CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Omgevingsvisie kom Winterswijk

Raadsvergadering 29 januari 2026, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Omgevingsvisie Kom Winterswijk34.386 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

verblijfsplek, waar bezoekers langer willen verblijven en

De toegankelijkheid en de inrichting van de markt

geen

scheiding

OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK

tussen

|

winkelstraat

Langetermijn koers voor 2040

74

4. THEMATISCHE UITWERKING

geeft geen belemmeringen voor de hulpdiensten.

Horeca in het centrum

op onderlinge ruime afstand is hierbinnen wel passend

Hierbij kijken we ook naar de positionering van de

Horeca is bij uitstek een functie die mensen naar het

voor rustmogelijkheden en sfeer in het straatbeeld.

warenmarkt en de terrassen.

centrum trekt en daar langer laat verblijven. Het vormt

Terrassen in de winkelstraten zijn slechts beperkt mogelijk,

een sterke combinatie met detailhandel, de warenmarkt

wanneer deze het verkeer niet belemmeren en binnen

van

en consumentgerichte dienstverlening. Het zorgt voor

aangegeven grenzen blijven. Voetgangers en bezoekers

loopgebieden op plaatsen waar voetgangers en

sociale ontmoeting en een levendig centrum. Clustering

met hulpmiddelen mogen hierdoor niet gehinderd

overig

van horeca biedt een aantal voordelen. Mensen komen

worden. Ondergeschikte horeca is mogelijk waar het

graag bij elkaar, verschillende formules zorgen voor

passend en echt ondersteunend is aan de hoofdfunctie en

• De markt zo min mogelijk gemotoriseerd verkeer

afwisseling en versterken elkaar, de inrichting van het

voor zover het niet structuurverstorend gaat werken voor

bevat. We beperken de toegankelijkheid van de

gebied en de impact op de omgeving zijn zo goed te

de zelfstandige horecafuncties in het centrum.

markt met verkeersmaatregelen voor het regulier

organiseren.

• Voetgangers moeten zich veilig kunnen bewegen. We

zorgen

voor

verkeer

duidelijke

samenkomen.

markering Deze

plekken

beperken we tot een minimum.

Bereikbaarheid en toegankelijkheid van het centrum

en doorgaand verkeer. • Het winkelgebied in het algemeen is bereikbaar

In het centrum concentreren we horeca op een

We zetten als principe in op parkeren zoveel mogelijk

en toegankelijk is voor mensen die slecht ter been

beperkt aantal locaties. Dit zijn de markt, het deel

net buiten de centrumring, maar nabij het centrum. Een

zijn. Dit doen we door middel van parkeer-

van de Wooldstraat dat aansluit op de markt en de

verbeterde routing en beleving in aankomen, parkeren

voorzieningen en andere faciliteiten om het

Satinksplas. Ook de Notaristuin, het Vrijheidspark en het

en het centrum verder te voet bezoeken (fiets en auto)

centrum bereikbaar en toegankelijk te laten zijn

Cultuurkwartier (in ontwikkeling) zijn geschikte plaatsen

versterkt het uitnodigend karakter van het centrum.

voor deze doelgroep.

voor zelfstandige horeca, maar dan op een niveau dat

Het beperkt de gevoelsmatige reis- en overstaptijd.

ondersteunend is aan de sfeer en functie van het gebied.

Daarnaast verdient ook de verbinding van het station

Binnen deze concentratiegebieden bieden we ruime

naar het centrum aandacht en streven we naar een

terrasmogelijkheden, voor zover niet hinderend voor de

uitnodigender

warenmarkt, het lopende publiek en de bereikbaarheid

Historische gangskes bieden kansen voor aantrekkelijke

voor hulpdiensten.

routes in centrum. De historische wegen (Misterstraat,

karakter

van

de

stationsomgeving.

Meddosestraat, Ratumsestraat, Wooldstraat) kunnen We zijn terughoudend met horeca in de winkelstraten. Hier

we zien als duidelijke historische hoofdstructuren met

moet de hoofdfunctie winkelen overeind blijven. Te veel

groene laanbeplanting. Parken om het winkelcentrum

onderbreking belemmert deze winkelfunctie. Daghoreca

Notaristuin, Vrijheidspark, Scholtebrug, tuin Boogie

OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK

|

Langetermijn koers voor 2040

75

4. THEMATISCHE UITWERKING

Woogie gebruiken we als natuurlijke pauzeplekken en

benadering versterkt het functioneren van het centrum

-gebieden en binnen de buurtschapskernen.Nieuwvestiging

groene ommetjes. Voor beleving is het versterken van

als geheel.

op perifere, solitaire locaties staan we alleen toe wanneer

deze structuren van belang. Goede faciliteiten fietsen

het echt kwaliteit toevoegt aan zowel het erf als de

en fietsparkeren (veiligheid en oplaadplekken). Creëer

Horeca op bestaande perifere locaties

omgeving, passend is binnen het landschap en de andere

(verbeterde) wandelroutes (van P) naar en door het

Een beperkt aantal horecalocaties hebben zich historische

functies in de omgeving niet hindert. Horeca is mogelijk

centrum. We zorgen voor faciliteiten en plekken voor

gevestigd op perifere locaties, locaties aan de rand maar

als nevenfunctie (ondersteunend en kleinschalig) bij een

mindervalide bezoekers, incidenteel parkeren en (nood)

binnen de kom. Deze functies zijn geworteld in hun

hoofd-functie, die bijdraagt aan het toeristisch, recreatieve

diensten. Het centrum is primair voor de voetganger.

omgeving en beschouwen we daar als passend. Wanneer

product.

deze locaties hun huidige horecafunctie verliezen is Veiligheid van de centrumbezoekers

transformatie naar andere functies, passend in de omgeving,

Veiligheid voor de voetganger en fietser staan

bespreekbaar. Er is geen ruimte voor nieuwvestiging van

• We geven verder uitvoering aan Centrumvisie ‘Hart

voorop. De fiets mag de voetganger en het winkelen/

horeca op perifere locaties. Uitzonderingen zijn denkbaar:

van Wenters’ 2021 en Beleidsvisie recreatie en

de beleving niet hinderen. Veilig fietsparkeren moet

• voor

horeca

als

onderdeel

van

een

breder

Waar gaan we mee aan de slag?

toerisme ‘Groeien in balans’ 2024.

worden gerealiseerd, anders blijven de fietsen in het

publieksgericht concept, wanneer het echt kwaliteit

• We werken aan toekomstbestendige bedrijven-

centrum komen. Parkeren voor de fiets op plekken

toevoegt aan de locatie en passend is binnen de

terreinen en de (her)ontwikkeling van de Vlijt en

dichtbij, of aan de rand van het kernwinkelgebied maar

omgeving;

ten behoeve van het Winterswijkse bedrijfsleven.

niet daarbinnen. De fiets- en wandelroutes naar het centrum moeten de veiligheid garanderen.

• voor horeca met een specifieke buurtfunctie, die het sociaal-maatschappelijk functioneren van een buurt versterkt.

Samenhang als sleutel Het centrum bestaat uit verschillende gebieden met

Horeca in het buitengebied

elk hun eigen karakter. Door deze gebieden niet los te

Horeca past bij recreëren in het buitengebied. Voldoende

bekijken, maar als samenhangend geheel te benaderen,

en goed verspreide kleinschalige rustpunten maken het

ontstaat ruimte voor integrale oplossingen die bijdragen

wandelen en fietsen in ons mooie buitengebied extra

aan een aantrekkelijk, leefbaar en economisch sterk

aantrekkelijk. Horeca draagt ook bij aan sociale ontmoeting

centrum. Ontwikkelingen op het gebied van wonen,

en verbinding in de buurtschappen. We zien horeca primair

mobiliteit en worden zo beter op elkaar afgestemd. Deze

als versterkend aan de bestaande recreatielocaties en

OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK

|

Langetermijn koers voor 2040

76

4. THEMATISCHE UITWERKING

WAT BETEKENT DIT VOOR TOEKOMSTIGE INITIATIEVEN EN ONTWIKKELINGEN? Brede economie basis voor welvaart

Handel en industrie: ruimte voor groei en innovatie

Centrumontwikkeling

• We bieden ruimte voor economische groei in balans

• We bieden ruimte voor groei voor het lokale

• We maken gebruik van de cultuurhistorische

met de omgeving en versterken de kernkwaliteiten

bedrijfsleven door (her)ontwikkeling van de Vlijt

kwaliteiten die het centrum van Winterswijk

van Winterswijk.

en Arrisveld.

karakter geven.

• We blijven inzetten op een brede economie,

• We zetten in op binnenstedelijke transformatie

met meerdere sterke sectoren die elkaar ver-

waar huidige functies niet langer toekomst-

aantrekkelijke

sterken, waaronder handel en industrie, recreatie

bestendig zijn.

bezoekers en ondernemers.

en toerisme, het centrum, landbouw en zorg. • We dragen bij aan de economische ontwikkeling

• We werken met het bedrijfsleven samen aan toekomstbestendige bedrijventerreinen.

van de Regio Achterhoek en de Euregio, via onze inzet bij de Achterhoek Ambassadeurs, de thema tafels en de Euregionale samenwerkingsverbanden.

Recreatie en toerisme • We behouden en creëren ruimte voor recreatief landschap.

• We zetten actief in op verduurzamen economie,

• We benutten de geologische en paleontologische

onder andere met duurzame energie, circulariteit

geschiedenis van Winterswijk voor educatie en

en klimaatadaptatie.

toerisme. • We investeren in recreatieve routes en fiets-

Aantrekkelijke woon- en werkgemeente • We stimuleren samenwerking tussen bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en de overheid.

infrastructuur als schakel tussen buitengebied en centrum. • We dragen bij aan de recreatieve, toeristische

• We zetten in op voldoende en geschikte

ontwikkeling van de Regio Achterhoek via onze

woonruimte voor jongeren en werknemers en

bijdrage aan de Vrijetijdsagenda Achterhoek en

tijdelijke huisvesting voor arbeidsmigranten.

Achterhoek Toerisme.

OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK

|

Langetermijn koers voor 2040

verblijfsplek

voor

bewoners,

• We benutten de compacte structuur van het kernwinkelgebied en versterken de entreefunctie van de ontdekstraten.

medegebruik bij ontwikkelingen in natuur en Klimaatneutrale economie 2050

• We versterken het centrum als economisch hart en

• We behouden de markt als kloppend hart van het centrum en zorgen voor voldoende ruimte voor markt, terrassen en ontmoeting. • We vergroenen het centrum en versterken de verblijfskwaliteit

met

koelteplekken,

binnen-

gebieden en een prettig straatbeeld. • We geven prioriteit aan voetgangers en zorgen voor een veilige en toegankelijke inrichting voor iedereen. • We benaderen het centrum en de omliggende deelgebieden als samenhangend geheel en stemmen ontwikkelingen hierop af.

77

ECONOMISCH VITAAL Voldoende woningen, bereikbaarheid en goed onderwijs zijn cruciale randvoorwaarden voor gezonde economische ontwikkeling.

Ons centrum is een parel en is er voor de hele regio en het Duitse grensgebied.

Ons centrumgebied is het kloppende hart van Wenters. Hier ontmoeten we elkaar, levendig, sfeervol en groen. We shoppen en genieten op het terras en in de parkjes.

Gezonde economie is de basis voor een hoog voorzieningenniveau en brede welvaart.

Samenwerking in de Achterhoek en het Duitse grensgebied is belangrijk voor een economisch krachtige regio.

We bieden veel ruimte aan recreatie en gaan zorgvuldig om met onze natuur en coulisselandschap. We zijn uniek met onze geologische en paleontologische geschiedenis.

Brede economie is essentieel voor diverse werkgelegenheid en economische weerbaarheid. We bieden een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor lokale ondernemers.

We bieden ruimtevoor economische ontwikkeling op toekomstbestendige werklocaties, veilig en duurzaam. Waar ondernemers en werknemers graag naartoe komen.

GEZOND, INCLUSIEF EN VEILIG

4.7

4.7 GEZOND, INCLUSIEF EN VEILIG

Versterking van gemeenschap in Winterswijk

Bestaande

Winterswijk heeft de ambitie om een sociaal sterke en

De basis van een sterke samenleving ligt in de

schoolpleinen en groenstroken –kunnen beter benut

toekomstbestendige gemeente te zijn. We willen niet

verbinding tussen de inwoners en hun omgeving. Dit

worden als plekken met een bredere wijkfunctie.

alleen de kwaliteit van het leven voor onze huidige

betreft niet alleen het sociaal domein, maar ook de

Speeltuinen vervullen al een belangrijke sociale rol,

inwoners verbeteren, maar ook zorgen voor een leefbare

fysieke leefomgeving. Het versterken van de sociale

maar kunnen veel meer zijn dan alleen speelplekken

en inclusieve samenleving voor de generaties die nog

basis betekent dat we zowel de maatschappelijke als de

voor kinderen. Door ze toegankelijker en aantrekkelijker

komen. Om dit te realiseren, moeten we vooruitkijken

fysieke structuren in onze wijken verbeteren. Dit is met

te maken voor meerdere leeftijdsgroepen, worden het

naar de behoeften van onze inwoners, met oog voor

name van belang voor de sociale zwakkere wijken, waar

plekken waar ook ouders, ouderen en jongeren elkaar

duurzaamheid, welzijn en sociale cohesie. In deze visie

chronische ziekten meer voorkomen en speelt ook een

kunnen treffen. Tegelijkertijd werd geconstateerd

leggen we de nadruk op samenwerking, vertrouwen

rol bij de bestrijding van armoede en het bevorderen van

dat er in bepaalde delen van Winterswijk, zoals in

en het versterken van de regie in de handen van

bestaanszekerheid. Dit houdt in dat we samenwerken met

Noord-West, een gebrek is aan dit soort wijkfuncties.

onze inwoners. Daarbij hebben we ook aandacht voor

lokale organisaties, bewonersinitiatieven ondersteunen

Dit maakt het noodzakelijk om bij toekomstige

veiligheid. Onder veiligheid verstaan we niet alleen het

en zorgen voor voorzieningen die toegankelijk zijn

gebiedsontwikkelingen gericht te sturen op een betere

beperken van fysieke risico's vanuit milieu, maar vinden

voor iedereen. Het doel is een inclusieve samenleving

spreiding en toegankelijkheid van ontmoetingsplekken,

we het ook belangrijk dat bewoners zich veilig voelen in

te creëren waar iedereen zich gehoord voelt en waar

zodat iedere inwoner binnen korte afstand zo’n plek kan

de openbare ruimte.

mensen actief deelnemen aan hun gemeenschap.

bereiken. Daarnaast liggen er kansen in de benutting

OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK

|

Langetermijn koers voor 2040

voorzieningen

–

zoals

speeltuinen,

79

4. THEMATISCHE UITWERKING

van bestaande locaties die momenteel onderbenut

Hetzelfde geldt voor nieuwe ontwikkelingen zoals de

Een van de fundamenten van de Winterswijkse

zijn of afgeschermd. Het terrein van zorgcentrum De

nieuwbouw van Marga Klompé aan de Parallelweg. Ook

samenleving is de sterke naoberschapcultuur. Deze

Pronsweide is een goed voorbeeld: een aantrekkelijke,

hier is het van belang om naast de bebouwing oog te

cultuur van wederzijdse hulp en betrokkenheid is van groot

groene plek die nu grotendeels afgesloten is van de

hebben voor het toevoegen van een wijkfunctie én het

belang voor de sociale cohesie in de wijken en dorpen.

omgeving. Door deze meer openbaar en uitnodigend

creëren van toegankelijke en veilige routes richting zowel

We willen deze cultuur verder versterken door actief in

te maken, ontstaat de mogelijkheid om het terrein in te

de omliggende wijken als het centrum van Winterswijk.

te zetten op het versterken van de sociale netwerken

zetten als wijkvoorziening en ontmoetingsplek – ook voor

binnen de gemeenschap. Door in te zetten op samenhang,

mensen die er niet wonen. Dit bevordert niet alleen de

Bereikbaarheid speelt daarbij een sleutelrol. Veel

wederzijdse steun en gezamenlijke initiatieven willen we

sociale samenhang, maar helpt ook in het tegengaan van

bestaande ontmoetingsplekken zijn al aangesloten op fiets-

de sociale cohesie verder bevorderen, zodat inwoners

eenzaamheid, met name onder ouderen.

en wandelroutes. Door deze netwerken te revitaliseren

elkaar ondersteunen en samen sterker staan.

en te verbeteren, kunnen we hun functie versterken. Er Ook het terrein van het oude belastingkantoor – dat

is met name behoefte aan betere verbindingen van oost

Vertrouwen en faciliteren eigen kracht van inwoners

ontwikkeld wordt tot brede school – biedt concrete

naar west – een aanvulling op de reeds bestaande groene

We geloven in de kracht van onze inwoners en willen hen

koppelkansen. Het gebied wordt nu al gebruikt voor

noord-zuidverbindingen. Het uitbreiden en aantrekkelijk

de regie geven over hun eigen leven. De nadruk ligt op

ommetjes en informele ontmoetingen. Door bij de

maken van zogenaamde ‘ommetjes’ levert niet alleen

het versterken van de zelfredzaamheid van inwoners en

ontwikkeling nadrukkelijk ruimte te geven aan deze

gezondheidswinst op, maar draagt ook bij aan ontmoeting

het ondersteunen van hen om actief keuzes te maken die

bestaande gewoontes en het groene karakter te

tussen wijkbewoners en een gevoel van verbondenheid.

hun welzijn verbeteren. Het sociaal domein moet ruimte

behouden en versterken, kan het terrein uitgroeien tot

Ruimtelijke keuzes moeten niet alleen gestuurd worden

bieden voor inwoners om hun eigen problemen op te

een multifunctionele plek voor leren, spelen, ontmoeten

door financiële opbrengsten. Bij de herinrichting van

lossen, met de juiste ondersteuning wanneer dat nodig

én bewegen.

de ruimte moet bewust gezocht worden naar ‘sociale

is. Deze aanpak creëert een samenleving waarin mensen

winst’: plekken die bijdragen aan het welzijn van mensen,

niet alleen zorg ontvangen, maar ook zorg dragen voor

Een ander belangrijk aandachtspunt is het slim inzetten

de vitaliteit van wijken en het behoud van een sterke

elkaar.

van schoolterreinen als plekken met een bredere

sociale basis. Door deze brede blik – waarin gezondheid,

functie. Door deze ook buiten schooltijd open te stellen

ontmoeting, meedoen en leefkwaliteit met elkaar

Behouden en versterken van de culturele sector

en te voorzien van faciliteiten die ontmoeting en sport

verbonden zijn – kan Winterswijk zich verder ontwikkelen

Kunst en cultuur zijn een essentieel onderdeel van

stimuleren, kunnen ze bijdragen aan de leefkwaliteit in

tot een inclusieve en leefbare gemeenschap voor

de identiteit van Winterswijk en dragen bij aan de

de wijk.

iedereen.

sociale cohesie in onze gemeenschap. Het behouden

OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK

|

Langetermijn koers voor 2040

80

4. THEMATISCHE UITWERKING

en versterken van onze culturele infrastructuur is van

vergroening, het creëren van ruimte voor beweging

streven naar een gezonde en veilige omgeving voor

belang om Winterswijk aantrekkelijk te houden voor

en het bevorderen van gezonde leefomstandigheden.

onze inwoners, waarbij we zorgvuldig rekening houden

zowel inwoners als bezoekers. Dit houdt in dat we

We willen het gebruik van buitenruimten stimuleren

met de kwaliteit van de natuur en de bodem, de lucht

blijven investeren in onze culturele instellingen en het

door bijvoorbeeld het aanleggen van wandel- en

en het geluid. Op die manier blijft Winterswijk ook in

culturele aanbod in de regio. Door de samenwerking

fietspaden, sportfaciliteiten, en andere plekken waar

de toekomst een fijne plek om te wonen en te werken.

met lokale culturele initiatieven te intensiveren, willen

mensen zich fysiek kunnen inspannen. Het doel is om

Bij ruimtelijke ontwikkelingen houden we rekening met

we ervoor zorgen dat cultuur een centrale rol speelt in

een omgeving te creëren die uitnodigt tot een gezonde

leidende principes voor milieuaspecten.

de gemeenschap.

en actieve levensstijl, en die mensen stimuleert om in beweging te komen. Om de gezondheidsverschillen

Gezondheid

Stimuleren van kunst- en cultuurdeelname

tussen inwoners met hoge en lagere inkomens te

Gezondheidsrisico's willen we zoveel als mogelijk

Het stimuleren van kunst- en cultuurdeelname is

verkleinen moet er in zwakkere wijken waar sprake is

minimaliseren. Het is echter lastig uit te sluiten dat

essentieel voor de sociale cohesie en het welzijn van

van gezondheidsachterstanden extra aandacht komen

gezondheidsrisico's ontstaan door agrarische activiteiten.

onze inwoners. We willen kunst en cultuur voor iedereen

voor een gezonde leefomgeving.

Vanuit het voorzorgbeginsel hanteren we bij woning-

toegankelijk maken, ongeacht hun achtergrond of

bouw een richtafstand van circa 50 meter tot landbouw-

financiële situatie. Dit betekent dat we laagdrempelige

Aandacht voor milieuaspecten in leefomgeving

percelen waar gewasbeschermingsmiddelen worden

toegang tot cultuur mogelijk maken, bijvoorbeeld door

Een gezonde leefomgeving is niet alleen afhankelijk

gebruikt. Deze afstand heeft geen gezondheidskundige

het organiseren van evenementen, het bevorderen van

van de fysieke en sociale structuren, maar ook van

onderbouwing, maar wordt in de praktijk als werkbare

kunst in de openbare ruimte, en door het ondersteunen

de

richtwaarde toegepast. Per plan beoordelen we of de

van lokale initiatieven. Kunst en cultuur bieden niet

luchtkwaliteit te verbeteren. Dit draagt niet alleen bij

alleen ontspanning, maar ook de mogelijkheid voor

aan de gezondheid van de inwoners, maar ook aan een

inwoners om zich creatief te uiten en verbindingen te

meer duurzame en leefbare omgeving.

luchtkwaliteit.

Winterswijk

streeft

ernaar

de

maken met anderen. We

kiezen

voor

een

integrale

benadering

bij

Gezonde leefomgeving en stimuleren beweging

milieuthema’s zoals geluid, luchtkwaliteit, geur, bodem

Een gezonde leefomgeving is essentieel voor het

en veiligheid. Duurzaamheid staat hierbij centraal,

welzijn van onze inwoners. Daarom zetten we in op het

en we zorgen ervoor dat de keuzes die we nu maken,

verbeteren van de openbare ruimte, met een focus op

niet ten koste gaan van toekomstige generaties. Wij

OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK

|

Langetermijn koers voor 2040

81

afstand passend is of dat maatwerk mogelijk is.

4. THEMATISCHE UITWERKING

Ook bij veehouderijen wordt naast de wettelijke

omgeving. Langs drukke gebiedsontsluitingswegen kan

mensen die zich in risicogebieden bevinden. In

afstanden voor geur en luchtkwaliteitsnormen (fijn stof)

er echter bij nieuwbouw, onder strikte voorwaarden, een

samenwerking met de Omgevingsdienst Achterhoek

beoordeeld of er andere gezondheidsrisico's zijn. Daarbij

hogere geluidsbelasting worden geaccepteerd dan in de

worden maatregelen getroffen om ervoor te zorgen dat

sluiten wij zoveel mogelijk aan bij de adviezen van GGD

rustige woonwijken. Deze afweging wordt zorgvuldig

in het geval van incidenten de gevolgen beheersbaar

en de provincie.

gemaakt om het evenwicht tussen leefbaarheid en de

blijven. De fysieke veiligheid van onze inwoners staat

noodzakelijke verkeersdoorstroming te waarborgen.

altijd voorop, en daar passen we onze ruimtelijke

Geluid

plannen op aan.

Geluidoverlast heeft invloed op de gezondheid en kan

Veiligheid

leiden tot hinder, verstoring van activiteiten en stress.

In Winterswijk staan we garant voor de veiligheid van

Luchtkwaliteit

Geluid ontstaat door verschillende bronnen waaronder

onze inwoners. Een omgeving die veilig is en voelt,

Een gezonde luchtkwaliteit is van essentieel belang

wegverkeer. Geluid door wegverkeer wordt als een

nodigt uit om naar buiten te gaan, te bewegen en elkaar

voor het welzijn van de inwoners van Winterswijk. Op dit

groot risico voor de gezondheid gezien. Bij geluidshinder

te ontmoeten en draagt zo bij aan de gezondheid en

moment voldoen wij aan de Europese normen en blijven

onderzoeken we in eerste instantie de mogelijkheid van

het welzijn van onze inwoners. Dit doen we door het

we ons hiervoor inzetten. Langs drukke verkeersaders

bronmaatregelen. Zo kan het aanbrengen van stil asfalt

bevorderen van een veilige ervaren leefomgeving.

staan we geen gevoelige functies zoals scholen en

of het verlagen van de snelheid op bepaalde wegen

Dat betekent dat we bij de inrichting en beheer van

kinderopvang en wooncentra voor ouderen toe. Wij

bijdragen aan het verminderen van geluidsoverlast. Als

de leefomgeving aandacht hebben voor verlichting,

zorgen er ook voor dat de uitstoot van schadelijke

deze maatregelen niet voldoende zijn of niet haalbaar

overzichtelijke plekken en een prettig verblijf voor

stoffen, zoals stikstofoxiden en fijnstof, minimaal blijft.

blijken richten we ons op overdrachtsmaatregelen, zoals

iedereen. We houden rekening met zowel externe als

het plaatsen van geluidschermen of -wallen. In bebouwde

interne risicobronnen. In de Omgevingswet is externe

Geurhinder

gebieden is dit vaak lastiger, maar we blijven zoeken

veiligheid uitgewerkt, wat betekent dat we de risico's

Geurhinder kan grote invloed hebben op de leefkwali-

naar oplossingen die de overlast kunnen beperken. Ten

van de opslag en het transport van gevaarlijke stoffen

teit. De oorzaken van geurhinder zijn vaak agrarisch of

slotte kijken we naar maatregelen die bij de woning zelf

goed afwegen ten opzichte van nieuwe ontwikkelingen

industrieel van aard. Wij passen het provinciale geurbe-

genomen kunnen worden, zoals het aanbrengen van

in de omgeving. We streven naar een gescheiden

leid toe, dat erop gericht is om toekomstige geurhinder

geluidsisolatie of dubbele beglazing. In de planvorming

plaatsing van risicobronnen en kwetsbare objecten, om

te voorkomen.

voor

zo de veiligheidsrisico’s te minimaliseren.

nieuwe

woningbouw

(inbreidingsplannen)

Bodemkwaliteit

houden we rekening met bestaande geluidsbronnen. In woonwijken streven we naar een geluidsluwe

OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK

|

Langetermijn koers voor 2040

We zetten ons ook in voor de zelfredzaamheid van

De kwaliteit van de bodem is een belangrijk aspect

82

4. THEMATISCHE UITWERKING

voor de toekomstige ontwikkeling van Winterswijk.

onderzoeken maatregelen die het mogelijk maken om

risico’s goed beheerd worden, zodat we een veilige en

We streven naar duurzaam bodembeheer waarbij

de kwaliteit van het grondwater voor de lange termijn

leefbare omgeving creëren. We zorgen ervoor dat de

de

te waarborgen.

fysieke veiligheid in woonwijken gewaarborgd blijft en

bodem

niet

verder

wordt

aangetast

door

verontreinigingen. Dit doen we in lijn met het

risicobronnen niet worden uitgebreid in deze gebieden. Omgevingsveiligheid

Dit voorkomt dat nieuwe risicobronnen de veiligheid

bodemverontreinigingen

Bij omgevingsveiligheid kijken we naar de risico’s die

van kwetsbare objecten in de nabijheid aantasten.

doelmatig beheren en voorkomen dat er nieuwe

voortkomen uit activiteiten met gevaarlijke stoffen,

verontreinigingen ontstaan. We zorgen ervoor dat de

zoals het transport en de opslag ervan. We beoordelen

bodem geschikt blijft voor de beoogde toepassingen,

zorgvuldig de mogelijke gevaren en zorgen ervoor

• We hanteren de visie sociaal domein en de

zoals landbouw, woningbouw en andere functies,

dat risicovolle activiteiten voldoende afstand houden

bijbehorende uitvoeringsagenda (vastgesteld op 30

zonder de bodemkwaliteit te schaden. We zetten ons

van kwetsbare gebieden zoals woonwijken, scholen

januari 2025).

als gemeente ook in voor bescherming van grondwater,

en zorginstellingen. Ons doel is om de veiligheid

vooral in gebieden rondom water-wingebieden. We

van onze inwoners te waarborgen en te zorgen dat

regionaal waarbij

we

vastgestelde

bodemkwaliteitsbeleid,

historische

OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK

|

Langetermijn koers voor 2040

Waar gaan we mee aan de slag?

• We hanteren de cultuurnota 2025-2029 en de bijbehorende uitvoeringsagenda.

83

4. THEMATISCHE UITWERKING

WAT BETEKENT DIT VOOR TOEKOMSTIGE INITIATIEVEN EN ONTWIKKELINGEN? Sociale cohesie

Versterken zelfredzaamheid bewoners

• We gebruiken openbare ruimte als schakel tussen wonen, ontmoeten en bewegen. • We versterken samenhang, ontmoeting en veilig heid via routes en verblijfsplekken. • We sturen gericht op een evenredige spreiding

• De openbare ruimte zodanig inrichten dat

• We ondersteunen inwoners die dat nodig hebben.

beweging wordt gestimuleerd.

• We zetten in op de samenkracht van de

• Bij nieuwe projecten dit meewegen. Zijn er

Winterswijkse samenleving. • We werken samen met onze lokale maatschappe lijke instellingen voor onze inwoners.

veranderingen in de openbare ruimte dan zoeken naar koppelkansen om de mogelijk heden om te bewegen te vergroten.

• We zetten in op preventie om zwaardere onder

van ontmoetingsplekken • We benutten zoveel mogelijk bestaande structuren

steuning te voorkomen.

zoals scholen, sportlocaties, kerken en verenigin gen voor ontmoetingsplekken en sociale functies in. Ook informele plekken zoals pleinen en tuinen.

Grondwater Behoud en versterken culturele sector • We blijven investeren in onze culturele instellingen en het culturele aanbod.

• Bij nieuwe initiatieven onderzoeken we of de

• We zetten in op amateurkunst.

spreiding over Winterswijk nog voldoende is. Is dat

• We stimuleren kunst en cultuurdeelname.

niet geval dan compensatie regelen.

• We voegen kunst toe aan de openbare ruimte.

• Bij het verdwijnen van bestaande ontmoetings plekken onderzoeken of de spreiding over Winterswijk nog voldoende is. Is dat niet het geval, dan compensatie regelen. voor oudere en minder mobiele inwoners.

• Om gezondheidsrisico's te minimaliseren wordt een passende afstand gehouden tussen woning bouw en agrarische activiteiten, zoals bij het houden van dieren en het spuiten van gewasbescherming. Geluid • Bij geluidshinder onderzoeken we in eerste in-

Gezonde leefomgeving en beweging stimuleren • We stimuleren gebruik van buitenruimte door verbeteren van wandel-, en fietspaden.

• Ontmoetingsplekken moeten goed bereikbaar zijn

Milieuaspecten

• Mobiliteit en toegankelijkheid zijn onderdeel van inclusie.

stantie de mogelijkheid van bronmaatregelen, vanuit daar kijken we ook naar overdrachts maatregelen. Tot slot kijken we naar de maat regelen voor de woningen zelf. • We houden rekening bij inbreiding met bestaande

Hiervoor het criterium van 300-500 meter

• Gezondheid bevorderen door beweging in de

geluidsbronnen. In deze afweging wordt zorgvul-

hanteren die ook voor overige voorzieningen

openbare ruimte te faciliteren vooral ook in wijken

dig om het evenwicht tussen leefbaarheid en de

geldt.

met veel gezondheidsachterstanden:

noodzakelijke verkeersdoorstroming te waarborgen.

OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK

|

Langetermijn koers voor 2040

84

4. THEMATISCHE UITWERKING

Veiligheid

Geurhinder

• We streven naar een gescheiden plaatsing van risicobronnen en kwetsbare objecten, om zo de

tot veehouderijen te reguleren.

Omgevingskwaliteit

Bodemkwaliteit

varen en zorgen ervoor dat risicovolle activiteiten

• We beoordelen zorgvuldig de mogelijke ge-

veiligheidsrisico’s te minimaliseren. • De fysieke veiligheid van onze inwoners staat altijd voorop en daar passen we onze ruimtelijke plannen op aan. Luchtkwaliteit

|

Langetermijn koers voor 2040

voldoende

afstand

houden

van

kwetsbare

voor de beoogde toepassingen zoals landbouw,

gebieden zoals woonwijken, scholen en zorg-

woningbouw en andere functies, zonder de

instellingen.

• We onderzoeken maatregelen die het mogelijk maken om de kwaliteit van het grondwater voor

geen gevoelige functies.

OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK

• We zorgen ervoor dat de bodem geschikt blijft

bodemkwaliteit te schaden.

• We willen op locaties met hoge luchtvervuiling

de lange termijn te waarborgen.

• Toekomstige geurhinder voorkomen door afstand

• We zorgen ervoor dat de fysieke veiligheid in woonwijken gewaarborgd blijft en risicobronnen niet worden uitgebreid in deze gebieden.

85

GEZOND, INCLUSIEF EN VEILIG Nieuwe plannen zorgen voor voldoende ontmoetingsplekken in alle wijken. Ruimtelijke keuzes moeten bijdragen aan sociale winst, zoals welzijn, vitaliteit en verbondenheid.

Wandel- en fietsroutes worden verbeterd, vooral van oost naar west.

We streven naar een sterke, inclusieve en toekomstbestendige gemeente.

Behouden en versterken van de culturele sector, inclusief culturele instellingen en het aanbod. Deze sector wordt toegankelijk gemaakt vooriedereen.

Een schone en gezonde leefomgeving in heel Winterswijk.

Bestaande plekken zoals speelplekken en schoolpleinen krijgen een bredere wijkfunctie.

Inwoners krijgen regie over hun eigen leven, met ondersteuning gericht op zelfredzaamheid en preventie.

Nieuwbouw en inrichting moeten oog hebben voor

Naoberschap en sociale netwerken worden actief versterkt, gericht op samenhang en wederzijdse steun.

De sociale en fysieke structuren in wijken worden versterkt.

Er is aandacht voor sociaal zwakkere wijken, waar gezondheidsproblemen en bestaansonzekerheid vaker voorkomen.

wijkfuncties en veilige routes naar voorzieningen.

Ondersteunen van bewonersinitiatieven en zorgen voor toegankelijke voorzieningen voor iedereen.

VERANTWOORDING EN VERVOLG

5

5.1 INSTRUMENTEN VAN DE OMGEVINGSWET

gebruiken en ontwikkelen van de leefomgeving langs

gevolgen voor de leefomgeving. Om de leefomgeving

Omgevingsvisie

de lijnen die uitgezet zijn in de omgevingsvisie. Een

te beschermen geldt daarom voor sommige activiteiten

De omgevingsvisie is de strategische visie van de

voorbeeld van een gebiedsprogramma is.

een vergunningsplicht. Met een omgevingsvergunning kunnen inwoners, bedrijven en overheden aan het

gemeente voor de fysieke leefomgeving. In de omgevingsvisie legt de gemeenteraad haar ambities en

Omgevingsplan

college toestemming vragen om activiteiten in de

beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving op de lange

Het omgevingsplan bevat de gemeentelijke regels

leefomgeving uit te voeren. De aanvraag voor een

termijn vast. Elke gemeente stelt één omgevingsvisie

voor de fysieke leefomgeving. Het gaat daarbij om

omgevingsvergunning wordt via het digitaal stelsel

vast voor het gehele grondgebied. Elke gemeente heeft

een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

omgevingswet (DSO) ingediend. Daarbij dient de

hiervoor tot 1 januari 2027 de tijd.

Zodra de omgevingswet in werking treedt heeft elke

initiatiefnemer aan te geven of hij aan participatie heeft

gemeente één tijdelijk omgevingsplan voor haar gehele

gedaan, en zo ja, hoe en wat de resultaten zijn. Standaard

Programma’s

grondgebied. Elke gemeenteraad heeft vervolgens tot

is de reguliere procedure van 8 weken van toepassing.

Een programma is een uitwerking van de omgevingsvisie

1 januari 2032 de tijd om dit tijdelijke omgevingsplan

en wordt vastgesteld door het college. Elke gemeente

om te bouwen tot een volwaardig omgevingsplan. We

Een bijzonderheid is dat de raad in het omgevingsplan

kan er zelf voor kiezen of zij wel of niet met programma’s

geven in het omgevingsplan aan welke activiteiten

kan opnemen welke activiteiten vergunning plichtig

werken en voor welke thema’s zij een programma

wel of niet toegestaan zijn, bijvoorbeeld voor wonen,

zijn. Deze worden omgevingsplanactiviteiten genoemd;

uitwerken. Voor enkele onderdelen is een programma

recreatie en bedrijvigheid.

activiteiten die in strijd zijn met het omgevingsplan zijn buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (vergelijk-

echter verplicht. Een programma richt zich op een bepaald onderwerp, sector of een gebied. Het doel is

Omgevingsvergunning

baar met de omgevingsvergunning afwijken bestem-

om invulling te geven aan het beschermen, beheren,

Veel initiatieven van inwoners en bedrijven hebben

mingsplan).

OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK

|

Langetermijn koers voor 2040

87

5. VERANTWOORDING EN VERVOLG

5.2 BELEIDSCYCLUS VAN DE OMGEVINGSWET

Uitvoering

De beleidscyclus van de omgevingswet biedt een structuur

De uitvoering gebeurt door de initiatiefnemers van

om de instrumenten van de omgevingswet te ordenen. De

activiteiten en projecten. Dit zijn bijvoorbeeld inwoners,

vier fasen van de cyclus zijn:

bedrijven, maar ook overheden die iets willen ontwikkelen.

• Beleidsontwikkeling;

De eigen verantwoordelijkheid van de initiatiefnemer

• Beleidsdoorwerking;

staat voorop. Maar waar inkadering van activiteiten

• Uitvoering;

door de overheid noodzakelijk is, doen we dat zoveel als

• Terugkoppeling.

mogelijk met algemene regels. Als er voor een initiatief toestemming van de overheid noodzakelijk is, dan verloopt dat in principe via een omgevingsvergunning.

Beleidsontwikkeling De beleidsontwikkeling staat voor de visievorming. Hiervoor is de omgevingsvisie het belangrijkste

Terugkoppeling

instrument. Hierin maak je de strategische hoofdkeuzes

Met toezicht en handhaving zien we als overheid toe op

voor de lange termijn. Maar ook programma’s kunnen

de naleving van de regels en vergunningsvoorschriften.

soms visievormend zijn. Belangrijke input voor de

Via monitoring brengen we de kwaliteit van de fysieke

beleidsvorming komt uit de voorgaande fase, namelijk

leefomgeving in beeld. Uit de evaluatie hiervan blijkt of

de monitoring en evaluatie. De signalen vanuit deze

bijstelling van de beleidsdoelen en/of aanpassing van de

fase kunnen aanleiding zijn om de omgevingsvisie aan

inzet van instrumenten wenselijk is.

te passen. Van visie naar uitvoering Beleidsdoorwerking

De omgevingsvisie vormt het strategisch beleidskader

We kunnen de gewenste kwaliteiten van de fysieke

voor toekomstige keuzes in de fysieke leefomgeving

leefomgeving concreet maken door deze juridisch vast

van Winterswijk. Daarmee is dit document nadrukkelijk

te leggen. Dit kunnen we doen in de programma’s. Dit kan

geen eindpunt, maar een startpunt. De visie vormt

bijvoorbeeld door concrete maatregelen op te nemen

het

die leiden tot een vastgestelde of gewenste kwaliteit

omgevingsprogramma’s, het omgevingsplan en andere

van een onderdeel van de fysieke leefomgeving.

beleidsinstrumenten.

OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK

|

Langetermijn koers voor 2040

uitgangspunt

voor

verdere

uitwerking

in

88

Bron: H. van der Sloot

5. VERANTWOORDING EN VERVOLG

Uitwerking ambities in programma’s

merken we dat het beoordelen van initiatieven vraagt om

Wanneer een idee niet in het Omgevingsplan past, maakt

Op basis van de omgevingsvisie stelt de gemeente

meer duidelijkheid en houvast. Daarom werken we na

het college van B&W een keuze. Daarbij gebruiken ze onder

Winterswijk een aantal nieuwe (uitvoerings)programma’s

vaststelling van deze visie toe naar een beoordelingskader.

andere de omgevingsvisie, de programma’s en ander beleid.

op. Deze programma’s vertalen de lange termijn ambities

Hierin leggen we vast hoe we initiatieven beoordelen in

Als er grote verschillen zijn met het Omgevingsplan waar-

uit de visie naar concrete doelen, maatregelen en acties

het licht van de omgevingsvisie(s). Bijvoorbeeld welke

aan het college wil meewerken, kan de raad een bindend

voor de middellange termijn. Het gaat hierbij onder andere

stappen we volgen, welke criteria we gebruiken en hoe we

advies geven. Door de nieuwe structuur van de Omgevings-

om het Mobiliteitsplan, het Volkshuisvestingsprogramma,

onze keuzes onderbouwen. Deze uitwerking kan worden

wet kunnen de raad en het college van B&W anders gaan sa-

het Warmteprogramma, het programma Duurzaamheid

opgenomen in een programma, beleidsregel of ander

menwerken. Het hóeft niet te veranderen. Het kan wél hel-

en Circulariteit en het programma Natuurinclusief

document. Zo zorgen we stap voor stap voor een steeds

pen om de taken beter te verdelen. De Omgevingswet is dé

bouwen. Ook wordt gewerkt met gebiedsbiografieën

betere, duidelijke en goed onderbouwde manier van

aanleiding om hierover met elkaar het gesprek aan te gaan.

waarin

werken die helpt om de visie uit te voeren.

gebiedsspecifieke

kwaliteiten,

opgaven

en

ontwikkelrichtingen worden vastgelegd.

Nádat de Omgevingswet ingaat, betekent dit voor de

5.3 RAAD STELT DE OMGEVINGSVISIE VAST

gemeente Winterswijk het volgende:

Elk programma wordt opgesteld vanuit een integrale

De gemeenteraad stelt de omgevingsvisie vast. Hiermee

• De gemeenteraad hoeft volgens de Omgevingswet

benadering. We zoeken naar samenhang tussen thema's

geeft de raad de grote lijnen aan voor de toekomstige

de programma’s niet meer officieel vast te stellen.

en belangen en benutten kansen voor koppelingen.

ontwikkelingen. Het college van B&W stelt program-

Dat doet het college. De gemeenteraad en het college

Participatie is een vast onderdeel van de werkwijze.

ma’s vast. Dat gaat zo volgens de nieuwe structuur van

maken nog nadere afspraken over de bevoegdheid per

Per programma worden inhoudelijke kaders en doelen

de Omgevingswet. Dat staat expliciet in de wet. Doel is

(type) programma. Ook maken ze afspraken over

uitgewerkt, benodigde middelen en capaciteit bepaald en

om gemeenteraden te ontlasten en te helpen om op

de wijze waarop inwoners en gemeenteraad kunnen

betrokken partijen benoemd. Ook wordt vastgelegd hoe

hoofdlijnen te sturen. De juridische vertaling van de

participeren bij de totstandkoming van programma’s.

monitoring plaatsvindt: wanneer is het doel bereikt en wie

omgevingsvisie (en de programma’s) komt aan bod in

• Wanneer het college van B&W aan de slag gaat

bewaakt de voortgang.

het Omgevingsplan. Dat is de vervanger van de bestem-

met een nieuw programma of nieuwe beleidsopgave

mingsplannen. De raad stelt het Omgevingsplan vast. Het

betrekt het college de gemeenteraad hierbij. Het

Uitwerking beoordelingskader ruimtelijke initiatieven

college van B&W weegt af en neemt besluiten rondom

college informeert de raad vooraf en agendeert de

De omgevingsvisie bevat richtinggevende principes

omgevingsvergunningen omdat het daarbij gaat om de

voorgenomen aanpak. Als minimumniveau van

voor ruimtelijke ontwikkeling, maar laat bewust ruimte

dagelijkse uitvoering. Dat staat zo in de omgevingsvisie

participatie stuurt het college in elk geval het concept

voor nadere uitwerking en maatwerk. In de praktijk

en het Omgevingsplan.

ter informatie.

OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK

|

Langetermijn koers voor 2040

89

5. VERANTWOORDING EN VERVOLG

5.4 UITGEBREIDE PARTICIPATIE EN INSPRAAK

Monitoring als basis voor sturing

Winterswijk werkt samen met inwoners, ondernemers

De gemeente Winterswijk volgt de ontwikkeling van

en organisaties aan een toekomstbestendig Winterswijk.

de fysieke leefomgeving en de voortgang van de

We maken samen de keuzes voor de toekomst en dus is

visie en bijbehorende programma’s op structurele

ook deze omgevingsvisie tot stand gekomen door het

basis. We brengen in beeld wat er verandert in de

voeren van veel gesprekken met belanghebbenden. We

samenleving en welke resultaten het gemeentelijk

hebben de volgende gesprekken gevoerd:

beleid oplevert. Denk daarbij aan thema's als

• Nieuwe opgaven die nog niet in de omgevingsvisie staan, • Het niet meer aansluiten op opgaven in de samenleving en de beoogde strategie daarbij, • Rijks- of provinciaal beleid aanleiding geeft tot koerswijziging.

woningbouw, mobiliteit, duurzaamheid, gezondheid,

Er kan dus sprake zijn van een kleine aanpassing als ge-

biodiversiteit en maatschappelijke voorzieningen.

volg van een nieuw inzicht. Het kan ook gaan om een

veilig-

Ook ervaringen uit vergunningverlening, uitvoering,

ingrijpendere aanpassing. Dat gebeurt als blijkt dat de

heidsregio/brandweer, Omgevingsdienst en Water-

toezicht en handhaving worden meegenomen. Ze

omgevingsvisie niet meer actueel is. We houden dat con-

schap);

vormen de basis voor beleidsbijsturing of aanpassing

stant in de gaten. Bij de aanpassing van de omgevingsvisie

van de visie.

laten we altijd zien hoe we de participatieprocedure heb-

• Gesprekken met stakeholders; • Gesprekken

met

ketenpartners

(GGD,

• Fysieke participatiebijeenkomsten (met jongeren en

ben ingepast. Hoe we inwoners en betrokken partijen la-

ouderen); • Digitale enquêtes onder inwoners en ondernemers;

Evaluatie en actualisatie van de visie

ten meedenken en meebeslissen bij een eventuele aan-

• Formele inspraakperiode.

Minimaal één keer per raadsperiode (vier jaar)

passing is afhankelijk van hoe ingrijpend de aanpassing is.

evalueren we de omgevingsvisie. We kijken dan of de

5.5 OMGEVINGSVISIE ACTUALISEREN EN MONITOREN

visie nog aansluit bij actuele maatschappelijke opgaven, beleidsontwikkelingen en ervaringen in de uitvoering.

5.6 WEL OF GEEN PLAN MILIEUEFFECTRAPPORTAGE (MER) PROCEDURE

De omgevingsvisie is geen statisch document. We

Ook tussentijds kunnen we besluiten tot bijstelling. Het

Het voorkomen van aantasting van het milieu vinden

willen dat de visie actueel en richtinggevend blijft

bijwerken van de omgevingsvisie naar de actualiteit kan

wij een groot maatschappelijk belang. Daarom hebben

voor

het gevolg zijn van:

we het milieubelang betrokken bij de totstandkoming

de

fysieke

leefomgeving

van

Winterswijk.

van deze omgevingsvisie. Wij hebben dit in de

Daarom monitoren we actief hoe de leefomgeving zich ontwikkelt en in hoeverre de doelen uit de visie worden

• Doelen uit de visie structureel niet worden gehaald,

omgevingsvisie gedaan door vanaf het begin de

gerealiseerd. Als er hierbij nieuwe inzichten ontstaan

• Beleid niet uitvoerbaar of handhaafbaar blijkt,

milieubelangen in beeld te houden bij het maken van

• Nieuwe inzichten in uitwerkingstrajecten rondom

keuzes en bij alle belangrijke keuzes na te denken over

of signalen uit de samenleving, bekijken we of we de omgevingsvisie moeten aanpassen.

OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK

|

Langetermijn koers voor 2040

thema’s en gebieden,

de mogelijke nadelige gevolgen voor het milieu.

90

5. VERANTWOORDING EN VERVOLG

Een milieueffectrapportage (m.e.r.) is een formele

5.7 TOEPASSING MILIEUBEGINSELEN

moet voldoen aan de wettelijke kaders en gebaseerd

procedure voor het meewegen van de milieubelangen.

Dat er geen plan-m.e.r.-procedure is doorlopen betekent

zijn op redelijkheid en billijkheid. Lukt het niet om

We hebben ervoor gekozen het meewegen van de

niet dat milieu geen onderdeel was van de uitwerking

een overeenkomst te sluiten en wil de gemeente de

milieubelangen binnen deze omgevingsvisie niet door

van deze omgevingsvisie. Bij het uitwerken van de

ontwikkeling toch mogelijk maken, dan wordt het

middel van een plan-m.e.r. te doen.

omgevingsvisie is het milieu in elke stap meegenomen.

kostenverhaal publiekrechtelijk geregeld. Dit gebeurt

Dat gebeurde vanaf het begin. We hebben hierbij aandacht

via het omgevingsplan of de omgevingsvergunning

Het gebeurt dat een plan zoals een omgevingsvisie

voor de milieubeginselen zoals die in de Omgevingswet

voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten.

kaderstellend is voor toekomstige m.e.r.-plichtige

artikel 3.3 staan. Dat zijn de beginselen van:

activiteiten. In dat geval is een plan-m.e.r. een verplicht

• Voorzorg;

Naast

het

verplichte

element voor de totstandkoming van de visie. Een plan-

• Preventief handelen;

Omgevingswet

m.e.r. is verplicht als het plan of de visie kaderstellend

• Bestrijding aan de bron;

bijdrage op grond van artikel 13.22. Dit is een bijdrage

is voor m.e.r.-beoordelingsplichtige besluiten, of als we

• De vervuiler betaalt.

in de kosten van investeringen die niet onder het

ook

kostenverhaal

ruimte

voor

een

biedt

de

financiële

een passende beoordeling moeten maken op grond van

Milieu weegt niet altijd het zwaarst. We maken steeds een

verplichte kostenverhaal vallen maar wel bijdragen

de Wet natuurbescherming.

afweging met andere zaken. Zoals de maatschappelijke

aan de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Het

behoefte en de noodzaak van bepaalde ontwikkelingen.

kan bijvoorbeeld gaan om voorzieningen buiten

De omgevingsvisie Winterswijk bevat geen nieuwe gro-

een plangebied, maar wel bijdragen aan de aanleg

te ontwikkelingen. Daarom kiezen we ervoor om voor de

5.8 KOSTENVERHAAL

van natuur, recreatie, waterberging, infrastructuur

omgevingsvisie geen plan-m.e.r.-procedure te doorlopen.

Met deze omgevingsvisie zetten we de stip op de

culturele voorzieningen of reconstructies in stedelijk

Nieuwe ontwikkelingen hebben we alleen agenderend

horizon en schetsen we het kader voor toekomstige

en landelijk gebied.

opgenomen. De omgevingsvisie biedt hiermee interpreta-

ontwikkelingen in Winterswijk. Daarbinnen kunnen

tieruimte en mogelijkheid tot maatwerk. De feitelijke mili-

zich ontwikkelingen voordoen. Op basis van de Omge-

Om zo’n bijdrage afdwingbaar te maken, moet de

eueffecten zijn afhankelijk van de mate en manier waarop

vingswet is de gemeente verplicht om alle kosten en

onderbouwing daarvoor worden opgenomen in de

deze interpretatieruimte nader ingevuld wordt. Het uitvoe-

investeringen, die zij maakt voor planontwikkeling, te

omgevingsvisie of in een programma. Daarbij is het

ren van een plan-m.e.r. op dergelijke globale ambities zou

verhalen op de initiatiefnemers die hiervan profiteren.

belangrijk om de functionele samenhang met de

ook een globale plan-m.e.r. opleveren. Zodra dergelijke

bouwactiviteit aan te tonen, inclusief informatie over

ambities concreter worden kan een plan-m.e.r. noodzake-

In Winterswijk geven we de voorkeur privaatrechtelijk

planning, financiering en de beoogde bijdrage. Al met al

lijk zijn. In dat geval dragen we er op dat moment zorg voor.

via een anterieure overeenkomt. Het kostenverhaal

is enige mate van concreetheid nodig.

OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK

|

Langetermijn koers voor 2040

91

5. VERANTWOORDING EN VERVOLG

De gemeente Winterswijk werkt de bevoegdheid omtrent

voor woningbouw of voor bedrijventerreinen.

financiële bijdragen die buiten het wettelijk verplichte kostenverhaal vallen uit in een programma. Er wordt daar-

Het voeren van een actief grondbeleid is echter geen

bij onder andere verkend of ontwikkelaars die afwijken

doel op zich. Het wordt ingezet wanneer dat nodig is om

van de norm voor sociale woningbouw een bijdrage kun-

maatschappelijke doelen te bereiken. Het zal niet altijd

nen leveren aan andere projecten waar juist méér sociale

nodig zijn actief grondbeleid voeren. Opgaven kunnen

woningen worden gerealiseerd. Dit kan bijdragen aan een

ook door marktpartijen worden opgepakt. Wanneer

evenwichtige woningvoorraad op gemeentelijk niveau.

marktpartijen het initiatief nemen kan de gemeente ontwikkelingen

faciliteren

en

randvoorwaarden

5.9 GRONDBELEID

aangeven in het kader van het maatschappelijk belang.

De gemeente kan met het voeren van actief grondbeleid

We voeren dan faciliterend grondbeleid. We kiezen voor

bijdragen aan het realiseren van ruimtelijke en

actief grondbeleid als de markt de gewenste opgaven

maatschappelijke opgaven. De omgevingsvisie schetst

niet oppakt of niet oppakt met de gewenste kwaliteit.

hiervoor de ambities en opgaven voor de komende periode. Daarbij moeten we er rekening mee houden dat

Per ontwikkellocatie maken we een afweging welke

markpartijen niet alle opgaven oppakken of realiseren

vorm van grondbeleid passend is: actief, faciliterend of

met de gewenste kwaliteit. In die gevallen kan het nodig

een combinatie van beide. Daarbij kijken we niet alleen

zijn dat de gemeente zelf het initiatief neemt.

naar de ruimtelijke opgave, maar ook naar de financiële gevolgen en risico’s. Vervolgens bepalen we welke

Om ruimtelijke opgaven te kunnen realiseren is het

instrumenten worden ingezet zoals kostenverhaal,

nodig om zeggenschap te hebben over de grond. De

financiële bijdragen, voorkeursrecht of onteigening.

gemeente kan actief grondbeleid toepassen voor het realiseren van maatschappelijke opgaven. Actief

De manier waarop de gemeente het grondbeleid inzet, kan

grondbeleid biedt daarvoor mogelijkheden. Het kan

verder worden uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma

bijvoorbeeld gaan om het aankopen van grond voor

dat voortvloeit uit de omgevingsvisie. Ook kan ervoor

wegen of voor overheidsgebouwen. Het kan ook gaan om

worden gekozen dit vast te leggen in een door de

het verwerven van posities voor transformatieopgaven,

gemeenteraad vast te stellen nota grondbeleid.

OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK

|

Langetermijn koers voor 2040

92

Bron: G. Kwak

BIJLAGE 1. OVERZICHT VAN RELEVANTE BELEIDSDOCUMENTEN De afgelopen jaren is er een veelheid aan sectoraal beleid

Aalten, Gemeente Oost Gelre en Gemeente Winterswijk,

opgesteld dat. De Omgevingswet verplicht gemeenten om

2020

de hoofdlijnen van hun beleid voor de fysieke leefomgeving

• Archeologische monumentenzorg, Gemeente

integraal vast te leggen in een omgevingsvisie (art. 3.2 sub

Winterswijk,

c Ow). Daarom zijn uit het bestaande beleid de strategische

2020

hoofdlijnen geïntegreerd in de nieuwe omgevingsvisie voor de bebouwde kom. Hieronder is per thema opgenomen welke beleidsstukken daarin zijn verwerkt. Indien van toepassing is ook de actuele status vermeld (in voorbereiding of komt te vervallen).

strategische uitspraken doen, geldt als hoofdregel dat

Gemeente Winterswijk, 2020 • Kerkenvisie Oost Achterhoek, Gemeente Winterswijk, 2016 • Archeologisch beleid van de gemeente Winterswijk, • Welstandsbeleid van de gemeente Winterswijk via www. welstandsnotas.nl/winterswijk

het meest recent vastgestelde document leidend is. Op

Groen en levend dorp

dat dus de omgevingsvisie zelf. In de loop der tijd kunnen

• Nota Snippergroen, Gemeente Winterswijk, 2024

nieuwe beleidsstukken met de status ‘in voorbereiding’ de

• Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028, Gemeente

actualisatie van de omgevingsvisie worden deze nieuwe beleidslijnen geïntegreerd.

Winterswijk, 2023 • Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda 20222027, Gemeente Winterswijk, 2022 • Groenstructuurvisie bebouwde kom Winterswijk,

Erfgoed en identiteit Winterswijk • Beleidsdocument bodem onder Omgevingswet regio Achterhoek, Regio Achterhoek, 2024 • Erfgoednota 2021-2024 Wi-j doet ’t samen Gemeente

OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK

|

Langetermijn koers voor 2040

Winterswijk, 2009 • Visie Whemerbeek, Gemeente Winterswijk en Waterschap Rijn en IJssel, 2004

Leefbaar en aantrekkelijk wonen • Volkshuisvestingsprogramma, Gemeente Winterswijk, in voorbereiding • Uitvoeringsprogramma Cultuurnota 2025 – 2028, Gemeente Winterswijk 2025 • Cultuurnota 2025–2028, Gemeente Winterswijk, 2024 • Beleidsnotitie huisvesting arbeidsmigranten, Gemeente Winterswijk 2024

het moment van vaststelling van deze omgevingsvisie is

inhoud van de visie deels vervangen of aanvullen. Bij een

• Landschapsontwikkelingsplan Winterswijk, Gemeente

• Beleidsnota aardkundige waarden in Winterswijk,

RAAP Archeologisch Adviesbureau BV, 2010. Wanneer beleidsdocumenten onderling tegenstrijdige

Winterswijk, 2017

Gemeente Winterswijk, 2022 • Beleidsvisie voor landschap en biodiversiteit in Winterswijk, Gemeente Winterswijk, 2020 • Beheerplan Laanbomen 2017-2031, Gemeente

• Regionale Woonagenda 2015-2025, Regio Achterhoek, 2023 • Volkshuisvestelijk afwegingskader Woningbouw Winterswijk 2023-2026, 2023 • Museumvisie, Gemeente Winterswijk, 2021 • Woonvisie 2020-2025, Gemeente Winterswijk, 2020, vervalt na vaststelling nieuw programma • Beoordelingskader Wonen met Zorg 2020 t/m 2023, Gemeente Winterswijk, 2018 • Functies zoeken plaatsen zoeken functies, Regio Achterhoek, 2006

93

BIJLAGE: OVERZICHT VAN RELEVANTE BELEIDSDOCUMENTEN

Bereikbaar en toegankelijk

• Gelders programma klimaat 2021-2030, Provincie

• Integrale laadvisie en plaatsingsbeleid Winterswijk 2025,

Gelderland, 2024 • Akkoord van Groenlo 3.0, Gemeenten Aalten, Berkelland,

2025 • Mobiliteitsplan Winterswijk 2025-2040, Gemeente

Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk, 2023

Winterswijk, in voorbereiding • Mobiliteitsplan Winterswijk, Deel A: Visie op de mobiliteit, Op weg naar 2040’, Gemeente Winterswijk, 2025 • Beleidsregel parkeren Winterswijk, Gemeente

• Beleidskader kleine Windmolens Winterswijk tot 25

• Verkeersstructuurplan, Gemeente Winterswijk, 2010, vervalt na vaststelling nieuw programma

• Beleidskader zonneparken en zonnevelden, Gemeente • Regionale Energiestrategie Achterhoek (RES 1.0), Regio Achterhoek, 2021 • Transitievisie Warmte Winterswijk (TVW), Gemeente

Duurzaam en circulair

Winterswijk 2021

• Warmteprogramma, Gemeente Winterswijk, in

• Nationaal Klimaatakkoord, Het Rijk, 2019 • Energiemix en energievisie Winterswijk, Gemeente

voorbereiding (2026) • Evaluatie Moratorium windturbines, Gemeente Winterswijk, in voorbereiding (2026) • Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (pMIEK), Provincie Gelderland, 2025 • Gelderse Uitvoeringsagenda Circulaire Economie 2025 –

Winterswijk, 2017 (intrekken na vaststelling van de omgevingsvisie kom) • Aardgasloos bouwen, Gemeente Winterswijk, 2017 (intrekken na vaststelling van de omgevingsvisie kom) • Nederland circulair in 2050 - Rijksbreed programma Circulaire Economie, Het Rijk

2027, Provincie Gelderland, 2025

Gemeente Winterswijk, 2009 • Nota verblijfsrecreatie, Gemeente Winterswijk, 2008 • Afsprakenkader detailhandel regio Achterhoek, 2015

Gezond, inclusief en veilig • Beleidsnota ‘Sport beweegt Winterswijk’, Gemeente Winterswijk, 2025 • Visiedocument BOSS (Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten), Gemeente Winterswijk, 2025 • Wij Winterswijk, Visie Sociaal Domein Winterswijk 20252033, Gemeente Winterswijk, 2024 • Preventieakkoord Gezondheid en Geluk 2020-2030, Regio Achterhoek, 2020 • Visie gemeenschappelijke beleidsvisie externe veiligheid, Gemeente Winterswijk, 2017 • Evaluatie en herziening geluidbeleid, Gemeente Winterswijk, 2016 • Bodembeheer en bodemkwaliteitskaart regio Achterhoek, Regio Achterhoek, 2021

• Klimaatplan 2025-2035, Ministerie van Klimaat en

Economisch vitaal

Groene Groei, 2025 • Beleidskader Energiesysteem 2024, Provincie

• Beleidsvisie Recreatie en Toerisme Winterswijk 2024 ‘Groeien in balans’, Gemeente Winterswijk, 2024

Gelderland, 2024 • Regionaal Uitvoeringsprogramma Energietransitie Achterhoek, Gemeente Winterswijk, 2024

OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK

2011 • Beleids- en actienota Vrijetijdseconomie 2009-2013,

meter tiphoogte, Gemeente Winterswijk, 2021 Winterswijk, 2021

Winterswijk, 2018

• Detailhandelsvisie 2011-2016, Gemeente Winterswijk,

|

Langetermijn koers voor 2040

• Centrumvisie, Gemeente Winterswijk, 2023 • Beleidsnota Economie, Gemeente Winterswijk, 2017

Overig • Uitwerking beleidskeuzes Omgevingsvisie Buitengebied, Gemeente Winterswijk, 2023 • Omgevingsvisie Buitengebied, Gemeente Winterswijk, 2019

94

BIJLAGE: OVERZICHT VAN RELEVANTE BELEIDSDOCUMENTEN

• Structuurvisie Kom Winterswijk 2010-2020, Gemeente Winterswijk, 2011 • Participatiekader Samenwerken in Winterswijk, Gemeente Winterswijk, 2017 • Algemene Plaatselijke Verordening, Gemeente Winterswijk, 2018 • Achterhoek Visie 2030, Ruimte voor innovatie, groeien in kwaliteit, 8RHK ambassadeurs, 2019 • Nationale Omgevingsvisie (NOVI), Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelatie, 2020 (NOVI) • Omgevingsvisie Gaaf Gelderland, provincie Gelderland, 2018 • Omgevingsagenda Oost-Nederland, 2020

OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK

|

Langetermijn koers voor 2040

95

Contact Gemeente Winterswijk Stationsstraat 25, 7101 GH Winterswijk Telefoon: (0543) 543 543 Email: omgevingsvisie@winterswijk.nl Website: www.winterswijk.nl/omgevingsvisie

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=ade1cc2e-bbe6-4a04-81c1-746f7c71f5a9