04. Jaarstukken 2023 Woudenberg 27 juni 2024.pdf

- 97 -

B. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het weerstandsvermogen is het vermogen om onverwachte, substantiële kosten op te vangen, zonder dat de uitvoering van de taken en de bedrijfsvoering in gevaar komt. Het geeft de robuustheid van de financiële positie aan. Om vast te kunnen stellen of het weerstandsvermogen voldoende is, inventariseren wij de belangrijkste risico’s. De risico’s zetten we af tegen de middelen en mogelijkheden om de risico’s op te vangen. Beleidskaders Het algemene beeld ten aanzien van het weerstandsvermogen is vastgelegd in de beleidsbegroting 2023-2026. Beleidswijzigingen op dit gebied worden indien van toepassing aan u voorgelegd door middel van een raadsvoorstel. Het beleid van onze gemeente voor het weerstandsvermogen is vastgelegd in de volgende nota’s: Beleidsstuk of beheerplan

Jaar vaststelling

Notitie risicomanagement Notitie stille reserves 2020 Notitie herschikking reserves

2006 2020 2020

Planperiode N.v.t. N.v.t. N.v.t.

Ontwikkelingen Oekraïne De oorlog in Oekraïne heeft direct gevolgen voor onze organisatie. Enerzijds voor het regelen van opvang en de bijbehorende werkzaamheden, kosten en opbrengsten en anderzijds voor de gevolgen van de oplopende prijzen van energie en daarmee oplopende prijsstijgingen van in te kopen diensten en goederen. Op het gebied van het weerstandsvermogen en risicomanagement zijn er verder geen externe ontwikkelingen te melden. Risicoprofiel Hier presenteren wij de belangrijkste risico’s. De prioritering van de risico’s vindt plaats aan de hand van de volgende schaalindeling van de kans: Schalen voor de inschatting van de kans dat het risico zich in volle omvang voordoet - Groot (= 60%) : waarschijnlijk, de kans dat de gebeurtenis zich voordoet is groot; - Gemiddeld (= 40%) : mogelijk, de kans dat de gebeurtenis zich voordoet is gemiddeld; - Klein (= 20%) : de kans dat de gebeurtenis zich voordoet is klein.

- 98 -

Bij de risico’s maken wij onderscheid tussen structurele risico’s, deze kunnen zich elk jaar weer opnieuw voordoen, en incidentele risico’s. Incidentele risico’s doen zich slechts eenmaal voor. Dit geldt bijvoorbeeld voor de grondexploitaties. Doet het risico zich voor moet er eenmalig een verliesvoorziening gevormd worden en is er geen sprake meer van een risico. Programma risico’s In de volgende tabel presenteren wij de inschatting van de belangrijkste structurele risico’s per programma op basis van de werkelijke cijfers 2023: Programmarisico’s

Rekening 2023

Risico %

Omvang risico

Kans

Bedrag risico

Programma 1 - Samenleving Leerlingenvervoer

636.000

10%

63.600

60%

38.160

Onderwijshuisvesting

149.000

100%

149.000

60%

89.400

Sociaal domein uitgaven

8.179.000

10%

817.900

60%

490.740

Totaal programma 1 - Samenleving

8.964.000

1.030.500

618.300

Programma 2 - Leefomgeving Volksgezondheid/groen Totaal programma 2 - Leefomgeving

P.m.

-

P.m.

50.000

60%

50.000

30.000 30.000

Programma 5 - Bestuur en dienstverlening Gemeenschappelijke regelingen

2.600.000

5%

130.000

60%

78.000

Salarissen en sociale lasten a.g.v. hoger inwonertal

440.000

50%

220.000

60%

132.000

Totaal programma 5 - Bestuur en dienstverlening

3.040.000

350.000

210.000

Algemene dekkingsmiddelen Algemene uitkering Herijking algemene uitkering Totaal Algemene dekkingsmiddelen

22.649.000

2,5%

566.225

40%

226.490

0

100%

0

50%

0

22.649.000

Overige kleine risico's Totaal

566.225 0,6%

34.653.000

150.000 2.146.725

226.490 20,0%

30.000 1.114.790

- 99 -

Toelichting risico’s: Programma 1 - Samenleving - Leerlingenvervoer; Wij zijn wettelijk verplicht om een adequaat systeem van leerlingenvervoer aan te bieden. De kosten van het vervoer zijn sterk afhankelijk van het aantal leerlingen, het aantal ritten en de bestemming van de ritten. Doordat het een open-einde regeling betreft, moet als risico rekening worden gehouden met een bedrag van € 63.600 (= +/- 10 % van het huidige budget) met een kans hierop van 60%. Het uiteindelijke risicobedrag komt daarmee op € 38.160. - Onderwijshuisvesting; In 2020 hebt u het Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting gemeente Woudenberg (IHP) vastgesteld. Bij de vaststelling van het IHP hebt u structureel € 47.000 beschikbaar gesteld voor de uitbreiding van De Olijfboom en De Wartburg. Bij de vaststelling van het IHP hebt u besloten het financieel risico op te nemen dat onze gemeente loopt bij mogelijke beslissing van het Rijk om renovatie die de levensduur van een schoolgebouw verlengt onder de verantwoordelijkheid van de gemeente te laten vallen. Indien wij verantwoordelijk worden voor renovatie van scholen zullen in de toekomst de structurele lasten voor de gemeente stijgen met € 149.000. De kans hierop ramen we op 60%. Het risicobedrag komt daarmee op € 89.400.

- Sociaal domein; De taken en verantwoordelijkheden voor de Jeugdzorg en Wmo (de onderdelen dagactiviteiten en begeleiding) liggen voor een groot deel bij gemeenten. Net als bij leerlingenvervoer, betreft dit ook een open-einde regeling. In gelijke zin wordt ook voor het sociaal domein als risico rekening gehouden met 10% van de totale uitgaven, uitgaande van recente cijfers. 10% van het totale budget van € 8.179.000 is € 817.900. De kans hierop ramen we op 60%. Het risicobedrag komt daarmee op € 490.740. Programma 2 - Leefomgeving - Volksgezondheid/groen Wij kunnen geconfronteerd worden met ziekten en plagen zoals MKZ, teken en de eikenprocessierups. Voor preventie, toezicht en bestrijding hiervan is een beperkt budget beschikbaar. De kosten voor het bestrijden variëren, afhankelijk van de mate van overlast en de methode van bestrijding. Wij gaan uit van een financieel risico van € 50.000. Vanwege de klimaatverandering is de kans bijgesteld naar 60% met een risicobedrag van € 30.000. Programma 5 - Bestuur en dienstverlening - Gemeenschappelijke regelingen Het deelnemen aan gemeenschappelijke regelingen betekent het gedeeltelijk inleveren van autonomie op bepaalde beleidsterreinen. Besluiten met financiële gevolgen worden genomen door een bovengemeentelijk bestuursorgaan en zijn bindend voor alle deelnemende gemeenten.

Wij kunnen besluiten met betrekking tot nieuw beleid niet zelfstandig beïnvloeden, met als gevolg dat de financiële consequenties een voldongen feit zijn. Als risico nemen we 5% op van de totale bijdrage van € 2.600.000 is € 130.000. De kans hierop ramen we op 60%. Het risicobedrag komt daarmee op € 78.000. - Salarissen en sociale lasten als gevolg van hoger inwonertal In 2022 bereiken wij naar verwachting de grens van 14.000 inwoners. Blijft dit gedurende twee jaar op 1 januari zo, dan heeft dit gevolgen voor het loongebouw van onze organisatie, waarbij het tijdstip en de omvang vooralsnog onduidelijk zijn Het risico schatten wij in op € 440.000 met een risico van 50% en een kans van 60%.

- 100 -

Algemene dekkingsmiddelen - Algemene uitkering; De algemene uitkering vormt een belangrijke risicofactor. De hoogte van de algemene uitkering is afhankelijk van heel veel factoren. Uitgaande van een marge van 2,5% van de geraamde algemene uitkering bedraagt het inkomstenrisico € 566.225. Hiervan nemen we 40% is € 226.490 mee als risicobedrag. - Herijking algemene uitkering; Het herijkingseffect is meegenomen in de algemene uitkering. Overige kleinere risico’s Het gaat hierbij om diverse risico’s met een beperkte financiële impact (bedragen < € 25.000). Voorbeelden hiervan zijn risico’s in verband met garantstellingen, juridische procedures, rente en vandalisme. Daarnaast is er een incidenteel risico, de voorziening wethouderspensioenen: Programmarisico’s - incidenteel Begroting Risico 2023 % Voorziening Wethouderspensioenen

1.328.000

Omvang risico

10,00%

Kans

132.800

Bedrag risico 60%

Risico’s grondexploitatie De incidentele risico’s voortvloeiend uit de grondexploitaties bedragen per 31 december 2023: Grondexploitatierisico’s Risico Nog te Voorziening realiseren winst

79.680

Omvang risico

Kans

Concreet risico

Bouwgronden in exploitatie 1.Hoevelaar fase 1 (8e herziening)1

83.305

540.446

0

0

0,00%

0

2.Hoevelaar fase 2 (1e herziening)1

318.360

556.302

0

0

0,00%

0

20,00%

320.000

Bouwgronden niet in exploitatie Overige gronden (perceel Laagerfseweg)

1.600.000

Totaal 2.001.665 Toelichting risico’s grondexploitaties: 1. Het risico kan worden opgevangen binnen de grondexploitatie.

1.096.748

0

0

320.000