Document · PDF

04.Begroting gemeente Woudenberg 2024-2027.pdf

Raadscommissie 10 oktober 2023, gemeente WoudenbergBij agendapunt: 7: Begroting 2024-202737.048 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Beleidsbegroting 2024-2027

Gemeente Woudenberg

Inhoud concept beleidsbegroting Algemeen Strategiekaart Bestuurlijk kader Uitgangspunten samenstellen concept begroting Procedure begrotingsbehandeling Programma’s en paragrafen Programma’s 1. Samenleving 2. Leefomgeving 3. Veiligheid 4. Ruimte, wonen en ondernemen 5. Dienstverlening Algemene dekkingsmiddelen Reserves en voorzieningen Paragrafen Algemeen A. Lokale heffingen B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing C. Onderhoud kapitaalgoederen D. Financiering E. Bedrijfsvoering F. Verbonden partijen G. Grondbeleid (inclusief grondprijsbrief) Bijlagen Overzicht lasten en baten 2024 Structureel begrotingssaldo 2024-2027 Totaaloverzicht lasten en baten 2024-2027 Budgetaanpassingen per programma t.o.v. 2023 Overzicht reserves en voorzieningen Mutaties reserves 2024-2027 Mutaties reserves 2024 Belastingtarieven Voorbeelden lastendruk 2024 t.o.v. 2023 Kerngegevens Balansramingen EMU-saldo Kosten en opbrengsten per taakveld (BBV) Verplichte indicatoren Programma-indeling Overzicht kader stellende beleidsnota’s

Bladzijde

1 5 7 Bladzijde

10 23 34 44 53 68 72

PA 01 PA 04 PA 09 PA 18 PA 37 PA 44 PA 49 PA 63 Bladzijde Bij 02 Bij 03 Bij 04 Bij 05 Bij 11 Bij 12 Bij 14 Bij 15 Bij 16 Bij 17 Bij 18 Bij 19 Bij 20 Bij 24 Bij 25 Bij 27

STRATEGIEKAART Algemene visie We hebben vertrouwen in onze inwoners, ondernemers en organisaties en samen gaan we efficiënt aan de slag voor een sociaal en veilige toekomst voor ons dorp. Wij staan voor een zelfstandig Woudenberg en dagelijks werken wij aan het in balans houden van onze financiële situatie. Een dorp waar iedereen mee kan doen, we omzien naar elkaar en iedereen zich thuis voelt. De gemeente is een dienstverlener en partner die passend binnen haar mogelijkheden meedenkt, participeert en faciliteert.

Uitvoering binnen weten regelgeving

Wat is onze visie voor de komende jaren? Samenleving

Leefomgeving

Inwoners doen naar vermogen mee en zien om naar elkaar. Waar nodig komt de gemeente samen met inwoners en maatschappelijke organisaties tot collectieve en individuele oplossingen voor ondersteuning en zorg.

Inwoners en ondernemers voelen zich thuis en participeren in een veilige leefomgeving. Een ruimte waar een ieder vrij in kan bewegen, die ook beleefd en gevoeld wordt als gemeenschappelijk, als openbaar, als van ons allen.

M. Van de Graaf en D.J. Boeve – de Kruif

Veiligheid

Ruimte, wonen en ondernemen

Dienstverlening

Woudenberg is een gemeente waarin inwoners zich veilig voelen, weerbaar zijn en omzien naar elkaar. Overlast, ondermijnende criminaliteit en cybercrime zijn een uitzondering en worden integraal opgepakt.

Een vitaal Woudenberg met ruimte voor wonen, werken en samenleven.

Inwoners, ondernemers en organisaties ervaren de gemeente Woudenberg als dienstverlener en partner.

M. Jansen

M. Jansen, H.J. Molenaar, M. van de Graaf en D.J. Boeve - de Kruif

M. Jansen en H.J. Molenaar

Wat zijn onze maatschappelijke effecten de komende jaren? Samenleving

Leefomgeving

Veiligheid

Ruimte, wonen en ondernemen

Gezondere leefstijl van de inwoners. Meer maatschappelijk en sociaal actieve inwoners.

Een veilige openbare ruimte.

Gezamenlijk aanpakken cybercrime

Borgen verkeersveiligheid.

Bestrijding ondermijnende criminaliteit

Vitaal dorp met ruimte voor het ontwikkelen van passend woning- en bedrijfsaanbod.

Samen met inwoners komen tot meer lokale, passende en integrale antwoorden op hun ondersteuningsvragen.

Geen toename van wateroverlast door klimaatontwikkelingen.

Verbindingen tussen zorg en veiligheid Verhogen meldingsbereidheid

Adequaat reageren op maatschappelijke onrust

Minder inzet van specialistische zorg door het stimuleren van innovatieve en adequate zorgverlening.

M. Van de Graaf en D.J. Boeve – de Kruif

M. Van de Graaf en D.J. Boeve - de Kruif

M. Jansen

Ja, mits als basis voor vergunningverlening en ruimtelijke plannen en het faciliteren van particulier initiatief. Duurzaamheid voor mens, milieu en markt.

M. Jansen, H.J. Molenaar, M. van de Graaf en D.J. Boeve – de Kruif

Dienstverlening

Ondersteunen van bewonersinitiatieven die minimaal kostenneutraal zijn. Meedenken, participeren en faciliteren van de inwoners, ondernemers en organisaties, passend bij de mogelijkheden. Digitale dienstverlening waar mogelijk en persoonlijke dienstverlening waar nodig. Zorgvuldig beheer en gebruik van gegevens van inwoners, ondernemers en organisaties. Effectieve en efficiënte bedrijfsvoering.

M. Jansen en H.J. Molenaar

Bestuurlijk kader Algemeen financieel beeld Het financiële ravijn komt naderbij, wederom heeft het Rijk in 2023 geen oplossing geboden voor de structurele financiering van de decentrale overheden. Waar de gemeenten zien dat eerst 4 miljard euro gekort werd op het gemeentefonds, is na aanvulling dit bedrag nog steeds meer dan 3 miljard euro minder in 2026 en verder. In het licht van het financiële ravijn heeft de VNG een advies uitgebracht over de begrotingen 2024 e.v. De VNG geeft aan dat tekorten inzichtelijk moeten worden gemaakt voor het Rijk en benadrukt het belang van zo realistisch mogelijk begroten. Dit geeft de urgentie weer van de structurele problematiek. Voor Woudenberg betekent dit dat de bij de Kadernota 2024 afgesproken handelwijze, namelijk de inzet van de algemene reserve om de tekorten in de jaren 2026 en 2027 af te dekken, uit de conceptbegroting wordt gehaald. Door deze onttrekkingen uit de conceptbegroting te halen, worden de tekorten voor 2026 en 2027 zo zuiver mogelijk in beeld worden gebracht. Het uitgangspunt uit de Kadernota blijft overeind dat we de positieve begrotingsresultaten van 2024 en 2025 willen benutten voor de versterking van de vermogenspositie en dat de algemene reserve, indien het Rijk niet tot inkeer komt, benut kan worden voor het dempen van de negatieve begrotingsresultaten van 2026 en 2027.

Het inzichtelijk maken van deze methode is door het college ook toegezegd in eerdere beantwoording van raadsvragen. De hoop van de VNG en gemeenten is dat het Rijk hierdoor maatregelen zal nemen om de decentrale overheidsfinanciën te versterken. De VNG voert hier al langer gesprekken over met de fondsbeheerders, maar in alle eerlijkheid is het de verwachting dat echte structurele keuzes worden uitgesteld tot na de landelijke verkiezingen en de vorming van een nieuw kabinet. Ambtelijk heeft over deze handelswijze overleg plaatsgevonden met de provincie als toezichthouder op onze financiën. De provincie heeft aangegeven dat zij zich dit jaar in haar toezicht richt op een realistische begroting en een sluitende begroting in het eerste jaar en het liefst ook het tweede jaar. Woudenberg noteert in het eerste jaar een stevig overschot en ook het tweede jaar laat een plus zien. De problematiek start pas in het jaar dat de structurele financiering stevig daalt (2026). De verwachting van het college is dan ook dat deze conceptbegroting geen reden is voor verscherpt toezicht vanuit de toezichthouder. Duurzame financiën Het advies van de VNG ontslaat onze gemeente niet van de plicht onze financiën duurzamer te maken en sinds de ondertoezichtstelling van de provincie in 2021, is de gemeente actiever bezig om de gemeente financieel gezond(er) te maken.

In dit kader is door een externe adviseur een dashboard financiële gezondheid opgesteld. Het dashboard bevat in totaal 23 indicatoren verdeeld over vijf categorieën. In de auditcommissie van 4 september jl. is een eerste voorstel van het college in dit kader, besproken. Naar aanleiding van deze interessante bespreking, heeft het college het voorstel op onderdelen aangepast. In de bijlage bij deze conceptbegroting treft u het memo inclusief bijlagen aan waarin het college voorstelt om ten aanzien van vijf indicatoren een target of streefwaarde vast te stellen om de resultaten van deze indicatoren de komende jaren te verbeteren. Indien het Rijk geen aanvullende financiële middelen beschikbaar gaat stellen voor de jaren vanaf 2026, zal de gemeente stevig moeten ingrijpen in de taken die zij uitvoert. In dit kader lobbyt het college waar zij kan om het geluid van de VNG kracht bij te zetten. Zo is tijdens het jaarcongres ingestemd met de resolutie over de zekerheid van structurele financiën en neemt de wethouder Financiën plaats in de kopgroep Financiën van de K80 (het overleg tussen kleine gemeenten). Gezien het financiële ravijn en de herijking van het gemeentefonds wil het college zich voorbereiden op de terugval in financiering. Eerdere discussies hebben onze taken al in vergaande mate beperkt en veel lucht uit de gemeentelijke begroting geperst.

Hierdoor valt, indien de terugval in financiering zich daadwerkelijk voordoet, niet te ontkomen aan een brede kerntakendiscussie. Om dit op een prudente manier te doen en te kunnen leren van ervaringen van dergelijke trajecten bij andere gemeenten, wil het college voor deze discussie externe ondersteuning en/of projectleiding organiseren. Het voeren van een bezuinigingsdialoog of het toepassen van de kaasschaafmethode, wordt niet wenselijk en afdoende geacht. Omdat een kerntakendiscussie veel van de ambtelijke organisatie vraagt en omdat het tegelijkertijd gaat het om taken die onze eigen medewerkers uitvoeren en aan het hart gaan, is een secuur proces vereist ook vanwege de arbeidspositie van medewerkers.

In dat kader wordt een kredietaanvraag voorbereid die uiterlijk in januari 2024 aan de gemeenteraad zal worden voorgelegd. Begrotingsresultaten 2024-2027 Deze conceptbegroting 2024 – 2027 bevat voor 2024 en 2025 een sluitend meerjarenperspectief en worden 2026 en 2027 afgesloten met een tekort. De totstandkoming van de conceptbegroting 2023-2026 ziet er financieel als volgt uit: Begrotingsresultaten (x € 1.000) Vaststelling begroting 2023-2026 (raad oktober 2022) Tussentijdse aanpassingen naar aanleiding van raadsbesluiten

2024

2025 348

2026 366

2027 58

Totaal 58

831

348

366

831

Programma 1 Samenleving

365

-830

-776

-766

-2.007

Programma 2 Leefomgeving

-175

-173

-163

-146

-658

Programma 3 Veiligheid

-184

-735

Programma 4 Ruimte, wonen en ondernemen

-59

-193

-246

-270

-768

Programma 5 Dienstverlening

-1.701

-1.158

-712

-781

-4.352

Algemene dekkingsmiddelen

2.467

1.981

1.594

1.537

7.578

Reserves

215

362

-860

-863

-1.145

1.276

172

-1.290

-1.415

-1.256

Begrotingsresultaten (inclusief tussentijdse raadsbesluiten) Voorgestelde aanpassing budgetten:

Begrotingsresultaten + = begrotingsoverschot - = begrotingstekort

Indien de toevoegingen aan de algemene reserve in 2024 en 2025 zoals opgenomen in de Kadernota 2024 en de geplande onttrekkingen uit de algemene reserve ter dekking van de tekorten in 2026 en 2027 wel zouden zijn verwerkt in de begrotingsresultaten, geeft dit het volgende beeld: Begrotingsresultaten (x € 1.000) Begrotingsresultaten

2024 1.276

2025 172

2026 -1.290

2027 -1.415

Totaal -1.256

Bij niet corrigeren toev./ontr. Algemene reserve

-460

-470

800

670

Begrotingsresultaten

816

-298

-490

-615

-586

+ = begrotingsoverschot - = begrotingstekort

Afgezien van het advies van VNG om zo realistisch mogelijk te begroten en de tekorten vanaf 2026 duidelijk in beeld te brengen, resulteert met deze mutaties ook een tekort in 2025. Daar de provincie bij haar beoordeling ook naar het resultaat van 2025 zal kijken en een positief resultaat voor dat jaar bij die beoordeling belangrijk wordt geacht, zou de handelswijze van de kadernota ook voor 2025 moeten worden aangepast daar met de geplande toevoeging aan de algemene reserve een tekort zou resulteren. Relevante mutaties Geen grote structurele beleidswijzigingen De conceptbegroting die voor u ligt is beleidsarm. Aangezien de financiën in de jaren 2026 en 2027 een mogelijke grote terugval in het budget laten zien, is het onverantwoord nu grote structurele financiële toevoegingen aan de uitgaven te doen. De focus in de conceptbegroting is gericht op loon- en prijsindexatie, het niet laten stijgen van de lasten voor onze inwoners en op het uitvoeren van onze taken. De meeste mutaties met een financieel effect zijn dan ook het gevolg van loon- en prijsindexatie. In 2023 hebben VNG, IPO en Rijk afspraken gemaakt over de hervormingsagenda Jeugd. Dit om structureel te investeren in een betere Jeugdzorg, maar ook om deze betaalbaar te houden. Het betekent de facto een bezuiniging op de financiering, die in latere jaren groter wordt.

Dit is een aanvullende reden voor de te verwachten tekorten. Tegelijk lopen de financiële middelen voor jeugdzorg de komende jaren terug en zijn wijzigingen ten aanzien van een aantal specifieke indicatoren op het gebied van Wmo (o.a. medicijngebruik) een belangrijke oorzaak waarom de herijking van het gemeentefonds zo negatief uitvalt. In de bijlage bij het dashboard financiële gezondheid zijn ten aanzien van de herijking van het gemeentefonds een memo en presentatie van de externe adviseur bijgevoegd waarin de nadelige Woudenbergse effecten geanalyseerd zijn.

Technische wijzigingen Daarnaast treft u in deze conceptbegroting veel technische wijzigingen aan. De lasten ten aanzien van het personeel moeten, op basis van landelijke wetgeving, bijvoorbeeld specifiek aan beleidsprogramma’s worden toegerekend. Daardoor lijken er grote verschuivingen te zijn, maar een groot deel is budgettair neutraal. In het financiële overzicht in de beleidsprogramma’s is per mutatie aangegeven of dit het geval is. Differentiatie De gemeenteraad heeft bij de behandeling van de Kadernota 2024 het college gevraagd om scenario’s op te stellen om de rioolheffing te differentiëren , waarbij eenpersoonshuishoudens een lager tarief gaan betalen dan meerpersoonshuishoudens en bedrijven. In bijlage 4 is een uitwerking met vier verschillende scenario’s opgenomen. Dit zijn de scenario’s (1) geen differentiatie toepassen, (2) eenpersoonshuishoudens krijgen een verlaging van € 5, (3) eenpersoonshuishoudens krijgen een verlaging van € 10 of (4) eenpersoonshuishoudens krijgen een verlaging van € 15. Hierbij is het uitgangspunt gehanteerd dat de opbrengst van de conceptbegroting (nagenoeg) gelijk blijft waardoor meerpersoonshuishoudens en bedrijven variant van € 1,25 in scenario 2 tot € 4,55 in scenario 4 meer gaan betalen.

Het college stelt voor om te kiezen voor scenario 3 waarbij eenpersoonshuishoudens een verlaging krijgen van € 10 en meerpersoonshuishoudens en bedrijven een verhoging van € 2,90. Door voor dit scenario te kiezen bedraagt het verschil tussen eenpersoons- en meerpersoonshuishoudens in Woudenberg € 12,90. Dit komt globaal overeen met het landelijke verschil van € 14. De komende periode wordt ter voorbereiding op de Kadernota 2025 een nadere analyse gemaakt hoe de opbrengsten OZB niet-woningen en OZB woningen zich verhouden tot de ﬁcCeve belasCngopbrengsten waarmee het Rijk onze algemene uitkering corrigeert. Naar verwachCng zal dit in de Kadernota 2025 in elk geval leiden tot een voorstel tot verhoging van de OZB niet-woningen. Reserve dorpsvoorzieningen De reserve dorpsvoorzieningen biedt het college de mogelijkheid om met incidentele middelen wel enkele beleidsrijke ontwikkelingen in gang te zetten dan wel te ontwikkelen, Vanuit het jaarrekeningresultaat 2022 is onlangs € 350.000 aan de reserve dorpsvoorzieningen toegevoegd. Bij de behandeling van de jaarrekening afgelopen juni heeft het college toegezegd om bij deze conceptbegroting met een concretisering van de reserve te komen. In de bijlage bij deze conceptbegroting treft u een memo aan met een voorstel ten aanzien van elf concrete bestedingen vanuit deze reserve.

In het navolgende overzicht zijn deze concrete voorstellen weergegeven en in de bijlage wordt dit nader toegelicht. Onderwerp Bedrag 1 Compensatie stijgende energiekosten inwoners / garantstelling 100.000 cultuur-en sportverenigingen 2 Openbare ruimte Dorpshart - incidentele maatregelen * 25.000 3 Dorpsrand 50.000 4 Businesscase Cultuurhuis - krediet voor vervolgonderzoek 40.000 5 Onderzoek toekomst sporten Woudenberg PM 6 Opknappen oorlogsmonument bij de begraafplaats * 3.000 7 Toegangshek voormalige buitenplaats Groenewoude* 10.000 8 Verkeersveiligheids-onderzoek PM 9 Subsidieaanvraag 't Schilt 100.000 10 Expeditie Woudenberg * 18.000 11 Monument stil geboren kind * 18.500 Resterende ruimte 310.500 675.000

Ten aanzien van vijf onderwerpen (de onderwerpen met een *, te weten incidentele maatregelen openbare ruimte Dorpshart, het opknappen van het oorlogsmonument bij de begraafplaats, het toegangshek Groenewoude, Expeditie Woudenberg en het monument stil geboren kind) wil het college uw raad vragen om bij vaststelling van de conceptbegroting 2024 direct ook de betreffende middelen voor deze doelen beschikbaar te stellen vanuit de reserve dorpsvoorzieningen. Het gaat daarbij om bedragen van maximaal € 25.000. Door het direct beschikbaar stellen van deze bedragen, zal de concrete uitvoering ook op korte termijn kunnen starten.

Ten aanzien van de overige onderwerpen zal het college te zijner tijd via een raadsvoorstel de onttrekking uit de reserve aan u voorleggen. Stand van zaken ambtelijke organisatie In de bijlagen treft u ook een memo aan over de stand van zaken van de ambtelijke organisatie. De gemeenteraad heeft voor 2023 structurele en incidentele aanvullingen op de loonsom ter beschikking gesteld. In de afgelopen 12 maanden heeft Woudenberg 29 vaste medewerkers geplaatst en is het ziekteverzuim teruggelopen van gemiddeld bijna 12% in maart 2022 naar rond de 6% in september 2023. Daarnaast is in 2023 een medewerkersonderzoek gehouden. Dit onderzoek geeft weer dat de medewerkers positief zijn over de onderlinge verbondenheid en samenwerking en de waardering die zij ervaren en hun werk. De organisatieverandering die is ingezet wordt gezien als noodzakelijk. De organisatie behoudt de focus op (interne) opleidingen, het op orde brengen van de basis en het verminderen en voorkomen van verzuim. Maatregelen die zijn genomen en stappen die zullen worden gezet vindt u terug in het memo. Het college ziet dat de organisatie nog in transitie is, maar het enthousiasme van medewerkers werkt aanstekelijk. In 2024 werkt de organisatie aan een nieuwe organisatievisie, waarbij de blik naar buiten moet worden gericht en de gemeente responsiever moet worden op haar omgeving.

Dat de organisatie op stoom komt moet in 2024 ook voor de gemeenteraad voelbaar zijn. In 2023 is gekozen voor een uitbreiding van de griffie, tegelijk verwacht het college door het beter stroomlijnen van processen ook een betere afstemming met de raad ten aanzien van de actielijsten, moties en toezeggingenlijsten en een lange termijn agenda. Deze zaken moeten in het najaar van 2023 worden opgestart of zijn verbeterd. Inhuurkosten De voorspelde overschrijding op de loonsom, veroorzaakt door de hoge inhuurkosten is afgenomen van € 1,12 miljoen in 2022, naar € 630.000 in 2023 (inschatting Voorjaarsrapportage 2023). Voor het jaar 2024 neemt het college een bedrag van € 300.000 op in de conceptbegroting aan kosten voor externe inhuur. De toelichting op dit vlak vindt u in het memo over de stand van zaken van de ambtelijke organisatie. Het college hecht er evenwel aan om de inhuurkosten verder terug te dringen. Daarom is vanaf 2025 een structureel inhuurbudget van € 150.000 opgenomen. In bijgevoegd memo is nader toegelicht welke vuistregels in dit kader gehanteerd (gaan) worden. Afsluiting Samen met de gemeenteraad en de ambtelijke organisaCe blijJ het college scherp op de ﬁnanciën. Daarbij houden wij ons doel – om het goede te doen voor Woudenberg, voor onze inwoners, ondernemers en partners – alCjd voor ogen.

Daar zeKen wij ons elke dag met een open houding en met vertrouwen ten volle voor in. Burgemeester en wethouders van Woudenberg

D.C.G. Ruseler Secretaris

M. Jansen-van Harten Burgemeester

Uitgangspunten samenstellen concept begroting Voor de jaren 2024-2027 zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: 2024

2025

2026

2027

1. Aantal inwoners

14.600

2. Aantal woonruimten

5.800

3. Salarissen (cao-verhoging)

5,2 %

4. Prijss*jging kosten derden

div

5. Prijss*jging energiekosten

0,0 %

6. Renteomslag

0,0 %

7. Rente nieuwe investeringen

0,0 %

8. Rente grondexploita*es

0,0 %

9. Tarief OZB woningen

3,1 %

jaarlijks opnieuw bepalen

10. Tarief OZB niet woningen

3,1 %

jaarlijks opnieuw bepalen

11. Tarief rioolheﬃng gebruiker

0,0 %

jaarlijks opnieuw bepalen

12. Tarief rioolheﬃng eigenaar

0,0 %

jaarlijks opnieuw bepalen

13. Tarieven afvalstoﬀenheﬃng

0,0 %

jaarlijks opnieuw bepalen

14. Tarief toeristenbelas*ng (per overnach*ng)

3,1 %

jaarlijks opnieuw bepalen

15. Tarief hondenbelas*ng (per hond)

3,1 %

jaarlijks opnieuw bepalen

Toelich ng uitgangspunten 1.

Aantal inwoners: Inscha8ng op basis van werkelijk aantal inwoners medio juli 2023 en verwachte toename tot 1 januari 2024. Toename 2025 en verder wordt pas meegenomen in de volgende begro*ngen aangezien de kosten van toename inwoners ook pas in de volgende begro*ngen wordt meegenomen. 2. Aantal woonruimten: Inscha8ng aantal woonruimten gesplitst in woonfunc*e, logiesfunc*e, personen zorginstelling en uitwonende studenten. Vooral op basis van werkelijk aantal per 1 januari 2023 en verwachte toename tot 1 januari 2024. Toename 2025 en verder wordt pas meegenomen in de volgende begro*ngen aangezien de kosten van toename inwoners ook pas in de volgende begro*ngen wordt meegenomen. 3. Salarissen (cao-verhoging): Inscha8ng op basis van raming Centraal Planbureau maart 2023 (loonvoet sector overheid 2024). Dit percentage is ook benoemd in de meicirculaire 2023 van het Rijk. 4. Prijss*jging kosten derden: Waar nodig worden budge<en bijgesteld als gevolg van prijss*jgingen. De budgethouder doet daar een voorstel voor. 5. Prijss*jging energiekosten: De energiebudge<en van de gemeentelijke gebouwen en de openbare verlich*ng zijn in de begro*ng 2023-2026 ﬂink bijgesteld. In de conceptbegro*ng 2024-2027 worden de energiebudge<en op het niveau gehouden van de begro*ng 2023-2027. Recent is voor gas en elektra een nieuw contract afgesloten met Va<enfall voor de jaren 2024 en 2025.

In de periode september t/m november 2023 worden door het energiecollec*ef, waar Woudenberg bij is aangesloten, de prijzen vastgelegd voor het jaar 2024. 6. Renteomslag: Wordt op 0 % ingeschat. 7. Rente nieuwe investeringen: Wordt op 0 % ingeschat. 8. Rente grondexploita*es: Wordt op 0 % ingeschat. 9. Tarief OZB woningen: 3,1 % is inscha8ng op basis van raming Centraal Planbureau maart 2023 (inﬂa*e, na*onale consumentenprijsindex cpi 2024). Dit percentage is ook benoemd in de meicirculaire 2023 van het Rijk. 10. Tarief OZB niet woningen: 3,1 % is inscha8ng op basis van raming Centraal Planbureau maart 2023 (inﬂa*e, na*onale consumentenprijsindex cpi 2024). Dit percentage is ook benoemd in de meicirculaire 2023 van het Rijk.

6 11. Tarief rioolheﬃng gebruiker: In het Waterplan 2020-2024 is voorgesteld het tarief voor rioolheﬃng vanaf 2020 te laten s*jgen met € 5 (+/-2,1%) per jaar zodat in 2024 het kostendekkend tarief van € 238,82 (excl. inﬂa*e) wordt gerealiseerd. In 2023 bedraagt het totaaltarief (gebruiker en eigenaar) voor rioolheﬃng € 247,60. Hiermee is het kostendekkend tarief bereikt. Voor 2024 worden de tarieven bevroren. In 2024 wordt het nieuwe Waterplan opgesteld voor de komende jaren. Na besluitvorming over het nieuwe Waterplan wordt opnieuw beoordeeld en berekend welke tarieven we gaan hanteren. 12. Tarief rioolheﬃng gebruiker: In het Waterplan 2020-2024 is voorgesteld het tarief voor rioolheﬃng vanaf 2020 te laten s*jgen met € 5 (+/-2,1%) per jaar zodat in 2024 het kostendekkend tarief van € 238,82 (excl. inﬂa*e) wordt gerealiseerd. In 2023 bedraagt het totaaltarief (gebruiker en eigenaar) voor rioolheﬃng € 247,60. Hiermee is het kostendekkend tarief bereikt. Voor 2024 worden de tarieven bevroren. In 2024 wordt het nieuwe Waterplan opgesteld voor de komende jaren. Na besluitvorming over het nieuwe Waterplan wordt opnieuw beoordeeld en berekend welke tarieven we gaan hanteren. 13. Tarief afvalstoﬀenheﬃng: Op basis van gescha<e uitgaven en inkomsten 2024 kunnen de tarieven voor afval gelijk blijven ten opzichte van 2023. 14.

Tarief toeristenbelas*ng: Inscha8ng op basis van raming Centraal Planbureau maart 2023 (inﬂa*e, na*onale consumentenprijsindex cpi 2024). 15. Tarief hondenbelas*ng: Inscha8ng op basis van raming Centraal Planbureau maart 2023 (inﬂa*e, na*onale consumentenprijsindex cpi 2024).

-7-

PROCEDURE BEGROTINGSBEHANDELING De procedure van de begrotingsbehandeling zal als volgt verlopen: I. Aanbieden begroting Uiterlijk 21 september 2023 wordt de beleidsbegroting 2024 digitaal (per mail) aangeboden aan de raad via de reguliere weg, het RIS/de GO-app. II. Indienen technische vragen Uiterlijk maandag 02 oktober 2023 voor 09.00 uur kunnen de raadsfracties technische vragen en hun inbreng voor de Algemene Politieke Beschouwingen indienen bij Duncan Ruseler (directeur/gemeentesecretaris) en de griffie (Sandra Lenderink/Janneke Vos) . De emailadressen d.ruseler@woudenberg.nl, Griffie@woudenberg.nl. III. Schriftelijke beantwoording technische vragen Vrijdag 06 oktober 2023 wordt digitaal (per mail) de beantwoording van de technische vragen via de raadsgriffier aangeboden aan de raad. IV. Behandeling in de raadscommissie Behandeling beleidsbegroting 2024 vindt plaats in de raadscommissievergadering van dinsdag 10 oktober 2023 om 19.30 uur met een uitloopmogelijkheid op woensdag 11 oktober om 19.30 uur. V. Vaststelling in de raad Tenslotte is donderdagavond 26 oktober 2023 vanaf 20.00 uur de raadsvergadering gepland, waarin aan de orde komen: • alle stukken met betrekking tot de begroting 2024 en de meerjarenbegroting t/m 2027; • de voorstellen inzake vaststelling van de begroting 2024 en de meerjarenbegroting t/m 2027.

-8-

Beleidsbegroting

-9-

De programma’s

Samenleving Programma 1 Visie van het programma Inwoners doen naar vermogen mee en zien om naar elkaar. Samen met inwoners en maatschappelijke organisaties komt de gemeente tot collectieve en individuele oplossingen voor het activeren van inwoners en het bieden van ondersteuning en zorg. Waarbij het vertrouwen in de mogelijkheden van de inwoners centraal staat.

Wat houdt het programma in? Het programma samenleving omvat alle inspanningen die de gemeente verricht rond sport, cultuur, onderwijs, werk, participatie en zelfredzaamheid, zorg en jeugd. Dit mede op basis van de Wmo 2015, de Participatiewet en de Jeugdwet. Denk bij deze wetten aan onder meer: handhaving bij leerplicht, het voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten, passend onderwijs, leerlingenvervoer, armoedebeleid, de reguliere en bijzondere bijstand, schuldhulpverlening en (jeugd)gezondheidzorg.

Trends en ontwikkelingen • • • • • • • •

De bestaanszekerheid van inwoners staat nog steeds onder druk door de hoge inflatie en de onzekerheid over energiekosten; In alle zorgdomeinen (WLZ, ZVW, Wmo, Jeugdwet, MO) stijgt de vraag naar zorg, terwijl de budgetten dalen en we te maken hebben met een toenemend personeelstekort in de zorg; In Woudenberg leven in de toekomst steeds meer kwetsbare mensen door de toename van (oudere) ouderen (dubbele vergrijzing), mensen die uitstromen uit verblijfsinstellingen (uit de jeugdhulp en volwassenen uit begeleid/beschermd wonen); Het Rijksbeleid is erop gericht ouderen steeds langer thuis te laten wonen. Dit zorgt voor een stijging en verandering van de zorgvraag onder ouderen; Onderzoek laat zien dat er sprake is van een stijging van psychische kwetsbaarheid en een toename van eenzaamheid onder jongeren, volwassenen en ouderen als gevolg van de coronapandemie; Woudenberg heeft relatief veel inwoners onder de 18 jaar en ook hier zien we de aanhoudende landelijke tendens dat steeds meer jongeren een zorgvraag hebben; Net zoals in heel Nederland groeit in Woudenberg het aantal mensen met een migratieachtergrond. In 2015 had 8,5% van de Woudenbergers een migratieachtergrond, in 2022 was dat 11,4%. In Woudenberg vangen we ongeveer 200 vluchtelingen uit Oekraïne op en 5 alleenstaande minderjarige vreemdelingen.

Daarnaast hebben we te maken met een verhoogde taakstelling van statushouders; In Woudenberg zijn de cijfers van mensen die sporten en bewegen te vergelijking met het landelijk niveau; 51% van de bewoners voldoet aan de beweegrichtlijn en 25% van de mensen is lid van een sportvereniging.

Maatschappelijk effect 1 – Gezondere leefstijl van de inwoners en meer maatschappelijk en sociaal actieve inwoners Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat meer inwoners een positieve, gezonde leefstijl hebben en dat meer inwoners duurzaam maatschappelijk actief zijn, hun talent ontwikkelen en zich deel voelen uitmaken van de samenleving en/of zich daarvoor inzetten. We werken daarbij zoveel mogelijk volgens het concept ‘positieve gezondheid’, waarbij we vooral uitgaan van het potentieel van de mensen en zijn of haar vermogen om met veranderende omstandigheden om te kunnen gaan. Door zo vroeg mogelijk (de kans op) problemen te signaleren en waar mogelijk collectieve en laagdrempelige ondersteuning aan te bieden, willen we de kans op zwaardere problematiek verminderen. Ook willen we optimale ontwikkelkansen voor jeugdigen aanbieden zodat een goede basis voor de toekomst wordt gelegd. Om dit alles te realiseren werken we samen met inwoners, maatschappelijke partners, verenigingen, kerken, vrijwilligers en zorgprofessionals. Wat gaan we ervoor doen? In 2024 hebben we een nieuw integraal beleidskader sociaal domein waarin onze maatschappelijke doelen en focus voor de komende vier jaar zijn vastgelegd. Het beleidskader zal in het teken staan van vertrouwen in de inwoners, positieve gezondheid en transformatie.

Daarnaast werken we in 2024 met een nieuw integraal plan ‘Sport, Preventie en Sociale basis’, gekoppeld aan het Gezond en Actief Leven Akkoord. Reeds bestaande initiatieven zoals onder andere ‘passend sporten’, ‘Welzijn op recept’ en de methodiek ‘Gezonde jeugd’, worden voortgezet. Een werkgroep van inwoners met expertise richt zich op de realisatie van een work-outveld. Daarmee wordt bewegen en sporten voor inwoners mogelijk gemaakt en gestimuleerd. Ook ondersteunt de gemeente ’t Woudje, een participatieproject waar jongeren, geholpen door het jongerenwerk, zelf ontmoetingsgelegenheden organiseren op basis van eigenaarschap en verantwoordelijkheid. Vanuit een participatieproces wordt ertoe gewerkt naar een ontmoetingsplaats die vijf keer plaatsvindt voor jongeren in Woudenberg van 15 tot 18 jaar. Een plek waar jongeren op vrijdag- of zaterdagavond kunnen proeven van het uitgaansleven.

12 In het nieuwe integrale plan ‘Sport, Preventie en Sociale Basis’ worden de afzonderlijke interventies meer aan elkaar gekoppeld waardoor ze effectiever en breder inzetbaar zijn voor de inwoners. We bevorderen de inclusieve samenleving in 2024. Hiervoor stellen we een Lokale Inclusie Agenda op waar plannen verder worden uitgewerkt. Het sportbeleid richt zich specifiek op inclusie en diversiteit; de ambitie is om sporten mogelijk te maken voor alle inwoners. Bijvoorbeeld de afspraken die we willen maken met (sport)verenigingen over genderneutrale faciliteiten en de gesprekken die we willen voeren met een panel van fysiek beperkte inwoners over het verbeteren van de toegankelijkheid in Woudenberg. Door de verwachte toename van kwetsbare mensen in onze gemeente, de daling van de budgetten voor zorg en ondersteuning en de krapte op de arbeidsmarkt onder zorgprofessionals, zetten we in op versteviging en verbreding van een aanbod van laagdrempelige voorzieningen waar ontmoeting en persoonlijk contact centraal staan. Inwoners (met lichte) ondersteuningsvragen of behoefte aan sociaal contact weten waar ze terecht kunnen en gaan hier makkelijk naartoe.

Om dit te realiseren richten wij ons op het bevorderen van de fysieke en sociale toegankelijkheid van de bestaande voorzieningen (onder andere bij sportverenigingen, seniorenverenigingen, Dementalent, activiteiten in het Cultuurhuis en bij kerken) en brengen wij deze in verbinding met nieuwe initiatieven. Zoals een inloop voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid en ontmoetingsplekken voor bijvoorbeeld jongeren. Deze losse (bestaande en nieuwe) initiatieven vragen coördinatie om de integraliteit te borgen en dubbelingen te voorkomen. We werken aan structurele financiering zodat deze beweging voor meerdere jaren geborgd is. In het kader van de woondeal, moeten we als gemeente een woonzorgvisie opstellen. Momenteel laat de provincie onderzoek doen naar de woningbehoefte van de in de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting aangegeven doelgroepen, waaronder ouderen, jeugdigen en volwassenen uit zorginstellingen en mensen met een migratieachtergrond. De gemeenten hebben daarna inzicht in de totale regionale opgave. Na besluitvorming over de verdeling van de opgave in de regio, weten we wat ons in Woudenberg te doen staat en kunnen we de lokale opgave verwerken in onze woonzorgvisie. Deze is naar verwachting medio 2024 gereed. Ondertussen starten we met stakeholders en inwoners een werkgroep Wonen en zorg 2040.

Hieraan werken we met betrokken partijen en inwoners aan een plan, om mensen die in de toekomst verpleegzorg nodig hebben, terwijl er geen verpleegzorgplekken zijn, langer thuis te laten wonen met de juiste ondersteuning.

Maatschappelijk effect 2 – Samen met inwoners komen tot meer lokale, passende en integrale antwoorden op hun ondersteuningsvragen Wat willen we bereiken? Zoveel als mogelijk en wenselijk worden ondersteuningsvragen dicht bij het huishouden opgepakt. We proberen het probleem niet ergens anders op te lossen (locatie van een professional) maar gaan waar mogelijk naar het huishouden toe. In gezamenlijkheid komen we tot een passend plan van aanpak. Dit betekent: eerst samen helder in beeld brengen wat er nodig is en daarna met het huishouden formuleren waar de ondersteuning aan moet voldoen en welke effecten worden beoogd. Vervolgens volgen we met elkaar of de gewenste effecten worden bereikt. Ondersteuning aan huishoudens dient één aaneensluitend traject te zijn vanuit alle levensdomeinen en gebaseerd op één plan van aanpak. Wat gaan we ervoor doen We werken samen met verschillende maatschappelijke organisaties en Coöperatie De Kleine Schans (CDKS) om bovenstaande doelstelling te realiseren. De medewerkers van CDKS werken vanuit een integrale, generalistische en context-gebonden aanpak aan passende oplossingen op de gestelde ondersteuningsvragen. Bij het verlenen van hulp staat de eigen kracht en verantwoordelijkheid van de inwoner centraal. Dit betekent niet dat we inwoners aan hun lot overlaten: als er (specialistische) hulp nodig is, wordt passende hulp geboden.

Naast de uitvoering van de Jeugdwet, Wmo, Participatiewet, leerplicht en leerlingenvervoer richt de coöperatie zich met haar leden op de opgave om te komen tot alternatief, lokaal en preventief aanbod dat beter aansluit bij de vragen van inwoners. Het sociaal team en team samenleving vormen samen de spil in het realiseren van de veranderingen in het zorglandschap omdat zij de schakel vormen tussen de sociale basisinfrastructuur en de specialistische hulp.

13 Door de hoge inflatie en onzekere energiekosten komen steeds meer huishoudens financieel in de knel. Hierdoor neemt het risico dat kinderen in armoede opgroeien toe. In 2023 wordt het minimabeleid van de gemeente geëvalueerd om tot verbetervoorstellen te komen. Belangrijke uitgangspunten zijn het vertrouwen in de burger, het vereenvoudigen van het systeem en het bevorderen van de toegankelijkheid. Ook is het belangrijk dat de regelingen voor kinderen ook daadwerkelijk bij de kinderen terecht komen en er maatwerk is voor inwoners die tussen wal en schip vallen. In 2024 verwerken we de verbetervoorstellen uit de evaluatie in nieuw beleid, wat mogelijk leidt tot verschuivingen in het budget van de minimaregelingen. Eén van de mogelijke verbetervoorstellen ten aanzien van schuldhulpverlening is het inzetten van saneringskredieten in plaats van minnelijk schuldhulpverlening. Met saneringskredieten worden schuldeisers aan het begin van het traject volledig afgelost en heeft de schuldenaar één lening bij een kredietbank. De gemeente staat garant voor de aflossing van het krediet. In 2024 wordt onderzocht of dit voorstel voor Woudenberg passend is. Momenteel wordt de re-integraEe consulent en inburgeringscoach funcEe uitgevoerd door één en dezelfde externe inhuur omdat die persoon zowel experEse heeF in inburgering als re-integraEe.

Deze funcEes worden normaliter uitgevoerd door iemand in dienstverband om de conEnuïteit te bevorderen. Echter, het is lasEg om één iemand voor beide funcEes in dienstverband aan te nemen. De inhuur hanteert momenteel relaEef lage tarieven. Er zijn echter beperkingen op de duur dat dezelfde parEj ingehuurd kan worden (aanbestedingsregels). Bij een wijziging van de inzet op deze funcEes kunnen de kosten hoger uitvallen. De landelijk overheid heeft in 2023 een aantal incidentele- en structurele koopkrachtmaatregelen getroffen om de gevolgen van de gestegen (energie)prijzen te verzachten. Een belangrijk onderdeel van deze maatregelen is de Energietoeslag. Afhankelijk van de economische situatie en de ontwikkelingen op de energiemarkt overweegt het Rijk een zestal koopkrachtmaatregelen in te zetten. Eén van deze opties is om de Energietoeslag via het toeslagensysteem te laten lopen in plaats van uitvoer door de gemeente. Het is nog niet duidelijk of de Energietoeslag ook in 2024 weer uitgekeerd gaat worden. Andere opties betreffen landelijke maatregelen waar nog geen gemeentelijke consequenties in zijn voorzien. Daarnaast stelt het Rijk €200 miljoen beschikbaar voor de jaren 2022-2024 bedoeld voor vroegsignalering en de bijzondere bijstand. De verdeling van dit budget onder alle gemeente is nog onbekend.

Sinds 2023 huisvest Woudenberg alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’s) in een Nidos locatie. De Nidos locatie kan in totaal vijf amv’s huisvesten. Tot zij 18 zijn worden de amv’s in principe begeleid door Nidos. Vanaf het achttiende levensjaar vallen de ex-amv’s onder de reguliere dienstverlening gereguleerd in o.a. de Participatiewet, Wmo, Jeugdwet en Wet Inburgering. De gemeente is vanaf dan verantwoordelijk voor de begeleiding en huisvesting van de dan ex-amv’s. Aangezien ex-amv’s een kwetsbare groep is zet de gemeente in op (extra) benodigde begeleiding en monitort de voortgang. De gevolgen van het huisvesten van en begeleiding van amv’s kan consequenties hebben voor de uitgaven van 2024.

Maatschappelijk effect 3 – Minder inzet van specialistische zorg door het stimuleren van innovatieve en adequate zorgverlening Wat willen we bereiken? Door lokale, passende en integrale ondersteuning (maatschappelijk effect twee) willen we de inzet van specialistische, individuele voorzieningen (jeugdhulp, Wmovoorzieningen, re-integratietrajecten en schuldhulpverlening) voorkomen. Indien specialistische voorzieningen toch nodig zijn, willen we dit graag zoveel als mogelijk lokaal, passend en collectief inzetten, zo snel mogelijk op de juiste plek en weer afbouwen zodra het kan.

14 Wat gaan we ervoor doen? In 2022 zijn we gestart met het toewerken naar een taakgerichte inkoop van de percelen specialistische jeugdhulp, Wmo (inclusief Ondersteuning met noodzakelijk verblijf (OMNV1)) en Maatschappelijke Opvang & Vrouwenopvang. Bij de start gingen we uit van contractering van één (consortium van) aanbieder(s) per perceel en een taakgerichte financiering. De aanbesteding voor de jeugdhulp is afgerond. Per 1 januari 2024 is MetMaya onze nieuwe contractpartner voor alle specialistische jeugdhulp (m.u.v. dagactiviteiten, dyslexie, vervoer jeugd GGZ en LTA). Voor het sociaal team betekent de nieuwe inkoop dat zij nog meer dan voorheen uitvoering geven aan het principe ‘eigen begeleiding door het sociaal team, tenzij’. MetMaya gaat het aantal gebiedsteams specialistische jeugdhulp in de regio uitbreiden, waardoor medewerkers van MetMaya direct met de leden van het sociaal team fysiek samenwerken in Woudenberg. Dit heeft voordelen voor ons sociaal team: zij kunnen gebruik maken van o.a. één toegang, eenduidige procedures en een consultatie & adviesfunctie. Anderzijds zal het tijd en energie vragen om als sociaal team hierop ingespeeld te raken. Daarnaast zal de werkwijze van ons sociaal team meer afgestemd moeten worden op de werkwijze van andere lokale teams in de regio, zodat MetMaya niet te maken heeft met 7 verschillende werkwijzen.

Een regionale transformatiemanager gaat ons hierbij helpen. Evenals bij de structuuraanpassing die gevraagd wordt in het kader van het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming die moet leiden tot meer samenhangende hulp en steun voor het hele gezin. Behalve de hierboven beschreven gevolgen voor ons sociaal team, vraagt de nieuwe inkoop ook een herinrichting van het accountmanagement, zowel in de regio als op lokaal niveau. Vanaf 2024 werken we in de regio niet meer samen op basis van een dienstverleningsovereenkomst, maar in een centrumgemeenteregeling. Naast de implementatie van de nieuwe inkoop specialistische jeugdhulp en het toekomstscenario, gaan we in 2024 ook aan de slag met de hervormingsagenda jeugd. De belangrijkste punten waar we in regionaal en lokaal verband als gemeente mee aan de slag moeten zijn: de jeugdhulp steviger verbinden aan aanpalende domeinen, zoals onderwijs, volwassen-ggz en bestaanszekerheid, versteviging van de lokale teams en de toegang, het terugdringen van residentiële jeugdhulp (zo thuis mogelijk), vereenvoudiging van uitvoering waaronder minder administratieve lasten en het verbeteren inzicht in het functioneren van het jeugdstelsel met data en monitoring. Ten aanzien van data en monitoring gaan we ook in 2024 verder met het verbeteren van ons eigen lokale dashboard en het analyseren van de cijfers.

Om zo beter het gesprek aan te kunnen gaan met ons sociaal team en aanpalende domeinen over de ontwikkelingen die we zien in het zorggebruik en welke maatregelen die mogelijk vragen. Het dashboard geeft belangrijke inzichten die ons in staat stellen inwoners van Woudenberg een betere en specifiekere dienstverlening aan te bieden. De aanbesteding voor de percelen Wmo (inclusief OMNV) en Maatschappelijke Opvang & Vrouwenopvang is ingetrokken nadat de beoogde aanbieder zich terugtrok. Eind 2023 wordt bepaald of en welke aanpassingen nodig zijn om een nieuwe aanbesteding te starten. Daarmee is 2024 voor deze percelen, net als 2023, een overgangsjaar. Ondanks het intrekken van de aanbesteding wordt de bestaande zorgverlening van de Wmo voortgezet en zal de zorg net als voorgaande jaren gewaarborgd zijn. Met het oog op de doorcentralisatie OMNV in 2025, zetten wij ons in 2024 in op het verstevigen van de sociale basisinfrastructuur van onze gemeenten waar ook psychisch kwetsbare Woudenbergers terecht kunnen zoals laagdrempelige voorzieningen waaronder- inloop en ontmoetingsplekken. (zie ook maatschappelijk effect 1). In 2024 voeren wij vanuit de gemeente zelfstandig cliëntervaringsonderzoeken uit. De cliëntervaringsonderzoeken geeft de gemeente belangrijke inzichten over de ervaring van de inwoners van de gemeentelijke dienstverlening.

Het kabinet heeft aangekondigd dat het abonnementstarief voor de eigen bijdrage Wmo per 2025 gaat verdwijnen en plaats maakt voor een inkomensafhankelijke eigen bijdrage. Met name de vraag naar hulp in het huishouden is na de invoering van het abonnementstarief (een vast bedrag voor iedereen) sterk gestegen. De verwachting is enerzijds dat door de inkomensafhankelijke eigen bijdrage de vraag zal afnemen. Anderzijds stijgt de vraag door de vergrijzing en het beleid om ouderen steeds langer thuis te laten wonen. De financiële effecten van de eigen bijdrage zijn onzeker. Het is namelijk nog niet duidelijk hoeveel het Rijk de bijdragen van het gemeentefonds zal korten.

1 Ondersteuning met noodzakelijk verblijf (OMNV) heette voorheen Beschermd wonen (BW).

15 Daarnaast wordt de compensatie van gemeenten bij de invoering van het abonnementstarief nu waarschijnlijk grotendeels teruggedraaid. In 2024 bereiden wij ons voor op deze wijziging. De Nationale Ombudsman heeft op basis van onderzoek naar de praktijk van de Wmo in Nederland aanbevelingen gedaan. Aan dit onderzoek is vanuit de gemeente Woudenberg een actieve inbreng geleverd. De aanbevelingen richten zich op het borgen van de eigen regie van inwoners, het benutten en waarderen van de adviesraden sociaal domein en duidelijkheid over waar de inwoner laagdrempelig terecht kan met een klacht. In 2024 willen we met name inzetten op het verbeteren van de wijze waarop wij als gemeente omgaan met klachten door bijvoorbeeld een klachtencommissie om de bereidheid voor het indienen van klachten te stimuleren naast de huidige klachtenprocedure van Coöperatie de Kleine Schans. Dan gaat het over een plek waar inwoners terecht kunnen, maar ook op alertheid bij alle professionals om signalen op te pakken en zo klachten te voorkomen.

Indicatoren Indicatoren

Definitie

In hoeverre zijn inwoners zelf in staat om hulp in het eigen netwerk te regelen om problemen in het dagelijks leven aan te pakken. In hoeverre nemen inwoners deel aan de maatschappij d.m.v. (on)betaald werk, het volgen van een opleiding of deelname aan het verenigingsleven.

Score zelfredzaamheid. Deze score is opgebouwd uit drie sub-scores: 1. Zelf-zorgend vermogen, 2. Zelf-organiserend vermogen en 3. Weerbaarheid. Score participatie. Deze score is opgebouwd uit zes sub-scores: 1. Zelfstandig werkzaam, 2. Voltijd opleiding 18-plussers, 3. Vrijwilligerswerk, 4. Actief bij een vereniging, 5. Sociaal actief of in een reintegratieproject en 6. Geen participatie. Score mate van eenzaamheid. Deze score is opgebouwd uit zes sub-scores: 1. Het kunnen terugvallen op mensen, 2. Het kunnen vertrouwen op mensen, 3. Het nauw verbonden voelen met mensen, 4. Het ervaren van leegte, 5. Het missen van mensen en 6. Het in de steek gelaten voelen. Overall cliënttevredenheidsscore ten aanzien van de Coöperatie, jeugdzorg, Wmo en Participatiewet.

In hoeverre voelt men zich verbonden en heeft men sociaal contact met familie, vrienden/kennissen en buurtbewoners.

In hoeverre is men tevreden over de geleverde informatie, ondersteuning en zorg in het kader van de Jeugd, Wmo en Participatiewet.

2 Voor Wmo is geen rapportcijfer uitgevraagd.

Wijze van meten

Norm

2024

2025

2026

2027

Tweejaarlijkse sociale kracht monitor Tweejaarlijkse sociale kracht monitor

8,3 (situatie 2021)

> 2023

8,2 (situatie 2021)

> 2023

Tweejaarlijkse sociale kracht monitor

8,3 (situatie 2021)

> 2023

Cliëntervaringsonderzoek

7 Jeugdwet (jongeren) 7.5 Jeugdwet (ouders) 7.5 Participatiewet (alle cijfers gaan over 2019 - meetmoment 2020)2

> 2022

> 2023

> 2024

> 2025

Verbonden partijen/ Relevante samenwerkingspartners Verbonden partijen: Coöperatie De Kleine Schans, RWA, GGDrU. Relevante samenwerkingspartners: onderwijs, voorschoolse voorzieningen, welzijnswerk, sport- en cultuurverenigingen, kerken, zorgaanbieders, bedrijven

Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. Programma 1 Samenleving

Begroting

Bedragen

2024

2025

2026

2027

Lasten

-18.044.472

-16.167.193

-16.028.266

-15.860.195

Baten

4.940.409

1.887.818

1.945.379

1.786.872

Resultaat progr. 1 voor bestemming

-13.104.063

-14.279.375

-14.082.887

-14.073.323

Resultaat in begroting 2023

-13.468.733

-13.449.431

-13.307.006

364.671

-829.945

-775.881

-766.317

Verschil begroting t.o.v. meerjarenbegroting 2023

Financiële toelichting programma 1 Programma 1 Samenleving

- = nadelig

Verwerkt

Budgettair

kadernota

neutraal

Sport (indexering)

Nee

-17.500

Sport Brede SPUK rijksmiddelen

200.250

200.251

158.753

Sport Brede SPUK uitgaven

-200.250

-200.251

-158.753

Huur Sportzalen gymnastiekonderwijs scholen (indexering)

Nee

-12.000

+ = voordelig

Schoolvervoer GGD (gemeentelijke bijdrage)

2024

2025

2026

2027

-17.500

Ja/ Nee

Nee

-123.000

Zorgkosten Jeugd en Wmo (groei, loon- en prijsstijgingen)

Ja/ Nee

Nee

-359.370

-131.400

Coöperatie De Kleine Schans (groei, loon- en prijsstijgingen)

Ja/ Nee

Nee

-565.887

RWA (gemeentelijke bijdrage)

Nee

14.000

Inburgering Overige (kleine posten)

-26.948

Bibliotheek

Ja Nee

Nee Nee

-19.727 -10.690

Vervallen budget combinatiefuncties/ buurtsportcoaches

Nee

68.984

Organiseren Monumentendag (1x in 3 jaar)

Nee

3.000

Extra middelen armoedebestrijding kinderen

Nee

-6.285

Vervallen stelpost extra middelen jeugdzorg

Nee

480.551

287.951

139.417

Transformatiekosten jeugdzorg

Nee

-200.000

-100.000

Extra middelen Wmo Vervallen eigen bijdrage Wmo (huishoudelijke hulp)

Nee Nee

Ja Ja

-48.897 -44.392

-45.402 -41.209

-45.616 -41.395

Invoering landelijke eigen bijdrage Wmo

Nee

95.876

96.308

Vergoeding Rijk opvang Oekraïne (alleen 2024) Kosten opvang Oekraïne WSW Subsidiebudget

Nee Nee Nee

Nee Nee Ja

-13.124

-13.081

-16.455

3.000.000 -1.420.000 -12.680

Toevoeging voorziening Sportpark De Grift (overheveling naar reserves)

Nee

53.773

Aanwending voorziening Sportpark De Grift (overheveling naar reserves)

Nee

-38.748

Terugdraaien bezuinigingen

Nee

-94.251

Afschrijvingen investeringen onderwijshuisvesting naar reserve

Nee

97.869

Budget sociale zaken naar salariskosten programma 5

Nee

26.000

Subsidie regionale omroep (verschuiving met programma 4)

Nee

-7.300

Financiële bijdrage Kansenmakersteam PRT Utrecht

Nee

-5.000

Budget leerplicht naar inhuur

Nee

-50.000

Onderwijs leerlingenprognoses

Nee

2.000

Loonkosten (verdeling per programma)

Nee

-378.500

-66.700

Kapitaallasten

Nee

Totaal

-11.121

-3.214

364.670

-829.945

-775.882

-766.317

18 Sport (indexering) De gemeentelijke bijdrage 2024 aan beide beheersstichtingen wordt in totaal structureel verhoogd met € 17.500 (indexering 2023 en 2024) conform de afspraken met de beheersstichtingen. De indexering valt hoger uit dan begroot als gevolg van de zeer hoge inflatie 2022 welke doorwerkt in de CPI-prijsindexcijfer 2022 die gebruikt wordt voor de berekening van de indexering. Sport Brede SPUK Vanaf 2023 tot en met 2026 worden verschillende regelingen op gebied van sport en bewegen, welzijn, sociale basis, leefomgeving en gezondheid samengevoegd in een brede specifieke uitkering van het Rijk, de zogeheten brede SPUK. De budgetten binnen de Brede SPUK zijn deels vervanging van bestaande specifieke uitkeringen (SPUK’s), zoals het voor sport- en leefstijlakkoord, de brede regeling combinatiefuncties en Kansrijke Start. Het totaalbedrag (€ 599.334) van deze brede SPUK is voor de jaren 2024-2026 als inkomsten en uitgaven in de kadernota opgenomen. Voor de besteding van de middelen wordt momenteel een integraal plan gemaakt, samen met verenigingen en maatschappelijke organisaties. Dit plan wordt opgeleverd in oktober 2023. Huur Sportzalen gymnastiekonderwijs scholen (indexering) De gemeentelijke bijdrage 2024 aan De Camp wordt structureel verhoogd met € 12.000 (indexering 2023 en 2024) conform de afspraken met Stichting ABC De Camp.

De indexering valt hoger uit dan begroot als gevolg van de zeer hoge inflatie 2022 welke doorwerkt in de CPI-prijsindexcijfer 2022 die gebruikt wordt voor de berekening van de indexering. Schoolvervoer Er is landelijke onrust in de vervoersbranche vanwege het chauffeurstekort. Dit voelen we ook in onze regio en hierover zijn we voortdurend constructief in gesprek met onze vervoerders. De huidige contracten leerlingenvervoer lopen deze zomer af. De gemeente is verantwoordelijk dat leerlingen, die dat nodig hebben, in de toekomst verzekerd zijn van veilig, duurzaam en betrouwbaar vervoer van en naar school. De huidige contracten leerlingenvervoer worden met een jaar verlengd zodat we voldoende tijd hebben voor een zorgvuldige nieuwe aanbesteding. De verwachting is dat op basis van de realisatie 2022 en de verhoging van 13,7% van de tarieven de kosten € 17.500 hoger uitkomen dan begroot. GGD De GGD Regio Utrecht heeft in haar kaderbrief 2024 aangegeven dat de basistaken onder druk staan. Op basis van uitgangspunten in deze kaderbrief 2024 heeft Woudenberg de gemeentelijke bijdrage vanaf 2024 structureel met € 30.000 verhoogd in de Kadernota 2024-2027. In juni is de begroting 2024 van de GGDrU behandeld in de raad. De raad van Woudenberg heeft net zoals veel andere gemeenten een zienswijze ingediend over de begroting 2024.

Het dagelijks bestuur van de GGDrU heeft de begroting 2024 afgekeurd. Op dit moment is het nog niet duidelijk of de begroting 2024 nog aangepast gaat worden. Voorlopig is in totaal het budget met € 123.000 verhoogd (incl. de € 30.000 van de Kadernota 2024-2027). Zorgkosten Wmo en Jeugdzorg Voor de zorgkosten Jeugdzorg en Wmo staat in het financieel overzicht een extra benodigd bedrag van in totaal € 359.370 opgenomen. Dit bedrag is het resultaat van het plussen en minnen van de volgende bedragen en stelposten. We hebben berekend dat er een bedrag van € 553.171 nodig is om de loon- en prijsstijgingen zorgkosten Jeugd, Wmo en zorgadministratie te dekken. Hiertegenover staat dat er voor 2024 reeds een stelpost van € 688.000 voor loon- en prijsstijgingen in de begroting was opgenomen. Wanneer we de stelpost tegen de extra kosten wegstrepen resteert een positief saldo van € 134.967. Echter van dit saldo moeten nog twee negatieve stelposten uit de begroting worden afgetrokken. Dit zijn de stelposten verlaging

19 kosten door aanpassing voogdij 18+. Deze stelposten hangen samen met een lagere uitkering van het rijk voor de kosten van verblijf als gevolg van de invoering van het nieuwe woonplaatsbeginsel jeugd. Door dit nieuwe woonplaatsbeginstel is Woudenberg niet meer financieel verantwoordelijk voor kinderen die op het moment dat ze voor het eerst jeugdzorg met verblijf nodig hadden niet in Woudenberg woonden. Het gaat hierbij om 15 kinderen. De gemeente Woudenberg hoeft voor deze kinderen de kosten niet meer te dragen, maar krijgt hiervoor ook minder inkomsten in het gemeentefonds. Door de administratieve financiële verhuizing van deze kinderen zijn de zorgkosten gedaald en kunnen we hierdoor vanaf 2024 de stelposten verlaging kosten voogdij 18+ laten vervallen. Bij elkaar opgeteld hebben deze twee stelposten een negatief saldo van € 494.337. Wanneer we daar het bovengenoemde positieve saldo van € 134.967 van aftrekken resteert het negatieve bedrag van € 359.370 dat in het financieel overzicht is opgenomen. Voor Coöperatie De Kleine Schans is een aanvullende bijdrage van € 565.887 opgenomen. Zoals in de kadernota is opgenomen is de stijging van de uitvoeringssubsidie aan Coöperatie De Kleine Schans deels het gevolg van loon- en prijsstijgingen. En deels door de toevoeging van 3,2 fte aan de formatie van de het sociaal team.

Deze toevoeging aan de formatie komt enerzijds voort uit de regiovisie Samen werken aan specialistische jeugdhulp, welke in 2021 door de regionale gemeenteraden is vastgesteld. Hierin staat dat we als gemeenten de komende jaren investeren in het versterken van de lokale teams. Met name in eigenbegeleidingsfunctie. Met als doel dat door het uitbreiden van deze functie het beroep op inzet van specialistische jeugdhulpaanbieders afneemt. Anderzijds komt de toevoeging voort uit de uitwerking van voorstel 80 uit de bezuinigingsdialoog, waar de gemeenteraad in december 2021 mee heeft ingestemd. In deze uitwerking werd voorgesteld om de eigenbegeleidingsfunctie Wmo van het sociaal team uit te breiden. In de kadernota hebben we aangegeven dat we een bedrag van € 276.000 extra nodig hadden ten opzichte van dat wat in de begroting 2023-2026 voor het jaar 2024 was opgenomen. Bij het opstellen van deze begroting bleek echter dat bij de berekening één harde bezuiniging op ambulante begeleiding jeugd per abuis over het hoofd was gezien, één bedrag ten onrechte als dekking voor de zorgkosten Wmo oud was meegenomen en het bedrag overheveling meld- en adviespunt niet als dekking was meegenomen terwijl dit wel had gemoeten. Deze drie bedragen bij elkaar opgeteld zijn afgerond € 155.000.

Daarmee komt het geprognosticeerde extra benodigde bedrag in deze begroting ten opzichte van het bedrag dat in de begroting 2023-2026 voor 2024 was opgenomen in totaal op (€ 276.000 plus € 155.000 is) € 431.000. De aangepaste berekening voor de begroting (afgerond € 431.000) samen met de hierboven genoemde stelposten verlaging kosten door aanpassing voogdij 18+ (€ 494.337) zijn bij elkaar opgeteld afgerond € 925.337. Dit komt overeen met het totaal van de twee aanpassingen (€ 359.370 zorgkosten jeugd en Wmo en € 565.887 CDKS is € 925.257) welke in bovenstaand financieel overzicht zijn opgenomen. Tussen het opstellen van de kadernota en de begroting hebben we in juni een tussentijdse financiële prognose over 2023 vanuit de gemeente Amersfoort ontvangen. De prognose laat zien dat de lichte afname in zorggebruik voor jeugd en Wmo zich ook in 2023 doorzet en dat er voor de begroting 2024-2027 geen extra bijstelling ten opzichte van de kadernota noodzakelijk is. Ook de afronding van de aanbesteding specialistische jeugdhulp in juni, met de afsluiting van het contract met de nieuwe partner MetMaya, leidt niet tot een bijstelling van de begroting ten opzichte van de kadernota. De aanbesteding van MetMaya zal naar verwachting een positief effect hebben om de stijgende kostprijs in te kunnen perken.

RWA De meerjarenbegroting van het RWA (Regionaal Sociaal Werkvoorzieningsschap Amersfoort en omgeving) laat zien dat de gemeentelijke bijdrage voor de jaren 2024-2027 naar beneden kan worden bijgesteld. Dit is een gevolg van een hoger dan verwachte uitstroom van sociale werkplaats medewerkers waardoor de kosten dalen. Daarom wordt de bijdrage in de kadernota aangepast van € 30.000 naar € 16.000 per jaar een positief verlaging van € 14.000.

20 Inburgering Via de algemene uitkering (septembercirculaire 2022) is voor het jaar 2024 extra geld ontvangen voor inburgering. Het extra geld ad. € 26.948 is ook als uitgavenpost ingeboekt. Deze gelden zijn verstrekt vanwege de verhoging van het aantal statushouders die vermoedelijk in 2024 gevestigd gaan worden. Overige (kleine) posten De overige kleine verschillen in programma 1 ten opzichte van de begroting 2023-2026 bedragen € 19.727 vanaf 2024. Dit betreft: • Indexering 2024 jaarlijkse toevoeging voorziening sportpark De Grift • Kosten poortwachter dyslexie • Programma Lokale inclusie agenda • Extra middelen voorschoolse opvang peuters • Verzekering (indexering) Bibliotheek Eemland Gemeente Amersfoort heeft aan de partnergemeenten, Baarn, Bunschoten, Leusden en Woudenberg aangegeven, dat er door de stijgende loonkosten en het deels of volledig ontbreken van een her-indexering bij een deel van de partgemeenten, er een structureel tekort is ontstaan. Jaarlijks moet Stichting Eemland meer dan een ton uit de algemene reserve halen om het verlies op te vangen. Op dit moment vinden er onderhandelingen met de partnergemeenten plaatst waarbij er gerekend wordt op een procentuele verhoging van de bijdrage van Woudenberg van tussen de 4,22 (percentage meicirculaire) en 7,51% (percentage gevraagd door gemeente Amersfoort).

De verhoging van de subsidie valt hierdoor tussen de € 10.691 en € 19.026 hoger uit. Vervallen budget combinatiefuncties/ buurtsportcoaches Met ingang van 2023 worden de kosten combinatiefuncties/ buurtsportcoaches (€ 68.984 per jaar) door het Rijk niet mee bekostigd via de algemene uitkering maar via sport Brede SPUK. Monumentendag 1 keer per 3 jaar organiseert Woudenberg de open monumentendag. In 2026 is dit weer het geval. Extra middelen armoedebestrijding kinderen Het Rijk heeft extra middelen beschikbaar gesteld voor armoedebestrijding kinderen. Voor Woudenberg zal er een bedrag beschikbaar gesteld worden van € 6.285 per jaar. De besteding van deze middelen nemen we mee in de aanbevelingen die voortkomen uit de evaluatie minimabeleid 2023. Vervallen stelpost extra middelen jeugdzorg en transformatiekosten jeugdzorg In de vorige begroting was een stelpost opgenomen voor verwachte extra rijksmiddelen jeugdzorg van (€ 480.551) voor 2024 opgenomen. In de meicirculaire 2023 heeft het rijk de definitieve extra middelen voor jeugdzorg vastgesteld. Door het definitief worden van de bedragen, kan de stelpost extra middelen jeugdzorg vervallen en kunnen de definitieve bedragen worden opgenomen. De extra middelen zijn lager dan eerder was verwacht.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeentebestuur.woudenberg.nl/api/v1/meetings/2190/documents/48063