Ruimtelijke onderbouwing (geanonimiseerd)
Tekst van het document
De lage ligging van ons land en de velen waterwegen en meren maakt dat wateroverlast en overstromingen op de loer liggen, maar onze zomers worden warmer en droger. Daarom gaan we altijd uit van het principe ‘vasthouden – bergen – afvoeren' in onze ruimtelijke plannen. Groen speelt hierin een grote rol en fungeert als het ware als een soort spons. Water infiltreert in de bodem en zorgt voor een verminderde piekbelasting. We zetten in op zichtbaarheid , zodat ruimtelijke functies worden gecombineerd met een verbeterde woonbeleving. Daarnaast is het gemiddelde waterverbruik in Nederland 128 liter per persoon. Schoon drinkwater wordt schaarser, vandaar zullen we stappen zetten om het persoonsgebonden watergebruik te reduceren. 105 5 19-08-2026 Wadi’s De gemeente is verantwoordelijk voor de aanleg van de wadi’s. De wadi’s vormen de ruggengraat van de groene inrichting van het park. De wadi’s worden aangelegd om regenwater dat niet direct in de bodem kan infiltreren tijdelijk op te vangen. Dit water kan vervolgens geleidelijk in de bodem van de wadi’s infiltreren. Het regenwater van de daken van de appartementen en de 2 naastliggende woningen gaat via de hemelwaterafvoeren naar een gezamenlijke ondergrondse leiding richting de wadi’s. De wadi’s bieden de mogelijkheid om een grote diversiteit aan bloemrijke mengsels te zaaien.
Op dit moment worden er voor 9 grondgebonden woningen infiltratiekratten op eigen privéterrein aangelegd met een overstort naar de wadi’s. Wadi’s geven ruimte aan allerlei diertjes en plantjes. Daarnaast zorgen ze voor zichtbaarheid van water en natuur. Op deze manier worden functies gecombineerd met beleving. Dit zet bewoners aan het denken. Wij zijn geen voorstander om de waterberging op eigen terrein te realiseren omdat het niet zichtbaar is als het systeem (bijvoorbeeld door slecht onderhoud) niet meer functioneert. In overleg met de gemeente en het Waterschap is besloten dat alle woningen worden aangesloten op de wadi’s. 106 6 19-08-2026 Tuinen Op verschillende manieren worden bewoners gestimuleerd om te zorgen dat hun tuinen bijdragen aan een goede waterberging en afvoer. Verschillende pakketten bieden opties om de buurt natuur - inclusiever en klimaatbestendiger te maken. standaard pakket Regenwater aan de tuinzijde wordt opgevangen in regentonnen [gebruik voor de planten] met een goede deksel zodat het geen broedplaats voor muggen wordt; We stimuleren bewoners om niet te veel verharding aan te leggen en de tuinen zo groen mogelijk te houden.
Tijdens een informatieavond georganiseerd door House2Start nemen we bewoners mee hoe ze de tuinen groen kunnen inrichten; We passen waterbesparende kranen en douchekoppen toe; De platte daken van bergingen worden voorzien van een sedum vegetatie. Het water wordt lang vastgehouden en gezuiverd, het trekt insecten, vlinders en vogels aan en het helpt tegen de algehele opwarming; Kruipruimtes Onze begane grondvloeren inclusief kruipluik zijn luchtdicht. Wij zijn voorstanders van het in stand houden van kruipruimtes, omdat deze de woning toekomstbestendiger maken tegen het klimaat. In extreme gevallen fungeren de kruipruimtes dan als waterberging. Wij wijzen de bewoners er daarom op dat de kruipruimte leeg moet blijven en dat bij stortbuien er tijdelijk water in de kruipruimte kan staan. Dit is helemaal niet erg. Uiteraard moet in alle gevallen het waterpeil ruim onder de begane grondvloer blijven. Op basis van de gemiddelde hoogste grondwaterstanden (GHG 34,7 +NAP) van TNO en grondwatermeetnet Winterswijk is het niet te verwachten dat er grondwater in de kruipruimtes zal blijven staan. Op 4 november 2025 zat het grondwater 1,4 m -mv. De doorlatendheid van de bodem is slecht tot matig. Op circa 1,5 m -mv zit een slecht doorlatende leemlaag.
Meerdere kleine waterbergingen en meer groen in de wijk zullen samen leiden tot een significante reductie van wateroverlast en risico op waterschade aan de woning en publieke voorzieningen. We verwijzen ook naar de aanbevelingen en opmerkingen uit het waterhuishoudkundige plan van Geofoxx. Vloerpeil in principe 20 tot 30 cm boven kruin toegangsweg. 107 7 19-08-2026 Materiaal en energie Een ander domein van duurzaamheid heeft betrekking op het gebruik van materialen en energie van de woning. We zijn te gast op de aarde en ‘je bent nooit echt eigenaar van materiaal maar zorgt ervoor om het goed door te geven aan de volgende generatie ’. We integreren duurzaamheid in onze bedrijfsvoering en woningbouw niet omdat het moet, maar vanuit intrinsieke motivatie voor een wereld waarin mens, milieu en economie in balans zijn. House2Start wil haar klanten en de bewoners inspireren en enthousiasmeren over duurzaamheid. Dit doen we door het eenvoudig te maken en te vertalen naar gemak, comfort en financieel voordeel. Duurzaamheid mag energie en geld kosten, maar dit mag nooit ten koste gaan van de kwaliteit en betaalbaarheid van de woning. Materiaal We werken samen met ons team en partners doel sturend op duurzaamheid.
De basis hiervoor is in toenemende mate weten welke materialen er in de woning zitten, hoe deze vervaardigd zijn, wat de impact is op het milieu en in welke mate deze hergebruikt kunnen worden. Het is irrelevant om te kiezen voor houtbouw of betonbouw. Beiden hebben een belangrijke rol voor de toekomstige woningbouw in Nederland, dus bij beiden moeten stappen gezet worden om te verduurzamen. We bouwen nu bijna 5% met houten constructies, mocht dat toenemen met 100% dan heb je nog steeds 90% betonbouw. I n sommige gevallen zal houtbouw beter uitkomen op duurzaamheid in andere gevallen beton. We werken waar mogelijk met standaard woonconcepten. De kwaliteit is geborgd. We werken volgens de leidraad van het Het Nieuwe Normaal 108 8 19-08-2026 Milieu-impact MPG: De MPG geeft de milieu-impact van de materialen weer. Per materiaal is de milieu-impact gevat in een Milieu Kosten Indicator (MKI). Het gaat over de gehele levenscyclus van productie tot sloop. De MPG van onze gerealiseerde projecten ligt tussen de 0,494 e n 0,797 voor ons PLUS model. De grondgebonden woningen in het project Ribeslaan zijn afgeleid van het PLUS model. Het verschil is deels te herleiden naar de interpretatie van de invoer van gegevens. Vooral installaties (inclusief zonnepanelen) kunnen heel anders geïnterpreteerd worden.
In het slechtste geval staat die op 0,326 en in het beste geval op 0,178 of te wel een verschil van 0,148. De fundering en draagconstructie draagt nauwelijks bij terwijl dit verreweg de meeste massa heeft. Kleine woningen – zoals hier het geval is – hebben een ongunstige vloer -gevelverhouding en komen daarmee ongunstiger uit terwijl de totale milieu -impact voor onze compacte woning juist veel positiever is! Wij streven naar een MKI van 0,55 volgens HNN 1.1 Nieuwbouw voor woningen < 80 m² BVO. De MPG berekeningen worden via het Madaster-platform gegenereerd (recent beschikbaar). Duurzaamheid en klimaatverandering zijn nauw verwant, maar betekenen niet exact hetzelfde. Als we het hebben over milieu-impact is CO2 uitstoot wel een grote component. CO₂ uitstoot (klimaatverandering): De bouw is verantwoordelijk voor meer dan 10% van de nationale CO2 uitstoot. Het is de vraag hoe de bouwsector het klimaatdoel van 55% CO 2 reductie ten opzichte van 1990 in 2030 gaat halen. W/E adviseurs hebben een landelijke barometer voor nieuwbouw ontwikkeld, hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen persoonsgebonden (jaarlijkse) CO ₂ uitstoot en materiaal gebonden (eenmalig) CO₂ uitstoot. De Global Warming Potential (GWP) toetst in hoeverre de materialen van de woning bijdragen aan de opwarming van de aarde uitgedrukt in kg CO 2.
De CO₂ uitstoot van woningen en gebouwen is tussen 1990 en 2023 met 38% gedaald. Bijna de helft van die daling vond plaats in de laatste 2 jaar. Hiermee komt het doel van 55% in zicht. Nieuwbouwwoningen stoten vanaf 2021 gemiddeld 5kg persoonsgebonden CO2/m² per jaar uit. Terwijl de gemiddelde uitstoot voor materialen en bouw circa 340 kg CO2/m² was. Tot 2030 is het CO₂- budget nog maar 200 kg en dat zal de jaren daarna alleen maar lager moeten worden. De materiaal gebonden milieu impact van ons PLUS model is 157kg CO 2e/m2 . Dat is aanzienlijk lager dan de grenswaarde van 200kg CO2e/m² tot aan 2030. 109 9 19-08-2026 CO2- compensatie door House2Start: De materiaal gebonden uitstoot van de pluswoning (starterswoningen) is 16,69 ton CO 2e. We gaan voor dit project de totale CO₂-uitstoot in beeld brengen. Deze uitstoot gaan wij compenseren met het aanplanten van bomen in Nederland door Viridiair. Viridiair plant bomen op een duurzame manier aan zodat ze niet alleen de functie compensatie hebben, maar ook een positieve impact hebben op biodiversiteit en luchtkwaliteit. Ze worden aangeplant via de BBA -aanplantwijze. De gemiddelde jaarlijkse CO2-opname is 22kg per boom en fijnstof 1.5kg.
Aangezien de bomen niet in productiebossen worden geplant is de levensduur ‘oneindig’, maar we gaan uit van 75 jaar omdat de woning een verwachte levensduur heeft van 75 jaar en de bomen dit in een normale situatie zullen overleven. Materiaalgebruik Herkomst materialen de Circulariteit Indicator is gebaseerd op de Material Circularity Indicator van de Ellen MacArthur Foundation. De totale Materialen Circulariteit Indicator is inclusief correctie op dit moment 48%. Dat is ruim beter dan de > 25% prestatie van HNN. Gezonde materialen: Gezonde materialen worden gedefinieerd als ‘materialen zonder toxische stoffen of waarbij het aandeel toxische stoffen schadelijke grenswaarden niet overschrijdt’. Er is geen geschikte rekenmethodiek. House2Start onderschrijft uiteraard dat we gezonde materialen moeten toepassen. Wij passen in onze woningen geen ongezonde materialen toe. Alle materialen zijn gecertificeerd. 110 10 19-08-2026 Omgang restmateriaal: Bij de realisatie van gebouwen ontstaat restmateriaal. Het voorkomen van restmaterialen is beter dan het (hoogwaardig) verwerken. House2Start werkt alleen met aannemers die vergaande industrialisatie hebben doorgevoerd. Connext werkt met geprefabriceerde elementen voor fundatie, vloeren, wanden en daken. Zowel bij de productie als op de bouw is er nauwelijks sprake van restmaterialen.
Waardebehoud: een circulaire bouwsector is goed voor het milieu, maar heeft ook financiële voordelen. House2Start zet zich in voor waarde behoud van materialen door te sturen op adaptief vermogen, losmaakbaarheid en hergebruik potentieel van de materialen in de woning. Adaptief vermogen: Het adaptief vermogen bepaalt het vermogen van een gebouw om zich aan te passen aan toekomstige behoeften en functies. House2Start richt zich specifiek op de doelgroep starters. Wij denken dat er te allen tijde behoefte blijft aan kwalitatief duurzame wonin gen voor starters. De toekomstige functie - eisen zullen niet veel wijzigen. We richten ons met name op de levensduur van de verschillende ‘lagen’. Losmaakbaarheid: 81% van de massa van het Plusmodel van House2Start is beschikbaar voor hergebruik na demontage. Dit percentage is al veel hoger dan HNN van >55%. Door een wijziging van de installatie naar een volledig nieuw Hollands product zal dit percentage nog veel hoger komen te liggen. House2Start stimuleert aannemers om de losmaakbaarheid tussen elementen en materialen binnen elementen te verbeteren. Dit vereenvoudigd onderhoud en maakt hergebruik mogelijk bij toekomstige vervanging van onderdelen. hoewel dit niet is geïntegreerd in dit ‘test’ materialenpaspoort is de gehele draagstructuur demontabel oftewel ‘losmaakbaar ’.
De draagstructuur heeft een praktisch oneindige levensduur en kan in de toekomst eenvoudig hergebruikt worden. Op de bouw worden de wanden op bepaalden punten aan elkaar gelast, deze kunnen in de verre toekomst weer losgeslepen worden en elders weer in elkaar gelast. 111 11 19-08-2026 Voor de grondgebonden woningen worden de buitenunits van de warmtepompen in de bergingen geïntegreerd. Bij de appartementen werken we met d e nieuwste generatie warmtepomp zonder buitenunit. Hergebruikpotentie: De hergebruikpotentie gaat over het einde-levensduurscenario. “Afval is materiaal zonder identiteit” is een uitspraak van Thomas Rau. Wij zijn van mening dat we materialen een restwaarde moeten gaan geven. Een restwaarde die daadwerkelijk wordt opgenomen in de financiële modellen. In principe is dat al mogelijk. House2Start zal zich daar de komende jaren voor gaan inzetten. Dit zal een enorme impuls geven om de circulariteit te verbeteren. Samenvattend Materialenpaspoort House2Start heeft voor het p roject Stadspark Keppeloord in Doetinchem een materialenpaspoort vervaardigd doormiddel van het Madaster Platform. Dit was een testfase. Momenteel is de samenwerking gecontinueerd en zijn we bezig om het materialenpaspoort voor het PLUS te optimaliseren. Nog niet alle data is beschikbaar. Onderstaand de huidige stand van zaken.
Voor de grondgebonden woningen zullen we een gemiddelde gaan pakken. Voor de appartementen moeten we nog kijken hoe we dat gaan doen. 112 12 19-08-2026 Energie We gaan altijd uit van de Trias Energetica. Standaard pakket Standaard zijn onze woningen voorzien van het hoogste energielabel A++++. De woning gebonden energie (verwarming, koeling, warmwater en ventilatie) is gedekt. De installatieadviseur zal de energie labels vervaardigen. De woningen worden door Connext industrieel vervaardigd. Elementen worden vervaardigd in de fabriek en geassembleerd op de bouwplaats. Goede isolatie, luchtdicht bouwen, minder afval en minder bouwfouten; Wij maken gebruik van de nieuwste warmtepomp techniek. De nieuwste woningen krijgen een lucht-water warmtepomp waarbij zowel gebruik wordt gemaakt van de ventilatielucht als de buitenlucht. Zonder buitenunit. Het aantal PV-panelen om de woning gebonden energie te dekken zal beperkt zijn. Gezien het gewijzigde beleid (vervallen salderingsregeling) 113 13 19-08-2026 zullen we het aantal PV-panelen zien te verminderen maar we blijven vasthouden aan het hoogste energielabel. Mens en maatschappij House2Start staat voor fysieke duurzaamheid, maar we zijn er van overtuigd dat duurzaamheid ook een sociale component heeft. Beiden moeten niet los van elkaar gezien worden.
Bij House2Start zijn we ervan overtuigd dat de verduurzaming van woningbouw samen kan gaan met een verbeterde woonbeleving en een positieve financiële prikkel. Bovendien wordt alleen op deze manier de brede meerderheid bereikt. Sociale duurzaamheid Sociale duurzaamheid is een breed begrip. In algemene zin gaat het om ‘het streven de leef -kwaliteit van mensen te verbeteren, nu en voor de toekomst’. Het gaat om allerlei waarden zoals diversiteit, rechtvaardigheid, inclusiviteit, sociale cohesie en bijvoorbeeld welzijn. Het is een pluralistisch begrip. Mensen kunnen deze waarden zeer verschillend wegen. Het is mooi om oude en nieuwe verhalen te verbinden. Het is fijn te zien dat de gemeente bij de inrichting van het park ook rekening houd met plekken om te ontmoeten en te spelen. 114 - Rapport quickscan flora- en fauna-activiteit Ontwikkeling woningen Ribeslaan, Winterswijk 115 Opdrachtgever: House2Start Klaterstraat 11 8167 ND Oene Opdrachtnemer: Eelerwoude Onze vestigingen 088-1471100 info@eelerwoude.nl www.eelerwoude.nl Projectgegevens: Projectnummer: 209484 Datum: 17-6-2026 Projectleider: Opgesteld: Gecontroleerd: Status: Definitief Versie: 1 © 2026 Eelerwoude Dit rapport is enkelzijdig opgemaakt.
Disclaimer: Dit rapport is opgesteld als onafhankelijke toets, met inachtneming van de informatie die is aangeleverd door de opdrachtgever en de beschikbare informatie over het voorkomen van beschermde plant- en diersoorten op of nabij het plangebied. Dit voor zover deze bekend zijn op het moment van onderzoek en rapportage. Het veldonderzoek is met de grootste zorgvuldigheid en deskundigheid uitgevoerd. Desondanks kan niet volledig worden uitgesloten dat bepaalde soorten niet zijn opgemerkt. Evenmin kan worden uitgesloten dat na het veldbezoek soorten zich alsnog binnen het plangebied hebben gevestigd. Eelerwoude kan niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele (gevolg) schade als gevolg van later beschikbaar komende informatie of kennis. Aan de in het rapport opgenomen conclusies kunnen geen rechten worden ontleend. 116
Ontwikkeling woningen Ribeslaan, Winterswijk | Eelerwoude | 3 Inhoudsopgave 1 Inleiding .................................................................................................................................................... 4 2 Huidige situatie en ontwikkeling .............................................................................................................. 5 2.1 Huidige situatie ....................................................................................................................................... 5 2.2 Voorgenomen ontwikkeling ................................................................................................................... 7 3 Methode ................................................................................................................................................... 9 3.1 Inleiding .................................................................................................................................................. 9 3.2 Bureauonderzoek ................................................................................................................................... 9 3.3 Terreinbezoek .........................................................................................................................................
9 4 Resultaten en effectbeoordeling ............................................................................................................ 10 4.1 Inleiding ................................................................................................................................................ 10 4.2 Beschermde soorten............................................................................................................................. 10 4.3 Rode Lijst-soorten ................................................................................................................................. 17 4.4 Invasieve exoten ................................................................................................................................... 18 4.5 Beschermde gebieden .......................................................................................................................... 18 4.6 Beschermde houtopstanden ................................................................................................................ 19 4.7 Gelders natuurnetwerk ........................................................................................................................ 19 4.8 Groene ontwikkelingszone ...................................................................................................................
19 4.9 Overige beschermde gebieden ............................................................................................................. 19 5 Conclusies en aanbevelingen .................................................................................................................. 20 5.1 Inleiding ................................................................................................................................................ 20 5.2 Beschermde soorten............................................................................................................................. 20 5.3 Rode Lijst-soorten ................................................................................................................................. 22 5.4 Invasieve exoten ................................................................................................................................... 22 5.5 Beschermde gebieden .......................................................................................................................... 22 5.6 Beschermde houtopstanden ................................................................................................................ 22 5.7 Gelders natuurnetwerk ........................................................................................................................
23 5.8 Groene ontwikkelingszone ................................................................................................................... 23 5.9 Overige beschermde gebieden ............................................................................................................. 23 5.10 Opweg naar 100% natuurinclusief ontwikkelen, inrichten en beheren ............................................... 23 5.11 Geldigheid rapportage .......................................................................................................................... 24 Literatuurlijst ......................................................................................................................................................... 25 Bijlage 1 Wettelijk kader natuurwetgeving ........................................................................................................... 26 117 Ontwikkeling woningen Ribeslaan, Winterswijk | Eelerwoude | 4 1 Inleiding House2start is, in samenwerking met gemeente Winterswijk, voornemens om 21 wooneenheden te bouwen aan te Ribeslaan te Winterswijk. In verband met deze voorgenomen ontwikkeling is een toetsing van de plannen aan de natuurwetgeving en het natuurbeleid noodzakelijk. Deze toetsing maakt duidelijk of, en hoe de ontwikkeling gerealiseerd kan worden binnen de kaders van het natuurbeschermingsrecht.
Op basis van een bureauonderzoek en een veldbezoek wordt aan de hand van aanwezige terreintypen en toevallige waarnemingen van soorten zo goed mogelijk ingeschat welke beschermde gebieden en plant - en diersoorten aanwezig (kunnen) zijn. Op basis daarvan wordt bepaald wat de (mogelijke) effecten van de voorgenomen ontwikkeling zijn. Tevens worden de eventueel noodzakelijke vervolgstappen behandeld. Afbeelding 1 Topografische ligging van het plangebied: Ribeslaan, Winterswijk (Esri, 2026). 118 Ontwikkeling woningen Ribeslaan, Winterswijk | Eelerwoude | 5 2 Huidige situatie en ontwikkeling 2.1 Huidige situatie Het plangebied betreft een openbaar groengebied in een woonwijk in het oosten van Winterswijk. Winterswijk ligt in de gelijknamige gemeente en in provincie Gelderland. Ten oosten van het plangebied begint het buitengebied van Winterswijk; een kleinschalig landschap met diverse bosjes, houtwallen, singels en agrarisch gebied. Tussen het plangebied en het buitengebied ligt nog een rij woningen en de Bataafse weg. Aan andere zijden wordt het plangebied omsloten door bebouwing. Het plangebied zelf betreft een openbaar groengebiedje bestaande uit grasland, met een aantal grote en kleinere bomen langs de randen, een struweel in het zuiden van het gebied en een bomensingel langs de noordzijde. Het plangebied wordt door enkele wandelpaden globaal opgedeeld in drie delen.
De oostelijke punt (oranje kader) betreft een voetbal-/speelveld met kort gemaaid gras. Het groen omkaderde deel betreft minder intensief beheerd grasland met diverse aangeplante bomen. Het overige deel bestaat eveneens uit grasland, wordt vermoedelijk ook extensief beheerd en is schraler. Ook ligt dit deel iets hoger. De vegetatie hier is laag, een stuk minder dicht en op sommige plekken zijn zandige delen aanwezig. In het oosten van het plangebied ligt een parkeerplaats. Op de straatverlichting en strooilicht van de woningen na is het gebied onverlicht en er is geen water aanwezig. Afbeelding 2 Luchtfoto plangebied (Esri, 2026). 119 Ontwikkeling woningen Ribeslaan, Winterswijk | Eelerwoude | 6 Struweel + pad zuidzijde Voetbalveld zuidwestelijke hoek Pad door gebied (oost richting west) Grasland centrum plangebied met parkeerplaats Grasland ten noorden pad met zandige delen Bomen westzijde Bomensingel noordzijde Parkeerplaats oosten met zicht op boomsingel Afbeelding 3 Impressie plangebied, situatie op 13 mei 2026. 120 Ontwikkeling woningen Ribeslaan, Winterswijk | Eelerwoude | 7 2.2 Voorgenomen ontwikkeling House2Start is voornemens om in het centrale deel van het plangebied 21 wooneenheden te realiseren (Afbeelding 4). De gemeente Winterswijk realiseert daarnaast de benodigde infrastructuur en richt de openbare ruimte in.
De inrichtingsschets voor de openbare ruimte, waaronder ook de infrastructuur en parkeerplaatsen vallen, is weergegeven in Afbeelding 5. Onder deze ontwikkeling vallen globaal de volgende werkzaamheden: - Het bouwrijp maken van het centrale deel waar de woningen gebouwd worden; - Het realiseren van 21 woningen; - Het aanleggen van een nieuwe rijbaan; - Het realiseren van nieuwe parkeerplaatsen (grasbetonsteen); - Het verleggen en aanleggen van enkele wandelpaden; - Het aanleggen van twee wadi’s; - Het aanleggen van enkele recreatieplekken (picknickbanken, speeltoestellen, sport); - Het plaatsen van lichtmasten op (drie) kruisingen van de wandelpaden; - Het aanplanten van struweel (hoge begroeiing) en nieuwe bomen. Deze quickscan gaat ervan uit dat er geen bestaande bomen gekapt of struwelen verwijderd worden voor de ontwikkeling. De planning voor dit project is op moment van schrijven onbekend. Afbeelding 4 Schetsontwerp van de 21 wooneenheden (Building Design, 2026). 121 Ontwikkeling woningen Ribeslaan, Winterswijk | Eelerwoude | 8 Afbeelding 5 Ontwerp van de openbare ruimte (parkeerplaatsen, openbaar groen) van gemeente Winterswijk (2026). 122 Ontwikkeling woningen Ribeslaan, Winterswijk | Eelerwoude | 9 3 Methode 3.1 Inleiding De aanwezige natuurwaarden zijn in beeld gebracht op basis van bestaande inventarisatiegegevens en een verkennend veldbezoek.
3.2 Bureauonderzoek Voor het bureauonderzoek is (indien beschikbaar) gebruikgemaakt van landelijke, provinciale en regionale verspreidingsinformatie: • NDFF (Nationale Databank Flora en Fauna) waarbij data van de afgelopen 5 jaar is geraadpleegd; • de flora- en faunadatabase van Eelerwoude. Eelerwoude heeft meerder e onderzoeken in de nabije omgeving uitgevoerd. De data van deze onderzoeken is opgeslagen in deze database; • kaartweergaves van de beschermde gebieden en houtopstanden . 3.3 Terreinbezoek Op basis van een eenmalig veldbezoek is de geschiktheid van het onderzoeksgebied voor te verwachten soorten en/of soortgroepen beoordeeld. Het veldbezoek is overdag uitgevoerd door een ecologisch adviseur bij Eelerwoude (Kader - Ecologisch deskundige). Het veldbezoek is uitgevoerd op 13 mei 2026 bij ca. 14°C, zwaarbewolkt weer en windkracht 3 Bft. Het gaat hier om een deskundigenoordeel op basis van de fysieke gesteldheid van het terrein (biotopenonderzoek). Daarnaast zijn de aangetroffen belangwekkende soo rten genoteerd. Kader - Ecologisch deskundige De veldmedewerkers van Eelerwoude beschikken over een uitgebreide ervaring met de betreffende soortgroepen en voldoen aan de criteria van ‘ecologisch deskundige’.
Met een ecologisch deskundige wordt bedoeld een persoon die voor de situatie en soorten ten a anzien waarvan hij of zij gevraagd is te adviseren en/of te begeleiden, aantoonbare ervaring en kennis heeft op het gebied van soortspecifieke ecologie. De ervaring e n kennis dienen te zijn opgedaan doordat de deskundige: • op HBO- dan wel universitair niveau een opleiding heeft genoten met als zwaartepunt (Nederlandse) ecologie; en/of ; • op MBO-niveau een opleiding heeft afgerond met als zwaartepunt het natuurbeschermingsrecht, soortenherkenning en zorgvuldig handelen ten opzichte van die soorten; en/of; • als ecoloog werkzaam is voor een ecologisch adviesbureau, zoals bijvoorbeeld een bureau welke is aangesloten bij het Netwerk Groene Bureaus; en/of; • zich aantoonbaar actief inzet op het gebied van de soortenbescherming en is aangesloten bij en werkzaam voor de daarvoor in N ederland bestaande organisaties (bijvoorbeeld Zoogdiervereniging, RAVON, Stichting Das en Boom, Vogelbescherming Nederland, Vlinder stichting, Natuurhistorisch Genootschap, KNNV, NJN, IVN EIS Nederland, FLORON, SOVON, STONE, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, De Landschappen en Sticht ing Beheer Natuur en Landelijk Gebied) en/of; • zich aantoonbaar actief inzet op het gebied van de soortenmonitoring en/of -bescherming.
RVO voegt hier nog de volgende criteria aan toe: Een ecologisch deskundige is een persoon met aantoonbare specifieke ecologis che kennis en ervaring. Hij of zij geeft ecologisch advies en/of begeleidt werkzaamheden op het gebied van habitats (natuurlijke le efgebieden) en soorten. En heeft voldoende kennis en jarenlange ervaring om ecologisch onderzoek te kunnen doen. Hiermee bedoelen we dat de ecologisch deskundige: • de functionaliteit van leefgebieden en beschermde soorten (her)kent; • kennis heeft van algemene erkende onderzoeksmethoden; • ecologische werkprotocollen kan uitwerken; • specifieke maatregelen kan begeleiden. 123 Ontwikkeling woningen Ribeslaan, Winterswijk | Eelerwoude | 10 4 Resultaten en effectbeoordeling 4.1 Inleiding Dit hoofdstuk behandelt de resultaten van het uitgevoerde (veld- en bureau)onderzoek en de te verwachten effecten als gevolg van het planvoornemen. Paragraaf 4.2 beschrijft waargenomen en te verwachten soorten waarvoor onder de Omgevingswet (artikelen 11.37, 11.46 of 11.54 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal)) mogelijk een vergunningsplicht (of vrijstelling) geldt. In paragraaf 4.3 worden soorten behandeld die op de Nederlandse Rode lijst en zijn vermeld en waarvoor een specifieke zorgplicht geldt (artikel 1.7 van het Bal). In paragraaf 4.4 worden de aangetroffen en te verwachten invasieve exoten behandeld.
Vervolgens wordt in paragrafen 4.5, 4.6, 4.7, 4.8 en 4.9 ingegaan op beschermde Natura 2000-gebieden, beschermde houtopstanden en het Gelders Natuurnetwerk, de Groene Ontwikkelingszone en overige beschermde gebieden. 4.2 Beschermde soorten 4.2.1 Planten Voorkomen en functie Een greep uit de aangetroffen soorten is: - Gazon (oranje kader) > Engels raaigras, madeliefde en paardenbloem. o Dit is een soortenarm, intensief gemaaid grasland. - Extensiever beheerd grasland (groen kader) > gestreepte witbol (hoge dekkingsgraad), zachte dravik, smalle weegbree, zachte ooievaarsbek, kleine klaver, paardenbloem, gewoon biggenkruid , wikke spec., Sint Janskruid, kruipende boterbloem, tijmereprijs, veldzuring en kropaar. o Deze soorten indiceren een matig tot redelijk voedselrijke graslandvegetatie met enige verstoring (maaien) op matig vochtige, op sommige delen nattere, bodem. - Overige deel > zachte dravik, gestreepte witbol (lage dekkingsgraad), (meer) veldzuring, rode klaver, knoopkruid, ijle dravik, kropaar, kleine klaver, zachte ooievaarsbek, veelkleurig vergeet-me-nietje, kompassla, duizendblad, ruw vergeet-me-nietje, smalle weegbree en ridderzuring. o Deze soorten indiceren eveneens matig voedselrijke omstandigheden, maar iets schraler en droger dan binnen het groene kader.
- Bomen > haagbeuk, zwarte els, linde, plataan - Jonge aanplant > haagbeuk, linde, gewone vogelkers en iep - Struweel > zwarte els (incl. opslag), haagbeuk, egelantier (spec.), eenstijlige meidoorn, veldesdoorn, grote brandnetel, look-zonder-look, rode kornoelje, kardinaalsmuts, en diverse andere (voornamelijk) inheemse soorten. Er zijn tijdens het veldbezoek geen beschermde plantensoorten aangetroffen. Gelet op de huidige stadia van de graslanden van het plangebied was dit ook niet de verwachting. Ook vanuit de omgeving zijn geen waarnemingen bekend van beschermde plantensoorten (NDFF, 2026). Vrijwel alle beschermde plantensoorten komen voor in zeer specifieke biotopen als hoog- en laagvenen, kalkgraslanden, veenmosrietlanden en eeuwenoude muren. Deze specifieke biotopen zijn niet aanwezig binnen het plangebied en daarmee zijn beschermde plantensoorten hier niet te verwachten. 124 Ontwikkeling woningen Ribeslaan, Winterswijk | Eelerwoude | 11 Effecten en vergunning In het plangebied zijn geen beschermde plantensoorten aangetroffen. Deze kunnen op basis van het aanwezige biotoop worden uitgesloten. Er is geen sprake van negatieve effecten op beschermde planten. Nader onderzoek of een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit zijn daardoor niet aan de orde voor beschermde planten.
4.2.2 Zoogdieren Vleermuizen Voorkomen en functie In het plangebied is tijdens het dagbezoek beoordeeld of de locatie geschikt is voor vleermuizen. Hierbij is onderscheid gemaakt in: verblijfplaats, vliegroute en foerageergebied. In het plangebied kunnen de volgende vleermuissoorten voorkomen: gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, rosse vleermuis, laatvlieger, watervleermuis, gewone grootoorvleermuis en mogelijk ook meervleermuis, bosvleermuis en franjestaart. Verblijfplaatsen Vleermuizen maken gedurende het jaar gebruik van een netwerk van vaste rust - en verblijfplaatsen (Kader - Vleermuisverblijfplaatsen). Deze verblijfplaatsen kunnen de volgende functies hebben: • kraamverblijfplaats; • zomerverblijfplaats; • paar- en/of baltsverblijfplaats; • winterverblijfplaats. In het plangebied zijn geen gebouwen aanwezig. Verblijfplaatsen van gebouwbewonende soorten zijn dan ook niet aanwezig. Aanwezige haagbeuken en zwarte elzen langs de zuidoostelijke hoek zijn gecontroleerd op holtes, scheuren en/of loshangende schors die potentieel geschikt zijn als verblijfplaats voor vleermuizen. Deze waren niet aanwezig. In de grote platanen, zwarte elzen en linde(s) aan de west- en noordzijde van het plangebied zijn dergelijke potentiële verblijfplaatsen niet uit te sluiten, omdat goed zicht daarop ontbrak.
Foerageergebieden en vliegroutes Het plangebied is redelijk geschikt als foerageergebied voor vleermuizen; met name de bomen in het plangebied. De omgeving is eveneens geschikt als foerageergebied, onder meer door de aanwezigheid van Kader - Vleermuisverblijfplaatsen Onder de vleermuizen zijn gebouwbewonende en/of boombewonende soorten aanwezig. Gewone dwergvleermuis en laatvlieger zijn hoofdzakelijk gebouw bewonend. Rosse vleermuis en watervleermuis zijn voornamelijk boom bewonend en gewone grootoorvleermuis, franjestaart en ruige dwergvleermuis bewonen zowel bomen als gebouwen. Voorbeelden van verblijfplaatsen in gebouwen zijn ruimtes in spouwmuren en achter boeiboorden en gevelbetimmering. Holten en spleten in bomen en ruimtes achter loszittend schors zijn voorbeelden van verblijfplaatsen in bomen. Vanuit de verschillende functies van de verblijfplaats worden weer andere eisen gesteld aan bijvoorbeeld het klimaat, de toegankelijkheid en de expositie van het verblijf ten opzichte van de zon. Als kraamverblijfplaats worden meestal gebouwen en/of bomen uitgekozen waarbinnen een constant klimaat heerst. Bij gebouwen zijn dit voornamelijk woningen met een spouwmuur of een geïsoleerd dak. Sommige vleermuizen hebben aan een opening van 1-2 cm voldoende om naar binnen te kruipen. Bij bomen gaat het meestal om dikke, oude bomen met een dikke restwand.
125 Ontwikkeling woningen Ribeslaan, Winterswijk | Eelerwoude | 12 parkjes en het buitengebied van Winterswijk. Vleermuizen gebruiken lijnvormige elementen, zoals houtsingels en bosranden, om zich langs te verplaatsen (Kader - Foerageergebieden en vliegroutes). Dit worden vliegroutes genoemd. Vliegroutes zijn binnen het gebied niet aanwezig. Effecten en vergunning Verblijfplaatsen Verblijfplaatsen van gebouwbewonende soorten zijn uitgesloten door de afwezigheid van bebouwing in het plangebied. Ook zijn verblijfplaatsen van boombewonende vleermuizen in de zwarte elzen en haagbeuken rond het zuidoostelijke deel (oranje kader) uitgesloten. Bij de overige bomen in het plangebied was niet goed genoeg te bepalen of potentiële verblijfplaatsen aanwezig zijn. Mits deze bomen behouden én onverlicht blijven (tijdens en na de ontwikkeling), blijven eventuele verblijfplaatsen in de bomen behouden en is nader onderzoek of een vergunning voor vleermuizen niet aan de orde. Wanneer er toch bomen gekapt moeten worden voor de ontwikkeling dienen de bomen eerst gecontroleerd te worden op potentiële verblijfplaatsen van boombewonende vleermuizen. Op basis daarvan kan vervolgens bepaald worden of nader onderzoek en eventueel een vergunning flora- en fauna-activiteit noodzakelijk is. Foerageergebieden en vliegroutes Nader onderzoek naar foerageergebieden en vliegroutes is niet noodzakelijk .
Vliegroutes ontbreken en van essentieel foerageergebied is geen sprake aangezien er in de omgeving voldoende alternatief foerageergebied aanwezig is en aanwezige bomen behouden blijven. Wel wordt geadviseerd de verlichting in het gebied niet te laten toenemen. Dit kan met enkele simpele maatregelen: • niet uitstralende armaturen en/of verlaag de hoogte van de lichtmasten (zie afbeelding 6); • plaatsen van afschermende beplanting; • voorkom verlichting van boomkronen en/of wateroppervlakten; • verlichting alleen plaatsen waar het echt nodig is; • verlichting alleen aan op momenten wanneer het nodig is (dynamische verlichting); • geen verlichting plaatsen bij in- en/of uitvliegopeningen en vliegroutes. Kader - Foerageergebieden en vliegroutes Foerageergebieden en vliegroutes van vleermuizen zijn beschermd indien bij het verdwijnen ook een verblijfplaats ongeschikt wordt. Bijvoorbeeld door het onderbreken van een vliegroute wordt een foerageergebied onbereikbaar, waardoor de vleermuizen onvoldoende voedsel kunnen vinden. Bij het verdwijnen van foerageergebieden of vliegroutes wordt derhalve onderzocht of er voldoende bereikbare alternatieven zijn. Vleermuizen maken gebruik van lijnvormige landschapselementen zoals bomenrijen en singels om zich langs te verplaatsen. Een aaneengesloten kronendak heeft hierbij de voorkeur.
Van vleermuizen is bekend dat onderbrekingen in de lijnstructuur maximaal 100 tot 200 meter mogen bedragen (kleinere en langzaam vliegende soorten 50 meter). Wanneer de onderbrekingen groter zijn dan deze afstand kunnen sommige soorten deze afstand niet overbruggen en zullen ze uitwijken naar alternatieve vliegroutes en foerageergebieden. 126 Ontwikkeling woningen Ribeslaan, Winterswijk | Eelerwoude | 13 Afbeelding 6 Voorbeelden om lichtverstoring te voorkomen. Grondgebonden zoogdieren Voorkomen en functie Op basis van de systematiek van de Omgevingswet (Bijlage 1) geldt dat voor de in de wet benoemde soorten of soortgroepen in geval van schade, verstoring of vernieling van vaste verblijf- of voortplantingsplaatsen een vergunningplicht geldt. Op deze vergunningplicht gelden een aantal uitzonderingen. De provincies kunnen in hun omgevingsverordening een vrijstelling van vergunningplicht bepalen. Soorten waarvoor een vrijstelling geldt In de omgevingsverordening van de provincie Gelderland (Omgevingsverordening Gelderland, in werking 14- 11-2025) is voor de volgende (mogelijk) in het plangebied voorkomende soorten een vrijstelling van vergunningplicht opgenomen voor ruimtelijke inrichting, beheer en onderhoud: egel, haas, konijn, vos en diverse algemene muizensoorten.
Soorten waarvoor geen vrijstelling geldt In de omgeving van het plangebied zijn, naast soorten waarvoor een vrijstelling geldt, waarnemingen bekend van eekhoorn, grote bosmuis, steenmarter en wezel (NDFF, 2026). Binnen het plangebied zelf ontbreken in NDFF waarnemingen. Het plangebied is een openbaar groengebiedje bestaat globaal uit drie delen grasland, gescheiden door wandelpaden, met langs de randen jonge en oudere bomen en wat struweel. Het plangebied is omsloten door bebouwing en het groengebiedje wordt gebruikt om te spelen en te recreëren (o.a. hond uitlaten). Er is dan ook een hoge mate van verstoring. Verblijfplaatsen van schuwe soorten zoals kleine marterachtigen (bunzing, wezel, hermelijn) worden dan ook niet verwacht. Dit geldt ook voor de grote bosmuis, een soort die zelden aanwezig is in stedelijk gebied. Ook komt deze soort niet voor in dichte grazige vegetaties, maar heeft hij een voorkeur voor volwassen eiken- en beukenbos (Soortenbescherming Overijssel, 2026). De waarnemingen van grote bosmuis in NDFF zijn dan ook allemaal in de bossen in het buitengebied van Winterswijk. Steenmarter is een cultuurvolgende soort en heeft vaak verblijfplaatsen in rommelschuurtjes, kruipruimtes of zolders. Deze zijn in het plangebied niet aanwezig. Van eekhoorn zijn geen zichtbare (blad)nesten aangetroffen.
Bij de grote bomen in het westen en noorden van het plangebied was dit echter niet goed genoeg te controleren en kunnen nesten niet met zekerheid uitgesloten worden. Vruchtbomen/- struiken voor eekhoorn, zoals eiken, beuken en hazelaar, zijn niet aangetroffen in het plangebied. 127 Ontwikkeling woningen Ribeslaan, Winterswijk | Eelerwoude | 14 Verblijfplaatsen, of aanwijzingen daartoe, van andere beschermde soorten waarvoor geen vrijstelling geldt - zoals de das, bever en wolf- zijn niet aangetroffen of geschikt leefgebied ontbreekt. Effecten en vergunning Soorten waarvoor een vrijstelling geldt De ingreep zal naar verwachting leiden tot een beperkt verlies van leefgebied van een aantal (algemeen) voorkomende zoogdieren met het beschermingsregime “andere soorten”. Het gaat om soorten als algemene muizen en egel. Voor deze beschermde soorten is bij een ruimtelijke inrichting en beheer en onderhoud door de provincie Gelderland een vrijstelling van de vergunningplicht opgesteld. Het verwijderen van struwelen is geen onderdeel van de werkzaamheden . Mocht het voor de ontwikkeling toch nodig zijn struwelen/vegetatie te verwijderen, bijvoorbeeld onder de bomenrij in het noorden van het plangebied en in het zuiden van het plangebied, dan wordt met het oog op de zorgplicht geadviseerd om dit te doen in de periode september- oktober, buiten de kwetsbare winterperiode van de egel.
Soorten waarvoor geen vrijstelling geldt Verblijfplaatsen van de meeste soorten waarvoor geen vrijstelling geldt zijn vanwege de hoge mate van verstoring in het plangebied, het ontbreken van verblijfplaatsen en/of aanwijzingen daartoe of het ontbreken van geschikt habitat uitgesloten. Voor eekhoorn geldt dat een negatief effect eveneens uitgesloten is, mits de grote bomen in het plangebied zoals beoogd behouden blijven. Wanneer deze bomen toch verwijderd moeten worden is een nadere inspectie naar nesten van eekhoorn aan de orde. Zolang de bomen behouden blijven is een negatief effect op beschermde grondgebonden zoogdieren is niet aan de orde. In dat geval is nader onderzoek en/of het aanvragen van een omgevingsvergunning niet nodig. 4.2.3 Vogels Voorkomen en functie Alle vogels zijn als soort beschermd onder de Omgevingswet. Onderscheid wordt gemaakt tussen vogels met permanente verblijfplaatsen, vogels met permanente verblijfplaatsen bij geen of onvoldoende alternatieven en overige broedvogels. Vogels met permanente verblijfplaats (jaarrond beschermde nesten) Onder de vogels met jaarrond beschermde nesten vallen onder andere soorten die hun nesten ook buiten het broedseizoen gebruiken, soorten die elk jaar op dezelfde plaats broeden en daarin zeer honkvast zijn en soorten die steeds van hetzelfde nest gebruikmaken en niet of nauwelijks zelf een nest kunnen bouwen.
Verblijfplaatsen van vogelsoorten, of aanwijzingen (braakballen of uitwerpselen) hiertoe, met permanente verblijfplaatsen zijn niet aangetroffen binnen het plangebied. In het plangebied zijn geen gebouwen aanwezig, waardoor nesten van gebouwbewonende soorten zoals huismus en gierzwaluw uitgesloten zijn. Ook zijn er in de bomen van het plangebied geen horsten aangetroffen, of andere aanwijzingen voor de aanwezigheid van vogels met een permanente verblijfplaats. De bomen in het plangebied blijven daarnaast behouden. Mogelijk dat enkele soorten met permanente verblijfplaatsen, zoals sperwer en steenuil, wel het plangebied gebruiken als onderdeel van hun leefgebied. Vogels met permanente verblijfplaats (jaarrond beschermde nesten) bij geen of onvoldoende alternatieven Onder de vogels met jaarrond beschermde leefomgeving vallen soorten die weliswaar vaak terugkeren naar de plaats die zij het jaar daarvoor hebben gebruikt of de directe omgeving daarvan, maar die wel over voldoende flexibiliteit beschikken om, als de broedplaats verloren is gegaan, zich elders te vestigen als er voldoende alternatieven zijn. 128 Ontwikkeling woningen Ribeslaan, Winterswijk | Eelerwoude | 15 In deze situatie zijn enkele vogelsoorten aangetroffen dan wel te verwachten met een permanente verblijfplaats bij onvoldoende alternatieven. Het gaat om soorten als boomklever en boomkruiper.
Overige broedvogels De aangetroffen vogels binnen en direct rondom het plangebied vallen onder de algemene broedvogels van struwelen en parken. Onder andere de volgende vogelsoorten kunnen gebruikmaken van het plangebied; houtduif, merel, roodborst en winterkoning. Binnen het plangebied zijn twee nesten aangetroffen van vermoedelijk houtduiven. Effecten en vergunning Vogels met permanente verblijfplaatsen (jaarrond beschermde nesten) Van een aantal vogelsoorten zijn de nesten het hele jaar door beschermd. Bij de aantasting van de nestlocatie is een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit noodzakelijk. Gezien het ontbreken van bebouwing binnen het plangebied zijn verblijfplaatsen van gebouwbewonende soorten met permanente verblijfplaatsen, zoals huismus en gierzwaluw, uitgesloten. Ook zijn er in de bomen van het plangebied geen horsten aangetroffen. Daarnaast blijven de bomen in het plangebied behouden. Nader onderzoek of een vergunning flora- en fauna-activiteit voor vogels is niet noodzakelijk. Vogels met permanente verblijfplaats (jaarrond beschermde nesten) bij geen of onvoldoende alternatieven Gezien bomen binnen het plangebied behouden blijven gaan er geen eventuele verblijfplaatsen van soorten met een permanente verblijfplaats bij onvoldoende alternatieven verloren. Bovendien zijn i n de omgeving voldoende alternatieve nestmogelijkheden aanwezig.
Compenserende maatregelen of het aanvragen van een vergunning is om deze redenen dan ook niet aan de orde. Overige broedvogels Alle vogelsoorten in Nederland zijn beschermd onder de Omgevingswet. Voor alle beschermde inheemse (ook algemeen voorkomende) vogelsoorten geldt een verbod op handelingen die opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren vernielen of beschadigen, alsook op het wegnemen van nesten van vogels. Daarnaast is het verboden vogels opzettelijk te storen, tenzij de verstoring niet van wezenlijke invloed is op de Staat van Instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. Door verstorende werkzaamheden buiten het broedse izoen uit te voeren kan in veel situaties worden voorkomen dat schadelijke handelingen worden uitgevoerd waar een vergunning voor nodig is (artikel 11.37, lid 1 onder a t/m d van het Besluit activiteiten leefomgeving). De periode van 1 maart tot 15 juli wordt over het algemeen beschouwd als broedseizoen 1. Werkzaamheden binnen het broedseizoen zijn mogelijk indien door een ecologisch deskundige voorafgaand aan de werkzaamheden is vastgesteld dat er met deze werkzaamheden geen nesten van broedvogels worden verstoord. Voor de Omgevingswet zijn echter alle bewoonde vogelnesten beschermd, ongeacht het tijdstip van het jaar en ongeacht de zeldzaamheid van de soort.
Indien gedurende de werkzaamheden binnen de invloedsfeer van de werkzaamheden een in gebruik zijnd nest wordt aangetroffen dient, ongeacht het tijdstip van het jaar en de soort, gewacht te worden met de werkzaamheden tot de jongen het nest op eigen kracht hebben verlaten. Vangen en doden van vogels en vernielen, beschadigen of wegnemen van nesten, rustplaatsen en eieren betreffen een overtreding van respectievelijk art. 11.37 lid 1 a en lid 1 b van het Bal (Bijlage 1). Verstoren van het nest is eveneens strafbaar, indien er sprake is van een negatief effect op de gunstige Staat van Instandhouding van de soort (art. 11.37 lid 1 d van het Bal). Zodra een nest verlaten wordt als gevolg van verstoring wordt dit als vernielen van een nest beschouwd (overtreding artikel 11.37 lid 1 b van het Bal). De begeleidend ecoloog kan bepalen of er sprake is 1 In het kader van de Omgevingswet wordt voor het broedseizoen geen standaardperiode gehanteerd. Van belang is of een broedgeva l verstoord wordt, ongeacht de datum. Globaal gaat het echter om de periode van 1 maart tot 15 juli. 129 Ontwikkeling woningen Ribeslaan, Winterswijk | Eelerwoude | 16 van een van de voornoemde verboden handelingen. Tot die tijd dienen de werkzaamheden rondom het nest te worden gestaakt.
4.2.4 Reptielen Voorkomen en functie In het buitengebied van Winterswijk, ten oosten van het plangebied, zijn een paar waarnemingen bekend van hazelworm en levendbarende hagedis (NDFF, 2026). Beschermde reptielen, zoals levendbarende hagedis en hazelworm, zijn gebonden aan specifieke terreinen. In het plangebied ontbreekt dergelijk geschikt biotoop zoals heideterreinen, vergraafbare humeuze bosgrond en venranden. Effecten en vergunning Aangezien geschikt habitat voor reptielen binnen het plangebied ontbreekt is nader onderzoek of het aanvragen van een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit voor reptielen niet noodzakelijk. 4.2.5 Amfibieën Op basis van de systematiek van de Omgevingswet (Bijlage 1) geldt dat voor de in de wet benoemde amfibieën in geval van schade, verstoring of vernieling van vaste verblijf- of voortplantingsplaatsen een vergunningplicht geldt. Op deze vergunningplicht gelden een aantal uitzonderingen. De provincies kunnen in hun omgevingsverordening een vrijstelling van vergunningplicht bepalen.
Voorkomen en functie Soorten waarvoor een vrijstelling geldt In de omgevingsverordening van de provincie Gelderland (Omgevingsverordening Gelderland, in werking 14- 11-2025) is voor de volgende (mogelijk) in het plangebied voorkomende amfibieën een vrijstelling van vergunningplicht opgenomen voor ruimtelijke inrichting, beheer en onderhoud: bruine kikker, gewone pad, kleine watersalamander, meerkikker, middelste groene kikker/bastaardkikker. In het plangebied zijn geen watervoerende elementen aanwezig, waardoor de aanwezigheid van voortplantingshabitat op voorhand uit te sluiten is. Gezien de sterk bebouwde omgeving en infrastructuur lijkt het ook niet waarschijnlijk dat het plangebied landbiotoop is van amfibieën uit eventuele vijvers in de omgeving. Dergelijke amfibieën zullen eerder de tuinen direct er omheen als landbiotoop gebruiken. Soorten waarvoor geen vrijstelling geldt In het buitengebied van Winterswijk, ten oosten van het plangebied, zijn enkele waarnemingen bekend van kamsalamander en rugstreeppad (NDFF, 2026). Deze waarnemingen beperken zich tot de daar aanwezige poelen. Ook in dit geval geldt dat in het plangebied geen voortplantingswater aanwezig, aangezien watervoerende elementen hier ontbreken.
De barrière die de infrastructuur en bebouwing vormt tussen het buitengebied en het plangebied maakt het plangebied eveneens ongeschikt als landbiotoop voor deze niet- vrijgestelde amfibieën. Effecten en vergunning Soorten waarvoor een vrijstelling geldt De ingreep zal naar verwachting niet leiden tot een verlies van leefgebied van de genoemde (algemeen) voorkomende amfibieën met het beschermingsregime “andere soorten”. Voor deze beschermde soorten is bij een ruimtelijke inrichting en beheer en onderhoud door de provincie Gelderland een vrijstelling van de vergunningplicht opgesteld. Soorten waarvoor geen vrijstelling geldt 130 Ontwikkeling woningen Ribeslaan, Winterswijk | Eelerwoude | 17 Beschermde amfibieën waarvoor geen vrijstelling geldt, kunnen op basis van de aanwezige biotoop en omgeving worden uitgesloten, waardoor er geen sprake is van negatieve effecten. Nader onderzoek of een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit zijn voor amfibieën niet aan de orde. 4.2.6 Vissen Voorkomen en functie Binnen het plangebied zijn geen watervoerende elementen (sloten, poelen, enzovoort) aanwezig. Derhalve ontbreekt geschikt leefgebied voor vissen en zijn deze dan ook niet aanwezig. Effecten en vergunning Beschermde vissen zijn niet in het plangebied aanwezig, waardoor negatieve effecten op voorhand uit te sluiten zijn.
Nader onderzoek of een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit voor vissen zijn niet aan de orde. 4.2.7 Ongewervelden Voorkomen en functie In de omgeving van het plangebied zijn waarnemingen bekend van beschermde ongewervelden zoals gro te vos, kleine ijsvogelvlinder, grote weerschijnvlinder, iepenpage, teunisbloempijlstaart, beekrombout en bosbeekjuffer (NDFF, 2026). Libellen zijn watergebonden soorten, en in het plangebied is geen water aanwezig. Wel zijn er enkele jonge iepen aanwezig in het plangebied, een waardplant van de iepenpage en grote vos. De grote vos heeft een voorkeur voor grote vrijstaande bomen, maar de iepenpage leeft ook bij relatief jonge iepen. Een andere waardplant, in dit geval van de kleine ijsvogelvlinder, die is aangetroffen in het plangebied is de sneeuwbes. Sneeuwbes is aangetroffen in de ondergroei van de bomenrij op de noordgrens van het plangebied. Andere waardplanten, zoals wilgen en teunisbloem (spec.) zijn niet vastgesteld. Effecten en vergunning In het plangebied zijn jonge iepen en is sneeuwbes aangetroffen, waardplanten van respectievelijk de iepenpage en kleine ijsvogelvlinder. Mits de iepen en sneeuwbessen zoals beoogd behouden blijven is nader onderzoek en/of het aanvragen van een vergunning voor deze soorten niet aan de orde.
4.3 Rode Lijst-soorten Voorkomen en functie De specifieke zorgplicht voor Rode lijst-soorten houdt in dat passende preventieve maatregelen getroffen moeten worden om eventuele nadelige gevolgen te voorkomen. Of, indien dat niet mogelijk is, er passende herstelmaatregelen worden dienen genomen. Voor deze soorten wordt geadviseerd om vooraf en tijdens de voorgenomen werkzaamheden of activiteiten een ecologisch specialist in te schakelen die u kan adviseren op welke wijze nadelige gevolgen kunnen worden voorkomen en/of welke passende (hers tel) maatregelen nodig of mogelijk zijn. Zie ook Bijlage 1 en artikel 11.6 van het Bal. Naar aanleiding van het veldbezoek en het bureauonderzoek zijn, naast de eerder beschreven soorten of soortgroepen in en rond het plangebied geen andere soorten te verwachten2. Voor Rode lijst- soorten geldt geen vergunningplicht. Wel is het aan zowel initiatiefnemer alsook de uitvoerders om vooraf na te gaan of de ingrepen gevolgen kunnen hebben voor de aangetroffen soorten. 2 Het kan niet worden uitgesloten dat bepaalde soorten niet zijn opgemerkt, of ten tijde van het veldbezoek niet aanwezig waren of waarvan geen algemeen beschikbare informatie over voorkomen in of rond het plangebied bekend is.
Op basis van de zorgplichtbepalingen blij ft initiatiefnemer of uitvoerder (eenieder) zelf verantwoordelijk om vooraf na te gaan of bepaalde soorten die op een rode lijst zijn geplaatst nadelige gevolgen kunnen ondervinden door de uit te voeren activiteit. Is dit het geval dan is diegene ook wettelijk verplicht alles te doen wat in zijn of haar macht ligt om deze nadelige gevolgen te voorkomen of – indien dat niet meer mogelijk is – deze gevolgen te niet te doen of te mitigeren. Het niet naleven van deze zorgplicht kan bestuursrechtelijk worden gehandhaafd. 131 Ontwikkeling woningen Ribeslaan, Winterswijk | Eelerwoude | 18 Effecten Naar aanleiding van het veldbezoek en het bureauonderzoek worden er, naast de in voorgaande hoofdstukken reeds genoemde soorten, geen Rode Lijst-soorten verwacht in het plangebied. Vervolgmaatregelen in het kader van de specifieke zorgplicht zijn niet noodzakelijk. 4.4 Invasieve exoten Exoten of invasieve soorten zijn dieren of planten die door menselijk handelen buiten hun natuurlijke verspreidingsgebied terecht zijn gekomen. Ook delen ervan, zoals zaden of wortelen, vallen onder die begrippen. De term ‘exoot’ is bedoeld om individuele exemplaren van een uitheemse soort mee aan te duiden. Onder de Omgevingswet geldt een verbod op opzettelijke activiteiten met invasieve exoten van de Unie -lijst (NVWA, 2025).
Dit is een lijst van de Europese Commissie waarop soorten staan die in delen van de EU schade toebrengen aan ecosystemen. Er zijn dan ook rijksregels en internationale regels opgesteld om de introductie en verspreiding van invasieve exoten te voorkomen (Bal artikel 11.108, lid 1). Voorkomen en functie In de directe omgeving (100 m) van het plangebied zijn drie waarnemingen van invasieve exoten: nijlgans, reuzenbalsemien en geelpoothoornaar. In het plangebied zelf zijn tijdens het veldbezoek nog geen invasieve exoten aangetroffen. Effecten Enkele soorten waarvan bekend is dat ze direct rondom het plangebied voorkomen staan op deze Unielijst van zorgwekkende invasieve uitheemse soorten. Het gaat om nijlgans, reuzenbalsemien en geelpoothoornaar. In het plangebied zelf zijn geen invasieve exoten aangetroffen. Als een soort op de Unielijst staat, is het verboden de soort te verhandelen, kweken, vervoeren of importeren in de EU. De terreineigenaar is verplicht om in de natuur aanwezige populaties op te sporen en te verwijderen. Lukt dat niet? Dan moet de populatie zodanig worden beheerd dat verspreiding en schade zoveel mogelijk wordt voorkomen. 4.5 Beschermde gebieden Ligging Het plangebied ligt op meer dan 2,5 km afstand van het Natura 2000-gebied Willinks Weust.
Effecten Niet stikstof-gerelateerde effecten De aard van de voorgenomen werkzaamheden en ontwikkeling maakt dat de effecten uitsluitend tot het plangebied of in de zeer directe zone eromheen beperkt blijven. Gezien de afstand tot de Natura 2000 - gebieden, de invulling van de tussenliggende gebieden en de voorgenomen werkzaamheden is er derhalve geen reden om aan te nemen dat er kans is op een belemmering van de kernopgaven van het Natura 2000 - gebied, zij het door een rechtstreekse invloed, cumulatieve invloed of externe werking. Een toetsing op grond van de Omgevingswet Natura 2000-activiteit wordt daarom niet noodzakelijk geacht. Stikstof-gerelateerde effecten 132 Ontwikkeling woningen Ribeslaan, Winterswijk | Eelerwoude | 19 Een stikstofberekening is altijd noodzakelijk om de uitstoot en depositie van stikstof, en de gevolgen daarvan op Natura 2000-gebieden te bepalen. De stikstofberekening van de aanlegfase en gebruiksfase is geen onderdeel van deze toetsing en wordt in een separate rapportage uitgewerkt. 4.6 Beschermde houtopstanden Ligging De beplanting in het plangebied maakt geen onderdeel uit van een beschermde houtopstand, omdat het plangebied binnen de begrenzing van de bebouwingscontour houtkap ligt. Effecten Aangezien de bomen in het plangebied geen onderdeel zijn van een houtopstand is een nadere toetsing van houtopstanden niet noodzakelijk.
Ook worden er in principe geen bomen gekapt voor de ontwikkeling. Wanneer er toch bomen gekapt dienen te worden is mogelijk een gemeentelijke kapvergunning benodigd. Deze informatie kan worden opgevraagd bij de gemeente Winterswijk. 4.7 Gelders natuurnetwerk Ligging Het plangebied en de directe omgeving maken geen onderdeel uit van GNN. Effecten Het plangebied en de directe omgeving liggen niet binnen GNN. Een nadere toetsing aan het natuurbeleid is daarom niet aan de orde. 4.8 Groene ontwikkelingszone Ligging Het plangebied en de directe omgeving maken geen onderdeel uit van Groene ontwikkelingszonde (GO). Effecten Het plangebied ligt niet binnen de GO. Een nadere toetsing aan het natuurbeleid is daarom evenmin aan de orde. 4.9 Overige beschermde gebieden Ligging Het plangebied maakt geen onderdeel uit van ganzenrustgebied, weidevogelgebied, natte landnatuur of oude bosgroeiplaatsen. Effecten Het plangebied ligt niet binnen ganzenrustgebied, weidevogelgebied, natte landnatuur of oude bosgroeiplaatsen. Deze gebieden kennen ook geen externe werking. Een nadere toetsing van de ontwikkeling is daarom niet noodzakelijk.
133 Ontwikkeling woningen Ribeslaan, Winterswijk | Eelerwoude | 20 5 Conclusies en aanbevelingen 5.1 Inleiding In dit hoofdstuk worden de conclusies en eventuele aanbevelingen over beschermde en vrijgestelde soorten, beschermde gebieden (Natura 2000 en Gelders Natuurnetwerk, Groene Ontwikkelingszone) en houtopstanden, als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling beschreven. Tot slot worden in paragraaf 5. 10 adviezen gegeven om de plannen natuurinclusiever te ontwikkelen, inrichten en beheren. 5.2 Beschermde soorten Vleermuizen Verblijfplaatsen Verblijfplaatsen van gebouwbewonende soorten zijn uitgesloten door de afwezigheid van bebouwing in het plangebied. Ook zijn verblijfplaatsen van boombewonende vleermuizen in de zwarte elzen en haagbeuken rond het zuidoostelijke deel (oranje kader) uitgesloten. Bij de overige bomen in het plangebied was niet goed genoeg te bepalen of potentiële verblijfplaatsen aanwezig zijn. Mits deze bomen behouden én onverlicht blijven (tijdens en na de ontwikkeling), blijven eventuele verblijfplaatsen in de bomen behoude n en is nader onderzoek of een vergunning voor vleermuizen niet aan de orde. Wanneer er toch bomen gekapt moeten worden voor de ontwikkeling dienen de bomen eerst gecontroleerd te worden op potentiële verblijfplaatsen van boombewonende vleermuizen.