Scholtemaatweg 9 Bijlagen bij de toelichting
Tekst van het document
Het plangebied is slechts beperkt geschikt als landhabitat en gezien de afstand tot het voortplantingsbiotoop wordt de soort hier niet verwacht. Incidenteel zou een zwervend exemplaar van de soort in of langs het plangebied kunnen worden aangetroffen. Van een essentieel leefgebied is geen sprake.
Pagina 23
Reptielen Tijdens het veldbezoek zijn geen reptielen aangetroffen. Uit de omgeving van het plangebied zijn waarnemingen bekend van de beschermde hazelworm en levendbarende hagedis (zie paragraaf 4.2.1). Het bosperceel inclusief het gebied achter de schoppe, waar materialen liggen opgeslagen, is geschikt als landbiotoop voor deze twee soorten. Voor deze reptielen geldt geen vrijstelling bij ruimtelijke ontwikkelingen. Overige beschermde reptielensoorten worden hier niet verwacht door het ontbreken van geschikt leefgebied en het ontbreken van populaties in de omgeving van het plangebied. Hazelworm Er zijn verspreid in de omgeving diverse waarnemingen van de strikt beschermde hazelworm bekend. De dichtstbijzijnde waarneming bevindt zich op een afstand van circa 100 meter ten oosten van het plangebied (bron: NDFF). De hazelworm komt voor op warme, beschutte, halfopen terreinen met vochthoudende bodem zoals bosranden, open plekken in bossen, ruige heidevelden, kalkgraslanden, vestingwerken, bermen van wegen en spoorwegen (bron: Soortenbank.nl). In het plangebied zijn dergelijke terreinen aanwezig, namelijk in en langs het bosperceel. Behalve natuurlijke plekken zijn er in dit deel van het plangebied ook door mensen ingebrachte materialen aanwezig zoals platen en dakpannen, die geschikte verblijfplaatsen voor de hazelworm kunnen creëren.
Derhalve is het waarschijnlijk dat het plangebied deel uitmaakt van het leefgebied van de hazelworm. Aangezien het plangebied slechts een klein deel vormt van het geschikte leefgebied en ook geen verbindingszone vormt tussen geïsoleerde gebieden, is het plangebied geen essentieel leefgebied voor deze soort. Levendbarende hagedis Er zijn verspreid in de omgeving veel waarnemingen van de strikt beschermde levendbarende hagedis. De dichtstbijzijnde waarneming bevindt zich op een afstand van circa 300 meter ten noordwesten van het plangebied (bron: NDFF). De levendbarende hagedis komt voor op heide en hoogveen, maar wordt ook veel aangetroffen langs allerlei lijnvormige structuren zoals infrastructuur, bosranden, houtwallen en boerderijerven (bron: RAVON.nl). In het plangebied zijn dergelijke terreinen aanwezig, namelijk in en langs het bosperceel en mogelijk ook in beperkte mate langs het erf. Behalve natuurlijke plekken zijn er in dit deel van het plangebied ook door mensen ingebrachte materialen aanwezig, zoals op de bodem liggende platen en dakpannen, die geschikte verblijfplaatsen voor de levendbarende hagedis kunnen vormen. Derhalve is het niet uitgesloten dat het plangebied deel uitmaakt van het leefgebied van de levendbarende hagedis.
Aangezien het plangebied slechts een klein deel vormt van het geschikte leefgebied en ook geen verbindingszone vormt tussen geïsoleerde gebieden, is het plangebied geen essentieel leefgebied voor deze soort. Vissen Permanent open water ontbreekt in het plangebied, waardoor het voorkomen van (beschermde) vissen uitgesloten is. Er is aan de oostzijde (langs de Scholtemaatweg) wel een greppel aanwezig die tijdens het veldbezoek deels een klein laagje water bevatte.
Pagina 24
Deze greppel is echter niet geschikt voor vissen omdat deze grotendeels droog stond en de verwachting is dat deze ook jaarlijks in de zomer droogvalt. Uit de omgeving van het plangebied zijn wel waarnemingen bekend van een beschermde vissoort, namelijk de beekprik (zie paragraaf 4.2.1). Deze soort komt voor in min of meer natuurlijke beken met een hoge waterkwaliteit (bron: RAVON). De soort is bekend uit de Ratumse beek, die op circa 100 meter ten noorden van het plangebied stroomt (bron: NDFF). Het plangebied grenst niet aan de Ratumse beek dus beekprikken kunnen er niet voorkomen. Ongewervelde dieren De NDFF maakt voor de omgeving van het plangebied melding van het voorkomen van diverse beschermde ongewervelde diersoorten, namelijk de bosbeekjuffer, grote vos, grote weerschijnvlinder, iepenpage en kleine ijsvogelvlinder. Tijdens het veldbezoek is een exemplaar van de vlindersoort grote vos waargenomen in het plangebied. Bosbeekjuffer De Bosbeekjuffer is een soort van vrij meanderende, beschaduwde, koude beken met een hoge zuurstofverzadiging. In de omgeving van het onderzoeksgebied is een belangrijke populatie van deze libellensoort in de Ratumse Beek bekend (bron: NDFF). Door de afwezigheid van halfnatuurlijke beeklopen is het plangebied geen leefgebied voor deze soort. Incidenteel kan een rondzwervend exemplaar in het onderzoeksgebied aangetroffen worden.
Grote vos De grote vos is een zeldzame en strikt beschermde dagvlinder die de laatste jaren weer in aantallen lijkt toe te nemen. In 2019 is in de Achterhoek voortplanting van de grote vos vastgesteld. Tijdens het veldbezoek is in het plangebied een grote vos waargenomen, namelijk achter één van de ramen aan de voorzijde van de boerderij. Onbekend is of deze vlinder nog in leven was, maar het is mogelijk dat de boerderij door deze vlindersoort gebruikt wordt als overwinteringsplaats. Waardplanten waarop de rupsen worden aangetroffen zijn iep, zoete kers, breedbladige wilgensoorten, ratelpopulier en peer. Deze bomen staan bij voorkeur op een open maar beschutte plaats in of bij bossen. Het is niet uitgesloten dat in het bosperceel in het plangebied bomen staan die aan deze vereisten voldoen en derhalve is het niet uit te sluiten dat de grote vos zich voortplant in het plangebied. Grote weerschijnvlinder De grote weerschijnvlinder is een strikt beschermde dagvlindersoort waarmee het eind 20e eeuw slecht ging, maar die zich in de afgelopen jaren weer uitbreidt. De soort wordt verspreid in de omgeving van het plangebied waargenomen en er zijn enkele waarnemingen van volwassen vlinders bekend op een afstand van circa 100 meter van het plangebied (bron: NDFF). De waardplanten van deze vlinder zijn boswilg en grauwe wilg en geschikte bomen moeten op zonnige, beschutte plaatsen staan.
De rupsen overwinteren op de waardboom. Een complete bomeninventarisatie is niet uitgevoerd maar tijdens het veldbezoek is wel vastgesteld dat er zich één of meerdere wilgen van
Pagina 25
onbekende soort in het bosperceel bevinden. Het is niet uitgesloten dat er zich voor de grote weerschijnvlinder geschikte bomen bevinden in het bosperceel in het plangebied. Iepenpage De iepenpage is een strikt beschermde dagvlindersoort die verspreid over Nederland een beperkt aantal populaties heeft. De soort is moeilijk waar te nemen omdat het leefgebied van de iepenpage zich in en rond boomkronen bevindt, en de vlinder maar weinig beneden komt. Populaties bevinden zich uitsluitend bij één of meerdere iepen (bron: Vlinderstichting). In de omgeving van het plangebied zijn enkele locaties bekend waar populaties van de iepenpage voorkomen, waaronder een locatie op circa 700 meter ten oosten van het plangebied (bron: NDFF). Een complete bomeninventarisatie is niet uitgevoerd en het is derhalve niet bekend of er iepen groeien in het plangebied. Indien er één of meerdere iepen in het plangebied groeien, kan het plangebied deel uitmaken van het leefgebied van de iepenpage. Kleine ijsvogelvlinder De kleine ijsvogelvlinder is een strikt beschermde dagvlindersoort waarmee het eind 20e eeuw slecht ging, maar die zich in de afgelopen jaren weer uitbreidt. De soort wordt verspreid in de omgeving van het plangebied waargenomen en er zijn enkele waarnemingen van volwassen vlinders bekend op een afstand van circa 100 meter van het plangebied (bron: NDFF).
De waardplanten van deze vlinder zijn kampoerfoeliesoorten. De vlinders vliegen op open plekken in loofbos en gemengd bos of langs bosranden. De rupsen overwinteren op de waardplant. Tijdens het veldbezoek is vastgesteld dat er wilde kamperfoelie groeit in het bosperceel in het plangebied. Het is derhalve niet uit te sluiten dat het plangebied behoort tot het leefgebied van de kleine ijsvogelvlinder.
Pagina 26
5 Wet natuurbescherming De Wet natuurbescherming volgt in hoofdlijnen de bepalingen uit de Vogel- en Habitatrichtlijn op. De belangrijkste beschermde natuurwaarden in de Wet Natuurbescherming zijn:
Beschermde natuurgebieden (Natura 2000-gebieden). Aangepaste soortenlijst beschermde planten en dieren. Expliciete vermelding intrinsieke waarde van natuur (art. 1.10). Algemene zorgplicht voor natuurgebieden en in het wild levende dieren, planten en hun leefomgeving (art. 1.11). Actieve soortenbescherming (art. 1.12): verplichting voor provincies.
Alle natuurlijk in het wild levende vogels, meeste inheemse zoogdieren, alle inheemse amfibieën en reptielen, en een aantal vissen, dagvlinders, libellen, kevers en vaatplanten zijn beschermd. In dit hoofdstuk wordt vastgesteld of beschermde soorten flora en fauna aanwezig zijn of verwacht worden op de locatie. Vervolgens wordt bepaald of ze mogelijk nadelige effecten kunnen ondervinden van de geplande werkzaamheden. Deze effecten worden getoetst aan de verbodsbepalingen uit de Wet natuurbescherming (zie bijlage 1 en 2). Wanneer de Wet natuurbescherming (mogelijk) wordt overtreden wordt geadviseerd over het uitvoeren van aanvullend onderzoek en/of het aanvragen van een ontheffing. Flora Beschermde plantensoorten zijn niet aangetroffen en worden ook niet verwacht door het ontbreken van geschikte groeiplaatsen. Uit de NDFF zijn geen waarnemingen van beschermde plantensoorten bekend geworden uit het plangebied. Aanvullend onderzoek naar het voorkomen van beschermde plantensoorten en/of het aanvragen van een ontheffing is dan ook niet noodzakelijk. Broedvogels Alle aangetroffen en te verwachten vogelsoorten zijn beschermd krachtens de Wet natuurbescherming (Vogelrichtlijn). Ontheffing voor deze diergroep is niet mogelijk. Dit betekent dat het opzettelijk verstoren, verontrusten, doden en anderszins nadelig beïnvloeden van deze soortgroep niet is toegestaan.
Daarom moet er buiten het broedseizoen gestart worden met de werkzaamheden. Als de werkzaamheden in volle gang zijn bij aanvang van het broedseizoen, is het verstoringeffect op (broed)vogels minimaal. Het broedseizoen ligt, afhankelijk van de weeromstandigheden en aanwezige soorten, ruwweg tussen 15 maart en 15 juli. Broedgevallen buiten deze periode zijn ook beschermd. Vogelsoorten waarvan de nesten jaarrond beschermd zijn Het plangebied is geschikt als nestlocatie voor de huismus, kerkuil en steenuil en mogelijk
Pagina 27
ook voor roofvogelsoorten met boomnesten zoals boomvalk, bosuil, buizerd, havik, ransuil, sperwer en wespendief, die bekend zijn uit de omgeving van het plangebied en waarvan de nesten en vaste verblijfplaatsen jaarrond beschermd zijn. Boomvalk, bosuil, buizerd, havik, ransuil, sperwer en wespendief Het kan niet worden uitgesloten dat één of meerdere van deze soorten roofvogels een nest of vaste verblijfplaats heeft in het bosperceel. Indien de geplande werkzaamheden een verstorend effect hebben op deze nesten, mogen ze niet worden uitgevoerd. Werkzaamheden met een mogelijk verstorend effect zijn bijvoorbeeld het kappen of snoeien van bomen en het aanleggen van een pad of weg door of langs het bosperceel. Voorafgaand aan dergelijke werkzaamheden dient een aanvullend onderzoek plaats te vinden om vast te stellen of er nesten of vaste verblijfplaatsen aanwezig zijn. Huismus en steenuil In de te renoveren boerderij bevinden zich mogelijk nestlocaties van deze soorten met jaarrond beschermde nesten. Aanvullend onderzoek naar deze soorten is noodzakelijk. Om uit te sluiten, dan wel aan te tonen dat de huismus een jaarrond beschermde verblijfplaats heeft in het plangebied, dienen twee veldbezoeken uitgevoerd worden in de periode van 1 april tot en met 20 juni.
Voor de steenuil zijn minimaal 3 avondronden in de periode van 1 februari tot en met 30 april noodzakelijk en daarnaast moet er overdag gezocht worden naar zaken die op de aanwezigheid van een territorium duiden, bijvoorbeeld (verse) sporen en nestplekken (bron: Kennisdocument Huismus en Kennisdocument Steenuil van BIJ12 (versie 1.0, juli 2017) en Soortinventarisatieprotocollen in het kader van de Wet natuurbescherming, Netwerk Groene Bureaus). Kerkuil Tijdens het veldbezoek is vastgesteld dat er zich een vaste verblijfplaats van de kerkuil bevindt in het woongedeelte van de oude boerderij, namelijk in de schouw. Tijdens de geplande werkzaamheden is het onvermijdelijk dat deze verblijfplaats verloren gaat omdat de schouw in slechte staat verkeert en naar verwachting zal moeten worden gesloopt. Om negatieve effecten op de kerkuil zo veel mogelijk te beperken, is een aantal maatregelen nodig. Zo moet in ieder geval buiten het voortplantingsseizoen worden gewerkt, waarbij in acht moet worden genomen dat het voortplantingsseizoen van de kerkuil in goede muizenjaren kan voortduren tot ver in de herfst en zelfs tot in december.
Voorts moeten er in de omgeving van de boerderij minimaal twee, maar bij voorkeur meer alternatieve verblijfplaatsen voor de kerkuil worden gerealiseerd, bijvoorbeeld kerkuilkasten of bestaande schuren die geschikt worden gemaakt door het aanbrengen van een opening. Een ecologisch werkprotocol is noodzakelijk om te voorkomen dat aanwezige kerkuilen onnodig worden benadeeld, verwond of gedood. Het plangebied en directe omgeving behoren niet tot het essentieel leefgebied van overige vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten. Het uitvoeren van een aanvullend onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is niet noodzakelijk voor deze soorten.
Pagina 28
Grondgebonden zoogdieren De NDFF vermeldt het voorkomen van de strikt beschermde boommarter, das, eekhoorn, grote bosmuis, steenmarter, waterspitsmuis en wezel voor de omgeving van het plangebied. Tijdens het veldbezoek zijn verse sporen van marterachtigen in de boerderij waargenomen. Het plangebied is mogelijk onderdeel van het leefgebied voor een aantal beschermde soorten als boommarter, eekhoorn, egel, grote bosmuis, haas, hermelijn, konijn, steenmarter of wezel. Voor deze soorten geldt, met uitzondering van de boommarter, eekhoorn, grote bosmuis, hermelijn, steenmarter en wezel., in de provincie Gelderland automatisch de vrijstellingsregeling bij ruimtelijke ingrepen. Het uitvoeren van een aanvullend onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is niet noodzakelijk voor deze overige soorten. Eekhoorn Het voorkomen van de beschermde eekhoorn is alleen ontheffingsplichtig wanneer er vaste verblijfplaatsen (boomnesten) aanwezig zijn. Het is niet uitgesloten dat er in het plangebied eekhoornnesten aanwezig zijn. Indien er bomen worden gesnoeid of gekapt is aanvullend onderzoek naar het voorkomen van eekhoornnesten in deze bomen noodzakelijk.
Door buiten de voortplantingsperiode (december-februari en mei-juni) te werken en eventuele bomen met een verblijfplaats tijdens de werkzaamheden te ontzien worden de mogelijk aanwezige verblijfplaatsen van de eekhoorn niet aangetast en is aanvullend onderzoek voor de eekhoorn niet nodig. Indien bomen met een eekhoornnest niet kunnen worden ontzien, is een ontheffingsaanvraag noodzakelijk. Kleine marterachtigen bunzing, hermelijn en wezel Deze kleine marterachtigen zijn strikt beschermd in de provincie Gelderland. Het voorkomen is alleen ontheffingsplichtig wanneer er vaste verblijfplaatsen aanwezig zijn. Het plangebied voldoet aan de eisen voor het leefgebied van kleine marterachtigen zoals de bunzing, hermelijn en wezel. Er zijn enkele waarnemingen van deze soorten bekend uit de omgeving van het plangebied. Het is niet uitgesloten dat het plangebied behoort tot het leefgebied van deze soorten. Verblijfplaatsen van de bunzing, hermelijn en wezel zijn niet op voorhand uit te sluiten. De geplande werkzaamheden in het plangebied kunnen in dat geval leiden tot aantasting van een vaste rust- en verblijfplaats van deze soorten. Hiervoor zal een inventarisatie uitgevoerd moeten worden middels de richtlijnen zoals opgesteld in de ‘Handreiking kleine marters in relatie tot soortbescherming’ (Zoogdiervereniging).
Voor het vaststellen van deze soorten zijn verschillende inventarisatie-methoden mogelijk (zie tabel 2). Indien meerdere soorten (kunnen) worden verwacht is een combinatie van methoden wenselijk, bijvoorbeeld cameraval en sporenbuis. De apparatuur dient geplaatst te worden in de meest kansrijke landschapselementen, zoals bij takkenrillen. In actieve periode voor deze soorten (maart tot en met augustus) dient de cameraval minimaal zes weken achtereenvolgens in het gebied te worden geplaatst. De inzet van het aantal inventarisatie-materialen is afhankelijk van de grootte van het terrein.
Pagina 29
Cameraval Marterbox Sporenbuis Nestkast
Bunzing + ?
Hermelijn ? + +
Wezel + + +
Tabel 2. Geschiktheid van inventarisatiemethoden voor de verschillende kleine marterachtigen (Bron: ‘Handreiking Kleine Marters in relatie tot soortbescherming Noord-Brabant’, 2017).
Voor de te verwachten bunzing, hermelijn en wezel is dus gericht onderzoek met behulp van marterboxen, sporenbuizen en nestkasten noodzakelijk. Boommarter en steenmarter Het voorkomen van de beschermde boommarter en steenmarter is alleen ontheffingsplichtig wanneer er vaste verblijfplaatsen aanwezig zijn. Hiervan is sprake in het plangebied. De aangetroffen sporen (verse uitwerpselen, nesten en prooiresten) zijn waarschijnlijk van een steenmarter, maar het is niet uit te sluiten dat het gaat om een boommarter. Nader onderzoek is noodzakelijk om te bepalen aan welke soort de aangetroffen verblijfplaatsen toebehoren. Hiervoor is onderzoek noodzakelijk door middel van het plaatsen van cameravallen nabij de aangetroffen verblijfplaatsen. Grote bosmuis Volgens de geplande werkzaamheden zal er een voor auto’s geschikt pad worden aangelegd door het bosperceel. Indien de grote bosmuis hier voorkomt, worden mogelijk verblijfplaatsen en leefgebied aangetast en ook kunnen individuen tijdens deze werkzaamheden worden gedood of verwond. Derhalve is aanvullend onderzoek nodig om vast te stellen of de grote bosmuis daadwerkelijk een leefgebied heeft in dit bosperceel. Dit onderzoek bestaat uit het plaatsen van inloopvallen, waarmee muizen levend kunnen worden gevangen en na afloop weer kunnen worden uitgezet.
Indien blijkt dat de grote bosmuis in het plangebied voorkomt, is het aanvragen van een ontheffing noodzakelijk voor de aanleg van de toegangsweg door het bosperceel. Indien de toegangsweg niet door, maar op minimaal een meter langs het bosperceel wordt aangelegd, zijn nadelige effecten voor de grote bosmuis op voorhand uit te sluiten en is aanvullend onderzoek en een ontheffingsaanvraag niet nodig. Vleermuizen Om te bepalen of aanvullend onderzoek naar vleermuizen noodzakelijk is, worden de resultaten van de quickscan getoetst aan de checklist van Het Protocol voor vleermuisinventarisaties van de Gegevensautoriteit Natuur en de Zoogdiervereniging VZZ. Hieronder zijn de relevante passages uit de checklist weergegeven:
Pagina 30
1. Zijn er gebouwen die gesloopt, verbouwd of gerenoveerd worden? Ja 2. Zijn de gebouwen potentieel geschikt als verblijfplaats? Ja Nader onderzoek naar kraam-, zomer- en paar verblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuizen is noodzakelijk. 3. Zijn er bomen met potentieel geschikte holten die gekapt of gesnoeid worden? Ja Nader onderzoek naar kraam-, zomer- en paarverblijfplaatsen van boombewonende vleermuizen is noodzakelijk. 4. Worden er struiken, gewassen, bomen of andere elementen verwijderd of aangetast die deel uitmaken van een mogelijke route/verbinding of een essentieel foerageergebied? Nee Nader onderzoek naar vliegroutes en foerageergebieden is niet noodzakelijk. Nader onderzoek naar vleermuizen is noodzakelijk, aangezien er door de geplande werkzaamheden mogelijk verblijfplaatsen worden aangetast. Amfibieën De NDFF vermeldt het voorkomen van de strikt beschermde heikikker, kamsalamander en poelkikker voor de omgeving van het plangebied. Tijdens het veldbezoek zijn geen amfibieën waargenomen. Het plangebied wordt niet of slechts zeer marginaal geschikt geacht van heikikker en poelkikker. Het plangebied is wel geschikt als leefgebied voor enkele beschermde soorten als bruine kikker, gewone pad, kamsalamander en kleine watersalamander.
Voor deze soorten geldt, met uitzondering van de kamsalamander, in de provincie Gelderland automatisch de vrijstellingsregeling bij ruimtelijke ingrepen. Het uitvoeren van een aanvullend onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is niet noodzakelijk voor deze overige soorten. Kamsalamander De kamsalamander komt in de buurt van het plangebied voor en het bosperceel in het plangebied zou deel kunnen uitmaken van het leefgebied van deze soort. Volgens de plannen wordt er een toegangsweg aangelegd door het bosperceel. Deze plannen kunnen verblijfplaatsen en het leefgebied van deze soort aantasten en ook kunnen individuen tijdens deze werkzaamheden worden gedood of verwond. Derhalve is aanvullend onderzoek nodig om vast te stellen of de kamsalamander daadwerkelijk een leefgebied heeft in dit bosperceel. Dit onderzoek bestaat uit één bezoek in de periode mei-oktober waarbij gezocht wordt naar verblijfplaatsen van de soort door middel het keren van materialen waaronder ze zich kunnen verschuilen en zoeken op andere daarvoor geschikte plaatsen. Indien blijkt dat de kamsalamander in het plangebied voorkomt, is het aanvragen
Pagina 31
van een ontheffing noodzakelijk voor de aanleg van de toegangsweg door het bosperceel. Indien de toegangsweg niet door, maar op minimaal een meter langs het bosperceel wordt aangelegd, zijn nadelige effecten voor de kamsalamander op voorhand uit te sluiten en is aanvullend onderzoek en een ontheffingsaanvraag niet nodig. Reptielen Het bosperceel in het plangebied is geschikt als leefgebied voor de hazelworm. De randen in het plangebied kunnen geschikt leefgebied vormen voor de levendbarende hagedis. Voor reptielensoorten in het algemeen is geen vrijstelling mogelijk in het kader van ruimtelijke ingrepen. Hieronder volgt per diersoort een verhandeling aangaande de maatregelen die eventueel nodig zijn, zoals aangepaste werkwijze, aanvullend onderzoek of het aanvragen van een ontheffing. Hazelworm De hazelworm komt in de buurt van het plangebied voor en het bosperceel in het plangebied kan deel uitmaken van het leefgebied van deze soort. Volgens de plannen wordt er een toegangsweg aangelegd door het bosperceel en worden er parkeerplaatsen aangelegd tussen het bosperceel en het erf. Deze plannen kunnen verblijfplaatsen en het leefgebied van deze soort aantasten en ook kunnen individuen tijdens deze werkzaamheden worden gedood of verwond. Derhalve is aanvullend onderzoek nodig om vast te stellen of de hazelworm daadwerkelijk een leefgebied heeft in dit bosperceel.
Dit onderzoek bestaat uit vier bezoeken in de periode juni-september, waarbij gezocht wordt naar individuen onder hout en uitgelegde platen. De platen dienen minimaal een maand voor aanvang van dit onderzoek uitgelegd te worden. Indien blijkt dat de hazelworm in het plangebied voorkomt, is het aanvragen van een ontheffing noodzakelijk voor de aanleg van de toegangsweg en parkeerplaatsen in het bosperceel. Indien de toegangsweg niet door, maar op minimaal een meter langs het bosperceel wordt aangelegd en de parkeerplaatsen niet in het bosperceel worden aangelegd maar op het deel van het erf dat nu grasland is, zijn nadelige effecten voor de hazelworm op voorhand uit te sluiten en is aanvullend onderzoek en een ontheffingsaanvraag niet nodig. Levendbarende hagedis De levendbarende hagedis komt in de buurt van het plangebied voor en het plangebied kan deel uitmaken van het leefgebied van deze soort. Volgens de plannen wordt er een toegangsweg aangelegd door het bosperceel en worden er parkeerplaatsen aangelegd tussen het bosperceel en het erf. Deze plannen kunnen verblijfplaatsen en het leefgebied van deze soort aantasten en ook kunnen individuen tijdens deze werkzaamheden worden gedood of verwond. Derhalve is aanvullend onderzoek nodig om vast te stellen of de levendbarende hagedis daadwerkelijk een leefgebied heeft in het plangebied.
Dit onderzoek bestaat uit drie bezoeken in de periode half april-september, waarbij gezocht wordt naar individuen onder hout en uitgelegde platen. De platen dienen minimaal een maand voor aanvang van dit onderzoek uitgelegd te worden. Indien blijkt dat de hazelworm in het plangebied voorkomt, is het aanvragen van een ontheffing noodzakelijk voor de
Pagina 32
aanleg van de toegangsweg door het bosperceel. Indien de toegangsweg niet door, maar op minimaal een meter langs het bosperceel wordt aangelegd en de parkeerplaatsen niet in het bosperceel worden aangelegd maar op het deel van het erf dat nu grasland is, zijn nadelige effecten voor de levendbarende hagedis op voorhand uit te sluiten en is aanvullend onderzoek en een ontheffingsaanvraag niet nodig. Het uitvoeren van aanvullend onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is niet noodzakelijk voor andere reptielensoorten. Ongewervelde dieren In de omgeving van het plangebied komen diverse beschermde ongewervelde dieren voor, die ook in het plangebied kunnen voorkomen. Behalve exemplaren die het gebied incidenteel kunnen aandoen, is voor een aantal soorten het plangebied mogelijk ook geschikt als voortplantingshabitat. Grote vos De grote vos plant zich voort op bomen als iep, zoete kers, breedbladige wilgensoorten, ratelpopulier en peer. Deze bomen kunnen ook in het plangebied voorkomen. Indien bomen, waarop rupsen van de grote vos leven, worden gesnoeid of gekapt dan is er sprake van een overtreding van de wet. Indien het kappen of snoeien plaatsvindt in de periode september-maart dan zijn er geen rupsen of poppen van de grote vos aanwezig in of bij de bomen en zijn er geen negatieve effecten te verwachten op deze soort.
Indien kap of snoeien van bomen van bovengenoemde soorten plaatsvindt in de periode aprilaugustus, dan dient voorafgaand aan deze werkzaamheden een inspectie plaats te vinden van deze bomen, om vast te stellen of er rupsen van de grote vos aanwezig zijn. Rupsen van de grote vos kunnen in de periode mei-juli gevonden worden door te zoeken naar exemplaren in de bomen en het kenmerkende vraatpatroon. Indien de rupsen worden aangetroffen is een ontheffingsaanvraag ten aanzien van deze soort noodzakelijk, tenzij de snoei of kap plaatsvindt in de periode dat er geen rupsen zijn. Grote weerschijnvlinder De grote weerschijnvlinder plant zich voort op boswilg en grauwe wilg. Deze bomen kunnen ook in het plangebied voorkomen. Indien bomen, waarop rupsen van de grote weerschijnvlinder leven, worden gesnoeid of gekapt dan is er sprake van een overtreding van de wet. Eitjes en rupsen van de grote weerschijnvlinder kunnen het hele jaar voorkomen op deze bomen, het is dus niet mogelijk de soort te ontzien door de werkzaamheden in een bepaalde periode uit te voeren. Indien kap of snoeien van bomen van bovengenoemde soorten plaatsvindt dient daarom voorafgaand aan deze werkzaamheden een inspectie plaats te vinden van deze bomen, om vast te stellen of er rupsen van de grote weerschijnvlinder aanwezig zijn.
Rupsen van de grote weerschijnvlinder kunnen het makkelijkst worden gevonden in de winter, wanneer er geen blad aan de bomen zit. Indien de rupsen worden aangetroffen op een boom die moet
Pagina 33
worden gesnoeid of gekapt, is een ontheffingsaanvraag ten aanzien van deze soort noodzakelijk. Iepenpage De iepenpage plant zich voort op verschillende soorten iepen. Deze bomen kunnen ook in het plangebied voorkomen. Indien iepen, waarop iepenpages leven, worden gesnoeid of gekapt dan is er sprake van een overtreding van de wet. Vlinders, eitjes en rupsen van de iepenpage kunnen het hele jaar voorkomen op deze bomen, het is dus niet mogelijk de soort te ontzien door de werkzaamheden in een bepaalde periode uit te voeren. Indien kap of snoeien van iepen plaatsvindt dient daarom voorafgaand aan deze werkzaamheden een inspectie plaats te vinden van deze bomen, om vast te stellen of de soort aanwezig is. De soort kan het makkelijkst worden gevonden door de rupsen te zoeken in mei of door de volwassen vlinders te zoeken in de periode juni-augustus. Indien de iepenpage wordt aangetroffen op een boom die moet worden gesnoeid of gekapt, is een ontheffingsaanvraag ten aanzien van deze soort noodzakelijk. Kleine ijsvogelvlinder De kleine ijsvogelvlinder plant zich voort op kamperfoeliesoorten, bij voorkeur wilde kamperfoelie. In het plangebied is tijdens het veldbezoek wilde kamperfoelie aangetroffen in het bosperceel. Indien struiken, waarop rupsen van de kleine ijsvogelvlinder leven, worden aangetast of verwijderd dan is er sprake van een overtreding van de wet.
Eitjes en rupsen van de kleine ijsvogelvlinder kunnen het hele jaar voorkomen op kamperfoelie, het is dus niet mogelijk de soort te ontzien door de werkzaamheden in een bepaalde periode uit te voeren. Indien verwijderen van kamperfoelie plaatsvindt dient derhalve voorafgaand aan deze werkzaamheden een inspectie plaats te vinden van deze struiken, om vast te stellen of er rupsen of eitjes van deze soort aanwezig zijn. Rupsen van de kleine ijsvogelvlinder kunnen worden gevonden door in de winter te zoeken op kamperfoeliestruiken. Indien de rupsen worden aangetroffen op een kamperfoeliestruik die moet worden verwijderd, is een ontheffingsaanvraag ten aanzien van deze soort noodzakelijk. Algemene zorgplicht Bij werkzaamheden in het plangebied is de wettelijk vastgelegde algemene zorgplicht van toepassing. Dit houdt in dat handelingen die nadelig kunnen zijn voor wilde dieren en planten, in redelijkheid zo veel mogelijk nagelaten worden of dat maatregelen worden genomen om onnodige schade aan dieren en planten te voorkomen. In dit kader moet rekening worden gehouden met het voorkomen van kleine zoogdieren en amfibieën op en in de bodem. Bij voorkeur wordt gewerkt in de actieve periode van deze dieren (maart tot en met oktober). Daarnaast moeten aangetroffen (niet mobiele) individuen als kikkers, padden en salamanders worden verplaatst naar geschikt leefgebied in de directe omgeving.
Pagina 34
6 Conclusie Aan de hand van de resultaten van de quickscan natuurtoets kan de volgende conclusie worden getrokken: Beschermde natuurgebieden Gelders Natuurnetwerk (GNN) Het plangebied ligt in het GNN. De kernkwaliteiten en ontwikkeldoelen worden mogelijk aangetast. Er moet een verdere toetsing uitgevoerd worden. Natura 2000 Het plangebied ligt niet in of nabij een Natura 2000-gebied. Significante negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen en ontwikkelingsopgaven door directe verstoringsfactoren worden niet verwacht. Ook significante negatieve effecten door indirecte verstoringsfactoren zijn op voorhand uit te sluiten, met uitzondering van stikstofdepositie. Een AERIUS -berekening zal moeten uitwijzen of er significante negatieve effecten zijn. Beschermde flora en fauna Aanvullend onderzoek is ten aanzien van de te renoveren boerderij noodzakelijk voor huismus, kerkuil, kleine marterachtigen, boommarter, steenmarter en vleermuizen. Aanvullend onderzoek is ten aanzien van het bosperceel noodzakelijk indien de toegangsweg en parkeerplaatsen in het bosperceel worden aangelegd, en wel voor de volgende soorten: boomvalk, bosuil, buizerd, havik, ransuil, sperwer, wespendief, eekhoorn, grote bosmuis, kamsalamander, hazelworm en levendbarende hagedis.
Voor de grote vos, grote weerschijnvlinder, iepenpage en kleine ijsvogelvlinder is aanvullend onderzoek alleen noodzakelijk indien tijdens de werkzaamheden hun waardplanten worden aangetast of verwijderd. Het aanvragen van een ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming is noodzakelijk voor de kerkuil. Bij het uitvoeren van werkzaamheden moet rekening worden gehouden met broedvogels. Verstorende werkzaamheden moeten buiten het broedseizoen (15 maart – 15 juli) worden uitgevoerd. Bij het uitvoeren van werkzaamheden moet tevens rekening worden gehouden met kleine zoogdieren en amfibieën. Verstorende werkzaamheden moeten buiten de meest kwetsbare periode (november-maart) worden uitgevoerd.
Pagina 35
Bijlagen 1 2 3
Impressie plangebied Wettelijk kader Beschermde plant- en diersoorten
Pagina 36
Bijlage 1 Impressie plangebied
Pagina 37
Bijlage 2 Wettelijk kader Wet natuurbescherming Per 1 januari 2017 is de Wet natuurbescherming van kracht. Deze wet vervangt drie wetten: de Natuurbeschermingswet 1998, de Boswet en de Flora- en faunawet. De Wet natuurbescherming volgt in hoofdlijnen de bepalingen uit de Vogel- en Habitatrichtlijn op. De belangrijkste beschermde natuurwaarden in de Wet Natuurbescherming zijn:
Beschermde natuurgebieden (Natura 2000-gebieden); Aangepaste soortenlijst beschermde planten en dieren; Expliciete vermelding intrinsieke waarde van natuur (art. 1.10); Algemene zorgplicht voor natuurgebieden en in het wild levende dieren, planten en hun leefomgeving (art. 1.11); Actieve soortenbescherming (art. 1.12): verplichting voor provincies.
Gebiedsbescherming Natura 2000-gebieden Toetsing van effecten van projecten op Natura 2000-gebieden blijft hetzelfde als nu. Beschermde natuurmonumenten Beschermde natuurmonumenten en bijbehorende doelen komen te vervallen. Hetzelfde geldt voor (nooit aangewezen) beschermde landschapsgezichten en beschermde leefomgevingen. De meeste natuurmonumenten vallen binnen het NNN areaal en zijn via dat beschermingsregime alsnog beschermd. Daarnaast kunnen gemeenten de natuurmonumenten via een bestemmingsplan als beschermde natuur aanwijzen. Provincies dienen gebieden aan te wijzen voor het NNN (voormalige EHS) en (evt. op verzoek) voor overige bijzondere provinciale natuurgebieden en bijzondere provinciale landschappen. Het rijk kan een gebied, niet zijnde een Natura 2000-gebied, als bijzonder nationaal natuurgebied aanwijzen.
Soortbescherming Alle beschermde soorten worden aangewezen in de wet zelf (deels met verwijzing naar internationale regelgeving). Alle natuurlijk in het wild levende vogels, meeste inheemse zoogdieren, alle inheemse amfibieën en reptielen, en een aantal vissen, dagvlinders, libellen, kevers en vaatplanten zijn beschermd. Ongeveer 200 thans beschermde soorten (vooral vaatplanten en zeevissen) worden niet meer beschermd onder de Wet natuurbescherming (anders dan door algemene zorgplicht). De lijst met beschermde soorten is niet meer opgedeeld in tabellen, zoals in de huidige Flora- en faunawet. Zie bijlage 3 voor de nieuwe lijst met beschermde plant- en diersoorten.
Pagina 38
Totaal aantal beschermde soorten is slechts een fractie van ongeveer 35.000 soorten die in Nederland voorkomen. Groot aantal bedreigde (Rode lijst) soorten wordt niet passief beschermd (wel actieve bescherming vereist).
Drie regimes voor beschermde soorten 1. Regels ter bescherming van vogels die vallen binnen het bereik van de Vogelrichtlijn, i.e. alle natuurlijk in het wild levende vogels in EU (art. 3.1-3.4) 2. Regels ter bescherming van dier- en plantensoorten die strikt beschermd zijn op grond van de Habitatrichtlijn en natuurbeschermingsverdragen (art. 3.5-3.9) 3. Regels ter bescherming van niet onder 2 vallende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen, kevers en vaatplanten vermeld in de bijlage bij de wet (art. 3.10-3.11) Inhoud beschermingsregimes
Geen uniform verbodsstelsel, maar aparte verboden voor elk van de drie categorieën beschermde soorten. Verboden en uitzonderingen sluiten nauw aan bij Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn (regime 1 en 2), maar ‘soepeler’ regime voor aanvullend beschermde soorten (regime 3). Meeste verboden nu alleen van toepassing op ‘opzettelijk’ handelen, maar dat dekt ook voorwaardelijk opzet (=willens en wetens aanmerkelijke kans aanvaarden dat gedraging schadelijke gevolgen heeft voor beschermde soorten). Verschil met de huidige verboden zal in de praktijk dus waarschijnlijk gering zijn.
Alle in de Wet genoemde soorten zijn strikt beschermd. Voor de verbodsbepalingen is een ontheffing noodzakelijk. Dit geldt ook voor zeer algemene soorten waarvoor in het verleden automatisch de vrijstellingsregeling van kracht was bij ruimtelijke ontwikkelingen. Echter kunnen de provincies voor een aantal algemene soorten een vrijstellingslijst opstellen (op basis van Artikel 3.11). Dit betekent dat de beschermde soorten per provincie verschillen (zie bijlage 3). Met betrekking tot ruimtelijke ontwikkelingen zijn de volgende verbodsbepalingen voor soorten het meest relevant.
Intrinsieke waarde natuur Artikel 1.10 Deze wet is gericht op: Het beschermen en ontwikkelen van de natuur, mede vanwege de intrinsieke waarde, en het behouden en herstellen van de biologische diversiteit.
Pagina 39
Algemene Zorgplicht Artikel 1.11 1. Een ieder neemt voldoende zorg in acht voor Natura 2000-gebieden, bijzondere nationale natuurgebieden en voor in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving. 2. De zorg, bedoeld in het eerste lid, houdt in elk geval in dat een ieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige gevolgen kunnen worden veroorzaakt voor een Natura 2000-gebied, een bijzonder nationaal natuurgebied of voor in het wild levende dieren en planten: a. dergelijke handelingen achterwege laat, dan wel, b. indien dat achterwege laten redelijkerwijs niet kan worden gevergd, de noodzakelijke maatregelen treft om die gevolgen te voorkomen, of c. voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk beperkt of ongedaan maakt. 3. Het eerste lid is niet van toepassing op handelen of nalaten in overeenstemming met het bij of krachtens deze wet of de Visserijwet 1963 bepaalde.
Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn Artikel 3.1 1. Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te doden of te vangen. 2. Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen. 3. Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben. 4. Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen. 5. Het verbod, bedoeld in het vierde lid, is niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. Artikel 3.3 1. Gedeputeerde staten kunnen ontheffing verlenen van verboden als bedoeld in artikel 3.1, ten aanzien van vogels van daarbij aangewezen soorten, dan wel ten aanzien van hun nesten, rustplaatsen of eieren.
Pagina 40
2. Provinciale staten kunnen bij verordening vrijstelling verlenen van verboden als bedoeld in artikel 3.1 en ten aanzien van vogels van daarbij aangewezen soorten, dan wel ten aanzien van hun nesten, rustplaatsen of eieren. Ontheffing of vrijstelling Een ontheffing of een vrijstelling wordt uitsluitend verleend, indien is voldaan aan elk van de volgende voorwaarden: a. er bestaat geen andere bevredigende oplossing; b. zij is nodig:
in het belang van de volksgezondheid of de openbare veiligheid; in het belang van de veiligheid van het luchtverkeer; ter voorkoming van belangrijke schade aan gewassen, vee, bossen, visserij of wateren; ter bescherming van flora of fauna; voor onderzoek of onderwijs, het uitzetten of herinvoeren van soorten, of voor de daarmee samenhangende teelt, of om het vangen, het onder zich hebben of elke andere wijze van verstandig gebruik van bepaalde vogels in kleine hoeveelheden selectief en onder strikt gecontroleerde omstandigheden toe te staan;
c. de maatregelen leiden niet tot verslechtering van de staat van instandhouding van de desbetreffende soort. In een ontheffing, onderscheidenlijk vrijstelling worden in elk geval voorschriften opgenomen, onderscheidenlijk regels gesteld, over: a. de middelen, installaties of methoden voor het vangen of doden, waarbij enkel het gebruik wordt toegestaan van bij algemene maatregel van bestuur aangewezen middelen, installaties of methoden; b. de tijd en plaats waarvoor de ontheffing of vrijstelling geldt, en c. de wijze waarop het risico voor het behoud van de vogelstand wordt beperkt.
Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn Artikel 3.5 1. Het is verboden in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn, in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen. 2. Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren.
Pagina 41
3. Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen. 4. Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen. 5. Het is verboden planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel b, bij de Habitatrichtlijn of bijlage I bij het Verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Artikel 3.8 1. Gedeputeerde staten kunnen ontheffing verlenen van een of meer van de verboden, bedoeld in artikel 3.5 ten aanzien van dieren of planten van daarbij aangewezen soorten, dan wel ten aanzien van de voortplantingsplaatsen, rustplaatsen of eieren van dieren van daarbij aangewezen soorten. 2. Provinciale staten kunnen bij verordening vrijstelling verlenen van een of meer van de verboden, bedoeld in artikel 3.5 ten aanzien van dieren of planten van daarbij aangewezen soorten, dan wel ten aanzien van de voortplantingsplaatsen, rustplaatsen of eieren van dieren van daarbij aangewezen soorten. Ontheffing of vrijstelling Een ontheffing of een vrijstelling wordt uitsluitend verleend, indien is voldaan aan elk van de volgende voorwaarden: a. er bestaat geen andere bevredigende oplossing; b. zij is nodig:
in het belang van de bescherming van de wilde flora of fauna, of in het belang van de instandhouding van de natuurlijke habitats; ter voorkoming van ernstige schade aan met name de gewassen, veehouderijen, bossen, visgronden, wateren of andere vormen van eigendom; in het belang van de volksgezondheid, de openbare veiligheid of andere dwingende redenen van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale of economische aard en met inbegrip van voor het milieu wezenlijke gunstige effecten; voor onderzoek en onderwijs, repopulatie of herintroductie van deze soorten, of voor de daartoe benodigde kweek, met inbegrip van de kunstmatige vermeerdering van planten, of om het onder strikt gecontroleerde omstandigheden mogelijk te maken op selectieve wijze en binnen bepaalde grenzen een beperkt, bij de ontheffing of vrijstelling vastgesteld aantal van bepaalde dieren van de aangewezen soort te vangen of onder zich te hebben, onderscheidenlijk een beperkt bij de ontheffing of vrijstelling vastgesteld aantal van bepaalde planten van de aangewezen soort te plukken of onder zich te hebben;
Pagina 42
c. er wordt geen afbreuk gedaan aan het streven de populaties van de betrokken soort in hun natuurlijke verspreidingsgebied in een gunstige staat van instandhouding te laten voortbestaan. Beschermingsregime andere soorten Artikel 3.10 1. Onverminderd artikel 3.5, eerste, vierde en vijfde lid, is het verboden: a. in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel A, bij deze wet, opzettelijk te doden of te vangen; b. de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in onderdeel a opzettelijk te beschadigen of te vernielen, of c. vaatplanten van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel B, bij deze wet, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. 2. Artikel 3.8, met uitzondering van het derde en vierde lid, is van overeenkomstige toepassing op de verboden, bedoeld in het eerste lid, met dien verstande dat, in aanvulling op de redenen, genoemd in het vijfde lid, onderdeel b, de noodzaak voor de ontheffing of vrijstelling ook verband kan houden met handelingen: a. in het kader van de ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden, daaronder begrepen het daarop volgende gebruik van het ingerichte of ontwikkelde gebied; b.
ter voorkoming van schade of overlast, met inbegrip van schade aan sportvelden, schietterreinen, industrieterreinen, kazernes, of begraafplaatsen; c. ter beperking van de omvang van de populatie van dieren, in verband met door deze dieren ter plaatse en in het omringende gebied veelvuldig veroorzaakte schade of in verband met de maximale draagkracht van het gebied waarin de dieren zich bevinden; d. ter voorkoming of bestrijding van onnodig lijden van zieke of gebrekkige dieren; e. in het kader van bestendig beheer of onderhoud in de landbouw of bosbouw; f. in het kader van bestendig beheer of onderhoud aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, of in het kader van natuurbeheer; g. in het kader van bestendig beheer of onderhoud van de landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied, of h. in het algemeen belang.
Pagina 43
3. De verboden, bedoeld in het eerste lid, onderdelen a, en b, zijn niet van toepassing op de bosmuis, de huisspitsmuis en de veldmuis voor zover deze dieren zich in of op gebouwen of daarbij behorende erven of roerende zaken bevinden. Artikel 3.11 1. Bij ministeriële regeling kan worden bepaald dat de bij die regeling aan te wijzen verboden, bedoeld in artikel 3.10, eerste lid, onderdeel b of c niet van toepassing zijn ten aanzien van bij die regeling aan te wijzen soorten, op bij die regeling aan te wijzen categorieën van handelingen die na een voorafgaande melding aan gedeputeerde staten worden uitgevoerd om een reden, genoemd in artikel 3.8, vijfde lid, onderdeel b, of in artikel 3.10, tweede lid. 2. Provinciale staten kunnen bij verordening regels stellen waaraan een melding als bedoeld in het eerste lid moet voldoen.
Gedragscodes De verboden, bedoeld in de artikelen 3.1, 3.2, zesde lid, 3.5, 3.6 tweede lid, of 3.10, en de krachtens artikel 3.11, eerste lid, geldende verplichting tot melding, zijn niet van toepassing op handelingen die zijn beschreven in en aantoonbaar worden uitgevoerd overeenkomstig een door Onze Minister goedgekeurde gedragscode en die plaatsvinden in het kader van: a. een bestendig beheer of onderhoud aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, of in het kader van natuurbeheer; b. een bestendig beheer of onderhoud in de landbouw of de bosbouw; c. een bestendig gebruik, of d. ruimtelijke ontwikkeling of inrichting. 2. Een gedragscode als bedoeld in het eerste lid wordt goedgekeurd, indien is voldaan aan elk van de volgende voorwaarden: a. in de gedragscode worden handelingen beschreven die nodig zijn voor:
ingeval het handelingen betreft die invloed kunnen hebben op vogels, één van de in artikel 3.3, vierde lid, genoemde redenen; ingeval het handelingen betreft die invloed kunnen hebben op dieren als bedoeld in artikel 3.5, eerste lid, één van de in artikel 3.8, vijfde lid, genoemde redenen; ingeval het handelingen betreft die invloed kunnen hebben op dieren als bedoeld in artikel 3.10, eerste lid, onderdeel a, of van planten als bedoeld in artikel 3.10, eerste lid, onderdeel c, één van de in artikel 3.8, vijfde lid, of in artikel 3.10, tweede lid, onder a, e, f of g, genoemde redenen;
Pagina 44
b. in de gedragscode een wijze van uitvoering van handelingen is beschreven, waarmee naar het oordeel van Onze Minister afdoende is gewaarborgd dat ten aanzien van de soorten, bedoeld in artikel 3.1, 3.5, eerste of vijfde lid, 3.10, eerste lid, geen benutting of economisch gewin plaatsvindt; c. in de gedragscode een wijze van uitvoering van handelingen is beschreven, waarmee naar het oordeel van Onze Minister afdoende is gewaarborgd dat ten aanzien van de soorten, bedoeld in artikel 3.1, 3.5, eerste of vijfde lid, 3.10, eerste lid, zorgvuldig wordt gehandeld.
Zorgvuldig handelen Van zorgvuldig handelen als bedoeld in het tweede lid, onderdeel c, is in elk geval sprake, indien is voldaan aan de volgende voorwaarden: a. er worden slechts handelingen verricht waarvan geen wezenlijke invloed uitgaat op de soorten, bedoeld in het tweede lid, en b. ingeval handelingen worden verricht die invloed hebben op dieren wordt voorafgaand en tijdens de handelingen in redelijkheid alles verricht of gelaten om te voorkomen of zoveel mogelijk te beperken dat:
dieren als bedoeld in artikel 3.1, 3.5, eerste lid, of 3.10, eerste lid, worden gedood; nesten van vogels worden vernield, beschadigd of weggenomen, rustplaatsen van vogels worden vernield of beschadigd, dan wel voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van de in artikel 3.5, eerste lid, of artikel 3.10, eerste lid, bedoelde dieren worden beschadigd of vernield, en eieren van dieren als bedoeld in artikel 3.1, 3.5, eerste lid, of 3.10, eerste lid, worden vernield, of
c. ingeval handelingen worden verricht die invloed hebben op planten van soorten als bedoeld in artikel 3.5, vijfde lid, of 3.10, eerste lid, wordt voorafgaand aan en tijdens de handelingen in redelijkheid alles verricht of gelaten om te voorkomen dat deze planten worden geplukt, afgesneden, ontworteld of vernield. 4. Alvorens een gedragscode als bedoeld in het eerste lid, of een wijziging daarvan, goed te keuren of in te trekken, overlegt Onze Minister met gedeputeerde staten over zijn voornemen daartoe.
Pagina 45
Bijlage 3 Beschermde plant- en diersoorten Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn Dit zijn alle van nature in Nederland in het wild levende vogels (zoals bedoelt in artikel 1 van de Vogelrichtlijn). Nog niet duidelijk is of er weer een lijst met jaarrond beschermde vogelnesten komt en/of dat de huidige lijst blijft gelden.
Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn (Niet-vogels) Naam
Wetenschappelijke naam
Soortgroep
Verdrag/ Richtlijn
baardvleermuis
Myotis mystacinus ssp. mystacinus
Zoogdierenvleermuizen
Bern II, HR IV
Weekdieren
HR IV
Zoogdierenvleermuizen Zoogdierenlandzoogdieren Amfibieën
Bern II, HR IV HR IV
bataafse stroommossel Unio crassus bechsteins vleermuis
Myotis bechsteini
bever
Castor fiber ssp. albicus
boomkikker
Hyla arborea ssp. arborea
bosvleermuis
Nyctalus leisleri ssp. leisleri Myotis brandti ssp. brandti
brandts vleermuis
brede Dytiscus latissimus geelrandwaterroofkever donker Maculinea nausithous pimpernelblauwtje drijvende Luronium natans waterweegbree franjestaart Myotis nattereri
Zoogdierenvleermuizen Zoogdierenvleermuizen Insecten-kevers Insectendagvlinders Zaadplanten Zoogdierenvleermuizen Insecten-libellen
gaffellibel
Ophiogomphus cecilia
geel schorpioenmos
Hamatocaulis vernicosus
geelbuikvuurpad
Bombina variegata ssp. variegata Graphoderus bilineatus
Insecten-kevers
Leucorrhinia pectoralis
Insecten-libellen
gestreepte waterroofkever gevlekte witsnuitlibel
Sporenplantenbladmossen Amfibieën
Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern I, HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern I Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV
Pagina 46
gewone dwergvleermuis gewone grootoorvleermuis gladde slang grijze grootoorvleermuis groene glazenmaker
Pipistrellus pipistrellus Plecotus auritus ssp. auritus Coronella austriaca ssp. austriaca Plecotus austriacus ssp. austriacus Aeshna viridis
Zoogdierenvleermuizen Zoogdierenvleermuizen Reptielen Zoogdierenvleermuizen Insecten-libellen
groenknolorchis grote hoefijzerneus
Liparis loeselii Rhinolophus ferrumequinum ssp. ferrumequinum
Zaadplanten Zoogdierenvleermuizen
grote vuurvlinder
hazelmuis
Lycaena dispar ssp. batava Cricetus cricetus ssp. canescens Muscardinus avellanarius
heikikker
Rana arvalis ssp. arvalis
Insectendagvlinders Zoogdierenlandzoogdieren Zoogdierenlandzoogdieren Amfibieën
houting ingekorven vleermuis kamsalamander
Coregonus oxyrinchus Myotis emarginatus ssp. emarginatus Triturus cristatus
Vissen Zoogdierenvleermuizen Amfibieën
kleine dwergvleermuis
Pipistrellus pygmaeus
kleine vlotvaren
Salvinia natans
knoflookpad
Pelobates fuscus ssp. fuscus Apium repens
Zoogdierenvleermuizen Sporenplantenvarens Amfibieën
hamster
kruipend moerasscherm laatvlieger liggende raket meervleermuis mercuurwaterjuffer muurhagedis
Eptesicus serotinus ssp. serotinus Sisymbrium supinum Myotis dasycneme Coenagrion mercuriale ssp. mercuriale Podarcis muralis ssp. brongniardii
HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern I, HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV HR IV Bern II, HR IV HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern I
Zaadplanten
Bern II, HR IV Bern I, HR IV
Zoogdierenvleermuizen Zaadplanten Zoogdierenvleermuizen Insecten-libellen
Bern II, HR IV Bern I Bern II, HR IV Bern II
Reptielen
Bern II, HR IV
Pagina 47
noordse winterjuffer
otter
Sympecma annulata ssp. braueri Microtus oeconomus ssp. arenicola Lutra lutra ssp. lutra
pimpernelblauwtje
Maculinea teleius
platte schijfhoren poelkikker rivierrombout
rugstreeppad
Anisus vorticulus Rana lessonae Gomphus flavipes ssp. flavipes Nyctalus noctula ssp. noctula Bufo calamita
ruige dwergvleermuis
Pipistrellus nathusii
sierlijke witsnuitlibel
Leucorrhinia caudalis
steur
Acipenser sturio
teunisbloempijlstaart
Proserpinus proserpina
tonghaarmuts
Orthotrichum rogeri
noordse woelmuis
rosse vleermuis
tweekleurige vleermuis Vespertilio murinus ssp. murinus vale vleermuis Myotis myotis ssp. myotis
Insecten-libellen Zoogdierenlandzoogdieren Zoogdierenlandzoogdieren Insectendagvlinders Weekdieren Amfibieën Insecten-libellen Zoogdierenvleermuizen Amfibieën Zoogdierenvleermuizen Insecten-libellen Vissen Insectennachtvlinders Sporenplantenbladmossen Zoogdierenvleermuizen Zoogdierenvleermuizen Insecten-kevers
vermiljoenkever
Cucujus cinnaberinus
vroedmeesterpad
Alytes obstetricans ssp. obstetricans Myotis daubentoni ssp. daubentoni Felis silvestris ssp. silvestris
Zoogdierenvleermuizen Zoogdierenlandzoogdieren
Lacerta agilis ssp. agilis
Reptielen
watervleermuis wilde kat zandhagedis
Amfibieën
Bern II, HR IV HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV HR IV HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern I Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV Bern II, HR IV HR IV Bern II, HR IV
Pagina 48
Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn (Vogels) Naam
Wetenschappelijke naam
appelvink
Coccothraustes coccothraustes ssp. coccothraustes
baardman bergeend bijeneter blauwborst blauwe kiekendief boerenzwaluw bontbekplevier bonte vliegenvanger boomklever boomkruiper boompieper boomvalk bosrietzanger bosruiter bosuil braamsluiper brandgans bruine kiekendief buizerd casarca cetti's zanger draaihals duinpieper dwergmeeuw dwergstern engelse kwikstaart
Panurus biarmicus ssp. biarmicus Tadorna tadorna Merops apiaster Luscinia svecica ssp. cyanecula Circus cyaneus ssp. cyaneus Hirundo rustica ssp. rustica Charadrius hiaticula ssp. hiaticula Ficedula hypoleuca ssp. hypoleuca Sitta europaea ssp. caesia Certhia brachydactyla ssp. megarhyncha Anthus trivialis ssp. trivialis Falco subbuteo ssp. subbuteo Acrocephalus palustris Tringa glareola Strix aluco ssp. aluco Sylvia curruca ssp. curruca Branta leucopsis Circus aeruginosus ssp. aeruginosus Buteo buteo ssp. buteo Tadorna ferruginea Cettia cetti ssp. cetti Jynx torquilla ssp. torquilla Anthus campestris ssp. campestris Larus minutus Sterna albifrons ssp. albifrons Motacilla flava ssp. flavissima
Soortgroep
Verdrag/ Richtlijn
Vogels
Bern II
Vogels
Bern II
Vogels Vogels Vogels
Bern II Bern II Bern II
Vogels
Bern II
Vogels Vogels
Bern II Bern II
Vogels
Bern II
Vogels Vogels
Bern II Bern II
Vogels Vogels
Bern II Bern II
Vogels Vogels Vogels Vogels Vogels Vogels
Bern II Bern II Bern II Bern II Bern II Bern II
Vogels Vogels Vogels Vogels Vogels
Bern II Bern II Bern II Bern II Bern II
Vogels Vogels
Bern II Bern II
Vogels
Bern II
Pagina 49
europese kanarie fitis
Serinus serinus Phylloscopus trochilus ssp. trochilus flamingo Phoenicopterus ruber ssp. roseus fluiter Phylloscopus sibilatrix geelgors Emberiza citrinella ssp. citrinella gekraagde roodstaart Phoenicurus phoenicurus ssp. phoenicurus gele kwikstaart Motacilla flava ssp. flava geoorde fuut Podiceps nigricollis glanskop Parus palustris ssp. palustris goudhaan Regulus regulus ssp. regulus grasmus Sylvia communis ssp. communis graspieper Anthus pratensis ssp. pratensis graszanger Cisticola juncidis ssp. cisticola grauwe kiekendief Circus pygargus grauwe klauwier Lanius collurio ssp. collurio grauwe vliegenvanger Muscicapa striata ssp. striata
Vogels Vogels
Bern II Bern II
Vogels
Bern II
Vogels Vogels
Bern II Bern II
Vogels
Bern II
Vogels Vogels Vogels Vogels Vogels
Bern II Bern II Bern II Bern II Bern II
Vogels
Bern II
Vogels
Bern II
Vogels Vogels Vogels
Bern II Bern II Bern II
groene specht groenling grote barmsijs
Vogels Vogels Vogels
Bern II Bern II Bern II
Vogels
Bern II
Vogels
Bern II
Vogels
Bern II
Vogels
Bern II
Vogels
Bern II
Vogels Vogels
Bern II Bern II
Vogels Vogels Vogels
Bern II Bern II Bern II
grote bonte specht grote gele kwikstaart grote karekiet grote stern grote zilverreiger havik heggenmus huiszwaluw ijsvogel kerkuil
Picus viridis ssp. viridis Carduelis chloris ssp. chloris Carduelis flammea ssp. flammea Dendrocopos major ssp. pinetorum Motacilla cinerea ssp. cinerea Acrocephalus arundinaceus ssp. arundinaceus Sterna sandvicensis ssp. sandvicensis Casmerodius albus ssp. albus Accipiter gentilis ssp. gentilis Prunella modularis ssp. modularis Delichon urbica ssp. urbica Alcedo atthis ssp. ispida Tyto alba ssp. guttata
Pagina 50
klapekster
Lanius excubitor ssp. excubitor klein waterhoen Porzana parva kleine barmsijs Carduelis flammea ssp. cabaret kleine bonte specht Dendrocopos minor ssp. hortorum kleine karekiet Acrocephalus scirpaceus ssp. scirpaceus kleine plevier Charadrius dubius ssp. curonicus kleine zilverreiger Egretta garzetta ssp. garzetta kleinst waterhoen Porzana pusilla ssp. intermedia kluut Recurvirostra avosetta kneu Carduelis cannabina ssp. cannabina koolmees Parus major ssp. major kortsnavelboomkruiper Certhia familiaris ssp. macrodactyla kraanvogel Grus grus ssp. grus kruisbek Loxia curvirostra ssp. curvirostra kuifmees Parus cristatus ssp. mitratus kwak Nycticorax nycticorax ssp. nycticorax kwartelkoning Crex crex lepelaar Platalea leucorodia ssp. leucorodia matkop Parus montanus ssp. rhenanus middelste bonte Dendrocopos medius ssp. specht medius nachtegaal Luscinia megarhynchos ssp. megarhynchos nachtzwaluw Caprimulgus europaeus ssp. europaeus nonnetje Mergus albellus noordse stern Sterna paradisaea oehoe Bubo bubo ssp. bubo oeverloper Tringa hypoleucos oeverzwaluw Riparia riparia ssp. riparia ooievaar Ciconia ciconia ssp. ciconia
Vogels
Bern II
Vogels Vogels
Bern II Bern II
Vogels
Bern II
Vogels
Bern II
Vogels
Bern II
Vogels
Bern II
Vogels
Bern II
Vogels Vogels
Bern II Bern II
Vogels Vogels
Bern II Bern II
Vogels Vogels
Bern II Bern II
Vogels Vogels
Bern II Bern II
Vogels Vogels
Bern II Bern II
Vogels
Bern II
Vogels
Bern II
Vogels
Bern II
Vogels
Bern II
Vogels Vogels Vogels Vogels Vogels Vogels
Bern II Bern II Bern II Bern II Bern II Bern II
Pagina 51
paapje pimpelmees porseleinhoen purperreiger putter ransuil rietgors rietzanger rode wouw roerdomp roodborst roodborsttapuit roodhalsfuut roodmus ruigpootuil sijs slechtvalk snor sperwer spotvogel sprinkhaanzanger steenuil steltkluut strandleeuwerik strandplevier taigaboomkruiper
Saxicola rubetra Parus caeruleus ssp. caeruleus Porzana porzana Ardea purpurea ssp. purpurea Carduelis carduelis ssp. carduelis Asio otus ssp. otus Emberiza schoeniclus ssp. schoeniclus Acrocephalus schoenobaenus Milvus milvus ssp. milvus Botaurus stellaris ssp. stellaris Erithacus rubecula ssp. rubecula Saxicola torquata ssp. hibernans Podiceps grisegena ssp. grisegena Carpodacus erythrinus ssp. erythrinus Aegolius funereus ssp. funereus Carduelis spinus Falco peregrinus ssp. peregrinus Locustella luscinioides ssp. luscinioides Accipiter nisus ssp. nisus Hippolais icterina Locustella naevia ssp. naevia Athene noctua ssp. vidalii Himantopus himantopus Eremophila alpestris ssp. flava Charadrius alexandrinus ssp. alexandrinus Certhia familiaris ssp. familiaris