CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Ruimtelijke onderbouwing (geanonimiseerd)

Algemene raadscommissie 10 september 2026, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Bindend adviesrecht woningbouw voormalige locatie Ribesschool107.417 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 12

Daarmee voorziet het plan in totaal in 21 woningen. Op basis van de overzichtsuitspraak met jurisprudentie met betrekking tot de Ladder voor duurzame verstedelijking van 28 juni 2017 (ECLI:NL:RVS:2017:1724) is bepaald dat er in beginsel sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling als er sprake is van een woningbouwplan dat voorziet in meer dan 11 woningen. Op basis hiervan geldt dat de voorgenomen ontwikkeling wordt aangemerkt als een nieuwe stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 5.129g van het Bkl, aangezien er 21 woningen gerealiseerd worden. Als een omgevingsplan of een buitenplanse omgevingsplanactiviteit een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, wordt rekening gehouden met de behoefte aan die stedelijke ontwikkeling. Dit met het oog op het belang van zorgvuldig ruimtegebruik en het tegengaan van leegstand. Hiervoor is niet relevant of het projectgebied binnen of buiten het stedelijk gebied ligt. In beide gevallen moet rekening worden gehouden met de behoefte aan die stedelijke ontwikkeling. Stedelijk gebied 61 Ruimtelijke onderbouwing woningbouw Ribeslaan ong. Winterswijk 61 De Ladder is beleidsneutraal vanuit het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) omgezet naar de Omgevingswet. Het begrip stedelijk gebied is echter in het Bkl anders gedefinieerd dan in het Bro.

Voor de beleidsneutrale omzetting schrijft artikel 5.129g Bkl voor dat de extra Ladder afweging moet plaatsvinden buiten het stedelijk gebied en stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van het stedelijk gebied. De grens van het stedelijk gebied wordt bepaald door de omstandigheden van het geval, de specifieke ligging, de feitelijke situatie, het omgevingsplan en de aard van de omgeving. Op grond van het geldende omgevingsplan is het projectgebied reeds voorzien van de enkelfunctie ‘Maatschappelijk’ en maakt het onderdeel uit van het bestemmingsplan ‘Kom Winterswijk 2011’. Dat bestemmingsplan, welke onderdeel uitmaakt van het omgevingsplan van rechtswege, voorzag in een actueel bestemmingsplan waarmee primair de bestaande situatie van de bebouwde kom (kern) van Winterswijk werd vastgelegd. Het projectgebied bevindt zich binnen de bebouwde kom van Winterswijk en is omring door bestaande woonbebouwing, wegen en overige functies zoals horeca en stedelijk groen. Daarmee maakt het projectgebied onderdeel uit van de bestaande stedelijke bebouwingscontour en is er sprake van de herontwikkeling van een voormalige schoollocatie. Daarmee geldt dat het project mogelijk wordt gemaakt binnen bestaand stedelijk gebied. Ruimtelijk verzorgingsgebied In de Woonvisie van de gemeente Winterswijk is betaalbare huisvesting voor de doelgroep starters (jongeren) aangemerkt als aandachtspunt.

De doelgroep starters wordt door de gemeente Winterswijk onderscheiden in drie groepen, namelijk: 1. De startende huurstarter tot de leeftijd van 35 jaar; Dit zijn personen tot 35 jaar met een verhuiswens die het ouderlijk huis of onzelfstandige kamer verlaten voor een zelfstandige huurwoning. 2. De startende koopstarter tot de leeftijd van 35 jaar. Dit zijn personen tot 35 jaar met een verhuiswens die het ouderlijk huis of onzelfstandige kamer verlaten voor een zelfstandige koopwoning. 3. De doorstromende koopstarter tot de leeftijd van 35 jaar Dit zijn personen tot 35 jaar die in principe al gestart zijn in de huursector, maar voor het eerst een woning gaan kopen. Bovenstaande doelgroep is vanuit de markt niet of nauwelijks bediend. De voorgenomen ontwikkeling voorziet in betaalbare woningen voor starters in de leeftijd tot 35 jaar. Daarmee geldt dat het ruimtelijke verzorgingsgebied van voorliggende ontwikkeling betrekking heeft op de kern Winterswijk. Behoeftebepaling Zoals in paragraaf 4.1.1 ‘Nationale Omgevingsvisie’ is beschreven geldt dat iedereen in Nederland prettig moet kunnen wonen voor een redelijke prijs. Een woningvoorraad die aansluit op de huidige en toekomstige woonbehoefte van mensen is daarom van nationaal belang.

Het huidige woningtekort en de toename van het aantal inwoners en huishoudens vraagt een groei van de woningvoorraad (vooral in en bij de stedelijke regio’s) in een fijne, leefbare omgeving. Tussen 2019 en 2035 moet de woningvoorraad met circa 1,1 miljoen woningen worden vergroot. De regio Achterhoek heeft de ambitie om 11.500 extra woningen te realiseren in de Achterhoek. Hiermee wordt de woningvoorraad flink en versneld uitgebreid. De regionale productie lag de afgelopen jaren gemiddeld op circa 600 woningen netto per jaar. De regio streeft ernaar dit aantal te verdubbelen naar ruim 1.200 woningen per jaar. De gemeenten, de provincie en het Rijk maken in de Regionale Woondeal onder voorwaarden afspraken om tot en met 2030 in ieder geval 8.390 woningen te bouwen in de Achterhoek. 62 Ruimtelijke onderbouwing woningbouw Ribeslaan ong. Winterswijk 62 De betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen in de Achterhoek staat voor veel mensen onder druk. Achterhoekers hebben moeite met het vinden van een passende woning met woonlasten passend bij hun inkomen. De behoefte aan meer betaalbare woningen komt ook naar voren in de uitkomsten van het Achterhoeks Woonwensen- en Leefbaarheidsonderzoek (AWLO). Hierin ziet de regio in de komende jaren extra vraag naar goedkope grondgebonden koopwoningen voor met name jonge huishoudens en starters.

Het tekort aan grondgebonden koopwoningen tot €300.000 is geraamd op minimaal 1.300 woningen tot 2025. Hiernaast zorgt de vergrijzing voor een toenemende vraag naar levensloopgeschikte of toegankelijke woningen. In de sociale huursector ontstaat een kwalitatieve mismatch tussen vraag en aanbod. De vraag naar levensloopbestendige woningen neemt toe. Het tekort aan sociale huurwoningen is geraamd op circa 650 woningen tot 2025. De regio investeert de komende jaren fors in een toename van betaalbare woningen. Hiermee zet de regio in op een evenwichtig woningaanbod in de regio. De Achterhoekse gemeenten geven elkaar de ruimte om te bouwen passend bij de lokale behoefte, tegelijkertijd neemt de regio gezamenlijk de verantwoordelijkheid om de extra vraag van jonge huishoudens, starters, ouderen, arbeidskrachten en aandachtsgroepen te kunnen beantwoorden. Daarbij wordt zoveel mogelijk aangesloten de ambities van het Rijk om tot en met 2030 tweederde van de nieuwbouw in het betaalbare segment toe te voegen. Dit wil de regio doen door middel van het volgende nieuwbouwprogramma: • 28% sociale huur. • 32% betaalbare koop tot €355.000 (hierin volgt de regio de betaalbaarheidsgrens gehanteerd door het Rijk) en middenhuur (tot €1.000,- per maand of minder). Binnen het koopsegment hanteert de regio een extra categorie in het aanbod van betaalbare koopwoningen.

Voor starters legt de regio de betaalbaarheidsgrens vast op maximaal €250.000 (prijspeil 2023). De regio Achterhoek volgt vanaf 2025 de indexering van het Rijk (middels CPI). Daarmee stijgt de prijs van een betaalbare woning in de Achterhoek dus van €355.000,- naar €370.000,-. Tevens heeft de gemeente Winterswijk in de Woonvisie betaalbare huisvesting voor de doelgroep starters (jongeren) aangemerkt als aandachtspunt. De doelgroep starters wordt door de gemeente Winterswijk onderscheiden in drie groepen, namelijk: 1. De startende huurstarter tot de leeftijd van 35 jaar; Dit zijn personen tot 35 jaar met een verhuiswens die het ouderlijk huis of onzelfstandige kamer verlaten voor een zelfstandige huurwoning. 2. De startende koopstarter tot de leeftijd van 35 jaar. Dit zijn personen tot 35 jaar met een verhuiswens die het ouderlijk huis of onzelfstandige kamer verlaten voor een zelfstandige koopwoning. 3. De doorstromende koopstarter tot de leeftijd van 35 jaar Dit zijn personen tot 35 jaar die in principe al gestart zijn in de huursector, maar voor het eerst een woning gaan kopen. In de Woonvisie wordt aangegeven dat bovenstaande doelgroep vanuit de markt niet of nauwelijks is bediend.

De voorgenomen ontwikkeling voorziet in de herontwikkeling van een voormalige schoollocatie, waarbij een appartementengebouw wordt gerealiseerd welke voorziet in 10 betaalbare huur appartementen en 11 grondgebonden rijwoningen (sociale koop). Zoals aangegeven richt het bouwplan zich op starters op de woningmarkt van Winterswijk tot 35 jaar. De koopsom van de grondgebonden koopwoningen (sociale koop) is vastgesteld op maximaal € 269.000,- V.O.N. inclusief basis sanitair, keuken en installatiewerk (prijspeil 2026). De betaalbare huurappartementen overschrijden de landelijke vastgestelde maximale huur voor woningen in het middensegment (liberalisatiegrens) niet. In 2026 is de liberalisatiegrens vastgesteld op € 1.228,07 per maand. 63 Ruimtelijke onderbouwing woningbouw Ribeslaan ong. Winterswijk 63 Het project voorziet daarmee in zowel een regionale als lokale woningbehoefte aan betaalbare woningen voor starters binnen bestaand stedelijk gebied. Daarmee voldoet het project aan de Ladder voor duurzame verstedelijking en wordt voorzien in een concrete woningbehoefte. 5.14.3 Conclusie Het project voldoet aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. 64 Ruimtelijke onderbouwing woningbouw Ribeslaan ong. Winterswijk 64 6. ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID 6.1 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID Kostenverhaal Afdeling 13.6 van de Omgevingswet bevat de regeling voor kostenverhaal.

De wet geeft de uitgangspunten en vereisten op basis waarvan wordt bepaald of kostenverhaal verplicht is en hoe de kostenverhaalsbijdrage wordt bepaald. De verplichting tot kostenverhaal geldt voor particuliere grondeigenaren die een bouwplan als bedoeld in artikel 13.11 Omgevingswet en artikel 8.13 van het Omgevingsbesluit kunnen realiseren. Het gaat dan bijvoorbeeld om de bouw van een of meerdere woningen of een nieuw hoofdgebouw. Uit artikel 13.11 Ow volgt dat het verhaal van kosten via een anterieure overeenkomst mag plaatsvinden. De initiatiefnemer heeft met de gemeente Winterswijk een anterieure overeenkomst afgesloten. De initiatiefnemer realiseert deze ruimtelijke ontwikkeling voor eigen rekening en risico. Nadeelcompensatie Nadeelcompensatie heeft betrekking op vergoeding van schade veroorzaakte door rechtmatige besluiten en handelen van de overheid. Nadeelcompensatie binnen de Omgevingswet gaat over besluiten of maatregelen: • die rechtstreeks werkende rechten en verplichtingen voor burgers en bedrijven bevatten; • die rechtstreeks gevolgen hebben voor burgers en bedrijven door verandering van de fysieke leefomgeving. De schadeoorzaken zijn limitatief opgesomd in artikel 15.1 van de Omgevingswet. Dit betekent dat de wet de schadeoorzaken uitputtend regelt. Er zijn dus geen andere schadeoorzaken mogelijk dan die in de Omgevingswet staan.

Schadeoorzaken zijn onder meer: een omgevingsvergunning, een regel in het omgevingsplan met rechtstreekse rechten of verplichtingen voor burgers en bedrijven of een maatwerkvoorschrift. In de anterieure overeenkomst zijn afspraken vastgelegd over nadeelcompensatie. 65 Ruimtelijke onderbouwing woningbouw Ribeslaan ong. Winterswijk 65 7. EVENWICHTIGE TOEDELING VAN FUNCTIES AAN LOCATIES Het college heeft bij het bepalen om wel of geen vergunning te verlenen om af te wijken van het omgevingsplan beleidsruimte om te bepalen of een bepaalde ontwikkeling met de daarbij behorende functies en maatvoeringen vanuit het oogpunt van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties aanvaardbaar is. Een dergelijk besluit is immers in belangrijke mate afhankelijk van de inzichten die bij de gemeente bestaan over de wenselijk geachte ontwikkelingen in het projectgebied. Verder mag het project niet in strijd zijn met de instructie(regels)s van het Rijk en de provincie. Een evenwichtige toedeling van functies aan locaties brengt met zich mee dat alle in het geding zijnde (individuele) belangen die bij dit projectgebied aan de orde zijn op een zorgvuldige wijzen worden afgewogen. Ondanks dat het project in strijd is met het omgevingsplan kan de omgevingsvergunning voor het project worden verleend, omdat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

Naast de regel dat omgevingsvergunningen slechts kunnen worden verleend met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, gelden de beoordelingsregels in artikel 8.0b tot en met 8.0e van het Bkl. Uit hoofdstuk 4 blijkt dat het project geen belemmering vormt voor het beleidskader van het rijk, de provincie Gelderland, de regio en de gemeente Winterswijk. In hoofdstuk 5 is getoetst aan de instructieregels en de relevante aspecten van de fysieke leefomgeving. Hieruit blijkt dat met de beoogde ontwikkeling er nog steeds sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Gelet op alle aspecten die zijn afgewogen en de belangen van omwonenden, levert de omgevingsvergunning geen onaanvaardbare aantasting van deze belangen op. Het verlenen van de omgevingsvergunning is evenwichtig en geschikt om het project te realiseren. Samengevat 1. De aangevraagde activiteiten zijn getoetst; 2. Getoetst is aan het beleidskader van het rijk, de provincie Gelderland, de regio Achterhoek en de gemeente Winterswijk. Hieruit blijkt dat het plan haalbaar is; 3. Getoetst is aan de wet en regelgeving, hieruit blijkt dat het plan haalbaar is; 4. De vergunning voor de aangevraagde activiteiten kan gelet op bovenstaande worden verleend; 5.

Verlening van de omgevingsvergunning voor de BOPA betekent, gelet op het bepaalde in artikel 4.17 en artikel 22.56 van de Omgevingswet, dat het omgevingsplan op basis hiervan moet worden geactualiseerd. Conclusie De aangevraagde activiteiten kunnen worden vergund met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en voldoen aan het beoordelingskader voor de BOPA. 66 Ruimtelijke onderbouwing woningbouw Ribeslaan ong. Winterswijk 66 BIJLAGEN BIJLAGE 1 INRICHTINGSPLAN OPENBARE RUIMTE BIJLAGE 2 ADVIES COMMISSIE OMGEVINGSKWALITEIT BIJLAGE 3 TOELICHTING AFWIJKING ADVIES COMMISSIE OMGEVINGSKWALITEIT BIJLAGE 4 PARTICIPATIELOGBOEK BIJLAGE 5 MEMO DUURZAAMHEID (CONCEPT) BIJLAGE 6 QUICKSCAN NATUURWAARDEN BIJLAGE 7 STIKSTOFRAPPORTAGE BIJLAGE 8 WATERHUISHOUDKUNDIG PLAN BIJLAGE 9 ADVIES GGD BIJLAGE 10 AKOESTISCH ONDERZOEK BIJLAGE 11 VERKENNEND BODEMONDERZOEK BIJLAGE 12 NADER BODEMONDERZOEK BIJLAGE 13 ARCHEOLOGISCH ONDERZOEK 67 Ruimtelijke onderbouwing woningbouw Ribeslaan ong.

Winterswijk 1 TimRO Advies tim timroadvies.nl www.timroadvies.nl Waterlelie 31 7665 GA Albergen Overijssel 68 88 134 | 132 | 130 | 128 | 126 | 124 | 122 | 120 | 118 | 86 84 35.05 1.80 82 35.08 1.80 35.50 35.45 35.10 1.80 35.20 35.70 1.80 35.84 35.86 | 35.86 | 35.86 35.90 | 35.90 | 35.90 35.32 200 | 202 | 204 | 35.32 1.80 R5.00 1.82 51 | 49 4.80 35.80 | 35.84 | 35.90 | 35.90 | 35.90 35.80 | 35.80 | 35.78 | 35.86 | 35.86 | 35.86 35.78 | 35.86 | 35.86 35.68 | 35.76 | 35.76 35.64 | 35.71 | 35.71 1.80 1.80 | 35.59 | 35.59 | 35.59 2.70 35.54 | 35.54 | 35.54 35.66 35.54 35.35 34.85 1.80 5.00 | 6.01 | 34.85 35.35 35.48 4 35.38 1.80 35.04 4 1315 | 11 Jasmijnlaan 245 | 243 | 241 | 239 46 | 44 295/G06 | 42 | 32 48 295/G05 295/G04 40 | 34 295/G03 | 50 295/G02 | 36 38 52 135 133 131 Aan het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Winterswijk Advies Commissie Omgevingskwaliteit Onderwerp Commissieleden Datum Advies Ontwikkeling woningbouw Ribeslaan 19-05-2026 Advies: Negatief Vraagstuk Advisering wordt gevraagd over de nieuwbouwlocatie van de voormalige basisschool De Ribes aan de Ribeslaan. Achtergrond: De gemeente is eigenaar van een perceel aan de Ribeslaan, de locatie waar de basisschool Ribesschool was gesitueerd. In 2022 heeft de gemeenteraad besloten hier betaalbare woningen voor starters te willen ontwikkelen en daarbij een participatietraject op te starten.

Reacties uit de buurt: Uit de participatie zijn verschillende uitgangspunten opgehaald. In september 2025 heeft de gemeente volgens de Didam-publicatie de grond met de opgehaalde uitgangspunten vanuit de participatie in de markt gezet. De geselecteerde ontwikkelaar presenteert nu zijn schets voor de Ribeslaan om vervolgens de planologische procedure verder te kunnen voorbereiden. Het plan is vooralsnog niet vastgesteld. Voorliggend voorstel Beoordeling De participatie, die heeft plaatsgevonden op basis van stedenbouwkundige randvoorwaarden en uitgangspunten, levert waardevolle input en inspiratie voor de gebiedsopgave. Dit neemt echter niet weg dat binnen het ontwerpproces een zorgvuldige afweging van verschillende stedenbouwkundige modellen en varianten noodzakelijk blijft. Bij het voorliggende plan lijkt deze afweging onvoldoende te hebben plaatsgevonden. Om die reden plaatst de commissie een kritische kanttekening bij het gevolgde proces. Algemeen: De voormalige school (en de gemeenschappelijke betekenis daarvan) is gesloopt en maakt ruimte voor de nieuwbouw van woningen. Er is één stedenbouwkundig (uitgewerkt) model met drie massa’s gepresenteerd binnen de contour (voetprint) van de school. Hiermee is goed rekening gehouden met de wensen van de buurt.

Tegelijkertijd mist de commissie een analyse van het gebied, en de uitwerkingen van kansen in verschillende concepten en modellen. Ten aanzien van het voorliggend (en uitgewerkt) model wordt het volgende opgemerkt. • Concept: Drie verschillende massa’s met kappen tonen geen vanzelfsprekende samenhang. Er is geen richting op een straat, ook niet naar elkaar. Helaas ontbreekt dit (basis) concept. • Stedenbouw: De bouwvolumes zijn naar het midden geduwd en zijn geplaatst met veelal achtertuinen gericht naar de ‘entree’ vanaf de verharding/ parkeerplaatsen. Hierdoor is er sprake van ‘groene snippers’ omheen, met een te magere kwaliteit. Grote vraagtekens worden gezet bij de openbare/ landschappelijke inrichting, maar ook de verharding en toegang (hoofdentree tot dit wooncluster). Dit vergt nog grote aandacht. • Architectuur: Het ontbreken van een stedenbouwkundige opzet leidt niet tot een heldere opbouw in de architectuur. De voorgestelde hoekoplossing maakt een gekunstelde indruk. Ook het afwijkende kleur en materiaalgebruik draagt niet bij aan de gewenste samenhang, en/of afleesbaarheid van een concept. Hoe verder? De commissie denkt graag mee aan een mogelijke oplossingsrichting. In de varianten moet de stedenbouwkundige aansluiting bij de omgeving worden meegenomen. 70

Hiervoor komen wij graag in contact met de gemeente om te komen tot een plan wat gedragen wordt door de commissie. Namens de Commissie Omgevingskwaliteit van de gemeente Winterswijk, adviseur ruimtelijke kwaliteit adviseur erfgoed en cultuurhistorie 71

Reactie gemeente op advies COK Ribeslaan In dit document reageert de gemeente op het negatieve advies van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit over de Ribeslaan. Er wordt teruggeblikt op het doorlopen proces, ingegaan op de inhoud van het advies en afgesloten met enkele leerpunten die uit dit project en het proces zijn voortgekomen. Proces en tijdlijn Collegebesluit en participatieplan: • Het uitgangspunt van dit project was om participatie centraal te stellen. Daarbij is bewust ingezet op een hoge trede van de participatieladder. In plaats van de omgeving te betrekken bij reeds uitgewerkte plannen en kaders, is ervoor gekozen om de buurt én de beoogde doelgroep al in een vroeg stadium actief te laten meedenken over de ontwikkeling. Voor de gemeente was deze manier van participeren nieuw. In die zin kan dit project worden beschouwd als een pilot, waar uit waardevolle leerpunten zijn ontstaan. • In december 2022 heeft het college het besluit genomen: o Te starten met het voorbereiden van de ontwikkeling van woningbouw aan de Ribeslaan voor starters op de woningmarkt. o In die voorbereiding de omgeving en de doelgroep te betrekken zoals is vastgelegd in het participatieplan.

▪ Dat is onder andere: ‘De gemeente wil het woningbouwplan voor deze locatie samen met de omgeving en de doelgroep (starters) ontwikkelen.’(quote uit participatieplan) o De gemeenteraad voor te stellen een budget van € 50.000 beschikbaar te stellen voor planvoorbereiding en bestemmingsplanwijziging voor woningbouw aan de Ribeslaan. • Passage uit het participatieplan: Voorafgaand aan het participatieproces is van belang om kaders en randvoorwaarden in beeld te hebben. Hierdoor weet de betrokkenen vooraf waar ze wel én niet over mee kunnen denken. Voor dit project staan de volgende ruimtelijke randvoorwaarden vast: 1. Woningbouw voor de doelgroep starters op de woningmarkt. 2. Uitwerking komt tot stand in samenwerking met de omgeving en doelgroep starters. Voor deze uitwerking denkt de gemeente aan de volgende uitgangspunten: 1. De gemeente gaat uit van de bestaande structuur (footprint voormalige school). 2. De woningen passen in de omgeving. Dat wil zeggen dat de woningen maximaal twee bouwlagen met kap bevatten. 3. In het gebied is ruimte voor 16 à 20 wooneenheden van 40 tot circa 70 m². Deze uitgangspunten vormen onderwerp van het gesprek met de direct omwonenden en de toekomstige bewoners. Participatietraject In 2023 is het participatietraject doorlopen. Er is een enquête onder de doelgroep gehouden om wensen en behoefte op te halen.

Daarna zijn er twee bijeenkomsten met de buurt geweest, twee met de doelgroep en één afsluitende bijeenkomst met zowel de buurt als de doelgroep samen. De eerste sessies stond in het teken van het ophalen van wensen en behoeften. Tijdens de tweede sessie werd er gezamenlijk geschetst en verschillende ruimtelijke ideeën tot de verbeelding gebracht, zo werd gekeken naar voorbeelden en architectuur. In de la atste sessie heeft de architect een modellenstudie met drie varianten gepresenteerd: 72 . 73 Met grote meerderheid is gekozen voor ontwerp 1 (scenario L). De conclusie vanuit de participatie was: Scenario 'L' bevat ons inziens de beste ingrediënten die het meest gehoor geven aan de opgehaalde inzichten tijdens het participatieproces met de buurt, starters en de betrokken professionals. Bewaak betaalbaarheid voor de starters tijdens elke volgende stap die gezet gaat worden!" Ontwerp 1: - Volgt de footprint van de oude school, waarbij de bebouwing is opgezet als een langgerekte, aaneengesloten structuur. - Heeft de meeste afstand tot bestaande bebouwing en is met de voorkant gericht op de omringende straten. - De bebouwing heeft een relatief open relatie met het omliggende plantsoen doordat de drie volumes niet op elkaar aansluiten en elk een andere oriëntatie hebben.

- De parkeerplaats ligt aan de achterzijde van de woningen en er is ruimte voor een groene buffer tussen de bestaande- en nieuwe bebouwing - Het appartementenblok is op hoek gepositioneerd (hiervoor is in alle modellen gekozen, vanwege input participatie) Aanpassingen vakdisciplines gemeente Vervolgens zijn vanuit verschillende gemeentelijke vakdisciplines enkele aanpassingen doorgevoerd om de stedenbouwkundige kaders verder aan te scherpen, met behoud van de voorkeursvariant uit het participatietraject. De belangrijkste wijzigingen zijn: • Het vervangen van beneden-bovenwoningen door een groter appartementenblok, waardoor een andere woningverdeling is ontstaan. • Het toevoegen van een kap aan het appartementenblok, zodat het beter aansluit bij de bebouwing in de omgeving. • Het verminderen van het aantal parkeerplaatsen ten behoeve van meer ruimte voor groen. Verkoop van de grond In september 2025 is de grond, inclusief de vastgestelde stedenbouwkundige kaders, overeenkomstig de eisen uit het Didam-arrest in de verkoop gebracht. Commissie Omgevingskwaliteit Op 12 februari 2026 heeft de ontwikkelaar het ontwerp gepresenteerd aan de Commissie Omgevingskwaliteit. Tijdens de vergadering heeft de commissie een aantal aandachtspunten en opmerkingen meegegeven. Uit de notulen: ‘Samengevat door de voorzitter: Plan openbare ruimte inrichting vergt grote aandacht.

Gemeente zelf aan het stuur; T.a.v. Architectuur let op dat hij niet te donker wordt als hij op moet gaan in de wijk; Hagen en groenafscheidingen cruciaal, ook te borgen naar de toekomst toe; Hoekoplossing/element nog eens naar kijken. Aan de commissie gelegen dan had een maatje groter best gekund. Dit kan niet meer, maar dat geeft met zich mee dat er een aantal zaken zijn die nog goed nagekeken moeten worden; Fysiek wel de ruimte goed op te lossen maar juridisch niet. Mocht juridisch toch nog ruimte komen, pak deze dan.’ Naar aanleiding van deze opmerkingen heeft de architect het ontwerp, binnen de kaders van het Didam-arrest en de vastgestelde stedenbouwkundige uitgangspunten, op diverse onderdelen aangepast. De architect licht deze wijzigingen als volgt toe: ‘Naar aanleiding van het overleg op 12 februari, waarin wij het plan persoonlijk hebben toegelicht bij de gemeente Winterswijk, hebben wij de tijdens dit overleg gemaakte opmerkingen zorgvuldig beoordeeld en het ontwerp op diverse onderdelen verder uitgewerkt en aangepast. 74 Tijdens het overleg is met name gesproken over de hoekoplossing van het appartementengebouw aan de Spirealaan. Naar aanleiding hiervan is de architectuur op dit punt herzien. De aanbouw, die in de eerdere variant was voorzien van een plat dak, is in het aangepaste ontwerp uitgevoerd met een kap.

Hierdoor ontstaat een logischer en samenhangender geheel, waarbij de hoekoplossing beter aansluit op de hoofdmassa van het gebouw en de stedenbouwkundige context. Daarnaast is de materialisatie verder uitgewerkt en verfijnd. Het kleur- en materiaalgebruik is beter op elkaar afgestemd, waardoor de architectonische samenhang is versterkt en het ontwerp als geheel rustiger en consistenter oogt. Wij zijn dan ook van mening dat de aangepaste uitwerking tegemoetkomt aan de opmerkingen die tijdens het overleg in Winterswijk zijn besproken. Met de aangebrachte wijzigingen is de architectuur verder versterkt en is de samenhang binnen het ontwerp verbeterd.’ Vervolg • | April 2026: Naar aanleiding van de bespreking in de Commissie Omgevingskwaliteit heeft de gemeente een inrichtingsplan voor de openbare ruimte opgesteld. • | 13 mei 2026: Er is een inloopbijeenkomst georganiseerd voor omwonenden, waarbij het ontwerp en het inrichtingsplan voor de openbare ruimte zijn gepresenteerd. De reacties van de aanwezigen waren overwegend positief. • | 20 mei 2026: Er heeft een persmoment plaatsgevonden met de wethouder en de ontwikkelaar. • | 8 juni 2026: De gemeente heeft het negatieve advies van de Commissie Omgevingskwaliteit ontvangen. Hoewel het advies is gedateerd op 19 mei 2026, is het pas bijna drie weken later, op 8 juni 2026, aan de gemeente toegezonden.

Reactie op advies Uit het advies van de COK: “De participatie, die heeft plaatsgevonden op basis van stedenbouwkundige randvoorwaarden en uitgangspunten, levert waardevolle input en inspiratie voor de gebiedsopgave. Dit neemt echter niet weg dat binnen het ontwerpproces een zorgvuldige afweging van verschillende stedenbouwkundige modellen en varianten noodzakelijk blijft. Bij het voorliggende plan lijkt deze afweging onvoldoende te hebben plaatsgevonden. Om die reden plaatst de commissie een kritische kanttekening bij het gevolgde proces. Algemeen: De voormalige school (en de gemeenschappelijke betekenis daarvan) is gesloopt en maakt ruimte voor de nieuwbouw van woningen. Er is één stedenbouwkundig (uitgewerkt) model met drie massa’s gepresenteerd binnen de contour (voetprint) van de school. Hiermee is goed rekening gehouden met de wensen van de buurt. Tegelijkertijd mist de commissie een analyse van het gebied, en de uitwerkingen van kansen in verschillende concepten en modellen. Ten aanzien van het voorliggend (en uitgewerkt) model wordt het volgende opgemerkt. • | Concept: Drie verschillende massa’s met kappen tonen geen vanzelfsprekende samenhang. Er is geen richting op een straat, ook niet naar elkaar. Helaas ontbreekt dit (basis) concept.

• | Stedenbouw: De bouwvolumes zijn naar het midden geduwd en zijn geplaatst met veelal achtertuinen gericht naar de ‘entree’ vanaf de verharding/ parkeerplaatsen. Hierdoor is er sprake van ‘groene snippers’ omheen, met een te magere kwaliteit. Grote vraagtekens worden gezet bij de openbare/ landschappelijke inrichting, maar ook de verharding en toegang (hoofdentree tot dit wooncluster). Dit vergt nog grote aandacht. • | Architectuur: Het ontbreken van een stedenbouwkundige opzet leidt niet tot een heldere opbouw in de architectuur. De voorgestelde hoekoplossing maakt een gekunstelde indruk. Ook het afwijkende kleur en materiaalgebruik draagt niet bij aan de gewenste samenhang, en/of afleesbaarheid van een concept.” Reactie van gemeente: • | Tijdens de commissievergadering van 12 februari 2026 is bij de projectgroep niet de indruk ontstaan dat een negatief advies zou volgen. • Naar aanleiding van de opmerkingen tijdens deze vergadering heeft de architect het ontwerp op diverse onderdelen aangepast. Deze wijzigingen hadden onder meer betrekking op de hoekoplossing, de materialisatie en de architectonische samenhang van het plan (zie de toelichting van de architect). • Naar aanleiding van de opmerkingen tijdens deze vergadering is door de projectgroep een inrichtingsplan gemaakt.

• Na overleg in juni tussen afvaardiging COK en gemeente blijkt de opgave om tot een positief advies te komen te groot om nog wijzigingen door te voeren gezien de fase waarin het project zich bevindt (lopende omgevingsprocedure en gedragen plan door de buurt). • De gemeente is van mening dat een zorgvuldig participatieproces is doorlopen. Dit proces heeft geleid tot een plan dat breed wordt gedragen door zowel de direct omwonenden als de beoogde doelgroep voor de woningen. Leerpunten: Deze evaluatie biedt enkele waardevolle lessen voor de toekomst. De belangrijkste leerpunten zijn: • Leerpunt 1: Het participatieproces heeft geleid tot een plan met breed maatschappelijk draagvlak. Het negatieve advies van de commissie laat zien dat draagvlak niet automatisch leidt tot de hoogste ruimtelijke kwaliteit. • Leerpunt 2: Commissie in eerder stadium meenemen, een goed moment was om de commissie om advies te vragen over de modellenstudie. Op deze manier was er nog tijd en ruimte geweest om de modellen ruimtelijk te versterken voordat deze gepresenteerd zouden worden aan de buurt/doelgroep. • Leerpunt 3: Een tijdige afstemming tussen de planning van het project en de advisering door de commissie is essentieel.

Adviezen die pas in een laat stadium beschikbaar komen, beperken de mogelijkheid om de ruimtelijke kwaliteit nog te optimaliseren zonder afbreuk te doen aan het zorgvuldig doorlopen participatieproces. Conclusie: Dit project kan worden gezien als een pilot waarin bewust is gekozen om participatie centraal te stellen en de buurt en de toekomstige doelgroep al aan de voorkant van het ontwerpproces intensief te betrekken. Deze aanpak heeft geleid tot een plan dat breed wordt gedragen door zowel de omgeving als de beoogde bewoners. Hierbij wordt opgemerkt dat de aandachtspunten die de commissie tijdens de commissie vergadering heeft meegegeven, waar mogelijk zijn verwerkt in de verdere uitwerking van het plan. De pilot laat tegelijkertijd zien dat een dergelijke werkwijze ook vraagt om een andere inrichting van het proces. De leerpunten uit dit traject, met name het eerder betrekken van de Commissie Omgevingskwaliteit, worden meegenomen bij toekomstige ontwikkelingen. In dit specifieke geval kiest de gemeente er daarom voor om, ondanks het negatieve advies van de Commissie Omgevingskwaliteit, vast te houden aan het ontwikkelde plan. Daarbij weegt het zorgvuldig doorlopen participatieproces en het brede draagvlak onder d e buurt en de doelgroep zwaar mee.

76 Participatielogboek Winterswijk, Ribeslaan Participatie logboek Ribeslaan Winterswijk Inleiding De gemeente Winterswijk heeft in 2023 inloopbijeenkomsten gehouden met de buurt en starters over de mogelijkheden om op de locatie aan de Ribeslaan in Winterswijk woningbouw te ontwikkelen. In het verleden stond hier Openbare Basisschool De Ribes. Hoe het woningbouwplan en de omgeving eruit moesten komen te zien op deze locatie is samen met de buurtbewoners en de doelgroep starters vormgegeven d.m.v. een enquête en meerdere informatiebijeenkomsten. Woonwensen enquête Om een goed beeld te krijgen waar de woningen aan moeten voldoen, vroeg de gemeente Winterswijk starters op de woningmarkt om een korte enquête in te vullen. Willen zij een woning kopen of huren? Wat is het budget? Waar moet rekening mee worden gehouden? Deze enquête was een inventarisatie en werd gehouden in februari 2023. De antwoorden dienden als basis voor het gesprek met de starters op de woningmarkt tijdens de informatiebijeenkomsten. Informatiebijeenkomsten In maart 2023 werden de eerste bijeenkomsten voor omwonenden (op 7 maart) en starters (op 20 maart) gehouden. In deze bijeenkomsten werden ideeën, zorgen en wensen verzameld. Tijdens een tweede bijeenkomst voor buurtbewoners werden er twee varianten van een woningbouwplan op de footprint van de voormalige school gepresenteerd door architect .

Daarna gingen de aanwezigen voortvarend aan de slag met het leggen van een nieuwe puzzel: de woningen en parkeervakken werden uitgeknipt en in nieuwe ontwerpen gelegd. Deze creatieve sessie leverde vijf nieuwe varianten op. Tijdens een tweede bijeenkomst voor starters op 9 mei 2023 kwamen 20 starters samen om te praten over de onderwerpen erfpacht, CPO en casco. Na het informatieve gedeelte mocht het publiek stemmen op sfeerbeelden om voorkeur uit te spreken voor hoe de omgeving en woningen eruit moeten komen te zien. Tijdens de slotbijeenkomst op 13 juni 2023 voor omwonenden en starters zijn 3 ontwerpen voor het woningbouwplan gepresenteerd. Deze sloten aan op de adviezen vanuit de buurt, de wensen vanuit de starters én de inhoudelijke experts van de gemeente. Tijdens de slotbijeenkomst vertelde de gemeente Winterswijk hoe de ontwerpen zijn ontstaan en kregen buurtbewoners en starters de mogelijkheid om te stemmen. Het door de gemeente Winterswijk opgestelde verslag van de hiervoor genoemde bijeenkomsten is aan dit logboek toegevoegd (bijlage 1). Uitvraag Op basis van de uitgangspunten die zijn verzameld tijdens de informatiebijeenkomsten zijn uitgangspunten geformuleerd voor de ontwikkeling en is de locatie via een open en transparante procedure aangeboden aan ontwikkelaars.

Geïnteresseerde partijen konden zich tot 7 oktober 2025 inschrijven.House2Start heeft de inschrijving gewonnen en de locatie toegewezen gekregen op 21 oktober 2025. 77

Participatielogboek Winterswijk, Ribeslaan Gezamenlijke informatieavond met Gemeente Winterswijk De gemeente Winterswijk heeft op 1 mei 2026 de buurt (149 adressen) via een brief (bijlage 2) uitgenodigd voor een inloopavond en daarin gecommuniceerd dat House2Start is geselecteerd als ontwikkelaar. Op woensdagavond 13 mei van 19.00 – 20.30 uur vond de inloopavond plaats in de Zonnebrinkkerk. Doel van de informatieavond Doel van de inloopavond voor House2Start was om de omwonenden kennis te laten maken met het ontwerp van de woningen en het appartementengebouw. De uitgangspunten waaraan het ontwerp moet voldoen zijn mede gebaseerd op de uitkomsten van de participatie die de gemeente Winterswijk in 2023 heeft gedaan met starters en omwonenden. Het ontwerp dat is gemaakt door architectenbureau Building Design voldoet geheel aan deze uitgangspunten. De gemeente had deze avond als doel de overdracht van de communicatie naar House2Start als ontwikkelaar en het tonen van het ontwerp van het landschapsplan en het openbaar gebied dat wordt aangelegd door de gemeente Winterswijk. Verloop van de inloopavond Namens Houses2Start waren de partner/directeur en de architect die het plan heeft ontworpen aanwezig. Zij toonden het ontwerp gedrukt op foam op A0 formaat (bijlage 3).

Van de gemeente Winterswijk waren de projectleider en een landschapsarchitect aanwezig om vragen te beantwoorden en het inrichtings-/landschapsplan toe te lichten. Dit plan werd gepresenteerd d.m.v. een ontwerp geprint op foam op A0 formaat (bijlage 4). Elf buurtbewoners (negen van de 149 aangeschreven adressen) hebben gebruik gemaakt van de mogelijkheid om in te lopen. Drie personen hebben een reactieformulier ingediend. De reacties over het ontwerp van het openbaar gebied en de woningen waren overwegend positief. Wel zijn er vragen gesteld over het aantal parkeerplaatsen en het smalle karakter van de Ribeslaan. Aangezien alle gestelde vragen te maken hebben met het bestaande en door de gemeente nieuw aan te leggen openbaar gebied, zijn deze vragen door de gemeente behandeld en beantwoord. Voor de volledigheid hebben we de door de gemeente Winterswijk gegeven antwoorden opgenomen in dit participatieverslag (bijlage 5). Hieronder vindt u de betreffende relevante bijlagen. 78 BIJLAGE 1 PARTICIPATIEVERSLAG GEMEENTE WINTERSWIJK 79 INLEIDING Dit verslag omschrijft wat alle participatie voor het woningbouwproject aan de Ribeslaan in Winterswijk heeft opgeleverd. Per activiteit, enquête of bijeenkomst leest u welke groepen meededen, op welke manier en wat hun inbreng was.

Het verslag omschrijft wat er met de opbrengsten is gedaan en hoe het participatieproces het woningbouwplan uiteindelijk heeft beïnvloed. In onderstaande schema staat beschreven wanneer welk participatieonderdeel heeft plaatsgevonden en voor wie. Hierna wordt per onderdeel een toelichting op dit onderdeel gegeven. Wanneer? | Wat? | Doelgroep 3 t/m 23 februari | Woonwensen enquête | Starters 7 maart 2023 | Informatiebijeenkomst | Omwonenden 20 maart 2023 | Informatiebijeenkomst | Starters 18 april 2023 | Tweede bijeenkomst | Omwonenden 9 mei 2023 | Tweede bijeenkomst | Starters 13 juni 2023 | Slotbijeenkomst | Omwonenden Woonwensen enquête Het participatietraject werd gestart met een woonwensen enquête. Deze is opgesteld in samenwerking met één van de raadsleden die onder de doelgroep valt. Om een goed kwantitatief beeld te krijgen waar de nieuwe woningen aan de Ribeslaan aan moeten voldoen, vroegen we starters op de woningmarkt tussen de 18-35 jaar om een korte enquête in te vullen. Willen zij een woning kopen of huren? Wat is het budget? Waar moet de gemeente rekening mee houden? De enquête is verspreid via het gemeentenieuws, een betaalde advertentie op sociale media van de gemeente Winterswijk, internet, intranet en via diverse mails naar betrokken stakeholders (lokale makelaars, jongerenvereniging). 300 reacties De enquête leverde bijna 300 reacties op.

Betaalbaarheid was duidelijk de grootste wens én zorg bij de doelgroep. We zagen dat een betaalbare woning tussen de €150.000 en €250.000 de voorkeur heeft. 61% Van de respondenten zoekt een koopwoning, 23% wil graag huren en 16% heeft geen voorkeur. Meer dan de helft van de respondenten heeft de voorkeur voor een rijtjeswoning, daarna volgt een appartement. Interesse voor een studio of tiny house was nauwelijks. De onderwerpen uit de enquête hebben we gebruikt als thema’s tijdens de informatiebijeenkomsten. Een samenvatting van de resultaten is te vinden via de link: https://www.werkaanwinterswijk.nl/projecten/woningbouw+ribeslaan/documenten+woningbouw+r ibeslaan/handlerdownloadfiles.ashx?idnv=2428128. Eerste bijeenkomst Omwonenden – 7 maart 2023 - Genodigden: Allereerst ontvingen 70 adressen rondom de Ribeslaan een uitnodigingsbrief op basis van een inschatting die wij hebben gemaakt op welke adressen de woningbouw de meeste impact zou gaan hebben. In verband met de geringe aanmelding en een signaal vanuit de buurt hebben we besloten om de scope van de genodigden te vergroten. Uiteindelijk zijn in totaal 178 adressen uitgenodigd.

- Opkomst: 40 buurtbewoners - Doel van de bijeenkomst: ophalen van ideeën, zorgen en wensen bij buurtbewoners Tijdens de eerste informatiebijeenkomst vertelde de projectleider aan de buurtbewoners dat er twee harde uitgangspunten zijn voor het project aan de Ribeslaan: (1) we spreken hier over woningbouw voor (2) starters op de woningmarkt tussen de 18-35 jaar. Er wordt hierbij gedacht aan zo’n 16 tot 20 woningen die gebouwd worden op de footprint van de school. Deze laatste twee punten zijn niet in beton gegoten. Tijdens deze toelichting stelden omwonenden vragen over het participatieproces en de kaders. Onder andere in hoeverre is participatie een blanco vel en tot hoe ver reikt en wat is de beïnvloedingsruimte. We gaven aan dat voor de gemeente deze participatieaanpak nieuw is en dat we bewust voor een ‘blanco vel’ kiezen om mensen zo vrij mogelijk te laten denken. Er werden vragen gesteld over de suggestie om te bouwen op de footprint van de school, zoals in het participatieplan beschreven. Bijvoorbeeld of de footprint inclusief of exclusief schoolplein is en in hoeverre buiten de footprint gebouwd kon worden. Als reactie gaven we aan dat het bouwen op de footprint geen hard uitgangspunt was en dat we indien wenselijk de mogelijkheden konden onderzoeken. Na een introductie door de projectleider ging men in groepjes uit elkaar om wensen en ideeën op te halen.

Omwonenden noemden onder andere ‘voldoende groen’ en ‘extra parkeergelegenheid’ als duidelijke wens voor de woningbouwplannen. Ook uitten zij hun zorgen over de aantallen woningen (niet te veel) en het type woningen (niet te hoog). Op flipovers gaven zij aan welke wensen en zorgen zij hadden. Hieronder een overzicht van alle punten die zijn aangedragen: 81 Aan het eind van de sessie had de architect een beeld van de wensen en zorgen die bij de aanwezige buurtbewoners spelen. De architect ging aan de slag om deze informatie (waar mogelijk/wenselijk) te vertalen in twee schetsontwerpen/scenario’s. Bij de volgende bijeenkomst met de buurt werden deze scenario’s gepresenteerd en kon men zelf aan de slag. 82 Eerste bijeenkomst starters op de woningmarkt – 20 maart 2023 - Genodigden: Winterswijkers tussen de 18-35 jaar via social media en de respondenten van de enquête die aangaven uitgenodigd te willen worden voor de bijeenkomsten - Opkomst: 40 starters - Doel van de bijeenkomst: ophalen van ideeën, zorgen en wensen gericht op de thema’s: type woning, haalbaarheid van betaalbaarheid, omgeving en overig. Tijdens de eerste bijeenkomst voor de starters liepen de woonwensen uiteen. De één zocht een ‘doorstroomwoning’ en de ander wilde een woning om voor lange tijd te kunnen settelen. Wat met name opviel was dat betaalbaarheid een belangrijk thema was.

Starters dachten mee hoe de nieuw te bouwen woningen kunnen passen binnen het beschikbare budget. Bijvoorbeeld door de woningen casco op te leveren. De voorkeur ging uit naar een rijtjeswoning of appartement met 1 of 2 slaapkamers. Er moest voldoende ruimte zijn om te parkeren en het huis is bij voorkeur energieneutraal. Verder mogen de woningtypes variëren, zodat er voor ieder budget (liever niet meer dan €250.000, prijspeil 2023) een geschikte woning is. Starters gaven per thema op flipovers hun wensen en ideeën aan. Hieronder zijn alle ideeën samengevoegd: 83 Na afloop van de bijeenkomst ontvingen alle aanwezigen per mail een samenvatting van de avond en werden ze uitgenodigd voor de tweede bijeenkomst. De bijeenkomst was een bevestiging van de enquête Op basis van deze uitkomsten en de uitkomsten van de eerste sessie met de buurt ging de architect verder met de uitwerking van de twee scenario’s. 84 Tweede bijeenkomst bewoners – 18 april 2023 - Genodigden: 178 bewoners rondom de Ribeslaan ontvingen een uitnodigingsbrief, bewoners die bij de eerste bijeenkomst aanwezig waren ontvingen via de mail nog een uitnodiging - Opkomst: 11 buurtbewoners - Doel van de bijeenkomst: bespreken en zelf ‘knippen en plakken’ van een ontwerp en het stemmen op sfeerbeelden De opkomst voor de tweede bijeenkomst met de bewoners was lager dan de eerste bijeenkomst.

Wat de reden hiervan was werd tijdens de bijeenkomst besproken. Zaken zoals wellicht geen interesse of te veel moeite werden aangehaald. Hoewel de opkomst laag was, was de betrokkenheid erg groot door de aanwezigen. De gemeente presenteerde twee scenario’s van een woningbouwplan op de footprint van de voormalige school de Ribes. Deze scenario’s waren ontwikkeld op basis van de opgehaalde informatie uit de eerste bijeenkomsten. - Variaties aan woningtypes - Extra parkeerplekken, ook voor huidige bewoners - Behoud van het huidige groen en voldoende ruimte voor nieuw groen Scenario 1 85 Scenario 2 Op deze twee scenario’s werd gereageerd met: “is het ook mogelijk om ten zuiden van het plangebied woningbouw te realiseren?”. De architect gaf aan dat hij dacht dat dit niet mogelijk was vanwege het bestaande groen midden op het terrein. De buurt gaf aan dat dit geen hoogwaardig groen is en wellicht gekapt kon worden. Als gevolg werd men uitgenodigd om zelf aan de slag te gaan met een ontwerp. Omwonenden grepen de kans om tijdens de werksessie nieuwe ontwerpen te maken. Zij kregen naar aanleiding van de opmerking vanuit een omwonenden de opdracht om ‘out of the box’ te denken en goed gebruik te maken van de ruimte. Hieronder het resultaat: Opvallend was dat de omwonenden de woningen en het parkeren ruimer opzetten dan de twee varianten vanuit de gemeente/architect.

Er werd ruim gebruik gemaakt van het zuidelijke deel van de kaart. Hierdoor ontstond een lint van woningen (scenario: Lintvorm zuiden), waardoor ze een park konden creëren (voor onder andere bewoners van de Pelkwijk) op de footprint van de school. Na de 86 creatieve sessie presenteerde de omwonenden hun ontwerp. Hierdoor ontstond een gesprek over het uitgangspunt wel of niet bouwen op de footprint van de school. De discussie ontstond dat het scenario waar de meeste aanwezigen enthousiast over waren impact heeft op de direct omwonenden die afwezig waren. We gingen uit elkaar met de afspraak dat we intern het nieuwe scenario zouden toetsen. En eventueel een digitale stemronde konden houden om het nieuwe ‘Lint zuiden’ scenaro voor te leggen aan de omwonenden die niet aanwezig waren. Sfeerbeelden Het stemmen op de diverse sfeerbeelden gaf een behoorlijk heldere uitslag. Er was met name veel draagvlak voor de klassieke rijtjeswoningen en beneden bovenwoningen met een zandkleurige baksteen. De buurtbewoners konden stemmen door middel van stickers. De blauwe sticker betekende ‘nee’ en de oranje sticker betekende ‘ja’. Conclusie De verscheidenheid van inzichten tussen de twee varianten van het woningbouwplan van de gemeente en de varianten van het woningbouwplan van de omwonenden waren groot.

Geconcludeerd kon worden dat het uitgangspunt ‘bouwen op de footprint van de school’ bij de meeste aanwezigen geen vereisten was. Onderzocht moest worden of het scenario ‘Lint zuiden’ een mogelijkheid was. Daarom besloten we na deze bijeenkomst twee extra varianten van het woningbouwplan te ontwerpen en intern te toetsen. Het uitgangspunt ‘bouwen op de footprint van de school’ werd hierbij deels losgelaten. Dit bracht ook mee dat er opnieuw over de 87 participatieaanpak zoals eerder beschreven moet worden aangepast. 88 Nieuw ontwerp In plaats van met twee, gingen we na deze informatiebijeenkomsten met vier ontwerpen verder. Twee met het woningbouwplan op de footprint van de school, eentje met het woningbouwplan iets richting het zuiden (enigszins in de vorm van een lint) en eentje met het woningbouwplan volledig in het zuiden (het volledige lint). Aangezien deze laatste twee ontwerpen afwijken van het originele uitgangspunt, ontstond het idee om een extra stemronde in het participatietraject toe te voegen. Omdat we tot nu toe altijd richting de omwonenden hadden gecommuniceerd dat de woningen ‘op de footprint van de school’ gebouwd werden. Door de extra stemronde voor alle buurtbewoners was iedereen in de gelegenheid om zijn of haar mening te geven.

Ambtelijk advies Voorafgaand aan de stemronde, wonnen we bij de stedenbouwkundige, verkeerskundige en adviseur groen advies in over de verschillende scenario’s. Daaruit kwam de conclusie dat vooral vanuit stedenbouwkundig opzicht het niet wenselijk is om in een volledig lint (het meest zuidelijke scenario) te gaan bouwen. Het is namelijk wenselijk om de groene strook te behouden als openbare ruimte, omdat deze groene strook past bij de rest van de groenstructuur van Winterswijk. Het woningbouwplan moet als één geheel in het park staan. Dat is anders dan het volledig zuidelijke lint scenario, waarbij je een voortuin, achtertuin en daarachter parkeren hebt. Dan haal je het ‘parkgevoel’ weg. Het heeft de voorkeur om een woningbouwblok te creëren met daarbij de voorgevels naar het park toe. De achterkant, het parkeren en de berging zit naar binnen waardoor het overzichtelijk en netjes oogt. Vanuit verkeer is de wens om zoveel mogelijk aan te sluiten op de bestaande weg, of aansluiten recht op een kruispunt. Dus om de bestaande verbindingen te gebruiken. Parkeren wil je het liefst als een blok aanbieden en niet versnippert om de betaalbaarheid te waarborgen. Op basis van het ingewonnen ambtelijk advies viel het scenario ‘Lint zuiden’ van de omwonenden, met woningbouw aan de zuidkant van het gebied, dus af.

Op basis van alle opgehaalde input (omwonenden, starters) en het ambtelijk advies bleven drie scenario’s over. Waarbij het derde scenario (het lint met woningbouw iets richting het zuiden) het beste paste bij de wensen en ideeën van de groep betrokken bewoners. Daarom besloten we om de extra digitale stemronde te laten vallen en moesten we goed richting de groep betrokken omwonenden communiceren wat we hebben onderzocht en waarom de keuze niet is gevallen voor het door hun gecreëerde scenario. Belronde Omdat het scenario ‘Lint zuiden’ scenario afviel, maar daar tijdens de bijeenkomst wel enthousiasme over was, heeft de projectleider de aanwezige van de bijeenkomst gebeld met een update over het proces. Op 17 mei is een mail gestuurd naar de aanwezigen met de vraag hun telefoonnummer achter te laten om gebeld te worden. Hierop hebben 5 huishoudens gereageerd, deze zijn dezelfde week gebeld. Tijdens het telefoongesprek is een toelichting gegeven waarom het ‘out of the box’ scenario (zie hierboven voor de reden) niet wenselijk is en we afzien van de eerder gecommuniceerde stemronde. Tijdens het telefoongesprek werd hier grotendeels begripvol op gereageerd. Na deze gesprekken ontvingen de omwonenden een uitnodiging voor de slotbijeenkomst.

In deze uitnodiging werden de overgebleven drie scenario’s alvast gepresenteerd en aangegeven dat men een voorkeur kon doorgeven voor één van deze scenario’s. Naar aanleiding van deze uitnodiging ontvingen wij twee mails vanuit twee omwonenden waarin hun onvrede en verbazing over het proces werd geuit. 89 Tweede bijeenkomst starters op de woningmarkt – 9 mei 2023 - Genodigden: Winterswijkers tussen de 18-35 jaar via social media en de respondenten van de enquête die aangaven uitgenodigd te willen worden voor de bijeenkomsten - Opkomst: 18 starters - Doel van de bijeenkomst: aanwezigen bijpraten over de starterslening, koop erfpacht- constructie, CPO en casco opgeleverde woningen. Daarnaast konden aanwezigen stemmen op sfeerbeelden (type woning, uitstraling, kleur) Koop erfpacht-constructie 7 van de 18 aanwezigen waren geïnteresseerd in de koop erfpacht-constructie. Een greep uit de reacties: “Ik sta er niet voor open. Zou graag een eigen woning willen. Dan heb je zeggenschap. Het staat nog teveel in de kinderschoenen.” CPO Uiteindelijk waren 2 van de 18 starters hierin geïnteresseerd. De starters vroegen naar de echte voordelen, wie bepaalt wie er komt te wonen en hoeveel tijd het echt kost. Een opmerking vanuit de zaal: “je stopt er veel tijd in, maar dit maakt het goedkoper”.

Overige reacties: • Het kost veel tijd • Het is met vreemden • Ik zal er vast uitkomen, maar wil liever zekerheid • Ik sta ervoor open, type woning maakt niet uit. Casco Woningen casco laten opleveren kreeg veel steun vanuit de aanwezigen, bijna iedereen was hierover enthousiast. Een kant en klaar betaalbaar huis kreeg 8 van de 18 stemmen. Er werd over gelachen, want: “dit zou natuurlijk ideaal zijn”. Type woning Ook starters kregen, net als de omwonenden, de gelegenheid om te stemmen op sfeerbeelden van type woningen en hun uitstraling. Over het type beneden bovenwoningen werden vragen gesteld of je dit bijvoorbeeld zou kunnen uitbreiden: “Hoe zit het met de tuin en privacy?” Dit type woning was volgens een starter met name geschikt als huurwoning en niet als koopwoning. Daarnaast moet de woning goed geïsoleerd zijn. De klassieke rijtjeswoning was uiteindelijk het meeste in trek bij de starters en kreeg de meeste stemmen. De starters stemden op dezelfde sfeerbeelden als de omwonenden. Ook hier betekende de blauwe sticker ‘ja’ en de oranje sticker ‘nee’. 90 Slotbijeenkomst omwonenden en starters op de woningmarkt – 13 juni 2023 - Opkomst: totaal 24 (13 buurt en 11 starters) - Doel bijeenkomst: resultaten van de architect bespreken en doorgeven voorkeursscenario Scenario’s Op basis van alle eerdere informatiebijeenkomsten hebben we 3 ontwerpen voor het woningbouwplan gemaakt.

Deze sluiten aan op de adviezen vanuit de buurt, de wensen vanuit de starters én de inhoudelijke experts van de gemeente. Tijdens de slotbijeenkomst vertelden wij hoe de ontwerpen zijn ontstaan en kregen buurtbewoners en starters de mogelijkheid om te stemmen. Figuur 1: Ontwerp 1 (Lint) 91 Figuur 2: Ontwerp 2 Figuur 3:Ontwerp 3 92 Uitkomst stemronde: Tijdens de stemronde is er een duidelijke voorkeur voor ontwerp 1. Van de 24 participanten stemde 21 voor dit ontwerp. 0 5 10 15 20 25 Ontwerp 1: Het Lint Ontwerp 2: Noord Ontwerp 3: Zuid Anders, namelijk.. Stemmen participanten Stemmen per ontwerp 93 Vervolg Nadat de participatie met omwonenden en starters was afgerond, is de gemeente verder gegaan met de uitwerking van Ontwerp 1. Bij de verdere beoordeling van het plan is vanuit verschillende vakdisciplines aangegeven dat de variant met beneden-bovenwoningen op zowel financieel als toekomstbestendig vlak niet de voorkeur heeft. Vervolgens heeft de stedenbouwkundige het plan verder geoptimaliseerd.

Dit heeft geleid tot de volgende aanpassingen: • Het vervangen van de beneden-bovenwoningen door een groter appartementengebouw, waardoor het aantal woningen behouden blijft; • Het appartementengebouw beter laten aansluiten op de bestaande omgeving door te kiezen voor een kap in plaats van een plat dak; • Het anders inrichten van de parkeervoorzieningen, zodat deze minder ten koste gaan van het aanwezige groen. Deze aanpassingen hebben uiteindelijk geleid tot het onderstaande stedenbouwkundige plan. Met deze schets en de bijbehorende uitgangspunten zal de gemeente de grond te koop aanbieden, overeenkomstig de uitgangspunten en procedures die voortvloeien uit het Didam-arrest. 94 Participatielogboek Winterswijk, Ribeslaan Bijlage 2 uitnodiging door Winterswijk voor inloopavond 95

Participatielogboek Winterswijk, Ribeslaan 96

Participatielogboek Winterswijk, Ribeslaan Bijlage 3 F oambord A0 formaat ontwerp plan House2Start 97 Participatielogboek Winterswijk, Ribeslaan 98 Participatielogboek Winterswijk, Ribeslaan Bijlage 4 Foambord A0 formaat inrichtings-/landschapsplan gemeente Winterswijk 99

Participatielogboek Winterswijk, Ribeslaan Bijlage 5 Reactie gemeente Winterswijk op vragen inloopbijeenkomst 100

Participatielogboek Winterswijk, Ribeslaan 101

1 19-08-2026 Duurzaamheid House2Start Ribeslaan Winterswijk Introductie We zijn te gast op de aarde en we streven naar een leefomgeving waarin mens en natuur verbonden zijn, voor nu, maar ook voor toekomstige generaties. Daarom streeft House2Start naar efficiënte woningbouw die natuur-inclusief, circulair en duurzaam is. Dit doen we op een manier die positief uitpakt voor de bewoners - financieel, esthetisch en in kwaliteit van leven. Deze notitie bevat in grote lijnen wat we bij al onze projecten en specifiek voor Ribeslaan Winterswijk gaan doen. Ruimte en natuur Een duurzame leefomgeving betekent de noodzaak voor een integrale aanpak van gebiedsontwikkeling waarin woningbouw in balans is met natuur en klimaat. Dit zorgt voor een prettige woonervaring, minder druk op publieke voorzieningen en een mooiere natuur. Va ndaar streven we naar natuur-inclusief en klimaat-adaptief bouwen. Deze aspecten vormen de ruggengraat voor ruimtelijke plannen op het gebied van groen en water . Dit is in lijn met een water en bodem sturende gebiedsinrichting als uitgangspunt, zoals in 2022 bepaald door de rijksoverheid. Klimaat adaptief bouwen bereid de omgeving voor op de gevolgen van klimaatverandering, bijvoorbeeld door reductie van hittestress, wateroverlast en droogte. Groen Wij zorgen altijd voor een evenwichtige benadering van mens, dier en planten.

Een groene omgeving is positief voor de mens. Het zorgt voor een fijnere woonbeleving, maar ook voor minder hittestress, wateroverlast en droogte. Door groen te integreren in de ruimtelijke plannen zorgen we ook voor een goede biodiversiteit. Daarnaast stimuleren we de bewoners om de tuinen op een onderhoudsvriendelijke manier groen te maken en houden. Landschaps- en inrichtingsplan De gemeente is verantwoordelijk voor de inrichting van de openbare ruimte en heeft een inrichtingsplan (laatste versie 16-07--2026) gemaakt. De paden door het park zijn van padvast. Rondom de woningen en appartementen komen trottoirs van betontegels 300 x 300 mm. Bepaalde stukken gras worden niet gemaaid en ingezaaid met een rijk kruidenmengsel zullen een grote diversiteit aan vlinders, insecten en vogels opleveren. Verschillende soorten inheemse bomen en struiken/struwelen. 102 2 19-08-2026 Openbare parkeervoorzieningen De gemeente legt ook de parkeervoorzieningen aan. De parkeerplaatsen worden uitgevoerd in grasbetonstenen. Dit zorgt voor een significante reductie in hittestress (figuur 1), maar ook voor een betere infiltratie bij regenval. De rijbaan is een straatbaksteen. 103 3 19-08-2026 Tuinen House2Start geeft opdracht aan een tuinarchitect om samen met de bewoners aan tafel te gaan hoe groen toegepast kan worden in hun tuinen. De tuinen zijn veelal klein en dan is groen nog belangrijker.

Daarom willen we bewoners meenemen en bewust maken van de positieve impact voor henzelf en de natuur. We leggen niets op. We geven het goede voorbeeld en doen het samen, daar gaat het om. We streven naar zo veel mogelijk groen, zo min mogelijk verharding en zichtbare waterafvoering. Erfafscheidingen en algemene maatregelen  Bij het project Ribeslaan zijn bij 9 grondgebonden woningen en bij het appartementen gebouw aan de voorzijde pergola’s aangebracht. Daar laten we groenblijvende blauweregen of clematis tegen aan groeien. Wellicht dat aan de zijkanten nog lage hagen worden geplant maar dat zal nader worden bekeken.  Er worden groene hagen circa 1,5 – 1,8 m¹ hoog, soort Pagus Sylvatica, één rij, 4st/m¹ aan de zijtuinen vanaf de achtergevel tot en met achterpad geplaatst;  Wij brengen tussen de woningen groene erfafscheidingen aan in de vorm van gezaagde hardhouten palen 7x7x 275 cm (hoogte circa 180 cm boven maaiveld) met bouwstaalmatten d=5 mm en maaswijdte 100 mm met daar tussen een hedera.  De afscheiding tussen het achterpad en de tuinen willen we graag wat openhouden door het plaatsen van pergola’s met bijvoorbeeld groenblijvende blauweregen en clematis.

Bloeiende planten trekken weer andersoortige insecten (bijvoorbeeld vlinders, bijen) aan;  Elke bewoner van de grondgebonden woningen krijgt bij de oplevering van House2Start een nestkastje voor de huismus, koolmees of andere vogels. De bewoners mogen zelf hun keuze bepalen; 104 4 19-08-2026  Alle bewoners van de grondgebonden woningen krijgen van House2Start het nieuwe magazine TUIN;  Het is wenselijk om egelpassages op te nemen in de erfafscheiding van de achtertuinen. Een erfafscheiding die aan de onderzijde open is heeft dan ook de voorkeur. Ook hier is het gesprek met de bewoners van het grootste belang;  In de pergola’s kunnen in overleg met de bewoners een aantal insecten voorzieningen worden opgenomen. House2Start zal die desgewenst leveren;  We gaan nog in overleg met partijen in hoeverre het verstandig is om nestkasten voor vleermuizen op te hangen. Zo ja, dan zal House2Start dit optioneel voorleggen aan de bewoners. House2Start zal de kosten voor haar rekening nemen;  We vragen de gemeente en de bewoners dan wel om amberkleurige buitenverlichting toe te passen;  House2Start zal in het plangebied een insectenhotel gaan plaatsen; Bij de toegang van het appartementengebouw gaan we nog kijken naar de indeling van looppaden en groen. Water Water is de basis van het leven en Nederland is waterrijk.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://winterswijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/c7c5497d-c3a4-47ce-9c41-ec2bf3f57cae?agendaItemId=1ace119a-3e4e-4bcf-a470-f59c238896d4