2023-11-09 Bijlage Programmabegroting 2024 d.d.2023-10-10 V2
Tekst van het document
88
Programmabegroting 2024
2%
1%
Paragrafen
Programmabegroting 2024
89
Paragraaf 1 Opgaven Algemeen De Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Woensdrecht 2023 stelt dat de raad, bij aanvang van de raadsperiode, kan aangeven over welke aanvullende onderwerpen zij in een aparte paragraaf bij de P&C-stukken wenst te worden geïnformeerd. In het Collegewerkprogramma 2022-2026 heeft het college de volgende onderwerpen bestempeld als opgaven: 1. Verduurzaming: Klimaatadaptatie, Duurzaamheid en Energietransitie 2. Economie 3. Bouwen & wonen
Opgave Verduurzaming: Klimaatadaptatie, Duurzaamheid en Energietransitie Inleiding Woensdrecht is de groene gemeente op de Brabantse Wal en heeft duurzaamheid hoog in het vaandel staan. De duurzaamheidsvisie (2017-2035) heeft als doel de gemeente in 2035 energie- en klimaatneutraal te maken. Duurzaamheid loopt als een rode draad door alle uitvoeringsprogramma’s heen waarmee we concreet de ambities waar kunnen maken. We kijken wat we als gemeente zelf kunnen in de openbare ruimte, gemeentelijk vastgoed en inkoop. Hierin vervullen en nemen we ook een voorbeeldfunctie. Daarnaast zoeken we nadrukkelijk de samenwerking op met onze inwoners, verenigingen en ondernemers/bedrijven. Dit is noodzakelijk voor de gezamenlijke verduurzamingsopgave. De agrarische sector is onlosmakelijk verbonden met ons landschap. Daar moet ruimte voor blijven. We realiseren ons dat het verminderen van stikstofuitstoot noodzakelijk is, maar we zijn tegen een gedwongen uitkoop van onze agrariërs. Ontwikkelingen • •
• •
Klimaatverandering: We zien steeds vaker extremere weersvormen, met langere perioden van droogte en wateroverlast door hevige regenbuien. Klimaatakkoord: Vanuit het klimaatakkoord dienen Nederlandse gemeenten een warmtevisie op te stellen waarin beschreven staat hoe we uiterlijk 2050 van het aardgas af zijn. De ‘energietransitie’ hangt hiermee samen, waarbij we overgaan van fossiele brandstof naar duurzame en CO2 neutrale energiebronnen. Landelijk zien we een veranderende trend van milieuwetgeving/stikstof. Fluctuaties binnen energieprijzen.
Ambities • • • 90
Duurzaamheid en klimaatbestendigheid worden een onderdeel van alle gemeentelijke beleidsterreinen. Een energie- en klimaatneutrale gemeente in 2035. Hoeveelheid (rest)afvalstoffen verder naar beneden brengen en voldoen aan de VANGDoelstellingen (Van Afval Naar Grondstof). Programmabegroting 2024
Wat doen we in deze bestuursperiode? • • •
We denken op een duurzame en klimaatbestendige manier en handelen in de ontwikkeling en uitvoering van plannen op alle beleidsterreinen. Nieuw uitvoeringsprogramma duurzaamheid opstellen op basis van de Duurzaamheidsvisie. Uitvoering geven aan diverse projecten en activiteiten: o
Warmtevisie wijkscans en uitvoering (2023-2030) Op basis van wijkscans gaan we kijken welke wijken kansrijk zijn voor een snelle transitie naar aardgasvrij. Vervolgens stellen we samen met de inwoners een wijkuitvoeringsplan op en brengen dit gezamenlijk tot uitvoering.
o
Energiebesparing en verduurzaming In deze bestuursperiode worden het gemeentelijk vastgoed en de gemeentelijke accommodaties zo energieneutraal mogelijk gemaakt volgens het ‘BENG’ (bijna energieneutraal) of ‘ENG’ (energieneutraal) uitgangspunt. Met subsidies vanuit het Rijk stimuleren we energiebesparing en verduurzaming bij inwoners en bereiken we de kwetsbare huishoudens die het meest te lijden hebben onder de hoge energieprijzen.
o
Regionale Energie Strategie (RES) 2.0 Vormgeving Regionale Energie Strategie (RES) 2.0 en richting geven aan de gekoppelde uitvoering.
o
Groene Agenda Uitvoering geven aan de Groene Agenda voor de periode 2021-2025. Hierin wordt extra aandacht geschonken aan de thema’s biodiversiteit, klimaatbestendigheid en duurzaamheid.
o
Duurzame mobiliteit We zetten in op innovatieve toepassingen op het gebied van elektrisch vervoer en het ontwikkelen van mobiliteitshubs.
o
(Her)ontwikkeling afvalinzameling Samen met Saver zetten we in op innovatieve manieren van recycling en afvalscheiding.
Stand van zaken per Programmabegroting 2024 Woensdrecht is de groene gemeente op de Brabantse Wal die wordt bedreigd door extremere weersomstandigheden die kunnen leiden tot verdroging en wateroverlast. Hierdoor staan we voor een grote uitdaging en zullen we maatregelen treffen in het kader van klimaatverandering en biodiversiteit. Woensdrecht draagt bij aan de energietransitie door zonneparken te ontwikkelen en pilots te draaien met betrekking tot wijkverduurzaming. Ook het isoleren van woningen komt hierbij aan bod.
Programmabegroting 2024
91
Opgave Economie Inleiding De gemeente Woensdrecht is gelegen op een unieke geografische locatie tussen de havens van Antwerpen, Moerdijk en Rotterdam en is hierdoor een aantrekkelijke vestigingsplaats voor bedrijvigheid. Er is een aantal grote werkgevers, waaronder op het gebied van luchtvaartgebonden onderhoud. Midden- en kleinbedrijf vormt een onmisbare voorziening binnen onze kernen. Het is voor de leefbaarheid belangrijk om dit in stand te houden. Hierbij is een goede relatie tussen gemeente en ondernemers van belang. Ontwikkelingen • • •
Druk op de arbeidsmarkt. Economische onzekerheid vanwege de energiecrisis. Toenemende inflatie.
Ambities • • •
We stimuleren hergebruik en verduurzaming van bestaande bedrijventerreinen. Stimuleren van samenwerking tussen ondernemers/bedrijven en gemeente. Voorzien in voldoende geschoold en gekwalificeerd personeel.
Wat doen we in deze bestuursperiode? • • • • •
We versterken onze netwerken met ondernemers om samenwerking te versterken. Samen met onze ondernemers en inwoners stellen we een nieuwe economische visie op. Stimuleren verbinding overheid, onderwijs, ondernemers, om vraag en aanbod op de arbeidsmarkt te matchen. We intensiveren de contacten met Vlaamse en Nederlandse netwerkorganisaties. We realiseren Driehoeven III voor bestaande en eigen ondernemers uit de gemeente.
Stand van zaken per Programmabegroting 2024 • • • •
De frequentie van het overleg met de bedrijvenvereniging Zuidwesthoek is verhoogd naar een keer per kwartaal. Er vindt intensieve informatie uitwisseling plaats. De basis voor de nieuwe economische visie is gelegd. Deze wordt nog afgestemd met betrokken partijen naar een definitieve versie. Voor Business Park Aviolanda en de Vliegbasis is een Human Capital Agenda 2.0 opgesteld. Een onderzoek naar vestigingsfactoren voor personeel en studenten is in afronding. De provincie heeft programmastatus verleend aan de uitbreiding van Driehoeven en voor een sub-regionaal strategisch bedrijventerrein gericht op topsectoren. Voor Driehoeven III loopt de planologische procedure.
Opgave Bouwen & wonen Inleiding De gemeente Woensdrecht zet zich ervoor in dat haar dorpen zich ook in de toekomst blijven ontwikkelen als kernen waarin het goed wonen is. Met het inzetten op nieuwbouw, wordt een passend 92
Programmabegroting 2024
antwoord gevonden op de groeiende vraag naar woningen. Het woningbouwprogramma stemmen we op de eerste plaats af op de vraag naar woningen van de eigen inwoners. We geven daarom prioriteit aan het realiseren van betaalbare woningen voor starters, jonge huishoudens en senioren die in Woensdrecht willen blijven wonen. Doorstromers moeten de mogelijkheid krijgen om door te stromen naar een passende woning. Daarnaast willen we ook een kwaliteitsslag maken en focussen we op het verduurzamen en levensloopbestendig maken van de bestaande woningvoorraad. Door de hoge huizenprijzen en het minimale aanbod van passende woningen, verhuizen mensen minder snel waardoor ze te lang in hun eigen - niet altijd passende - woning blijven wonen. Dit belemmert de doorstroming. De afgelopen jaren heeft Woensdrecht te weinig kunnen bouwen door stikstofproblemen. De vraag naar woningen binnen onze gemeente komt van meerdere doelgroepen, waaronder: eigen inwoners (starters en doorstromers), instroom van buiten de gemeente, arbeidsmigranten en statushouders. Vergrijzing en ontgroening vinden plaats, maar leiden niet tot bevolkingsafname. Er is een toename in het aantal huishoudens, maar het aantal inwoners per huishouden neemt af. De wijziging van samenstelling en doelgroepen leidt niet alleen tot de behoefte aan meer woningen, maar ook aan andere woningtypen. Ontwikkelingen • • •
Ouderen en inwoners die zorg nodig hebben, blijven door Rijksbeleid langer thuis wonen. Deze mensen wonen in veel gevallen in een woning die niet langer aansluit op hun woonbehoefte. Het vinden van een passende en betaalbare woning is voor veel mensen moeilijk. We voorzien een extra behoefte in het sociale huursegment. De komende jaren zal - als gevolg van het door het Rijk aangekondigde stikstofbeleid -het bouwen binnen onze gemeente speciale aandacht vragen.
Ambities • • • •
Ondanks de stikstofproblematiek kijken we waar er mogelijkheden zijn voor woningbouw. Voldoende huisvesting en maatschappelijke ondersteuning in combinatie met de juiste zorg. We bouwen voor alle categorieën woningzoekenden, alle typen en woonvormen. We richten ons in het bijzonder op jongeren (starters) en senioren en willen dat daar in totaliteit één op de drie nieuw te bouwen woningen voor beschikbaar komt. We streven ernaar om binnen de bestuursperiode tenminste 250 woningen te bouwen. Onze ambitie is groter.
Wat doen we in deze bestuursperiode? • • •
Contacten met de provincie geven wij hoge prioriteit om onze woningbouwplanning te realiseren. Middels de omgevingswet geeft de gemeente ruimte aan vernieuwende woonvormen, op voorwaarde dat dit niet strijdig is met de omgevingsvisie. Met de woningbouwcorporaties geven we uitvoering aan de meerjarige prestatieafspraken waarin zowel afspraken gemaakt zijn over beschikbaarheid als over kwaliteit.
Programmabegroting 2024
93
• •
• •
Wij geven uitvoering aan de Woondeal waarbinnen is afgesproken dat 30 % van de nieuw te bouwen woningen bestaat uit sociale huurwoningen; 37 % bestaat uit 'overig'-betaalbaar tot € 355.000 en 33% is vrij in te vullen. Naast het vergroten van de kwantiteit is er ook aandacht voor het verhogen van de kwaliteit van de woningvoorraad. Er zijn hoge ambities voor wat betreft het energiezuinig en daar waar mogelijk energieneutraal maken van woningen volgens het ‘BENG’ (bijna energieneutraal) of ‘ENG’ (energieneutraal) uitgangspunt). Ook wordt ingezet op het levensloopbestendig maken van woningen, zowel bij de bestaande voorraad als bij nieuwbouw. Bij het realiseren van nieuwe woningen, zetten we bewezen technieken in om zoveel mogelijk klimaatbestendig en natuur-inclusief te bouwen. We stellen een woonzorgvisie op om de toekomstige vraag naar wonen en zorg van verschillende doelgroepen in beeld te brengen en hier beleidsmatig en qua uitvoering richting aan te geven. Voor wat betreft het urgentievraagstuk voor woningzoekenden uit bijzondere doelgroepen wordt een huisvestingsverordening opgesteld.
Stand van zaken per Programmabegroting 2024 Er speelt veel op het beleidsveld wonen en de rol en verantwoordelijkheid van de gemeente wordt steeds groter. Hierop wordt actief geanticipeerd. Zo wordt er uitvoering gegeven aan de Wet goed verhuurderschap, is er recent een woondeal gesloten en wordt er een woonzorgvisie opgesteld. Tevens is de samenwerking met de woningcorporaties versterkt. Samen werken we toe aan een vergroting van de sociale huurvoorraad in de gemeente Woensdrecht. Daarnaast wordt ingezet op het verhogen van de kwaliteit van de bestaande woningen.
94
Programmabegroting 2024
Paragraaf 2 Lokale heffingen Algemeen Lokale heffingen zijn te onderscheiden in belastingen enerzijds en leges, rechten en overige tarieven anderzijds. Inzicht in de omvang, werking en reikwijdte van de lokale heffingen is van belang voor de raad omdat ze, naast de inkomsten van de algemene uitkering, veelal de enige mogelijkheid vormen om aanvullende wensen te kunnen financieren. Tegelijkertijd wordt steeds kritischer gekeken naar de totale gemeentelijke belastingdruk. Daarbij is niet alleen inzicht in absolute zin belangrijk, aangezien Woensdrecht niet op zichzelf staat: inzicht in de hoogte van de heffingen van vergelijkbare gemeenten is eveneens verhelderend. Een gemeente is beperkt in de belastingsoorten die ze mag heffen. Deze zijn limitatief opgesomd in de Gemeentewet. In deze paragraaf treft u een toelichting op de belangrijkste tariefaanpassingen voor het begrotingsjaar 2024. De belastingverordeningen voor 2024 worden in de openbare raadsvergadering van december 2023 aan de raad ter vaststelling aangeboden. De in deze paragraaf opgenomen tarieven voor 2024 zijn onder voorbehoud van besluitvorming door de raad. Na de uitgangspunten van ons lokale beleid, een tabel van de geraamde inkomsten in 2024 (A) en een overzicht van de tariefontwikkeling 20202024 (B) worden achtereenvolgens de volgende onderwerpen toegelicht: 1. Onroerende-zaakbelastingen (ozb) 2.
Afvalstoffenheffing 3. Rioolheffing 4. Lokale lastendruk 5. Vergelijkend overzicht woonlasten 6. Hondenbelasting 7. Forensenbelasting 8. Toeristenbelasting 9. Marktgelden 10. Lijkbezorgingsrechten 11. Leges 12. Kwijtscheldingsbeleid Lokaal beleid Het beleid ten aanzien van lokale heffingen is gebaseerd op de uitgangspunten van het coalitieakkoord 2022-2026 en het collegewerkprogramma 2022-2026 'Stabiel en daadkrachtig voor Woensdrecht'. We streven ernaar om de gemeentelijke heffingen en belastingen op hetzelfde niveau te houden en passen maximaal alleen een inflatiecorrectie toe. De uitgangspunten met betrekking tot de financiën van de gemeente zijn: •
Om alle thema's te kunnen uitvoeren, heeft de gemeente behoefte aan voldoende financiële middelen. De financiële positie van de gemeente is gezond, het huishoudboekje is op orde. Van belang is dat dit zo blijft. De hoge inflatie plaatst ons voor grote uitdagingen. Dit leidt tot hogere uitgaven in de exploitatie, maar ook de ramingen voor investeringen worden daardoor ongewis. Dat laatste kan leiden tot het temporiseren van uitgaven. Mogelijk stelt ook een herverdeling van het gemeentefonds ons voor extra uitdagingen. We streven ernaar om de gemeentelijke heffingen en belastingen op hetzelfde niveau te houden en passen maximaal alleen een inflatiecorrectie toe;
Programmabegroting 2024
95
• •
•
de inflatie raakt onze inwoners diep in hun portemonnee. De gemeente doet binnen haar wettelijke mogelijkheden wat ze kan; met het coalitieakkoord 2021-2025 'Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst' van het kabinet lijkt in de komende jaren weliswaar een ruime hoeveelheid extra middelen beschikbaar te komen, maar over de financiële positie van gemeenten na 2026 blijven zorgen bestaan. Aandachtspunt blijft onze solvabiliteit (eigen vermogen ten opzichte van totaal vermogen); de hoeveelheid (rest)afvalstoffen moet verder naar beneden en uitgangspunt is het voldoen aan de VANG-doelstellingen (Van Afval Naar Grondstof). Samen met Saver NV zetten we in op innovatieve manieren van recycling en afvalscheiding. De milieustraat zal daar een spil in zijn. Het uitgangspunt blijft dat de gebruiker betaalt en de afvalstoffenheffing kostendekkend is.
Woensdrecht kent een gemiddeld belastingniveau. De COELO-Atlas 2023, die voor alle Nederlandse gemeenten een vergelijking maakt van de woonlasten, bevestigt dit beeld. De woonlasten worden gedefinieerd als het totaal van de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Van de 352 binnengemeentelijke tariefgebieden in Nederland staat Woensdrecht op plaats 114; d.w.z. er zijn 113 tariefgebieden die lagere woonlasten hebben en 238 met hogere woonlasten. Woensdrecht bevindt zich daarmee boven het gemiddelde van de provincie Noord-Brabant, echter onder het gemiddelde van Nederland. A. Geraamde inkomsten In 2024 worden de volgende inkomsten met betrekking tot de lokale heffingen geraamd: Bedragen kolom 2 t/m 6 x € 1.000 Inkomsten lokale heffingen per belastingsoort Titel 1
Jaarstukken 2022
Begroting 2023 (incl. wijziging)
Primitieve begroting 2024
Heffingsmaatregel 2024
2
3
4
5
Totaal In % 2024 Bedrag 2024 (per 2024 (1) (2) inwoner) (3) 6
7
Onroerende zaakbelastingen
5.118
5.442
5.498
330
5.828
49,79%
8 € 263
Afvalstoffenheffing
2.500
2.783
2.672
209
2.881
24,61%
€ 130
Rioolheffing
2.028
2.134
2.134
38
2.172
18,56%
€ 98
Hondenbelasting
118
116
116
13
129
1,10%
€6
Forensenbelasting
49
51
51
3
54
0,46%
€2
Toeristenbelasting
559
641
641
-
641
5,48%
€ 29
10.372
11.167
11.112
593
11.705
100%
€ 527
Totaal:
(1) Opbrengst na verwerking van de heffingsmaatregel 2024. (2) Opbrengst per belastingsoort als percentage van de totale belastingopbrengst 2024. (3) Totaal 2024 gedeeld door aantal inwoners gemeente Woensdrecht (raming per 1-1-2024 = 22.200)
96
Programmabegroting 2024
B. Tariefontwikkeling 2020-2024 Tarieven per belastingsoort
2020
2021
2022
2023
2024
Onroerende zaakbelastingen Woningen: eigenaren
0,1083% 0,1134% 0,1081% 0,1058% 0,1075%
Niet-woningen: eigenaren
0,1661% 0,1844% 0,1862% 0,1821% 0,1887%
Niet-woningen: gebruikers
0,1382% 0,1546% 0,1561% 0,1527% 0,1582%
Afvalstoffenheffing
Bedragen in €
Vast deel
150,00
175,00
178,50
197,25
212,25
1 - 13 ledigingen
8,00
8,00
8,16
9,02
9,71
14 - 20 ledigingen
10,00
10,00
10,20
11,27
12,13
21 - 26 ledigingen
12,00
12,00
12,24
13,53
14,56
1 - 13 ledigingen
4,70
4,70
4,79
5,29
5,69
14 - 20 ledigingen
5,85
5,85
5,97
6,60
7,10
21 - 26 ledigingen
7,00
7,00
7,14
7,89
8,49
- 240 liter gft-afvalcontainer
-
-
-
-
-
- 140 liter gft-afvalcontainer
-
-
-
-
-
1,00
1,00
1,02
1,13
1,22
Afvalcontainer (per lediging): - 240 liter restafvalcontainer
- 140 liter restafvalcontainer
- Ondergrondse restafvalcontainer (per inworp) Rioolheffing
Art.nr. Systematiek
Vastrecht
1.1.1
Gedifferentieerde tarieven niet-woningen
Bedragen in €
woning met één persoon
147,00
152,50
152,50
157,40
157,40
woning met meerdere personen
196,00
203,50
203,50
210,00
210,00
1.1.2
niet-woning
196,00
203,50
203,50
210,00
210,00
2.1.1
vastrecht + variabel tarief voor de hoeveelheid afgevoerd water vanaf 501 m3 tot en met 1.000 m3, per m3
0,89
0,92
0,92
0,95
0,95
2.1.2 voor de hoeveelheid afgevoerd water vanaf 1.001 tot en (oud) met 2.000 m3, per m3 verhoogd met het op basis van 2.1.1 berekende bedrag
0,60
2.1.3 voor de hoeveelheid afgevoerd water vanaf 2.001 tot en (oud) met 5.000 m3, per m3 verhoogd met het op basis van 2.1.1 berekende bedrag
0,37
2.1.4 voor de hoeveelheid afgevoerd water vanaf 5.001 tot en (oud) met 10.000 m3, per m3 verhoogd met het op basis van 2.1.1 en 2.1.2 berekende bedrag
0,29
2.1.5 voor de hoeveelheid afgevoerd water vanaf 10.001 m3, (oud) per m3 verhoogd met het op basis van 2.1.1 tot en met 2.1.4 berekende bedrag
0,21
2.1.2
voor de hoeveelheid afgevoerd water vanaf 1.001 tot en met 10.000 m3, per m3 verhoogd met het op basis van 2.1.1 berekende bedrag
0,52
0,52
0,54
0,54
2.1.3
voor de hoeveelheid afgevoerd water vanaf 10.001 tot en met 20.000 m3, per m3 verhoogd met het op basis van 2.1.1 en 2.1.2 berekende bedrag
0,24
0,24
0,25
0,25
2.1.4
voor de hoeveelheid afgevoerd water vanaf 20.001 tot en met 30.000 m3, per m3 verhoogd met het op basis van 2.1.1 tot en met 2.1.3 berekende bedrag
0,23
0,23
0,24
0,24
2.1.5
voor de hoeveelheid afgevoerd water vanaf 30.001 m3, per m3 verhoogd met het op basis van 2.1.1 tot en met 2.1.4 berekende bedrag
0,22
0,22
0,23
0,23
Programmabegroting 2024
97
Hondenbelasting 1e hond
37,50
37,50
37,50
37,50
2e en volgende hond
65,00
65,00
65,00
65,00
37,50 65,00
Kennel
155,00
155,00
155,00
155,00
155,00
3,36‰
0,3413%
0,3251%
0,3179%
Forensenbelasting Tarief Toeristenbelasting Per overnachting, per persoon
0,3231% Bedragen in €
1,50
1,50
1,50
1,50
Marktgelden
1,50 Bedragen in €
Weekmarkt Hoogerheide
4,50
4,50
4,50
4,50
Weekmarkt Putte
4,50
4,50
4,50
4,50
4,50 4,50
Jaarmarkt Putte
105,00
105,00
105,00
105,00
105,00
1. Onroerende-zaakbelastingen (ozb) De onroerende-zaakbelastingen worden berekend naar een percentage van de waarde van de onroerende zaak; de WOZ-waarde. De peildatum van de WOZ-waarde is 1 januari van het jaar voorafgaand aan het jaar waarop de aanslag betrekking heeft. De WOZ-waarde per 1 januari 2023 is leidend voor de belastingaanslag van 2024. De nieuwe WOZ-waarden voor 2023 zijn nog niet bekend. Volgens voorlopige cijfers van de Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) wordt de stijging van de WOZ-waarden voor 2024 (peildatum 1 januari 2023) ingeschat op 4% bij woningen. Bij de nietwoningen is sprake van een waardestijging van 2%. Een waardemutatie van de onroerende zaken wordt gecorrigeerd door middel van aanpassing van de OZB-tarieven. Bij de OZB-tarieven 2024 is een stijging van 5,7% opgenomen voor de inflatiecorrectie. Het inflatiepercentage is gebaseerd op de ontwikkeling van de consumentenprijsindex van de maand juni 2023 ten opzichte van juni 2022 (bron: CBS). Voor het meerjarenperspectief 2025-2027 van de begroting wordt bij de opbrengsten van de onroerende-zaakbelastingen rekening gehouden met een inflatiepercentage van +1%.
Het ‘normtarief’, ofwel redelijk peil van de onroerende-zaakbelasting, is door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voor 2024 vastgesteld op 0,1614% van de WOZ-waarde (2023: 0,1729%; bron: Meicirculaire gemeentefonds 2023). 2. Afvalstoffenheffing Iedere gemeente heeft de wettelijke plicht tot het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen binnen haar grondgebied (art. 10.21 en 10.22 Wet milieubeheer). De gemeente kan, ter compensatie van de kosten die verbonden zijn aan de verwijdering van huishoudelijke afvalstoffen, een heffing instellen, alleen voor inwoners, voor ieder perceel (woning) waar de mogelijkheid bestaat tot het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen, ook al wordt er geen afval aangeboden. Landelijk zoeken gemeenten naar manieren om meer ‘afval’ te recyclen en minder aan te bieden als restafval. Zo ook in Woensdrecht. Het verwerken van afval wordt steeds duurder en de noodzaak om grondstoffen duurzaam te recyclen neemt toe. Het beleid in Woensdrecht is erop gericht de hoeveelheid restafval te verminderen tot maximaal 100 kg per persoon per jaar, de zogenoemde VANG-doelstelling. De hoeveelheid restafval van de gemeente Woensdrecht voor 2021 bedraagt 186 kg. per inwoner (bron: Saver NV). Het aantal kg. voor het jaar 2022 is nog niet bekend. Tevens moet de activiteit ‘afvalinzameling & -verwerking’ kostendekkend uitgevoerd worden.
Dat betekent dat de lasten financieel gedekt moeten worden door de baten. Maar ook dat het principe geldt: 'de gebruiker 98
Programmabegroting 2024
betaalt'. Om de doelstelling te behalen heeft de raad in 2019 besloten met ingang van 2020 de volgende maatregelen te nemen: • •
Verhoging van de variabele en invoering van progressieve tarieven van het aanbieden van het restafval; Verhoging van het tarief voor de extra tikken op de milieustraat.
De ophaalfrequentie van het afval blijft gehandhaafd op eenmaal in de twee weken. Het verlagen van de ophaalfrequentie van het restafval naar eenmaal in de vier weken is om redenen van hygiëne en serviceniveau niet doorgevoerd. De gemeente heeft zich vanuit de duurzaamheidsambities gecommitteerd aan de doelstelling uit het nationale VANG-programma (Van Afval Naar Grondstof). Dit programma beschrijft de doelstellingen voor gemeenten op het gebied van circulariteit van grondstoffen. De ambitie was om in 2020 75% afvalscheiding en 100 kilo restafval per inwoner te realiseren, om uiteindelijk in 2025 30 kg. per persoon in te zamelen met een scheidingspercentage richting de 100%. Het doel om in 2020 100 kilo restafval per inwoner is niet gehaald. De Nederlandse gemeenten hebben echter wel stappen gezet voor het verbeteren van huishoudelijke afvalscheiding. De ambities van 2020 zijn dichterbij gekomen: • • •
In de periode 2015-2020 daalde de hoeveelheid restafval in Nederland van 240 kg naar 180 kg; In 2020 behaalden 31% van de gemeenten 75% afvalscheiding, tegenover 7% in 2015; Ruim 15% van de gemeenten hadden minder dan 100 kg restafval per inwoner.
In maart 2022 is het Uitvoeringsprogramma VANG - Huishoudelijk Afval Herijking voor de periode t/m 2025 gepubliceerd. Dit uitvoeringsprogramma geeft invulling aan de uitvoering van het programma VANG-HHA voor de jaren 2021-2025. Om te komen tot kwalitatief nóg betere recycling richt het uitvoeringsprogramma VANG-HHA zich in de periode 2021 – 2025 op twee belangrijke aspecten: • •
Het nog beter scheiden van restafval. Tweederde van al het huishoudelijk restafval bestaat uit waardevol, recyclebaar materiaal. Te grote hoeveelheden hiervan belanden in de verbrandingsoven; Het verbeteren van de kwaliteit van de deelstromen. Vervuiling en de aanwezigheid van stoorstoffen zorgen ervoor dat de deelstromen die gescheiden worden ingezameld niet optimaal zijn.
Het doel voor heel Nederland is om in 2050 volledig circulair te zijn (bron: www.vang-hha.nl). Voor 2024 zien we een toename van de kosten van de afvalinzameling als gevolg van de jaarlijkse indexering van de tarieven van Saver. De kosten van de afvalverwerking nemen af als gevolg van een verwachte daling van de hoeveelheid restafval (-200 ton), GFT-E afval (-250 ton), oud papier en karton (-100 ton) en een verwachte lagere vergoeding voor de inzameling van oud papier en karton. Er wordt een geringe daling van de kosten van de milieustraat verwacht als gevolg van een afname (-300 ton) van de hoeveelheid afval. De opbrengsten van monostromen in 2024 nemen af als gevolg van lagere vergoedingen. De opbrengsten van de afvalstoffenheffing dalen als gevolg van een afname van het aantal aanbiedingen van de restafvalcontainers en het aantal inworpen in de ondergrondse restafvalcontainers. Om de afvalverwerking in 2024 kostendekkend te krijgen wordt de raad voorgesteld de tarieven van de afvalstoffenheffing met ingang van 2024 te verhogen met 7,6%. Tevens wordt de raad voorgesteld de tarieven voor het gebruik van de milieustraat met 7,6% te verhogen. De belasting voor het gebruik van de milieustraat bedraagt:
Programmabegroting 2024
99
• • • •
Voor het 4e tegoed op de Saverpas: € 18,20 (in 2023: € 16,90); Voor het 5e en 6e tegoed, per tegoed op de Saverpas: € 36,35 (in 2023: € 33,80); Voor het 7e en volgende tegoed, per tegoed op de Saverpas: € 60,60 (in 2023: € 56,35). Het aantal ‘gratis’ tikken op de milieustraat blijft ongewijzigd; nl. 3.
De opbrengsten aan afvalstoffenheffing worden geraamd op € 2.880.750 en dit resulteert in een kostendekkingspercentage van 100%. Voorziening 'egalisatie afvalinzameling en -verwerking' Woensdrecht heeft een voorziening 'egalisatie afvalinzameling & -verwerking' tot haar beschikking voor het afdekken van risico's en financiële resultaten van afval. Het verwachte saldo van de voorziening per 01-01-2024 bedraagt (afgerond) € 256.000. Bedragen in € Kostendekkendheid afvalinzameling en -verwerking Taakveld/omschrijving
Specificatie
Bedrag
%
1. Afvalinzameling
-1.141.750
2. Afvalverwerking
-542.850
3. Milieustraat
-931.000
4. Overig
-192.136
2.1 Verkeer en vervoer
5. Straatreiniging
-31.112
6.3 Inkomensregelingen
6. Kwijtschelding afvalstoffenheffing
-85.000
2. Afvalverwerking
342.000
Lasten 7.3 Afval
Baten (exclusief opbrengsten afvalstoffenheffing) 7.3 Afval
3. Milieustraat
9.805
6. Dividenduitkering Saver NV
55.000
BTW
-363.841
Totaal (lasten minus baten)
-2.880.884 100%
Opbrengsten afvalstoffenheffing (opgenomen in taakveld 7.3 Afval)
2.880.750
Saldo en kostendekkendheid
-134 100%
Onttrekking aan de voorziening 'afvalinzameling & - verwerking' Saldo afvalinzameling & -verwerking na onttrekking aan de voorziening
-134
Toelichting op de tabel ‘kostendekkendheid afvalinzameling en -verwerking’: Taakveld ´7.3 Afval´ is het centrale taakveld. Naast de baten en lasten uit het taakveld ‘7.3 Afval’ wordt van het taakveld ‘2.1 Verkeer en vervoer’ een bedrag van (afgerond) € 31.000 in de heffing betrokken. Dit betreft 25% van de geraamde lasten van straatreiniging inclusief het veegvuil. Van het taakveld ´6.3 Inkomensregelingen´ wordt een bedrag van € 85.000 voor het deel van de kwijtschelding van de afvalstoffenheffing in de heffing betrokken. Het geraamde saldo van 'afvalinzameling & -verwerking' bedraagt € 134 nadelig. 3. Rioolheffing Onder de naam ‘rioolheffing’ wordt geheven: een belasting ter bestrijding van de kosten die voor de gemeenten verbonden zijn aan: •
100
de inzameling en het transport van huishoudelijk afvalwater en bedrijfsafvalwater, evenals de zuivering van huishoudelijk afvalwater; Programmabegroting 2024