheid om dan door te verwijzen naar een coach die meer gericht is op de maatschappelijke problematiek.
Financieel (saldo) *
* Het saldo is een indicatie van de mogelijke besparing
Argumenten
2022
2023
2024
p.m.
p.m.
p.m.
Tegen • Het kan alleen slagen met commitment van huisartsen, zorgaanbieders, het voorveld en De Kleine Schans; • Het vraagt een cultuurverandering van inwoners omdat ze iets anders krijgen dan gewend; • De financiële resultaten zijn lastig te monitoren. Opmerkingen laatste witboekbijeenkomst
Heel goed initiatief maar essentieel dat alle zorgaanbieders en alle mensen die er mogelijk mee te maken kunnen krijgen, dus dat iedereen mee doet, anders sterft het in schoonheid.
Voorwaarden voor invoering
Commitment van hierboven genoemde partijen op samenwerking.
Juridisch haalbaar
Ja.
Tijdpad
Willen er resultaten zijn, dan moet dit concept goed werken en daar is naar verwachting twee jaar nodig.
Structurele consequenties formatie
Mogelijk, maar afhankelijk met implementatie.
100%
Nee
0%
Onthouden van stemmen
0%
40
Essentie
Het inzetten van het potje van Anja Assisteert voor het ontwikkelen van nieuwe initiatieven.
Financieel (saldo) *
* Het saldo is een indicatie van de mogelijke besparing
Argumenten
Voor • Het draagt bij aan demedicaliseren; • Het past bij de transformatie.
Ja
Inzet geldpotje Anja Assisteert
NR. 77
2022
2023
2024
p.m.
p.m.
p.m.
Voor • Past bij de transformatie; • Hiermee kunnen nieuwe initiatieven worden ontwikkeld. Tegen • Het potje is geen budget waar de gemeente vrij over kan beschikken; • Het is geen structureel budget.
Opmerkingen laatste witboekbijeenkomst
In dit potje zit momenteel € 18.500. Het potje is als volgt ontstaan: Anja Assisteert kent een specifieke organisatievorm (maatschap) waardoor haar uurtarief voor huishoudelijke hulp circa € 5,00 lager is dan de vaste uurprijs die contractueel is vastgelegd. (Een lager tarief in rekening brengen kan daarom niet.) Anja Assisteert stort het verschil van € 5,00 in een apart potje en ziet het als geld van de gemeente Woudenberg. Zij zou graag zien dat het in het sociaal domein geïnvesteerd wordt.
Voorwaarden voor invoering
Overeenstemming met Anja Assisteert.
Juridisch haalbaar
Ja
Tijdpad
Afhankelijk van de alternatieve hulpvormen die bedacht worden.
Structurele consequenties formatie
Naar verwachting niet.
Ja
97%
Nee
0%
Onthouden van stemmen
3%
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
41
Eisen ingekochte zorg
NR. 88 Essentie
A) Meer investeren in het ontwikkelen en/of opzetten van laagdrempelige informele zorgvormen om een verschuiving van formele naar informele zorg mogelijk te maken. B) Meer werken met taakgerichte contracten met een klein consortium van aanbieders. Zodat gemeenten en aanbieders gezamenlijk een transformatieopgave kunnen realiseren.
Financieel (saldo) *
* Het saldo is een indicatie van de mogelijke besparing
Argumenten
2022
2023
2024
p.m.
p.m.
p.m.
Voorwaarden voor invoering
Goede analyse van mogelijke informele zorgvormen en het opzetten van een plan van aanpak voor de implementatie.
Juridisch haalbaar
Ja.
Tijdpad
Een analyse en het opzetten van nieuwe informele zorgvormen vraagt tijd. Eerste voorzichtige besparingen kunnen waarschijnlijk in 2023 gerealiseerd worden. Naar verwachting niet, maar het opzetten van informele zorgvormen vraagt over langere periode aanzienlijke ambtelijke inzet.
Ja
83%
Nee
0%
Onthouden van stemmen
17%
42
Essentie
A) Meer inzet van informele zorgvormen (Buurtgezinnen/Homestart); B) geen pleegzorgbegeleiding meer bij de BSA (breed spectrum aanbieders).
Financieel (saldo) *
* Het saldo is een indicatie van de mogelijke besparing
Argumenten
Voor • Het past bij de transformatie; • Meer ruimte voor innovatie; • Meer sturing op zorgaanbod; • Het sluit aan bij de inkoopstrategie van de Regio Amersfoort. Tegen • Voorwaarde is overeenstemming in de regio; • Kiezen voor contracten met minder zorgaanbieders heeft gevolgen voor zorgaanbieders en de keuzevrijheid van cliënten.
Structurele consequenties formatie
Jeugdzorg (pleegzorg)
NR. 83
2022
2023
2024
p.m.
p.m.
p.m.
Voor • A) Door informeel ondersteuningsgezin is duurzamere ondersteuning in nabijheid geborgd; • B) Als een wijkteam het gezin beter kent, kan deze de vinger goed aan de pols houden en ook snel schakelen indien ondersteuning nodig is; • Past bij de transformatie. Tegen • De (financiële) effecten zijn lastig te monitoren; • B) Voorstel vraagt afstemming met de regiogemeenten.
Voorwaarden voor invoering
B) Pleegzorgbegeleiding: Analyse ingezette pleegzorg Inkoop pleegzorg(begeleiding)
Juridisch haalbaar
Ja
Tijdpad
B) Pleegzorgbegeleiding: Afhankelijk van in hoeverre in huidige inkoop te verwezenlijken. Op zijn vroegst in 2023.
Structurele consequenties formatie
Naar verwachting niet.
Ja
80%
Nee
0%
Onthouden van stemmen
20%
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
43
Jeugdzorg (meer regionale samenwerking)
NR. 82 Essentie
Meer regionale samenwerking bij de inkoop en het ontwikkelen van preventieve, informele jeugdzorginterventies.
Financieel (saldo) *
* Het saldo is een indicatie van de mogelijke besparing
Argumenten
2022
2023
2024
p.m.
p.m.
p.m.
Voor • Meer preventief aanbod; • Mogelijkheid om informeel aanbod te ontwikkelen voor doelgroepen met een kleine omvang.
Essentie
Samenwerken in de regio kan ook remmend werkend. In dat geval is het soms beter om het als gemeente zelf te doen.
Voorwaarden voor invoering
Medewerking van regiogemeenten; Ambtelijke inzet; Helderheid over doelgroep en benodigd preventief/informeel aanbod.
Juridisch haalbaar
Ja.
Tijdpad
Uitwerking van dit voorstel bestaat uit een aantal stappen: Het bepalen van de doelgroep en het aanbod, samenwerking zoeken met regiogemeenten en eventueel het opzetten van nieuw informeel aanbod. Resultaat is vanaf half 2022 te verwachten.
Structurele consequenties formatie
Naar verwachting niet, maar vraagt wel voor een langere periode ambtelijke investering.
Ja
73%
Nee
4%
Onthouden van stemmen
23%
44
Standaard wordt de BSA ingezet bij vragen voor specialistische begeleiding.
Financieel (saldo) *
* Het saldo is een indicatie van de mogelijke besparing
Argumenten
2022
2023
2024
p.m.
p.m.
p.m.
Voor • Zorg op maat blijft mogelijk; • Kosten landelijk transitie arrangement gaan naar omlaag; • Voorstel sluit goed aan bij de beweging die de gemeente wil maken. Tegen • Afhankelijk van de samenwerking met huisartsen of medisch specialisten.
Tegen • Vraagt over een langere periode ambtelijke investering; • Vraagt medewerking van regiogemeenten. Opmerkingen laatste witboekbijeenkomst
Jeugdzorg (Keuzevrijheid beperken)
NR. 84
Voorwaarden voor invoering
Samenwerking met verwijzers.
Juridisch haalbaar
Ja
Tijdpad
Samenwerking en commitment op afspraken is lastig te plannen, maar in de loop van 2022 zou haalbaar moeten zijn.
Structurele consequenties formatie
-
Ja
83%
Nee
0%
Onthouden van stemmen
17%
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
45
7. UITGEWERKTE (BESPARINGS)VOORSTELLEN In het vorige hoofdstuk zijn de denkrichtingen (veelal in lijn met de transformatieopgave) inzichtelijk
Ook anders dan bij de bezuinigingsdialoog van 2013 is dat er meer professionals aan de dialoog
gemaakt. Tijdens de eerste en de tweede bijeenkomst zijn de deelnemers met elkaar aan de slag
deelnamen die wel in of voor Woudenberg werkzaam zijn, maar zelf niet in Woudenberg wonen.
gegaan om te komen tot concrete bezuinigingsvoorstellen. Na de 2e bijeenkomst resulteerde dit
In de aanloop naar de vierde bijeenkomst hebben enkele deelnemers (voornamelijk professionals)
in 88 voorstellen. Deze voorstellen waren niet uniek, met andere woorden: er waren dubbelingen
aangegeven dat zij het liefst alleen stemden op voorstellen die betrekking hebben op hun
aanwezig.
vakgebied. Zij spraken uit zich niet senang te voelen bij het stemmen op bezuinigingen die gaan over de voorzieningen in het dorp. Om in te spelen op dit geluid hebben wij ervoor gekozen om
Op verzoek van de deelnemers zijn de voorstellen geclusterd per onderwerp en zijn de dubbelingen
de deelnemers de mogelijkheid te geven om zich per voorstel te onthouden van stemmen. Ook
eruit gehaald . In dit hoofdstuk zijn de uitgewerkte voorstellen waarbij een opbrengst gegenereerd
is met alle deelnemers besproken dat het resultaat van de stemming in percentages transparant
wordt opgenomen.
inzichtelijk gemaakt wordt. Hiermee wordt ook recht gedaan aan de mensen die oneens gestemd hebben of zich hebben onthouden van stemmen. Een voorstel met alleen maar eens en oneens
Met de deelnemers is besproken waarom de intern adviseurs concludeerden dat met een deel van
stemmen kan wellicht anders beoordeeld worden dan een voorstel met alleen eens stemmen en
de voorstellen geen opbrengst gegenereerd kon worden. Zij hebben hiermee ingestemd, en er in
verder onthoudingen van stemmen.
sommige gevallen nog wel een opmerking bij geplaatst. De voorstellen waarmee geen opbrengst gegenereerd wordt, zijn samen met de opmerkingen als bijlage bij dit witboek opgenomen.
De volgorde van de voorstellen is gekoppeld aan de stemming/draagkrachtinventarisatie die in de vierde witboekbijeenkomst gehouden is. De deelnemers zijn in de gelegenheid gesteld om per
Om voor de gemeenteraad inzichtelijk te maken of er sprake is van gedragen voorstellen is er
voorstel aan te geven of zij het eens of oneens zijn met het voorstel of dat zij zich wilden onthouden
tijdens de vierde witboekbijeenkomst een draagvlakinventarisatie gehouden. De deelnemers zijn
van stemmen. In totaal hebben 30 deelnemers hun stem uitgebracht.
vanaf de allereerste bijeenkomst (in de groenboekfase) geïnformeerd over het feit dat er in de
Als eerste zijn in dit hoofdstuk de voorstellen opgenomen waarop de meeste mensen eens gestemd
vierde bijeenkomst gestemd zou gaan worden over de voorstellen.
hebben (tussen de 100 en 75 procent). Daarna zijn de voorstellen van 74 tot en met 50 procent weergegeven en we sluiten paragraaf 7.2 af met de voorstellen van 49 t/m 25 procent en de
Er is meerdere malen gesproken over de weergave/volgorde van deze voorstellen in dit witboek. In het
voorstellen waarbij 24 procent of minder het eens is met dat voorstel.
witboek van de bezuinigingsdialoog 2013 is ervoor gekozen om na een stemming een waardeoordeel (kansrijk, verdeeld en controversieel) aan de voorstellen toe te voegen. Deze bezuinigingsdialoog heeft volledig digitaal en in twee groepen plaatsgevonden. De deelnemers konden hierdoor niet gezamenlijk bepalen of zij het voorstel als kansrijk wilden bestempelen. Mede hierdoor is er in dit witboek expliciet voor gekozen om geen waardeoordeel toe te voegen aan de uitgewerkte voorstellen. Tijdens de witboekbijeenkomsten is meerdere malen gebleken dat deelnemers geen gelijk beeld hebben van wanneer een voorstel kansrijk is. Waar de ene deelnemer een voorstel met 50% eens ziet als kansrijk is dat bij een andere deelnemer bijvoorbeeld 80%.
46
DE WOUDENBERGSE BEZUINIGINGSDIALOOG 2020/2021
47
7.1 Financiële opbrengst voorstellen
Bij de berekening van de opbrengsten is rekening gehouden met het effect van andere (vergaandere) voorstellen met meer draagvlak. Als voorbeeld: voorstel 2b en 2c gaan uit van een vast percentage
Besparing conform voorstel minus effect soortgelijk voorstel met meer draagvlak Nummer Onderwerp
2022
2023
2024
Voorstellen 100 - 75% eens 20
Kunst- en cultuurbeleid
€ 12.500
€ 12.500
€ 12.500
9
Sport
€0
€ 8.864
€ 17.727
44
Jeugd- en jongerenwerk
€0
€ 23.800
€ 23.800
79
Wmo (dagactiviteiten
- € 3.636
€ 45.490
€ 70.053
27
Wmo (DemenTalen)
€ 10.000
€ 10.000
€ 10.000
75
Wmo (huishoudelijke hulp)