Document · PDF

03. (concept)Begroting 2026-2029 gemeente Woudenberg.pdf

Gemeenteraad 30 oktober 2025, gemeente WoudenbergBij agendapunt: 8: Begroting 2026-202933.215 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

12 alinea's met “integrale”: 37 185 191 197 665 693 841 842 855 955 972 1007

Beleidsbegroting 2026-2029

Gemeente Woudenberg

Inhoud beleidsbegroting Algemeen Strategiekaart Bestuurlijk kader Uitgangspunten samenstellen begroting Procedure begrotingsbehandeling Programma’s en paragrafen Programma’s 1. Samenleving 2. Leefomgeving 3. Veiligheid 4. Ruimte, wonen en ondernemen 5. Dienstverlening Algemene dekkingsmiddelen Reserves en voorzieningen Paragrafen Algemeen A. Lokale heffingen B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing C. Onderhoud kapitaalgoederen D. Financiering E. Bedrijfsvoering F. Verbonden partijen G. Grondbeleid (inclusief grondprijsbrief) H. Wet open overheid (Woo) I. Duurzaamheid Bijlagen Overzicht lasten en baten 2026 Structureel begrotingssaldo 2026-2029 Totaaloverzicht lasten en baten 2026-2029 Budgetaanpassingen per programma t.o.v. 2025 Overzicht reserves en voorzieningen Mutaties reserves 2026-2029 Mutaties reserves 2026 Belastingtarieven Voorbeelden lastendruk 2026 t.o.v. 2025 Kerngegevens Balansramingen EMU-saldo Kosten en opbrengsten per taakveld (BBV) Verplichte indicatoren Programma-indeling Overzicht kader stellende beleidsnota’s

Bladzijde

1 5 8 Bladzijde

11 27 42 57 71 88 93

PA 01 PA 04 PA 09 PA 20 PA 35 PA 39 PA 43 PA 56 PA 62 PA 64 Bladzijde Bij 02 Bij 03 Bij 05 Bij 06 Bij 13 Bij 14 Bij 16 Bij 17 Bij 18 Bij 19 Bij 20 Bij 21 Bij 22 Bij 26 Bij 27 Bij 28

STRATEGIEKAART Algemene visie We hebben vertrouwen in onze inwoners, ondernemers en organisaties en samen gaan we efficiënt aan de slag voor een sociaal en veilige toekomst voor ons dorp. Wij staan voor een zelfstandig Woudenberg en dagelijks werken wij aan het in balans houden van onze financiële situatie. Een dorp waar iedereen mee kan doen, we omzien naar elkaar en iedereen zich thuis voelt. De gemeente is een dienstverlener en partner die passend binnen haar mogelijkheden meedenkt, participeert en faciliteert.

Uitvoering binnen weten regelgeving

Wat is onze visie voor de komende jaren? Samenleving

Leefomgeving

Veiligheid

Ruimte, wonen en ondernemen

Dienstverlening

Inwoners doen naar vermogen mee en zien om naar elkaar. Waar nodig komt de gemeente samen met inwoners en maatschappelijke organisaties tot collectieve en individuele oplossingen voor ondersteuning en zorg.

Inwoners en ondernemers voelen zich thuis en participeren in een veilige leefomgeving. Een ruimte waar een ieder vrij in kan bewegen, die ook beleefd en gevoeld wordt als gemeenschappelijk, als openbaar, als van ons allen.

Woudenberg is een gemeente waarin inwoners zich veilig voelen, weerbaar zijn en omzien naar elkaar. Overlast, ondermijnende criminaliteit en cybercrime zijn een uitzondering en worden integraal opgepakt.

Een vitaal Woudenberg met ruimte voor wonen, werken en samenleven.

Inwoners, ondernemers en organisaties ervaren de gemeente Woudenberg als dienstverlener en partner.

M. Jansen, H.J. Dekker en D.J. Boeve – de Kruif

D.J. Boeve – de Kruif

M. Jansen

M. Jansen, H.J. Molenaar, H.J. Dekker en D.J. Boeve - de Kruif

M. Jansen, H.J. Molenaar en D.J. Boeve - de Kruif

Wat zijn onze maatschappelijke effecten de komende jaren? Samenleving

Leefomgeving

Veiligheid

Ruimte, wonen en ondernemen

Dienstverlening

Gezondere leefstijl van de inwoners. Meer maatschappelijk en sociaal actieve inwoners.

Een veilige openbare ruimte.

Gezamenlijk aanpakken cybercrime

Borgen verkeersveiligheid.

Bestrijding ondermijnende criminaliteit

Vitaal dorp met ruimte voor het ontwikkelen van passend woning- en bedrijfsaanbod.

Ondersteunen van bewonersinitiatieven die minimaal kostenneutraal zijn.

Samen met inwoners komen tot meer lokale, passende en integrale antwoorden op hun ondersteuningsvragen.

Geen toename van wateroverlast door klimaatontwikkelingen.

Verbindingen tussen zorg en veiligheid Verhogen meldingsbereidheid Adequaat reageren op maatschappelijke onrust

Minder inzet van specialistische zorg door het stimuleren van innovatieve en adequate zorgverlening.

M. Jansen, H.J. Dekker en D.J. Boeve – de Kruif

D.J. Boeve - de Kruif

M. Jansen

Ja, mits als basis voor vergunningverlening en ruimtelijke plannen en het faciliteren van particulier initiatief. Duurzaamheid voor mens, milieu en markt.

M. Jansen, H.J. Molenaar ,H.J. Dekker en D.J. Boeve - de Kruif

Meedenken, participeren en faciliteren van de inwoners, ondernemers en organisaties, passend bij de mogelijkheden. Digitale dienstverlening waar mogelijk en persoonlijke dienstverlening waar nodig. Zorgvuldig beheer en gebruik van gegevens van inwoners, ondernemers en organisaties.

M. Jansen, H.J. Molenaar en D.J. Boeve - de Kruif

Bestuurlijk kader Voor u ligt de vierde en laatste begro ng van deze collegeperiode. Het college, dat in mei 2022 is aangetreden, hee de afgelopen jaren moeten laveren tussen ﬂinke ﬁnanciële onzekerheden rondom de uitkering uit het gemeentefonds, de gevolgen van de herverdeling daarvan en de s jgende zorgvraag en inﬂa e. Daarmee is duidelijk geworden dat de kerntakendiscussie zowel nodig als terecht was. Maar: dit ﬁnanciële plaatje vertelt niet het hele verhaal. Want ondertussen zijn er inhoudelijk grote stappen gezet op verschillende beleidsterreinen en is de uitvoering stevig op stoom gekomen. Terugkijkend vormt de opvang van Oekraïense vluchtelingen een rode draad in deze collegeperiode. In de week vóór de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 arriveerden de eerste Oekraïners in ons dorp. Sindsdien vangt de gemeente gemiddeld zo’n 250 tot 270 vluchtelingen op. Daarmee hee Woudenberg haar verantwoordelijkheid genomen en zij blij dat ook in 2026 doen. Opvallend is dat de extra middelen vanuit het Rijk, bedoeld voor de opvang, onbedoeld hebben bijgedragen aan forse posi eve resultaten in de jaarrekeningen. Dat hee onze reserveposi e versterkt. In het ﬁnanciële dashboard is dit zichtbaar terug te zien: de groei en veerkracht van onze gemeente komen daar helder naar voren.

Het verstevigen van de ﬁnanciële basis is een belangrijk doel in het coali eprogramma en die basis staat er nu aantoonbaar sterker voor. Hoewel deze versterkte basis onze ﬁnanciële posi e ﬂink hee verbeterd, bleek dit niet genoeg om de structurele uitdagingen het hoofd te bieden. Daarom is er afgelopen jaar een kerntakendiscussie gevoerd. Daarbij zijn pijnlijke, maar wel noodzakelijke keuzes gemaakt. Keuzes die ervoor zorgen dat Woudenberg ook op de langere termijn ﬁnancieel gezond blij . Binnen het sociaal domein blij de inzet gericht op vertrouwen, posi eve gezondheid en toekomstbestendige zorg en hulpverlening. In 2026 staan de uitvoering van nieuwe afspraken, de doorontwikkeling van vier jeugdhulptransforma es en de versterking van de sociale infrastructuur centraal. Er komt een nieuwe aanpak voor huishoudelijke hulp en beschermd wonen. Daarnaast investeert de gemeente in informele ondersteuning, vroegsignalering en nauwe samenwerking in zorg en welzijn. De woonzorgvisie krijgt een plek in een breed volkshuisves ngsprogramma, gericht op langer zelfstandig wonen en passende ondersteuning. Op cultureel-maatschappelijk vlak worden nieuwe afspraken gemaakt met de bibliotheek: de samenwerking wordt versterkt en de dienstverlening toekomstgericht vormgegeven.

Voor het Cultuurhuis wordt een renova e voorbereid, aangevuld met structurele forma e voor een programmacoördinator en een huismeester. Zo blij het gebouw ook de komende decennia bruisen als plek voor cultuur, ontmoe ng en gemeenschap. Daarnaast ligt de focus op sport en bewegen: de realisa e van een modulaire sporthal, de businesscases voor de renova e van sporthal De Camp en de kunstgrasvelden van VV Woudenberg zijn in volle gang. De gemeente Woudenberg zet stappen rich ng een circulaire economie, met focus op afvalpreven e, hoogwaardige recycling en producentenverantwoordelijkheid. Vanaf 2026 gaat een nieuw afsprakenpakket voor PMD in werking, waarin de nadruk ligt op betere inzameling en verdere vermindering van restafval. Dat vraagt wel de nodige investeringen: hogere kwaliteit bij inzameling en verwerking en de kosten voor afgekeurd PMD dat alsnog als restafval moet worden verbrand. Daarbovenop komen nieuwe uitdagingen, zoals het verwijderen van lachgascilinders, de oplopende

2 CO₂-heﬃng op afvalverbranding en het kabinetsvoornemen om vanaf 2028 jaarlijks € 567 miljoen extra belas nginkomsten te innen via heﬃngen op afvalverwerking en CO2 uitstoot. Tegelijker jd wordt geïnvesteerd in een veilige, groene en inclusieve openbare ruimte (IBOR), behoud van begraafcapaciteit, verbetering van wandelroutes en verkeersveiligheid. Wateroverlast wordt aangepakt door vergroening, extra waterberging en rioolvernieuwing. Met betrokkenheid van inwoners en samenwerkingspartners wordt gewerkt aan een toekomstbestendige leefomgeving, waarin duurzaamheid, veiligheid en gezondheid centraal staan. Tot slot loopt het onderzoek naar de buitendienst; de resultaten worden eind 2025 verwacht en vormen de basis voor de verdere stappen in 2026. De energietransi e en de uitvoering van de Regionale Energiestrategie (RES) blijven onze volledige aandacht en inzet vragen. Ook zeDen we de bouwontwikkelingen in Hoevelaar en de planvorming voor een nieuw bedrijventerrein de komende jaren door. Een krach ge impuls voor de groei en vitaliteit van de gemeente. Binnen deze ontwikkeling speelt ook sociale woningbouw een belangrijke rol. Op verzoek van Omnia zijn de grondprijzen voor sociale woningbouw verlaagd ten opzichte van voorgaande jaren, zo komt betaalbaar wonen beter binnen bereik.

Op het gebied van veiligheid wordt samen met veiligheidspartners ingezet op de aanpak van jongerenoverlast, het verhogen van de meldingsbereidheid, het tegengaan van ondermijning en de bestrijding van cybercriminaliteit. De crisisbeheersing is verder doorontwikkeld, met in 2026 de nadruk op het vergroten van de weerbaarheid van de samenleving. Dankzij de inspanningen vanuit de gemeenschap zijn de afgelopen jaren meerdere rela ef rus ge jaarwisselingen gerealiseerd. Veiligheid blij een belangrijk aandachtspunt, waarbij inwoners en partners alert blijven op mogelijke risico’s. Maar ook de gevolgen van klimaatverandering en de toenemende droogte vragen om extra aandacht. In samenwerking met de brandweer en natuurbeheerders wordt geïnvesteerd in de voorbereiding op en bestrijding van natuurbranden. Zo ontstaat een veilige, veerkrach ge en toekomstbestendige gemeente. In de eerste twee begro ngen van dit college lag de nadruk op het versterken van de stabiliteit en robuustheid van de ambtelijke organisa e. Ondanks de grote stappen die gezet zijn, zijn we nog niet klaar met de ontwikkeling van de organisa e. In 2026 ligt de focus op het verder verbeteren van de kwaliteit van de dienstverlening. Een basis hiervoor is de afgelopen jaren gelegd; nu is het moment om hierop voort te bouwen.

Ook de website wordt aangepast naar het gewenste niveau, zodat deze naadloos aansluit bij de verbeterde dienstverlening. Daarnaast wordt ingezet op klantgerichte communica e, waardoor inwoners en organisa es nog beter worden geholpen. Financieel kader Alle ontwikkelingen die al in gang zijn gezet, vinden plaats tegen de achtergrond van forse financiële tegenwind, veroorzaakt door de structureel kwetsbare financiële positie van de gemeente. Vanaf 2026 staat een bezuiniging van drie miljard euro door het Rijk op het gemeentefonds gepland. Uit de voorjaarsnota 2025 blijkt dat het Rijk voor 2026 en 2027 op enkele terreinen tijdelijke compensatie biedt, maar in de jaren daarna verslechtert het financiële perspectief aanzienlijk. En ook duidelijk te zien in de financiële cijfers van de eigen gemeente. De positieve plussen uit de opvang van Oekraïense vluchtelingen zijn de afgelopen jaren grotendeels benut om de algemene reserve te versterken, in lijn met de afspraak aan het begin van deze raadsperiode. Dit vergde financiële discipline en zorgvuldige bestuurlijke keuzes: de middelen zijn

3 niet ingezet voor alternatieve uitgaven, maar voor het versterken van de reserves. Daarmee is niet alleen gestuurd op een sluitende begroting, maar ook op de toekomstbestendigheid van de financiële huishouding. De resultaten spreken voor zich: de algemene reserve en bestemmingsreserves zijn gegroeid van €11,5 miljoen in 2022 naar €20,7 miljoen in 2024. Door deze substantiële toename is de gemeentelijke weerstandspositie aanzienlijk verbeterd. De robuustheid van de financiële basis is vergroot, waardoor er ruimte is om onverwachte tegenvallers op te vangen. Het verstevigen van de reservepositie draagt bij aan de stabiliteit van de gemeente en maakt het mogelijk om met vertrouwen te blijven investeren in maatschappelijke opgaven die samen met de raad en de samenleving worden gerealiseerd. Aanpassingen en resultaat voor het jaar 2026 In de vastgestelde Kadernota 2026-2029 liet 2026 nog een tekort van €385.000 zien. Dit is inclusief bezuinigingsmaatregelen uit de kerntakendiscussie van ongeveer €665.000, die door het college zijn opgenomen om het tekort te beperken. De baten en lasten uit de opvang van Oekraïne moeten, conform de aanwijzingen van de provincie Utrecht, voor 2026 budgettair neutraal worden geraamd. Dat betekent dat de nu verwachte overschotten vanuit deze inzet niet kunnen worden gebruikt om het begrotingsresultaat aan te vullen.

Bij de voorjaarsrapportage 2026 wordt dit echter als positieve mutatie verwerkt. Het feit dat het nu budgettair neutraal is opgenomen, komt tot uiting in de aanvulling van de algemene reserve van €1,7 miljoen. Kerntakendiscussie, ontwikkelingen, ambities en wensen, 2026 en verder Als gevolg van de kerntakendiscussie, de bijbehorende bezuinigingsmaatregelen en de ontwikkelingen, ambities en wensen, zag het financiële plaatje bij de vastgestelde Kadernota 20262029 er als volgt uit: (x€ 1.000) Begro ngsresultaten begro ng 2025-2028 Muta es Kadernota 2026-2029 Totaal ontwikkelingen, ambi es & wensen Kerntakendiscussie - Maatregelen Kadernota 2026-2029 besloten beeld

2026 -961 211 -300 665 -385

2027 -741 57 -797 1.308 -174

2028 -550 -393 -1.169 1.884 -228

2029 Totaal -550 -2.802 12 -113 -1.391 -3.657 1.884 5.741 -45 -832

Vanaf 2026 zou, zonder de in de Kadernota 2026-2029 opgenomen bezuinigingsmaatregelen, een fors ﬁnancieel tekort zijn ontstaan. Begrotingsresultaten 2026-2029 De totstandkoming van de conceptbegroting 2026-2029 ziet er financieel als volgt uit: Begro%ngsresultaten (x € 1.000) Vastgestelde Kadernota 2026-2029 InschaLng algemene uitkering n.a.v. de meicirculaire 2025 Begro%ngsresultaten (incl. meicirculaire 2025) Begro ngsmuta es na kadernota Begro%ngsresultaten 2026-2029

2026 -385

2027 -174

2028 -228

2029 Totaal -45 -832

612

555

365

321

1.853

227 48 275

382 -68 314

137 32 169

276 -15 261

1.022 -3 1.019

4 Deze begro ng laat een guns ger ﬁnancieel resultaat zien dan de Kadernota 2026-2029. Alle vier de begro ngsjaren van deze cyclus, 2026-2029, zijn sluitend. De belangrijkste ﬁnanciële verschillen tussen de Kadernota en deze Begro ng zijn de volgende vier: • • • •

Het positieve effect van de meicirculaire (+ €1,28 miljoen), waarvan met name de maatstaf ‘huishoudens met een laag inkomen’ (+ €380.000). Een toename van de kosten voor de uitvoering van de Participatiewet (- €200.000). Een verhoging van het budget voor wegen (- €75.000). De toevoeging van periodieken in het personeelsbudget, wat leidt tot een stijging van de personeelslasten (- €150.000).

Hoewel de begro ng op dit moment posi ef uitvalt, blij dit beeld kwetsbaar. Wanneer de bezuinigingen uit de kerntakendiscussie minder opleveren dan verwacht, de kosten van ICT Veenendaal tegenvallen of andere grote tegenvallers optreden, neemt de ﬁnanciële marge snel af. Bovendien kan het voordeel dat dit jaar wordt behaald op de algemene uitkering voor huishoudens met lage inkomens volgend jaar omslaan in een nadeel, waardoor de algemene uitkering aanzienlijk kan tegenvallen. Dit risico wordt versterkt door circa 250 Oekraïense ontheemden, die gedeeltelijk als onderdeel van de categorie lage inkomens meetellen en ook invloed hebben op het totale inwonertal voor de algemene uitkering. Deze ﬁnanciële marge is onmisbaar om toekoms ge tegenvallers op te vangen en de con nuïteit van het beleid te waarborgen. Daarom blij het essen eel vast te houden aan de gemaakte keuzes en koers te houden rich ng een ﬁnancieel gezond en toekomstbestendig Woudenberg. Afsluiting Wij kijken terug op een bewogen collegeperiode waarin we prettig en constructief hebben samengewerkt met de gemeenteraad. College en raad zijn daarin gezamenlijk opgetrokken en hebben samen de verantwoordelijkheid genomen voor de opgaven die voorlagen. Steeds met hetzelfde doel voor ogen: het goede doen voor Woudenberg, voor onze inwoners, ondernemers en partners.

Met deze begroting wordt de gemeente, naar onze overtuiging, financieel gezond overgedragen aan de volgende raad, het nieuwe college en de toekomstige coalitie. Met gepaste trots presenteert het college daarom deze begroting: solide, toekomstgericht en met oog voor de maatschappelijke opgaven die voor ons liggen. Burgemeester en wethouders van Woudenberg,

Z.D.M. van den Boogaard Secretaris

M. Jansen-van Harten Burgemeester

Uitgangspunten samenstellen begroting Voor de jaren 2026-2029 zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: 2026

2027

2028

2029

1. Aantal inwoners

15.050

2. Aantal woonruimten

6.000

3. Salarissen (cao-verhoging)

2,85 %

4. Prijss*jging kosten derden

div

5. Prijss*jging energiekosten

n.t.b.

6. Renteomslag

0,0 %

7. Rente nieuwe investeringen

0,0 %

8. Rente grondexploita*es (excl. Hoevelaar fase 3)

0,0 %

9. Tarief OZB woningen

2,6 %

6,15 %

7,85 %

n.t.b.

10. Tarief OZB niet woningen

5,2 %

6,15 %

7,85 %

n.t.b.

11. Tarief rioolheﬃng gebruiker

4,2 %

jaarlijks opnieuw bepalen

12. Tarief rioolheﬃng eigenaar

4,2 %

jaarlijks opnieuw bepalen

13. Tarieven afvalstoﬀenheﬃng

6,0 %

14. Tarief toeristenbelas*ng (per overnach*ng)

2,6 %

jaarlijks opnieuw bepalen

15. Tarief hondenbelas*ng (per hond)

2,6 %

jaarlijks opnieuw bepalen

n.t.b

n.t.b.

Toelich ng uitgangspunten 1. Aantal inwoners: Inscha9ng op basis van werkelijk aantal inwoners medio juli 2025 en verwachte toename tot 1 januari 2026. Toename 2027 en verder wordt pas meegenomen in de volgende begro*ngen aangezien de kosten van toename inwoners ook pas in de volgende begro*ngen wordt meegenomen. 2. Aantal woonruimten: Inscha9ng aantal woonruimten gesplitst in woonfunc*e, logiesfunc*e, personen zorginstelling en uitwonende studenten. Vooral op basis van werkelijk aantal per 1 januari 2025 en verwachte toename tot 1 januari 2026. Toename 2027 en verder wordt pas meegenomen in de volgende begro*ngen aangezien de kosten van toename inwoners ook pas in de volgende begro*ngen wordt meegenomen. 3. Salarissen (Cao-verhoging): De huidige Cao loopt van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027. De loons*jging voor de periode van 2 jaar wordt in vijf stappen doorgevoerd. De loongroei voor de hogere salarisschalen is 7 % en voor de lagere salarisschalen 8,5 % (= globaal een s*jging van 7,3 %). Voor 2025 is de loons*jging 4,45 % en voor 2026 is de loons*jging 2,85 %. 4. Prijss*jging kosten derden: Waar nodig worden budge>en bijgesteld als gevolg van prijss*jgingen. De budgethouder doet daar een voorstel voor. 5. Prijss*jging energiekosten: De tarieven voor 2026 zijn nog niet bekend.

In 2023 is voor gas en elektra een nieuw contract afgesloten met Va>enfall voor de jaren 2024, 2025 en een aantal op*ejaren. Recent is op*ejaar 2026 gelicht. In de periode februari 2025 t/m november 2025 worden door het energiecollec*ef, waar Woudenberg bij is aangesloten, de prijzen vastgelegd voor het jaar 2026.

6. Renteomslag: Wordt voor 2026 op 0 % ingeschat. 7. Rente nieuwe investeringen: Wordt voor 2026 op 0 % ingeschat. 8. Rente grondexploita*es: Wordt voor 2026 op 0 % ingeschat. Uitzondering hierop wordt de grondexploita*e Hoevelaar fase 3. Voor deze grondexploita*e wordt projecAinanciering toegepast. Het werkelijke rentepercentage voor Hoevelaar fase 3 is nog niet bekend. 9. Tarief OZB woningen: 2,6 % s*jging voor 2026 is inscha9ng op basis van raming Centraal Planbureau februari 2025 (inﬂa*e, na*onale consumentenprijsindex cpi 2026). Dit percentage is ook benoemd in de meicirculaire 2025 van het Rijk. De s*jging van 2,6 % is conform zoals voorgesteld in de Kadernota 2026-2029. S*jging voor 2027 = 6,15 %. Bij de vaststelling van de maatregelen om te bezuinigen is besloten in 2027 de OZB opbrengsten te laten s*jgen met € 225.000. Het tarief 2027 voor OZB woningen zal hierdoor s*jgen met 6,15 %. Dit percentage is exclusief inﬂa*ecorrec*e voor 2027. S*jging voor 2028 = 7,85 %. Bij de vaststelling van de maatregelen om te bezuinigen is besloten in 2028 de OZB opbrengsten te laten s*jgen met € 450.000. Naast de verhoging in 2027 zal hier bovenop het tarief 2028 voor OZB woningen s*jgen met nogmaals 5,75 %. Naast de 5,75 % zal het tarief met 2,1 % s*jgen ter dekking van de verbouwing van het Cultuurhuis. Het percentage van 7,85 % is exclusief inﬂa*ecorrec*e voor 2028. 10.

Tarief OZB niet woningen: 5,2 % s*jging is conform zoals voorgesteld in de Kadernota 2026-2029. Met de raad is afgesproken dat de komende jaren de OZB tarieven voor niet-woningen meer zullen stijgen dan het OZB tarief voor woningen. Voor 2026 betekend dit dat de OZB tarieven niet-woningen stijgen met 5,2 % (het dubbele van de stijging van woningen). S*jging voor 2027 = 6,15 %. Bij de vaststelling van de maatregelen om te bezuinigen is besloten in 2027 de OZB opbrengsten te laten s*jgen met € 225.000. De tarieven 2027 voor OZB nietwoningen zullen hierdoor s*jgen met 6,15 %. Dit percentage is exclusief inﬂa*ecorrec*e voor 2027. S*jging voor 2028 = 7,85 %. Bij de vaststelling van de maatregelen om te bezuinigen is besloten in 2028 de OZB opbrengsten te laten s*jgen met € 450.000. Naast de verhoging in 2027 zal hier bovenop de tarieven 2028 voor OZB niet-woningen s*jgen met nogmaals 5,75 %. Naast de 5,75 % zal de tarieven met 2,1 % s*jgen ter dekking van de verbouwing van het Cultuurhuis. Het percentage van 7,85 % is exclusief inﬂa*ecorrec*e voor 2028. 11. Tarief rioolheﬃng gebruiker: 4,2 % s*jging is conform zoals afgesproken bij de vaststelling van het Waterplan 2025-2029 in de raad van november 2024.

Bij de besluitvorming van het Waterplan 2025-2029 is besloten de tarieven rioolheffing 2026 in totaal met € 4,00 (gebruiker en eigenaar bij elkaar opgeteld) te laten stijgen (exclusief inflatiecorrectie). De inflatiecorrectie voor 2026 is bij de vaststelling van de Kadernota 2026-2029 bepaald op 2,6 %. 12. Tarief rioolheﬃng eigenaar: 4,2 % s*jging is conform zoals afgesproken bij de vaststelling van het Waterplan 2025-2029 in de raad van november 2024. Bij de besluitvorming van het Waterplan 2025-2029 is besloten de tarieven rioolheﬃng 2026 in totaal met € 4,00 (gebruiker en eigenaar bij elkaar opgeteld) te laten s*jgen (exclusief inﬂa*ecorrec*e). De inﬂa*ecorrec*e voor 2026 is bij de vaststelling van de Kadernota 2026-2029 bepaald op 2,6 %.

7 13. Tarief afvalstoﬀenheﬃng: De tarieven voor afvalstoffenheffing zijn in de jaren 2022 tot met 2025 niet gestegen. De gestegen kosten afval zijn tot en met 2025 zoveel mogelijk gedekt uit de voorziening egalisatie afvalstoffenheffing. Voor 2026 verwachten we een tekort op afval van circa € 200.000. We stellen voor het tekort in 2026 voor 50 % te dekken uit de voorziening egalisatie afvalstoffenheffing en voor 50 % via tariefsverhoging. Rekening houdend met het tekort in 2025 verwachten we dat in de voorziening egalisatie afvalstoffenheffing eind 2025 nog voldoende ruimte beschikbaar is om het tekort op afval in 2026 voor 50 % te dekken uit de voorziening. Het tarief vastrecht van € 238,80 stijgt in 2026 naar € 256,00. De tarieven 2026 per lediging wijzigen niet ten opzichte van 2025. We verwachten dat het tekort op afval in 2027 niet meer deels, zoals voorgesteld voor 2026, gedekt kan worden uit de voorziening egalisa*e afvalstoﬀenheﬃng. Het tarief vastrecht voor 2027 zal hierdoor, ten opzichte van 2026, nogmaals s*jgen met circa € 18,00 (= 6 %). 14. Tarief toeristenbelas*ng: s*jging 2,6 % voor 2026 is inscha9ng op basis van raming Centraal Planbureau februari 2025 (inﬂa*e, na*onale consumentenprijsindex cpi 2026). De s*jging van 2,6 % is conform zoals voorgesteld in de Kadernota 2026-2029. 15.

Tarief hondenbelas*ng: s*jging 2,6 % voor 2026 is inscha9ng op basis van raming Centraal Planbureau februari 2025 (inﬂa*e, na*onale consumentenprijsindex cpi 2026). De s*jging van 2,6 % is conform zoals voorgesteld in de Kadernota 2026-2029.

-8-

PROCEDURE BEGROTINGSBEHANDELING De procedure van de begrotingsbehandeling zal als volgt verlopen: I. Aanbieden begroting Uiterlijk 25 september 2025 wordt de begroting 2026-2029 digitaal (per mail) aangeboden aan de raad via de reguliere weg, het RIS/de GO-app. II. Indienen technische vragen Uiterlijk maandag 6 oktober 2025 voor 10.00 uur kunnen de raadsfracties technische vragen indienen bij de griffie (Sandra Lenderink/Janneke Vos) . Het emailadres : Griffie@woudenberg.nl. III. Schriftelijke beantwoording technische vragen Vrijdag 10 oktober 2025 wordt digitaal (per mail) de beantwoording van de technische vragen via de raadsgriffier aangeboden aan de raad. IV. Behandeling in de raadscommissie Behandeling begroting 2026-2029 vindt plaats in de raadscommissievergadering van dinsdag 14 oktober 2025 om 19.30 uur. V. Vaststelling in de raad Tenslotte is donderdagavond 30 oktober 2025 vanaf 20.00 uur de raadsvergadering gepland, waarin aan de orde komen: • alle stukken met betrekking tot de begroting 2026 en de meerjarenbegroting t/m 2029; • de voorstellen inzake vaststelling van de begroting 2026 en de meerjarenbegroting t/m 2029.

-9-

Beleidsbegroting

- 10 -

De programma’s

1. Samenleving

Samenleving - Programma 1 Visie van het programma Inwoners doen naar vermogen mee en zien om naar elkaar. Samen met inwoners en maatschappelijke organisaties zet de gemeente zich in voor collectieve en individuele oplossingen om inwoners te activeren. Daarnaast bieden we samen met onze inwoners zorg en ondersteuning. Hierin staat het vertrouwen en het eigen doen vermogen van de inwoner centraal. Wat houdt het programma in? Het programma Samenleving omvat alle inspanningen die de gemeente verricht rond sport, cultuur, onderwijs, werk, participatie en zelfredzaamheid, zorg en jeugd. Dit mede op basis van de Wmo 2015, de Participatiewet, de Jeugdwet en de Wet stelsel openbare bibliotheken (Wsob). Denk bij deze wetten aan onder meer: handhaving van de leerplicht, het voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten, passend onderwijs, leerlingenvervoer, armoedebeleid, reguliere & bijzondere bijstand, schuldhulpverlening, (jeugd)gezondheidzorg en het bevorderen van het regionale en lokale bibliothekennetwerk.

Trends en ontwikkelingen

• • • •

•

• • • •

•

Ondanks stabiliserende inflatie zien we dat de bestaanszekerheid van bepaalde groepen inwoners langdurig onder druk staat. Dit geldt vooral voor werkenden met een laag inkomen en voor gezinnen met kinderen in de middelbare schoolleeftijd; We zien een toenemend aantal jongvolwassenen met een psychische kwetsbaarheid. Dit leidt tot een toenemende zorgvraag en een groeiend aantal jongeren dat een beroep doet op een bijstandsuitkering; In alle zorgdomeinen (WLZ, ZVW, Wmo, Jeugdwet, MO) stijgt de vraag naar zorg, terwijl de budgetten dalen en we te maken hebben met een toenemend personeelstekort in de zorg. Dit leidt tot toenemende druk op zorg en mogelijk oplopende wachtlijsten; In Woudenberg leven steeds meer kwetsbare mensen door de toename van (oudere) ouderen (dubbele vergrijzing). Ook stromen meer mensen uit een verblijfsinstelling (zowel jeugdhulp als volwassenen uit begeleid/beschermd wonen). Zij komen weer terug in Woudenberg wonen. Er wordt een groter beroep gedaan op lokale formele en informele zorgnetwerken; Het Rijksbeleid is erop gericht dat ouderen steeds langer thuis blijven wonen. Dit zorgt voor een stijgende verandering van de zorgvraag van deze ouderen. Er is een grotere vraag naar ondersteuning bij zelfredzaam blijven.

Daarnaast vraagt deze ondersteuning meer oog voor inzet van vrijwilligers; Er is sprake van een aanhoudende landelijke tendens dat steeds meer kinderen en jongeren een zorgvraag hebben. Woudenberg heeft relatief veel inwoners onder de 18 jaar en moet ook in toenemende mate zorg inzetten voor deze inwoners; Voor jongeren in onze gemeente geldt dat er in toenemende mate sprake is van middelenen alcoholmisbruik. Dit vraagt om een gerichte aanpak hierop. De richtlijn ‘tijdelijke bescherming met betrekking tot Oekraïense vluchtelingen’ is verlengd tot maart 2027. Het langetermijnperspectief vanuit zowel het thuisland als de landelijke weten regelgeving ontbreekt; De nood om vluchtelingen een opvangplek te bieden is nog steeds hoog en dat is en blijft zorgelijk. We nemen als gemeente, ongeacht de Spreidingswet, onze verantwoordelijkheid en kijken naar wat wij kunnen doen. Daarnaast hebben we een verhoogde taakstelling voor het huisvesten van statushouders, waar we ons voor blijven inzetten; In de loop van 2026 zal een concept-wetsvoorstel bij de Tweede Kamer worden ingediend over stevige lokale teams voor uitvoering van de Jeugdwet en de Wmo. Dit volgen we nauwgezet en we maken gebruik van de ruimte die er is voor consulta=e. Het is Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Ac=ef Leven Akkoord (GALA) lopen ten einde.

De opvolger hiervan is het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA). Het AZWA gaat moet hechte wijkverbanden en regionale eerstelijnszorgverbanden verder versterken. We volgen de verder uitwerking hiervan. Gemeenten hebben een wettelijke rol op het onderwerp suïcidepreventie. Vanaf 2026 ontvangen wij hiervoor ook de financiële middelen en kunnen we hier beleid op te ontwikkelen.

Effect 1- gezondere leefstijl

Maatschappelijk effect 1 – Gezondere leefstijl van de inwoners en meer maatschappelijk en sociaal actieve inwoners Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat meer inwoners een positieve, gezonde leefstijl hebben en dat meer inwoners duurzaam maatschappelijk actief zijn, hun talent ontwikkelen en zich deel voelen uitmaken van de samenleving en/of zich daarvoor inzetten. We werken daarbij zoveel mogelijk volgens het concept ‘positieve gezondheid’, waarbij we vooral uitgaan van het potentieel van de mensen en zijn of haar vermogen om met veranderende omstandigheden om te kunnen gaan. Door zo vroeg mogelijk (de kans op) problemen te signaleren en waar mogelijk collectieve en laagdrempelige ondersteuning aan te bieden, willen we de kans op zwaardere problematiek verminderen. Ook willen we optimale ontwikkelkansen voor jeugdigen aanbieden zodat een goede basis voor de toekomst wordt gelegd. Om dit alles te realiseren werken we samen met inwoners, maatschappelijke partners, verenigingen, kerken, vrijwilligers en zorgprofessionals. Wat gaan we ervoor doen? In 2026 ontwikkelen we een nieuw integraal beleidskader sociaal domein waarin onze maatschappelijke doelen en prioriteiten voor de komende vier jaar worden vastgelegd. Dit kader is gericht op vertrouwen in inwoners, posi=eve gezondheid en transforma=e.

Daarnaast blijven we werken met het integrale plan van het Gezond en Ac=ef Leven Akkoord, dat is verbonden aan de doelstellingen van het regionale Integraal Zorgakkoord. Ini=a=even zoals ‘Welzijn op Recept / Sociaal Toeleiden’, ‘Kansrijke Start’, ‘Valpreven=e’ en ‘Kind naar Gezond Gewicht’ worden voortgezet. De integrale werkgroep voor kwetsbare jongeren en middelengebruik bouwt in 2026 voort op de behaalde resultaten en richt zich, na evalua=e en monitoring, op het verder versterken van het aanbod. Daarnaast ondersteunt de gemeente de versterking van de eerstelijnszorg vanuit Huisartsen Eemland, met als doel de samenwerking tussen zorg en welzijn te verbeteren, meer zorg op maat in de wijken te bieden en de vroegsignalering bij bewoners te versterken. De ambi=es uit het Sportakkoord 2.0 worden voortgezet. Het brede kernteam blijB zich inzeCen voor samenwerking en de uitvoering van integrale interven=es en ac=viteiten. In aanslui=ng op de

14 aanbevelingen uit het onderzoek Toekomst van Sportaccommoda es wordt gewerkt aan een businesscase voor de renova=e van Sporthal De Camp. Voor de uitwerking hiervan zijn nog middelen beschikbaar vanuit de kredietaanvraag die in juli 2024 aan de gemeenteraad is voorgelegd. Tevens is de gemeente, middels een subsidieaanvraag, betrokken bij de mogelijke realisa=e van een modulaire sporthal. De incidentele en structurele kosten van dit project worden momenteel in beeld gebracht door een extern onderzoeksbureau. Daarnaast wordt het work-outveld aan de Zuidelijke Dorpsrand gerealiseerd. Aangezien de uitvoering gefaseerd plaatsvindt zal dit mogelijk nog in 2026 doorlopen. Veel gemeenten hebben de afgelopen jaren op hun bibliotheekvoorzieningen bezuinigd. Het Rijk wil de waarde van bibliotheken beter borgen en heeft aangekondigd de Wet stelsel openbare bibliotheken (Wsob) met ingang van 2026 te wijzigen. Gemeenten krijgen de wettelijke taak om voor bereikbare volwaardige bibliotheken, voor alle inwoners, te zorgen. Daarom ontwikkelen wij in 2026 meerjarig bibliotheekbeleid, ingebed in regionale en lokale context. Voor de bekostiging hiervan ontvangen we in 2026 een decentrale uitkering van het Rijk. Hierna worden de bijdragen voor de uitvoering van de Wsob structureel toegevoegd aan het gemeentefonds.

Door de verwachte toename van kwetsbare mensen in onze gemeente, de daling van de budgetten voor zorg en ondersteuning en de krapte op de arbeidsmarkt onder zorgprofessionals, zetten we in op versteviging, verbreding en de vindbaarheid van het aanbod van informele ondersteuning en laagdrempelige voorzieningen. Samen met maatschappelijke partners zijn we scherp op signalen waaruit behoefte blijkt aan nieuwe vormen van deze hulp of voorzieningen. We gaan deze samen onze partners realiseren en borgen. We dragen bij aan het platform ONS Woudenberg waarop lokale voorzieningen en ac=viteiten te vinden en hulpvragers en hulpgevers makkelijk te verbinden zijn. In 2026 gaan we verder met de realisatie met het door de raad vastgestelde scenario cultuurhuis. Het cultuurhuis wordt verbouwd en verduurzaamd aan de hand van het gekozen scenario van de businesscase cultuurhuis. Samen met de gebruikers gaan we kijken hoe we hun activiteiten in deze periode tijdens de verbouwing zoveel mogelijk doorgang kunnen laten vinden. In 2026 wordt de woonzorgvisie, samen met de woonvisie, opgenomen in een volkshuisvestingsprogramma. Hierin wordt de lokale opgave voor wonen (met aandacht voor verschillende aandachtsgroepen) verbonden aan periodieke rapportages over voortgang en effectiviteit.

Dit uitvoeringsplan levert ook input voor de regionale ‘fair share’-afspraken wonen en zorg over de in- en uitstroom van inwoners die verblijven in een instelling, zoals beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Er is een ontwikkeling gaande waarbij onze inwoners langer thuis moeten wonen, terwijl er een tekort is aan verpleegzorg. We zorgen ervoor dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen op basis van eigen regie en eigen kracht. We zoeken hierbij een passende ondersteuningsvorm. In eerste instantie in het lokale voorveld, waarbij we in Woudenberg omkijken naar elkaar. Als dit niet voldoende is kijken we samen met de inwoner naar passend, specialistisch, maatwerk.

Effect 2- samen met inwoners

Maatschappelijk effect 2 – Samen met inwoners komen tot meer lokale, passende en integrale antwoorden op hun ondersteuningsvragen Wat willen we bereiken? Zoveel als mogelijk en wenselijk worden ondersteuningsvragen dicht bij het huishouden opgepakt. We proberen het probleem niet ergens anders op te lossen (locatie van een professional) maar gaan waar mogelijk naar het huishouden toe. In gezamenlijkheid komen we tot een passend plan van aanpak. Dit betekent: eerst samen helder in beeld brengen wat er nodig is en daarna met het huishouden formuleren waar de ondersteuning aan moet voldoen en welke effecten worden beoogd. Vervolgens volgen we met elkaar of de gewenste effecten worden bereikt. Ondersteuning aan huishoudens dient één aaneensluitend traject te zijn vanuit alle levensdomeinen en gebaseerd op één plan van aanpak. Wat gaan we ervoor doen? We werken samen met verschillende maatschappelijke organisaties en Coöperatie De Kleine Schans (CDKS) om bovenstaande doelstelling te realiseren. De medewerkers van CDKS werken vanuit een integrale, generalistische en context-gebonden aanpak aan passende oplossingen op de gestelde ondersteuningsvragen. Bij het verlenen van hulp staat de eigen kracht en verantwoordelijkheid van de inwoner centraal. We denken mee met de inwoner welke ondersteuning er is in de sociale basis en in de vorm van algemene en collectieve voorzieningen.

Als er aanvullende hulp nodig is, wordt passende hulp geboden. Naast de uitvoering van de Jeugdwet, Wmo, Participatiewet, leerplicht en leerlingenvervoer richt de coöperatie zich met haar leden op de opgave om te komen tot alternatief, lokaal en preventief aanbod dat beter aansluit bij de vragen van inwoners. Het sociaal team en team samenleving vormen samen de spil in het realiseren van de veranderingen in het zorglandschap omdat zij de schakel vormen tussen de sociale basisinfrastructuur en de aanvullende hulp. Niet de regels, maar de mens centraal zetten: dat is het uitgangspunt van het wetsvoorstel Participatiewet in balans. Hierbij ligt de nadruk meer op vertrouwen en maatwerk en minder op regeldruk. We gaan uit van wat mensen wél kunnen, in plaats van wat niet. Komend jaar geven we hier verder invulling aan. Op veel onderdelen werken we al zo, maar op onderdelen kan dit nog worden ontwikkeld.

16 Komend jaar werken we aan de ontwikkeling van een toekomstbestendig sociaal ontwikkelbedrijf. Hiervoor wordt een toekomstplan gemaakt voor een brede netwerkorganisa=e die nauw samenwerkt met (lokale) werkgevers, onderwijs en andere partners. Vanuit de landelijke overheid is er ﬁnanciële ondersteuning beschikbaar voor de versterking van deze sociale infrastructuur. Waar het ontwikkelbedrijf nu speciﬁek gericht is op mensen met een Wsw- of Beschut Werk-indica=e, gaan we deze in de toekomst breder posi=oneren. Andere doelgroepen, zoals statushouders of jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt moeten hier ondersteuning kunnen vinden. We bouwen aan een inclusief werkbedrijf, waarin talent centraal staat en mensen via begeleiding, ontwikkeling en werkervaring een duurzame plek op de arbeidsmarkt vinden. Ook al gaat het om een rela=ef kleine s=jging, het aantal inwoners met een migra=eachtergrond neemt in Woudenberg toe en vraagt om een passende aanpak in de dienstverlening. Naast de reguliere integra=eroutes gaan we lokaal verder inzeCen op interculturele coaching in en kijken we anders naar arbeidsintegra=e. Maatwerk is nodig, gezien taalbarrières, culturele verschillen en onbekendheid met de arbeidsmarkt. Brede samenwerking met regionale partners is hierbij essen=eel. Door recente wetswijzigingen is schuldhulpverlening laagdrempeliger en toegankelijker geworden.

Daardoor zien we een toename in het aantal aanmeldingen. Komend jaar willen we hierop inspelen door verder te investeren in vroegsignalering en preven=e. Naast het ontvangen van signalen van onze samenwerkingspartners (woningcorpora=es, zorgverzekeraars en energieleveranciers) willen we op casuïs=ekniveau de samenwerking verder uitbreiden. Ook zeCen we in op het versterken van de ﬁnanciële zelfredzaamheid van inwoners. Zo voorkomen we terugval en verkleinen we structureel de schuldenproblema=ek.

Effect 3- minder inzet specialistische zorg

Maatschappelijk effect 3 – Minder inzet van specialistische zorg door het stimuleren van innovatieve en adequate zorgverlening Wat willen we bereiken? Door lokale, passende en integrale ondersteuning (maatschappelijk effect twee) willen we de inzet van specialistische, individuele voorzieningen (jeugdhulp, Wmo-voorzieningen, reintegratietrajecten) voorkomen. Indien specialistische voorzieningen toch nodig zijn, willen we dit graag zoveel als mogelijk lokaal, passend en collectief inzetten, zo snel mogelijk op de juiste plek en weer afbouwen zodra het kan.

Wat gaan we ervoor doen? Per 1 januari 2025 is MetMaya onze enige contractpartner voor alle specialistische jeugdhulp (m.u.v. dagactiviteiten, dyslexie, ziekenhuiszorg, vervoer jeugd GGZ en LTA). We blijven de samenwerking en nieuwe werkwijze doorontwikkelen, bijvoorbeeld met plannen die de wachttijd moeten verkorten. Daarop aansluitend worden regionaal en lokaal de volgende stappen gezet in vier transformatielijnen. Deze komen voort uit de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 en het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming: stevige lokale teams, medisch, veiligheidsketen en onderwijs. • •

• •

Voor de transformatielijn Stevige lokale teams is er een landelijk bepaald richtinggevend kader. In 2026 werken we eraan om steeds meer aan dit richtinggevend kader te voldoen. Voor de transformatielijn Medisch gaat het vooral over de samenwerking tussen huisartsen en het sociaal team. Het doel is dat huisartsen zoveel mogelijk jeugdhulpvragen verwijzen naar het sociaal team, en zo weinig mogelijk direct naar MetMaya. Iets wat in Woudenberg, zeker in vergelijking met de regio, al behoorlijk goed lukt. Voor de transformatielijn Veiligheidsketen is een betere afstemming nodig tussen alle partijen die een rol hebben bij veiligheidsvraagstukken, en eenduidige werkmethoden. Uit de ingevulde zelfscan van de VNG blijkt welke ontwikkelpunten lokaal prioriteit hebben in 2026. De transformatielijn onderwijs is nog in verkennende fase. De transformatielijn wordt in 2026 in elk geval verder uitgewerkt met de deelnemers van de Lokaal Educatieve Agenda (LEA)

18 Per 1 januari 2026 start een nieuw contract voor de jeugdbescherming, jeugdreclassering en uitvoering van de taken van Veilig Thuis. Dit jaar zal dus in teken staan van implementatie van nieuwe afspraken. De aanbestedingsprocedure voor Maatschappelijke Opvang is in 2025 succesvol afgerond en gegund aan organisa=e De Tussenvoorziening. De dienstverlening start uiterlijk 12 maanden nadat de omgevingsvergunning voor de nieuwe opvangloca=e aan de Bergweg 17 in Amersfoort onherroepelijk is geworden. Deze loca=e opent naar verwach=ng in juli 2026. De invoering van de Wet woonplaatsbeginsel voor Beschermd Wonen is opnieuw uitgesteld. Ondanks dit uitstel blijven we in 2026 investeren in het versterken van de sociale basisinfrastructuur, zodat ook psychisch kwetsbare inwoners van Woudenberg terechtkunnen bij laagdrempelige voorzieningen zoals inloop- en ontmoe=ngsplekken (zie ook maatschappelijk eﬀect 1). In 2025 is de aanbestedingsprocedure voor Wmo-begeleiding en Beschermd Wonen opnieuw opgestart. Naar verwach=ng treedt het nieuwe contract in werking in 2027. Tot die =jd wordt het huidige contract voortgezet. Daarnaast richten we ons in 2026 op het organiseren en borgen van prak=sche begeleiding binnen Coöpera=e De Kleine Schans en het verder uitbreiden van ondersteuning eigen begeleiding door het Sociaal Team.

De invoering van het wetsvoorstel inkomens- en vermogensaQankelijke eigen bijdrage (ivb) is opnieuw verder uitgesteld. Hierdoor is de implementa=e van de eigen bijdrage tot minimaal 1 januari 2028 uitgesteld. Dit wetsvoorstel vervangt het huidige abonnementstarief voor maatwerkvoorzieningen op basis van de Wmo 2015. Daarmee betekent het grotendeels een terugkeer naar de situa=e zoals die gold tot 2020. In 2026 werken we toe naar een nieuw uitvoeringskader voor huishoudelijke ondersteuning, met ingang van 1 januari 2027. De huidige contracten lopen per 31 december 2026 af, wat een natuurlijk moment biedt om de ondersteuning beter aan te laten sluiten op de behoeBen van deze =jd. We stellen voor om te gaan diﬀeren=ëren naar behoeBe, met drie vormen van ondersteuning: herstelgericht, =jdelijk met coaching, en langdurig waar nodig. Zo zeCen we middelen gerichter in en maken we de ondersteuning toekomstbestendiger.

[1] Ondersteuning met noodzakelijk verblijf (OMNV) heette voorheen Beschermd wonen (BW).

Indicatoren

Definitie

Wijze van meten Tweejaarlijkse sociale kracht monitor

Norm

2026 2027 2028 2029

In hoeverre zijn inwoners zelf in staat om hulp in het eigen netwerk te regelen om problemen in het dagelijks leven aan te pakken.

Score zelfredzaamheid. Deze score is opgebouwd uit drie subscores: 1. Zelf-zorgend vermogen, 2. Zelforganiserend vermogen en 3. Weerbaarheid.

8,1 (situatie 2023)

In hoeverre nemen inwoners deel aan de maatschappij d.m.v. (on)betaald werk, het volgen van een opleiding of deelname aan het verenigingsleven.

Score participatie. Deze score is opgebouwd uit zes sub-scores: 1. Zelfstandig werkzaam, 2. Voltijd opleiding 18plussers, 3. Vrijwilligerswerk, 4. Actief bij een vereniging, 5. Sociaal actief of in een re-integratieproject en 6. Geen participatie.

Tweejaarlijkse sociale kracht monitor

7,8 (situatie 2023)

In hoeverre voelt men zich verbonden en heeft men sociaal contact met familie, vrienden/kennissen en buurtbewoners.

Score mate van eenzaamheid. Deze score is opgebouwd uit zes sub-scores: 1. Het kunnen terugvallen op mensen, 2. Het kunnen vertrouwen op mensen, 3. Het nauw verbonden voelen met mensen, 4. Het ervaren van leegte, 5. Het missen van mensen en 6. Het in de steek gelaten voelen.

Tweejaarlijkse sociale kracht monitor

8,0 (situatie 2023)

2023

20 Indicatoren In hoeverre is men tevreden over de geleverde informatie, ondersteuning en zorg in het kader van de Jeugd, Wmo en Participatiewet.

Definitie

Wijze van Norm 2026 2027 2028 2029 meten > > > > Overall Cliëntervarings- 7 Jeugdwet 2022 2023 2024 2025 cliënttevredenheidsscore onderzoek (jongeren) ten aanzien van de 7.5 Jeugdwet Coöperatie, jeugdzorg, (ouders) Wmo en Participatiewet. 7.5 Participatiewet (alle cijfers gaan over 2019 meetmoment 2020)[2]

[2] Voor Wmo is geen rapportcijfer uitgevraagd. De resultaten uit het cliëntervaringsonderzoek 2022 en 2023 zijn nog niet bekend. Deze vertraging is het gevolg van personele ontwikkelingen binnen het vakteam sociaal domein.

Verbonden partijen/Relevante samenwerkingspartners

Verbonden partijen: Coöperatie De Kleine Schans, RWA, GGDrU, werkgeversservicepunt regio Amersfoort en Amfors Groep. Relevante samenwerkingspartners: onderwijs, voorschoolse voorzieningen, welzijnswerk, sport- en cultuurverenigingen, kerken, zorgaanbieders en werkgevers.

Wat gaat het kosten?

In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. Bedrag in euro's (Lasten en nadelen worden met een “min” teken gepresenteerd) Programma 1 Samenleving

Begroting

Bedragen

2026

2027

2028

Lasten

-23.372.599

-20.651.735

-20.239.197

-20.245.617

Baten

7.530.810

3.327.057

Resultaat progr. 1 voor bestemming

-15.841.789

-17.324.678

-16.912.140

-16.918.560

Resultaat in begroting 2025

-15.312.925

-15.309.253

-15.310.381

-528.864

-2.015.425

-1.601.759

-1.608.179

Verschil begroting t.o.v. meerjarenbegroting 2025

Begroting 2029

Financiële toelich'ng programma 1 Bedrag in euro's (Lasten en nadelen worden met een “min” teken gepresenteerd) Programma 1 Samenleving

Verwerkt

Budgettair

kadernota

neutraal

2028

2029

-60.400

Binnensport (indexering)

Nee

-3.100

-185.400

-3.100

Buitensport (indexering)

Nee

-3.100

-2.100

Renovatie sporthallen

-2.100

Nee

-100.000

Modulaire sporthal Kunstgrasveld

Nee

-60.000

Nee

-25.000

Retributie tennisvereniging

Nee

1. Sport

2. Kunst en cultuur

2026

2027

4.800

-63.750

36.250

33.250

Bibliotheek

Nee

-100.000

Open monumentendag

Nee

-3.000

Inhuur cultuurcoordinator naar personeelskosten

Nee

3. Gezondheidszorg Gemeentelijke bijdrage GGDrU

36.250

36250

-78.610

-63.610 -15.000

-63.610 -15.000 -19.800

Ja Nee

Nee Nee

-29.800

-21.800

Gymnastiekonderwijs

Nee

-6.800

Administratie leerlingenvervoer

Nee

-35.000

Kwalificatiegelden via Amersfoort

Nee

12.000

Leerlingenprognoses

Nee

-2.000

Leerlingenvervoer (maatregel)

Nee

10.000

-8.100

Bijdrage jeugd- en jongerenwerk 6. Sociale kracht van de samenleving

Nee

-8.100 29.500

Stichting Art 1 Midden Nederland

Nee

-6.500

Vrijwilligerszorg 7. Werk en inkomen Minimaregelingen

Nee

36.000 -298.071 -48.084

36.000 -298.861 -48.084

36.000 -299.871 -48.084

36.000 -307.053 -48.084

GGDrU (inspecties kinderopvang) 4. Onderwijs

5. Jeugd- en jongerenwerk

Ja/ nee

Nee

Re-integratie

Nee

-40.000

Schuldhulpverlening

Nee

-10.000

RWA

Nee

-3.469

-3.180

-3.112

-7.469

Sociale infrastructuur

Nee

-11.964

-12.874

-13.785

-14.697

Beschut werk

Nee

1.039

870

703

-1.210

Inburgering

Nee

8.732

Participatie uitkeringen

Nee

-800.000

Loonkosten subsidies

Nee

-135.000

IOAW

Nee

35.000

BBZ

Nee

-10.000

Kapitaalverstrekkingen

Nee

6.375

Kosten uitvoering bijstandwet

Nee

-20.000

Rijksbijdrage participatie

Nee

520.000

BUIG uitkering (vangnet)

Nee

243.000

BBZ (rijksbijdrage)

Nee

-2.700

Overige rijksbijdrage

Nee

-31.000

1.725.000

Opvang Oekraïne (uitvoeringskosten)

-2.320.000

Opvang Oekraïne (rijksbijdrage)

3.620.000

Opvang Oekraïne (eigen bijdrage Oekraïners)

8. Samenkracht en burgerparticipatie

9. Sociaal Domein Jeugd en Wmo (indexering en groei)

425.000

-1.405.809

-1.121.055

-802.055

-802.055 -1.122.875

Ja/ nee

Nee

-1.122.629

-1.122.875

Jeugd en Wmo (maatregelen)

Nee

72.000

357.000

676.000

Coöperatie De Kleine Schans

Ja/ nee

Nee

-265.180

Nee

Coöperatie De Kleine Schans (extra fte) 10. Overige kosten

-90.000

-338.824

-359.350

-271.673

-269.911 -186.224

Loonkosten (verdeling per programma)

Nee

-253.300

-276.224

-186.224

Afschrijvingslasten

Nee

-85.524

-83.126

-85.449

-83.687

-528.864

-2.015.426

-1.601.759

-1.608.179

Totaal

23 1. Sport (hogere kosten € 60.400 oplopend naar € 185.400) De verschillende muta=es betreﬀen: • Binnensport € 3.100 hogere kosten : BetreB indexering 2026 gemeentelijke bijdrage S=ch=ng ABC. • Buitensport € 2.100 hogere kosten : BetreB indexering 2026 gemeentelijke bijdrage S=ch=ng Sportpark De GriB. • Renova=e Sporthallen € 100.000 hogere kosten vanaf 2027 : BetreB een door de raad vastgestelde ambi=e vanwege de noodzakelijke renova=e van sportcomplex De Camp. Een deel van dit complex is in 2029 veer=g jaar oud. De gemeente heeB in het onderzoek inzake de sportaccommoda=es, dat gelijk=jdig met deze kadernota ter besluitvorming aan u voorligt, een eerste beeld geschetst van de technische en ﬁnanciële mogelijkheden voor een renova=e, waarmee de sportaccommoda=es weer jaren mee kunnen en voldoen aan de eisen van deze =jd. Bij renova=e van sportcomplex De Camp (gedeeltelijk) zal aan de gemeente een bijdrage gevraagd worden. Daarbij kan gedacht worden aan een eenmalige bijdrage en/of een structurele bijdrage aan S=ch=ng ABC. Kijkend naar de toekomst is het bovendien verstandig om jaarlijks te gaan sparen om de voorzieningen op peil te kunnen houden. Daarom wordt structureel een bedrag van € 100.000 ingeboekt vanaf 2027. • Modulaire sporthal € 60.000 hogere kosten : BetreB een door de raad vastgestelde wens.

Door toenemende druk op de bestaande sportaccommoda=es en de geplande renova=e van de sporthallen is de behoeBe aan een =jdelijke sporthal naar voren gebracht. De kosten van deze =jdelijke voorziening zijn opgenomen in het hiervoor genoemde onderzoeksrapport inzake de sportaccommoda=es. Door de toenemende druk op de bestaande sportaccommoda=es en de groei van het aantal inwoners van Woudenberg is de behoeBe aan een =jdelijke sporthal naar voren gebracht. Op basis van ervaringscijfers van S=ch=ng ABC wordt er voorlopig vanuit gegaan dat de extra lasten voor de gemeente jaarlijks c.a. € 60.000 zullen bedragen om een kostendekkende exploita=e voor de modulaire sporthal te realiseren. • Kunstgrasveld € 25.000 hogere kosten vanaf 2027 : BetreB een door de raad vastgestelde wens. Vanuit de sportverenigingen is de wens geuit om een natuurgrasveld te vervangen door een kunstgrasveld. Dit sluit aan bij de behoeBe aan intensiever en duurzamer gebruik van sportvelden, mede gezien de toenemende sportdeelname. De investering vraagt om eenmalige dekking, maar draagt bij aan eﬃciënt ruimtegebruik en lagere onderhoudskosten op lange termijn. De investering van een kunstgrasveld bedraagt ca. € 800.000. De extra lasten voor de gemeente wordt geschat op structureel € 25.000 per jaar. Hierbij wordt rekening gehouden dat een deel van de extra lasten wordt doorberekend aan de sportverenigingen.

• Retribu=e tennisvereniging € 4.800 hogere inkomsten : De tennis-/padelvereniging ’t Schilt is op grond van deze overeenkomst een marktconforme retribu=e verschuldigd voor het recht van opstal ten behoeve van de nieuwbouw indoorpadelhal welke ten goede komt aan de begro=ng. De jaarlijkse retribu=e bedraagt €4.800 (prijspeil 1 januari 2025). 2. Kunst en cultuur (hogere kosten € 63.750 in 2026 en vanaf 2027 lagere kosten van € 33.250) • Voor 2025 en 2026 ontvangt de gemeente, via het gemeentefonds, een decentralisa=euitkering voor openbare bibliotheken van € 100.000. Deze uitkering is bedoeld voor het versterken van het bibliotheekwerk. • De kosten inhuur van de programma coördinator cultuur worden omgezet loonkosten. • In 2029 organiseren wij de openmonumentendag. Dit doen wij 1x in de 3 jaar en is niet opgenomen in de vorige begro=ng omdat toen 2028 het laatste begro=ngsjaar was.

24 3. Gezondheidszorg (hogere kosten € 78.610) Hogere kosten door: • Gemeentelijke bijdrage GGDrU € 63.610 hogere kosten : De gemeentelijke bijdrage voor de GGDrU wordt structureel verhoogd met € 63.610 op basis van de ontwerpbegro=ng 2026. Hoewel er geen inhoudelijke wijzigingen zijn, heeB de kaderbrief van de GGDrU wel ﬁnanciële consequen=es voor de gemeentelijke begro=ng. Voor de gemeente Woudenberg verandert de gemeentelijke bijdrage door indexa=e. Daarnaast dragen de jaarlijkse loon- en prijss=jgingen bij aan de kosten, evenals de verhoging van de kind- en inwonersbijdragen als gevolg van de groei van de gemeente. Deze kosten nemen jaarlijks toe. • GGDrU (inspec=es kinderopvang) € 15.000 hogere kosten : De afgelopen jaren is er een structurele s=jging zichtbaar in kosten voor de handhaving van de kinderopvang. De verwach=ng is dat deze trend doorzet. Daarom is er structureel meer geld nog voor de handhaving van de kinderopvang. 4. Onderwijs (hogere kosten € 29.800 teruglopend naar € 19.800) De verschillende muta=es betreﬀen: • Gymnas=ekonderwijs € 6.800 hogere kosten : BetreB indexering gemeentelijke bijdrage S=ch=ng ABC. • Administra=e leerlingevervoer € 35.000 hogere kosten : De administra=e van het leerlingenvervoer is uitbesteed een externe par=j. Deze kosten waren voorheen begroot in de begro=ng van de Coöpera=e De Kleine Schans.

De jaarlijkse kosten bedragen € 35.000. • Kwaliﬁca=egelden (via Amersfoort) € 12.000 hogere opbrengsten : Op basis van de ervaringscijfers van de afgelopen jaren kunnen de inkomsten structureel verhoogd worden met € 12.000. • Leerlingenprognoses € 2.000 hogere kosten in 2028 : Om de twee jaar worden de leerlingenprognoses geactualiseerd. In de begro=ng 2025-2028 is per abuis de actualisa=e in 2028 niet meegenomen. • Leerlingenvervoer € 10.000 lagere kosten vanaf 2028 : BetreB een door de raad vastgestelde maatregel n.a.v. de recente kerntakendiscussie. 5. Jeugd- en jongerenwerk (hogere kosten € 8.100) Gemeentelijke bijdrage € 8.100 hogere kosten : Aanpassing budget op basis van ervaringscijfers. 6. Sociale kracht van de samenleving (lagere kosten € 29.500) De verschillende muta=es betreﬀen: • S=ch=ng Art. 1 Midden Nederland € 6.500 hogere kosten : Al een aantal jaren is de bijdrage aan S=ch=ng Art 1 Midden Nederland veel hoger dan geraamd. Het budget dient structureel verhoogd te worden met € 6.500. Ook de bijdrage die wij hiervoor ontvangen in de algemene uitkering is de laatste jaren gestegen. • Vrijwilligerszorg € 36.000 lagere kosten : Het budget vrijwilligerszorg wordt overgeheveld naar Coöpera=e De Kleine Schans. 7.

Werk en inkomen (hogere kosten variërend tussen € 298.071 en € 307.053) De verschillende muta=es betreﬀen: • Minimaregelingen € 48.084 hogere kosten : Op basis van ervaringscijfers 2025 en verwachte toename van het aantal bijstandsgerech=gden zullen de kosten minimaregelingen vanaf 2026 s=jgen met € 48.084. • Re-integra=e € 40.000 hogere kosten : De toename van het aantal bijstandsgerech=gden vraagt ook om meer inzet van re-integra=etrajecten. Daarnaast leiden loon- en prijss=jgingen tot hogere kosten van trajecten. Hierom is er een verhoging nodig van het re-integra=ebudget te hoogte van € 40.000.

25 • • •

• • •

Schuldhulpverlening € 10.000 hogere kosten : Bijstelling van het budget op basis van werkelijke cijfers 2025. RWA gemiddeld € 4.307 hogere kosten : In de meicirculaire 2025 zijn aanvullende bijdrage opgenomen t.b.v. par=cipa=e welke één op één doorgesluisd worden aan de RWA. Sociale infrastructuur gemiddeld € 13.330 hogere kosten : Het Rijk stelt vanaf 2025 middelen beschikbaar aan gemeenten waarmee zij op termijn 10.000 werkplekken kunnen faciliteren. De werkplekken zijn bedoeld voor mensen die niet vallen onder beschut werk, maar wel zijn aangewezen op de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven voor hun ontwikkeling rich=ng regulier werk of voor een =jdelijk vangnet. Gemeenten ontvangen een bedrag per plek voor vaste bedrijfskosten, zodat de infrastructuur beschikbaar is. De middelen zijn in de meicirculaire 2025 als apart budget toegevoegd aan de integra=euitkering Par=cipa=e, omdat de verdeling verschilt met die van de rijksbijdragen Wet Sociale werkvoorziening (Wsw) en beschut werk (BW). Gemeenten ontvangen circa € 3.600 per plek. De middelen worden verdeeld over gemeenten op basis van de maatstaf Inwoners in het gemeentelijke doelgroepenregister. Voor Woudenberg gaat het om een jaarlijks bedrag van circa € 13.330. Dit bedrag is in programma 1 als kosten opgevoerd. Beschut werk per saldo € 467 lagere kosten : Aanpassing budget op basis van ervaringscijfers.

Inburgering € 8.732 lagere kosten : Aanpassing budget “Uitvoering” op basis van ervaringscijfers. Par=cipa=e uitkeringen/ loonkosten subsidies per saldo hogere kosten € 172.000 (€ 935.000 kosten minus € 763.000 rijksuitkering) : Het aantal uitkeringsgerech=gden s=jgt aanzienlijk, met bijbehorende kosten van € 935.000. Een deel van de verhoogde kosten wordt gecompenseerd door het rijk (€ 520.000). Op basis van deze cijfers zullen we gebruik gaan maken van de vangnetregeling voor een bedrag van € 243.000. Na compensa=e houden we nog een begroot verschil over van € 172.000 aan hogere kosten. De BUIG-uitkering die de gemeente van het Rijk krijgt ter dekking van bijstandsuitkeringen worden jaarlijks berekend op basis van de kostenrealisatie van twee jaar terug. IOAW(Inkomensvoorziening voor oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers) per saldo lagere kosten € 4.000 (€ 35.000 minus € 31.000 lagere rijksbijdrage) : Bijstelling van het budget op basis van werkelijke cijfers 2025. BBZ (Beslissing bijstandverlening zelfstandigen) hogere kosten € 12.700 : Bijstelling van het budget op basis van werkelijke cijfers 2025. Kapitaalverstrekkingen lagere kosten € 6.375 : Bijstelling van het budget op basis van werkelijke cijfers 2025.

8. Samenkracht en burgerpar'cipa'e (per saldo hogere inkomsten € 1.725.000) We gaan ervan uit dat het rijk vanaf 1 januari 2026 minimaal één jaar het normbedrag garandeert voor het aantal opvangplekken dat op dit moment wordt geleverd door Woudenberg. Voorzich=gheidshalve komt dit neer op een bedrag van € 3.620.000. Hiernaast moeten de mensen een eigen bijdrage betalen indien dat mogelijk is. Hiervoor ramen wij een opbrengst van € 425.000. Op basis van ervaringscijfers verwachten we € 2.320.000 aan kosten te maken voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen voor 2026. In dit bedrag zijn ook de loonkosten opgenomen van het vakteam Oekraïne op het gemeentehuis. Conform de aanwijzing van onze toezichthouder, de provincie Utrecht, wordt het verschil ad. € 1.725.000 budgetneutraal verwerkt en daarmee toegevoegd aan de algemene reserve. 9. Sociaal Domein (hogere kosten variërend tussen € 802.055 en € 1.405.809) De verschillende muta=es betreﬀen: • Jeugd en Wmo hogere kosten € 1.122.875 structureel : Voor zowel Jeugdwet als Wmo geldt dat wegens indexering (loon- en prijss=jging) de kosten bijgesteld dienen te worden.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeentebestuur.woudenberg.nl/api/v1/meetings/3268/documents/68828