Ruimtelijke onderbouwing Energieopslagsysteem Masterveldweg (geanonimiseerd)
Tekst van het document
In werkelijkheid, dus niet in de worst-case situatie, zal de batterij-opslag minder van boven én ook deels van de zijkanten en van de voor- en achterkant emitteren (dit is ook terug te lezen in het geluidrapport opgenomen in de bijlagen van het akoestisch onderzoek. Een geluidscherm zal dan ook wel degelijk effect hebben.
Energieopslagsysteem Masterveldweg | Eelerwoude | 30
De grootste effecten van het geluidscherm bij de woningen, zijn te behalen aan de Gaxel in Duitsland. In berekeningen met een iets lagere bronhoogte (3m t.o.v. 4m) en berekeningen waarbij alle zijden van de batterijcontainers zijn meegenomen wordt daar ca. 2 t/m 4 dB behaald. Bij de overige woningen in Nederland zijn de effecten beperkt, omdat deze woningen al op relatief grote afstand van de bronnen zijn gelegen (500 meter en verder). In de directe omgeving van het EOS zijn de effecten groter, maar hier liggen geen woningen.
5.1.3 Conclusie Het toetsingskader onder de Omgevingswet is in dit onderzoek gehanteerd. Hierbij is een toetsing uitgevoerd aan de etmaalwaarde van 50 dB(A) op de gevels van de geluidgevoelige gebouwen voor zowel de woningen in Nederland als de woningen net over de grens in Duitsland. Met een geluidsbelasting bij geluidsgevoelige gebouwen van ten hoogste 45 dB(A) etmaalwaarde (35+10) wordt voldaan aan de 50 dB(A), die de gemeente in haar geluidbeleid als streefwaarde heeft opgenomen. Ondanks het feit dat de hoogste geluidbelastingen zich voordoen bij de woningen in Duitsland, is het gemeentelijke beleid van de gemeente Winterswijk onverminderd van toepassing op deze woningen. Gekeken naar de gecumuleerde geluidbelastingen van alle bronnen op het zonnepark is de geluidbelasting ten hoogste 45 dB(A). Wordt ook de mogelijke extra hinder van tonaal geluid meegenomen, dan komt het maximum in de dagperiode op 46 dB(A). Hiermee voldoet het geluid, zonder geluid reducerende maatregelen als een geluidscherm, op alle locaties aan de normen zoals gesteld in het beleid van de gemeente Wintersw Met de plaatsing van het geluidscherm wordt een effect van maximaal 4 dB geluidsreductie bij de woningen aan de Gaxel in Duitsland bereik. Bij de woningen op grotere afstaand aan de Masterveldweg en de Boldermansweg zijn de effecten beperkt.
Afgaande op het uitgevoerde onderzoek en de te treffen maatregelen (het geluidscherm) wordt geconcludeerd dat er met de voorgenomen ontwikkeling ten aanzien van het aspect geluid sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
5.2 Luchtkwaliteit In deze paragraaf komt aan de orde op welke wijze bij de activiteit rekening wordt gehouden met het aspect luchtkwaliteit.
5.2.1 Wettelijk kader De regelgeving voor luchtkwaliteit bestaat uit instructieregels in het Bkl (paragraaf 5.1.4.1). Deze regels stellen dat er omgevingswaarden gelden voor onder andere in de buitenlucht voorkomende stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10 en PM2,5). Een activiteit is toelaatbaar wanneer er geen sprake is van een feitelijke op dreigende overschrijding van een grenswaarde, het project per saldo niet leidt tot een verslechtering van de luchtkwaliteit en het project alleen ‘niet in betekenende mate’ bijdraagt aan de luchtverontreiniging. Voor activiteiten die ‘niet in betekenende mate’ (NIBM) bijdragen aan luchtverontreiniging is geen toetsing aan de omgevingswaarden van het Rijk voor stikstofdioxide en fijnstof nodig. Op basis van artikel 5.53 en 5.54 van het Bkl is een ontwikkeling ‘niet in betekenende mate’ bijdragend aan de luchtkwaliteit als de toename van stikstofdioxide en fijnstof niet hoger is dan 1,2 ug/m3, oftewel 3% van de omgevingswaarde voor de jaargemiddelde concentraties. Of een ontwikkeling onder NIBM-grens blijft kan bepaald worden aan de hand van:
Energieopslagsysteem Masterveldweg | Eelerwoude | 31
1.
2.
Een motivering dat de ontwikkeling onder de getalsmatige grenzen van een aangewezen categorie blijft van de ‘standaardgevallen NIBM’. Hieronder vallen onder andere kantoren, woonwijken en het telen van gewassen onder een bepaalde omvang zoals gesteld in artikel 5.54 van het Bkl. Een kwalitatieve berekening die aantoont dat de ontwikkeling de 3%-grens niet overschrijdt, bijvoorbeeld aan de hand van de NIBM-tool.
Tenslotte moet in het kader van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties afgewogen worden of de luchtkwaliteit ter plaatse van het plan aanvaardbaar is om een nieuwe woning te realiseren.
5.2.2 Onderzoek In voorliggend geval is he plangebied niet gelegen in een van de aandachtsgebieden voor luchtkwaliteit. De voorgenomen ontwikkeling wordt niet genoemd als standaardgeval niet in betekenende mate luchtkwaliteit (art. 5.54 Bkl), wat maakt dat onderbouwd moet worden dat de ontwikkeling niet in betekenende mate bijdraagt aan de verhoging van de kalenderjaargemiddelde concentratie stikstofdioxide en PM10. Op grond van de NIBM-tool is een ontwikkeling ‘in betekende mate’ bij een toename van het aantal verkeersbewegingen met ruim 800 per dag (met 5% aandeel vrachtverkeer). De voorgenomen ontwikkeling betreft de realisatie van een EOS binnen het zonneveld Masterveldweg. De verkeersbewegingen die de ontwikkeling van een zonneveld met zich mee brengt, zijn alleen tijdens de aanlegfase merkbaar. In deze fase is er tijdelijk sprake van een grotere toename van verkeersbewegingen. Nadat de bouw van het park is afgerond daalt het aantal verkeersbewegingen weer naar de oude situatie. Zelfs tijdens de bouwperiode blijft het aantal verkeersbewegingen ruimschoots onder de 800 per dag. Daardoor leidt de ontwikkeling niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit én kan de ontwikkeling als ‘niet in betekenende mate’ worden gezien.
5.2.3 Conclusie Geconcludeerd wordt dat ten aanzien van het aspect luchtkwaliteit sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
5.3 Geur In deze paragraaf komt aan de orde op welke wijze bij de activiteit rekening wordt gehouden met het aspect geur.
5.3.1 Wettelijk kader Geurgevoelige gebouwen dienen beschermd te worden tegen geurbelasting van activiteiten in de omgeving. De instructieregels van het Rijk voor het aspect geur zijn opgenomen in het Bkl. De instructieregels van het Rijk gelden voor zuiveringstechnische werken, het houden van landbouwhuisdieren en andere agrarische activiteiten. Voor overige activiteiten stelt de gemeente in het omgevingsplan eigen omgevingswaarden. Artikel 5.91 van het Bkl wijst geurgevoelige gebouwen aan die in ieder geval bescherming genieten. Hierbij gaat het onder meer om woningen of gebouwen met een zorg- of onderwijsfunctie. Voor overige gebouwen of locaties stelt de gemeente in het omgevingsplan eigen normen voor de mate van geurbescherming. Indien er sprake is van milieubelastende activiteiten gelden specifieke beoordelingsregels uit artikel 8.20 Bkl. Deze regels stellen dat geurgevoelige gebouwen met functionele binding tot de milieubelastende activiteit, maar geen deel uit maken van de activiteit, buiten beschouwing worden gelaten bij de beoordeling van de toelaatbaarheid. Dit geldt ook voor een eerder functioneel verbonden geurgevoelig gebouw waarvoor op grond van artikel 5.62,
Energieopslagsysteem Masterveldweg | Eelerwoude | 32
5.85 of 5.96, eerste of tweede lid, in het omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit is bepaald dat de waarden of afstanden, bedoeld in die artikelen, niet gelden
5.3.2 Onderzoek Een energieopslagsysteem is brengt geen geuremissie met zich mee. Ook is het geen functie die bescherming geniet tegen geur afkomstig van activiteiten in de omgeving. Het aspect geur behoeft geen verder onderzoek.
5.3.3 Conclusie Ten aanzien van het aspect geur is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
5.4 Bodemkwalitiet Het is van belang om te weten of de bodemkwaliteit binnen het plangebied past bij de voorgenomen ontwikkeling. De bodemkwaliteit mag geen gezondheidsrisico’s opleveren voor de gebruikers van de bodem. In deze paragraaf wordt ingegaan op welke wijze er bij de voorgenomen ontwikkelingen rekening wordt gehouden met de bodemkwaliteit.
5.4.1 Wettelijk kader Het Bkl bevat regels ter bescherming van de gezondheid en het milieu voor het aspect bodem. Deze regels zijn via het Aanvullingsbesluit bodem Omgevingswet opgenomen in paragraaf 5.1.4.5 van het Bkl. In het aanvullingsbesluit is bepaald voor welke activiteiten kan worden volstaan met een melding. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen drie basisvormen van bodemgebruik; landbouw/natuur, wonen en industrie. Het bodembeleid is er op gericht om de gebruikswaarde van de bodem te waarborgen en het duurzaam gebruik van de functionele eigenschappen te faciliteren door in onderlinge samenhang; • De bodem te beschermen tegen nieuwe verontreinigingen en aantastingen; • Te streven naar een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, rekening houdend met de kwaliteiten van de bodem, en; • De resterende historische verontreinigingen en aantastingen duurzaam en doelmatig te beheren. Een bodemgevoelig gebouw is in het Bkl omschreven als een gebouw, of een gedeelte daarvan dat de bodem raakt, voor zover aannemelijk is dat persoenen meer dan twee uur per dag aaneengesloten aanwezig zullen zijn (incl. woonschepen en woonwagens). Een bijbehorende bouwwerk van ten hoogste 50 m2 wordt niet beschouwd als bodemgevoelig gebouw. Daarnaast wijst het Bkl ook bodemgevoelige locaties aan.
Dit zijn de locaties waarop een bodemgevoelig gebouw is toegelaten op grond van een omgevingsplan of omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit, onmiddellijk aan een bodemgevoelige locatie grenzende aaneengesloten tuin of terrein (incl. tuinen en terrein grenzend aan locaties voor woonschepen of woonwagens). In het omgevingsplan stelt de gemeente de waarde voor de toelaatbare kwaliteit van de bodem vast. Deze waarde mag niet hoger zijn dan het blootstellingsniveau van het maximaal toelaatbaar risico voor de mens. Dit is opgenomen in bijlage XIIA van het Bkl. De toelaatbare kwaliteit van de bodem is een voorwaarde voor bouwen op verontreinigde bodem en is geen omgevingswaarde. De interventiewaarden voor bodemkwaliteit zijn in Bijlage IIa bij het Besluit activiteiten leefomgeving gegeven.
Energieopslagsysteem Masterveldweg | Eelerwoude | 33
5.4.2 Onderzoek Het EOS wordt gerealiseerd binnen de grenzen van het reeds gerealiseerde zonneveld Masterveldweg. Bij deze vergunning is reeds aangetoond dat de bodemkwaliteit geen belemmering vormt voor de realisatie van het zonneveld. Een EOS is, net als een zonneveld, geen bodemgevoelige functie die bescherming geniet tegen bodemverontreiniging. Ook wordt het EOS zonder noemenswaardige grondwerkzaamheden gerealiseerd. Verder onderzoek naar de bodemkwaliteit is derhalve niet aan de orde.
5.4.3 Conclusie Geconcludeerd wordt dat ten aanzien van het aspect bodem er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
5.5 Mobiliteit en parkeren Een nieuwe activiteit of ontwikkeling kan gevolgen hebben voor het verkeer en parkeren in en rond het plangebied. In deze paragraaf wordt in gegaan op welke wijze er rekening wordt gehouden met deze aspecten.
5.5.1 Wettelijk kader Een functieverandering of nieuwe ontwikkeling kan een verkeersaantrekkende werking tot gevolg hebben. Om te bepalen of een nieuwe functie toelaatbaar is dient derhalve te worden aangetoond te worden wat het effect is op de bereikbaarheid en afwikkeling van verkeer in en rond het plangebied. Hierbij dient onder andere in te worden gegaan op de (aanvullende) parkeerbehoefte voor auto’s en/of (brom)fietsen. Het uitgangspunt is dat er geen onaanvaardbaar effect op de omgeving mag zijn. Tevens dient in de ontwikkeling rekening te worden gehouden met de normen zoals deze door de gemeente zijn gesteld in het parkeerbeleid
5.5.2 Onderzoek Het EOS heeft geen verkeersaantrekkende werking. Tijdens de bouw van het EOS zal er een korte piek zijn in verkeer van en naar het plangebied. De locatie van het EOS is bereikbaar via de bestaande ontsluiting van het zonneveld. Het zonneveld heeft gedurende de exploitatie slechts een beperkte verkeersaantrekkende werking voor onderhoud en beheer. Met de toevoeging van een EOS neemt de verkeersaantrekkende werking niet toe. Tevens blijft er binnen het zonneveld inclusief het EOS voldoende ruimte voor het parkeren. Het aspect verkeer behoeft geen verder onderzoek.
5.5.3 Conclusie Ten aanzien van het aspect verkeer wordt geconcludeerd dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
5.6 Omgevingsveiligheid Deze paragraaf gaat in op de wijze waarop bij de voorgenomen ontwikkeling de omgevingsveiligheid wordt gewaarborgd. Hierbij gaat het om de risico’s die voortkomen uit de opslag, productie, gebruik en het vervoer van gevaarlijke stoffen en windturbines. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de kans op een ramp en het aantal mogelijke slachtoffers en het plaatsgebonden risico en het groepsrisico.
Energieopslagsysteem Masterveldweg | Eelerwoude | 34
5.6.1 Wettelijk kader Afdeling 5.1.2 van het Bkl bevat de instructieregels voor omgevingsveiligheid. De activiteiten die zijn aangewezen als risicobronnen worden benoemd in bijlage VII van het Bkl. Deze risicobronnen zijn belang voor de regels met betrekking tot aandachtsgebieden en het plaatsgebonden risico. De in bijlage VII benoemde activiteiten zijn: • Activiteiten met gevaarlijke stoffen bij bedrijven (milieubelastende activiteiten uit het Bal); • Het basisnet vervoer gevaarlijke stoffen over de weg, het water en het spoor; • Buisleidingen met gevaarlijke stoffen die zijn aangewezen als milieubelastende activiteit in het Bal; • Windturbines die zijn aangewezen als milieubelastende activiteit in het Besluit activiteit leefomgeving. Artikelen 5.12 t/m 5.15 van het Bkl gaan in op de aandachtsgebieden voor omgevingsveiligheidsrisico’s. Deze aandachtsgebieden gelden van rechtswege en worden vastgelegd in de digitaal raadpleegbare Register Externe Veiligheid, wat online raadpleegbaar is. Binnen deze aandachtsgebieden moet rekening worden gehouden met het groepsrisico door ter plaatse van het risicogebied geen kwetsbare gebouwen en/of (beperkt) kwetsbare locaties toe te laten. Middels voorschriftgebieden kunnen extra maatregelen worden opgelegd waardoor deze gebouwen en locaties wel toelaatbaar zijn.
Deze maatregelen zijn als extra bouweisen vastgelegd in paragraaf 4.2.14 van het Bbl. Tevens zijn in het Bkl instructieregels opgenomen voor de hieronder genoemde milieubelastende activiteiten die een risicobron zijn: • Opslaan, bewerken en herverpakken van vuurwerk (afdeling 5.1.2.4 Bkl); • Opslaan en bewerken van ontplofbare stoffen voor civiel gebruik (afdeling 5.1.2.5 Bkl); • Exploiteren van een IPPC-installatie voor het maken van explosieven (afdeling 5.1.2.5 Bkl); • Opslaan en bewerken van ontplofbare stoffen voor militair gebruik (afdeling 5.1.2.5 Bkl).
5.6.2 Onderzoek Om in beeld te brengen of er in het plangebied, of in de nabijheid daarvan, risicobronnen (productie, opslag, transport en gebruik van gevaarlijke stoffen) aanwezig zijn, is de risicokaart geraadpleegd. Hieruit blijkt dat circa 1400 meter ten zuiden van het plangebied twee ondergrondse gasleidingen lopen, zie figuur 16. Tevens bevindt zich ten oosten van het plangebied een camping, Camping De Knuver. Deze camping beschikt over een ondergrondse/ingeterpte tank. Deze tank kent een risicocontour van 25 meter en bevindt zich op een afstand van circa 1000 meter. Dit vormt geen risico of belemmering voor de ontwikkeling van het EOS.
Energieopslagsysteem Masterveldweg | Eelerwoude | 35
Figuur 19: Uitsnede kaart Externe Veiligheid, locatie EOS aangeduid met rode ster.
Voorliggend initiatief betreft de realisatie van een EOS met een opgesteld vermogen / capaciteit van 20 MW / 80 MWh. De capaciteit per container bedraag 5.015 kWh. Het EOS valt hiermee aan te merken als een Typical 2 zoals benoemd in de PGS 37-1. Publicatiereeks gevaarlijke stoffen (PGS 37-1) De publicatiereeks gevaarlijke stoffen 37-1 ‘Lithiumhoudende energiedragers: energieopslagsystemen (EOS) Richtlijn voor de veilige opslag van elektriciteit in energieopslagsystemen’ is vastgesteld en gepubliceerd in juli 2023. De PGS 37-1 richt zich op de veilige opslag en het gebruik van lithiumhoudende energiedragers, zoals lithium-ion batterijen, in energieopslagsystemen (EOS). De richtlijn is opgesteld om risico’s zoals brand, explosie en milieuschade te beperken en bevat veiligheidsmaatregelen voor ontwerp, installatie, beheer en onderhoud van deze systemen. Lithium-ion batterijen zijn efficiënt, maar brengen specifieke veiligheidsrisico’s met zich mee, zoals thermische uitbarsting en het vrijkomen van giftige gassen. De PGS 37-1 geeft daarom duidelijke voorschriften voor onder andere brandpreventie, ventilatie, koeling en brandbestrijdingssystemen. De richtlijn onderscheidt verschillende typen energieopslagsystemen op basis van capaciteit en locatie (bijvoorbeeld binnen of buiten gebouwen) en geeft eisen voor de brandwerendheid van de opslagruimte.
Daarnaast worden procedures beschreven voor incidentenbestrijding en de veilige ontmanteling van beschadigde batterijen. Een belangrijk aspect van PGS 37-1:2023 is het vaststellen van veiligheidsafstanden tot andere objecten, afhankelijk van de capaciteit van het opslagsysteem. Regelmatige inspectie en monitoring van deze systemen is verplicht, evenals het trainen van personeel in noodprocedures. Deze richtlijn draagt bij aan de veilige integratie van lithiumbatterijen in de energietransitie. De PGS 37-1 stelt onder meer minimale veiligheidseisen aan het EOS met betrekking tot overstroombeveiliging, kortsluitbeveiliging, overtemperatuurbeveiliging, overspanningsbeveiliging en drukontlasting. Een EOS wat voldoet aan IEC 62933-5-2 (voor het geheel) en NEN-EN-IEC 62619 (energiedragers) voldoet aan deze eisen. Waar van toepassing moet het EOS worden ontworpen conform NEN 1010 of gelijkwaardig. Verder dient bij de plaatsing van een EOS rekening te worden gehouden met lokale omstandigheden zodat het systeem beschermd is tegen externe invloeden zoals optrekkend vocht of instromend water.
Energieopslagsysteem Masterveldweg | Eelerwoude | 36
Bij het EOS moet er ten opzichte van een ander bouwwerk, niet zijnde een EOS, dat tot de locatie behoort, of andere brandbare objecten een minimale brandwerendheid zijn van 60 minuten, tenzij anders bepaald. Dit kan onder meer worden behaald door middel van het houden van voldoende afstand. Wanneer de afstand van het EOS tot de begrenzing van de locatie, een ander bouwwerk wat tot de locatie behoord of andere brandbare objecten, ten minste 5 meter en minder dan 10 meter bedraagt, moet de brandwerendheid ten minste 30 minuten bedragen. Wanneer deze afstand ten minste 10 meter bedraagt, is ten aanzien van de brandwerendheid geen eis van toepassing. Externe veiligheidsafstanden De PGS 37-1 sectie 5.2.2. beschrijft over externe veiligheidsafstanden: “Een externe veiligheidsafstand zorgt voor bescherming van gebouwen en locaties waar mensen gedurende een periode verblijven. Het gaat om gebouwen en plekken buiten de begrenzing van de locatie van de activiteit. Voor de veilige opslag van elektriciteit in lithium-houdende energiedragers in energieopslagsystemen zijn geen veiligheidsafstanden opgenomen in het Besluit activiteiten leefomgeving of het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl).
In deze PGSrichtlijn zijn enkele maatregelen opgenomen om escalatie van scenario's naar de omgeving te voorkomen.” Allereerst wordt ervan uitgegaan dat de onderlinge afstand tussen de eenheden binnen het energieopslagsysteem minimaal gelijk is aan de hoogte van deze eenheden, volgens PGS 37-1. Bovendien heeft het energieopslagsysteem met succes de brandpropagatietesten doorstaan, zoals beschreven in de UL 9540 en NFPA 68 normen. Dit betekent dat het systeem voldoet aan de vereiste brandveiligheidsstandaarden en goed is voorbereid om brandincidenten te voorkomen of te beheersen. Verder is de afstand van 5 meter tussen het energieopslagsysteem en de kavelgrens een belangrijk veiligheidsaspect. Dit is voldoende om te voorkomen dat een brand zich buiten de faciliteit verspreidt, op voorwaarde dat geen brandbare begroeiing wordt toegestaan en er wordt gezorgd voor geen overhangend groen op het terrein. Deze maatregelen waarborgen de externe veiligheid. Brandveiligheid Om de brandveiligheid te waarborgen worden diverse maatregelen genomen, ook aanvullend aan het houden aan de richtlijnen uit de PGS 37-1. Dit betreft maatregelen in het technische systeem zelf, als maatregelen op het terrein. Zo kent het energieopslagsysteem een monitorings- en alarmsysteem, autonome afschakeling, een handmatig noodstopsysteem en een goede toegankelijkheid over een verhard pad met voldoende draagvlak.
Aangezien er geen water aanwezig is binnen het plangebied of de directe omgeving wordt een bluswatervoorziening aangelegd in de vorm van een put. In voorliggend geval betreft het de realisatie van een ‘groot EOS-park’ van meer dan zes batterij-units. Dit maakt dat de onderlinge veiligheidsafstanden en afstanden ten opzichte van de kavelgrens van maatregel 52 (M52) van de PGS van toepassing zijn. Met het ontwerp van voorliggend plan wordt aan deze afstanden voldaan.
Energieopslagsysteem Masterveldweg | Eelerwoude | 37
Figuur 20 - Onderlinge veiligheidsafstanden groot EOS-park (Bron: PGS 37-11)
Figuur 21: Uitsnede ontwerp EOS met onderlinge afstanden
Energieopslagsysteem Masterveldweg | Eelerwoude | 38
Thermal runaway In het geval van brand in een EOS systeem is er kans op een zogenoemde thermal runaway; een chemisch proces waarbij door het stijgen van de temperatuur in een batterijcel ook naburige cellen warm worden en in thermal runaway kunnen raken, zodoende een kettingreactie veroorzakend. Hierbij komen brandbare en toxische gassen vrij.
Figuur 22: Brandbaar en toxisch gasmengsel bij een thermal runaway
De PGS 37-1 schrijft de volgende maatregelen voor om een thermal runayway te voorkomen: Monitoring EOS (M33) Eeen EOS moet beschikken over een systeem voor het continu monitoren op: -
Functioneren (systeemalarmen, signalen van overladen of diepontladen);
-
Ongewenste temperatuurstijgingen;
-
Temperatuurniveaus;
- Vrijkomen van gassen bij brand (M32). Tijdige opvolging van signalen zoals bedoeld in M34 en 35 van een (mogelijke) thermal runaway of een brand of explosie moet gewaarborgd worden Het monitoringsysteem is beschikbaar zolang het EOS operationeel is. Als de dataverbinding met het EOS en daarmee de monitoring op afstand wegvalt: -
krijgt de installatieverantwoordelijke binnen 5 min een alarm;
-
wordt bij eerste gelegenheid een controle ter plaatse uitgevoerd op het correct functioneren van het EOS. Het EOS moet voorzien zijn van een statusindicatie aan de buitenkant van het EOS volgens Tabel 3. Voor bestaande EOS'en kan de statusindicatie beperkt blijven tot een rode lamp bij een noodstop. Preventief afschakelen op basis van alarmeringen (M34) Ter voorkoming van een thermal runaway moet het EOS afgeschakeld kunnen worden voordat de thermal runaway optreedt; oftewel een ‘process shutdown’. Ook dient het monitoringssysteem ook tijdens een incident te blijven functioneren door bijvoorbeeld een secundaire voedeing. De installatieverantwoordelijke van het EOS moet van afstand kunnen ingrijpen bij signalen van systeemalarmeringen die kunnen leiden tot het falen van het EOS. De afschakeling moet zo dicht mogelijk bij de energiedrager plaatsvinden. De installatieverantwoordelijke moet op basis van de signalen (foutmeldingen, temperatuursensoren, rook- en brandmelding, enz.) de melding verifiëren. Indien een brand of explosie bevestigd wordt, moeten direct de hulpdiensten gealarmeerd worden.
Energieopslagsysteem Masterveldweg | Eelerwoude | 39
De installatieverantwoordelijke moet op afstand het EOS kunnen afschakelen. De monitoring, zoals vereist in M33, van het EOS moet na het afschakelen blijven werken totdat de installatieverantwoordelijke ter plaatse is. Het BMS en/of het EMS van het EOS mag, op het moment dat de installatieverantwoordelijke heeft ingegrepen, de afschakeling niet buiten werking stellen of anderszins regelen. Een door de installatieverantwoordelijke afgeschakeld EOS mag pas weer in werking gesteld worden wanneer ter plekke vastgesteld is dat het EOS veilig is. Wanneer de installatieverantwoordelijk niet tijdig reageert, moet het EOS in staat zijn om autonoom te kunnen afschakelen door een beslissing vanuit het BMS en/of het EMS. De installatieverantwoordelijke van het EOS mag het BMS en/of het EMS, op het moment dat deze hebben ingegrepen, niet buiten werking stellen of de elektronische aansturing anderszins regelen. Zowel het BMS als het EMS moet bij signalering van te hoge temperatuur de energiedragers elektrisch kunnen ontkoppelen, om in ieder geval elektriciteit als mogelijke energiebron van de brand/temperatuurverhoging zo veel mogelijk weg te halen. Ter plaatse moet zichtbaar zijn dat het systeem daadwerkelijk is afgeschakeld. Hiertoe moet het EOS voorzien zijn van een statusindicatie aan de buitenkant van het EOS conform NEN-EN-IEC 60204-1.
Voor bestaande EOS'en kan deze maatregel ingevuld middels een noodstopvoorziening die op afstand kan worden geactiveerd en uitgelezen. Afschakelen op basis van detectie (M35) Een niet-betreedbaar EOS moet beschikken over een geschikt branddetectiesysteem aanwezig met een doormelding naar een 24-uurs particuliere alarmcentrale (PAC) of 24-uurs bezette bedrijfsmeldkamer. Dit detectiesysteem moet volgens NEN 2535 worden geprojecteerd. Het beheer en onderhoud van de brandmeldinstallatie vindt plaats volgens NEN 2654-1+C1. De detectiesystemen zoals bedoeld in M32 en M35 kunnen gecombineerd worden. Het EOS moet autonoom afschakelen bij rook-, brand- of explosiedetectie door een beslissing vanuit het batterijmanagementsysteem (BMS) en/of het energiemanagementsysteem (EMS). De afschakeling moet zo dicht mogelijk bij de energiedrager plaatsvinden. Het ingrijpen vaneen van deze systemen mag niet herroepen worden door het andere systeem. Beide systemen moeten gegarandeerd de stroomkringen, AC en DC, onderbreken. De externe monitoring moet na het activeren van de noodstop blijven functioneren totdat de installatieverantwoordelijke ter plaatse is. Bij het afschakelen moet de installatieverantwoordelijke een signaal ontvangen.
De installatieverantwoordelijke van het systeem mag het BMS en/of het EMS, op het moment dat deze hebben ingegrepen, niet buiten werking stellen of de elektronische aansturing anderszins regelen. Zeker gesteld moet zijn dat bij gebruik van de bluswateraansluiting zoals bedoeld in M56 de werking van deze maatregel niet teniet wordt gedaan. Noodstopvoorziening (M36) Het EOS moet beschikken over een noodstopvoorziening voor het handmatig uitschakelen van het EOS met dezelfde functionaliteit als de automatische afschakeling zoals bedoeld in M35 indien dit volgt uit de risicoanalyse. De noodstopvoorziening mag niet voor onbevoegden toegankelijk zijn.
Energieopslagsysteem Masterveldweg | Eelerwoude | 40
Het opheffen van de noodstop mag niet op afstand geschieden maar kan uitsluitend ter plaatse gebeuren nadat de installatieverantwoordelijke de installatie weer vrijgegeven heeft. In geval van een EOS-park is het toegestaan dat dit op subniveau is. Het uitschakelbereik van de noodstop is in deze situatie het gedeelte van het totale systeem dat qua veiligheid en elektrische beveiligingen van elkaar afhankelijk is. In de praktijk is dit het samenstel van energiedragers, omvormers, trafo en besturingssystemen of een substation met onderliggende systemen. Zeker gesteld moet zijn dat bij gebruik van de bluswateraansluiting zoals bedoeld in M56 de werking van deze maatregel niet teniet wordt gedaan. Verwijderen energiedrager na thermal runaway of brand (M37) Zodra er een thermal runaway of brand heeft plaatsgevonden in een module (die niet tot propagatie heeft geleid) moet deze module zo snel mogelijk, maar uiterlijk binnen 24 h nadat de betreffende energiedrager(s) veilig en stabiel is (zijn) bevonden, verwijderd worden en veilig worden opgeslagen totdat deze wordt afgevoerd naar een eindverwerker. De verwijderde module moet conform de bijzondere bepaling 376 uit het ADR/VLG afgevoerd worden. Voor inschakeling van het EOS moet deze getest worden conform de voorschriften van de fabrikant zodat gewaarborgd is dat deze weer veilig is voor gebruik.
Specifiek voor een Energieopslagpark (typical 2) geldt aanvullend M32. Gasdetectie (koolstofmonoxide (CO) en waterstof (H2)) (M32) Een betreedbaar EOS of een EOS in een ruimte is voorzien van een permanent stationair detectiesysteem aangelegd conform NEN-EN 45544-4 met bijbehorende acties voor opvolging zoals beschreven Tabel 2, zie ook Bijlage G van de PGS 37-1. Dit is bij voorkeur een systeem voor detectie van koolstofmonoxide met kruisgevoeligheid voor waterstof met, voor systemen >100 kWh, een doormelding zoals bedoeld in M33. De detectie moet representatief zijn voor het energiedragercompartiment (container) of de opstellingsruimte (EOS in een aparte ruimte). Voor het bepalen van het daartoe benodigd aantal detectoren en de locatie van de detectoren zijn de richtlijnen van de fabrikant van de detectieapparatuur leidend. Het meetbereik van het detectiesysteem moet passend zijn voor detectie van de in Tabel 2 genoemde niveaus en een meetbereik hebben van 0 tot 200 ppm CO. Het toegepaste detectieprincipe is geschikt voor de omstandigheden waaraan de detector wordt blootgesteld (temperaturen, vochtigheid en dergelijke). Het systeem moet worden beoordeeld op bedrijfszekerheid, waaruit kan volgen dat de sensoren dubbel uitgevoerd moeten worden.
Indien het EOS niet voorzien is van het genoemde koolstofmonoxidedetectiesysteem, dan moet worden aangetoond dat met het gebruikte detectiesysteem afblazen op celniveau veroorzaakt door overdruk ('venting') en thermal-runawaysituaties vroegtijdig worden gedetecteerd. Ter voorkoming van propagatie van een thermal runaway is bijkomend maatregel M55 van toepassing: Voorkomen van brandpropagatie (M55) Het EOS is bij voorkeur aantoonbaar beveiligd tegen brandpropagatie (fire propagation) op basis van NEN-ENIEC 62933-5-2 of UL9540A. Wanneer het EOS hier niet aan voldoet, zijn aanvullende maatregelen vereist zoals beschreven in M56 (bluswatervoorziening) en M57 (brandbeheerssysteem).
Energieopslagsysteem Masterveldweg | Eelerwoude | 41
Bereikbaarheid Het zonneveld, en daarmee ook het EOS, wordt ontsloten via de Masterveldweg. Het EOS is gelegen direct naast het onderhoudspad binnen het zonneveld. De inrit heeft een minimale vrije ruimte van 4,5 meter, de verharding is minimaal 3,25 meter breed. Het pad richting het EOS heeft voldoende draagvermogen voor blusvoertuigen (minimaal 14.600 kg). Rond het EOS is halfverharding (grasbeton-tegels) aanwezig zodat de installatie goed bereikbaar is en brand niet gelijk kan overslaan. Bluswatervoorziening Bij de ingang van het zonnepark is een brandkraan aanwezig. Deze is gelegen op 600 meter afstand van het EOS. Om ter plaatse van het EOS voldoende bluswater beschikbaar te hebben in het geval van een incident, wordt bij de EOS opstelling een bluswatervoorziening (geboorde put) gerealiseerd met een minimale opbrengst van 90 m3/uur.
Figuur 23: Ontwerp EOS opstelling met locatie bluswatervoorziening en onderlinge afstanden
5.6.3 Conclusie Op basis van het voorgaande wordt geconcludeerd dat er ten aanzien van externe veiligheid sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
5.7 Natuur In deze paragraaf komt aan de orde op welke wijze bij de activiteit rekening wordt gehouden met het aspect natuur op basis van soortenbescherming, gebiedsbescherming, houtopstanden en de gevolgen voor de omliggende natuur door stikstofdepositie.
Energieopslagsysteem Masterveldweg | Eelerwoude | 42
5.7.1 Wettelijk kader Gebiedsbescherming Natura 2000-gebieden worden beschermd middels de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn. Wanneer een plan, project of activiteit mogelijke significante effecten heeft op een Natura 2000-gebied, dan dienen deze gevolgen in kaart worden gebracht en beoordeeld. Dit geldt ook voor activiteiten of projecten buiten het Natura 2000gebied, deze kunnen immers ook effect hebben op de aangewezen soorten en habitats van het betreffende gebied. Wanneer een ruimtelijk plan significante gevolgen voor een Natura 2000-gebied kan hebben, dan kan dit plan worden vastgesteld wanneer een passende beoordeling heeft uitgewezen dat er met zekerheid geen sprake is van aantasting van de natuurlijke kenmerken van het gebied. Wanneer dit niet met zekerheid kan worden vastgesteld, dan kan het plan enkel worden vastgesteld als er aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: 1. Er zijn geen alternatieve oplossingen voorhanden; 2. Er zijn dwingende redenen van groot openbaar belang, inclusief reden van sociale- of economische aard; en 3. Er worden de noodzakelijke compenserende maatregelen getroffen om te waarborgen dat de algehele samenhang van het Natura 2000-netwerk bewaard blijft. De boordelingsregels voor Natura 2000-activiteiten zijn opgenomen in afdeling 6.8 van het Bkl.
Soortenbescherming De bescherming van plant- en diersoorten richt zich op soorten van Europees belang, die vallen onder de rekwijdte van de Vogel- en Habitatrichtlijn, en bepaalde soorten van nationaal belang. Bescherming van soorten vindt plaats binnen en buiten het Natuurnetwerk Nederland en kan de vorm hebben van wet- en regelgeving en fysieke maatregelen die bescherming, vestiging of uitbreiding van de (soorten)populatie bevorderen. Artikel 2.17 lid 1 s f van de Omgevingswet stelt dat de provincie hiervoor het aangewezen bevoegd gezag is. Lagere overheden kunnen echter middels een programma voor soortenbescherming hier ook een rol in spelen met beleid. Vanwege de strikte formulering van de de ‘flora- en fauna-activiteit’ zal voor veel activiteiten in de fysieke leefomgeving moeten worden onderzocht of en welke soorten er aanwezig zijn waarvoor de activiteit mogelijke schadelijke gevolgen heeft. Hoofdstuk 11 van het Bal bevat de regels voor de vergunningsplicht bij flora- en fauna-activiteiten. Stikstof Binnen Natura 2000 worden de meest waardevolle natuurgebieden in Europa beschermd om de hierin voorkomende biodiversiteit te behouden. Om deze biodiversiteit te beschermen is in 1979 de vogelrichtlijn opgesteld en in 1992 de habitatrichtlijn. Alle Europese lidstaten wijzen specifieke vogelrichtlijn- of habitatrichtlijngebieden aan als onderdeel van deze Natura 2000-gebieden.
Per Natura 2000-gebied zijn instandhoudingsdoelen bepaald van doelsoorten of habitattypen, gericht op het behouden, uitbreiden, of verbeteren van deze soorten of habitattypen. De bescherming van deze vogel- en habitatrichtlijngebieden zijn in Nederland juridisch vertaalt in de Omgevingswet zijnde een Natura 2000activiteit. Bij nieuwe plannen en projecten is het van belang dat deze instandhoudingsdoelen van Natura 2000gebieden niet significant negatief worden aangetast. Eén van de mogelijkheden waarbij sprake is van aantasting van deze instandhoudingsdoelen is stikstofdepositie. Stikstofdepositie veroorzaakt vermesting en verzuring op habitattypen binnen Natura 2000-gebieden en kan ervoor zorgen dat instandhoudingsdoelen niet worden gehaald. Een stikstofberekening dient te worden uitgevoerd om te bepalen of de voorgenomen plannen een significante effecten c.q. stikstofdepositie veroorzaken op habitattypen van veelal omliggende Natura 2000-gebieden. Indien blijkt dat er sprake is van een significant (negatief) effect, die een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit te worden aangevraagd.
Energieopslagsysteem Masterveldweg | Eelerwoude | 43
5.7.2 Onderzoek Voor het totale plangebied van het zonneveld Masterveldweg zijn in het verleden door Eelerwoude diverse flora- en fauna onderzoeken uitgevoerd. Omdat de geldigheidsduur van de betreffende rapportages is verstreken is een nieuw onderzoek uitgevoerd, specifiek gericht op de ontwikkeling van het EOS binnen het reeds aangelegde zonneveld. Gebiedsbescherming Gezien de afstand tot de Natura 2000-gebieden, de invulling van de tussenliggende gebieden en de voorgenomen werkzaamheden is er geen sprake van mogelijk negatieve effecten op de instandhoudingsdoelstellingen van het Natura 2000-gebied. Een toetsing van niet stikstof-gerelateerde effecten wordt daarom niet noodzakelijk geacht. Het plangebied ligt niet binnen het GNN, maar de directe omgeving maakt wel deel uit van het GNN. Dit GNN gebied ligt op circa 200 meter afstand van het plangebied. Dit betreft een klein bos perceel. Aan dit bosperceel vinden door de voorgenomen ontwikkeling, het plaatsen van een EOS, geen wijzigingen plaats. Daarnaast, gezien het GNN geen externe werking kent, is een toetsing aan het GNN-beleid niet noodzakelijk.
Soortenbescherming Planten Vanwege het ontbreken van geschikt habitat zijn beschermde planten op voorhand uit te sluiten en is nader onderzoek niet noodzakelijk. Een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit voor beschermde flora is niet noodzakelijk. Vleermuizen Door het ontbreken van geschikte verblijfplaatsen voor gebouw bewonende vleermuizen, gezien verblijfplaatsen van boom bewonende vleermuizen uit te sluiten zijn door de afwezigheid van bomen in het plangebied en gezien er geen geluidsoverlast op vleermuizen wordt verwacht vanwege de geluidimmissie van het EOS, zijn nader onderzoek en/of een vergunningaanvraag voor vleermuisverblijfplaatsen niet aan de orde. Ook nader onderzoek naar foerageergebieden en vliegroutes is niet noodzakelijk aangezien essentiële functies ontbreken. Overige zoogdieren Tijdens de quickscan is een dassenburcht aangetroffen met wissels richting het zonneveld en plangebied. De voorgenomen ontwikkeling leidt niet tot aantasting van het essentieel leefgebied van deze soort. Dit omdat voldoende alternatieven beschikbaar zijn in de omgeving. Nader onderzoek en/of een vergunningaanvraag voor beschermde zoogdieren is hierom niet aan de orde.
De voorgenomen ontwikkeling kan leiden tot vernieling van enkele vaste rust- of voortplantingsplaatsen van de aardmuis, beverrat, bosmuis, bruine rat, dwergmuis, dwergspitsmuis, egel, gewone/tweekleurige bosspitsmuis, grote bosmuis, haas, huisspitsmuis, konijn, muskusrat, ree, rosse woelmuis en de veldmuis (NDFF, 2024. Op basis van de provinciale omgevingsverordening geldt voor deze ruimtelijke inrichting een vrijstelling (vergunningvrij geval). De ontwikkeling zal naar verwachting leiden tot een beperkt verlies van leefgebied van een aantal beschermde soorten waarvoor op basis van de provinciale omgevingsverordening een vrijstelling van vergunningplicht geldt. Het gaat hier met zekerheid niet om verlies van essentieel leefgebied.
Energieopslagsysteem Masterveldweg | Eelerwoude | 44
Broedvogels Jaarrond beschermde nesten Binnen het plangebied zijn geen jaarrond beschermde nesten aangetroffen. De aangetroffen buizerdhorst is aangetroffen buiten het plangebied en de voorgenomen ontwikkeling zal verder geen effect hebben op de horst. Nader onderzoek of het aanvragen van een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit is daarom niet aan de orde voor jaarrond beschermde broedvogels. Jaarrond beschermde functionele leefomgeving (cat. 5) De omvang van de projectlocatie is beperkt en geschikt leefgebied voor deze soorten is niet aangetroffen tijdens de QuickScan. Ook zijn er in de omgeving voldoende alternatieve nestmogelijkheden en leefgebied aanwezig. Genoemde soorten zijn bovendien goed in staat alternatieve nestplaatsen te vinden. Compenserende maatregelen of het aanvragen van een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit is om deze redenen dan ook niet aan de orde. Algemene broedvogels Gezien er geen vogelnesten zijn aangetroffen tijdens de Quickscan, met daarbij het ontbreken van bomen en het ontbreken van geschikt habitat voor grondbroeders, zijn effecten op nesten van algemene broedvogels uit te sluiten. Gezien de ligging in een omgeving waar voldoende alternatieven aanwezig zijn, betreft het plangebied ook geen essentieel leefgebied voor dergelijke soorten.
Reptielen Aangezien geschikt habitat ontbreekt en in de omgeving voldoende alternatieven zijn, mocht het plangebied deel uit maken van het leefgebied van beschermde reptielen, is nader onderzoek of het aanvragen van een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit voor reptielen niet noodzakelijk. Amfibieën Het plan of de activiteit leidt niet tot aantasting van het essentieel leefgebied vanamfibieën. Dit omdat watergangen ontbreken en voldoende alternatief landbiotoop beschikbaar is in de omgeving. Nader onderzoek of het aanvragen van een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit voor amfibieën is niet noodzakelijk. Vissen Gezien er geen watergangen aanwezig zijn binnen het plangebied, is nader onderzoek of het aanvragen van een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit voor beschermde vissen is niet noodzakelijk. Ongewervelden Er is geen sprake van negatieve effecten op beschermde ongewervelden. Dit omdat geschikt biotoop voor deze dieren ontbreekt.
Nader onderzoek of het aanvragen van een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit voor beschermde ongewervelden is daarom niet noodzakelijk Specifieke zorgplicht Het is aannemelijk dat in het plangebied de volgende (Rode lijst) soorten worden aangetroffen: • haas • konijn • kleine parelmoervlinder Het gaat allen om soorten welke op een Nederlandse Rode lijst zijn geplaatst, maar waarvoor geen specifieke verplichting geldt voor een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit. Gezien de ligging in een omgeving waar alternatieven beschikbaar zijn en het plangebied geen essentieel leefgebied betreft, zijn negatieve effecten vanwege de voorgenomen ontwikkeling uit te sluiten.
Energieopslagsysteem Masterveldweg | Eelerwoude | 45
De zorgplicht houdt in dat dan passende preventieve maatregelen getroffen moeten worden om deze nadelige gevolgen te voorkomen. Of, indien dat niet mogelijk is, er passende herstelmaatregelen worden genomen. Voor deze soorten wordt geadviseerd om vooraf en tijdens de voorgenomen werkzaamheden of activiteiten een ecologisch specialist in te schakelen die u kan adviseren op welke wijze nadelige gevolgen kunnen worden voorkomen en/of welke passende (herstel) maatregelen nodig of mogelijk zijn. Zie ook Bijlage 1. en artikel 11.6 van het Bal. Aanbevelingen Voor deze soorten geldt dat bij de voorbereiding en ook bij de aanlegwerkzaamheden de in de wet opgenomen specifieke zorgplichten worden nageleefd. Zie hiervoor Bijlage 1. Wanneer dit aan de orde is wordt geadviseerd om het aantreffen van deze soorten in het plangebied én de door verantwoordelijke personen of organisaties getroffen maatregelen om schade aan deze soorten te voorkomen of te beperken goed te documenteren en vast te leggen. De specifieke zorgplichten kunnen niet alleen bestuursrechtelijk, maar ook strafrechtelijk worden gehandhaafd. Stikstof Een AERIUS berekening voor zowel de aanleg- als gebruiksfase is uitgevoerd met door initiatiefnemer aangeleverd input over materieelinzet en verkeersbewegingen.
Met deze berekening is inzichtelijk gemaakt of er sprake is van stikstofdepositie op stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling. De volledige rapportage is als afzonderlijke bijlage bij voorliggende onderbouwing gevoegd. Hieronder zal kort worden in gegaan op de uitkomsten. Aanlegfase In de aanlegfase is geen sprake van stikstofdepositie op stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden als gevolg van de werkzaamheden en verkeersbewegingen in het kader van de realisatie van het EOS. Gebruiksfase In de gebruiksfase stoot het EOS zelf geen stikstof uit. Er is enkel sprake van verkeersbewegingen in het kader van beheer en onderhoud. De uitgevoerde AERIUS berekening toont aan dat dit geen stikstofdepositie op stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden veroorzaakt. Op basis van het voorgaande wordt geconcludeerd dat er geen sprake is van negatieve effecten op Natura 2000-gebieden door stikstofdepositie. Een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit is niet aan de orde.
5.7.3 Te treffen maatregelen Vleermuizen Met betrekking tot het foerageergebied en de vliegroutes van de vleermuizen zal het plan / de activiteiten geen effect hebben op de functionaliteit van het gebied. Het is daarbij wel van belang dat de verlichting in het plangebied niet toeneemt. Dit kan met enkele simpele maatregelen: • niet uitstralende armaturen (Kader- Verlichting); • plaatsen van afschermende beplanting; • voorkom verlichting van boomkronen; • tijdelijke verlichting (slechts een deel van de nacht aan).
Energieopslagsysteem Masterveldweg | Eelerwoude | 46
Specifieke zorgplicht Voor soorten die onder de specifieke zorgplicht vallen geldt dat bij de voorbereiding en ook bij de aanlegwerkzaamheden de in de wet opgenomen specifieke zorgplichten worden nageleefd. Wanneer dit aan de orde is wordt geadviseerd om het aantreffen van deze soorten in het plangebied én de door verantwoordelijke personen of organisaties getroffen maatregelen om schade aan deze soorten te voorkomen of te beperken goed te documenteren en vast te leggen. De specifieke zorgplichten kunnen niet alleen bestuursrechtelijk, maar ook strafrechtelijk worden gehandhaafd.
5.7.4 Conclusie Afgaande op het bovenstaande wordt geconcludeerd dat er ten aanzien van het aspect natuur sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
5.8 Cultureel erfgoed en archeologie Het omgevingsplan dient rekening te houden met het belang van het behoud van cultureel erfgoed. Deze paragraaf gaat in op de wijze waarop bij de voorgenomen rekening is gehouden met het belang van het behoud van cultureel erfgoed, archeologische waarden en cultuurhistorie binnen en buiten het plangebied.
5.8.1 Wettelijk kader De regels van artikel 5.130 Bkl stellen dat er in het omgevingsplan rekening dient te worden gehouden met het belang van het behoud van cultureel erfgoed, inclusief bekende of aantoonbaar te verwachten archeologische monumenten. Het gemeentelijke omgevingsplan bevat derhalve regels over: • Het voorkomen van ontsiering, beschadiging of sloop van op grond van het omgevingsplan beschermde monumenten of archeologische monumenten; • Het voorkomen van verplaatsing van op grond van het omgevingsplan beschermde monumenten; • Het bevorderen van gebruik, zo nodig door wijziging, van op grond van het omgevingsplan beschermde monumenten ter voorkoming van leegstand; • Het voorkomen van aantasting van de omgeving van een op grond van het omgevingsplan beschermd monument en het karakter van in het omgevingsplan beschermde stads- of dorpsgezichten of beschermde cultuurlandschappen door de sloop van bestaande gebouwen, de bouw van nieuwe gebouwen of andere belangrijke veranderingen; en • Het conserveren en in stand houden van archeologische monumenten, bij voorkoor in situ. Aanvullend kan het omgevingsplan ook regels bevatten die eisen stellen aan archeologisch onderzoek, de wijze van het verrichten van opgravingen of archeologische begeleiding.
Regel voor archeologisch onderzoek zijn niet van toepassing op activiteiten met een oppervlakte minder dan 100 m2, tenzij in het omgevingsplan andere oppervlakten worden vastgesteld.
5.8.2 Onderzoek Cultureel erfgoed Het plangebied kent geen bijzondere cultuurhistorische waarden. De ligging binnen de begrenzing van het reeds gerealiseerde zonneveld Masterveldweg maak dat er ook geen sprake is van negatieve effecten op (mogelijke) cultuurhistorische waarden in de directe omgeving.
Energieopslagsysteem Masterveldweg | Eelerwoude | 47
Archeologie
Figuur 24: Uitsnede Archeologische Beleidsadvieskaart Winterswijk (plangebied EOS binnen rode stippellijn)
Het archeologiebeleid van Gemeente Winterswijk is geborgd in het bestemmingsplan aan de hand van de dubbelbestemmingen ‘Waarde – Archeologie 3’ (geel en oranje op bovenstaande kaart) en ‘Waarde – Archeologie 4’ (groen op bovenstaande kaart). Voor ‘Waarde – Archeologie 3’ is in het bestemmingsplan opgenomen dat er een onderzoeksverplichting is bij bouwwerken groter dan 100 m 2 en het uitvoeren van werkzaamheden met een oppervlakte groter dan 100 m 2 en dieper dan 0,3 meter onder het maaiveld. Voor ‘Waarde – Archeologie 4’ geldt er een onderzoeksverplichting bij nieuwe bouwwerken groter dan 2.500 m2. Voorafgaand aan de vergunningsaanvraag voor het gehele zonneveld is door ArcheoPro reeds archeologisch vooronderzoek uitgevoerd. Hieruit volgde het advies om verkennend booronderzoek uit te voeren binnen de zone met de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 3’. De realisatie van het EOS vindt grotendeels plaats binnen de zone met ‘Waarde – Archeologie 3’. De uitbreiding van het inkoopstation vindt eveneens plaats binnen de zone ‘Waarde – Archeologie 3’. Om de bodemverstoring te beperken worden de installaties voor het EOS niet dieper dan 0,3 meter onder het maaiveld gefundeerd op stelcon platen waarop vervolgens de grond weer wordt aangevuld en opgehoogd tot 30 cm boven het maaiveld.
Met deze werkwijze blijft, ongeacht de oppervlakte, de bodemverstoring beperkt tot maximaal 30 centimeter onder het maaiveld en is verkennend booronderzoek niet noodzakelijk. Het geluidsscherm wordt gefundeerd met schroefpalen die 2 meter de bodem in gaan, met een diameter van 168 mm. Er worden maximaal 175 palen toegepast, wat resulteert in een totale oppervlakte van 3,89 m2. Ook dit is beneden de drempelwaarde voor het verplicht uitvoeren van archeologisch (boor)onderzoek. Het uit te breiden inkoopstation betreft een bouwwerk en een maximale oppervlakte van circa 18 m2. Dit is ruim onder de drempelwaarde van 100 m2 voor de verplichting tot verkennend voordonderzoek. Tot slot blijft te allen tijde de archeologische meldingsplicht van kracht. Dit betekent dat wanneer bij werkzaamheden archeologische vondsten worden aangetroffen waarvan kan worden aangenomen dat dit archeologische waardevolle vondsten betreffen, dit gemeld wordt bij het bevoegd gezag (conform de Erfgoedwet 2016, artikel 5.10 & 5.11).
Energieopslagsysteem Masterveldweg | Eelerwoude | 48
5.8.3 Conclusie Op basis van het voorgaande wordt geconcludeerd dat er ten aanzien van het aspect cultureel erfgoed en archeologie sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
5.9 Water Deze paragraaf gaat in op hoe er bij de voorgenomen ontwikkeling rekening wordt gehouden met de aspecten water en watersystemen.
5.9.1 Wettelijk kader Een project of activiteit kan mogelijk gevolgen hebben met de waterhuishouding in en rond het plangebied of locatie van de activiteit. De regelgeving hiervoor is vastgelegd in de Waterschapsverordening, het Waterbeheerprogramma van het waterschap en eventueel de waterkwaliteitsdoelstellingen van de Kaderrichtlijn water (KRW). Ook gemeentelijk beleid met betrekking tot waterhuishouding en klimaatadaptatie is van belang Het regels voor het beschermen van de waterbelangen zijn opgenomen in paragaaf 5.1.3 van het Bkl. Artikel 5.37 Bkl stelt dat er rekening dient te worden gehouden met de gevolgen voor het beheer van het watersysteem en dat, voor een duiding van die gevolgen, de opvattingen van het bestuursorgaan dat is belast met het beheer van het watersysteem (het waterschap) worden betrokken. Daarnaast kan het omgevingsplan ook specifieke regels over onderdelen van het watersysteem bevatten. Het wettelijk kader is gericht op het verkrijgen van inzicht in de gevolgen voor de waterhuishouding die samenhangen met de ruimtelijke ontwikkeling die mogelijk wordt gemaakt.
5.9.2 Onderzoek Waterbeheerprogramma 2022 - 2027 Vanuit het leidend principe ‘Water en mens in hun element’ draagt het waterschap bij aan ruimtelijke kwaliteit en een duurzame leefomgeving. De zorg voor waterveiligheid, schoon water en voldoende water vraagt structureel aandacht en is continu in beweging. Dat doet het waterschap door het (grond)waterpeil te beheren, rioolwater te zuiveren en te zorgen voor schoon water in beken, sloten en rivieren en te zorgen voor stevige dijken. Als belangrijkste speerpunt voor de periode 2022-2027 ziet Waterschap Rijn en IJssel de opgave om haar gebied veerkrachtiger te maken tegen klimaatverandering. Hiervoor werkt het waterschap toe naar een andere balans van vasthouden-bergen-afvoeren (voorraadbeheer), rekening houdend met de meest recente inzichten over de snelheid van klimaatverandering. In het waterbeheerprogramma 2022-2027 zijn de doelen en werkzaamheden weergegeven in vier thema’s. 1. Klimaatrobuust gebied Het doel is het beheer, het onderhoud en de inrichting van het regionaal watersysteem zodanig te invullen, dat jaarrond een optimale balans tussen te nat en te droog wordt bereikt en tegelijkertijd inwoners, bedrijven en medeoverheden voldoende weerbaar zijn tegen de onvermijdelijke gevolgen van extreem weer. 2. Veilig gebied WRIJ zorgy voor veilige dijken, nu en in de toekomst.
De ambitie is dat in 2050 de waterkeringen voldoen aan de nieuwe normen voor waterveiligheid, en dat het waterschap daarbij wendbaar
Energieopslagsysteem Masterveldweg | Eelerwoude | 49
3.
4.
inspeelt op ontwikkelingen. Het waterschap voert haar beheer op een duurzame wijze uit en werken aan behoud en verhoging van de biodiversiteit van de dijken. Circulaire Economie en Energietransitie WRIJ wil in het uitvoeren van haar primaire taak zoveel mogelijk bijdragen aan het beperken van klimaatverandering. Daarbij streeft het waterschap ernaar om in 2050 onderdeel zijn van een 100% circulaire economie waarin het haar taken klimaatneutraal uitvoert. Gezonde leefomgeving Het waterschap zorgt voor een schoon en gezond watersysteem voor de mensen en de natuur in het gebied. WRIJ streeft ernaar dat het water in de leefomgeving geschikt is voor verschillende maatschappelijke functies en dat het geen risico’s oplevert voor de volksgezondheid. Het doel is een oppervlaktewatersysteem te bereiken dat optimaal is
Weging van het waterschapsbelang Uit het online Wateradvies (voorheen de Digitale Watertoets) is naar voren gekomen dat vanwege het toevoegen van meer dan 500 m2 verharding het plan mogelijk belangen van het waterschap raakt. Zonder het treffen van maatregelen kan afstromend hemelwater (in)direct afstromen op een watergang in beheer van WRIJ (zie figuur 22). Verder voorziet de voorgenomen ontwikkeling niet in het aanleggen, vergraven of dempen van oppervlaktewater, al dan niet in beheer van het waterschap.
Figuur 25: Uitsnede Legger Waterschap Rijn en IJssel
Het uitgangspunt van Waterschap Rijn en IJssel (WRIJ), voortkomend uit het Nationaal Bestuursakkoord Water, is dat het watersysteem moet voldoen aan de acceptabele omvang van wateroverlast zoals vastgelegd in de provinciale waterverordening. Deze normen zijn uitgedrukt in de kans dat het peil van het oppervlakte water het niveau van het maaiveld overschrijdt. In voorliggend geval geldt vanwege de ligging in het buitengebied de norm voor grasland. De hoogste toelaatbare kans op overstroming is gesteld op 1/10 jaar. Het watersysteem moet dusdanig ingericht zijn dat het aan deze norm voldoet. Om aan deze normen te voldoen dient een ontwikkeling in het buitengebied waterneutraal gerealiseerd te worden. Om wateroverlast te voorkomen geldt dat een bui die eens per 10 jaar voorkomt (T10) binnen het plangebied geborgen en vertraagd afgevoerd wordt. Om rekening te houden met klimaatverandering en de toename van pieken in neerslag dient er 10% bovenop de T10 bui gerekend te worden. Een stedelijke ontwikkeling in het buitengebied, zoals de uitbreiding van stallen, moet waterneutraal zijn. Om wateroverlast te voorkomen, hanteren we als uitgangspunt, dat een bui die ca. eens per 10 jaar voorkomt (bui T10), in het plangebied wordt geborgen en vertraagd wordt afgevoerd naar het grond- en/of oppervlaktewater.
Energieopslagsysteem Masterveldweg | Eelerwoude | 50
Hierbij houden we ook rekening met klimaatontwikkeling door de bui met 10% te vergroten (T10+10%). Voor het buitengebied komt dit neer op een bergingsopgave van 55 mm per m2 verharding. In voorliggend geval wordt 1179,25 m2 (half)verharding en bebouwing toegevoegd als gevolg van de realisatie van het EOS. Dit resulteert in een opgave van 64,85 m3 hemelwaterberging (1179,25 x 0,055 = 64,85). Door ten noordoosten van het EOS een wadi met een oppervlakte van 217 m2 en een diepte van 0,3 (= 65 m3) meter te realiseren wordt voldoende ruimte gecreëerd om een T10+10% bui binnen het plangebied te bergen. Door de verharding onder afschot richting de wadi te realiseren wordt voorkomen dat hemelwater ongewenst afstroomt richting de bestaande sloot die in verbinding staat met de Simmelinkgoot, een watergang in beheer van WRIJ. Het geluidsscherm wat rond het EOS wordt geplaatst wordt iets boven het maaiveld geplaatst. Hierdoor vormt het geen belemmering voor het water om af te stromen richting de wadi. Tevens geldt dat in het EOS geen uitlogende materialen gebruikt die met het afstromend hemelwater in het grondwater terecht kunnen komen
Figuur 26: Plattegrond EOS inclusief wadi
Ten aanzien van beheer en onderhoud, waterkwaliteit, waterveiligheid en grondwaterbeheer raakt voorliggend plan voor de realisatie een EOS geen overige belangen van het waterschap.
5.9.3 Conclusie Op basis van het voorgaande wordt geconcludeerd dat er ten aanzien van het aspect water, met de te treffen maatregelen, sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
5.10
Ladder voor duurzame verstedelijking
Zorgvuldig ruimtegebruik en het tegengaan van leegstand wordt geborgd door het toepassen van de Ladder voor duurzame verstedelijking. Deze instructieregel stimuleert zorgvuldig gebruik van de schaarse ruimte en het streven naar een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, onder meer door het bevorderen van vraaggerichte ontwikkelingen en het voorkomen van overprogrammering. De ladder dwing een zorgvuldige
Energieopslagsysteem Masterveldweg | Eelerwoude | 51
afweging en transparante besluitvorming af. Een nieuwe stedelijke ontwikkeling moet altijd afgewogen worden en gemotiveerd aan de hand van een beschrijving van de behoefte aan de betreffende ontwikkeling. Voor ontwikkelingen ‘buiten het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied’ moet worden gemotiveerd waarom de ontwikkeling niet binnen bestaande stedelijk gebied is voorzien.
5.10.1
Wettelijk kader
In artikel 5.129g Bkl wordt een stedelijke ontwikkeling gedefinieerd als ‘de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandel voorziening of een andere stedelijke voorziening en die voldoende substantieel is.’ Artikel 5.129g bepaalt dat bij een wijziging van het omgevingsplan of de aanvraag voor een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit voor een nieuwe stedelijke ontwikkeling de toepassing van de ladder is vereist. Of een ontwikkeling of uitbreiding voldoende substantieel is volgt uit jurisprudentie. Daaruit blijkt onder meer dat een woningbouwontwikkeling die voorziet in de realisatie tot 11 woningen binnen de bebouwde niet kan worden aangemerkt als stedelijke ontwikkeling1. Ook de realisatie van een zonnepark geldt niet als stedelijke ontwikkeling2. De uitbreiding van een bedrijf of bedrijventerrein kan met een oppervlakte tot circa 500 m2 niet als stedelijke ontwikkeling worden aangemerkt3, met een oppervlakte daarboven wel4.
5.10.2
Onderzoek
De realisatie van het EOS binnen het bestaande zonneveld Masterveldweg betreft geen stedelijke ontwikkeling. Toetsing aan de ladder voor duurzame verstedelijking is derhalve niet aan de orde.
5.10.3
Conclusie
De ontwikkeling van het EOS binnen een bestaande zonneveld betreft geen stedelijke ontwikkeling, waarmee de Ladder voor duurzame verstelijking niet van toepassing is.
5.11
M.e.r.-beoordeling
Een milieueffectrapportage (m.e.r.) toetst of er sprake is van een plan of ontwikkeling met grote milieugevolgen. Bij besluiten, zoals het verlenen van een vergunning voor een BOPA, die mogelijk grote gevolgen hebben voor het milieu moet worden beoordeeld of de voorgenomen ontwikkeling negatieve milieueffecten heeft ten aanzien van de fysieke leefomgeving. In deze paragraaf wordt hier verder op in gegaan.