2021-07-08 Bijlage Jaarstukken 2020 Versie 8 juni 2021.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2020 8 juni 2021
2021.19878v6
2
Jaarstukken 2020
Inhoudsopgave VOORWOORD .............................................................................................................................. 5 SAMENVATTING ........................................................................................................................... 6 1. PROGRAMMAVERANTWOORDING .......................................................................................... 13 PROGRAMMA 1. SOCIAAL DOMEIN ..................................................................................................... 14 1.1 SOCIALE VEERKRACHT ........................................................................................................................... 14 1.2 INTEGRALE TOEGANG SOCIAAL DOMEIN ................................................................................................... 16 1.3 WERK EN INKOMEN .............................................................................................................................. 17 1.4 MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING ..................................................................................................... 21 1.5 ZORG VOOR JEUGD ...............................................................................................................................
24 1.6 GEZONDHEID ....................................................................................................................................... 27 1.7 ONDERWIJS ......................................................................................................................................... 28 1.8 INDICATOREN ...................................................................................................................................... 32 1.9 GEVOLGEN CORONAPANDEMIE VOOR PROGRAMMA 1 ............................................................................... 32 PROGRAMMA 2. RUIMTE ................................................................................................................. 34 2.1 RUIMTELIJKE ORDENING EN BOUWZAKEN ................................................................................................. 35 2.2 GRONDBELEID ..................................................................................................................................... 37 2.3 RECREATIE EN TOERISME ....................................................................................................................... 38 2.4 SPORT EN EVENEMENTEN ......................................................................................................................
39 2.5 INDICATOREN ...................................................................................................................................... 42 2.6 GEVOLGEN CORONAPANDEMIE VOOR PROGRAMMA 2 ............................................................................... 42 PROGRAMMA 3. LEEFOMGEVING ....................................................................................................... 43 3.1 LANDSCHAP EN NATUUR ........................................................................................................................ 43 3.2 MILIEU EN DUURZAAMHEID ................................................................................................................... 44 3.3 BEHEER OPENBAAR GEBIED .................................................................................................................... 47 3.4 VERKEER EN VERVOER ........................................................................................................................... 49 3.5 MONUMENTEN EN CULTUUR .................................................................................................................. 50 3.6 BURGER- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE ......................................................................................................
50 3.7 GEMEENTELIJKE GEBOUWEN EN ACCOMMODATIES .................................................................................... 51 3.8 INDICATOREN ...................................................................................................................................... 52 3.9 GEVOLGEN CORONAPANDEMIE VOOR PROGRAMMA 3 ............................................................................... 52 PROGRAMMA 4. ECONOMIE ............................................................................................................. 53 4.1 WERKGELEGENHEID.............................................................................................................................. 53 4.2 MIDDENSTAND EN WINKELGEBIEDEN ....................................................................................................... 54 4.3 BEDRIJVENTERREINEN ........................................................................................................................... 55 4.4 AFVALINZAMELING ............................................................................................................................... 56 4.5 AVIOLANDA .........................................................................................................................................
58 4.6 INDICATOREN ...................................................................................................................................... 60 4.7 GEVOLGEN CORONAPANDEMIE VOOR PROGRAMMA 4 ............................................................................... 60 PROGRAMMA 5. BESTUURSKRACHT .................................................................................................... 61 5.1 OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID .............................................................................................................. 62 5.2 HANDHAVING ...................................................................................................................................... 65 5.3 DIENSTVERLENING EN BURGERZAKEN ....................................................................................................... 65 5.4 SAMENWERKEN EN BESTUREN ................................................................................................................ 67 5.5 FINANCIËN .......................................................................................................................................... 68 5.6 BELASTINGEN EN HEFFINGEN .................................................................................................................. 70 Jaarstukken 2020
3
5.7 INFORMATIEVOORZIENING EN AUTOMATISERING ....................................................................................... 72 5.8 OVERHEAD .......................................................................................................................................... 75 5.9 PERSONEEL EN ORGANISATIE .................................................................................................................. 76 5.10 COMMUNICATIE................................................................................................................................. 78 5.11 JURIDISCHE ZAKEN .............................................................................................................................. 80 5.12 INDICATOREN .................................................................................................................................... 83 5.13 GEVOLGEN CORONAPANDEMIE VOOR PROGRAMMA 5 ............................................................................. 83 2. PARAGRAFEN ......................................................................................................................... 85 PARAGRAAF 1 OPGAVES ..................................................................................................................
86 PARAGRAAF 2 LOKALE HEFFINGEN ...................................................................................................... 89 PARAGRAAF 3 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ............................................................... 100 PARAGRAAF 4 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ................................................................................. 108 PARAGRAAF 5 FINANCIERING .......................................................................................................... 112 PARAGRAAF 6 BEDRIJFSVOERING ..................................................................................................... 116 PARAGRAAF 7 VERBONDEN PARTIJEN ................................................................................................ 120 PARAGRAAF 8 GRONDBELEID .......................................................................................................... 130 PARAGRAAF 9 CORONA ................................................................................................................. 136 3. JAARREKENING 2020 ............................................................................................................ 140 GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING ..................................................................
141 BALANS PER 31 DECEMBER 2020 ..................................................................................................... 144 TOELICHTING OP DE BALANS PER 31 DECEMBER 2020 ........................................................................... 146 NIET UIT DE BALANS BLIJKENDE POSTEN .............................................................................................. 163 TOELICHTING OP RESERVES EN VOORZIENINGEN ................................................................................... 165 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN NAAR CATEGORIE ............................................................................. 171 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN NAAR CATEGORIE (PER PROGRAMMA)................................................... 173 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN 2020 NAAR TAAKVELDEN .................................................................. 175 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN NAAR PRODUCT ............................................................................... 179 OVERZICHT VAN ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN.................................................................................. 181 OVERZICHT VAN INCIDENTELE BATEN EN LASTEN ................................................................................... 182 STRUCTURELE TOEVOEGINGEN EN ONTTREKKINGEN AAN RESERVES............................................................
184 WET NORMERING TOPINKOMENS .................................................................................................... 185 TOELICHTING OP GROTE INVESTERINGSPROJECTEN ................................................................................ 186 KREDIETOVERZICHT ....................................................................................................................... 194 BEGROTINGSRECHTMATIGHEID ........................................................................................................ 209 SISA EN CONTROLE VERKLARING ....................................................................................................... 211 BIJLAGEN ................................................................................................................................. 218 A. SUBSIDIEOVERZICHT .................................................................................................................. 219 B. STAND VAN ZAKEN REKENKAMERCOMMISSIE ................................................................................... 220 C. AFKORTINGENLIJST .................................................................................................................... 222
4
Jaarstukken 2020
Voorwoord Hierbij presenteert het college van Burgemeester en wethouders u de jaarstukken over 2020. Daarmee legt het verantwoording af ten opzichte van de door u vastgestelde beleids- en financiële kaders en de daarin beoogde doelstellingen zoals die in november 2019 zijn vastgesteld in de programmabegroting 2020 en met de begrotingswijzigingen die daarop volgden. Het is alweer het derde begrotingsjaar waarover dit college verantwoording aflegt op basis van het programma “Samen Door” en de met u afgesproken programma-indeling in deze collegeperiode 2018-2022. Het jaar 2020 is een bijzonder jaar geweest doordat in februari 2020 het coronavirus ook in ons land zijn intrede deed en daarmee van grote invloed is geweest, en nog steeds is, op allerlei aspecten in onze samenleving. 2020 was ook een jaar van financieel herstel in Woensdrecht en daarmee kijken we tevreden terug op een flink positief saldo per 31 december 2020. Dat hebben we samen met u bereikt en we weten allemaal dat dit niet vanzelf is gegaan. De invoering van de kwartaalrapportages geeft ons meer inzicht gedurende het jaar, geeft mogelijkheden tot bijsturing en elimineert grote verrassingen aan het eind van het jaar. Deze kwartaalrapportages zijn en blijven een belangrijk onderdeel van de financiële rapportages in de Planning & Control cyclus.
Het afgelopen jaar hebben we de nodige maatregelen genomen, samen met u, om Woensdrecht financieel gezond te houden in lijn met onze ambities. Reëel begroten is daar een onderdeel van en daar streven we naar door ook structurele maatregelen te nemen. Naast de middelen die nodig zijn voor een goed voorzieningenniveau en goede zorg voor al onze inwoners zullen we ook kritisch blijven. Immers, al deze zaken moeten wel betaald worden met toch ook weer beperkte middelen vanuit de landelijke overheid. We hebben goede stappen gezet in alle programma’s met uitstekende zorgvoorzieningen, allerlei bouwactiviteiten, maar ook met stappen richting kostendekkendheid van onze afvalverwerking en het op peil brengen van onze lokale belastingen om tot een sluitende begroting te komen voor de komende jaren. We leven in een periode vol onzekerheden. Dat betekent dat een mooie sluitende begroting snel kan veranderen als we niet alert blijven. Belangrijk in dit verband zijn: de bouwbeperkingen door de stikstof wetgeving, de te lage bijdrage van de rijksoverheid voor de jeugd en de WMO, de voortdurend stijgende kosten van afvalverwerking, de nieuwe omgevingswet, de herijking van het gemeentefonds, de renteontwikkelingen, de taakstelling die is afgesproken voor een nog efficiëntere interne bedrijfsvoering en natuurlijk de coronapandemie met alle financiële en zeker ook economische gevolgen.
We steunen onze horeca en andere ondernemers in dit verband. We gaan de goede kant uit. We spreken af dat we samen met u ook het komend jaar voortgaan op de ingeslagen weg, waarbij we ons bewust zijn van alle externe onzekerheden. Dat geeft veel werk in een tijd dat corona ons werk in grote mate beïnvloedt met o.a. veel thuiswerken. Gezondheid blijft echter voorop staan. In dit kader willen we welgemeende woorden van dank en waardering uitspreken aan onze organisatie, aan u als Raad en aan allen die hebben bijgedragen aan dit positieve financiële resultaat. We zijn er nog niet. Er wacht nog een moeilijk jaar voor ons allen, maar er zijn lichtpuntjes. Nog even volhouden en alert en voorzichtig blijven in deze onzekere tijd. Graag gaan we met u verder voor een in alle opzichten mooi en gezond Woensdrecht op de Brabantse Wal. Namens het college van Burgemeester en wethouders, Dr. H.S. Kielman Wethouder financiën Hoogerheide, juni 2021 Jaarstukken 2020
5
Samenvatting Leeswijzer Gebaseerd op de programmabegroting 2020 legt het college met deze jaarstukken 2020 verantwoording af over realisatie van de gestelde doelen en financiële kaders binnen de vijf programma's en hun producten. Op programmaniveau beschrijven we de stand van zaken per 31 december 2020 en verantwoorden we de daarmee samenhangende totale baten en lasten. Op productniveau laten we zien welke resultaten we daarvoor hebben gerealiseerd, wat we hebben gedaan en welke middelen we daarvoor hebben ingezet. Op grond van de regeling van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 24 maart 2016 tot vaststelling van de beleidsindicatoren die door gemeenten in de programma’s en programmaverantwoording worden opgenomen, geven wij u aan het eind van ieder programma inzicht in de verplichte indicatoren. Nieuw dit jaar is een extra paragraaf 9 Corona. De coronacrisis leidt tot effecten die in alle programma's en paragrafen beschreven worden. Het is echter moeilijk om vanuit alle programma's en paragrafen het financiële totaalbeeld te overzien. Met het toevoegen van een extra paragraaf hopen we extra overzicht te verschaffen. Onderstaand treft u een samenvatting per programma aan waarin de belangrijkste ontwikkelingen worden benoemd. Vervolgens geven we een toelichting op het exploitatieresultaat.
Programma 1 Sociaal Domein Algemeen In 2020 is de transformatie binnen het sociaal domein verder vormgegeven. De stabiele basis die in voorgaande jaren is gelegd, heeft er mede toe bijgedragen dat ook in het jaar dat vooral gedomineerd werd door de coronapandemie, de zorg aan en voor onze inwoners op het gewenste niveau is gebleven. Het aanbod van zorg en ondersteuning, in combinatie met zelfredzaamheid van inwoners, heeft er voor gezorgd dat we ook onder deze omstandigheden het hoge kwaliteitsniveau hebben kunnen vasthouden. Sociale veerkracht Inwoners die niet zo zelfredzaam zijn, ondersteunen we zo goed mogelijk, zodat ook zij aansluiting vinden, dan wel houden, in onze maatschappij. Ondersteuning bieden we bij het vinden van werk of bij het geheel of gedeeltelijk wegvallen van inkomen als gevolg van corona; we bieden ondersteuning en zorg binnen de WMO en jeugdzorg; maar ook in armoedebeleid en op al deze gebieden werken we samen met ketenpartners in het voorliggend veld om de juiste ondersteuning te bieden. Door vroegsignalering zoeken we, daar waar mogelijk, met elkaar naar oplossingen aan de voorkant om te voorkomen dat aan de achterkant dure zorg moet worden ingezet. Integrale toegang Sociaal Domein In de integrale toegang zorgen we er voor dat we onze inwoners samen met de ketenpartners naar de juiste zorg en ondersteuning begeleiden.
Sinds 2020 zijn onze belangrijkste partners in het voorliggend veld (BWI, MEE en WijZijn Traversegroep) gehuisvest in het gemeentehuis. Hierdoor zijn de lijnen korter en kunnen we sneller schakelen op basis van integrale aanpak. De integrale aanpak heeft er voor gezorgd dat we ook in coronatijd de juiste verbinding met onze inwoners konden onderhouden en hen, daar waar nodig, naar de juiste zorg en ondersteuning konden begeleiden.
6
Jaarstukken 2020
Werk en Inkomen Het jaar 2020 stond in het teken van corona. Voor werk en inkomen betekende dit dat, naast de reguliere inzet en dienstverlening, veel inzet is gepleegd op het gebied van ondersteunende maatregelen. TOZO (tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers) en TONK (tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten) zijn door het Rijk in het leven geroepen om een terugval in inkomen als gevolg van de coronacrisis op te vangen. De ISD heeft deze regelingen uitgevoerd voor de gemeenten op de Brabantse Wal. Maatschappelijke Ondersteuning In 2020 is prioriteit gegeven aan het waarborgen van zorgcontinuïteit in tijden van corona. Mede als gevolg van corona en de nadruk op zorgcontinuïteit konden projecten in het kader van efficiëntere en effectievere WMO in 2020 nog niet worden opgepakt. Mantelzorgondersteuning heeft in aangepaste vorm plaatsgevonden en voor Beschermd Wonen/Maatschappelijke opvang is een regionaal uitvoeringsplan vastgesteld. Op basis hiervan is een implementatieplan opgesteld. Het regionaal plan ‘Juiste ondersteuning op de juiste plek’ is in 2020 opgestart. In lijn met de trends van de afgelopen jaren zien we dat de vraag naar maatschappelijke ondersteuning ook in 2020 is toegenomen. Zorg voor Jeugd In 2020 is de doorontwikkeling ingezet binnen het Centrum Jeugd en Gezin naar het nieuwe team Jeugd.
Door de uitvoering onder één dak te brengen worden de lijnen korter en de aanpak integraler. Door de inzet van de jeugdprofessionals wordt binnen deze integrale aanpak een preventief beleid gevoerd dat is gericht op tijdig ingrijpen en het voorkomen van multiproblematiek. Binnen jeugdzorg wordt samen met ouders bekeken wat zij zelf kunnen en welke hulp zij nodig hebben. Daar waar zorg van zorgaanbieders wordt ingezet, is door het ontwikkelen van een kwaliteitsmeting een begin gemaakt met het verzamelen van informatie bij ouders en jeugdigen over de tevredenheid en effectiviteit van de ingezette zorg. In de toekomst kan dit partijen, waaronder ouders en jeugdigen, helpen bij het maken van juiste keuzes voor zorg. Gezondheid Samen met partners en andere gemeenten is ingezet om de gezondheid van onze inwoners te beschermen, bewaken en bevorderen. De GGD heeft met de netwerkpartners de samenwerking om het kind versterkt. Er is actief contact gezocht en ingezet op de behoefte die er was, zodat zorgcasussen konden worden opgepakt en coronavragen konden worden beantwoord. Er is intensief contact geweest met scholen en preventieve trajecten zijn via scholen en social media uitgezet. Inwoners konden terecht bij BWI, WijZijn Traversegroep, GGZ WNB en de GGD, zodat de zorg aan alle doelgroepen zo goed als mogelijk kon worden gecontinueerd.
Onderwijs Om taalachterstanden te voorkomen is in het kader van de Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) samen met de partners in het veld de beleidsnotitie “Taal doen we samen” opgesteld. Ook op het gebied van laaggeletterdheid is door het To-Taalhuis met diverse lokale aanbieders (waaronder de bibliotheken) geïnvesteerd in de ontwikkeling van mensen met een taalachterstand. Deze ontwikkelingen vormen samen met de Lokale en Regionale Educatieve Agenda (resp. LEA en REA) een goede basis voor een doorlopende ontwikkel- en leerlijn. Naast de ontwikkeling op taalgebied wordt tevens ingezet op het ondersteunen van jongeren bij het behalen van een startkwalificatie voor een betere aansluiting op de arbeidsmarkt. Programma 2. Ruimte In 2020 is door de gemeentelijke organisatie gestaag gewerkt aan de implementatie van de Omgevingswet. Initiatieven worden beoordeeld in de Omgevingstafel, waar integraal advies gegeven
Jaarstukken 2020
7
wordt over de wenselijk- en haalbaarheid van deze initiatieven. Nu de invoeringsdatum van de wet een jaar opgeschoven is, zijn ook de deadlines voor vast te stellen besluiten in relatie tot de oplevering opgeschoven. Opbrengsten uit de grondverkopen zijn lager uitgekomen dan gepland. In de huidige woningmarkt is de verwachting dat deze opbrengsten in 2021 alsnog worden gerealiseerd. De opbrengsten uit snippergroen waren ook lager dan geprognosticeerd. Er lopen echter voldoende gesprekken over potentiële transacties. Gesprekken hebben in 2020 echter niet tot overeenstemming en daarmee samenhangende opbrengsten geleid. Als gevolg van de coronacrisis zien we dat diverse (wieler-)evenementen afgelast zijn. De doorkomst van de Vuelta, de sluitingsprijs Putte en de gezinsfietstocht hebben in 2020 geen doorgang gevonden. Verblijf- en dagtoerisme zijn door de coronacrisis ook behoorlijk minder geweest dan voorgaande jaren. Ook sportaccommodaties zijn door de coronamaatregelen een gedeelte van 2020 gesloten geweest. Huurders van de accommodaties zijn hier financieel voor gecompenseerd. Kermissen en jaarmarkt zijn eveneens niet georganiseerd in 2020. Hierdoor zijn geen staangelden ontvangen. Er zijn daarentegen ook geen kosten voor deze evenementen gemaakt. Programma 3. Leefomgeving De geplande investeringen in onderhoud wegen en pleinen hebben in 2020 plaatsgevonden.
Het complete bomenbestand is met het door de Raad beschikbaar gestelde krediet volledig gerenoveerd. Op het gebied van duurzaamheid zijn op basis van de subsidieregeling RRE energievouchers aan inwoners ter beschikking gesteld. Daarnaast is aan 4 initiatiefnemers op basis van het uitnodigingskader zonne-energie omgevingsvergunning verleend. Dit is een grote eerste stap richting de duurzaamheidsdoelstelling van de gemeente en de ambitie om in 2035 geheel onafhankelijk te zijn van fossiele brandstoffen. Het perceel van de zoutloods aan de Korteven is gesplitst en gedeeltelijk verkocht aan het naastgelegen bedrijf. Met deze opbrengsten wordt de realisatie van de nieuw te bouwen zoutloods bekostigd. De iDOP-gelden zijn in 2020 volledig conform doel en in samenspraak met initiatiefnemers en dorpsplatforms besteed of gereserveerd in de diverse kernen. Door sluiting van accommodaties als gevolg van de coronamaatregelen zijn er minder kosten gemaakt voor energielasten en reguliere onderhoudskosten. Ook kosten door vandalisme zijn dit jaar meegevallen. Huurders zijn gecompenseerd voor de periode dat zij geen gebruik hebben kunnen maken van de accommodaties. Programma 4. Economie De coronapandemie heeft in 2020 onmiskenbaar ook zijn impact gehad op de economie van de gemeente Woensdrecht. Thuiswerken was het advies en recreatief bezoek werd tot een minimum beperkt.
Horeca is een groot gedeelte van het jaar gesloten geweest. Ook de tijdelijke sluiting van de grens met de zuiderburen heeft gezorgd voor een terugloop in het winkelbezoek. Door het jaar heen heeft er met regelmaat overleg plaatsgevonden met ondernemers(verenigingen). Daar waar mogelijk
8
Jaarstukken 2020
is gepoogd om een goede balans te vinden tussen gezondheids- en veiligheidsbelang en het economisch belang van ondernemers. Met het oog op een actualisering van de afspraken over de bedrijventerreinenprogrammering in de regio West-Brabant is met de Brabantse Wal-gemeenten gezamenlijk een bod uitgebracht. In dit bod is een uitbreiding van bedrijventerrein Driehoeven in Ossendrecht opgenomen. Naast inbreiding en herstructurering van huidige terreinen kunnen lokale bedrijven hiermee in hun huisvestingsbehoefte gefaciliteerd blijven worden. Als gevolg van de coronapandemie hebben we een behoorlijke toename gezien van de afvalstromen bij de milieustraat. Dit heeft ook gezorgd voor hogere verwerkingskosten. Deze hogere kosten zijn niet te dekken uit het verhoogde tarief. De uitvoering van de Human Capital Agenda Aerospace Maintenance is ook geraakt door de coronacrisis. De luchtvaart heeft flink te lijden onder de maatregel om vliegverkeer voor een groot gedeelte stil te leggen. Inzet van het bedrijfsleven is daardoor lastig gebleken. Dat wil niet zeggen dat de ontwikkelingen rond de HCA stilgelegen hebben. In 2020 is een samenwerking aangegaan tussen ACRATS en Curio om stageplaatsen te realiseren voor composietenonderhoud en het Dutch Drone Centrum heeft gestaag doorgewerkt aan een werkplaats op Aviolanda, waar i.s.m.
het onderwijs ontwikkeling van dronetechnieken plaats kan vinden. De gesprekken om te komen tot een gezamenlijke aircampus zijn verder gevoerd met de op het cluster actieve opleidingen. Het project ICAReS is eind februari afgesloten. Na declaratie van subsidiabele kosten blijft er een positief resultaat over. Programma 5. Bestuurskracht De invloed van de coronapandemie is in programma 5 merkbaar. Mensen en middelen zijn, waar nodig, in eerste instantie ingezet voor de crisis. Het programma handhaving en onze dienstverlening aan inwoners zijn aangepast, het programma ‘Welkom in Woensdrecht’ is uitgesteld, ook werkbezoeken moesten noodgedwongen worden afgezegd/uitgesteld. Op het gebied van personeel en organisatie hebben we moeten schakelen, omdat we te maken kregen met een hoog ziekteverzuim en met mensen die op afstand werken, waardoor plannen vertraagd zijn. We hebben steeds kritisch gekeken of/hoe capaciteit die is ingezet voor de crisis, vervangen moest worden om noodzakelijke reguliere taken door te laten gaan. We constateren in deze jaarrekening dat de meeste van de geplande doelen zijn behaald. Op het gebied van openbare orde en veiligheid zijn de geplande activiteiten voor bijvoorbeeld het verhogen van de meldingsbereidheid, buurtpreventie en bestuurlijke weerbaarheid doorgegaan. Digitale dienstverlening is uitgebreid en de BWI is ingehuisd.
Ook de activiteiten en doelen in het kader van P&C zijn uitgevoerd/behaald. Op het gebied van informatie- en datamanagement, kwaliteiten van (verwerking van) informatie, digitalisering en privacy hebben we aan de verwachtingen voldaan. Nieuwe wetgeving is geïmplementeerd en onze juristen werken samen aan kwaliteitsverbetering. We hebben de communicatie over corona aan raad, inwoners en organisatie geïntensiveerd en (technische) maatregelen getroffen, zodat het werk door kon gaan. Daarbij hebben we er voor gezorgd dat we ons over uitgaven van de extra ontvangen budgetten voor de coronacrisis kunnen verantwoorden. Verwachte tegenvallende inkomsten voor belastingen en leges zijn deels gecompenseerd.
Jaarstukken 2020
9
Exploitatieresultaat 2020 Financieel perspectief De verschillenanalyse van het saldo van gerealiseerde baten en lasten laat zien dat alle programma's een verschil ten opzichte van de begroting laten zien dat groter is dan € 25.000. Op grond van art. 4.7 van de financiële verordening gemeente Woensdrecht 2019 verwijzen wij u naar de programmaverantwoording, waar deze afwijkingen per product ten opzichte van de (geactualiseerde) begroting 2020 nader zijn toegelicht. Overlopende en af te sluiten investeringskredieten In het onderdeel 'Jaarrekening' wordt in het kredietoverzicht de voortgang van de toegekende investeringskredieten per programma inzichtelijk gemaakt. Per ultimo 2020 (kolom 'Resteert') wordt aangegeven of een projectscope gerealiseerd is en het krediet kan worden afgesloten ('Afgerond ja/nee'), inclusief een nadere toelichting per krediet. Reserves en voorzieningen In de 'Jaarrekening', onderdeel 'Toelichting op de balans' wordt het overzicht gegeven van de mutaties van reserves en voorzieningen. Het is de bevoegdheid van uw gemeenteraad om in te stemmen met de stortingen en onttrekkingen. Wet normering topinkomens (Wnt) In het onderdeel 'Jaarrekening' wordt uitvoering gegeven aan de wettelijke verplichting tot verantwoording over de Wnt. Er zijn geen bijzonderheden te melden.
Opbouw Exploitatieresultaat 2020 In onderstaande tabel wordt op hoofdlijnen weergegeven op welke wijze het exploitatieresultaat 2020 tot stand komt. Hiertoe worden wijzigingen ten opzichte van het - met de programmabegroting 2021 gewijzigde begrotingssaldo 2020 weergegeven. Onder de tabel vindt u een nadere toelichting op de wijzigingen.
10
Jaarstukken 2020
Overzicht begrotingssaldo
2020
Bedragen x € 1000, afgerond op 1000-tallen
Gewijzigde begroting 2020 (zie programmabegroting 2021)
693
Begrotingswijzigingen 2020 na de programmabegroting 2021:
Gevolgen 2e Bestuursrapportage 2020 BWB
-15
Begrotingsresultaat 2020
678
Programma 1 Lagere lasten inburgering en welzijn Hogere uitkering BUIG Bijzondere bijstand/armoedebeleid Afrekening organisatiekosten ISD Hogere uitgaven WMO huishoudelijke hulp Uitstel landelijk beleid (beschermd wonen, GGZ en verwarde personen) Lagere afschrijving krediet Toegang Sociaal Domein Lagere uitgaven jeugdzorg Onderwijs (deels lagere investeringen) Overige posten Resultaat Programma 1
63 301 85 68 -306 83 54 263 120 17
Programma 2: Lagere opbrengsten grondexploitaties bruto Lagere uitgaven (implementatie Omgevingswet en sportparken) Overige posten Resultaat Programma 2
-921 333 -5
Programma 3: Lagere uitgaven wegen, speelvoorzieningen en openbaar groen (deels investeringen) Lagere uitgaven verwijderen grafmonumenten (investering) Lagere uitgaven iDOP-investeringen Overige posten Resultaat Programma 3 Programma 4: Lagere lasten afval Positief effect ICAReSgelden Overige posten Resultaat Programma 4
748
-593
168 46 59 36 309
74 86 17 177
Programma 5: Algemene uitkering (incl. voorgaande jaren) Overschot coronacrisis Lagere uitname mutaties reserves Personele kosten overhead Personele kosten vakafdelingen Lagere WGA-verplichtingen Diverse financiële afwikkelingen Facilitaire posten Overschot VPB vanwege lagere Grex-winsten Lagere uitgaven investering transitie WOZ Overschot bij handhaving Overige posten Resultaat Programma 5
CONCEPT Exploitatieresultaat 2020 Jaarstukken 2020
73 10 -1.096 275 113 91 52 42 345 126 54 2 87
1.406 11
Toelichting Exploitatieresultaat Programma 1 Sociaal Domein Ten opzichte van de begroting is in dit programma sprake van een positieve afwijking. Na vaststelling van de programmabegroting 2021 is de definitieve beschikking voor de BUIG-uitkering ontvangen en deze valt ruim € 3 ton gunstiger uit dan begroot. De lagere uitgaven bij jeugdzorg zijn een andere meevaller binnen het programma Sociaal Domein. Daarnaast valt het product 1.7 onderwijs op, omdat er op diverse budgetten aldaar minder is uitgegeven. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door minder investeringen dan begroot. Bij de WMO uitgaven is er sprake van een tekort, vanwege een hogere instroom in 2020 van WMO-cliënten huishoudelijke ondersteuning. Programma 2. Ruimte Eind 2020 was de verwachting dat er meer opbrengst uit de grondexploitaties gerealiseerd zou worden. In het eerste kwartaal 2021 zijn de verwachtingen (zie ook de eerste kwartaalrapportage 2021) voor 2020 opnieuw naar beneden bijgesteld, omdat bepaalde transacties pas begin 2021 hebben plaatsgevonden. Dit heeft voor 2020 een nadelig effect, maar heeft een positief effect op de gemeentelijke exploitatie 2021. Hier is in de eerste kwartaalrapportage 2021 extra aandacht aan besteed. Bij genoemde kredieten is vanwege uitstel van de implementatie van de nieuwe Omgevingswet en vanwege de coronacrisis minder geïnvesteerd.
De afschrijvingslasten van deze kredieten zouden grotendeels worden gedekt door een uitname uit de reserve. Die uitname is nu lager dan begroot (zie programma 5) en heeft zodoende geen resultaateffect. Veelal is hier sprake van uitstel, geen afstel. Programma 3. Leefomgeving In dit programma zijn de uitgaven op meerdere kredieten lager uitgevallen dan gepland en hierdoor vallen de afschrijvingskosten lager uit. De afschrijvingslasten van deze kredieten zouden grotendeels worden gedekt door een uitname uit de reserve. Die uitname is nu lager dan begroot (zie programma 5) en heeft zodoende geen resultaateffect. Een groot deel van deze kredieten is overgeheveld naar begrotingsjaar 2021 om de voltooiing ervan nog te kunnen bewerkstelligen. Programma 4. Economie Ondanks extra kosten voor de milieustraat (als gevolg van de coronacrisis) laat het product afval een positieve afwijking zien. Dit komt doordat de gemeente van Nedvang over een periode van 2017-2020 een positieve zwerfafvalvergoeding heeft ontvangen. Dit is een incidenteel voordeel. Daarnaast zijn er ook positieve afrekeningen 2017 en 2018 ontvangen vanuit het afvalfonds voor de inzameling/recycling oud papier, glas en kunststof. Voor 2019 dient de afrekening nog ontvangen te worden. Daarnaast is binnen programma 4 nog een incidenteel voordeel vanuit het project ICAReS gerealiseerd. Er is meer aan het project toegerekend.
Programma 5. Bestuurskracht In bovengenoemde analyseteksten van eerdere programma's is aangegeven dat er minder is geïnvesteerd. Dit betekent dat er voor ruim € 1 miljoen minder financiële dekking benodigd is uit de reserves (met andere woorden: de uitgaven hierop zijn lager, vandaar een negatief bedrag). Dit nadeel wordt met name gecompenseerd door: • lagere uitgaven op de personeelsbudgetten; • een lagere verplichting vennootschapsbelasting (vanwege lagere grondexploitatiewinsten bij programma 2); • een vrijval van de voorziening WGA, minder uitgaven op het krediet (transitie WOZ -> vanuit een reserve/is overgeheveld naar 2021) ; • lagere uitgaven ten laste van de extra middelen corona (zie voor meer toelichting paragraaf 9).
12
Jaarstukken 2020
1. Programmaverantwoording
Jaarstukken 2020
13
Programma 1. Sociaal Domein Maatschappelijk effect • • • • • • • • • • • •
Inwoners nemen op een zo volledig en volwaardig mogelijke manier deel aan de samenleving. Inwoners zijn veerkrachtig. Dat wil zeggen: Inwoners zijn in staat om met veranderingen om te gaan, beschikken over de daartoe benodigde hulpbronnen, nemen hun verantwoordelijkheid, zijn (samen)redzaam en participeren naar vermogen. Inwoners kunnen delen in en bijdragen aan een goede kwaliteit van leven. Inwoners zijn op de hoogte van ontwikkelingen en mogelijkheden. De integrale toegang staat dicht bij onze inwoners, is duidelijk herkenbaar, laagdrempelig en heeft hun behoeften voorop staan. Inwoners krijgen antwoord op hun vraag. De privacy van inwoners is geborgd. Inwoners krijgen de ondersteuning die ze nodig hebben; niemand valt buiten de boot. Inwoners met een ondersteuningsbehoefte ervaren een optimale ondersteuning binnen beschikbare budgetten. Werkgevers worden optimaal bediend bij het invullen van vacatures en vragen over instrumenten die zij kunnen inzetten voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Inwoners hebben een gezonde levensstijl. Talenten worden optimaal ontwikkeld en benut. Inwoners hebben gelijke kansen om zich te ontwikkelen. Onderwijsruimten/-gebouwen worden efficiënt gebruikt.
Verbonden partijen en samenwerkingspartners Bij de realisatie van doelstellingen en effecten in het programma Sociaal Domein zijn de navolgende organisaties betrokken: Intergemeentelijke Sociale Dienst (ISD) Brabantse Wal, WVS-Groep, Stichting Samen Werken, GGD West-Brabant, Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Brabant Midden-WestNoord, Regionaal Bureau Leerplicht, Veilig Thuis West-Brabant. Wat hebben we besteed aan Programma 1. Sociaal Domein? Bedragen Primaire begroting 2020 Begrotings- wijzigingen in € 2020
Begroting 2020 (incl. wijziging)
Realisatie 2020
Verschil 2020
Baten
7.758.512
833.035
8.591.547
8.817.477
225.930
Lasten
-25.278.436
-1.800.105
-27.078.541
-26.556.284
522.257
Resultaat
-17.519.924
-967.070
-18.486.994
-17.738.807
748.187
1.1 Sociale veerkracht Wat wilden we bereiken? Inwoners participeren zo volledig en volwaardig mogelijk in de Woensdrechtse samenleving. Welke maatregelen hoorden daarbij? We ondersteunen partijen die het meedoen in de samenleving bevorderen, bijvoorbeeld door het verstrekken van subsidies of ondersteuning in natura (expertise, faciliteiten en dergelijke).
14
Jaarstukken 2020
Stand van zaken Diverse partijen ondersteunen dit proces binnen de gemeente Woensdrecht, waaronder de BWI en de ISD. De ISD positioneert zich om haar klanten te (blijven) activeren en te (blijven) laten participeren in de samenleving. Deze integrale benadering en samenwerking met alle ketenpartners, maar ook met andere partijen die het meedoen in de samenleving bevorderen, zorgt er voor dat deze klanten de kans krijgen mee te doen in onze samenleving. Ook in 2020 geldt dat Stichting Leergeld en de subsidies die verstrekt worden in het kader van het armoedebeleid, hieraan bijdragen. Deze partijen zullen actief betrokken blijven worden als er dialoogtafels worden georganiseerd. We stimuleren de samenwerking tussen de partijen in het voorliggend veld met als doel dat de maatwerkvoorzieningen afnemen. Stand van zaken Op het gebied van zorg, welzijn, wonen en werken hebben we in 2020 samen met onze partners, die actief zijn in het voorliggende veld, afspraken gemaakt over de omvang en de inzet van de middelen. Deze partners hebben hierover verantwoording afgelegd. In 2020 heeft ook de verhuizing plaatsgevonden van het integrale loket (K4) naar het gemeentehuis. Op deze wijze hebben we de intensieve samenwerking verder vormgegeven met de organisaties en partners in het voorliggend veld binnen het sociaal domein.
We zorgen ervoor dat onze partners in het sociaal domein een welzijnsaanbod ontwikkelen dat inspeelt op de daadwerkelijke behoefte per dorp. Stand van zaken Samenwerken en elkaar versterken maken intrinsiek onderdeel uit van de werkzaamheden van onze maatschappelijke organisaties. Vanwege corona en de uitdagingen die daarmee samenhangen, hebben organisaties zich volledig ingezet op de continuïteit van de basistaken binnen hun dienstverlening. Zodra de situatie het toelaat (na corona) wordt verder ingezet op het versterken van kern-/dorpsgerichte dienstverlening. Wat hebben we daaraan besteed? Bedragen Primaire begroting 2020 Begrotings- wijzigingen in € 2020
Begroting 2020 (incl. wijziging)
Realisatie 2020
Verschil 2020
Baten
51.254
19.530
70.784
70.784
0
Lasten
-1.404.760
-27.020
-1.431.780
-1.358.021
73.759
Resultaat
-1.353.506
-7.490
-1.360.996
-1.287.237
73.759
Wat veroorzaakt het verschil? Het overschot op Sociale Veerkracht wordt grotendeels gevormd door een lagere lastenkant. Dit wordt grotendeels veroorzaakt, doordat in de meicirculaire 2020 een eenmalig bedrag van het Rijk is ontvangen voor de incidentele invoeringskosten van de nieuwe Wet Inburgering. De invoering van de nieuwe Wet Inburgering is echter uitgesteld naar 1 januari 2022. Gevolg van dit uitstel is dat ook de invoeringskosten pas in 2021 gemaakt zullen worden. Dit budget wordt daarom overgeheveld naar 2021. Ook hebben we lagere uitgaven aan incidentele subsidies en bijdragen en lagere lasten op het actiekaartenprogramma.
Jaarstukken 2020
15
1.2 Integrale toegang Sociaal Domein Wat wilden we bereiken? Inwoners weten zelf de weg te vinden naar de juiste zorg en ondersteuning. We helpen hen daarbij met slimme technologie en waar dit niet toereikend is met persoonlijke begeleiding. Welke maatregelen hoorden daarbij? We maken gebruik van slimme technologische oplossingen om (met name administratieve) processen zoveel mogelijk te automatiseren. Stand van zaken Het administratieve deel van de jeugdzorg is overgebracht van InfoRing Ris naar Suite4SociaalDomein, waardoor zowel WMO als jeugdzorg nu in dezelfde applicatie zijn ondergebracht. Vanuit deze applicatie wordt de dashboardfunctie voor het sociaal domein verder vormgegeven. We monitoren de vragen die binnenkomen, zodat we weten welke behoeftes en vraagstukken er per dorp leven. Die informatie vertalen we in concrete acties, opdrachten en afspraken met onze partners in het sociaal domein. Stand van zaken We houden continu de vinger aan de pols om te weten welke vragen en behoeften er bij onze inwoners leven en om hier direct op in te kunnen spelen. Sinds eind 2020 zijn onze belangrijkste partners in het voorliggend veld - BWI, MEE en WijZijn Traverse - gehuisvest in het gemeentehuis, waardoor de lijnen nog korter zijn en we nog sneller kunnen schakelen.
We vereenvoudigen de toegang tot de geïndiceerde zorg en ondersteuning (maatwerkvoorzieningen), zodat inwoners zoveel mogelijk zelf kunnen beslissen en regelen. Wie dat niet kan, helpen we daarbij. Stand van zaken De doorontwikkeling van de toegang naar het meer “dorpsgericht werken” is in 2020 gestagneerd in verband met corona. Veel dorpsinitiatieven lagen stil. Intakes vinden veelal telefonisch plaats en alleen fysiek indien nodig. Dit heeft geleid tot een effectievere en meer concrete intake. Uiteraard zijn er altijd cliëntondersteuners beschikbaar die onze inwoners hierbij kunnen helpen. Wat hebben we daaraan besteed? Bedragen Primaire begroting 2020 Begrotings- wijzigingen in € 2020 Baten
7.601
Begroting 2020 (incl. wijziging)
0
7.601
Realisatie 2020 52.574
Verschil 2020 44.973
Lasten
-965.397
-19.039
-984.436
-983.031
1.405
Resultaat
-957.796
-19.039
-976.835
-930.457
46.378
Wat veroorzaakt het verschil? Vanuit het transformatiefonds Jeugd is in 2020 een (niet begroot) bedrag beschikbaar gekomen, dat ertoe heeft geleid dat de baten hoger zijn uitgevallen.
16
Jaarstukken 2020
1.3 Werk en inkomen Wat wilden we bereiken? Inwoners (met een afstand tot de arbeidsmarkt) hebben een beter perspectief op werk en grotere kansen op de arbeidsmarkt. Welke maatregelen hoorden daarbij? De ISD Brabantse Wal en het Werkcentrum dragen zorg voor een betere aansluiting tussen het cliëntenbestand en de vacatures waar personeelstekorten zijn. Stand van zaken Er is door de ISD ingezet op het verstevigen van de inzet van het Werkcentrum, via het op orde brengen van het primaire proces. De capaciteit is tijdelijk uitgebreid, procesmatig werken is ingevoerd en het netwerk is verder vergroot. Vanwege corona heeft het Werkcentrum zich in 2020 niet alleen beziggehouden met plaatsingen en werkgeversdienstverlening, maar ook met dienstverlening op het gebied van TOZO. Verder worden de adequate ketenverbinding en interne netwerksamenwerking onderhouden. Hiermee is de basis gelegd om door te groeien naar een stuurbaar Werkcentrum en verbreding van de samenwerking met onderwijs, ondernemers en overheid (3 O’s). Het Werkcentrum heeft afgelopen jaar, ondanks corona, toch nog 175 plaatsingen gerealiseerd (waarvan 119 uitkeringsdossiers). Daarmee is weliswaar het target van 225 plaatsingen niet geheel gerealiseerd, maar is de dienstverlening in bijzondere omstandigheden toch doorgezet, met een substantieel aantal plaatsingen tot gevolg.
De ISD Brabantse Wal wordt onderdeel van de integrale toegang sociaal domein zoals de drie gemeenten deze voor ogen hebben. Stand van zaken De ISD heeft zich in 2020 ingespannen om haar diensten te verlenen in de drie integrale toegangen van de Brabantse Wal-gemeenten. In 2020 heeft dit voornamelijk geresulteerd in digitale uniformiteit en samenwerking, dit ter voorbereiding op fysieke deelname - op locatie bij de deelnemende gemeenten - door de ISD in de Integrale Toegang na corona. In de samenwerking tussen ISD Brabantse Wal, Stichting Samen Werken, WVS-groep en Werkplein Hart van West-Brabant wordt de ketensamenwerking aangaande leerwerktrajecten en sociale activering uitgevoerd en verder verbeterd. Stand van zaken De coronacrisis heeft de voortgang van de ketensamenwerking in de vorm van proeftuinen (aangaande leertrajecten en sociale activering) niet bevorderd. Deze proeftuinen zijn nog niet van start kunnen gaan en zijn uitgesteld naar 2021. De plannen voor de proeftuinen en de uitvoering hiervan zijn aangescherpt en gaan, zodra de maatregelen het toestaan, van start. Het bestuur van Stichting Samen Werken (SSW) heeft geconcludeerd dat het voortzetten van de stichting geen optie meer is vanwege afnemende cliëntenaantallen en inkomsten. Besloten is tot opheffing van de stichting per 1 mei 2021.
De gemeente Woensdrecht heeft in 2020 besloten om een coach/trajectbegeleider (afkomstig van de Stichting Samen Werken), via de stichting BWI, onder te brengen in de integrale toegang van het sociaal domein, om van daaruit dichtbij en laagdrempelig sociale activering en maatschappelijke dagbesteding vorm te geven. We zetten in op de verdere doorontwikkeling en verfijning van de WVS-groep tot een leerwerkbedrijf voor de brede doelgroep van de Participatiewet. Hierbij focussen we op het inrichten van deze leerwerktrajecten op basis van de arbeidsmarktbehoefte.
Jaarstukken 2020
17
Stand van zaken De coronacrisis heeft de voortgang van de ketensamenwerking in de vorm van proeftuinen niet bevorderd. Deze proeftuinen zijn nog niet van start kunnen gaan en zijn uitgesteld naar 2021. De plannen voor de proeftuinen en de uitvoering hiervan zijn inmiddels in 2020 verder aangescherpt en gaan, zodra de maatregelen het toestaan, van start in 2021. Werkgevers worden optimaal bediend bij het invullen van vacatures en vragen over instrumenten die zij kunnen inzetten voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Welke maatregelen hoorden daarbij? We ontwikkelen een toekomstbestendig Werkcentrum met de flexibiliteit tot aanpassing aan de omstandigheden op de arbeidsmarkt. Stand van zaken Er is in 2020 veel gevraagd van de flexibiliteit en het aanpassingsvermogen van het Werkcentrum Brabantse Wal. Het Werkcentrum is in 2020 ingezet voor alle werkzoekenden en werkgevers, om vraag en aanbod te matchen. Niet alleen om mensen vanuit de uitkering aan het werk te helpen, maar ook om te voorkomen dat mensen gebruik moesten maken van een uitkering. Gezien de plaatsingen, die ondanks corona vanuit het bestand van de ISD gerealiseerd zijn, valt te concluderen dat het Werkcentrum positief heeft bijgedragen aan de hoeveelheid mensen die uitstromen naar werk.
Ook aan de participatie van uitkeringsgerechtigden is gewerkt via de ISD, door te zorgen dat meer mensen meedoen als werken (nog) geen optie is. Dit is gebeurd via (reïntegratie-)trajecten vanuit de WVS, sociale activering van Stichting Samen Werken en vrijwilligerswerk. Door de maatregelen als gevolg van de corona werd het bemiddelen naar werk of naar een passend traject veel lastiger of soms tijdelijk onmogelijk. Tevens hebben regelingen die in het kader van corona door het Rijk naar gemeenten zijn gedelegeerd, zoals de TOZO-regeling, gezorgd voor extra werkzaamheden bij de ISD en het Werkcentrum Brabantse Wal. Dit vroeg om flexibiliteit en aanpassingsvermogen van de ISD. We ontwikkelen indicatoren om de resultaten die het Werkcentrum bewerkstelligt te kunnen meten. Stand van zaken Er is in 2020 gewerkt aan beter inzicht in de indicatoren in- en uitstroom en het effect van de inzet van instrumenten via het opstellen van een dashboard ISD om vervolgens te implementeren in de bestaande informatie- en verantwoordingsstromen. Het nieuwe dashboard wordt naar verwachting in de loop van 2021 ingezet. We versterken de integrale werkgeversdienstverlening door het Werkcentrum Brabantse Wal. Stand van zaken Het Werkcentrum heeft in 2020 een positieve bijdrage geleverd aan het aantal mensen dat uitgestroomd is uit de bijstand.
Hierbij is ook gebruik gemaakt van de incidentele uitbreiding van het personeel binnen het Werkcentrum (coördinator en werkgeversadviseur). Het netwerk van samenwerken binnen overheid, onderwijs en ondernemers wordt steeds belangrijker.
18
Jaarstukken 2020
We zetten ons in om (de gevolgen van) armoede en schulden in de gemeente te voorkomen en terug te dringen, zodat inwoners zo volwaardig mogelijk kunnen deelnemen aan de samenleving. Welke maatregelen hoorden daarbij? Bij signalering van armoede en schulden zetten we op tijd in om escalatie en verergering van problemen te voorkomen. We hebben hierbij bijzondere aandacht voor kwetsbare doelgroepen, zoals ouderen en kinderen. Stand van zaken Inwoners met een achterstand op de betaling van vaste lasten zoals huur, zorgverzekering, energie en water zijn actief benaderd met een hulpaanbod. Hierdoor zijn 27 huisuitzettingen, water- en energieafsluitingen en betalingsachterstanden bij de zorgverzekering voorkomen. Er konden inwoners geholpen worden met inkomensverruimende regelingen, zoals toeslagen en minimaregelingen. Anderen zijn doorgeleid naar de reguliere schuldhulpverlening en/of andere zorg en ondersteuning. We investeren in de verbinding met partijen en medewerkers in het veld door hen te betrekken bij de uitvoering van het armoedebeleid. In contact met inwoners kunnen zij bekendheid geven aan het armoedebeleid en mensen wijzen op mogelijke deelname. Stand van zaken Er is geïnvesteerd in de verbinding met partijen in het veld. Via de Voedselbank en de Brede Welzijnsinstelling (BWI) zijn 700 herbruikbare mondkapjes verstrekt aan minima in de gemeente.
Ook is een incidentele financiële bijdrage verstrekt aan de Voedselbank wegens tekorten aan producten voor voedselpakketten, als gevolg van het hamstergedrag aan het begin van de coronapandemie. Daarnaast is de samenwerking met woningstichtingen geïntensiveerd. Bij de sleuteluitreiking geven zij een waardebon aan nieuwe huurders met recht op gratis budget- en energieadvies van budgetcoaches van de BWI. Door inzet van Samen in de Regio en de BWI konden kwetsbaren worden voorzien van een gratis maaltijd als steuntje in de rug tijdens de zware periode vanwege corona. We zetten in op een integrale aanpak van armoede en schulden, zodat naast de financiële problemen ook eventuele problemen op andere gebieden worden aangepakt. Stand van zaken In 2020 zijn 34 regietafels ingezet na signalering van meervoudige problematiek. Hierbij is de meervoudige ondersteuningsvraag in het bijzijn van de inwoner besproken. Oplossingen zijn in een plan van aanpak vastgelegd en er zijn afspraken met meerdere hulpverleners gemaakt. We zetten in op het vergroten van de bekendheid en het gebruik van de minimaregelingen door communicatie via scholen en diverse mediakanalen. Indien nodig worden inwoners geadviseerd en ondersteund bij het aanvragen van regelingen.
Jaarstukken 2020
19
Stand van zaken Via partners en het netwerk van de gemeente wijzen we inwoners actief op de mogelijkheden om deel te nemen aan minimaregelingen. Daarnaast communiceren we via de Woensdrechtse Bode en onze sociale media kanalen op specifieke momenten, zoals aan het einde van ieder jaar als er de mogelijkheid is om over te stappen naar de collectieve zorgverzekering voor minima en in de periode richting het nieuwe schooljaar als er dure uitgaven, zoals een fiets of laptop, te verwachten zijn. We subsidiëren Startpunt Grip op Geld van de BWI om inwoners te voorzien van advies en hulp bij het aanvragen van inkomensondersteunende regelingen. Het advies kan zich ook richten op het doorverwijzen van inwoners naar de juiste instanties(s), zodat zij zo snel mogelijk de juiste hulp kunnen krijgen die nodig is. Inwoners kunnen daarnaast ook terecht bij cliëntondersteuners. We zetten schuldhulpverlening in om de financiële zelfredzaamheid te vergroten. Stand van zaken In navolging van het beleidsplan Schuldhulpverlening is in 2020 een uitvoeringsplan opgesteld en aangeboden aan het dagelijks bestuur (DB) van de ISD. Schuldhulptrajecten zijn doorlopen om inwoners schuldenvrij te krijgen. Verder is er gewerkt aan het vergroten van de financiële zelfredzaamheid door de inzet van budgetbegeleiding, budgetcoaching en budgetbeheer.
Per 2021 voldoet gemeente Woensdrecht aan de taken zoals beschreven in de nieuwe Wet Inburgering 2021. Welke maatregelen hoorden daarbij? We creëren een compleet inburgeringsaanbod, waarin integraliteit op het gebied van inburgering, participatie en het bredere sociaal domein geborgd is. Stand van zaken Landelijk is besloten de invoering van de Wet Inburgering uit te stellen naar 1 januari 2022. Vanuit de ISD wordt, in een project waarin ook de deelnemende gemeenten participeren, de implementatie van de Wet Inburgering ondersteund en voorbereid. Wat hebben we daaraan besteed? Bedragen Primaire begroting 2020 Begrotings- wijzigingen in € 2020
Begroting 2020 (incl. wijziging)
Realisatie 2020
Verschil 2020
Baten
6.038.760
521.074
6.559.834
6.878.108
318.274
Lasten
-9.108.468
-753.269
-9.861.737
-9.777.748
83.989
Resultaat
-3.069.708
-232.195
-3.301.903
-2.899.640
402.263
Wat veroorzaakt het verschil? De baten zijn hoger uitgevallen door een hogere definitieve vaststelling van het Rijksbudget BUIG. Daarnaast is sprake van een hoger bedrag dat is ontvangen aan terugvorderingen op de post Bijzondere Bijstand. Aan de lastenkant zijn de uitgaven op BUIG hoger uitgevallen dan geraamd. Daar staat tegenover dat op een aantal posten sprake is van lagere uitgaven. Zo zijn de bedrijfsvoeringkosten van de ISD lager uitgevallen en is - als gevolg van het inzetten van preventieve maatregelen - minder beroep gedaan op posten als minimabeleid, bijzondere bijstand, het kwijtscheldingsbeleid en schuldhulpverlening. Daarnaast is op het Participatiebudget een incidentele uitkering ontvangen die niet was begroot.
20
Jaarstukken 2020
1.4 Maatschappelijke ondersteuning Wat wilden we bereiken? Het aanbod van zorg en ondersteuning sluit aan op de behoeften van onze inwoners en de beoogde resultaten worden behaald. De geleverde inzet is effectief, efficiënt en van goede kwaliteit.
We investeren verder in de samenwerking met partners. Hiertoe organiseren we overlegtafels en werkgroepen, waarbinnen wordt ingezet op gemeenschappelijke thema’s en doelstellingen. Het doel is zoveel mogelijk winst uit de samenwerking te halen. Stand van zaken In 2020 is de investering in de verdere samenwerking met de partners vanwege corona niet optimaal geweest. Zorgaanbieders hadden hun handen vol aan het “anders” organiseren van de zorg voor hun cliënten en gemeenten hebben hen daarbij ondersteund. In 2021 hopen we meer in te kunnen zetten op een doorontwikkeling van de samenwerking. We ontwikkelen een meetinstrument dat een beter inzicht geeft in de resultaten van de geleverde zorg, zodat zorg en ondersteuning aan de hand daarvan kunnen worden gestuurd en bijgesteld. Stand van zaken We zijn in 2020 doorlopend bezig geweest met de monitoring op het gebied van Wmo en Jeugd. Op basis van de monitoring wordt gewerkt aan het verbeteren van de stuurinformatie op basis waarvan de juiste keuzes gemaakt kunnen worden en op tijd op- en afgeschaald kan worden. Ook andere organisaties (zoals zorgaanbieders en partners in het voorliggend veld) zijn hiermee bezig. Een goede samenwerking is daarom essentieel om met elkaar te kunnen bepalen welke koers gevaren moet worden. Deze samenwerking wordt in 2021 verder vormgegeven.
We zetten in op innovatie: We stimuleren en bieden ruimte aan de (door)ontwikkeling van voorzieningen en initiatieven. Stand van zaken In 2020 heeft de inzet op innovatie in regionaal verband enige stagnatie opgelopen. Binnen het project Effectievere en efficiëntere Wmo is wel een keuze gemaakt voor een vijftal deelprojecten. De uitvoering van deze deelprojecten zal in de samenwerking met de betrokken gemeenten in 2021 verder uitgewerkt worden. We hebben de ondersteuningsvraag reeds in een vroeg stadium in beeld. Daarmee voorkomen we de noodzaak van zwaardere zorg en ondersteuning zoveel mogelijk en neemt de druk op maatwerkvoorzieningen af.
We verbeteren de aansluiting tussen voorliggende voorzieningen en maatwerkvoorzieningen, zodat zorg en ondersteuning kunnen worden op- en afgeschaald. Stand van zaken De digitale hulpwijzer is in 2020 online gegaan. Uit het project Effectievere en efficiëntere WMO is in 2020 een vijftal deelprojecten geselecteerd (van de 25 in totaal binnen dit overkoepelende project), dat in 2021 verder uitgewerkt zal worden. De Participatiemarkt is in 2020 door corona niet doorgegaan. We zetten in op preventie en vroegsignalering.
Jaarstukken 2020
21
Stand van zaken Preventie en vroegsignalering lopen als een rode draad door alle projectplannen binnen het sociaal domein. Belangrijk daarbij is de samenwerking tussen partijen binnen de integrale toegang. Hier is in Woensdrecht een impuls aan gegeven door o.a. de verhuizing van de partijen die voorheen gehuisvest waren in de Kromstraat naar het gemeentehuis. In 2021 onderzoeken we de mogelijkheid of we via het Preventieakkoord een impuls kunnen geven aan de samenwerking met en tussen de partijen in het voorliggend veld. Inwoners nemen zo volwaardig mogelijk deel aan de samenleving, zoveel mogelijk binnen de eigen leefomgeving. Door een goed aanbod van faciliteiten in de kernen worden mensen in de gelegenheid gesteld langer zelfstandig te wonen. Het woningaanbod is hierop afgestemd. Stand van zaken Er zijn prioriteiten gesteld, waarbij als eerste inzet gepleegd is op het waarborgen van zorgcontinuïteit in tijden van corona. De doorontwikkeling van het aanbod van hulpmiddelen en de indicaties voor huishoudelijke ondersteuning en begeleiding is in 2020 nog niet samen met de Brabantse Wal-gemeenten opgepakt. In 2021 worden gezamenlijk met de Brabantse Walgemeenten projecten opgepakt in het kader van efficiëntere en effectievere WMO. We vergroten de mogelijkheden voor mantelzorgers om hun zorgtaken tijdelijk aan iemand anders over te dragen.
Dit doen we door het verder ontwikkelen van respijtzorg en het faciliteren van maatschappelijke initiatieven die hieraan bijdragen. Stand van zaken Het steunpunt Mantelzorg Brabantse Wal heeft respijtzorg, al in ontwikkeling gezet in 2019, tot een speerpunt gemaakt. Een goede informatievoorziening richting inwoners en warme samenwerking tussen professionals zijn voorop blijven staan. In 2020 zijn er geen concrete extra activiteiten geweest in het kader van respijtzorg. We zetten ons in om zoveel mogelijk mantelzorgers te bereiken en ondersteunen. We ontwikkelen strategieën om in contact te komen met doelgroepen die nu in mindere mate in beeld zijn, zoals jonge mantelzorgers. Stand van zaken In 2020 heeft de mantelzorgondersteuning wegens corona in aangepaste vorm plaatsgevonden. Een aantal activiteiten is niet of in aangepaste vorm doorgegaan, maar inwoners konden altijd bij de BWI terecht voor vragen, een “luisterend oor” en het mantelzorgcompliment. De centrumgemeentetaken zijn tijdig geïmplementeerd volgens het ‘Plan van Aanpak 2020’ dat samen met zes gemeenten van de regio West-Brabant West is opgesteld.