CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2025-2028 (na erratum 2)

Raadsvergadering 5 november 2024, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Eerste termijn Programmabegroting 2025-202832.868 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Kwaliteit (toelichting) In 2023 zijn de ontwikkeling van Winterswijk en de daaruit volgende opgaven in beeld gebracht. Al deze onderdelen zijn samengebracht in het Verhaal van Winterswijk (fase 1) en de startnotitie, die in april 2024 zijn vastgesteld door de raad. Deze stukken dienen nu als basisdocument voor de verdere uitwerking van de omgevingsvisie in fase 2. In het najaar 2024 is gestart met een participatietraject met de samenleving en de politiek, om inzicht te krijgen in welke keuzes we willen maken in de Omgevingsvisie. Een uitwerking van deze keuzes wordt in januari 2025 voorgelegd aan de raad door middel van een discussienota. De uitkomsten van die raadsvergadering zullen de basis vormen voor de concept Omgevingsvisie, die in Q2 wordt voorgelegd aan de raad. Wanneer de raad akkoord is met dit concept, volgt de ter inzagelegging aan de inwoners en ten slotte eind 2025 de definitieve vaststelling van de Omgevingsvisie kom. Aansluitend wordt toegewerkt naar het samenvoegen van de Omgevingsvisie buitengebied en Omgevingsvisie kom. Met als doel om voor 1 januari 2027 één Omgevingsvisie voor Winterswijk te kunnen vaststellen, waarmee we dan voldoen aan de Omgevingswet. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De omgevingsvisie moet volgens de wet op 1 januari 2027 gereed zijn.

In 2023 zijn er inhoudelijke stappen gezet voor een eerste basisdocument; in 2024 is verder gewerkt aan de uitwerking van de omgevingsvisie. Het streven is om de omgevingsvisie eind 2025 vast te stellen. Tijd (indicator) 55

Revitalisering Dennenoord We werken aan de afronding van de revitalisering van het terrein Dennenoord. Kwaliteit (toelichting) De uitvoering van de revitalisering loopt en wordt zorgvuldig afgestemd met de verschillende disciplines. Er is een inrichtingsplan voor de natuurinvulling opgesteld dat onderdeel is van het in juni 2024 vastgestelde bestemmingsplan. De planning is dat de aannemer de werkzaamheden in 2024 uitvoert en dat de beplanting in het vierde kwartaal wordt geplaatst. In 2025 wordt de subsidieverantwoording met de provincie afgehandeld. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het streven is alle procedures en werkzaamheden in 2024 uit te voeren. Tijd (indicator) Realiseren van een dienstencentrum in Gaxel, samen met Stadt Vreden Om het grensoverschrijdend werken en ondernemen tussen Nederland en Duitsland te bevorderen, wordt er op de grens een dienstencentrum gerealiseerd. De gemeenten Winterswijk en Vreden zijn gezamenlijk de initiatiefnemers voor deze planontwikkeling. Kwaliteit (toelichting) De geselecteerde ontwikkelaar heeft helaas aangegeven dat het niet mogelijk is tot een haalbare exploitatie te komen. Samen met Stadt Vreden bekijken we nu op welke wijze het project kan worden voortgezet. Wij houden beide gemeenteraden op de hoogte van de aanpak en de voortgang.

Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Omdat er op dit moment geen concrete ontwikkelaar is voor de uitwerking van de plannen, is onduidelijk op welke termijn de plannen uitgevoerd gaan worden. Als meer duidelijk is over de aanpak en voortgang, informeren wij samen met Stadt Vreden beide gemeenteraden. Tijd (indicator) Afdekken kleiput We ronden het afdekken van de kleiput af. Kwaliteit (toelichting) De raad neemt in 2025 een besluit over de afronding van de kleiput. Er wordt gewerkt aan één of meerdere nieuwe voorstellen. Daar is de klankbordgroep ook bij betrokken. Uiteindelijk neemt de gemeenteraad een besluit over het voorstel. Nadat dit besluit is genomen, wordt een inrichtingsplan opgesteld. 56

De gebiedsontwikkeling van het Molenveld is afhankelijk van het vaststellen van de begroting door de raad. De raad heeft in november 2023 besloten om het resterende budget voor de gebiedsontwikkeling te schrappen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Allereerst moeten verschillende scenario's worden uitgewerkt. In deze fase zitten we nu. Uiteindelijk neemt de gemeenteraad een besluit over het scenario dat wordt uitgewerkt in een inrichtingsplan. De planning is dat de gemeenteraad in het eerste kwartaal van 2025 een besluit neemt en dat in de 2e helft van 2025 de uitvoering plaatsvindt. Tijd (indicator) Woningbouw Narcisstraat Dit gebied als geheel vraagt om een kwaliteitsimpuls. De gemeente heeft een grondpositie in het gebied bij de Misterweg/Hyacinthstraat. Wij werken mee met een door een ontwikkelaar ingediende aanvraag voor woningbouw. Kwaliteit (toelichting) De planontwikkelaar heeft het woningbouwplan uitgewerkt en deze is als ontwerpbestemmingsplan in december 2023 ter inzage gelegd. Hierop is een zienswijze binnengekomen en op dit moment zijn partijen met elkaar in gesprek over deze zienswijze. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Allereerst moet de zienswijze worden afgehandeld voordat het bestemmingsplan door de raad kan worden vastgesteld.

Tijd (indicator) Ribeslocatie Gemeente Winterswijk is eigenaar van een perceel aan de Ribeslaan, de locatie waar een basisschool was gesitueerd. In 2015 is deze basisschool gefuseerd en heeft gemeente Winterswijk de grond terug in eigendom gekregen. Tot op heden is geen andere invulling voor de Ribeslocatie gerealiseerd. In 2025 wordt verder gewerkt aan de herontwikkeling van de Ribeslocatie. Een plan voor woningbouw wordt voorbereid. Kwaliteit (toelichting) In 2024 is de omgevingsplanprocedure gestart. Nadat het omgevingsplan is vastgesteld, kan verder worden gegaan met de ontwikkeling van de nieuwe woningen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) 57

Het streven is om het omgevingsplan in het eerste kwartaal van 2025 door de raad te laten vaststellen. Tijd (indicator) Gebiedsontwikkeling De Morse (voorheen Gaudium) De gemeente Winterswijk is eigenaar van het pand Laan van Hilbelink 32 waarin een weverij is gevestigd. Het aangrenzende pand Laan van Hilbelink 28 (De Hazewind) is opgekocht door een ontwikkelaar die woningen in dit pand wil realiseren. Er zijn ontwikkelingen die vragen om een integrale visie voor dit gebied. Kwaliteit (toelichting) Er ligt een concreet initiatief om de cultuurhistorisch waardevolle voormalige textielfabriek De Hazewind aan de Laan van Hilbelink 28/Morsestraat 32-34 te transformeren tot een woongebouw met 26 appartementen. Door de milieudruk van meerdere omliggende bedrijven is het op dit moment niet mogelijk medewerking aan dit initiatief te verlenen omdat er geen goed woonklimaat kan worden gerealiseerd. Met het bedrijf dat grenst aan de ontwikkellocatie zijn onderhandelingen gaande om het bedrijf te verplaatsen naar een nieuwe bedrijfslocatie aan de Misterweg (De Vlijt). Hierdoor ontstaat er ruimte voor nieuwe functies in het pand dat eigendom is van de gemeente en is er mogelijk voldoende milieuruimte om medewerking aan het transformatieplan van De Hazewind te kunnen verlenen.

Het gebied De Morse (van oudsher textielindustrie) is mede door de ligging aan de Whemerbeek geschikt voor een vermenging van functies (wonen, werken, bedrijvigheid en voorzieningen). Inzetten op gemengde functies voor de toekomst sluit aan bij de bestaande dynamiek in het gebied én biedt de condities voor een nieuw woon- en leefmilieu waar Winterswijk op dit moment nog geen tot weinig aanbod in heeft. Vanwege de actuele ontwikkelingen is het gewenst om voor dit gebied een ontwikkelvisie op te stellen en daarbij ook een doorkijkje te geven naar de omliggende gebieden. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Er is incidenteel budget (€ 25.000,-) gevonden om het opstellen van gebiedsvisie De Morse weer op te pakken. Een indicatie van de verwachte doorlooptijd kan op dit moment nog niet worden gegeven. Tijd (indicator) Programma bouwen aan Winterswijk Speerpunt van ons beleid blijft de instandhouding van het voorzieningenniveau. Om financieel verantwoord onze voorzieningen in stand te kunnen houden, verhogen we de bestemmingsreserve die daarvoor dit jaar voor het eerst in de begroting was opgenomen: van €2 miljoen naar €10 miljoen. We veranderen de naam in Bestemmingsreserve Instandhouding voorzieningen. De reserve is bedoeld voor investeringen die maken dat een voorziening niet de deuren hoeft te sluiten of activiteiten moet beëindigen door problemen met name het 58

onderhoud van de bestaande gebouwen. Nieuwbouw voor zwembad Jaspers, Theater De Storm en Boogie Woogie is voorlopig niet aan de orde, omdat daarvoor de middelen ontbreken. Daarom is de reserve gericht op het kopen van tijd: 5–10 jaar continuïteit in gebouwen die langer bruikbaar zullen moeten blijven. Verder zijn we scherp op ons opdrachtgeverschap en het eigendom van de gebouwen. Kwaliteit (toelichting) Onze huidige financiële situatie maakt het niet mogelijk om grote investeringen te doen in voorzieningen zoals Boogie Woogie, theater De Storm, zwembad Jaspers en de basisscholen. We hechten echter wel belang aan deze voorzieningen en koersen daarom op instandhouding. Hiervoor verhogen we de bestemmingsreserve van € 2 miljoen naar € 10 miljoen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De eerste prioritering is onderdeel van deze begroting, en is tot stand gekomen op basis van de in deze begroting voor het eerst bepaalde voorwaarden. Tijd (indicator) De Rikker We werken aan woningbouw op het nog onbebouwde gedeelte van de Rikker. Kwaliteit (toelichting) Het bestemmingsplan is vastgesteld en bekendgemaakt. De beroepstermijn is inmiddels verstreken. Er is één beroepschrift ontvangen bij de Raad van State. De verwachting is dat dit beroepschrift in 2025 op zitting komt.

Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) We wachten op een behandeling van het beroepschrift bij de Raad van State. Naar verwachting komt dit in 2025 op zitting. Tijd (indicator) Gebiedsontwikkeling recreatiegebied 't Hilgelo We behandelen een door Leisurelands BV ingediende aanvraag ter ontwikkeling van recreatiegebied 't Hilgelo. Het plan is gericht op een bestendiging van bestaande functies (zandwinning, dagrecreatie, natuur et cetera) en een versterking van de recreatieve mogelijkheden binnen dat gebied. In hoofdzaak gaat het daarbij om een uitbreiding van verblijfsrecreatie en horeca. Kwaliteit (toelichting) Het doel van dit project is een toekomstbestendige ontwikkeling van recreatiegebied 't Hilgelo. We streven naar een ruimtelijk-planologisch kader, waarbinnen de bestaande functies en beoogde ontwikkelingen plek krijgen. In de zomer van 2023 is door het college een voorontwerpbestemmingsplan (conceptplan) ter inzage gelegd. Er zijn achttien inspraakreacties ingediend die de verschillende belangen in beeld 59

hebben gebracht (formele participatie). De initiatiefnemer heeft een vervolg gegeven aan de participatie en werkt momenteel aan een doorontwikkeling van het plan. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Op dit moment is het wachten op een doorontwikkeld plan van de initiatiefnemer. Tijd (indicator) Bestemmingsplan uitbreiding 't Winkel We behandelen het initiatief tot uitbreiding van camping Het Winkel. Kwaliteit (toelichting) Op dit moment is de gemeente in afwachting van de indiening van een voorstel voor de verdere ontwikkeling van Het Winkel. De hele planologische procedure moet nog worden doorlopen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De start wordt bepaald door het moment waarop het voorstel door de initiatiefnemer wordt ingediend. Tijd (indicator) Herontwikkeling Groenloseweg 60-locatie Harmonie We behandelen het initiatief tot herontwikkeling van de locatie van De Harmonie (Groenloseweg 60) van horeca naar wonen. Kwaliteit (toelichting) Na een aantal gesprekken met de initiatiefnemers (Walvoort Ontwikkelaars b.v.) en behandeling in de Commissie Omgevingskwaliteit is er overeenstemming over de ontwikkeling van locatie De Harmonie. De architect werkt het plan nu uit. Het plan hoeft niet terug naar de commissie, maar wordt nog wel beoordeeld door de Mandaatcommissie. Na goedkeuring door de Mandaatcommissie kan de omgevingsvergunning worden aangevraagd.

Het geldende omgevingsplan moet worden aangepast (wijziging horeca naar wonen). B&W hebben op 20 juni 2023 al besloten medewerking te verlenen aan deze ontwikkeling, onder voorwaarde van het ruimtelijk kader zoals vastgelegd in het integraal ambtelijke advies van de Omgevingskamer. Het plan voldoet daar nu aan. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De tijdsplanning is moeilijk aan te geven. Eén en ander is afhankelijk van de indiening door de initiatiefnemer en de doorlooptijden bij ruimtelijke ordening. Tijd (indicator) 60

Doelstellingen We realiseren een toekomstperspectief in het buitengebied Activiteiten We voeren het programma Vitaal Platteland uit door middel van een gebiedsgerichte aanpak Het buitengebied van Winterswijk heeft te maken met uitersten: extreme droogte, stikstofnormen voor vier Natura 2000-gebieden, ruimtevraag vanuit de energietransitie, kwetsbaar cultuurlandschap en bekenstelsel, en een sterke terugloop van het aantal boeren. Deze situatie is een bedreiging voor het waardevolle agrarische cultuurlandschap en de leefbaarheid. Samen met de stichting WCL is in 2020 het programma Vitaal Platteland opgesteld. Dit programma is gericht op het behoud van de waardevolle natuur en cultuur, en het realiseren van een economisch, sociaal en ecologisch toekomstperspectief voor iedereen die in het buitengebied woont, werkt en recreëert. Kwaliteit (toelichting) De Intentieovereenkomst en startnotitie zijn in januari 2023 vastgesteld. Hierin is vastgelegd hoe de drie overheden (provincie, waterschap en gemeente) en de gebiedspartijen willen samenwerken in de gebiedsaanpak Vitaal Platteland. Het doel is te komen tot een economisch, sociaal en ecologisch perspectief voor de mensen die in het gebied wonen en werken, nu en in de toekomst. Concreet wordt dit een gebiedsplan, een 'Winterswijks bod'. Om dit te bereiken wordt een aantal stappen doorlopen.

In 2024 zijn bouwstenen van verschillende thema’s (zoals water, landbouw en natuur), het landschappelijk kader en het verhaal van het buitengebied van Winterswijk opgesteld. Die stukken zijn gebruikt voor een gebiedsanalyse en het opstellen van kansenkaarten voor de verschillende thema’s. Met de kansenkaarten kunnen er botsproeven plaatsvinden, waarmee wordt onderzocht waar in het gebied kansen, belangen en bedreigingen elkaar raken. Waar moeten we rekening met elkaar houden en waar kunnen we juist koppelkansen benutten? Op basis hiervan werken we in 2025 toe naar een gebiedsvisie Vitaal Platteland Winterswijk. Hieruit volgt het gebiedsplan. Ondertussen wordt er ook gewerkt aan de uitvoering van de korte termijn, 'geen spijtmaatregelen'. Dit zijn maatregelen in projectgebieden in Winterswijk waar aan de doelen gewerkt kan worden (zoals waterkwaliteit, perspectief voor de landbouw of natuurdoelen), zonder dat dit negatieve effecten heeft voor andere doelstellingen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Volgens de oorspronkelijke planning levert het project eind 2024 het gebiedsplan op. Tijdens de uitvoering van het project hebben we te maken met onzekerheid over de kaders vanuit het Rijk. Ook zien we dat het pionierswerk, de nieuwe gebiedsgerichte aanpak, veel vraagt van iedereen die erbij betrokken is.

Het vergt een andere manier van samenwerking tussen de overheden en gebiedspartijen, waardoor het soms twee stappen vooruit en een stap achteruit is. Wanneer overheden gezamenlijk kaders moeten stellen en aan de samenwerking moeten bouwen, kan het soms richting de gebiedspartijen lijken alsof er weinig voortgang is. Daarom zijn de 61

kortetermijnprojecten extra belangrijk, om de energie bij alle betrokkenen te behouden en samen de schouders onder de gebiedsaanpak te blijven zetten. De onzekerheid over de kaders en financiering vanuit het Rijk blijft voorlopig bestaan, maar de problemen in het buitengebied staan nog steeds op de agenda. Daarom gaan we door met het toewerken naar het gebiedsplan. Hierdoor kunnen we, wanneer er wel middelen beschikbaar komen, direct een duidelijk bod neerleggen hoe we in Winterswijk de uitdagingen van deze tijd op gaan lossen. Tijd (indicator) Uitvoeren project LEADER We geven uitvoering aan LEADER-projecten. LEADER is een subsidieregeling die is bedoeld voor projecten gericht op het versterken van het landelijk gebied, door het behoud van de leefbaarheid van het platteland, het versterken van de sociale cohesie en het behouden/versterken van het voorzieningenniveau. Kwaliteit (toelichting) Stichtingen, verenigingen, organisaties en bedrijven kunnen gebruikmaken van LEADER-subsidies. LEADER is een onderdeel van het Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (GLB). Initiatiefnemers worden bij hun aanvraag ondersteund door de Lokale Actie Groep (LAG). De LAG bestaat uit lokale (inwoner)leden en een projectleider. Alle aanvragers geven een verplichte pitch aan de LAG over hun project. De LAG adviseert Gedeputeerde Staten bij het beschikbaar stellen van financiën.

Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De uitvoering van LEADER- projecten heeft een looptijd van 2024-2028. Het proces ligt op schema. Tijd (indicator) Doelstellingen We realiseren voldoende woningaanbod waar voor verschillende doelgroepen behoefte aan is Activiteiten Een goede voorraad sociale, duurzame huurwoningen In de raamovereenkomst en de prestatieafspraken staat nu al dat partijen zich inzetten om de bewustwording bij huurders, als het gaat om woongedrag en de gevolgen van energiegebruik, te bevorderen. Daarbij faciliteert en ondersteunt de gemeente de huurdersvereniging en De Woonplaats waar mogelijk bij duurzaamheidsprojecten en -activiteiten die bijdragen aan de (gemeentelijke/regionale) duurzaamheidsdoelstellingen. De Woonplaats en de gemeente Winterswijk gaan in gesprek om concrete vervolgafspraken te maken op het gebied van duurzaamheid en levensloopbestendigheid. We streven naar een maximale inzet, mede in het kader van armoedebestrijding. Kwaliteit (toelichting) 62

In de prestatieafspraken van 2023 en 2024 is concreet in beeld gebracht wat de totale opgave is met betrekking tot verduurzaming van de woningen. Door De Woonplaats en de gemeente wordt gewerkt aan de opgave. Bij acties en pilots gericht op het bevorderen van duurzaam woongedrag en energiebesparing, stemmen de partijen de aanpak met elkaar af. Gemaakte afspraken in 2024 worden, daar waar mogelijk, voortgezet in 2025. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een doorlopende activiteit gedurende heel 2025. Tijd (indicator) Flexwonen Veel Winterswijkers zijn op zoek naar geschikte en betaalbare woonruimte. Ook moet Winterswijk extra statushouders huisvesten. De instroom neemt toe, dus het aantal statushouders neemt ook toe. Daarnaast weten we niet hoelang de Oekraïense ontheemden blijven. Daarom ontwikkelt Winterswijk, samen met De Woonplaats en marktpartijen, een of meerdere flexwoonprojecten. Kwaliteit (toelichting) In het kader van de prestatieafspraken 2024 met De Woonplaats, is flexwonen een gespreksonderwerp. We zitten nog in de verkennende fase. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) We gaan met De Woonplaats in gesprek over flexwonen. Dit is nog in beperkte mate opgepakt, omdat de prioriteit bij andere projecten en activiteiten binnen het thema wonen lag.

Tijd (indicator) Nieuwe lokale woonvisie We stellen een nieuwe lokale woonvisie op, omdat de looptijd van de huidige lokale woonvisie eind 2024 afloopt. We sluiten aan bij de uitgangspunten van de Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030, en combineren dit met onze lokale ambities en uitgangspunten. We spelen in op de veranderende woonbehoefte en zorgen ervoor dat nieuwe woningbouw en de bestaande woningvoorraad daarop aansluiten. We streven naar betaalbare woonlasten, passend bij de portemonnee van de inwoners en woningzoekenden. Kwaliteit (toelichting) We stellen een nieuwe lokale woonvisie op. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) 63

Op basis van de bijgestelde planning verwachten we in 2025 de nieuwe lokale woonvisie op te leveren. Tijd (indicator) Lokale woonzorgvisie Het Rijk werkt aan een wetsvoorstel dat het opstellen van een urgentieverordening en/of huisvestingsverordening door gemeenten voor specifieke aandachtsgroepen in 2025 of 2026 verplicht maakt. Dit is inclusief verschillende zorgdoelgroepen. Voorafgaand aan deze verordening is een lokale woonzorgvisie noodzakelijk, om prioritering van specifieke aandachtsgroepen te bepalen. Bij het opstellen van de lokale woonzorgvisie is regionale afstemming een belangrijk onderdeel. Kwaliteit (toelichting) We stellen een lokale woonzorgvisie op. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De lokale woonzorgvisie en de Achterhoekse woonzorgvisie worden opgesteld en in 2025 waar mogelijk op elkaar afgestemd. Tijd (indicator) Herontwikkeling portiekflats Europalaan We werken aan het initiatief van De Woonplaats om de komende jaren 112 woningen (in vier flatgebouwen) aan de Europalaan te vervangen door 130 nieuwe woningen (in drie gebouwen).

Kwaliteit (toelichting) Op 4 juli is besloten onder randvoorwaarden medewerking te verlenen aan de start van een procedure voor de herontwikkeling van de portiekflats aan de Europalaan. Het ontwerp bestemmingsplan heeft eind 2023 ter inzage gelegen en is in april 2024 ter vaststelling aan de raad voorgelegd. In juni 2024 is het bestemmingsplan vastgesteld. De Woonplaats start in september 2024 met de voorbereidingen voor de sloop van de eerste portiekflat.

Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In 2025 wordt de eerste flat gesloopt en kan worden begonnen met de bouw van de nieuwe flat. Tijd (indicator)

64

Doelstellingen We zorgen voor duidelijkheid over eigendomssituaties van snippergroen Activiteiten Snippergroen en illegaal grondgebruik In 2016 heeft bureau Eiffel het grondgebruik binnen de gemeente Winterswijk geïnventariseerd. Hieruit is gebleken dat op 595 locaties sprake is van ingebruikname van gemeentegrond door particulieren en (agrarische) bedrijven. Soms zijn hier afspraken over gemaakt, in andere gevallen is nog niets geregeld. In 2019 is hiervoor een projectmatige aanpak ontwikkeld en is in de wijken Bargerbosch en Hoge Wieber Noord gestart met het pilotproject Grondgebruik. In 2023 heeft de raad een beleidskader voor snippergroen vastgesteld. Op basis hiervan wordt het project vervolgd. Kwaliteit (toelichting) Wij bieden inwoners en ondernemers duidelijkheid over het niet-geregistreerd in gebruik hebben van snippergroen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het pilotproject wordt in 2024 afgerond. Nadien wordt de pilot omgezet naar een regulier project. Tijd (indicator) Indicatoren  Jaarlijks worden gemiddeld 100 woningen gerealiseerd, in totaal 900 nieuwe woningen in de periode 2022-2030. We monitoren het aantal gerealiseerde woningen. Nieuwe woningbouwplannen moeten inspelen op een 'mismatch' tussen vraag en aanbod op de Winterswijkse woningmarkt.

(Woon- en Vastgoedmonitor 8RHK)  Met de Woondeal Achterhoek en de Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030, hebben wij ons gecommitteerd aan de opgave om 60% betaalbare woningen te bouwen voor 2030. Risico's Dit beleidsveld bestaat uit veel verschillende activiteiten en daarom benoemen wij geen specifieke risico's. In elk project of in elke activiteit worden de risico's zelfstandig afgewogen. Algemene risico's bij gebiedsontwikkeling en wonen zijn wel de prijsstijgingen, denk bijvoorbeeld aan bouw- en investeringskosten. Daarnaast kan ook de stikstofcrisis veel projecten stil leggen.

3.5 Economie en Lobby Ambitie Wij koesteren de hoeveelheid en verscheidenheid aan bedrijven in Winterswijk. Bedrijvigheid en de nabijgelegen werkgelegenheid zijn van vitaal belang voor de leefbaarheid en aantrekkingskracht van Winterswijk. Bedrijven moeten voldoende ruimte hebben om zich te ontwikkelen. Samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid wordt voortgezet. Wij streven naar een stabiele arbeidsmarkt. In samenwerking met de sector zorgen we jaarrond voor voldoende aanbod in vrijetijdsbesteding. We kijken hierbij ook nadrukkelijk naar evenementen. 65

We dragen Winterswijk als merk uit, binnen en buiten Nederland. Ook onderhouden we duurzame relaties met regionale, landelijke en buitenlandse samenwerkingspartners. Daarnaast maken we actief gebruik van (Europese) subsidies voor de realisatie van onze activiteiten. Relevante documenten:  Beleidsnota Economie Winterswijk 2017  Omgevingsvisie Buitengebied 2019  Centrumvisie 2021  Raadsbesluit Heroverwegen locatiekeuze bedrijventerrein d.d. 23 maart 2023  Nota Grenszland Gemeente Winterswijk (2022-2024) Doelstellingen Het bieden van voldoende ruimte voor de bedrijvigheid in Winterswijk met als uitgangspunt, inbreiding, revitalisering en herontwikkeling Activiteiten Programma toekomstbestendige bedrijventerreinen We werken samen met het bedrijfsleven en de provincie aan het programma toekomstbestendige bedrijventerreinen. Het programma heeft als doel om bedrijventerreinen te verduurzamen, een groenere en gezondere werkomgeving te creëren en de samenwerking tussen bedrijven op de bedrijventerreinen te verbeteren. Daarbij richt het programma zich zowel op samenwerking en organisatiegraad op het bedrijventerrein, als op het programmatisch uitvoeren van fysieke maatregelen. Het programma ondersteunt de gemeente bij het omzetten van de beleidsambities op het gebied van duurzaamheid en klimaat, naar concrete maatregelen op de bedrijventerreinen.

Kwaliteit (toelichting) In samenwerking met industriekring OWIN werken we aan drie doelen:  Het verbeteren van de organisatiegraad van ondernemers op het bedrijventerrein. We verkennen hiervoor de mogelijkheden van het parkmanagement op het bedrijventerrein.  Het opzetten van een programma met fysieke en organisatorische maatregelen op het bedrijventerrein, onder meer gericht op duurzaamheid, klimaat, verkeer en veiligheid.  Het onderzoeken van de haalbaarheid van een Smart Energy Hub op het bedrijventerrein. Dit onderzoek richt zich op de optimalisatie van de lokale energie-opwekcapaciteit en het -verbruik op het bedrijventerrein, en wordt uitgevoerd met een subsidie van de provincie Gelderland. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit project loopt conform planning. Tijd (indicator) Gebiedsvisie bedrijventerrein Het Regionaal Programma Werklocaties laat zien dat er in Winterswijk behoefte is aan een nieuw bedrijventerrein voor de groei van lokale ondernemingen. Voor het succes van ons bedrijfsleven is ruimte nodig, terwijl bedrijventerreinen schaars zijn. 66

Om in Winterswijk een aantrekkelijk ruimtelijk en economisch vestigingsklimaat te behouden, is er in 2024 een nieuwe locatie voor een bedrijventerrein aangewezen. In 2025 werken we aan de gebiedsvisie van het bedrijventerrein. Kwaliteit (toelichting) In 2024 heeft het college een besluit genomen over de locatie van het nieuwe bedrijventerrein. In 2025 werken we aan de gebiedsvisie voor het nieuwe bedrijventerrein. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De gebiedsvisie wordt in het vierde kwartaal van 2025 vastgesteld. Tijd (indicator) Doelstellingen Het maken en vaststellen van een visie op de toekomstige soort bedrijven in Winterswijk Activiteiten Toekomstvisie gewenste bedrijvigheid in Winterswijk Het Winterswijkse bedrijfsleven kenmerkt zich door een grote diversiteit. Start-ups, familiebedrijven die al generaties lang aan Winterswijk zijn verbonden, maar ook bedrijven die begonnen zijn als familieondernemingen en inmiddels onderdeel zijn van een groot landelijk of internationaal bedrijf. Wij koesteren al deze bedrijven. We maken een visie op het soort bedrijven waar we ons in de toekomst in Winterswijk op willen richten.

Kwaliteit (toelichting) We bewaken de kwaliteit aan de hand van de volgende factoren:  Participatie  Duurzaamheid, klimaat en circulaire economie  Onderwijs en arbeidsmarkt  Deskundige ondersteuning  Samenhang met de locatiekeuze voor het bedrijventerrein  Integratie in de Omgevingsvisie bebouwde kom Winterswijk (zie beleidsveld 3.4) Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Omdat de visie wordt geïntegreerd in de Omgevingsvisie bebouwde kom Winterswijk (beleidsveld 3.4), wordt dit tijdspad aangehouden. Tijd (indicator)

67

Doelstellingen In samenwerking ontwikkelen van een jaarrond toeristisch/recreatief aanbod Activiteiten Stimuleren van evenementen voor en door jongeren We versterken de gemeentelijke ondersteuning van evenementen voor en door jongeren. Met een groter en beter evenementenaanbod wordt Winterswijk aantrekkelijker voor jongeren, versterken we de dagrecreatie en dragen we bij aan seizoensverlenging voor de verblijfsrecreatie. Kwaliteit (toelichting) We hebben aandacht voor de specifieke behoeften van evenementenorganisatoren. Doel is om het beschikbare budget zuiver en effectief in te zetten in relatie tot de doelstelling: het stimuleren van evenementen voor en door jongeren. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het incidentele budget voor 2023 en 2024 wordt overgeheveld naar 2025, voor zover dat nodig is voor ondersteuning van activiteiten en evenementen die voortkomen uit dit programma. Tijd (indicator) Uitvoeren regionale vrijetijdsagenda We werken samen met de andere Achterhoekse gemeenten aan de uitvoering van de Vrijetijdsagenda Achterhoek 2020-2030. Vanuit deze agenda werken we aan vijf speerpunten: 1. Het vergroten van de beleefbaarheid van de Achterhoek met aanbodontwikkeling. 2. Het op peil houden en verbeteren van de vitaliteit van de verblijfsrecreatie. 3.

Het realiseren van een onderscheidende profilering en zichtbaarheid van de Achterhoek voor de nationale en internationale gast. 4. Het bevorderen van de gastvrijheid in de regio. 5. Het versterken van de positie van de vrijetijdssector binnen de Achterhoek en het intensiveren van verbindingen met andere sectoren. We voeren dit uit met concrete projecten, onder andere gericht op de routestructuren voor wandelen, fietsen, paardrijden en mountainbiken. Eén van de concrete projecten is ‘Onbeperkt genieten in de Achterhoek’. Dit project sluit goed aan bij de Winterswijkse opgave ‘Iedereen doet mee’. Kwaliteit (toelichting) De projecten lopen conform afspraak. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De projecten uit de vrijetijdsagenda lopen volgens schema. Tijd (indicator)

68

Regionale uitvoeringsagenda toerisme De lokale uitvoeringsagenda recreatie en toerisme wordt opgesteld in samenwerking met de toeristische sector en 100% Winterswijk. De uitvoeringsagenda beschrijft de activiteiten waarmee we uitvoering geven aan de beleidsvisie recreatie en toerisme. Kwaliteit (toelichting) De uitvoeringsagenda geeft uitvoering aan de speerpunten en ontwikkelrichting uit de beleidsvisie recreatie en toerisme, zoals vastgesteld in 2024. De activiteiten die hiervoor nodig zijn, worden in samenwerking met de toeristische sector en 100% Winterswijk bepaald. Voor de financiering van de uitvoeringsagenda wordt een beroep gedaan op de inkomsten uit de toeristenbelasting, waarvoor nieuwe meerjarige afspraken met de sector worden gemaakt. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Een nog te bepalen meerjarig programma. Tijd (indicator) Doelstellingen Stimuleren ondernemerschap en stabiele arbeidsmarkt Doelstellingen Winterswijk (inter-)nationaal op de kaart zetten waarbij we ons aanbod op het gebied van wonen, werken, winkelen en toerisme uitdragen en streven naar een betere bereikbaarheid over de weg en het spoor. Activiteiten Lobby We zetten in op regionale en grensoverschrijdende lobby. Lobbyen stelt ons in staat de belangen van onze inwoners te vertegenwoordigen bij de overheid en andere belanghebbenden.

Het zorgt ervoor dat samenwerkingsverbanden tussen gemeenten en bedrijven ontstaan. Ook lobbyen over de grens is belangrijk. De toenemende Europeanisering van het beleid en de besluitvorming zorgen ervoor dat veel belangrijke beslissingen niet alleen op nationaal niveau, maar ook op Europees niveau worden genomen. Kwaliteit (toelichting) Een gestructureerde lobby is nodig. Vanuit de behoefte om een heldere, gezamenlijke boodschap te vertellen, is gewerkt aan focus in onze lobby. Tijdens het lentefestival brengen we de Achterhoek en onze Achterhoekse ambities jaarlijks dichter bij Den Haag. Ook zetten we in op lobby richting de Provincie. Lokaal zetten we in op politieke actualiteiten, speerpunten die in het coalitieakkoord zijn geformuleerd. Ook richten we ons met een gezamenlijke lobby van de M50gemeenten (middelgrote gemeenten) op verschillende onderwerpen, zoals grensoverschrijdende arbeidsmarkt, het behoud van streekziekenhuizen en andere belangrijke voorzieningen. Zo'n 70% van alle wet- en regelgeving waar gemeenten mee te maken hebben, wordt op Europees niveau bepaald. We zijn ons ervan bewust dat je 69

grensoverschrijdend moet denken om lokale uitdagingen onder de aandacht te brengen. Winterswijk staat bekend als een Europa-actieve gemeente. Mede door het winnen van de Green Leaf Award, de actieve rol van de portefeuillehouder en de lobby in verschillende Europese gremia, wordt Winterswijk vaak als voorbeeld genoemd. De jaarlijkse deelname aan de European Week of Regions and Cities zien wij als een kans om kennis te delen met bestuurders uit heel Europa, en de Achterhoekse ambities en uitdagingen in Den Haag en Brussel zichtbaar te maken. Er is een ambtelijke lobbywerkgroep gevormd die de organisatie van het festival en de European Week of Regions and Cities verzorgt. In de raad van 20 juni 2024 is de Motie Windmolens Duitsland aangenomen. We geven uitvoering aan deze motie in de vorm van een onderzoek. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een doorlopende activiteit. Tijd (indicator) Grensoverschrijdende samenwerking Onder grensoverschrijdende samenwerking valt de samenwerking met de overheid, ondernemers en maatschappelijke organisaties in de Achterhoek, de Regio Achterhoek en de Euregio. We verbinden mensen, ondernemers, overheid en onderwijs aan beide zijden van de grens met elkaar op het gebied van economie, onderwijs, cultuur, toerisme en sport. Kwaliteit (toelichting) We streven naar structurele inbedding van Europees beleid in ons internationale beleid.

In 2025 actualiseren wij de Nota Grenszland, die als kader dient voor de uitvoering van onze grensoverschrijdende samenwerking. Ook ronden we het onderzoek naar windmolens aan de grens af. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit proces is doorlopend. Tijd (indicator) Subsidies Voor een optimale benutting van (Europese) subsidiemiddelen voor de uitvoering van projecten en activiteiten, zetten we binnen onze organisatie een subsidiestructuur op. Dit om subsidieverwerving binnen de organisatie te borgen. Kwaliteit (toelichting) Subsidies zijn een belangrijk middel voor de gemeente Winterswijk om haar beleid te kunnen uitvoeren en projecten te realiseren. Het verwerven van subsidies vergt echter wel een structurele aanpak. We kiezen in Winterswijk voor een subsidieadviseur die zich bezighoudt met het identificeren van subsidiemogelijkheden en het coördineren van de aanvragen. Steeds meer 70

gemeenten werken samen om gezamenlijk subsidieaanvragen te doen. Zo wordt de kans op succes vergroot en kunnen grotere projecten worden gerealiseerd dan wanneer individueel subsidie wordt aangevraagd. Ook zijn er steeds meer Europese subsidieprogramma's beschikbaar, die ons als gemeenten in staat stellen om grensoverschrijdend samen te werken. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het werven van subsidies is een doorlopend proces. We signaleren en attenderen de organisatie structureel op subsidiemogelijkheden die zich voordoen en faciliteren aanvragen. Samen met de gemeenten Aalten, Doetinchem en Oost Gelre hebben we een subsidieoverleg georganiseerd, waarin we subsidiekansen met elkaar delen en kansen gezamenlijk oppakken. Tijd (indicator) Indicatoren  Beschikbaarheid van direct uit te geven bedrijventerrein op korte termijn.  Leegstandsontwikkeling op bedrijventerreinen.  Langetermijnreservering voor voldoende nieuwe bedrijventerreinen volgens vraag- en aanbodontwikkeling, zoals vastgelegd in het Regionaal Programma Werklocaties.  Groei van het aantal arbeidsplaatsen in Winterswijk (registratie op basis van de provinciale werkgelegenheidsenquête).  Aantal vierkante meters leegstand in het winkelcentrum.  Aantal bezoekers aan het winkelcentrum.  Aantal toeristische overnachtingen. Risico's  Er is geen vrij uitgeefbaar bedrijventerrein meer beschikbaar.

Concrete vraag op korte termijn kunnen we niet bedienen. Wel komt De Vlijt binnenkort beschikbaar, maar dit is niet voldoende voor de lange termijn. Dit stelt bedrijven mogelijk voor de keus om uitbreiding uit te stellen dan wel uit te wijken naar een locatie buiten Winterswijk, met verlies aan werkgelegenheid als gevolg.  Langetermijneffecten van de coronacrisis en de energiecrisis op centrumondernemers kunnen leiden tot meer leegstand en een minder vitaal winkelcentrum.  Langetermijneffecten van de coronacrisis en de energiecrisis op de toeristische sector kunnen effect hebben op het investeringsvermogen van de sector, de aanbodcapaciteit en het aantal bezoekers.  Energiecrisis en andere effecten van de oorlog in Oekraïne verstoren de economische ontwikkeling en leiden tot kortetermijninflatie en mogelijk langetermijnrecessie. Dit werkt door in consumentenvertrouwen en bestedingen, met gevolgen voor alle economische sectoren.

Financiële onderbouwing programma 3 Baten en Lasten Bedragen x €1.000

71

Exploitatie

Rekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025 stand 1e prognose 2024

Aanpassing begroting 2025

Begroting 2025

144

-2

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Baten 3.1 Openbare ruimte 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren

145

144

142

142

142

142

0

0

0

0

0

0

0

0

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

148

102

102

0

102

102

102

102

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

256

242

242

-3

239

239

239

239

Totaal 3.1 Openbare ruimte

549

488

488

-5

482

482

482

482

7.2 Riolering

4.134

4.564

4.409

558

4.967

4.967

4.967

4.967

7.3 Afval

3.249

3.400

3.266

419

3.685

3.685

3.685

3.685

Totaal 3.2 Klimaat, water en milieu

7.383

7.964

7.675

977

8.651

8.652

8.652

8.652

410

3.548

616

0

616

606

606

606

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

508

2.714

0

1.595

1.595

0

0

0

8.1 Ruimte en leefomgeving

407

397

714

471

1.185

1.185

1.185

1.185

8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

1.006

1.585

185

-86

99

96

99

99

8.3 Wonen en bouwen

1.004

1.283

148

195

343

143

143

143

Totaal 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen

2.925

5.979

1.047

2.174

3.221

1.423

1.426

1.426

0

8

0

2

2

0

0

0

134

113

142

0

142

142

142

142

3.4 Economische promotie

1.054

1.266

1.249

0

1.249

1.249

1.249

1.249

Totaal 3.5 Economie en lobby

1.188

1.386

1.391

2

1.393

1.391

1.391

1.391

Totaal Baten

12.456

19.364

11.217

3.147

14.364

12.554

12.557

12.557

4.994

5.509

5.880

24

5.904

6.007

6.157

6.151

3.2 Klimaat, water en milieu

3.3 Duurzaamheid 7.4 Milieubeheer 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen

3.5 Economie en lobby 3.1 Economische ontwikkeling 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Lasten 3.1 Openbare ruimte 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren

81

80

110

0

110

109

129

127

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

3.646

4.481

3.830

381

4.212

4.163

4.188

4.198

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

351

335

325

13

338

338

338

338

Totaal 3.1 Openbare ruimte

9.072

10.405

10.145

419

10.564

10.617

10.812

10.814

3.511

3.612

3.532

220

3.752

3.544

3.564

3.619

3.2 Klimaat, water en milieu 7.2 Riolering

72

Exploitatie

Rekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025 stand 1e prognose 2024

Aanpassing begroting 2025

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

7.3 Afval

2.919

2.913

2.803

229

3.032

3.032

3.032

3.032

Totaal 3.2 Klimaat, water en milieu

6.429

6.525

6.335

449

6.784

6.576

6.596

6.651

2.004

5.149

2.025

75

2.100

2.094

2.121

2.128

590

2.834

70

1.350

1.420

75

75

75

8.1 Ruimte en leefomgeving

2.284

3.827

2.086

179

2.266

2.266

2.266

2.266

8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

1.015

1.106

3.204

76

3.280

278

278

278

8.3 Wonen en bouwen

1.223

1.444

1.402

184

1.587

1.389

1.389

1.389

Totaal 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen

5.112

9.211

6.762

1.790

8.552

4.007

4.007

4.007

3.1 Economische ontwikkeling

198

164

119

10

129

129

129

129

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

252

336

261

7

268

268

268

268

3.4 Economische promotie

408

428

366

38

404

379

379

379

Totaal 3.5 Economie en lobby

859

928

746

55

801

776

776

776

23.476

32.218

26.013

2.788

28.801

24.069

24.313

24.377

629

0

0

0

0

0

0

0

7.2 Riolering

4

16

15

0

15

2

2

2

7.3 Afval

45

0

0

0

0

0

0

0

Totaal 3.2 Klimaat, water en milieu

49

16

15

0

15

2

2

2

100

24

0

0

0

0

0

0

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

78

0

0

0

0

0

0

0

8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

0

0

3.002

0

3.002

0

0

0

8.3 Wonen en bouwen

0

0

0

0

0

0

0

0

Totaal 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen

78

0

3.002

0

3.002

0

0

0

Totaal Onttrekkingen

856

39

3.017

0

3.017

2

2

2

3.3 Duurzaamheid 7.4 Milieubeheer 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

3.5 Economie en lobby

Totaal Lasten Onttrekkingen 3.1 Openbare ruimte 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 3.2 Klimaat, water en milieu

3.3 Duurzaamheid 7.4 Milieubeheer 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen

Stortingen 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen

73

Exploitatie

Rekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025 stand 1e prognose 2024

Aanpassing begroting 2025

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

8.3 Wonen en bouwen

0

2.000

0

9.000

9.000

0

0

0

Gerealiseerd resultaat

-10.164

-14.814

-11.779

-8.641

-20.420

-11.513

-11.754

-11.818

Openbare ruimte Het nadeel van € 419.000 aan de lastenkant bestaat met name uit een structureel hogere bijdrage aan ROVA voor het beheer van de openbare ruimte (€ 277.000), een incidenteel hoger budget Nationaal Landschap (€ 30.000) en een hoger budget provinciaal landschap (€ 50.000). Het restant van de hogere uitgaven betreft met name een hogere doorbelasting. Voor de toelichting hierop verwijzen we naar de algemene toelichting in programma 1. Hogere ROVA-bijdrage beheer openbare ruimte De hogere lasten vloeien voort uit de door ROVA aangeleverde voorschotnota 2025, waarbij een indexering van 5,61% is doorgevoerd. De hogere lasten worden ook verklaard door de nieuwe dienstverleningsovereenkomst (DVO) met betrekking tot de verrekening van kosten, in verband met een hoger uurtarief voor de doelgroepmedewerkers onkruidbestrijding (medewerkers Fijnder). Incidenteel hoger budget Nationaal Landschap Dit betreft de uitvoering van een onderzoek in de kom in relatie tot de omgevingsvisie. In het kader van de omgevingsvisie kom (wettelijke taak) gaan we in 2025 de kaders voor het onderdeel natuur in beeld brengen. Dit doen we door een natuurwaardenkaart op te stellen voor de gehele kom. Met deze natuurwaardekaart kunnen we knelpunten en kansen en opgaven in beeld brengen. Om vervolgens door te vertalen in concrete opgaven voor de omgevingsvisie en uiteindelijk voor het omgevingsplan.

Tevens wordt de natuurwaardekaart ook gebruikt voor het aspect natuur in de Omgevingswet. Incidenteel hoger budget provinciaal landschap Aangezien onze subsidie voor landschap en biodiversiteit bijna op is en de provincie vanaf medio 2024 een nieuwe regeling gaat openstellen, is de wens om voor 2025 een budget van € 50.000 cofinanciering op te nemen in de begroting. De exacte voorwaarden weten we nog niet, maar als de cofinanciering 50% betreft, hebben we toch een budget van € 100.000 dat we kunnen inzetten voor landschap en natuur. Klimaat, water en milieu Het voordeel van € 977.000 aan de batenkant bestaat uit de structurele extra inkomsten van € 67.000 met betrekking tot een hogere vergoeding voor pmd (plastic, metaal en drankkartons), een hogere vergoeding voor zwerfafvalinzameling (€ 102.000), een hogere afvalstoffenheffing (€ 249.000), een hogere rioolheffing (€ 181.000) en de onttrekking aan de egalisatievoorziening riolering (€ 377.000). Hogere vergoeding van € 67.000 voor pmd (plastic metaal en drankkartons) Het Platform Ketenoptimalisatie heeft de definitieve vergoedingen en uitvoeringsafspraken voor 2025 vastgesteld. Ook is besloten de huidige uitvoeringsafspraken voor glas, oud papier, karton en piepschuim met één jaar te verlengen. Hier vloeit een hogere vergoeding voor pmd uit voort.

Zwerfafvalvergoeding Het bedrag van € 102.000 wordt onder andere ingezet voor de implementatie van de 74

kosten van het Huishoudelijke grondstoffenbeleidsplan (HGB), vastgesteld in februari 2024. Hogere afvalstoffenheffing Tegenover de hogere bijdrage aan ROVA voor afvalverwerking van € 162.000, de hogere uitgave van € 80.000 voor het project Huishoudelijk grondstoffenbeleidsplan (HGB) en de hogere organisatiekosten van € 89.000, staat een lagere uitgave van € 15.000 voor zwerfafval. Tegenover deze hogere onvermijdbare uitgaven van € 316.000, staat een hogere vergoeding van € 67.000 voor pmd (plastic, metaal en drankkartons). Op basis van 100% kostendekkendheid wordt de begrote afvalstoffenheffing met € 249.000 verhoogd. Hogere bijdrage aan ROVA voor afvalverwerking De hogere contractueel vastgelegde bijdrage vloeit voort uit de hogere uitgaven voor onder andere hogere verwerkingskosten voor gft en pmd, en een hogere rente en hogere afschrijvingskosten voor restafvalcontainers. Project Huishoudelijk grondstoffenbeleidsplan (HGB) Vanuit het door de raad vastgestelde herziene project Huishoudelijk grondstoffenbeleidsplan, wordt bij scenario 2 uitgegaan van € 80.000 aan extra uitgaven, die worden gedekt door een hogere afvalstoffenheffing van € 6 per aansluiting. Dit is € 80.000 op basis van circa 13.300 aansluitingen. De hogere organisatiekosten betreffen hogere ambtelijke kosten als gevolg van de cao-verhoging en softwarekosten voor belastinginning. Verhoging van de rioolheffing

De rioolheffing is 93% kostendekkend op basis van het Gemeentelijk Waterplan (GWP). We wijken af van volledige kostendekkendheid om te voorkomen dat de tarieven rioolheffing buitenproportioneel stijgen. In 2025 zoeken we naar mogelijkheden om de kosten zodanig te beheersen dat de kaders van het GWP overeind blijven en geen extra beslag wordt gedaan op de algemene middelen of een meer dan trendmatige tariefstijging nodig is. Voor meer informatie betreffende de kostendekkendheid verwijzen wij u naar de paragraaf lokale heffingen. Onttrekking egalisatievoorziening riolering Deze onttrekking van € 377.000 vloeit deels (€ 198.000) voort uit de structureel hogere rioolonderhoudskosten voor camera-inspecties (€ 100.000), herstel van het hoofdriool (€ 73.000) en peilbuizen (€25.000). Zie ook de lastenkant. De aanvullende onttrekking van € 179.000 vloeit voort uit het Water- en rioleringsprogramma 2024-2028. Het nadeel van € 449.000 aan de lastenkant bestaat met name uit hogere structurele riooluitgaven (€ 198.000) en een hogere ROVA-bijdrage voor afvalverwerking (162.000). Het restant van de hogere uitgaven betreft met name een hogere doorbelasting. Voor de toelichting hiervan verwijzen we naar de algemene toelichting in programma 1.

Hogere structurele riooluitgaven Dit betreft hogere uitgaven voor camera-inspecties (€ 100.000), herstel van het hoofdriool (€ 73.000) en peilbuizen (€25.000). De bij te ramen riooluitgaven vloeien voort uit het door de raad vastgestelde Gemeentelijk Waterplan Winterswijk (GWP). De extra riooluitgaven worden gedekt uit de onttrekking van de daarvoor bestemde egalisatievoorziening riolering. Zie ook de batenkant. 75

De camera-inspecties zijn nodig voor de inhaalslag ten aanzien van het risicogestuurde rioolbeheer. Om dit goed te kunnen uitvoeren, zijn extra inspecties nodig. Ten aanzien van het herstel van het hoofdriool moeten we meer 'pleisters' plakken, wat kostenverhogend is. Hiermee verlengen we echter de levensduur van de riolering. En dat is kostenverlagend, omdat hier de hierdoor uitgestelde kapitaallasten met betrekking tot de uitgestelde vervangingsinvesteringen tegenover staan. De extra uitgaven voor de peilbuizen zijn ten behoeve van de meting van de grondwaterstanden. Deze metingen worden geautomatiseerd, in tegenstelling tot de huidige handmatig uitgevoerde metingen. Hogere ROVA-bijdrage afvalverwerking Dit betreft hogere uitgaven voor gft, pmd en restafvalcontainers. Duurzaamheid Het nadeel aan de lastenkant betreft met name een lagere doorbelasting. Voor de toelichting hiervan verwijzen we naar de algemene toelichting in programma 1. Gebiedsontwikkeling en wonen Het voordelige verschil van € 384.000 bestaat uit € 2.174.000 voordeel aan de batenkant en een nadeel van € 1.790.000 aan de lastenkant. Het verschil van € 384.000 bestaat met name uit een structurele verhoging van € 471.000 voor de leges omgevingsvergunning, en een incidenteel begrote winstneming van € 250.000 binnen de grondexploitatie van complex Spoorzone.

Het nadelige restantverschil van € 337.000 betreft met name een hogere doorbelasting. Voor de toelichting hiervan verwijzen we naar de algemene toelichting in programma 1. Leges omgevingsvergunning Op basis van de prognose van de bouwactiviteiten in de komende jaren, worden de jaarlijkse inkomsten voor de begroting 2025-2028 structureel geraamd op het niveau van de leges in de jaarrekening 2023, te weten € 1.300.000. Ten opzichte van de huidige meerjarenbegroting (€ 835.000) is dit een verhoging van € 465.000. Winstneming grondexploitatie complex Spoorzone In het tweede kwartaal van 2024 is de verkoopovereenkomst met Stichting Zorggroep inzake een kavel in de Spoorzone ondertekend. De kavel wordt in principe in 2025 geleverd. In samenhang met de uitgifte van de grond valt dan in 2025 een gedeelte van het positieve resultaat op het complex Spoorzone Emplacement vrij. Het betreft een bedrag van € 250.000. Dit bedrag is als een incidentele bate in de begroting 2025 verwerkt. Economie en Lobby Het nadeel van € 55.000 aan de lastenkant bestaat met name uit een incidentele uitgave van € 25.000 voor 100% Winterswijk, voor het voeren van online campagnes. Het restant van de hogere uitgaven betreft met name een hogere doorbelasting. Voor de toelichting hiervan verwijzen we naar de algemene toelichting in programma 1.

Kredieten De belangrijkste begrote kredieten voor 2025 (zie ook bijlage 4) binnen dit programma zijn : Project Hakkelerkamp fase 1 en 2

€ 3.100.000

Maatregelen mobiliteitsplan

€ 500.000

76

Prangeweg en Pasweg

€ 500.000

Maatregelen klimaatadaptatie

€ 400.000

Laanbomen

€ 250.000

Riolering Wamelinkweg

€ 100.000

Wadi's COA-terrein

€ 100.000

Onttrekkingen en toevoegingen reserves De storting van € 9 miljoen betreft het voorstel om € 8 miljoen toe te voegen aan de bestaande bestemmingsreserve instandhouding voorzieningen (voorheen genoemd als bestemmingsreserve groot onderhoud maatschappelijk vastgoed). We houden onze voorzieningen in de benen. Daarvoor was al een reserve instandhouding voorzieningen gevormd van € 2 miljoen. Dat gaan we aanvullen naar € 10 miljoen. Deze reserve bedoeld voor reparaties aan stenen en materieel, maar kan ook worden ingezet om gaten in de exploitatie te repareren. Waar in 2024 de lijn was dat we pas repareren als iets kapot is, maken we deze breder: we repareren zaken op het juiste moment (kan dus ook voordat het kapot gaat). Daarnaast wordt voorgesteld € 1 miljoen toe te voegen aan een nieuw op te nemen bestemmingsreserve lokale initiatieven. We willen initiatieven in onze gemeente stimuleren. Daarvoor vormen we een reserve lokale initiatieven van € 1 miljoen, bedoeld voor cofinanciering van initiatieven. Voorstel is deze stortingen van in totaal € 9 miljoen te dekken uit de algemene reserve. Zie ook programma 4.

Programma 4 Bestuurlijk Winterswijk Inleiding Algemene ondersteuning, bestuur Onze manier van besturen is betrokken, laagdrempelig en transparant. Met een nuchtere kijk op zaken en gezond boerenverstand. We werken in het belang van de inwoner en waarderen hun mening. We hechten aan inwonersparticipatie en trekken als raad en college graag samen op. Dienstverlening We gaan samen aan de slag en inwoners worden tijdig, actief en laagdrempelig betrokken bij besluiten die hen direct raken. Daarnaast hebben wij aandacht voor de interne dienstverlening en optimaliseren bestaande processen waar mogelijk. Veiligheid en ondermijning Je veilig voelen is een basisbehoefte en vraagt om aandacht. Criminaliteit wordt voorkomen. We ondersteunen een integrale aanpak om ondermijning tegen te gaan en onze gemeente veilig te houden.

77

4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening Ambitie We hebben een bestuur en een organisatie die er voor heel Winterswijk zijn; voor alle inwoners, organisaties en bedrijven. We versterken de lokale democratie en realiseren de doelen uit het coalitieakkoord. We gaan samen aan de slag voor en met inwoners. Zij worden tijdig, actief en laagdrempelig betrokken. Daarnaast zetten wij ons in voor een krachtige organisatie waarin we nog efficiënter gaan functioneren. Waar mogelijk dringen we de kosten terug. Relevante documenten:  Organisatievisie  Visie op dienstverlening Doelstellingen We betrekken zo veel mogelijk inwoners, organisaties en bedrijven bij wat we willen realiseren met een open en transparante bestuurlijk stijl Activiteiten Uitvoeren programma dienstverlening In het uitvoeringsprogramma dienstverlening wordt de dienstverleningsvisie concreet vertaald naar de praktijk. Wat goed gaat, blijven we goed doen. De basis op orde. We verbeteren de dienstverlening door input te verzamelen bij klanten (klantreizen). Ook informeren we klanten actief over de duur en status van hun aanvraag of verzoek en houden we ons aan de afspraken. We werken met servicenormen die we monitoren in een dashboard waarop wordt gestuurd. Daarnaast werken we met een proef van beeldbrieven voor laaggeletterden en anderstaligen.

Kwaliteit (toelichting) Belangrijke aandachtspunten zijn een tijdige afhandeling van zaken en afspraak is afspraak. Onze manier van communiceren is open en transparant en het liefst mondeling. Op die manier komen we meer in verbinding met de klant en creëren we meer begrip voor onze besluiten. In 2025 gaat Winterswijk verder op de ingeslagen weg. Leidend is de dienstverleningsvisie en het plan van de projectleider dienstverlening, opgesteld in mei 2023. Op het gebied van HR, competenties, communicatie en I-kolom worden slagen gemaakt om de teams verder te professionaliseren. De ontwikkelingen vinden stap voor stap plaats. Daarnaast komt er nog meer focus op de servicenormen en de in- en externe klanttevredenheidsonderzoeken. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Deze activiteit loopt het hele jaar door. Dienstverlening staat centraal in het hele doen en laten van de gemeente Winterswijk. Daarom is het nodig om continu aandacht te geven aan de ontwikkeling van onze dienstverlening. In de aanpak kiezen we voor 'quickwins' voor de hele organisatie, en voor een projectmatige aanpak in een specifiek domein.

78

Tijd (indicator) Doelstellingen We hebben een slagvaardige en deskundige organisatie Activiteiten Optimaliseren Bedrijfsvoering We werken aan integraliteit van werkprocessen en kijken waar zaken efficiënter en effectiever kunnen door meer te standaardiseren. Ook beperken we de inhuur en onderzoeken door externe partijen. We omarmen waar mogelijk regionale samenwerking om synergiën te benutten. Ten slotte blijven wij inzetten op een brede digitale dienstverlening. Ons doel is een robuuste organisatie die haar kerntaken voor inwoners en bedrijven waarmaakt. Kwaliteit (toelichting) Een betrouwbare bedrijfsvoering is essentieel voor het goed functioneren van de overige organisatieonderdelen. Met goed werkende systemen en processen, op basis van actuele en juiste informatie, is het mogelijk besluitvaardig te werk te gaan en daar waar nodig maatregelen te nemen om (bij) te sturen. Een vereiste voor het functioneren van het geheel is het waarborgen van actuele sturingsinformatie en ondersteuning. We verbeteren onze rapportageprocessen om de organisatie heldere en gedetailleerde financiële informatie te kunnen bieden. Dat stelt ons in staat om beter te kunnen sturen op resultaat. Voor het sturen op de personeelskosten wordt gebruik gemaakt van een dashboard dat vanaf begin 2025 in gebruik wordt genomen.

Voor de organisatieonderdelen die zich met informatie en automatisering bezighouden worden taken en rollen definitief bepaald en vastgelegd. Hierbij krijgt ook de grote hoeveelheid projecten op het gebied van informatie en automatisering aandacht, die aan de hand van een realistische planning, zullen worden opgepakt. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het dashboard voor de personeelskosten is eind eerste kwartaal 2025 operationeel. De definitieve inrichting van het team Informatie (Informatievoorziening en IT) wordt in het eerste halfjaar van 2025 afgerond. Tijd (indicator) We huisvesten De Post vanaf 2026 in het gemeentekantoor Met de huisvesting van De Post in het gemeentekantoor hebben we twee doelen voor ogen:  Bijna alle dienstverlening van de gemeente komt op één locatie samen, met alle bijkomende voordelen.  Besparing op de huur van het gebouw en op algemene kosten. Kwaliteit (toelichting)

79

In 2025 passen we de begane grond van het gemeentekantoor aan om collega's van De Post te huisvesten. De cliënten van De Post willen we aan het eind van het vierde kwartaal van 2025 welkom heten in het gemeentekantoor. Huisvesting van De Post in het gemeentekantoor levert vanaf 2026 een besparing op van onder andere huurpenningen, schoonmaakkosten en stookkosten. Aangezien Spot niet kan verhuizen naar het gemeentekantoor (vanwege ruimtegebrek, de doelgroep en de aard van activiteiten die daar worden aangeboden), gaan we in 2025 alternatieve huisvesting zoeken voor Spot. We kijken hiervoor ook of er mogelijkheden zijn om Spot in de wijken te huisvesten, passend bij een wijkgerichte manier van werken. In 2025 wordt dit verder uitgezocht en worden de hiermee gepaard gaande kosten ook in beeld gebracht. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) We huren De Post tot eind 2025. Voor 1 januari 2026 dient de herhuisvesting van gemeentelijke medewerkers afgerond te zijn. Tijd (indicator) Doelstellingen We interesseren inwoners voor de democratie en politiek Activiteiten Implementatie kinderraad en andere projecten gericht op jeugd. Er komt een kindergemeenteraad om de jeugd beter bij de politiek te betrekken. Kwaliteit (toelichting) In 2023 is voor het eerst een kindergemeenteraad gevormd onder voorzitterschap van de burgemeester.

Tijdens de vergadering van de kindergemeenteraad gaan de kinderen met elkaar in debat over hun zelfbedachte plannen voor iets in de gemeente wat zij willen realiseren. Het beste plan wordt ook echt uitgevoerd. Vanaf 2024 heeft de kindergemeenteraad een structureel vervolg gekregen. De kindergemeenteraadsvergadering 2024 is gehouden op donderdag 25 april 2024. Tevens is op die dag de eerste kinderburgemeester van de gemeente Winterswijk benoemd. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De kindergemeenteraad krijgt ook in 2025 een vervolg. Tijd (indicator) Doelstellingen We zorgen voor een laagdrempelige en persoonlijke gemeentelijke dienstverlening Activiteiten E-diensten uitbreiden en achterliggende processen optimaliseren We breiden de e-diensten uit aan de hand van de ontwikkelingen van de vakspecifieke software van bijvoorbeeld het sociaal en ruimtelijk domein. Waar deze 80

vakspecifieke software ontbreekt, ontwikkelen we zelf e-diensten. We passen achterliggende processen aan, zodat we zo efficiënt en effectief mogelijk werken. Daarbij streven we naar een hoge gebruikersvriendelijkheid en snelle afhandeling van vragen van onze inwoners of andere klanten. Kwaliteit (toelichting) Er zijn inmiddels zo'n honderd e-diensten in gebruik - met name voor duurzaamheid, burgerzaken en de Omgevingswet - zoals voor een verhuizing, aanvragen voor de Basisregistratie Personen (BRP), subsidie voor de lokale aanpak van isolatie, een verzoek voor de Wet open overheid (Woo) en een fors aantal voor Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH). De werkprocessen en de systemen worden hierop aangepast, zodat de werkzaamheden zo effectief mogelijk en digitaal kunnen verlopen. Dit proces loopt gestaag door. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het team informatievoorziening is in opbouw. De planning is bijgesteld vanwege de extra benodigde hulp om volledig digitaal te werken. Er zijn wel circa twintig extra ediensten in de testomgeving uitgewerkt die binnenkort live gaan of al live zijn gezet. Tijd (indicator) Indicatoren Het klantwaarderingscijfer is afkomstig van de uitkomsten van het tweejaarlijkse gemeentelijke onderzoek 'Waar staat je gemeente.nl'.

Momenteel onderzoeken wij of er voor 2025 en daarna alternatieve methoden zijn om het klantwaarderingscijfer vast te stellen. Andere indicatoren zijn onze servicenormen en doorlooptijden. Risico's Digitalisering kost geld en vraagt om de juiste vaardigheden en systemen. Risico is dat we hier niet snel genoeg op kunnen acteren door onvoldoende capaciteit. Daarnaast moet het personeel door middel van training en opleiding bekend gemaakt worden met de nieuwe werkwijzen en/of nieuwe applicaties. Ten slotte bestaat het risico dat we bij de inrichting van de I-kolom kunnen stuiten op onverwachte kosten.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=1de58462-e22c-4251-8999-17aff11ec948