03.b Maatwerk Mobiliteit Woudenberg – eindrapport.pdf

Maatwerk mobiliteit Woudenberg Maatwerk Mobiliteit Woudenberg – eindrapport

Provincie Utrecht en gemeente Woudenberg 14 april 2023

Project Opdrachtgever

Document Status Datum Referentie

Projectcode Projectleider Projectdirecteur

Auteur(s) Gecontroleerd door Goedgekeurd door

Maatwerk mobiliteit Woudenberg Provincie Utrecht en gemeente Woudenberg

Maatwerk Mobiliteit Woudenberg – eindrapport Definitief 02 14 april 2023 133509/23-006.486

133509 K. Poelsema MSc W.F. van den Berg MSc

Ir. S. Brooijmans, K. Poelsema MSc, G. de Wit BSc, ir. T.S. Leferink Ing. J.M.W. Akkerman K. Poelsema MSc

Paraaf

Adres

Witteveen+Bos Raadgevende ingenieurs B.V. | Deventer Daalsesingel 51c Postbus 24087 3502 MB Utrecht +31 (0)30 765 19 00 www.witteveenbos.com KvK 38020751

Het kwaliteitsmanagementsysteem van Witteveen+Bos is gecertificeerd op basis van ISO 9001. © Witteveen+Bos Niets uit dit document mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt in enige vorm zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Witteveen+Bos noch mag het zonder dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd, behoudens schriftelijk anders overeengekomen. Witteveen+Bos aanvaardt geen aansprakelijkheid voor enigerlei schade die voortvloeit uit of verband houdt met het wijzigen van de inhoud van het door Witteveen+Bos geleverde document.

INHOUDSOPGAVE

0

PROBLEEMSTELLING

5

1

INTRODUCTIE & AANPAK

7

1.1

Introductie van de opgave

7

1.2

Gebiedsontwikkeling en mobiliteit in Woudenberg volgens het Ontwikkelbeeld

7

1.3

Aanpak voor de studie ‘maatwerk mobiliteit’

8

1.4

Leeswijzer

8

2

HUIDIGE SITUATIE WOUDENBERG

9

2.1

Gemeente schets Woudenberg

9

2.2

Huidige situatie mobiliteit

11

2.3

Huidige infrastructuur & intensiteiten mobiliteit

12

3

BELEIDSANALYSE

20

3.1

Overzicht geraadpleegde documenten

20

3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.1.4

21 21 22 22

3.2

Ontwikkelbeeld regio Amersfoort 2030-2040 (uit 2021) Omgevingsvisie Provincie Utrecht (2021) Structuurvisie Woudenberg 2013 (aangevuld met oplegger uit 2019) Onderzoeksrapport: Woudenberg Zuidoost (2011)

Ruimtelijke ontwikkelingen en mobiliteitsmaatregelen in en rondom Woudenberg

23

3.2.1 3.2.2 3.2.3

23 24 25

Ruimtelijke ontwikkelingen rondom Woudenberg Ruimtelijke ontwikkelingen Woudenberg Mobiliteitsmaatregelen Woudenberg

4

KANSEN EN KNELPUNTEN 2040

29

4.1

Woudenberg in 2040

29

4.2

Mobiliteitstrends en verwachtingen

30

4.3

Vooruitblik mobiliteit in Woudenberg 2040

30

4.3.1

31

Interpretatie verkeersmodel en tellingen

5

ONDERZOEKSAGENDA

32

6

IMPACTANALYSE

36

6.1

Snelheidsverlaging

36

6.2

Alternatief voor uitbreiden Zuidoost - Ontwikkelen aan noordzijde Woudenberg

37

6.3

Alternatief voor uitbreiden Zuidoost - Ontwikkelen aan westzijde Woudenberg (aansluiten op N224)

39

Verkeer vanuit Scherpenzeel en Renswoude via andere routes dan door Woudenberg omleiden (bijvoorbeeld via N802 en de westkant van de N224)

41

6.5

Fietsverbindingen vanuit Woudenberg verbeteren

43

6.6

Verbeteren OV-bereikbaarheid door verplaatsing van station Maarn naar Maarsbergen

45

6.7

Inspelen op de potentie van thuiswerken

46

6.8

Stimuleren minder autogebruik bij het ontwikkelen van nieuwbouwwijken

47

6.9

Verbeteren voor- en natransport station Maarn en station Amersfoort

48

6.10

Inzetten op ontwikkelingen met weinig verkeersbewegingen (in de spitsen)

50

6.11

Samenwerken met werkgevers en werknemers om duurzaam reizen te bevorderen

52

6.12

Resultaten impactanalyse

53

6.13

Conclusie impactanalyse

55

Laatste pagina

56

6.4

Bijlage(n) l II III IV V VI VII VIII IX X

Toelichting STRAVEM-model provinciaal verkeersmodel Snelheden bij telpunten Capaciteiten Woudenberg basisjaar + 2030 + 2040 Intensiteiten Woudenberg basisjaar + 2030 + 2040 Inwoners Stravem Intensiteiten Woudenberg avondspits basisjaar + prognosejaren Intensiteiten Woudenberg prognosejaar Verschilplot intensiteiten 2040-2017 ochtendspits Rekentabel impact mobiliteitsmaatregelen in de ochtendspits Overzicht methode impactanalyse

Aantal pagina's 3 2 1 1 1 1 1 1 1 1

0 PROBLEEMSTELLING De N224 en N226 zijn belangrijke dragers van het onderliggend wegennet voor de afwikkeling van autoverkeer in oost-westelijke richting tussen de regio’s Food Valley en de regio Amersfoort. De N224 en N226 bereiken voor wat betreft gemotoriseerd verkeer de komende jaren hun maximale capaciteit, onder andere door de toenemende druk vanuit de verstedelijkingsopgaven van beide regio’s. Dit maakt dat automobilisten en andere weggebruikers van de N224 en N226 bij Woudenberg in de ochtend- en avondspits te maken hebben met congestie. Een goed voorbeeld hiervan is de rotonde aan de zuidzijde van Woudenberg waar de N224 en de N226 samenkomen. Daarnaast nemen de intensiteiten op de wegen rondom Woudenberg jaarlijks toe, met uitzondering van de coronajaren 2020 en 2021. Dit maakt dat de congestie, ook door nieuwe (ruimtelijke-)ontwikkelingen, zal toenemen. Woudenberg heeft als wens om zich verder te ontwikkelen, vooralsnog in oostelijke richting. Hier wordt momenteel ook de nieuwe wijk Hoevelaar gebouwd. De ontwikkeling van Hoevelaar is opgedeeld in 3 fasen. Fase 1 is inmiddels gereed, voor fase 2 wordt in het voorjaar van 2023 het bestemmingsplan vastgesteld en voor fase 3 is de planning om aansluitend op de afronding van fase 2 te kunnen starten met de realisatie1.

Naast congestie zorgen de vele erfaansluitingen op de N224 (Stationsweg-Oost) voor een belemmering van de doorstroming. Ook de verkeersveiligheid is hier een aandachtspunt.

De ontwikkelvisie voor na 2030 van de gemeente Woudenberg en de capaciteit van de (provinciale) wegen rondom Woudenberg sluiten niet op elkaar aan. Vanuit provinciaal beleid van de provincie Utrecht wordt ingezet op binnenstedelijke ontwikkelingen en bouwen nabij knooppunten. Voor Woudenberg wordt alleen gebouwd vanuit het oogpunt van vitaliteit, waarbij de mogelijkheden voor ruimtelijke ontwikkeling in en rondom de kern van Woudenberg worden beperkt door de capaciteit van de provinciale wegen in en 1 De gehele ontwikkeling Hoevelaar (fase 1,2,3) is als vaststaand gegeven opgenomen in dit rapport.

5 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_006.486 | Definitief 02

rondom de gemeente. De ligging van de N224 zorgt ervoor dat de opgave Woudenberg overstijgt, de N224 is ook van groot belang voor de regio, met onder andere Renswoude en Scherpenzeel en de provincie Gelderland. De provincie Utrecht en deze partijen zijn gezamenlijk voornemens een netwerkstudie voor de lange termijn uit te voeren. Deze rapportage is vooral gericht op het verkennen van maatregelen om toekomstige ontwikkelingen specifiek in Woudenberg mogelijk te maken, passend bij de beschikbare capaciteit op de N224 en N226. De N227 is hierbij een aandachtspunt. Dit om input te leveren voor het maken van de maatwerkafspraken tussen de provincie Utrecht en de gemeente Woudenberg volgend uit het Ontwikkelbeeld Regio Amersfoort.

6 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_006.486 | Definitief 02

1 INTRODUCTIE & AANPAK 1.1

Introductie van de opgave

De opgave voor deze studie is na 2 startoverleggen met de provincie Utrecht en de gemeente Woudenberg als volgt gedefinieerd: ‘Het gezamenlijk verkennen van (on)mogelijkheden om toekomstige gebiedsontwikkelingen in Woudenberg te kunnen realiseren met een minimale impact op het aantal reisbewegingen, specifiek op de N224 en N226. Daarnaast is de N227 ook een aandachtspunt’. De N224 is naast de A12 een van de belangrijkste dragers van het onderliggend wegennet voor de afwikkeling van autoverkeer in oost-west richting tussen de regio’s Food Valley en Regio Amersfoort. Het is de verbinding tussen beide provincies. De N224 en N226 bereiken voor wat betreft gemotoriseerd verkeer de komende jaren hun maximale capaciteit, daarbij komen de verstedelijkingsopgaven van beide regio’s: de regio Arnhem-NijmegenFoodvalley heeft een woningbouwopgave van 40.000 te bouwen woningen en de regio Amersfoort 33.340 woningen volgens de prognoses. De verstedelijkingsopgave is niet enkel gericht op de woningbouwopgave, ook andere stedelijke opgaven zoals werkgelegenheid, bedrijvigheid, mobiliteit en energie vragen om extra ruimte. De ligging van de N224 zorgt ervoor dat de opgave Woudenberg overstijgt, de N224 is ook van groot belang voor de regio, met onder andere Renswoude en Scherpenzeel.

Deze rapportage is echter specifiek gericht op Woudenberg om input te leveren voor het maken van de maatwerkafspraken tussen de provincie Utrecht en de gemeente Woudenberg volgend uit het Ontwikkelbeeld Regio Amersfoort.

1.2

Gebiedsontwikkeling en mobiliteit in Woudenberg volgens het Ontwikkelbeeld

In oktober 2021 is het ‘Ontwikkelbeeld 2030-2040 Regio Amersfoort’ vastgesteld door zowel Provinciale Staten van Utrecht en de gemeenteraad van de Woudenberg (en de andere gemeenteraden van de regiogemeenten Regio Amersfoort). In het Ontwikkelbeeld staan 2 focusgebieden centraal: ‘In de nabijheid van stations komen wonen, werken en hoogwaardige openbare ruimte samen’ en ‘…een onlosmakelijk deel van de strategie is het bieden van ruimte voor wonen en werken ten behoeve van vitaliteit met een sterke verbinding en meerwaarde voor het omliggende landschap. Daarnaast wordt ingezet op gezonde mobiliteit: de auto zal belangrijk blijven in de regio, maar om goed bereikbaar te blijven zal (de combinatie van) fiets en OV een serieus keuzealternatief moeten worden waar dit nog niet het geval is’. In het Ontwikkelbeeld is per gemeente aangegeven hoe de daar gepresenteerde strategie zich verhoudt tot de ambities van gemeenten. Voor Woudenberg is het volgende opgenomen: ‘De directe en indirecte invloed van de voorgenomen regionale ontwikkeling bij knooppunten is op dit moment voor Woudenberg beperkt. Woudenberg volgt de ambitie voor vitaliteit. Dit maakt dat de verstedelijking in deze gemeente primair moet worden afgestemd op wat nodig en mogelijk is voor de lokale vitaliteit’.

7 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_006.486 | Definitief 02

1.3

Aanpak voor de studie ‘maatwerk mobiliteit’

Deze studie is opgeknipt in 2 stappen. Hoofdstuk 1 tot en met 4 richt zich op stap 1. Het doel van deze stap is om een overzicht te bieden met wat er al is onderzocht in het verleden én wat de huidige mobiliteitssituatie is. Hiervoor zijn diverse gesprekken gevoerd met betrokkenen van de provincie Utrecht en de gemeente Woudenberg. Daarnaast is er een bureaustudie uitgevoerd naar relevante beleidsstukken en zijn gegevens uit het provinciale verkeersmodel Stravem gebruikt1. In stap 2 is de onderzoeksagenda opgesteld en de impactanalyse uitgevoerd. Er zijn eerst 25 mogelijke maatregelen opgenomen. De maatregelen zijn onderverdeeld in 3 thema’s: verkeerskundig, ruimtelijke ontwikkeling/beleid en verminderen autogebruik/inzetten op duurzame mobiliteit. Uit de 25 mogelijke maatregelen zijn op basis van expert judgement de 12 meest kansrijke maatregelen bepaald. Deze 12 maatregelen vormen de onderzoeksagenda. Om inzicht te krijgen in de mogelijke impact zijn de maatregelen individueel beoordeeld op hun mogelijke impact op het aantal reisbewegingen op de N224 en N226. Er is hierbij ook inzicht gegeven in de realiseerbaarheid/ kansrijkheid van de maatregelen.

Afbeelding 1.1 Aanpak studie in 2 stappen

1.4

Leeswijzer

In hoofdstuk 1 wordt de introductie en de aanpak van de studie beschreven. In hoofdstuk 2 wordt de huidige sociaal-demografische, ruimtelijke en mobiliteitssituatie in Woudenberg beschreven. In hoofdstuk 3 staat de beleidsanalyse centraal. Hierin zijn de belangrijke beleidsdocumenten en andere relevante onderzoeken en documenten geanalyseerd en vervolgens op een overzichtelijke wijze weergegeven. Hoofdstuk 4 biedt een vooruitblik naar de kansen en knelpunten van Woudenberg met betrekking tot de gewenste en geplande ontwikkelingen in relatie tot mobiliteit in 2040. Hoofdstuk 5 bevat de onderzoeksagenda, waarna hoofdstuk 6 de impactanalyse van de verschillende maatregelen weergeeft. De impactanalyse wordt samenvattend gevisualiseerd in 1 tabel.

1 Zie bijlage I voor toelichting en specificaties.

8 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_006.486 | Definitief 02

2 HUIDIGE SITUATIE WOUDENBERG 2.1

Gemeente schets Woudenberg

Situering gemeente Woudenberg Woudenberg is een gemeente in de provincie Utrecht en ligt ten zuiden van Amersfoort (zie afbeelding 2.1) De gemeente ligt vlak tegen de grens met provincie Gelderland. De buurgemeenten zijn Scherpenzeel, Renswoude, Utrechtse Heuvelrug, Zeist, Leusden en Barneveld. Ten noorden van Woudenberg ligt de stedelijke omgeving Amersfoort, ten zuiden ligt het meer landelijke gebied: de Utrechtse Heuvelrug met de dichtstbijzijnde dorpen Maarn en Maarsbergen. Ten oosten van Woudenberg liggen de dorpen Scherpenzeel (provincie Gelderland) en Renswoude. Ten westen van Woudenberg ligt de stedelijke omgeving Utrecht, met onder andere de kernen Zeist, Driebergen-Rijsenburg en Houten. Woudenberg is landelijk gelegen en wordt buiten de kern omringd door veel landbouwgrond en natuur. Inwoners kunnen in Woudenberg terecht voor dagelijkse voorzieningen zoals de huisarts, tandarts, basisonderwijs, supermarkten en de drogisterij.

Afbeelding 2.1 Situering gemeente Woudenberg

9 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_006.486 | Definitief 02

Demografie Inwoners en woningen Woudenberg is sinds de jaren ‘50 geleidelijk gegroeid tot het huidige dorp. Telde Woudenberg in 1975 bijna 9.000 inwoners, rond de eeuwwisseling bedroeg het inwonertal bijna 11.000 en in 2010 bijna 12.000. In 2020 bedraagt het inwonertal 13.362. De groei van het aantal huishoudens loopt ongeveer gelijk op met de groei van de woningvoorraad en bedroeg 600 tussen 2010 en 2020. Het onderzoek naar woningbehoefte geeft aan dat er voor de komende jaren een verdere groei van het aantal inwoners in Woudenberg wenselijk is van 13.170 in 2019, naar circa 16.200 inwoners in 2040. Deze groei is resultaat van natuurlijke aanwas enerzijds en een positief migratiesaldo anderzijds. Het aantal huishoudens groeit onder invloed van de huishoudensverdunning en een relatief sterke toename van het aantal eenpersoonshuishoudens sneller dan het aantal inwoners. Wanneer de woningbouwbehoefte wordt gevolgd, hoort hier ook een groei van het aantal huishoudens bij van 5.050 in 2019, naar 6.420 in 2030 en 7.430 in 2040. Daarbij is er sprake van een vergrijzing van de bevolking van Woudenberg. Omdat het aantal jonge huishoudens en hun aandeel op de totale bevolking tot 2030 nog toeneemt zal pas na 2030 sprake zijn van ontgroening. Woningvoorraad Uit de provinciale monitor wonen blijkt dat er in Woudenberg in 2022 in totaal 5.285 woningen zijn.

De groei van het aantal huishoudens en de woningvoorraad is momenteel per jaar min of meer gelijk: jaarlijks neemt de woningvoorraad met 50 tot 100 woningen toe. 72 % van de woningvoorraad bestaat uit koopwoningen met een gemiddelde vraagprijs van EUR 450.000. Het Nederlandse gemiddelde bestaat voor 57 % uit koopwoningen met een gemiddelde vraagprijs van EUR 431.000. Daarnaast is 21 % van de woningen sociale huur. Dit ligt onder het landelijk streven naar 30 % sociale huurwoningen. Economie Ontwikkeling bedrijfslocaties Vrijwel alle bedrijfslocaties uit de jaren ’50 en ’60 in de bebouwde kom zijn de laatste 10 jaar getransformeerd tot woningbouwlocaties. Er zijn op dit moment (2022) 2 bedrijventerreinen: de Parallelweg/ de Spoorzone en Klein Landaas. De afgelopen jaren is het bedrijventerrein Klein Landaas geheel gevuld en heeft een aanzienlijke herstructurering met herverkaveling en nieuwvestiging plaatsgevonden op het bedrijventerrein Parallelweg. Voor de rest van het terrein loopt nog een project om tot verdichting te komen. Naast deze 2 bedrijventerreinen zijn er een aantal losse bedrijfslocaties, langs de Laagerfseweg en de (oude) provinciale wegen. Er is veelal sprake van lokale bedrijven, die regionaal werkzaam zijn.

In de afgelopen jaren zijn er diverse bedrijfslocaties, voornamelijk langs de provinciale weg en de Stationsweg West, verdwenen en vervangen door woninglocaties Werkgelegenheid en inkomen Sinds de jaren ‘50 heeft Woudenberg naast de geleidelijk groei van de woningaantallen ook een geleidelijke groei van de lokale werkgelegenheid gekend. De meeste banen bevinden zich in de bouw, handel en gezondheids- en welzijnszorg. Het gemiddeld besteedbaar inkomen betrof in 2020 in totaal EUR 56.100 per huishouden, het Nederlandse gemiddelde ligt met EUR 47.900 lager. Uitbreidingslocaties In de Provinciale Ruimtelijke Structuurvisie 2013 is voor Woudenberg een uitbreidingslocatie van 1.000 woningen opgenomen, inclusief 75 woningen van Het Groene Woud. Deze ontwikkelingen zijn reeds opgenomen in het provinciaal beleid en zijn hiermee geen onderwerp voor de maatwerkafspraken. Op grond van het huidige provinciale beleid is zo’n grote uitbreiding ten behoeve van de regionale woningbehoefte op een dergelijke locatie niet wenselijk, met name vanwege de extra (auto)mobiliteit die de situering met zich meebrengt. In het programma Wonen en Werken van de Regio Amersfoort, en ook in het provinciale programma Wonen en Werken, zijn tot 2030 1.166 woningen geprogrammeerd. Al deze woningen zijn binnenstedelijk, echter het grootste deel is geprogrammeerd op de uitbreidingslocatie Hoevelaar.

Deze woonwijk wordt momenteel gerealiseerd. Het uitgangspunt van deze wijk is het bieden van een gevarieerd woningaanbod dat is afgestemd op de behoefte van inwoners. Deze woonwijk ligt ten oosten van de kern Woudenberg en wordt omsloten door de N224, de Zegheweg en de Parallelweg. De

10 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_006.486 | Definitief 02

bouw van woningen in de eerste fase is gestart in 2020 en de gehele wijk wordt in 3 fasen gebouwd tot 2030. Zoekgebied zuidoost Binnen de kern is op dit moment geen zicht op grotere locaties die te benutten zijn voor inbreiding of transformatie. In 2019 is voor verdere ontwikkeling het zoekgebied Woudenberg zuidoost als meest kansrijk en daarmee wenselijk aangewezen door de gemeenteraad. In 2013 heeft de provincie een ruimtelijk akkoord gegeven voor dit zoekgebied. In 2019 is (in de oplegger van de structuurvisie) vastgelegd dat het zoekgebied van enkel gericht op een bedrijventerrein is verruimd naar bedrijventerrein en woningbouw.

2.2

Huidige situatie mobiliteit

Deze paragraaf beschrijft het reisgedrag en mobiliteitssysteem van de gemeente Woudenberg. Er is weinig data beschikbaar op het schaalniveau van de gemeente, daarom wordt ook informatie op provinciaal niveau gebruikt. Hoofdstuk 3 gaat verder in op het relevante mobiliteitsbeleid en de verschillende (verkende) maatregelen. Modal split provincie Utrecht en Gelderland Afbeelding 2.2 toont de modal split voor de provincies Gelderland en Utrecht in 2019. Er is gekozen voor 2019 vanwege de corona situatie in de daaropvolgende jaren. Beide provincies zijn weergegeven, Woudenberg ligt in de provincie Utrecht, maar de provincie Gelderland sluit beter aan bij het landelijke karakter van de gemeente. Het aantal verplaatsingen wordt per modaliteit per persoon per dag weergeven. In de provincie Gelderland wordt met name als bestuurder meer gereden (1,01 ritten per dag ten opzichte van 0,89 in Utrecht) en alle andere modaliteiten worden minder gebruikt.

Afbeelding 2.2 Verplaatsing naar vervoerswijze - gemiddeld aantal per persoon per dag provincie Gelderland, 2019 (Bron: ODiN, via https://duurzaamheidsscore.nl/viewer/ van het CROW)

In afbeelding 2.3 staat een indicatie van de modal split over de laatste jaren in Woudenberg. Dit is op basis van ODiN data en waarschijnlijk op basis van een kleine sample (met een bewerking door Goudappel, via het CROW). Dit ligt een stuk hoger dan de provinciale gemiddelden met circa 1,4 autoritten per inwoner per dag, als bestuurder dan wel passagier. In de dataset worden voor Scherpenzeel en Renswoude minder fietsbewegingen gevonden. Het autogebruik is vergelijkbaar met Scherpenzeel en lager dan Renswoude (met circa 1,7 per dag).

11 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_006.486 | Definitief 02

Afbeelding 2.3 Indicatie modal split Woudenberg

Autobezit bewoners In de gemeente Woudenberg was het autobezit in 2020 gemiddeld 1,2 auto’s per huishouden, het gemiddelde in Nederland is 1,0. In afbeelding 2.4 is het gemiddelde aantal auto’s per huishouden in 2020 weergegeven (CBS). Woudenberg is op deze kaart met rood omlijnd. In vergelijking met nabije en vergelijkbare gemeenten Scherpenzeel en Renswoude zijn er geen grote verschillen. Het autobezit in Woudenberg en de andere 2 gemeenten is wel hoger vergeleken met de gemeenten in westelijke richting: Leusden en de Utrechtse Heuvelrug. Dit is mogelijk te verklaren door de beperkte beschikbaarheid van OV en deels door het hogere gemiddelde inkomen van de inwoners van Woudenberg.

Afbeelding 2.4 Gemiddeld aantal personenauto’s per huishouden in 2020 (CBS)

2.3

Huidige infrastructuur & intensiteiten mobiliteit

De infrastructuur wordt eerst voor de actieve modaliteiten, dan voor het openbaar vervoer (OV) en dan voor het gemotoriseerde wegverkeer beschreven. Daarna wordt ingezoomd op de congestie, effecten van de ontwikkelingen aan de oostzijde van Woudenberg en de forenzenstromen. Afbeelding 2.5 geeft het netwerk en de buslijnen rondom Woudenberg weer, inclusief de NDW-datapunten waar de intensiteiten op het wegennet zijn bepaald.

12 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_006.486 | Definitief 02

Afbeelding 2.5 Overzichtskaart mobiliteit omgeving Woudenberg

Voorzieningen voetgangers en fietsers Binnen de provincie Utrecht zijn er verschillende (beoogde) doorfietsroutes. Geen van deze routes sluit direct aan op Woudenberg. Woudenberg is wel aangesloten op het regionale fietsnetwerk van fietsroutes. De fietsroutes in het regionale netwerk gaan naar Scherpenzeel, Leusden, Amersfoort en Maarn en zijn weergegeven in afbeelding 2.5. Binnen Woudenberg zijn er verschillende rotondes (onder andere de kruising Geeresteinselaan en de Nieuwe Poort) met voorrang voor fietsers en voetgangers. Op andere oversteekplaatsen hebben fietsers geen voorrang zoals bij de kruising met het regionale fietsnetwerk (kruising Weteringsehof en Dorpstraat). Binnen de bebouwde kom van Woudenberg is er voldoende ruimte voor inwoners om zich te voet te verplaatsen. Nagenoeg alle straten hebben voetpaden. Er zijn enkele voetgangersoversteekplaatsen met zebrapad bij de N226, maar ook enkele voetgangersoversteekplaatsen zonder zebrapad op de N226. De N226 gelegen in het dorpscentrum (Maarsbergseweg en Geeresteinselaan) kan als barrière worden ervaren voor voetgangersverplaatsingen in oost westelijke richting binnen Woudenberg. Verbindingen met het openbaar vervoer Busverbindingen Op dit moment biedt Syntus het busvervoer aan in het noordoosten en westen van de provincie Utrecht. Door Woudenberg rijden 6 buslijnen.

Hiervan zijn buslijn 80, 82, 280 en 289 weergegeven in afbeelding 2.5. De andere 2 buslijnen, 680 en 683, zijn ‘scholieren’ buslijnen. Deze bussen gaan naar scholen in Amersfoort en Hoevelaken. Buslijn 80 rijdt van treinstations Amersfoort Centraal naar Veenendaal - De Klomp met een frequentie van 2 keer per uur. Deze buslijn heeft een reistijd van Woudenberg (De Poort) naar Amersfoort Centraal van 25 minuten en naar Veenendaal-De Klomp van 26 minuten. Buslijn 82 rijdt van Amersfoort naar Doorn en heeft een frequentie van 2 keer per uur in de spits en een keer per uur daarbuiten. Deze bus heeft een reistijd van 9 minuten naar station Maarn en 20 minuten naar station Amersfoort. Bus 280 is een spitsbuslijn en rijdt in de spitsuren 2 keer per uur. Deze bus rijdt van Amersfoort Centraal naar Rhenen. Buslijnen 82 en 280 rijden over de N226 door Woudenberg en stoppen op 4 haltes in Woudenberg. Bus 298

13 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_006.486 | Definitief 02

gaat 6 keer op een dag met een onregelmatig interval en rijdt tussen Woudenberg de Poort en Utrecht Science Park/ Rijnsweerd. Dit biedt de mogelijkheid voor thuiswonende studenten en forenzen om de campus en het Medisch Centrum in Utrecht vanuit Woudenberg rechtstreeks met het OV te bereiken. tabel 2.1 biedt een overzicht. De haltes zijn verspreid over Woudenberg, waaronder de nieuwe wijk Hoevelaar. Vrijwel alle haltes van de buslijnen bevinden zich op de provinciale wegen N224 en N226. De bussen kunnen tijdens het halteren naast de weg stoppen, waardoor de weg niet geblokkeerd wordt.

Tabel 2.1 Buslijnen Woudenberg Buslijn

Begin- en eindpunt

Frequentie (aantal/uur)

80

Amersfoort Centraal - Veenendaalde Klomp

82

Amersfoort Centraal - Doorn (passeert station Maarn

280

Amersfoort Centraal - Rhenen

2 (spits)

289

Woudenberg de Poort - Utrecht Science Park

6 /dag

680

scholen in Amersfoort en Hoevelaken

-

683

scholen in Amersfoort en Hoevelaken

-

2 2 (spits) 1 (overig)

Treinverbindingen en gebruik1 Er liggen 3 treinstations in de omgeving van Woudenberg: Maarn, Amersfoort en Veenendaal de Klomp. Station Maarn is het meest dichtstbijzijnde station. Vanaf dit station vertrekken enkel Sprintertreinen. Dit station ligt op circa 20 minuten fietsen van het centrum van Woudenberg of 9 minuten met de bus (met buslijn 82). Dit is een klein station met gemiddeld dagelijks zo’n 800 in- en uitstappers. Voor het voortransport pakt 40 % van de treinreizigers de fiets en 31 % van komt te voet. 28 % komt met de auto als bestuurder of passagier. Bij station Maarn is nauwelijks parkeergelegenheid, wat de bereikbaarheid per auto slecht maakt. Slechts 1 % van de reizigers komt per bus (NS-jaarverslag 2021). Dit kan een teken zijn dat station Maarn als slecht verbonden wordt ervaren met het busnetwerk of dat andere stations zoals Amersfoort Centraal voor de totale deur-tot-deur reis aantrekkelijker zijn. Station Amersfoort Centraal heeft ruim 25.000 reizigers per dag en ligt op ongeveer 10 kilometer van Woudenberg. Dit station is een Intercitystation. Op de fiets is het ruim een half uur fietsen vanuit Woudenberg. Het is 20-25 minuten met de bus, afhankelijk van de lijn. Het voortransport naar Amersfoort Centraal bestaat voor 22 % uit voetgangers, 45 % fiets, 24 % bus en voor 9 % uit auto’s (NS Jaarverslag 2021).

Station Amersfoort heeft een regionaal voedingsgebied. Station Veenendaal-de Klomp ligt op ongeveer 13 kilometer van Woudenberg en heeft bijna 2.500 reizigers per dag en ligt op zo’n 3 kwartier fietsen van Woudenberg, een half uur met de bus (lijn 80) of een kwartier met de auto. Op dit station stoppen enkel intercity’s. Het aantal treinen ligt hier hoger dan bij station Maarn. In het voortransport gebruikt 41 % van de reizigers de fiets, 22 % de bus en 36 % de auto - het aandeel te voet is verwaarloosbaar vanwege de ligging (NS-jaarverslag 2021). Inwoners van Woudenberg hebben daarmee keuze uit verschillende treinstations, al varieert het onderlinge dienstniveau van zowel trein als bussen in voor- en natransport. Zo rijdt de bus naar Maarn beperkt (2x per uur in de spits, 1x per uur daar buiten).

1 Bij de reizigersaantallen is het van belang om rekening te houden met het feit dat het coronavirus deze reizigersaantallen

beïnvloedt kan hebben.

14 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_006.486 | Definitief 02

Wegennetwerk Woudenberg is aangesloten op het landelijke wegennet via de A28, de A12 en de provinciale wegen N224, N226 en N227. De N226 loopt door Woudenberg heen in noord-zuidelijke richting (via de Maarsbergseweg en de Geeresteinselaan door de dorpskern). Het verkeer dat vanaf de A12 bij Maarsbergen aankomt in Woudenberg via de N226, wordt aangemoedigd om via de N224 en N227 naar Amersfoort te rijden door middel van bewegwijzering. Volgens Google Maps is de route naar Amersfoort via de N226 echter 1 minuut sneller naar de A28 bij Amersfoort dan via de N224 en N227. Dit kan betekenen dat doorgaand verkeer toch via de N226 rijdt. Vlakbij afrit Maarsbergen van de A12 is een spoorwegovergang aan de zijde van Woudenberg. Dit is een overgang met het treintraject Utrecht - Veenendaal de Klomp. Deze spoorwegovergang wordt vaak gesloten in de spits. Dit heeft tot gevolg dat er een file ontstaat op de N226 naar de A12. Om dit op te lossen zijn er plannen voor een spooronderdoorgang (de planning is om dit uiterlijk in 2026 gerealiseerd te hebben). Dit wordt verder besproken in hoofdstuk 3. De rotonde op de kruising van de N224 en N226 heeft doseerlichten, om te voorkomen dat de rotonde vast komt te staan of dat bepaalde richtingen niet meer de rotonde op kunnen komen. Deze rotonde staat op de planning om aangepast te worden, maar de vraag is nog wanneer dit gereed is.

De N224 loopt in oost westelijke richting en ligt grotendeels aan de zuidkant van Woudenberg. In oostelijke richting zijn de dorpen Scherpenzeel en Renswoude, net als Woudenberg, direct aangesloten op de N224. Verkeer uit het oosten richting Utrecht of verder zal ook gebruik maken van de aansluiting op de A12 via de N226. Het onderliggende wegennet van Woudenberg kruist op 4 punten met de N224, waarvan 3 rotondes. De kruising van de N224 met de Europaweg heeft een VRI. De Europaweg en Stationsweg-Oost vormen samen de toegangswegen die het verkeer vanuit de woonwijken aan de oostelijke kant van de N226 toevoeren naar de N226 en N224. Er loopt een studie naar de verkeersveiligheid van de Stationsweg-Oost. Op basis daarvan wordt dit gedeelte van de N224 heringericht. De aanpassingen hebben invloed op verkeersveiligheid, maar zijn niet gericht op de doorstroming. Congestie provinciale wegen Woudenberg Automobilisten en andere weggebruikers van de N224 en N226 bij Woudenberg hebben in de ochtend en avondspits te maken met congestie. Beide N-wegen bereiken voor wat betreft gemotoriseerd verkeer de komende jaren hun maximale capaciteit. Dit is ook zichtbaar in de NDW-data van 1 mei 2022 tot en met 4 oktober 2022. Zie bijlage II voor de locatie van de telpunten en de bijbehorende gemiddelde snelheden van de voertuigen. Deze snelheden zijn gevisualiseerd in afbeelding 2.6.

15 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_006.486 | Definitief 02

Afbeelding 2.6 Gemiddelde snelheden op een werkdag van voertuigen in km/u van 01 mei 2022 tot en met 04 oktober 2022 (NDW) bij de telpuntlocaties weergegeven als A, B, C en D

Uit de NDW-data blijkt dat er vooral congestie is in de avondspits op de N226 richting Maarsbergen. De laagste gemiddelde snelheid is hier 18 km/u tussen 16:00 en 17:00 uur. Deze congestie komt waarschijnlijk grotendeels door de spoorovergang met de N226, die regelmatig gesloten is. Hier komt echter een spooronderdoorgang waarmee de gelijkvloerse spoorwegovergang verdwijnt. Verder valt op dat in de ochtendspits (07:00-09:00) congestie ontstaat bij Woudenberg op de N224 in de richting van de kruising met de N226 in westelijke richting. Ook valt op dat bij het telpunt N224A, de snelheid over de gehele dag in beide richtingen lager ligt. Deze data betreft de gemiddelde werkdag. In afbeelding 2.7 zijn de gemiddelde etmaalintensiteiten over een jaar op deze wegen weergegeven bij de verschillende tellocaties (A, B, C, D). Hierbij zijn schoolvakantie, weekend en feestdagen uit de data gefilterd. De NDW-data is sinds 2016 beschikbaar. Uit deze intensiteiten valt te concluderen dat de intensiteiten tot 2018/2019 aan het groeien waren. Het grijze vlak markeert de periode van de lockdown door het coronavirus. Hier is duidelijk te zien dat de intensiteiten door het coronavirus omlaag gingen. Sindsdien is er wel weer een groei zichtbaar. Om dit weer te geven, is als inschatting voor de gemiddelde etmaalintensiteit in 2022 enkel de periode van 1 mei 2022 tot en met 4 oktober 2022 bepaald.

Hieruit is op te maken dat de verkeerintensiteiten qua niveau weer richting de intensiteiten uit 2018/2019 gaan.

16 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_006.486 | Definitief 02

Afbeelding 2.7 Etmaalintensiteiten werkdagen op de N224 en N226 ter hoogte van de NDW telpunten over de jaren heen (exclusief schoolvakanties en feestdagen). Het grijze vlak is weergegeven bij de periode van lockdown vanwege Covid. Voor 2022 is gerekend met een gemiddelde etmaalintensiteit van 1 mei 2022 tot en met 4 oktober 2022

Woudenberg Oost Aan de oostkant van Woudenberg wordt de nieuwe wijk Hoevelaar gebouwd. De N224 op dit stuk (genaamd Stationsweg-Oost) is een 50 km/u weg. Er zitten verschillende erfaansluitingen aan deze weg, wat de doorstroming kan verminderen en ook minder veilig is. Wel zijn er enkele zebrapaden om voetgangers veilig te laten oversteken. Omdat de meeste bestemmingen aan de noordzijde liggen worden deze naar verwachting beperkt gebruikt. Dit heeft daarom een verwaarloosbare invloed op de doorstroming. In het oosten van Woudenberg zijn er 2 NDW-telpunten. Eén is geplaatst ten oosten van de VRI bij Hoevelaar en de ander ten oosten van de rotonde op de Parallelweg. Afbeelding 2.8 geeft deze punten weer. Uit NDW teldata blijkt dat de laagste snelheid gemeten over een heel uur in de periode 1 september 2022 en 20 oktober 2022 43 km/u is (zie bijlage II). De exacte telpunten en de bijbehorende locaties zijn weergegeven in bijlage I. Dit toont aan dat er geen doorstroomprobleem in de vorm van congestie ontstaat, gezien de maximumsnelheid van 50 km/u.

Afbeelding 2.8 NDW-telpunten Woudenberg Oost, avondspits met snelheden < 45 km/u

Nieuwe kruisingen ten gevolge van een eventuele nieuwe wijk verlagen de doorstroming en leiden tot meer verkeer op de N224. Dit kan meer congestie tot gevolg hebben. Daarnaast toont de NDW-data aan dat hier ’s nachts regelmatig te hard wordt gereden.

17 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_006.486 | Definitief 02

Forenzen stromen Afbeelding 2.9 geeft de forenzen stromen vanuit Woudenberg weer op basis van CBS data (met input van het betrouwbare Statistiek Werkgelegenheid en Lonen) uit december 2020. Afbeelding 2.10 geeft weer waar Woudenbergse leerlingen naar school gaan, dit is op basis van ODiN data uit 2021 en minder betrouwbaar. De stromen zijn weergegeven in percentages. Deze stromen bevatten naast autoverplaatsingen ook de modaliteiten fiets en OV. De grootste groep blijft binnen Woudenberg, zowel voor werk als voor school, respectievelijk 25 % en 67 %. Amersfoort is daarna de meest voorkomende bestemming voor zowel werk als school: respectievelijk 15 % en 14 % (de bestemming overig buiten beschouwing gelaten). In absolute zin werken circa 1.400 Woudenbergers in de gemeente zelf, en circa 800 in Amersfoort. Dit zijn zowel voltijd als deeltijd functies. Alle bestemmingen zijn regionaal, behalve 4 % van de forenzen die naar Amsterdam reist. Onder de categorie ‘overig’ bij forenzen vallen nabije gemeenten: Soest, Veenendaal, Baarn, De Bilt, Bunnik, Houten, Nieuwegein, Nijkerk en Renswoude. Gemeenten waar minder dan 500 Woudenbergers werken zijn in verband met afronding niet zichtbaar in de data van CBS. Deze zijn daarom niet opgenomen in dit overzicht.

Afbeelding 2.9 Uitgaande stromen Woudenberg, werk, bron: CBS, 2020

Locatie werkplek van bewoners Woudenberg (x 1 000) (CBS 2020) 1,6

25%

1,4 20%

1,2

1

15%

0,8 0,6 0,4

9% 5%

5%

5%

0,2 0

18 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_006.486 | Definitief 02

4%

4%

4%

4%

Afbeelding 2.10 Uitgaande stromen Woudenberg, onderwijs, bron: ODiN, 2021

Locatie school van bewoners Woudenberg (ODiN 2021) 80% 70%

67%

60% 50% 40% 30% 20% 10%

14% 3%

0%

4%

1%

0%

2%

3%

0%

0%

Op basis van Google Maps routekeuze met de auto (buiten de spits) zijn de top-10 forenslocaties uitgesplitst over de N226 en N224 in onderstaande schematische afbeelding 2.11. Vanwege het grote aandeel Woudenbergers die werken in Amersfoort (20 %) zal de noordelijke tak van de N226 naar verwachting het grootste aandeel forenzen uit Woudenberg faciliteren. Een eventuele uitsplitsing van forenzen stromen in het verkeersmodel Stravem zou meer informatie kunnen geven over routekeuze, maar dit is niet beschikbaar.

Afbeelding 2.11 Verwachte routekeus voor verschillende populaire forensbestemmingen voor bewoners van Woudenberg bij een autorit, op basis van Google Maps (buiten de spits)

19 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_006.486 | Definitief 02

3 BELEIDSANALYSE 3.1

Overzicht geraadpleegde documenten

De afgelopen jaren zijn verschillende beleidsstukken geschreven en studies gedaan om de (on)mogelijkheden van ontwikkelingen in Woudenberg en al dan niet gerelateerde mobiliteitsmaatregelen te verkennen. Deze beleidsanalyse heeft als doel om een overzicht te creëren van het verleden en daarnaast de kaders te schetsen richting eventuele ontwikkelingen en maatregelen in de toekomst. Tabel 3.1 geeft een overzicht van de geraadpleegde (beleids-)documenten van verschillende overheden. In paragraaf 3.2 wordt een overzicht van verkende, voorgestelde of voltooide ruimtelijke ontwikkelingen en mobiliteitsmaatregelen weergeven.

Tabel 3.1 Overzicht geraadpleegde documenten, gesorteerd van jong naar oud Datum

Document

Auteur

Opdrachtgever

december 2021

Netwerkperspectief Provinciale wegen 2040

provincie Utrecht

niet van toepassing

oktober 2021

Ontwikkelbeeld regio Amersfoort 2030-2040

MUST & Move Mobility

regio Amersfoort en provincie Utrecht

september 2021

Verkeersveiligheid N224 Woudenberg - Scherpenzeel

Witteveen+Bos

provincie Utrecht

maart 2021

Omgevingsvisie provincie Utrecht

Provincie Utrecht

niet van toepassing

juli 2019

Verkeersstudie uitbreiding Bedrijventerrein Woudenberg-Oost

Megaborn

gemeente Woudenberg

augustus 2018

Statenbrief: Quickscan N224 Renswoude, uit te voeren maatregelen tijdens groot onderhoud 2019

Gedeputeerde staten van Utrecht

niet van toepassing

oktober 2017

Verkeersonderzoek betere doorstroming. N224N226 Woudenberg

Sweco

gemeente Woudenberg, provincie Utrecht, gemeente Utrechtse Heuvelrug

juni 2013

Structuurvisie Woudenberg

Inbo

gemeente Woudenberg

februari 2011

Onderzoeksrapport: Woudenberg Zuidoost Van probleemverkenning tot oplossingsalternatieven (eindconceptrapportage)

DHV

provincie Utrecht

onbekend

Hoevelaar fase 1

Rho

onbekend

onbekend

Toekomst van de fysieke leefomgeving in de provincie Utrecht

Future Motions

provincie Utrecht

20 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_006.486 | Definitief 02

De meest relevante documenten (dikgedrukt in de tabel) voor deze studie worden in de volgende paragrafen beschreven aan de hand van de belangrijkste aandachtspunten én de toekomstige ontwikkelingen die voor 2030/2040 benoemd worden. De volgorde van de documenten is van nieuw naar oud.

3.1.1

Ontwikkelbeeld regio Amersfoort 2030-2040 (uit 2021)

Verstedelijking en vitaliteit In oktober 2021 is het ‘Ontwikkelbeeld’ voor regio Amersfoort voor de periode 2030 - 2040 vastgesteld. In het ontwikkelbeeld is beschreven dat de regio een geliefd vestigingsgebied is om zowel te wonen als te werken. De keerzijde hiervan is dat de beschikbare ruimte en leefbaarheid onder druk komen te staan. Het Ontwikkelbeeld is bedoeld om afspraken te maken over het ontwikkelen van woon- en werklocaties, bereikbaarheid en het meegroeien van groen. Het uitgangspunt van het ontwikkelbeeld is ontwikkelen en verstedelijken in focusgebieden. Dit zijn gebieden waar binnen 10 minuten fietsen van bestaande stations wonen, werken en hoogwaardige openbare ruimte samenkomen. De focusgebieden in het Ontwikkelbeeld zijn Amersfoort, Barneveld en Nijkerk. Daarnaast gaat het Ontwikkelbeeld in de basis altijd uit van ruimte voor groei voor vitaliteit waar dat lokaal mogelijk en nodig is. Woudenberg volgt de ambitie voor vitaliteit. Dit maakt dat de verstedelijking in deze gemeente primair moet worden afgestemd op wat nodig en mogelijk is voor de lokale vitaliteit. Mobiliteit en bereikbaarheid 2030 - 2040 Met betrekking tot de strategie omtrent mobiliteit en bereikbaarheid worden er in het ontwikkelbeeld 2 hoofdpunten genoemd: 1 centrale positie behouden en verder versterken; 2 fiets en (H)OV als volwaardig keuzealternatief naast de auto.

3.1.2

Omgevingsvisie Provincie Utrecht (2021)

De Omgevingsvisie van de Provincie Utrecht is vastgesteld door Provinciale Staten in maart 2021. Deze integrale langetermijnvisie heeft als stip op de horizon het jaar 2050. De Provincie Utrecht groeit en blijft naar verwachting groeien op zowel het gebied van wonen als werken. Onder andere regio Amersfoort is een gewilde vestigingslocatie, waar Woudenberg onderdeel van is. De bereikbaarheid in de provincie staat onder druk. Utrecht is de draaischijf van Nederland en de mobiliteit groeit hard in alle vervoerwijzen, met gemiddeld circa 35 % tot 2040. Dit heeft tot gevolg dat de vervoersnetwerken aan de grenzen van hun capaciteit raken. Eén van de 7 beleidsthema’s uit de Omgevingsvisie is dan ook het streven naar een duurzame, gezonde en veilig bereikbare provincie. Het is een ‘grote en complexe uitdaging om te komen tot vernieuwende en passende mobiliteitsoplossing’. De mobiliteitsoplossingen moetenbijdragen aan een betere bereikbaarheid en een kwalitatief hoogwaardige Utrechtse regionale samenleving. Vitaliteit en ontwikkelen De toekomstige ontwikkeling van nieuwe woon- en werklocaties wordt bezien in samenhang met bereikbaarheid en in samenhang met de overige opgaven en kwaliteiten zoals in de Omgevingsvisie verwoord.

Daarbij worden de basisprincipes voor stedelijke ontwikkeling gehanteerd: - zoveel mogelijk binnenstedelijk/binnendorps (binnen het stedelijk gebied) nabij knooppunten; - in overig stedelijk gebied; eventuele nieuwe (grootschalige) uitleg koppelen aan hoogwaardig openbaar vervoer en aan (bestaande of nieuwe) knooppunten van de belangrijkste infrastructurele corridors. In aanvulling hierop kan onder voorwaarden ruimte worden geboden aan kernen voor kleinschalige uitbreiding van het stedelijk gebied om de lokale vitaliteit of ruimtelijke kwaliteit te vergroten (lokaal maatwerk). In een aantal kernen in de provincie Utrecht staat de vitaliteit onder druk: er is sprake van vergrijzing en gezinsverdunning. Hierdoor dreigt het draagvlak voor voorzieningen en het verenigingsleven weg te vallen. De gemeente Woudenberg verstaat onder vitaliteit een samenhang van wonen, werken, gezond verenigingsleven, sociaal netwerk en sociaal vangnet en bijbehorende voorzieningen. Waarbij

21 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_006.486 | Definitief 02

nabijheid van belang is. Door middel van woningbouw voor specifieke doelgroepen willen gemeenten de vitaliteit van een aantal kernen behouden en versterken. Voor deze kernen geldt echter evenzeer dat primair wordt ingezet op binnenstedelijke (binnendorpse) ontwikkeling waarbij compacter en innovatiever zal moeten worden gebouwd dan tot nu toe gebruikelijk. Daar waar geen binnendorpse/binnenstedelijke mogelijkheden meer zijn kan er mogelijkheid worden gegeven voor een kleinschalige uitbreiding. Deze locaties dienen via de regionale programmering te worden afgewogen.

3.1.3

Structuurvisie Woudenberg 2013 (aangevuld met oplegger uit 2019)

Ongeveer tien jaar geleden, in 2013, heeft de gemeente Woudenberg in haar Structuurvisie Woudenberg 2030 op hoofdlijnen de ruimtelijke inrichting van de gemeente uiteengezet met als horizon 2030. ‘Om Woudenberg ook in 2030 een vitale gemeente te laten zijn met een veelzijdig en multifunctioneel buitengebied zijn er in de Structuurvisie Woudenberg 2030 nieuwe ruimtelijke kaders gegeven die noodzakelijk zijn voor deze ontwikkeling.’ Plannen voor de aanpak van de provinciale wegen worden beschreven als een integrale opgave, bestaande uit: - het verbeteren van de ontsluiting en verkeersafwikkeling op de N224 en N226 (onderdeel van het plan VERDER in de regio Utrecht-Amersfoort); - het omleggen van de doorgaande verbinding tussen de A12 en A28 via de N226. Op basis van een evaluatie in 2019 is geconcludeerd dat de Structuurvisie in hoofdlijnen nog actueel is. Dit heeft geresulteerd in een oplegger. Woudenberg streeft ernaar om voldoende uitbreidingsmogelijkheden te willen blijven bieden aan bestaande bedrijven en vestigingsmogelijkheden te willen creëren voor nieuwe bedrijven. Het accent ligt daarbij op beheer, revitalisering, intensivering en/of herstructurering van bestaande terreinen.

Dit krijgt concreet vorm met de herstructurering van bedrijventerrein Parallelweg, Nijverheidsweg, Laan van Lichtenberg en Griftdijk en de transformatie en herontwikkeling van de spoorzone (bedrijven langs de spoordijk). Hiermee wordt doorstroming en (her)ontwikkeling van bedrijven (uit de bebouwde kom) mogelijk gemaakt. Woudenberg Zuidoost In de Structuurvisie wordt de integrale ontwikkeling van Woudenberg-Oost benoemd als grootschalige ontwikkellocatie gericht op woningbouw, herstructurering van bedrijventerrein Parallelweg en transformatie van de spoorzone. Daarnaast moet het gebied ook ruimte bieden voor initiatief voor ontwikkeling van een c consument georiënteerde bedrijven en is een bijpassende verkeersontsluiting op de N224 van belang. De transformatie van de spoorzone en de nieuwe ontsluiting Hoevelaar op de N224 zijn reeds gerealiseerd.

3.1.4

Onderzoeksrapport: Woudenberg Zuidoost (2011)

In 2011 is er een onderzoek uitgevoerd door DHV in opdracht van provincie Utrecht waarin de effecten op het regionale wegennet van de mogelijke ontwikkelingsscenario’s in Woudenberg Zuidoost in beeld zijn gebracht. Uit het onderzoek zijn een aantal conclusies naar voren gekomen over het effect van bepaalde mobiliteitsmaatregelen op de doorstroming rondom grote knelpunten in Woudenberg, wat goed aansluit op dit onderzoek. Deze paragraaf zet deze conclusies uiteen, met als doel context te bieden voor dit onderzoek en reeds onderzochte mobiliteitsmaatregelen te beschouwen. Verder dient dit rapport als onderlegger voor de hierboven beschreven Structuurvisie en heeft dit rapport geleid tot verdere onderzoeken die ook in deze studie zijn benoemd. De gemeente Woudenberg heeft destijds voorgesteld om de N224 in zuidelijke richting te verleggen. Het gebied ten zuidoosten van Woudenberg was een beoogde locatie voor nieuwe woningen. Een probleem daarbij is de ligging van de provinciale weg N224; deze weg zou het nieuwe woongebied afsnijden van de huidige kern. Bovendien is gesteld dat de N224 onvoldoende capaciteit heeft om de (destijds voorgenomen) uitbreiding van bedrijventerrein Parallelweg met 20 hectare te kunnen faciliteren. Uit het onderzoek kan

22 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_006.486 | Definitief 02

echter niet worden gesteld dat vanuit een verkeerskundig perspectief het realiseren van een rondweg een maatregel is die genomen moet worden. Wel is er geconcludeerd dat het wegvak binnen de bebouwde kom van Woudenberg een belangrijk aandachtspunt is, ook in de autonome situatie. Vanuit het perspectief leefbaarheid en verkeersveiligheid (erfaansluitingen en oversteekbaarheid) is geconcludeerd dat deze aspecten onder druk staan. Gezien de hoeveelheid aansluitingen op de N224 en de ligging hiervan, zijn wellicht andere oplossingen mogelijk. Hiervoor loopt nu de studie naar de Stationsweg-Oost. In het onderzoeksrapport is geconcludeerd dat reconstructie van de rotonde op het kruispunt N224-N226 noodzakelijk is om het verkeer te kunnen verwerken. Capaciteitsvergroting door een opwaardering naar een turborotonde biedt echter volgens dit onderzoeksrapport uit 2011 niet voldoende afwikkelcapaciteit. Een turborotonde kan de verkeersstroom verwerken wanneer de verkeersintensiteit op de noordelijke tak met circa 50 % gereduceerd wordt of wanneer de verkeersintensiteit op de overige takken met 50 % afneemt. Er is daarop in latere jaren meer onderzoek gedaan naar de situatie bij de rotonde dat het beeld nuanceert. Er is inmiddels besloten om een tweestrooksrotonde (knierotonde) met extra bypasses te realiseren, inclusief een fietstunnel.

De realisatie staat gepland in 2025/2026 volgens de projectwebsite. Gegeven de ruimtelijke beperkingen biedt een knierotonde de meest gunstige verkeersafwikkeling, blijkt uit verkeersonderzoek uitgevoerd door Sweco (2017). In het verkeersonderzoek wordt ook gesteld dat de kans op vertraging in 2030 aanwezig blijft. Dit geldt met name voor de oost-tak en de noordtak in de ochtendspits. Overwogen kan worden een Rotonde Doseer Installatie (RDI) te plaatsen om de wachttijden over de takken te verdelen. In dit verkeersonderzoek zijn de ruimtelijke ontwikkelingen in Woudenberg-Oost (1.000 woningen) en Maarsbergen-Oost (25 woningen) meegenomen om de verkeerssituatie in 2030 in kaart te brengen.

3.2

Ruimtelijke ontwikkelingen en mobiliteitsmaatregelen in en rondom Woudenberg

3.2.1

Ruimtelijke ontwikkelingen rondom Woudenberg

Ontwikkelingen in nabijgelegen gemeenten hebben invloed op het gebruik van de N224 en N226. Voor de gemeenten Scherpenzeel, Renswoude, Utrechtse Heuvelrug en Leusden is een grove beschrijving gegeven over de ontwikkelstrategie tot 2030 én na 2030 (indien beschikbaar). De onderstaande cijfers zijn de woningbouwplannen die bij de Provincie Utrecht bekend zijn. Hiervoor is het programma wonen en werken van 2021 gebruikt1. Scherpenzeel Naast de ontwikkelingen in Woudenberg zijn er ook 2 ontwikkelingen in Scherpenzeel die invloed hebben op de verkeersbelasting van de N224, dit zijn de woonwijk de Nieuwe Koepel en de uitbreiding van het bedrijventerrein ’t Zwarte Land. De Nieuwe Koepel bevat circa 400-450 woningen en wordt gebouwd aan de zuidrand van Scherpenzeel. De nieuwbouwwijk wordt de komende 8 tot 10 jaar in fases gebouwd. Daarnaast wordt er een bestemmingsplan voorbereid om de uitbreiding van bedrijventerrein ’t Zwarte Land mogelijk te maken (Goudappel, 2021). De totale verkeersgeneratie van het bedrijventerrein inclusief Modiform bedraagt circa 820 mvt/etmaal op een gemiddelde werkdag. Daarvan worden circa 160 verkeersbewegingen uitgevoerd met een vrachtwagen. Renswoude Voor Renswoude staan er tot en met 2030 zo’n 284 woningen in de planning. Er is bekend dat de gemeente Renswoude in dit tempo verder wil ontwikkelen.

Dit zorgt voor een toename van ongeveer 20 woningen per jaar tot 2030. De verwachting is dat Renswoude op eenzelfde voet verder bouwt na 2030. Daarnaast heeft Renswoude de mogelijkheid om een bedrijventerrein (Groot Overeem) met maximaal 3 hectare uit te breiden.

1 Hierbij is alvast vooruitgekeken naar de actualisatie die op dit moment wordt gedaan.

23 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_006.486 | Definitief 02

Utrechtse Heuvelrug In de gemeente Utrechtse Heuvelrug staan circa 1.300 woningen tot en met 2030 in de planning om gebouwd te worden. Voor daarna zijn er nog geen plannen bekend, maar verwacht mag worden dat met eenzelfde volume wordt doorgebouwd. De onderverdeling per kern is weergeven in tabel 3.3.

Tabel 3.2 Onderverdeling per kern (Utrechtse Heuvelrug)

Amerongen Doorn Driebergen/Rijsenburg Leersum Maarn Maarsbergen Overberg

Tot 2025

2025-2030

Totaal

53 203 165 98 41 64 67 691

90 86 285 91 68 15 -635

143 289 450 189 109 79 67 1.326

Er is in deze gemeente geen ontwikkeling met betrekking tot een nieuw bedrijventerrein gepland. Leusden In de gemeente Leusden staan er circa 650 te ontwikkelen woningen tot en met 2025 in de planning. In de periode 2026 t/m 2030 wil de gemeente circa 730 woningen bouwen, waarvan 100 bij de kern Achterveld. Voor zover nu bekend staan er voor na 2030 nog 500 extra woningen in de planning. Er is geen nieuw bedrijventerrein gepland.

3.2.2

Ruimtelijke ontwikkelingen Woudenberg

De locaties van de in deze beleidsanalyse benoemde ruimtelijke ontwikkelingen zijn inzichtelijk gemaakt in afbeelding 3.1.

24 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_006.486 | Definitief 02

Afbeelding 3.1 In overweging zijnde en definitieve ruimtelijke ontwikkelingen Woudenberg

3.2.3

Mobiliteitsmaatregelen Woudenberg

De locaties van de geïdentificeerde mobiliteitsmaatregelen zijn op 2 verschillende schaalniveaus weergegeven in afbeelding 3.2 en afbeelding 3.3.

25 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_006.486 | Definitief 02

Afbeelding 3.2 In overweging zijnde en definitieve mobiliteitsmaatregelen Woudenberg schaalniveau 1

Afbeelding 3.3 In overweging zijnde en definitieve mobiliteitsmaatregelen Woudenberg schaalniveau 2

26 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_006.486 | Definitief 02

Tabel 3.3 biedt een uitgebreider overzicht van verkende, voorgestelde of voltooide ruimtelijke ontwikkelingen en mobiliteitsmaatregelen die voorbijkwamen in verschillende studies en documenten. De tabel maakt daarnaast onderscheid in mobiliteitsmaatregelen die definitief zijn en maatregelen die eventueel ter overweging zijn. Waar mogelijk is de maatregel gekoppeld aan de bijbehorende ruimtelijke ontwikkeling. Ook zijn er ruimtelijke ontwikkelingen opgenomen in de tabel waar nog geen mobiliteitsmaatregelen over geïdentificeerd zijn. De nummering van de mobiliteitsmaatregelen in de tabel komen overeen met de nummering in afbeelding 3.2 en afbeelding 3.3.

Tabel 3.3 Reeds onderzochte mobiliteitsmaatregelen en ruimtelijke ontwikkelingen Woudenberg en directe omgeving #

Mobiliteitsmaatregel

Toelichting

Ruimtelijke ontwikkeling

Bron + auteur

status: definitief 1

kruispunt N224-N226 herinrichten

kruispunt herinrichten ter bevordering van de doorstroming. Meerdere onderzoeken naar verricht. Denk hierbij aan (turbo-, spiraal-, rotor-) rotonde of verkeerslichten. Besloten is om een knierotonde met extra bypasses te ontwikkelen

Verkeersonderzoek betere doorstroming. N224-N226 Woudenberg (Sweco, 2017)

2

bijpassende verkeersontsluiting op de N224

het plangebied wordt in de toekomstige situatie aangesloten op de Stationsweg Oost (N224) door middel van een interne gebiedsontsluitingsweg (50km/u). De aansluiting van het plangebied op de Stationsweg Oost (N224) zal vormgegeven worden middels een kruispunt met verkeerslichten

3

spoortunnel

de Woudenbergseweg (N226) in Maarsbergen krijgt een spooronderdoorgang. Hiermee verdwijnt de gelijkvloerse spoorwegovergang

provincie Utrecht (2022)

4

realisatie rotonde Europaweg/Stationsweg

voorgestelde realisatie van een rotonde op het kruispunt van de Europaweg met de Stationsweg in Woudenberg

Structuurvisie Woudenberg 2030 (inbo, 2013)

11

uitbreiden fietsnetwerk Woudenberg Oost - Bosrand

realisatie fietsverbinding tussen Woudenberg Oost en Bosrand (met aanpassing Nico Bergsteinweg). Gereed in 2023

Structuurvisie Woudenberg 2030 (inbo, 2013)

14

aanpassen auto- en langzaam verkeer routing kern winkelgebied Woudenberg Centrum

eenrichtingsverkeer in het centrum toegepast. Nieuw fietsroute door centrum is gereed. Komende jaren wordt gekeken of er nog verdere verbetering mogelijk is.

in toenemende mate bezoeken recreanten het dorpscentrum. Het dorpscentrum een integrale kwaliteitsverbetering geven om zo de potentie van het groeiend aantal recreanten niet alleen in het buitengebied maar ook in het centrum van Woudenberg verder te benutten is een ambitie van de gemeente. Echter vormt het centrum op dit moment te weinig een verblijfshart met kwaliteit. Het is functioneel ingericht en bediend primair de inwoners van Woudenberg

Structuurvisie Woudenberg 2030 (inbo, 2013)

Hoevelaar (Woudenberg Oost)

Structuurvisie Woudenberg 2030 (inbo, 2013), Hoevelaar fase 1 (Rho)

Status: in overweging 5

realiseren van een rondweg

betreft een verlegging van de N224 oost. Er zijn in deze fase van het onderzoek door DHV te veel onzekerheden om te kunnen vaststellen dat een rondweg aan de orde is. Wel is vastgesteld dat zelfs in de autonome situatie de intensiteit en de in deze studie Gehanteerde capaciteit elkaar bereiken

Woningbouw Woudenberg Zuidoost

onderzoeksrapport: Woudenberg Zuidoost Van probleemverkenning tot oplossingsalternatieven (DHV, 2011) (eindconceptrapportage)

6

nieuwe ontsluitingsroute voor potentieel bedrijventerrein oost van centrum Woudenberg

voorgestelde locatie voor de route is weergegeven op afbeelding 3.3

nieuwe bedrijventerrein-ontwikkeling in Woudenberg Oost ten zuiden van de N224

verkeersstudie uitbreiding bedrijventerrein WoudenbergOost (Gemeente Woudenberg, 2019), Collegeadvies eigen initiatief: verkenning verkeerskundige mogelijkheden beperkt bedrijventerrein (Gemeente Woudenberg, 2019)

7

passende verkeersontsluiting op de N224 bij bedrijventerrein Parallelweg

met de nieuwe ontsluiting van het bedrijventerrein Parallelweg en Hoevelaar is de ambitie een parallelstraat te realiseren achter de bestaande woningen en bedrijven die zijn gelegen aan de N224. Het doel is (een deel van) deze kavels aan de achterzijde te ontsluiten, zodat het aantal erfaansluitingen en afslaand verkeer op de N224 wordt verminderd en de doorstroming verbeterd

herstructurering van bedrijventerrein Parallelweg (Woudenberg Oost). Het noordelijk deel behoudt zijn logistieke en industriële profiel. De groengebieden in de noordwesthoek worden uitgegeven en de aanwezige detailhandel (Hoogvliet, Kwantum) verhuist naar de concentratie consument georiënteerde bedrijven

structuurvisie Woudenberg 2030 (inbo, 2013)

8

verlengen ontsluitingsstraat Parallelweg

een verlengde ontsluitingsstraat is nodig over het terrein naar de Parallelweg. Gesteld wordt dat deze zodanig moet worden vormgegeven dat bestemmingsverkeer voor

initiatief voor ontwikkeling concentratie consument georiënteerde bedrijven. Dit is

structuurvisie Woudenberg 2030 (inbo, 2013)

27 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_002.823 | Definitief 02

#

9

Mobiliteitsmaatregel

snelheidsverlaging

Toelichting

Ruimtelijke ontwikkeling

zowel het bedrijventerrein als de concentratie consument georiënteerde bedrijven daar gezamenlijk gebruik van kan maken

een bovenlokaal winkelgebied waar perifere detailhandel wordt gevestigd

de provincie Utrecht stelt hierbij het volgende: er is leefbaarheidswinst te halen met snelheidsverlaging de lagere snelheid maakt het gebruik van deze wegen wat onaantrekkelijker: autoverkeer is langer onderweg, sommige autogebruikers ‘verruilen’ de auto voor de fiets of OV en sommige autogebruikers wijken uit naar andere wegen. een generieke en geloofwaardige snelheidsverlaging op provinciale wegen is geen kosten en baten effectieve oplossing voor gesignaleerde knelpunten op het gebied van veiligheid en leefbaarheid

Bron + auteur

netwerkperspectief Provinciale wegen 2040 (Provincie Utrecht, 2021)

specifiek voor Woudenberg betekent dit een snelheidsverlaging van 80 km/h naar 60 km/h op de N-wegen ten zuiden en westen van Woudenberg 10

uitbreiden fietsnetwerk Renswoude

het realiseren van een fietspad in 2 richtingen aan de noordzijde van de N224 tussen de Ubbeschoterweg en de rotonde met de Veenweg

statenbrief: Quickscan N224 Renswoude, uit te voeren maatregelen tijdens groot onderhoud 2019

12

verknopen fietsverbindingen

verknopen fietsverbindingen tussen bebouwde kom en buitengebied

onderdeel van het plan VERDER in de regio UtrechtAmersfoort);

13

realisatie Bajonetroute

in de toekomst wenst Woudenberg in samenwerking met de provincie Utrecht de zogenaamde ‘Bajonetroute’ te realiseren, waarin de A12 en A28 verbonden worden via de N226, N224 en N227. De verbinding richting Amersfoort over de Geeresteinselaan blijft hiermee bestaan, maar deze verliest zijn functie voor het doorgaande verkeer. De Geeresteinselaan wordt bovendien door verkeerskundige maatregelen afgewaardeerd

structuurvisie Woudenberg 2030 (inbo, 2013)

15

verbeteren OV-bereikbaarheid

ter bespreking staat de verplaatsing van het treinstation Maarn naar Maarsbergen met als doel de mobiliteit in de regio langs de A12 te verbeteren

16

wegvak verbreden naar 2x2

er wordt geadviseerd om in situaties waar de kruispunten op korte afstand van elkaar liggen het totale wegvak te verbreden naar het aantal benodigde rijstroken voor de doorgaande richting. Een dergelijke situatie komt voor tussen de kruispunten N224N226 en N224-Europaweg. Voor deze situaties is daarom aangeraden het totale wegvak te verbreden naar 2x2 rijstroken

onderzoeksrapport: Woudenberg Zuidoost Van probleemverkenning tot oplossingsalternatieven (DHV, 2011) (eindconceptrapportage)

17

herinrichten N224 conform richtlijnen 50 km/u

het herinrichten van de N224 volgens de richtlijnen van een 50 km/u erftoegangsweg binnen de bebouwde kom en binnen de beschikbare ruimte. Uit onderzoek blijkt dat dit mogelijk is (op de meeste plekken) op basis van een geschetst wegprofiel. Dit draagt bij aan de doorstroming en verbetering van de verkeersveiligheid op de N224

Verkeersveiligheid N224 Woudenberg Scherpenzeel (Witteveen+Bos, 2021)

28 | 56

Witteveen+Bos | 133509/23_002.823 | Definitief 02

verplaatsen station Maarn naar Maarsbergen

onbekend

4 KANSEN EN KNELPUNTEN 2040 4.1

Woudenberg in 2040

Deze studie blikt een kleine 2 decennia vooruit, naar 2040. In dit hoofdstuk worden een aantal prognoses en trends geschetst over woningbouw, bedrijventerreinen en mobiliteit. Woningbouwbehoefte De prognose van Primos is gebruikt om de woningbehoefte van Woudenberg in kaart te brengen. Deze prognose kent beperkingen. Zo is het een trendprognose en wordt het deels gestuurd door input, bijvoorbeeld van de verwachte oplevering van nieuwbouwwoningen.

Tabel 4.1 Cijfers Primos 2022 gemeente Woudenberg

2022

2031

Toename 2022- 2031

2041

Toename 2032 -2041

Toename 2022 -2041