CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Scholtemaatweg 9 Bijlagen bij de toelichting

Algemene raadscommissie 16 mei 2024, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Vaststelling bestemmingsplan Scholtemaatweg 921.001 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Scholtemaatweg 9

bestemmingsplan Scholtemaatweg 9

Inhoudsopgave Bijlage 1

Erfinpassingsplan Scholtemaatweg 9

3

Bijlage 2

GO versterking Scholtemaatweg 9

20

Bijlage 3

Bodemadvies Omgevingsdienst Achterhoek

22

Bijlage 4

Quickscan natuurwaarden

25

Bijlage 5

Aanvullend natuuronderzoek

88

Bijlage 6

Watertoets

122

Bijlagen bij de toelichting

2

planstatus:vastgesteld

bestemmingsplan Scholtemaatweg 9

Bijlage 1 Erfinpassingsplan Scholtemaatweg 9

planstatus:vastgesteld

3

Landschapsplan Scholtemaatweg

In opdracht van A. van Eerden

Colofon Rapportnummer Projectnummer

2092 3712

Opdrachtgever Contactpersoon

A. van Eerden A. van Eerden

Opdrachtnemer

Staring Advies Jonker Emilweg 11 6997 CB Hoog-Keppel 0314 641910 info@staringadvies.nl www.staringadvies.nl IBAN NL87 RABO 03 88 40 73 44 Btw nr. NL8076.79.616.B01 KvK 09100544

Auteur(s) Controle Status

D.J. Stronks Drs. L.M.A. Witjes concept

Datum

11-01-2020

Foto voorblad

Zicht op de planlocatie vanaf de Scholtemaatweg.

Wijze van citeren

Stronks, D.J., 2020. Landschapsplan Scholtemaatweg. Staring Advies, Hoog-Keppel.

Eigendom Dit rapport is vervaardigd op verzoek van de opdrachtgever. Het rapport blijft eigendom van de opdrachtgever. Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden d. m. v. druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever, noch mag het zonder een dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd. Betrouwbaarheid Staring Advies accepteert op voorhand geen aansprakelijkheid ten aanzien van eventuele beslissingen die de opdrachtgever naar aanleiding van het door Staring Advies uitgevoerde onderzoek neemt. Staring Advies is niet aansprakelijk voor gevolgschade, alsmede voor schade welke voortvloeit uit toepassingen van de resultaten van werkzaamheden of andere gegevens verkregen van Staring Advies; opdrachtgever vrijwaart Staring Advies voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing. Kwaliteitszorg Staring Advies is lid van het Netwerk Groene Bureaus (NGB). Het Netwerk Groene Bureaus is de brancheorganisatie voor groene adviesbureaus. Het Netwerk werkt aan de kwaliteit van advisering gericht op natuur, landschap, water, milieu en ruimte en behartigt de belangen van groene adviesbureaus.

Het Netwerk hanteert een gedragscode die opdrachtgevers en andere belanghebbenden een basis biedt om de leden aan te spreken op de kwaliteit van hun werk. www.netwerkgroenebureaus.nl

Inhoud

1. Inleiding en doel .............................................................................................................. 3

2. Historische ontwikkeling landschap ................................................................................. 4

3. Gelders natuurnetwerk en bodem ................................................................................... 7

4. Huidige situatie ............................................................................................................... 9

5. Uitgangspunten landschappelijke inpassing .................................................................. 12

6. De landschappelijke inpassing ...................................................................................... 13

7. Beplantingsplan en beheer ........................................................................................... 14

1. Inleiding en doel De heer van Eerden wil een oude leegstaande boerderij renoveren en als woning in gebruik gaan nemen aan de Scholtemaatweg 7-9 in Winterswijk Ratum. Deze boerderij wordt al vele tientallen jaren niet meer door mensen bewoond. Hierdoor is de woonbestemming vervallen. In dit plan wordt geschetst hoe de gerestaureerde woning landschappelijk ingepast wordt en op welke wijze het erf toegankelijk gemaakt wordt vanaf de Scholtemaatweg. In figuur 1 is de topografische ligging van de projectlocatie weergegeven.

Figuur 1. Globale ligging van het plangebied (rood). Bron: Provincie Gelderland (2019).

Pagina 3

2. Historische ontwikkeling landschap De projectlocatie is gelegen in het oudenhoevenlandschap. Kenmerken van dit landschap zijn ondermeer de onregelmatige perceelsvormen, de hooggelegen essen met daartussen laaggelegen graslanden en de bochtige wegen met verspreid liggende erven in een onregelmatig patroon. Op de kavelgrenzen zijn vaak houtwallen en –singels aanwezig. In de figuren 2 t/m 6 is te zien welke landschappelijke veranderingen de afgelopen 120 jaar hebben plaatsgevonden rond de projectlocatie. Uit de figuren blijkt duidelijk dat de kleinschaligheid van het landschap rond de projectlocatie is afgenomen. De dichte structuur van houtwallen ten westen van het erf is geheel verdwenen. Ook de toegangsweg vanaf de Scholtemaatweg langs het bosje ten oosten van erf is verdwenen, evenals het weggetje naar het naburige erf in noordoostelijk richting. Een restant hiervan is nog wel herkenbaar direct ten oosten van het erf op de grens met het bosje.

Figuur 2. De topografische kaart van 1900 (bron: topotijdreis.nl).

Pagina 4

Figuur 3. De topografische kaart van 1925 (bron: topotijdreis.nl).

Figuur 4. De topografische kaart van 1950 (bron: topotijdreis.nl).

Pagina 5

Figuur 5. De topografische kaart van 1980 (bron: topotijdreis.nl).

Figuur 6. De topografische kaart van 2018 (bron: topotijdreis.nl).

Pagina 6

3. Gelders natuurnetwerk en bodem De gebieden van het Natuurnetwerk Nederland wordt in de provincie Gelderland het Gelders Natuurnetwerk genoemd. In het Gelders Natuurnetwerk komen twee natuurcategorieën voor: het Gelders Natuurnetwerk (GNN) en de Gelderse Groene Ontwikkelingszone (GO).

Gelders Natuurnetwerk (GNN) Het GNN bestaat uit alle bestaande natuur en een zoekgebied voor nog te realiseren nieuwe natuur. In het GNN geldt: in de basis hier geen nieuwe initiatieven. Er zijn enkele uitzonderingen mogelijk. Dat zijn ontwikkelingen van een groot algemeen of provinciaal belang of waarvoor - overtuigend gemotiveerd – geen alternatieven bestaan. Voor dergelijke uitzonderingen gelden specifieke spelregels die garanderen dat het Gelders Natuurnetwerk in stand blijft (het nee, tenzij principe). Dat betekent dat hier geen ruimte is voor nieuwe projecten die de aanwezige en potentiële natuurwaarden significant aantasten.

Groene Ontwikkelzones (GO) De GO is een gebied waar partners en partijen worden uitgenodigd om actief 'groene' doelen mee te helpen realiseren. Er is in dit gebied ruimte voor de verdere ontwikkeling van bestaande en bij het gebied behorende bedrijvigheid of bewoning. Afhankelijk van het type en de schaal van de ontwikkeling vraagt de provincie om een (extra) bijdrage te leveren aan de GO.

Plangebied Het plangebied ligt deels in het GNN en deels in een GO (zie figuur 7). Het bosperceel maakt geheel deel uit van het Gelders Natuurnetwerk (GNN). Dit betekent dat hier slechts bij uitzondering ruimte is voor nieuwe initiatieven. Indien de nieuwe toegangsweg door het bosperceel wordt aangelegd, zullen er bomen gekapt moeten worden. Indien de nieuwe toegangsweg langs het bosperceel wordt aangelegd in plaats van er doorheen, is er geen sprake van aantasting van het GNN. De boerderij, de schoppe en het erf liggen niet in het GNN maar wel in de Groene Ontwikkelingszone (GO), evenals de aan te leggen toegangsweg, indien deze langs het bosperceel wordt aangelegd. In de GO is wel ruimte voor ruimtelijke ontwikkeling, maar hiervoor is een vergunningsaanvraag noodzakelijk.

Pagina 7

Figuur 7. Ligging van het plangebied (rood) ten opzichte van het Gelders Natuurnetwerk en Groene Ontwikkelingszone (bron: Provincie Gelderland 2019).

Bodem De bodem op de locatie bestaat uit een beekeerdgrond, type pZg23. Dit type bestaat uit lemig fijn zand.

Pagina 8

4. Huidige situatie Het plangebied bestaat uit de boerderij, een oude schuur, een oude paardenkastanje, een oude waterput en kort gemaaid grasland. Aan het projectplan grenst een bosje, een afwateringssloot en cultuurgrond. Zie ook de foto’s 1 t/m 5.

Foto 1. Voorzijde boerderij met op de voorgrond een oude waterput en rechts een paardenkastanje. Tussen de paardenkastanje en de boerderij de mestvaalt.

Foto 2. Achteraanzicht boerderij.

Pagina 9

Foto 3. De schoppe.

Foto 4. Langs de noordzijde van de planlocatie vormt een afwateringssloot de begrenzing. Rechts op de foto is nog een deel van de historische schoppe te zien.

Pagina 10

Foto 5. De oude schoppe en een eik op het achtererf.

Figuur 8. De huidige situatie van het plangebied.

Pagina 11

5. Uitgangspunten landschappelijke inpassing Het plan is de boerderij te restaureren zodat deze weer bewoonbaar wordt. Ook de eeuwenoude schoppe wordt gerestaureerd zodat deze voor de toekomst behouden blijft. Op het erf moeten minimaal 3 parkeerplaatsen worden gerealiseerd. Voor de ontsluiting van het erf zal een toegangsweg worden aangelegd die aansluit op de Scholtemaatweg. Deze toegangsweg kan niet door het bosje aangelegd worden omdat dit begrensd is als GNN (Gelders Natuurnetwerk). Het is wenselijk de landschappelijke inpassing zodanig vorm te geven dat er door het te ontwikkelen groen het erf visueel enigszins afgeschermd wordt van het naburige erf in noordoostelijke richting. Verder zal het erf zodanig ingericht worden dat er weer een duidelijk voor- en achtererf ontstaat.

Pagina 12

6. De landschappelijke inpassing In figuur 9 is aangegeven welke inrichtingswerkzaamheden plaatsvinden.

Figuur 9. Inrichtingsplan.

Pagina 13

7. Beplantingsplan en beheer Inrichting Aanleg boomgaard. Aanplant van 20 stuks hoogstamfruitbomen maat 8/10 (stamomtrek 8 tot 10 cm op 130 cm hoogte). Bij voorkeur worden oude rassen geplant. Deze zijn minder gevoelig voor ziektes. Bovendien draag het aanplanten van oude rassen bij aan het behoud van deze rassen. Elke boom wordt voorzien van een boompaal. Aan de plantgaten wordt compost toegevoegd. Aanplant solitaire boom. Aanplant solitaire boom maat 10/12 met boompaal. Er wordt een streekeigen soort geplant. Voorbeelden zijn: walnoot, tamme kastanje, rode beuk, zomer- of winterlinde en fladderiep. Aanleg knip- of scheerheg. Per strekkende meter worden 4 stuks plantgoed met een lengte van 60 tot 100 cm geplant.

Beheer Algemeen. Afgestorven plantmateriaal wordt vervangen. Fruitbomen. De eerste jaren vooral vormsnoei, daarna geregeld gangbare snoei. Solitaire boom. De eerste jaren eventueel opsnoeien zodat uitzicht onder de boomkroon door ontstaat of gehandhaafd blijft. Haag. Eén of twee keer per jaar scheren of knippen.

Pagina 14

Staring Advies Jonker Emilweg 11 6997 CB Hoog-Keppel T 0314 641 910 info@staringadvies.nl

Pagina 15

bestemmingsplan Scholtemaatweg 9

Bijlage 2 GO versterking Scholtemaatweg 9

20

planstatus:vastgesteld

2 Tabel 3. VERSTERKINGSMAATREGELEN categorie voorbeelden van beheertypen basis

3 kolommen voor aantekeningen opp (ha)

factor tijdelijke maatregel

indien van toepassing factor verlagen

factor bijdrage EVZ

indien van toepassing factor verhogen

Versterkingspunten basis

incl. toeslagen

Natuurvriendelijke oever

L01.15

3000

0,7

1

1,25

1

0

0

Poel (max. 0,3 hectare per stuk) Houtwal, houtsingel, elzensingel, Struweelhaag of scheerhaag Laan (dubbele bomenrij)

L01.01

3000

0,7

1

1,25

1

0

0

L01.02 en L01.03

3000

0,7

1

1,25

1

0

0

L01.05 en L01.06

3000

0,7

1

1,25

1

16,5

16,5

L01.07

3000

0,7

1

1,25

1

0

0

Rij knotwilgen Hoogstamboomgaard Zoete plas Dynamisch moeras Nat schraalland / Vochtig hooiland Vochtig weidevogelgrasland Droge natuurgraslanden Kruiden- en faunarijke akker Ruigteveld of -zoom Alle typen natuurlijk bos

L01.08 L01.09 N04.02 N05.04 N10.01 en N10.02

3000 2000 2000 2000 2000

0,7

1,25

1,25

1 1 1 1 1

0

0,7

1 1 1 1 1

0

0 280 0 0 0

N13.01

1000

0,7

1

1,25

1

0

0

N11.01, N12.02, N12.03 N12.05

1000 1000

0,7

1 1

1,25

1 1

0

0 0

N12.06 N14, N15, N16 en N17

1000 2000

0,7

1 1

1,25 1,25

1 1

0

0,7

0

0 0

hoge toegevoegde waarde over kleine oppervlakten hoge toegevoegde waarde over kleine oppervlakten

5000

0,7

1

1,25

1

0

0

5000

0,7

1

1,25

1

0

0

10

0,7

1

1,25

1

0

0

Speciale elementen Stobbenwallen Takkenril/ houtstapel

0,0055

0,14

0,7 0,7 0,7

0,7

1,25 1,25 1,25

1,25

280 0 0

0

Nestkast steen, bos- of kerkuil Bijenhotel

per m2 functioneel oppervlak

10

0,7

1

1,25

1

0

0

Kleine zoogdiertunnel

das, bever, kleine marters e.a.

100

0,7

1

1,25

1

0

0

Herpetofaunatunnel Boombrug ‘Hop-over’

reptielen en amfibieën marters, eekhoorn vleermuizen, vlinders en vogels bij bestaande brug of duiker, voor zoogdieren

300 100 100

0,7

1,25 1,25

1 1 1

0

0,7

1 1 1

0

0 0 0

100

0,7

1

1,25

1

0

0

Loopstroken of -richels

VEREISTE VERSTERKING

0,7

VERSTERKINGSPUNTEN 203 BALANS

1,25

0

296,5 opp. excl. speciale elementen 93,5 0,15

bestemmingsplan Scholtemaatweg 9

Bijlage 3 Bodemadvies Omgevingsdienst Achterhoek

22

planstatus:vastgesteld

Vooradvies bestemmingsplanprocedure Aan Zaaknummer Onderwerp

: : :

Specialisme Behandeld door Datum

: : :

Gemeente Winterswijk (dhr. Caglayan) 2018EA1112 Bodemadvies bestemmingsplanherziening monumentale boerderij Scholtemaatweg 7-9 Ratum Bodem Annemarie van Aalten 16 nov 2018

Samenvattend Advies De bodemkwaliteit vormt géén belemmering voor dit ruimtelijk initiatief. Het uitvoeren van bodemonderzoek is niet nodig.

Inleiding Voor de monumentale boerderij op het perceel van Scholtemaatweg 7-9 in Ratum is een verzoek ingediend voor een woonbestemming.

Voor deze herziening van het bestemmingsplan is een onderbouwing nodig. De gemeente Winterswijk vraagt de Omgevingsdienst Achterhoek om advies over het onderwerp bodem. Beoordelingskader Bij een bestemmingsplanprocedure wordt op grond van artikel 3.1.6 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) vastgesteld of de bodemkwaliteit een belemmering vormt voor de uitvoerbaarheid van het plan. Aan de hand van beschikbare bodeminformatie wordt onderbouwd wat de verwachte bodemkwaliteit is, of bodemonderzoek nodig is en of er maatregelen nodig zijn om de bodemkwaliteit geschikt te maken voor het beoogde gebruik. Inventarisatie en Inhoudelijke beoordeling Om in beeld te brengen of ter plaatse van de monumentale boerderij mogelijk sprake is van bodemverontreiniging is een inventarisatie uitgevoerd: - Op de locatie is een monumentale boerderij met schoppe aanwezig. De panden dateren van begin 19de eeuw. De panden liggen ten noorden van de agrarische inrichting Scholtemaatweg 7-9 in Ratum. - Voor de boerderij lijkt geen (zelfstandig) historisch milieudossier beschikbaar te zijn. Gezien de ouderdom en omvang van dit vml. agrarisch complex wordt niet verwacht dat sprake is geweest van relevante bodembedreigende activiteiten. Voor zover bekend is er ook geen ondergrondse (HBO)tank geweest.

-

-

-

Op het perceel en in de directe omgeving is – voor zover bekend – niet eerder bodemonderzoek uitgevoerd. Voor het perceel en directe omgeving zijn geen grondtoepassingen of –opslagen bekend (geen Bbk-meldingen). Op de asbestkansenkaart is de dakbedekking van de boerderij en schoppe als asbestverdacht aangemerkt. Dit is niet terecht. De panden zijn voorzien van een pannen dak. Op luchtfoto’s vanaf 2008 zijn geen bijzonderheden of bodemverstoringen zichtbaar. Rondom het monumentale pand is geen (vml.) “erf” zichtbaar. Het lijkt allemaal grasland te zijn. De boerderij en schoppe hebben een traditioneel pannen dak. Op historisch kaartmateriaal (http://www.topotijdreis.nl/) is tot eind jaren ’90 een toegangsweg zichtbaar. Deze is ook nu nog op de luchtfoto te zien. Voor die tijd was er een uitgebreider netwerk van toegangswegen. Het is niet bekend of en hoe deze wegen verhard waren. Voor Scholtemaatweg 7-9 zijn overigens geen particulier onderhouden (asbestverdachte) puinwegen geregistreerd.

Conclusies en Advies De bodemkwaliteit ter plaatse van de monumentale boerderij is niet eerder met bodemonderzoek vastgesteld. De uitgevoerde inventarisatie geeft niet direct aanleiding om een afwijkende bodemkwaliteit te verwachten. Het uitvoeren van bodemonderzoek is niet nodig. Mochten er graafwerkzaamheden plaatsvinden, dan zijn de voormalige toegangswegen een aandachtspunt. Het aspect Bodem vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het plan.

2 van 2

bestemmingsplan Scholtemaatweg 9

Bijlage 4 Quickscan natuurwaarden

planstatus:vastgesteld

25

Quickscan natuurtoets Scholtemaatweg 7-9 in Winterswijk Ratum In opdracht van dhr. van Eerden

Colofon Quickscan natuurtoets Scholtemaatweg 7-9 in Winterswijk Ratum

Opdrachtgever Contactpersoon

Dhr. Van Eerden Dhr. Van Eerden

Opdrachtnemer

Staring Advies Jonker Emilweg 11 6997 CB Hoog-Keppel

Rapportnummer Auteur Controle Publicatiedatum: Foto voorblad

2075 Ing. R. Top D.J. Stronks 11 december 2019 Plangebied (foto: R. Top)

Eigendom Dit rapport is vervaardigd op verzoek van de opdrachtgever. Het rapport blijft eigendom van de opdrachtgever. Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden d. m. v. druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever, noch mag het zonder een dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd. Betrouwbaarheid Dit onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de toepasselijke en van kracht zijnde natuurwet- en regelgeving. Het onderzoek betreft een momentopname en geeft een inschatting van de geschiktheid van de onderzoekslocatie voor beschermde soorten. Het incidenteel voorkomen van beschermde soorten is echter nooit met zekerheid te voorspellen. Staring Advies accepteert daarom op voorhand geen aansprakelijkheid ten aanzien van eventuele beslissingen die de opdrachtgever naar aanleiding van het door Staring Advies uitgevoerde onderzoek neemt. Staring Advies is niet aansprakelijk voor gevolgschade, alsmede voor schade welke voortvloeit uit toepassingen van de resultaten van werkzaamheden of andere gegevens verkregen van Staring Advies; opdrachtgever vrijwaart Staring Advies voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing. Kwaliteitszorg Staring Advies is lid van het Netwerk Groene Bureaus (NGB).

Het Netwerk Groene Bureaus is de brancheorganisatie voor groene adviesbureaus. Het Netwerk werkt aan de kwaliteit van advisering gericht op natuur, landschap, water, milieu en ruimte en behartigt de belangen van groene adviesbureaus. Het Netwerk hanteert een gedragscode die opdrachtgevers en andere belanghebbenden een basis biedt om de leden aan te spreken op de kwaliteit van hun werk. www.netwerkgroenebureaus.nl

Inhoud

Samenvatting ........................................................................................................................ 3 1

2

3

4

Inleiding en doel ............................................................................................................ 4 1.1

Inleiding .................................................................................................................. 4

1.2

Doel ........................................................................................................................ 4

Gebiedsbeschrijving en geplande werkzaamheden ...................................................... 5 2.1

Gegevens plangebied ............................................................................................ 5

2.2

Beschrijving van het plangebied ............................................................................. 5

2.3

Beschrijving van het onderzoeksgebied ................................................................. 5

2.4

Geplande werkzaamheden .................................................................................... 5

Beschermde status plangebied ..................................................................................... 7 3.1

Gebiedsbescherming ............................................................................................. 7

3.2

Natuurnetwerk Nederland ...................................................................................... 7

3.3

Natura 2000 ............................................................................................................ 9

Beschermde soorten plangebied ................................................................................. 12 4.1

Methode ............................................................................................................... 12

4.2

Resultaten ............................................................................................................ 13

5

Wet natuurbescherming............................................................................................... 27

6

Conclusie ..................................................................................................................... 35

Bijlage 1

Impressie plangebied ........................................................................................ 37

Bijlage 2

Wettelijk kader Wet natuurbescherming ........................................................... 38

Bijlage 3

Beschermde plant- en diersoorten .................................................................... 46

Samenvatting Uit de quickscan natuurtoets blijkt dat voor de geplande renovatie van een boerderij en aanleggen van toegangsweg en parkeerplaatsen door een bosperceel het uitvoeren van een aanvullend onderzoek en het aanvragen van een ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming noodzakelijk is. Aanvullend onderzoek is ten aanzien van de te renoveren boerderij noodzakelijk voor huismus, kerkuil, kleine marterachtigen, boommarter, steenmarter en vleermuizen. Aanvullend onderzoek is ten aanzien van het bosperceel noodzakelijk indien de toegangsweg en parkeerplaatsen in het bosperceel worden aangelegd, en wel voor de volgende soorten: boomvalk, bosuil, buizerd, havik, ransuil, sperwer, wespendief, eekhoorn, grote bosmuis, kamsalamander, hazelworm en levendbarende hagedis. Voor de grote vos, grote weerschijnvlinder, iepenpage en kleine ijsvogelvlinder is aanvullend onderzoek alleen noodzakelijk indien tijdens de werkzaamheden hun waardplanten worden aangetast of verwijderd. Het aanvragen van een ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming is noodzakelijk voor de kerkuil. Er moet bij de werkzaamheden wel rekening worden gehouden met broedvogels. Verstorende werkzaamheden moeten buiten het broedseizoen (15 maart – 15 juli) worden uitgevoerd. Om kleine zoogdieren en amfibieën te ontzien wordt bij voorkeur buiten het overwinteringsseizoen (november-maart) gewerkt.

Het plangebied ligt in deels het GNN (Gelders Natuur Netwerk). De kernkwaliteiten en ontwikkeldoelen worden mogelijk aangetast. Er moet een verdere toetsing uitgevoerd worden. De geplande ruimtelijke ontwikkeling heeft mogelijk een negatief effect op de instandhoudingsdoelen van nabijgelegen Natura 2000-gebieden door stikstofdepositie. Een AERIUS-berekening is noodzakelijk om te bepalen of hiervan sprake is. Nadere toetsing of vergunningsaanvraag voor overige beschermde natuurgebieden is niet aan de orde. Dit zijn de uitkomsten van het onderzoek dat is gehouden naar aanleiding van plannen voor de renovatie van een boerderij en het aanleggen van toegangsweg en parkeerplaatsen door een bosperceel aan de Scholtemaatweg 7-9 te Ratum (gemeente Winterswijk). Dit kan negatieve gevolgen hebben voor beschermde plant- en diersoorten. Daarom is onderzoek noodzakelijk om te voldoen aan de Wet Natuurbescherming. Staring Advies voerde het onderzoek uit in opdracht van dhr. Van Eerden. Het bureau deed literatuuronderzoek in de Nationale Databank Flora en Fauna en veldonderzoek op de locatie.

Pagina 3

1 Inleiding en doel 1.1

Inleiding

Bij een ruimtelijke ontwikkeling moet, in het kader van de Wet natuurbescherming, aangetoond worden dat er geen sprake is van aantasting van beschermde natuurgebieden en beschermde plant- en diersoorten. Hiervoor is in veel gevallen een gericht natuuronderzoek vereist. In eerste instantie is een quickscan natuurtoets noodzakelijk om een inschatting te kunnen maken over het effect van de plannen op beschermde soorten. Indien beschermde soorten verwacht worden is nader onderzoek noodzakelijk. Er zijn plannen om een leegstaande boerderij te renoveren en opnieuw in gebruik te nemen aan de Scholtemaatweg 7-9 in Winterswijk Ratum. De heer Van Eerden is betrokken bij deze plannen en heeft aan Staring Advies gevraagd om de quickscan natuurtoets uit te voeren.

1.2

Doel

Het doel van de quickscan is om snel te inventariseren of door de geplande ontwikkelingen schade kan ontstaan aan populaties van beschermde soorten flora en/of fauna en hoe deze schade beperkt of gecompenseerd kan worden. Tijdens de uitvoering van het verkennende natuuronderzoek is het (potentieel) voorkomen van beschermde soorten planten en dieren op de locatie nagegaan. Op basis van dit onderzoek is bepaald of de geplande activiteiten leiden tot een negatief effect op beschermde natuurgebieden of plant- en diersoorten. Hierbij wordt ook bepaald of nadere toetsing of vergunningsaanvraag in het kader van de Wet natuurbescherming aan de orde is.

Pagina 4

2 Gebiedsbeschrijving en geplande werkzaamheden 2.1

Gegevens plangebied

Locatie: Plaats: Gemeente: Provincie:

2.2

Scholtemaatweg 7-9 Winterswijk Ratum Winterswijk Gelderland

Beschrijving van het plangebied

Het plangebied betreft een perceel met een boerderij, schoppe (schuur) en oprijlaan, gelegen in het buitengebied van het Winterswijkse buurtschap Ratum (zie figuur 1). Het plangebied betreft een lijnvormig bosperceel welke is ontstaan uit een overgroeide oprijlaan, een zeer oude houten schoppe en een zeer oude leegstaande boerderij. Rond de boerderij en schoppe is voornamelijk grasland aanwezig. Tussen de schoppe en de Scholtemaatweg is een overgroeide oprijlaan aanwezig, welke nu bestaat uit een verwilderd bosperceel. Er is geen verharding aanwezig in het plangebied. Langs het bosperceel zijn enkele greppels aanwezig (zie figuur 2 en bijlage 1). Direct ten noorden van het erf ligt een sloot die vaak watervoerend is. De directe omgeving van het plangebied bestaat uit de Scholtemaatweg met bermen en agrarisch grasland (zie figuur 2 en bijlage 1).

2.3

Beschrijving van het onderzoeksgebied

Om het eventuele verstorend effect van de geplande ruimtelijke ontwikkeling op beschermde natuurwaarden in de directe omgeving van het plangebied (externe werking) in te kunnen schatten is een groter gebied onderzocht dan het plangebied zelf. Het onderzoeksgebied, met daarbinnen het plangebied, wordt bepaald door verharding, woonerven met bebouwing, openbare groenstroken, hobbyweiden en agrarisch grasland.

2.4

Geplande werkzaamheden

Er zijn plannen om de leegstaande boerderij te renoveren zodat deze weer geschikt wordt voor bewoning. Hiertoe moet er tevens een oprit van de Scholtemaatweg naar de boerderij worden gerealiseerd, alsmede parkeerruimte nabij de boerderij. De schoppe zal weer als schuur in gebruik genomen worden.

Pagina 5

Duitsland

Ratum

Winterswijk

Figuur 1. Globale ligging van het plangebied (rood). Bron: Provincie Gelderland (2019).

Figuur 2. Luchtfoto van het onderzoeksgebied (blauw) met daarbinnen het plangebied (rood). Bron: Provincie Gelderland (2019).

Pagina 6

3 Beschermde status plangebied 3.1

Gebiedsbescherming

In Nederland bestaat het Natuurnetwerk Nederland. Dit is een netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden. Het netwerk moet natuurgebieden beter verbinden met elkaar en met het omringende agrarisch gebied. In paragraaf 3.2 wordt het plangebied behandeld in relatie tot de bescherming van het Natuurnetwerk Nederland (NNN). De Wet natuurbescherming gaat over gebiedsbescherming en soortenbescherming. Wat betreft de gebiedsbescherming beschermt de Wet natuurbescherming Natura 2000gebieden. Dit is een Europees, samenhangend netwerk van beschermde natuurgebieden. In paragraaf 3.3 wordt het plangebied behandeld in relatie tot de bescherming van Natura 2000-gebieden.

3.2

Natuurnetwerk Nederland

3.2.1 Conclusie Het plangebied ligt in het NNN. De kernkwaliteiten van het NNN worden mogelijk aangetast. Er dient een verdere toetsing uitgevoerd te worden.

3.2.2 Gelders Natuurnetwerk De gebieden van het Natuurnetwerk Nederland wordt in de provincie Gelderland het Gelders Natuurnetwerk genoemd. In het Gelders Natuurnetwerk komen twee natuurcategorieën voor: het Gelders Natuurnetwerk (GNN) en de Gelderse Groene Ontwikkelingszone (GO). Gelders Natuurnetwerk (GNN) Het GNN bestaat uit alle bestaande natuur en een zoekgebied voor nog te realiseren nieuwe natuur. In het GNN geldt: in de basis hier geen nieuwe initiatieven. Er zijn enkele uitzonderingen mogelijk. Dat zijn ontwikkelingen van een groot algemeen of provinciaal belang of waarvoor - overtuigend gemotiveerd – geen alternatieven bestaan. Voor dergelijke uitzonderingen gelden specifieke spelregels die garanderen dat het Gelders Natuurnetwerk in stand blijft (het nee, tenzij principe). Dat betekent dat hier geen ruimte is voor nieuwe projecten die de aanwezige en potentiële natuurwaarden significant aantasten. Groene Ontwikkelzones (GO) De GO is een gebied waar partners en partijen worden uitgenodigd om actief 'groene' doelen mee te helpen realiseren. Er is in dit gebied ruimte voor de verdere ontwikkeling van bestaande en bij het gebied behorende bedrijvigheid of bewoning. Afhankelijk van het

Pagina 7

type en de schaal van de ontwikkeling vraagt de provincie om een (extra) bijdrage te leveren aan de GO.

3.2.3 Plangebied Het plangebied ligt deels in het GNN en deels in een GO (zie figuur 3). Het bosperceel maakt geheel deel uit van het Gelders natuurnetwerk (GNN). Dit betekent dat hier slechts bij uitzondering ruimte is voor nieuwe initiatieven. Indien de nieuwe toegangsweg door het bosperceel wordt aangelegd, zullen er bomen gekapt moeten worden. Indien de nieuwe toegangsweg langs het bosperceel wordt aangelegd in plaats van er doorheen, is er geen sprake van aantasting van het GNN. De boerderij, de schoppe en het erf liggen niet in het GNN maar wel in de Groene Ontwikkelingszone (GO), evenals de aan te leggen toegangsweg, indien deze langs het bosperceel wordt aangelegd. In de GO is wel ruimte voor ruimtelijke ontwikkeling, maar hiervoor is een vergunningsaanvraag noodzakelijk.

Figuur 3. Ligging van het plangebied (rood) ten opzichte van het Gelders Natuurnetwerk en Groene Ontwikkelingszone, bron: Provincie Gelderland 2019.

Pagina 8

3.3

Natura 2000

3.3.1 Conclusie Er vinden geen ruimtelijke ingrepen plaats in of nabij een Natura 2000-gebied. Door de aard en de beperkte omvang van de activiteiten en door de afstand tussen het plangebied en het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied ‘Rijntakken’ en overige Natura 2000-gebieden worden geen significante negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen en ontwikkelingsopgaven verwacht door directe verstoringsfactoren als oppervlakteverlies of versnippering. Ook significante negatieve effecten door indirecte verstoringsfactoren als verontreiniging, verdroging, geluidsverstoring of lichtverstoring zijn op voorhand uit te sluiten, met uitzondering van stikstofdepositie. Een AERIUS1-berekening zal uitwijzen of er significante negatieve effecten zijn.

3.3.2 Natura 2000 De Europese Unie heeft een zeer gevarieerde en rijke natuur, die van grote biologische, esthetische en economische waarde is. Om deze natuur te behouden heeft de Europese Unie het initiatief genomen voor Natura 2000. Dit is een samenhangend netwerk van beschermde natuurgebieden. De Wet natuurbescherming beschermt onder andere Natura 2000-gebieden. Voor activiteiten die significante, negatieve effecten hebben op de kernkwaliteiten van een Natura 2000-gebied is een vergunning nodig.

3.3.3 Plangebied Er zijn plannen voor opnieuw bewoonbaar maken van een leegstaande boerderij. Het plangebied ligt niet in een Natura 2000-gebied. Het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied ‘Willinks Weust’ ligt op circa 1,7 kilometer afstand van het plangebied. Ook de Duitse Natura 2000-gebieden ‘Berkel’ (niet afgebeeld) en ‘Moore und Heiden des westlichen Münsterlandes’ (niet afgebeeld) liggen in de omgeving van het plangebied, vanaf circa 5,4 kilometer afstand. Overige Natura 2000-gebieden, waaronder ‘Wooldse veen’ (niet afgebeeld), ‘Bekendelle’ en ‘Korenburgerveen’ liggen op grotere afstand, namelijk circa 7 tot 10 kilometer van het plangebied. Er vinden geen ruimtelijke ingrepen plaats in of nabij een Natura 2000-gebied. Door de aard en de omvang van de activiteiten en door de afstand tussen het plangebied en het Natura 2000-gebied ‘Willinks Weust’ en overige Natura 2000-gebieden worden geen significante negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen en ontwikkelingsopgaven verwacht door directe verstoringsfactoren als oppervlakteverlies of versnippering.

Het rekeninstrument berekent de stikstofdepositie als gevolg van projecten en plannen op Natura 2000-gebieden. Voor alle gebieden en sectoren AERIUS rekent voor alle stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden en voor alle sectoren die stikstof uitstoten, waaronder landbouw, industrie en verkeer & vervoer. 1

Pagina 9

Door de aard en omvang van de activiteiten, de relatief grote afstand en het ontbreken van een ecologische binding zijn ook significante negatieve effecten door indirecte verstoringsfactoren als verontreiniging, verdroging, geluidsverstoring of lichtverstoring op voorhand uit te sluiten, met uitzondering van stikstofdepositie. De geplande ruimtelijke ontwikkeling heeft mogelijk een negatief effect op de instandhoudingsdoelen van de nabijgelegen Natura 2000-gebieden door stikstofdepositie. Een AERIUS-berekening zal moeten uitwijzen of er significante negatieve effecten zijn. Stikstofdepositie Stikstof is één van de grootste obstakels bij de realisatie van de Natura 2000-doelen. In veel Natura 2000-gebieden, waaronder ook ‘Willinks Weust’, is de overbelasting door stikstofdepositie een groot probleem voor de realisatie van de instandhoudingsdoelstellingen. Het gaat daarbij om de gevolgen van stikstofdepositie afkomstig uit de landbouw, het verkeer en de industrie op voor stikstof gevoelige habitats. Een aantal van de habitattypen in de nabijgelegen Natura 2000-gebieden ‘Willinks Weust’ en ‘Korenburgerveen’ zijn zeer gevoelig voor depositie van stikstof (bron: https://www.synbiosys.alterra.nl/natura2000). Met het wegvallen van de PAS is er geen ontwikkelruimte meer voor activiteiten.

Er moet cijfermatig onderbouwd worden dat de depositie in Natura 2000-gebieden gelijk blijft of afneemt. Voor Duitse Natura 2000-gebieden geldt een ander toetsingskader. Voor Duitse Natura 2000-gebieden kan de Duitse methode gehanteerd worden voor de beoordeling van de gevolgen van de toename van stikstofdepositie. Volgens die methode worden effecten alleen in beschouwing genomen indien de depositie door het project meer dan 7,14 mol/ha/jaar is. Gezien de beperkte omvang van de geplande activiteiten wordt niet verwacht dat de stikstofdepositie boven dit getal uitkomt. Realisatiefase De tijdelijke toename van verkeer (tijdens de bouwfase) kan resulteren in extra emissie van stikstof op nabijgelegen gevoelige habitats. Significante negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen door stikstofdepositie zijn zonder AERIUS-berekening niet op voorhand uit te sluiten. Gebruiksfase Er is sprake van een permanente toename van stikstofdepositie door de ingebruikname van de boerderij. Mogelijk heeft dit effect op het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied ‘Willinks Weust’ en overige Natura 2000-gebieden in de omgeving. Significante negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen door stikstofdepositie zijn zonder AERIUSberekening niet op voorhand uit te sluiten.

Pagina 10

Korenburgerveen

Willinks Weust

Bekendelle

Figuur 4. Ligging van het plangebied (rood omcirkeld) ten opzichte van de 2000-gebieden ‘Willinks Weust’, ‘Bekendelle’ en ‘Korenburgerveen’, bron: provincie Gelderland (2019).

Pagina 11

4 Beschermde soorten plangebied 4.1

Methode

Het verzamelen van gegevens heeft op twee manieren plaatsgevonden: via een literatuuronderzoek en een gericht veldonderzoek.

4.1.1 Literatuuronderzoek Ter ondersteuning van het veldonderzoek werd de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) geraadpleegd. Deze database geeft informatie over waarnemingen van beschermde en zeldzame planten en dieren in Nederland. In de NDFF zijn uitsluitend gevalideerde gegevens opgeslagen. De NDFF is de meest complete databank voor de actuele verspreiding van Nederlandse flora en fauna met meer dan 100 miljoen waarnemingen. De databank wordt dagelijks aangevuld met recente waarnemingen. In de NDFF is voor het onderzoeksgebied gezocht naar waarnemingen van beschermde soorten.

4.1.2 Veldonderzoek Een onderzoeker van Staring Advies onderzocht het plangebied om een inschatting te maken van de beschermde soorten die aanwezig zijn en om beschermde flora en fauna waar te nemen (zie tabel 1).

Onderzoeker Bezoekronde R. Top

1

Datum

Tijd

Weersomstandigheden

6-12-2019

10:15 uur

Bewolkt, regenachtig, 4°C, wind 4 Bft

Tabel 1. Veldonderzoek.

Pagina 12

4.2

Resultaten

Deze paragraaf bespreekt de resultaten van het literatuuronderzoek en het veldonderzoek.

4.2.1 Literatuuronderzoek Flora De NDFF maakt voor de omgeving van het plangebied geen melding van het voorkomen van beschermde plantensoorten. Broedvogels De NDFF maakt voor de omgeving van het plangebied melding van diverse beschermde vogelsoorten. Een deel van de waarnemingen betreft overvliegende vogels zonder binding met het gebied. Een deel van de vogelsoorten kan wel een territorium bezetten in het plangebied of in de directe omgeving hiervan, waardoor ze gebruik kunnen maken van het plangebied. De NDFF maakt melding van de boomvalk, bosuil, buizerd, gierzwaluw, havik, huismus, kerkuil, ooievaar, ransuil, roek, sperwer, steenuil en wespendief, waarvan de vaste rust- en verblijfplaatsen en nestlocaties jaarrond beschermd zijn. Zoogdieren De NDFF maakt voor de omgeving van het plangebied melding van een aantal beschermde zoogdiersoorten. Het betreft de volgende soorten: 

Nationaal beschermde soorten: boommarter, bosmuis, dwergmuis, dwergspitsmuis, eekhoorn, egel, grote bosmuis, haas, huisspitsmuis, ondergrondse woelmuis, ree, rosse woelmuis, steenmarter, veldmuis en waterspitsmuis2. Europees beschermde soorten (Habitatrichtlijn): gewone dwergvleermuis, laatvlieger en rosse vleermuis.

Amfibieën, reptielen en vissen De NDFF maakt voor de omgeving van het plangebied melding van het voorkomen van de volgende beschermde amfibieën-, reptielen- en vissoorten.  

Nationaal beschermde soorten: bastaardkikker, beekprik, bruine kikker, gewone pad, hazelworm, kleine watersalamander en levendbarende hagedis2. Europees beschermde soorten (Habitatrichtlijn): heikikker, kamsalamander en poelkikker.

2 Deze soorten zijn, met uitzondering van de beekprik, boommarter, eekhoorn, grote bosmuis, hazelworm,

kleine watersalamander, steenmarter en waterspitsmuis, in de provincie Gelderland vrijgesteld van de verboden als bedoeld in artikel 3.10, eerste lid, onderdelen a en b, bij ruimtelijke ontwikkelingen.

Pagina 13

Ongewervelde dieren De NDFF maakt voor de omgeving van het plangebied melding van het voorkomen van de volgende beschermde ongewervelde diersoorten. 

Nationaal beschermde soorten: bosbeekjuffer, grote vos, grote weerschijnvlinder, iepenpage en kleine ijsvogelvlinder.

Pagina 14

4.2.2 Veldonderzoek In deze paragraaf worden per soortgroep de resultaten van het veldonderzoek besproken. Flora Het plangebied betreft een leegstaande boerderij met oude schoppe op een erf en een achterliggend langwerpig bosperceel. De boerderij verkeert in een verwaarloosde staat en is voorzien van een pannendak zonder beschot of isolatie. Op of in deze boerderij is geen vegetatie aangetroffen. De tuin bestaat uit vermoedelijk gemaaid grasland. Behalve een paardenkastanje is er in de tuin geen opgaande vegetatie aanwezig. Rond de schoppe zijn wat algemene plantensoorten van ruderale en voedselrijke omstandigheden aanwezig, zoals deze ook grotendeels zijn terug te vinden in het achterliggende bosperceel. In het plangebied zijn onder anderen de volgende planten aangetroffen: braam sp., grote muur, look-zonder-look, ridderzuring, wilde kamperfoelie en zevenblad. In het bosperceel is onder anderen hulst, wilg sp. en zomereik aangetroffen. De NDFF (zie paragraaf 4.2.1) maakt geen melding van het voorkomen van beschermde plantensoorten voor de omgeving van het plangebied. Beschermde plantensoorten worden in het plangebied ook niet verwacht, door het ontbreken van geschikte groeiplaatsen. De samenstelling van de aangetroffen flora en vegetatie en de daarvan afgeleide inschatting van de voedselrijkdom, bodemgesteldheid en het ontbreken van geschikte groeiplaatsen bevestigen dit.

Broedvogels Een volledige broedvogelkartering heeft niet plaatsgevonden. Tijdens het veldbezoek zijn in en rond het plangebied de volgende vogelsoorten aangetroffen: boomklever, kerkuil, merel en roodborst. In de boerderij zijn voorts sporen gevonden van boerenzwaluw (nesten), houtduif (veren), kerkuil (veren en braakballen) en steenuil (overleden exemplaar). In de schoppe zijn meerdere nesten aangetroffen van onbekende vogelsoorten (zie foto 1). Het bosperceel heeft op enkele plaatsen een goed ontwikkelde ondergroei en biedt geschikte nestlocaties voor soorten als boomklever, grote bonte specht, merel, pimpelmees, roodborst, vink en winterkoning. De boerderij en schoppe bieden geschikte nestlocaties voor soorten als boerenzwaluw, huismus, kerkuil en steenuil.

Foto 1. Vogelnest van mogelijk winterkoning in schoppe (foto: R. Top).

Pagina 15

Jaarrond beschermde nesten Tijdens het veldbezoek zijn in het plangebied een kerkuil en een (dode) steenuil aangetroffen, dit betreft vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten. De NDFF vermeldt voor de omgeving van het plangebied de boomvalk, bosuil, buizerd, gierzwaluw, havik, huismus, kerkuil, ooievaar, ransuil, roek, sperwer, steenuil en wespendief, waarvan de vaste rust- en verblijfplaatsen beschermd zijn (zie paragraaf 4.2.1). Tijdens het veldbezoek zijn in de boerderij de kerkuil en steenuil waargenomen. Andere soorten met jaarrond beschermde nesten zijn niet aangetroffen, maar een deel van deze soorten (zoals gierzwaluw) kunnen in december niet meer worden aangetroffen omdat deze in de winter niet in Nederland verblijven. Verder werd het waarnemen van soorten bemoeilijkt door de gure en natte weersomstandigheden. Boomvalk, bosuil, buizerd, havik, ransuil, sperwer, wespendief Tijdens het veldbezoek is geen van deze soorten waargenomen in het onderzoeksgebied. Ook zijn er geen sporen, zoals plukplaatsen, uitwerpselen, veren of prooiresten van deze soorten waargenomen. Uit de NDFF blijkt dat al deze soorten regelmatig verspreid in de regio worden waargenomen en ook verspreid in de regio broedlocaties hebben. Uit het plangebied zelf zijn geen broedlocaties bekend. In de paardenkastanje en het bosperceel in het plangebied zijn geen recent gebruikte nesten aangetroffen.

Het betreft echter geen gericht onderzoek tijdens het broedseizoen van deze soorten. Door de begroeiing en weersomstandigheden waren eventueel aanwezige nesten/horsten ook niet volledig te inspecteren. De opgaande groenstructuren zijn in principe wel geschikt als nestlocatie voor deze soorten. Het kan dan ook niet geheel uitgesloten worden dat één of meerdere van deze soorten in het plangebied broedt. Gierzwaluw De oude boerderij zou geschikte nestelplaatsen kunnen bieden voor de gierzwaluw, maar worden niet verwacht omdat deze koloniebroeder rond Winterswijk uitsluitend in de bebouwde kom broedt. Broedlocaties in het buitengebied zijn zeldzaam in Nederland. Bovendien biedt de boerderij door de eenvoudige bouwwijze weinig geschikte nestplaatsen. Nesten van gierzwaluwen worden derhalve niet verwacht. Foeragerende exemplaren kunnen wel boven het plangebied vliegen, maar het plangebied maakt geen onderdeel uit van de functionele leefomgeving van de gierzwaluw. Huismus De oude boerderij is voorzien van een pannendak en andere kieren en gaten, die geschikt kunnen zijn voor de huismus als nestlocaties. Tijdens het veldbezoek zijn geen huismussen waargenomen, maar volgens de NDFF zijn er wel vastgestelde territoria van huismussen op een boerenerf op minder dan 400 meter afstand van het plangebied.

De overige delen van het plangebied kunnen deel uitmaken van het functioneel leefgebied van de huismus, zoals de schoppe en de rand van het bosperceel als verblijfplaatsen en het erf als foerageergebied. Derhalve kan niet worden uitgesloten dat het plangebied deel uitmaakt van het functioneel leefgebied van de huismus.

Pagina 16

Grote gele kwikstaart Uit de omgeving van het plangebied zijn diverse waarnemingen van de grote gele kwikstaart bekend (bron: NDFF), tot op een afstand van minder dan 100 meter. Beken en andere waterlopen zijn de belangrijkste habitat voor de grote gele kwikstaart, waarbij als broedlocatie vrijwel altijd een sluis, watermolen, stuw of ander bouwwerk nabij het water wordt uitgekozen. De waarnemingen uit de directe omgeving van het plangebied concentreren zich langs de Ratumse Beek, waarvan de loop zich circa 100 meter ten noorden van het plangebied bevindt. In het plangebied ontbreken geschikte nestlocaties. Deze soort kan het plangebied incidenteel gebruiken als foerageergebied, maar door de aanwezigheid van voldoende alternatieve foerageermogelijkheden is het plangebied niet van essentieel belang als leefgebied voor de grote gele kwikstaart. Kerkuil In de boerderij is een kerkuil aangetroffen. De uil verbleef in de boerderij en vloog naar buiten toen deze tijdens het onderzoek in de boerderij verstoord werd. In de boerderij werd een groot aantal braakballen en ontlasting van de kerkuil aangetroffen, nabij de schouw (zie foto 2). Op basis van deze waarneming en sporen kan worden geconcludeerd dat de kerkuil in de boerderij een vaste verblijfplaats heeft in en rond de schouw.

Foto 2. Schijtsporen en braakballen van kerkuil in de boerderij (foto: R. Top).

Ooievaar Volgens de NDFF zijn er enkele waarnemingen van ooievaars in de omgeving van het plangebied. Dit betreft vooral overvliegende en foeragerende exemplaren. Uit de omgeving van plangebied zijn geen broedlocaties van ooievaars bekend. In het plangebied zelf zijn de goed herkenbare ooievaarsnesten, die zich vaak op daken of speciale ooievaarspalen bevinden, niet aangetroffen. Incidenteel zouden ooievaars bij het plangebied kunnen foerageren, maar het plangebied maakt geen deel uit van het essentiële leefgebied van de ooievaar.

Pagina 17

Roek Volgens de NDFF zijn er enkele waarnemingen van roeken in de omgeving van het plangebied, vooral langs de Ratumseweg op een afstand van 400 meter en meer ten zuidwesten van het plangebied. Dit betreft waarschijnlijk groepen foeragerende roeken. In het plangebied zijn de goed herkenbare groepen nesten niet aangetroffen. Incidenteel zou een groep roeken bij het plangebied kunnen foerageren, maar het plangebied maakt geen deel uit van het essentiële leefgebied van de roek. In de gemeente Winterswijk ontbreekt de roek momenteel alsbroedvogel. Steenuil In een raamkozijn aan de voorzijde van de boerderij is een dode steenuil aangetroffen (zie foto 3). Mogelijk kon deze uil niet meer wegkomen nadat deze tussen het raam en een plank terecht was gekomen. In en tegen zowel de boerderij als de schoppe zijn geschikte nestellocaties aanwezig voor de steenuil. Het erf en de omliggende graslanden zijn geschikt als foerageergebied voor de steenuil, waarbij de op het erf aanwezige paaltjes en andere structuren geschikt zijn als uitkijkpunt. De NDFF bevestigt het voorkomen van de steenuil op diverse boerenerven in de nabije omgeving van het plangebied. Zeer waarschijnlijk maakt het plangebied (met name het erf) deel uit van het leefgebied van de steenuil en mogelijk vindt de steenuil ook broedlocaties op het erf in het plangebied.

Foto 3. Dode steenuil in een raamkozijn de boerderij (foto: R. Top).

Overige vogelsoorten waarvan de nesten jaarrond beschermd zijn, worden niet in het plangebied verwacht door het ontbreken van geschikte nestgelegenheden. Grondgebonden zoogdieren Tijdens het veldbezoek zijn er, behalve een groot aantal braakballen van de kerkuil, geen (sporen van) beschermde zoogdieren aangetroffen in het plangebied. Het plangebied kan dienen als leefgebied voor grondgebonden zoogdieren zoals boommarter, bunzing, das, eekhoorn, egel, haas, konijn, ree, steenmarter, wezel en algemene (spits-)muizensoorten.

Pagina 18

De aanwezigheid van een deel van deze soorten wordt bevestigd door de NDFF. Daarnaast vermeldt de NDFF de grote bosmuis en de waterspitsmuis voor de omgeving van het plangebied. Voor bovenstaande soorten geldt, met uitzondering van de boommarter, bunzing, das, eekhoorn, grote bosmuis, steenmarter, waterspitsmuis en wezel, in Gelderland vrijstelling bij ruimtelijke ontwikkelingen. Het plangebied en de directe omgeving zijn ongeschikt als leefgebied voor overige strikt beschermde soorten. De NDFF bevestigt de afwezigheid van overige strikt beschermde grondgebonden zoogdieren voor de omgeving van het plangebied (zie paragraaf 4.2.1). Boommarter Uit de omgeving van het plangebied zijn waarnemingen bekend van de boommarter, zoals in het gebied Beerninkhoek op circa 300 meter van het plangebied (bron: NDFF). Overdag gebruiken boommarters verschillende type slaapplaatsen: boomholtes, roofvogelnesten, heksenbezems, (brede) takken en holen onder de grond van vos, das of konijn. De boomholtes die gebruikt worden zijn uitgehakt door zwarte of groene specht of door inrotting ontstaan. Soms zitten boommarters ook in huizen of schuren in of in de directe omgeving van bos. Tijdens het veldbezoek zijn op de zolder van de leegstaande boerderij sporen gevonden van marterachtigen in de vorm van nesten, uitwerpselen en prooiresten (veren).

Dit duidt op het gebruik van het onderzoeksgebied als vaste rust- of verblijfplaats. Waarschijnlijk gaat het hier echter om sporen van een steenmarter, aangezien de boerderij weliswaar aan het einde van een langwerpig bosperceel staat, maar zich toch op enige afstand van het bosgebied bevindt. Verblijfplaatsen van de boommarter bevinden zich waarschijnlijk in grotere bospercelen, maar het is niet uit te sluiten dat er zich in het bosperceel binnen het plangebied ook verblijfplaatsen van boommarters bevinden, bijvoorbeeld in holten in bomen. Gebruik van het plangebied door een rondzwervend exemplaar wordt ook wel verwacht. Das Het plangebied is marginaal geschikt als leefgebied voor de strikt beschermde en verstoringsgevoelige das, met name het bosperceel en de randen daarvan. Tijdens het veldbezoek zijn echter geen sporen als wissels, krabsporen, uitwerpselen, haren of graafsporen waargenomen in het plangebied. Ook zijn er geen dassenburchten in het plangebied en de directe omgeving aangetroffen. Uit het onderzoeksgebied zijn bovendien geen waarnemingen van vaste verblijfplaatsen (burchten), en slechts een enkele waarneming van de das op een afstand van circa 2 kilometer afstand bekend (bron: NDFF). Incidenteel gebruik door een enkel rondzwervend exemplaar is mogelijk, maar verblijfplaatsen of een essentieel leefgebied wordt niet verwacht in het plangebied.

Eekhoorn Er zijn diverse waarnemingen van de strikt beschermde eekhoorn bekend uit de omgeving van het plangebied (bron: NDFF). Het bosperceel in het plangebied is geschikt als leefgebied voor de eekhoorn. Er zijn geen eekhoorns of gebruikssporen van eekhoorns waargenomen tijdens het veldbezoek. Ook zijn er geen eekhoornnesten in de bomen in het plangebied waargenomen. Het was echter niet mogelijk het gehele bosperceel te

Pagina 19

inspecteren op eekhoornnesten tijdens het veldbezoek en het is niet uitgesloten dat er zich eekhoornnesten bevinden in dit deel van het plangebied, dat directe aansluiting heeft op bomenrijen en bosgebieden waar de eekhoorn volgens de NDFF is waargenomen. Grote bosmuis Er zijn verspreide waarnemingen van de strikt beschermde grote bosmuis bekend uit de omgeving van het plangebied (bron: NDFF). Dit betreft zowel waarnemingen van individuen als waarnemingen uit braakbalonderzoek. De grote bosmuis komt voor in allerlei soorten biotopen, mits er enige dekking is zoals lage begroeiing of verspreid liggende stenen. Verblijfplaatsen van de grote bosmuis worden voornamelijk in bossen, boomgaarden, akkerranden, beboste tuinen en hagen aangetroffen. Incidentele waarnemingen zijn ook, en dan voornamelijk in de winter, in kleine agrarische opstallen en tuinhuisjes vastgesteld. Hij heeft een voorkeur voor oude open eiken- en beukenbossen, met een uitgebreide struiklaag en weinig ondergroei. Het bosperceel binnen het plangebied, en de randen daarvan, zijn deels geschikt als leefgebied voor de grote bosmuis en het voorkomen van deze soort kan hier niet worden uitgesloten. Kleine marterachtigen Van de kleine marterachtigen bunzing, hermelijn en wezel zijn enkele verspreide waarnemingen bekend op een afstand van 1 kilometer of meer (bron: NDFF).

De bunzing komt voor in allerlei verschillende landschapstypen, maar zijn voorkeur gaat uit naar een kleinschalig landschap met voldoende schuilmogelijkheden en water in de buurt. Dit kunnen oeverbegroeiingen, droge sloten, heggen, houtwallen, bosranden en akkerranden zijn, maar ook meer waterrijke gebieden zoals rietvelden of moerasgebieden. Daarnaast komt hij ook voor in vrij open terreinen, zoals weidegebieden met sloten (bron: Zoogdiervereniging). De overige kleine marterachtigen hermelijn en wezel komen in vergelijkbare landschapstypen voor, maar zijn over het algemeen minder gebonden aan waterrijke gebieden. Het plangebied is geschikt als foerageergebied voor kleine marterachtigen, doordat er sprake is van een halfopen landschap met allerlei verschillende structuren die dekking bieden. Geschikte verblijfplaatsen voor deze soorten zijn aanwezig in de vorm van takkenhopen, bosranden, greppels, stapels dakpannen en in de schoppe, waar allerlei goederen in opgeslagen worden. Ook de boerderij zelf kan verblijfplaatsen bieden aan kleine marterachtigen. Foerageergebieden en nestplaatsen van kleine marterachtigen zijn derhalve niet uit te sluiten in het plangebied. Steenmarter Uit de omgeving van het plangebied zijn verspreide waarnemingen van de steenmarter bekend (bron: NDFF).

Steenmarters gebruiken hooizolders, loze ruimtes onder het dak, schuurtjes en dergelijke, als verblijfplaats. Een steenmarter heeft binnen zijn territorium verscheidene verblijfplaatsen. In de oude boerderij zijn op meerdere plaatsen op de aanwezige zolders sporen van marters gevonden, die waarschijnlijk duiden op aanwezigheid van de steenmarter. Er is een aanzienlijk hoeveelheid uitwerpselen aangetroffen, waarvan een deel verse ontlasting betrof. Ook zijn er prooiresten in de vorm van duivenveren aangetroffen, en bevinden er zich zeker vijf nesten van marters op de

Pagina 20

westelijke zolder (zie foto’s 4 en 5). Gezien de grote hoeveelheid uitwerpselen en nesten is de boerderij in het plangebied mogelijk een essentiële verblijfplaats van de steenmarter. Het overige deel van het plangebied kan onderdeel vormen van het leefgebied van de steenmarter en hier kunnen zich nog andere verblijfplaatsen bevinden, bijvoorbeeld in de schoppe.

Foto’s 4 en 5. Verse ontlasting en nest van vermoedelijk steenmarter (foto: R. Top).

Waterspitsmuis Er zijn waarnemingen van de strikt beschermde waterspitsmuis bekend uit de omgeving van het onderzoeksgebied. Dit betreft voornamelijk waarnemingen uit braakbalonderzoek (bron: NDFF). De waterspitsmuis komt voor in en langs schoon, niet te voedselrijk, vrij snel stromend tot stilstaand water (beken, sloten, plassen en daar waar grondwater opwelt) met een behoorlijk ontwikkelde watervegetatie en ruig begroeide oevers. Dit habitat ontbreekt in het onderzoeksgebied en verblijfplaatsen van de waterspitsmuis worden dan ook hier niet verwacht. Vleermuizen De NDFF maakt voor de omgeving van het plangebied melding van het voorkomen van de volgende vleermuissoorten: gewone dwergvleermuis, laatvlieger en rosse vleermuis (zie paragraaf 4.2.1). In zowel de buitenmuren als de binnenmuren van de boerderij zijn diverse scheuren en kieren aanwezig, waar gebouwbewonende vleermuizen zoals gewone dwergvleermuis, gewone grootoorvleermuis en laatvlieger verblijfplaatsen kunnen vinden. Door de afwezigheid van spouwmuren en isolatie worden hier geen winterverblijfplaatsen verwacht, maar andere soorten verblijfplaatsen zoals zomerverblijfplaatsen en kraamverblijfplaatsen kunnen niet worden uitgesloten.

Pagina 21

Foto’s 4 en 5. Scheuren en andere structuren bieden verblijfplaatsen voor vleermuizen (foto: R. Top).

In het bosperceel zijn bomen met holten aanwezig, welke geschikt kunnen zijn als verblijfplaats voor boombewonende vleermuissoorten als de rosse vleermuis en de ruige dwergvleermuis. De groene structuren, met name de bosranden langs het plangebied, kunnen tevens dienen als foerageergebied voor soorten als gewone en ruige dwergvleermuis, gewone grootoorvleermuis en laatvlieger. De boerderij zelf kan door de grootoorvleermuis gebruikt worden als foerageergebied. In de boerderij zijn op enkele plaatsen afgebeten vlindervleugels aangetroffen, die kunnen duiden op een foerageerplaats van grootoorvleermuizen. Vliegroutes van vleermuizen worden in of langs het plangebied niet verwacht, aangezien en geen sprake is van doorgaande lijnvormige structuren. In de directe omgeving van het plangebied zijn meerdere lijnvormige structuren zoals bosranden en bomenrijen aanwezig die geschikt zijn als vliegroutes. Amfibieën Tijdens het veldbezoek zijn geen amfibieën aangetroffen. De NDFF meldt de bastaardkikker, bruine kikker, gewone pad, heikikker, kamsalamander, kleine watersalamander en poelkikker voor de omgeving van het plangebied (zie paragraaf 4.2.1). In het plangebied zelf is geen open water aanwezig dus voortplantingsplaatsen voor amfibieën worden niet verwacht.

In de omgeving van het plangebied zijn wel enkele beken en een aantal poelen aanwezig, welke geschikt zijn als voortplantingsbiotoop van diverse amfibieën, wat ook wordt bevestigd door de NDFF. Het bosperceel inclusief het gebied achter de schoppe, waar materialen liggen opgeslagen, is geschikt als landbiotoop voor een deel van de genoemde amfibieën. Voor de genoemde soorten, met uitzondering van

Pagina 22

de heikikker, kamsalamander en poelkikker, geldt in provincie Gelderland vrijstelling bij ruimtelijke ontwikkelingen. Overige beschermde amfibieënsoorten worden hier niet verwacht door het ontbreken van geschikt leefgebied en het ontbreken van populaties in de omgeving van het plangebied. Heikikker Er zijn waarnemingen van de strikt beschermde heikikker bekend uit een aantal poelen op circa 800 meter ten noorden van het plangebied (bron: NDFF). Geschikt landhabitat voor de heikikker bestaat uit onder andere hoogwatervrije ruige oeverhoekjes (rivierengebied) of bos in de nabijheid van de voortplantingswateren. Heikikkers zijn zeer plaatstrouw in het landhabitat en verspreiden zich relatief weinig, waarbij wegen een beperkende factor vormen (bron: RAVON.nl). Het bosperceel in het plangebied is potentieel wel geschikt als landhabitat maar gezien de afstand tot het voortplantingsbiotoop wordt de soort hier niet verwacht. Incidenteel zou een zwervend exemplaar van de soort in of langs het plangebied kunnen worden aangetroffen. Van een essentieel leefgebied is geen sprake. Kamsalamander Er zijn waarnemingen van de strikt beschermde kamsalamander bekend uit een aantal poelen vanaf circa 700 meter ten noorden van het plangebied (bron: NDFF).

Geschikt landhabitat voor de kamsalamander bestaat uit onder andere kleinschalige landschapselementen, zoals hagen, houtwallen, rijen knotbomen, en vochtige bosjes. De soort overwintert meestal op land, onder boomstammen, stenen, puin en in ondergrondse holen. Het landhabitat van kamsalamanders bevindt zich meestal op korte afstand (circa 100 meter) van het voortplantingswater, maar bij gebrek aan geschikt landhabitat worden ook wel afstanden tot 1000 meter afgelegd (bron: RAVON). Aan de oostzijde van de Scholtemaatweg liggen op korte afstand van het plangebied nog enkele poelen die geschikt kunnen zijn voor kamsalamander. Het bosperceel in het plangebied is potentieel geschikt als landhabitat. Derhalve kan het niet uitgesloten worden dat het plangebied onderdeel uitmaakt van het leefgebied van de kamsalamander. Poelkikker Er zijn waarnemingen van de strikt beschermde poelkikker bekend uit een aantal poelen op circa 800 meter ten noorden van het plangebied (bron: NDFF). Geschikt landhabitat voor de poelkikker bestaat uit onder andere hoogveen, heide, halfnatuurlijk grasland en laagveen (bron: RAVON). De afstand tussen het voortplantingswater en de overwinteringsplekken bedraagt doorgaans niet meer dan 200 meter (bron: Soortenstandaard Poelkikker, Ministerie van Economische Zaken).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=9cd7b0e5-f01d-485c-8441-1ae9075f0d3f