Omgevingsvisie kom Winterswijk
Tekst van het document
verblijfsplek, waar bezoekers langer willen verblijven en
De toegankelijkheid en de inrichting van de markt
geen
scheiding
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
tussen
|
winkelstraat
Langetermijn koers voor 2040
74
4. THEMATISCHE UITWERKING
geeft geen belemmeringen voor de hulpdiensten.
Horeca in het centrum
op onderlinge ruime afstand is hierbinnen wel passend
Hierbij kijken we ook naar de positionering van de
Horeca is bij uitstek een functie die mensen naar het
voor rustmogelijkheden en sfeer in het straatbeeld.
warenmarkt en de terrassen.
centrum trekt en daar langer laat verblijven. Het vormt
Terrassen in de winkelstraten zijn slechts beperkt mogelijk,
een sterke combinatie met detailhandel, de warenmarkt
wanneer deze het verkeer niet belemmeren en binnen
van
en consumentgerichte dienstverlening. Het zorgt voor
aangegeven grenzen blijven. Voetgangers en bezoekers
loopgebieden op plaatsen waar voetgangers en
sociale ontmoeting en een levendig centrum. Clustering
met hulpmiddelen mogen hierdoor niet gehinderd
overig
van horeca biedt een aantal voordelen. Mensen komen
worden. Ondergeschikte horeca is mogelijk waar het
graag bij elkaar, verschillende formules zorgen voor
passend en echt ondersteunend is aan de hoofdfunctie en
• De markt zo min mogelijk gemotoriseerd verkeer
afwisseling en versterken elkaar, de inrichting van het
voor zover het niet structuurverstorend gaat werken voor
bevat. We beperken de toegankelijkheid van de
gebied en de impact op de omgeving zijn zo goed te
de zelfstandige horecafuncties in het centrum.
markt met verkeersmaatregelen voor het regulier
organiseren.
• Voetgangers moeten zich veilig kunnen bewegen. We
zorgen
voor
verkeer
duidelijke
samenkomen.
markering Deze
plekken
beperken we tot een minimum.
Bereikbaarheid en toegankelijkheid van het centrum
en doorgaand verkeer. • Het winkelgebied in het algemeen is bereikbaar
In het centrum concentreren we horeca op een
We zetten als principe in op parkeren zoveel mogelijk
en toegankelijk is voor mensen die slecht ter been
beperkt aantal locaties. Dit zijn de markt, het deel
net buiten de centrumring, maar nabij het centrum. Een
zijn. Dit doen we door middel van parkeer-
van de Wooldstraat dat aansluit op de markt en de
verbeterde routing en beleving in aankomen, parkeren
voorzieningen en andere faciliteiten om het
Satinksplas. Ook de Notaristuin, het Vrijheidspark en het
en het centrum verder te voet bezoeken (fiets en auto)
centrum bereikbaar en toegankelijk te laten zijn
Cultuurkwartier (in ontwikkeling) zijn geschikte plaatsen
versterkt het uitnodigend karakter van het centrum.
voor deze doelgroep.
voor zelfstandige horeca, maar dan op een niveau dat
Het beperkt de gevoelsmatige reis- en overstaptijd.
ondersteunend is aan de sfeer en functie van het gebied.
Daarnaast verdient ook de verbinding van het station
Binnen deze concentratiegebieden bieden we ruime
naar het centrum aandacht en streven we naar een
terrasmogelijkheden, voor zover niet hinderend voor de
uitnodigender
warenmarkt, het lopende publiek en de bereikbaarheid
Historische gangskes bieden kansen voor aantrekkelijke
voor hulpdiensten.
routes in centrum. De historische wegen (Misterstraat,
karakter
van
de
stationsomgeving.
Meddosestraat, Ratumsestraat, Wooldstraat) kunnen We zijn terughoudend met horeca in de winkelstraten. Hier
we zien als duidelijke historische hoofdstructuren met
moet de hoofdfunctie winkelen overeind blijven. Te veel
groene laanbeplanting. Parken om het winkelcentrum
onderbreking belemmert deze winkelfunctie. Daghoreca
Notaristuin, Vrijheidspark, Scholtebrug, tuin Boogie
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
75
4. THEMATISCHE UITWERKING
Woogie gebruiken we als natuurlijke pauzeplekken en
benadering versterkt het functioneren van het centrum
-gebieden en binnen de buurtschapskernen.Nieuwvestiging
groene ommetjes. Voor beleving is het versterken van
als geheel.
op perifere, solitaire locaties staan we alleen toe wanneer
deze structuren van belang. Goede faciliteiten fietsen
het echt kwaliteit toevoegt aan zowel het erf als de
en fietsparkeren (veiligheid en oplaadplekken). Creëer
Horeca op bestaande perifere locaties
omgeving, passend is binnen het landschap en de andere
(verbeterde) wandelroutes (van P) naar en door het
Een beperkt aantal horecalocaties hebben zich historische
functies in de omgeving niet hindert. Horeca is mogelijk
centrum. We zorgen voor faciliteiten en plekken voor
gevestigd op perifere locaties, locaties aan de rand maar
als nevenfunctie (ondersteunend en kleinschalig) bij een
mindervalide bezoekers, incidenteel parkeren en (nood)
binnen de kom. Deze functies zijn geworteld in hun
hoofd-functie, die bijdraagt aan het toeristisch, recreatieve
diensten. Het centrum is primair voor de voetganger.
omgeving en beschouwen we daar als passend. Wanneer
product.
deze locaties hun huidige horecafunctie verliezen is Veiligheid van de centrumbezoekers
transformatie naar andere functies, passend in de omgeving,
Veiligheid voor de voetganger en fietser staan
bespreekbaar. Er is geen ruimte voor nieuwvestiging van
• We geven verder uitvoering aan Centrumvisie ‘Hart
voorop. De fiets mag de voetganger en het winkelen/
horeca op perifere locaties. Uitzonderingen zijn denkbaar:
van Wenters’ 2021 en Beleidsvisie recreatie en
de beleving niet hinderen. Veilig fietsparkeren moet
• voor
horeca
als
onderdeel
van
een
breder
Waar gaan we mee aan de slag?
toerisme ‘Groeien in balans’ 2024.
worden gerealiseerd, anders blijven de fietsen in het
publieksgericht concept, wanneer het echt kwaliteit
• We werken aan toekomstbestendige bedrijven-
centrum komen. Parkeren voor de fiets op plekken
toevoegt aan de locatie en passend is binnen de
terreinen en de (her)ontwikkeling van de Vlijt en
dichtbij, of aan de rand van het kernwinkelgebied maar
omgeving;
ten behoeve van het Winterswijkse bedrijfsleven.
niet daarbinnen. De fiets- en wandelroutes naar het centrum moeten de veiligheid garanderen.
• voor horeca met een specifieke buurtfunctie, die het sociaal-maatschappelijk functioneren van een buurt versterkt.
Samenhang als sleutel Het centrum bestaat uit verschillende gebieden met
Horeca in het buitengebied
elk hun eigen karakter. Door deze gebieden niet los te
Horeca past bij recreëren in het buitengebied. Voldoende
bekijken, maar als samenhangend geheel te benaderen,
en goed verspreide kleinschalige rustpunten maken het
ontstaat ruimte voor integrale oplossingen die bijdragen
wandelen en fietsen in ons mooie buitengebied extra
aan een aantrekkelijk, leefbaar en economisch sterk
aantrekkelijk. Horeca draagt ook bij aan sociale ontmoeting
centrum. Ontwikkelingen op het gebied van wonen,
en verbinding in de buurtschappen. We zien horeca primair
mobiliteit en worden zo beter op elkaar afgestemd. Deze
als versterkend aan de bestaande recreatielocaties en
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
76
4. THEMATISCHE UITWERKING
WAT BETEKENT DIT VOOR TOEKOMSTIGE INITIATIEVEN EN ONTWIKKELINGEN? Brede economie basis voor welvaart
Handel en industrie: ruimte voor groei en innovatie
Centrumontwikkeling
• We bieden ruimte voor economische groei in balans
• We bieden ruimte voor groei voor het lokale
• We maken gebruik van de cultuurhistorische
met de omgeving en versterken de kernkwaliteiten
bedrijfsleven door (her)ontwikkeling van de Vlijt
kwaliteiten die het centrum van Winterswijk
van Winterswijk.
en Arrisveld.
karakter geven.
• We blijven inzetten op een brede economie,
• We zetten in op binnenstedelijke transformatie
met meerdere sterke sectoren die elkaar ver-
waar huidige functies niet langer toekomst-
aantrekkelijke
sterken, waaronder handel en industrie, recreatie
bestendig zijn.
bezoekers en ondernemers.
en toerisme, het centrum, landbouw en zorg. • We dragen bij aan de economische ontwikkeling
• We werken met het bedrijfsleven samen aan toekomstbestendige bedrijventerreinen.
van de Regio Achterhoek en de Euregio, via onze inzet bij de Achterhoek Ambassadeurs, de thema tafels en de Euregionale samenwerkingsverbanden.
Recreatie en toerisme • We behouden en creëren ruimte voor recreatief landschap.
• We zetten actief in op verduurzamen economie,
• We benutten de geologische en paleontologische
onder andere met duurzame energie, circulariteit
geschiedenis van Winterswijk voor educatie en
en klimaatadaptatie.
toerisme. • We investeren in recreatieve routes en fiets-
Aantrekkelijke woon- en werkgemeente • We stimuleren samenwerking tussen bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en de overheid.
infrastructuur als schakel tussen buitengebied en centrum. • We dragen bij aan de recreatieve, toeristische
• We zetten in op voldoende en geschikte
ontwikkeling van de Regio Achterhoek via onze
woonruimte voor jongeren en werknemers en
bijdrage aan de Vrijetijdsagenda Achterhoek en
tijdelijke huisvesting voor arbeidsmigranten.
Achterhoek Toerisme.
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
verblijfsplek
voor
bewoners,
• We benutten de compacte structuur van het kernwinkelgebied en versterken de entreefunctie van de ontdekstraten.
medegebruik bij ontwikkelingen in natuur en Klimaatneutrale economie 2050
• We versterken het centrum als economisch hart en
• We behouden de markt als kloppend hart van het centrum en zorgen voor voldoende ruimte voor markt, terrassen en ontmoeting. • We vergroenen het centrum en versterken de verblijfskwaliteit
met
koelteplekken,
binnen-
gebieden en een prettig straatbeeld. • We geven prioriteit aan voetgangers en zorgen voor een veilige en toegankelijke inrichting voor iedereen. • We benaderen het centrum en de omliggende deelgebieden als samenhangend geheel en stemmen ontwikkelingen hierop af.
77
ECONOMISCH VITAAL Voldoende woningen, bereikbaarheid en goed onderwijs zijn cruciale randvoorwaarden voor gezonde economische ontwikkeling.
Ons centrum is een parel en is er voor de hele regio en het Duitse grensgebied.
Ons centrumgebied is het kloppende hart van Wenters. Hier ontmoeten we elkaar, levendig, sfeervol en groen. We shoppen en genieten op het terras en in de parkjes.
Gezonde economie is de basis voor een hoog voorzieningenniveau en brede welvaart.
Samenwerking in de Achterhoek en het Duitse grensgebied is belangrijk voor een economisch krachtige regio.
We bieden veel ruimte aan recreatie en gaan zorgvuldig om met onze natuur en coulisselandschap. We zijn uniek met onze geologische en paleontologische geschiedenis.
Brede economie is essentieel voor diverse werkgelegenheid en economische weerbaarheid. We bieden een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor lokale ondernemers.
We bieden ruimtevoor economische ontwikkeling op toekomstbestendige werklocaties, veilig en duurzaam. Waar ondernemers en werknemers graag naartoe komen.
GEZOND, INCLUSIEF EN VEILIG
4.7
4.7 GEZOND, INCLUSIEF EN VEILIG
Versterking van gemeenschap in Winterswijk
Bestaande
Winterswijk heeft de ambitie om een sociaal sterke en
De basis van een sterke samenleving ligt in de
schoolpleinen en groenstroken –kunnen beter benut
toekomstbestendige gemeente te zijn. We willen niet
verbinding tussen de inwoners en hun omgeving. Dit
worden als plekken met een bredere wijkfunctie.
alleen de kwaliteit van het leven voor onze huidige
betreft niet alleen het sociaal domein, maar ook de
Speeltuinen vervullen al een belangrijke sociale rol,
inwoners verbeteren, maar ook zorgen voor een leefbare
fysieke leefomgeving. Het versterken van de sociale
maar kunnen veel meer zijn dan alleen speelplekken
en inclusieve samenleving voor de generaties die nog
basis betekent dat we zowel de maatschappelijke als de
voor kinderen. Door ze toegankelijker en aantrekkelijker
komen. Om dit te realiseren, moeten we vooruitkijken
fysieke structuren in onze wijken verbeteren. Dit is met
te maken voor meerdere leeftijdsgroepen, worden het
naar de behoeften van onze inwoners, met oog voor
name van belang voor de sociale zwakkere wijken, waar
plekken waar ook ouders, ouderen en jongeren elkaar
duurzaamheid, welzijn en sociale cohesie. In deze visie
chronische ziekten meer voorkomen en speelt ook een
kunnen treffen. Tegelijkertijd werd geconstateerd
leggen we de nadruk op samenwerking, vertrouwen
rol bij de bestrijding van armoede en het bevorderen van
dat er in bepaalde delen van Winterswijk, zoals in
en het versterken van de regie in de handen van
bestaanszekerheid. Dit houdt in dat we samenwerken met
Noord-West, een gebrek is aan dit soort wijkfuncties.
onze inwoners. Daarbij hebben we ook aandacht voor
lokale organisaties, bewonersinitiatieven ondersteunen
Dit maakt het noodzakelijk om bij toekomstige
veiligheid. Onder veiligheid verstaan we niet alleen het
en zorgen voor voorzieningen die toegankelijk zijn
gebiedsontwikkelingen gericht te sturen op een betere
beperken van fysieke risico's vanuit milieu, maar vinden
voor iedereen. Het doel is een inclusieve samenleving
spreiding en toegankelijkheid van ontmoetingsplekken,
we het ook belangrijk dat bewoners zich veilig voelen in
te creëren waar iedereen zich gehoord voelt en waar
zodat iedere inwoner binnen korte afstand zo’n plek kan
de openbare ruimte.
mensen actief deelnemen aan hun gemeenschap.
bereiken. Daarnaast liggen er kansen in de benutting
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
voorzieningen
–
zoals
speeltuinen,
79
4. THEMATISCHE UITWERKING
van bestaande locaties die momenteel onderbenut
Hetzelfde geldt voor nieuwe ontwikkelingen zoals de
Een van de fundamenten van de Winterswijkse
zijn of afgeschermd. Het terrein van zorgcentrum De
nieuwbouw van Marga Klompé aan de Parallelweg. Ook
samenleving is de sterke naoberschapcultuur. Deze
Pronsweide is een goed voorbeeld: een aantrekkelijke,
hier is het van belang om naast de bebouwing oog te
cultuur van wederzijdse hulp en betrokkenheid is van groot
groene plek die nu grotendeels afgesloten is van de
hebben voor het toevoegen van een wijkfunctie én het
belang voor de sociale cohesie in de wijken en dorpen.
omgeving. Door deze meer openbaar en uitnodigend
creëren van toegankelijke en veilige routes richting zowel
We willen deze cultuur verder versterken door actief in
te maken, ontstaat de mogelijkheid om het terrein in te
de omliggende wijken als het centrum van Winterswijk.
te zetten op het versterken van de sociale netwerken
zetten als wijkvoorziening en ontmoetingsplek – ook voor
binnen de gemeenschap. Door in te zetten op samenhang,
mensen die er niet wonen. Dit bevordert niet alleen de
Bereikbaarheid speelt daarbij een sleutelrol. Veel
wederzijdse steun en gezamenlijke initiatieven willen we
sociale samenhang, maar helpt ook in het tegengaan van
bestaande ontmoetingsplekken zijn al aangesloten op fiets-
de sociale cohesie verder bevorderen, zodat inwoners
eenzaamheid, met name onder ouderen.
en wandelroutes. Door deze netwerken te revitaliseren
elkaar ondersteunen en samen sterker staan.
en te verbeteren, kunnen we hun functie versterken. Er Ook het terrein van het oude belastingkantoor – dat
is met name behoefte aan betere verbindingen van oost
Vertrouwen en faciliteren eigen kracht van inwoners
ontwikkeld wordt tot brede school – biedt concrete
naar west – een aanvulling op de reeds bestaande groene
We geloven in de kracht van onze inwoners en willen hen
koppelkansen. Het gebied wordt nu al gebruikt voor
noord-zuidverbindingen. Het uitbreiden en aantrekkelijk
de regie geven over hun eigen leven. De nadruk ligt op
ommetjes en informele ontmoetingen. Door bij de
maken van zogenaamde ‘ommetjes’ levert niet alleen
het versterken van de zelfredzaamheid van inwoners en
ontwikkeling nadrukkelijk ruimte te geven aan deze
gezondheidswinst op, maar draagt ook bij aan ontmoeting
het ondersteunen van hen om actief keuzes te maken die
bestaande gewoontes en het groene karakter te
tussen wijkbewoners en een gevoel van verbondenheid.
hun welzijn verbeteren. Het sociaal domein moet ruimte
behouden en versterken, kan het terrein uitgroeien tot
Ruimtelijke keuzes moeten niet alleen gestuurd worden
bieden voor inwoners om hun eigen problemen op te
een multifunctionele plek voor leren, spelen, ontmoeten
door financiële opbrengsten. Bij de herinrichting van
lossen, met de juiste ondersteuning wanneer dat nodig
én bewegen.
de ruimte moet bewust gezocht worden naar ‘sociale
is. Deze aanpak creëert een samenleving waarin mensen
winst’: plekken die bijdragen aan het welzijn van mensen,
niet alleen zorg ontvangen, maar ook zorg dragen voor
Een ander belangrijk aandachtspunt is het slim inzetten
de vitaliteit van wijken en het behoud van een sterke
elkaar.
van schoolterreinen als plekken met een bredere
sociale basis. Door deze brede blik – waarin gezondheid,
functie. Door deze ook buiten schooltijd open te stellen
ontmoeting, meedoen en leefkwaliteit met elkaar
Behouden en versterken van de culturele sector
en te voorzien van faciliteiten die ontmoeting en sport
verbonden zijn – kan Winterswijk zich verder ontwikkelen
Kunst en cultuur zijn een essentieel onderdeel van
stimuleren, kunnen ze bijdragen aan de leefkwaliteit in
tot een inclusieve en leefbare gemeenschap voor
de identiteit van Winterswijk en dragen bij aan de
de wijk.
iedereen.
sociale cohesie in onze gemeenschap. Het behouden
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
80
4. THEMATISCHE UITWERKING
en versterken van onze culturele infrastructuur is van
vergroening, het creëren van ruimte voor beweging
streven naar een gezonde en veilige omgeving voor
belang om Winterswijk aantrekkelijk te houden voor
en het bevorderen van gezonde leefomstandigheden.
onze inwoners, waarbij we zorgvuldig rekening houden
zowel inwoners als bezoekers. Dit houdt in dat we
We willen het gebruik van buitenruimten stimuleren
met de kwaliteit van de natuur en de bodem, de lucht
blijven investeren in onze culturele instellingen en het
door bijvoorbeeld het aanleggen van wandel- en
en het geluid. Op die manier blijft Winterswijk ook in
culturele aanbod in de regio. Door de samenwerking
fietspaden, sportfaciliteiten, en andere plekken waar
de toekomst een fijne plek om te wonen en te werken.
met lokale culturele initiatieven te intensiveren, willen
mensen zich fysiek kunnen inspannen. Het doel is om
Bij ruimtelijke ontwikkelingen houden we rekening met
we ervoor zorgen dat cultuur een centrale rol speelt in
een omgeving te creëren die uitnodigt tot een gezonde
leidende principes voor milieuaspecten.
de gemeenschap.
en actieve levensstijl, en die mensen stimuleert om in beweging te komen. Om de gezondheidsverschillen
Gezondheid
Stimuleren van kunst- en cultuurdeelname
tussen inwoners met hoge en lagere inkomens te
Gezondheidsrisico's willen we zoveel als mogelijk
Het stimuleren van kunst- en cultuurdeelname is
verkleinen moet er in zwakkere wijken waar sprake is
minimaliseren. Het is echter lastig uit te sluiten dat
essentieel voor de sociale cohesie en het welzijn van
van gezondheidsachterstanden extra aandacht komen
gezondheidsrisico's ontstaan door agrarische activiteiten.
onze inwoners. We willen kunst en cultuur voor iedereen
voor een gezonde leefomgeving.
Vanuit het voorzorgbeginsel hanteren we bij woning-
toegankelijk maken, ongeacht hun achtergrond of
bouw een richtafstand van circa 50 meter tot landbouw-
financiële situatie. Dit betekent dat we laagdrempelige
Aandacht voor milieuaspecten in leefomgeving
percelen waar gewasbeschermingsmiddelen worden
toegang tot cultuur mogelijk maken, bijvoorbeeld door
Een gezonde leefomgeving is niet alleen afhankelijk
gebruikt. Deze afstand heeft geen gezondheidskundige
het organiseren van evenementen, het bevorderen van
van de fysieke en sociale structuren, maar ook van
onderbouwing, maar wordt in de praktijk als werkbare
kunst in de openbare ruimte, en door het ondersteunen
de
richtwaarde toegepast. Per plan beoordelen we of de
van lokale initiatieven. Kunst en cultuur bieden niet
luchtkwaliteit te verbeteren. Dit draagt niet alleen bij
alleen ontspanning, maar ook de mogelijkheid voor
aan de gezondheid van de inwoners, maar ook aan een
inwoners om zich creatief te uiten en verbindingen te
meer duurzame en leefbare omgeving.
luchtkwaliteit.
Winterswijk
streeft
ernaar
de
maken met anderen. We
kiezen
voor
een
integrale
benadering
bij
Gezonde leefomgeving en stimuleren beweging
milieuthema’s zoals geluid, luchtkwaliteit, geur, bodem
Een gezonde leefomgeving is essentieel voor het
en veiligheid. Duurzaamheid staat hierbij centraal,
welzijn van onze inwoners. Daarom zetten we in op het
en we zorgen ervoor dat de keuzes die we nu maken,
verbeteren van de openbare ruimte, met een focus op
niet ten koste gaan van toekomstige generaties. Wij
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
81
afstand passend is of dat maatwerk mogelijk is.
4. THEMATISCHE UITWERKING
Ook bij veehouderijen wordt naast de wettelijke
omgeving. Langs drukke gebiedsontsluitingswegen kan
mensen die zich in risicogebieden bevinden. In
afstanden voor geur en luchtkwaliteitsnormen (fijn stof)
er echter bij nieuwbouw, onder strikte voorwaarden, een
samenwerking met de Omgevingsdienst Achterhoek
beoordeeld of er andere gezondheidsrisico's zijn. Daarbij
hogere geluidsbelasting worden geaccepteerd dan in de
worden maatregelen getroffen om ervoor te zorgen dat
sluiten wij zoveel mogelijk aan bij de adviezen van GGD
rustige woonwijken. Deze afweging wordt zorgvuldig
in het geval van incidenten de gevolgen beheersbaar
en de provincie.
gemaakt om het evenwicht tussen leefbaarheid en de
blijven. De fysieke veiligheid van onze inwoners staat
noodzakelijke verkeersdoorstroming te waarborgen.
altijd voorop, en daar passen we onze ruimtelijke
Geluid
plannen op aan.
Geluidoverlast heeft invloed op de gezondheid en kan
Veiligheid
leiden tot hinder, verstoring van activiteiten en stress.
In Winterswijk staan we garant voor de veiligheid van
Luchtkwaliteit
Geluid ontstaat door verschillende bronnen waaronder
onze inwoners. Een omgeving die veilig is en voelt,
Een gezonde luchtkwaliteit is van essentieel belang
wegverkeer. Geluid door wegverkeer wordt als een
nodigt uit om naar buiten te gaan, te bewegen en elkaar
voor het welzijn van de inwoners van Winterswijk. Op dit
groot risico voor de gezondheid gezien. Bij geluidshinder
te ontmoeten en draagt zo bij aan de gezondheid en
moment voldoen wij aan de Europese normen en blijven
onderzoeken we in eerste instantie de mogelijkheid van
het welzijn van onze inwoners. Dit doen we door het
we ons hiervoor inzetten. Langs drukke verkeersaders
bronmaatregelen. Zo kan het aanbrengen van stil asfalt
bevorderen van een veilige ervaren leefomgeving.
staan we geen gevoelige functies zoals scholen en
of het verlagen van de snelheid op bepaalde wegen
Dat betekent dat we bij de inrichting en beheer van
kinderopvang en wooncentra voor ouderen toe. Wij
bijdragen aan het verminderen van geluidsoverlast. Als
de leefomgeving aandacht hebben voor verlichting,
zorgen er ook voor dat de uitstoot van schadelijke
deze maatregelen niet voldoende zijn of niet haalbaar
overzichtelijke plekken en een prettig verblijf voor
stoffen, zoals stikstofoxiden en fijnstof, minimaal blijft.
blijken richten we ons op overdrachtsmaatregelen, zoals
iedereen. We houden rekening met zowel externe als
het plaatsen van geluidschermen of -wallen. In bebouwde
interne risicobronnen. In de Omgevingswet is externe
Geurhinder
gebieden is dit vaak lastiger, maar we blijven zoeken
veiligheid uitgewerkt, wat betekent dat we de risico's
Geurhinder kan grote invloed hebben op de leefkwali-
naar oplossingen die de overlast kunnen beperken. Ten
van de opslag en het transport van gevaarlijke stoffen
teit. De oorzaken van geurhinder zijn vaak agrarisch of
slotte kijken we naar maatregelen die bij de woning zelf
goed afwegen ten opzichte van nieuwe ontwikkelingen
industrieel van aard. Wij passen het provinciale geurbe-
genomen kunnen worden, zoals het aanbrengen van
in de omgeving. We streven naar een gescheiden
leid toe, dat erop gericht is om toekomstige geurhinder
geluidsisolatie of dubbele beglazing. In de planvorming
plaatsing van risicobronnen en kwetsbare objecten, om
te voorkomen.
voor
zo de veiligheidsrisico’s te minimaliseren.
nieuwe
woningbouw
(inbreidingsplannen)
Bodemkwaliteit
houden we rekening met bestaande geluidsbronnen. In woonwijken streven we naar een geluidsluwe
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
We zetten ons ook in voor de zelfredzaamheid van
De kwaliteit van de bodem is een belangrijk aspect
82
4. THEMATISCHE UITWERKING
voor de toekomstige ontwikkeling van Winterswijk.
onderzoeken maatregelen die het mogelijk maken om
risico’s goed beheerd worden, zodat we een veilige en
We streven naar duurzaam bodembeheer waarbij
de kwaliteit van het grondwater voor de lange termijn
leefbare omgeving creëren. We zorgen ervoor dat de
de
te waarborgen.
fysieke veiligheid in woonwijken gewaarborgd blijft en
bodem
niet
verder
wordt
aangetast
door
verontreinigingen. Dit doen we in lijn met het
risicobronnen niet worden uitgebreid in deze gebieden. Omgevingsveiligheid
Dit voorkomt dat nieuwe risicobronnen de veiligheid
bodemverontreinigingen
Bij omgevingsveiligheid kijken we naar de risico’s die
van kwetsbare objecten in de nabijheid aantasten.
doelmatig beheren en voorkomen dat er nieuwe
voortkomen uit activiteiten met gevaarlijke stoffen,
verontreinigingen ontstaan. We zorgen ervoor dat de
zoals het transport en de opslag ervan. We beoordelen
bodem geschikt blijft voor de beoogde toepassingen,
zorgvuldig de mogelijke gevaren en zorgen ervoor
• We hanteren de visie sociaal domein en de
zoals landbouw, woningbouw en andere functies,
dat risicovolle activiteiten voldoende afstand houden
bijbehorende uitvoeringsagenda (vastgesteld op 30
zonder de bodemkwaliteit te schaden. We zetten ons
van kwetsbare gebieden zoals woonwijken, scholen
januari 2025).
als gemeente ook in voor bescherming van grondwater,
en zorginstellingen. Ons doel is om de veiligheid
vooral in gebieden rondom water-wingebieden. We
van onze inwoners te waarborgen en te zorgen dat
regionaal waarbij
we
vastgestelde
bodemkwaliteitsbeleid,
historische
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
Waar gaan we mee aan de slag?
• We hanteren de cultuurnota 2025-2029 en de bijbehorende uitvoeringsagenda.
83
4. THEMATISCHE UITWERKING
WAT BETEKENT DIT VOOR TOEKOMSTIGE INITIATIEVEN EN ONTWIKKELINGEN? Sociale cohesie
Versterken zelfredzaamheid bewoners
• We gebruiken openbare ruimte als schakel tussen wonen, ontmoeten en bewegen. • We versterken samenhang, ontmoeting en veilig heid via routes en verblijfsplekken. • We sturen gericht op een evenredige spreiding
• De openbare ruimte zodanig inrichten dat
• We ondersteunen inwoners die dat nodig hebben.
beweging wordt gestimuleerd.
• We zetten in op de samenkracht van de
• Bij nieuwe projecten dit meewegen. Zijn er
Winterswijkse samenleving. • We werken samen met onze lokale maatschappe lijke instellingen voor onze inwoners.
veranderingen in de openbare ruimte dan zoeken naar koppelkansen om de mogelijk heden om te bewegen te vergroten.
• We zetten in op preventie om zwaardere onder
van ontmoetingsplekken • We benutten zoveel mogelijk bestaande structuren
steuning te voorkomen.
zoals scholen, sportlocaties, kerken en verenigin gen voor ontmoetingsplekken en sociale functies in. Ook informele plekken zoals pleinen en tuinen.
Grondwater Behoud en versterken culturele sector • We blijven investeren in onze culturele instellingen en het culturele aanbod.
• Bij nieuwe initiatieven onderzoeken we of de
• We zetten in op amateurkunst.
spreiding over Winterswijk nog voldoende is. Is dat
• We stimuleren kunst en cultuurdeelname.
niet geval dan compensatie regelen.
• We voegen kunst toe aan de openbare ruimte.
• Bij het verdwijnen van bestaande ontmoetings plekken onderzoeken of de spreiding over Winterswijk nog voldoende is. Is dat niet het geval, dan compensatie regelen. voor oudere en minder mobiele inwoners.
• Om gezondheidsrisico's te minimaliseren wordt een passende afstand gehouden tussen woning bouw en agrarische activiteiten, zoals bij het houden van dieren en het spuiten van gewasbescherming. Geluid • Bij geluidshinder onderzoeken we in eerste in-
Gezonde leefomgeving en beweging stimuleren • We stimuleren gebruik van buitenruimte door verbeteren van wandel-, en fietspaden.
• Ontmoetingsplekken moeten goed bereikbaar zijn
Milieuaspecten
• Mobiliteit en toegankelijkheid zijn onderdeel van inclusie.
stantie de mogelijkheid van bronmaatregelen, vanuit daar kijken we ook naar overdrachts maatregelen. Tot slot kijken we naar de maat regelen voor de woningen zelf. • We houden rekening bij inbreiding met bestaande
Hiervoor het criterium van 300-500 meter
• Gezondheid bevorderen door beweging in de
geluidsbronnen. In deze afweging wordt zorgvul-
hanteren die ook voor overige voorzieningen
openbare ruimte te faciliteren vooral ook in wijken
dig om het evenwicht tussen leefbaarheid en de
geldt.
met veel gezondheidsachterstanden:
noodzakelijke verkeersdoorstroming te waarborgen.
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
84
4. THEMATISCHE UITWERKING
Veiligheid
Geurhinder
• We streven naar een gescheiden plaatsing van risicobronnen en kwetsbare objecten, om zo de
tot veehouderijen te reguleren.
Omgevingskwaliteit
Bodemkwaliteit
varen en zorgen ervoor dat risicovolle activiteiten
• We beoordelen zorgvuldig de mogelijke ge-
veiligheidsrisico’s te minimaliseren. • De fysieke veiligheid van onze inwoners staat altijd voorop en daar passen we onze ruimtelijke plannen op aan. Luchtkwaliteit
|
Langetermijn koers voor 2040
voldoende
afstand
houden
van
kwetsbare
voor de beoogde toepassingen zoals landbouw,
gebieden zoals woonwijken, scholen en zorg-
woningbouw en andere functies, zonder de
instellingen.
• We onderzoeken maatregelen die het mogelijk maken om de kwaliteit van het grondwater voor
geen gevoelige functies.
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
• We zorgen ervoor dat de bodem geschikt blijft
bodemkwaliteit te schaden.
• We willen op locaties met hoge luchtvervuiling
de lange termijn te waarborgen.
• Toekomstige geurhinder voorkomen door afstand
• We zorgen ervoor dat de fysieke veiligheid in woonwijken gewaarborgd blijft en risicobronnen niet worden uitgebreid in deze gebieden.
85
GEZOND, INCLUSIEF EN VEILIG Nieuwe plannen zorgen voor voldoende ontmoetingsplekken in alle wijken. Ruimtelijke keuzes moeten bijdragen aan sociale winst, zoals welzijn, vitaliteit en verbondenheid.
Wandel- en fietsroutes worden verbeterd, vooral van oost naar west.
We streven naar een sterke, inclusieve en toekomstbestendige gemeente.
Behouden en versterken van de culturele sector, inclusief culturele instellingen en het aanbod. Deze sector wordt toegankelijk gemaakt vooriedereen.
Een schone en gezonde leefomgeving in heel Winterswijk.
Bestaande plekken zoals speelplekken en schoolpleinen krijgen een bredere wijkfunctie.
Inwoners krijgen regie over hun eigen leven, met ondersteuning gericht op zelfredzaamheid en preventie.
Nieuwbouw en inrichting moeten oog hebben voor
Naoberschap en sociale netwerken worden actief versterkt, gericht op samenhang en wederzijdse steun.
De sociale en fysieke structuren in wijken worden versterkt.
Er is aandacht voor sociaal zwakkere wijken, waar gezondheidsproblemen en bestaansonzekerheid vaker voorkomen.
wijkfuncties en veilige routes naar voorzieningen.
Ondersteunen van bewonersinitiatieven en zorgen voor toegankelijke voorzieningen voor iedereen.
VERANTWOORDING EN VERVOLG
5
5.1 INSTRUMENTEN VAN DE OMGEVINGSWET
gebruiken en ontwikkelen van de leefomgeving langs
gevolgen voor de leefomgeving. Om de leefomgeving
Omgevingsvisie
de lijnen die uitgezet zijn in de omgevingsvisie. Een
te beschermen geldt daarom voor sommige activiteiten
De omgevingsvisie is de strategische visie van de
voorbeeld van een gebiedsprogramma is.
een vergunningsplicht. Met een omgevingsvergunning kunnen inwoners, bedrijven en overheden aan het
gemeente voor de fysieke leefomgeving. In de omgevingsvisie legt de gemeenteraad haar ambities en
Omgevingsplan
college toestemming vragen om activiteiten in de
beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving op de lange
Het omgevingsplan bevat de gemeentelijke regels
leefomgeving uit te voeren. De aanvraag voor een
termijn vast. Elke gemeente stelt één omgevingsvisie
voor de fysieke leefomgeving. Het gaat daarbij om
omgevingsvergunning wordt via het digitaal stelsel
vast voor het gehele grondgebied. Elke gemeente heeft
een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
omgevingswet (DSO) ingediend. Daarbij dient de
hiervoor tot 1 januari 2027 de tijd.
Zodra de omgevingswet in werking treedt heeft elke
initiatiefnemer aan te geven of hij aan participatie heeft
gemeente één tijdelijk omgevingsplan voor haar gehele
gedaan, en zo ja, hoe en wat de resultaten zijn. Standaard
Programma’s
grondgebied. Elke gemeenteraad heeft vervolgens tot
is de reguliere procedure van 8 weken van toepassing.
Een programma is een uitwerking van de omgevingsvisie
1 januari 2032 de tijd om dit tijdelijke omgevingsplan
en wordt vastgesteld door het college. Elke gemeente
om te bouwen tot een volwaardig omgevingsplan. We
Een bijzonderheid is dat de raad in het omgevingsplan
kan er zelf voor kiezen of zij wel of niet met programma’s
geven in het omgevingsplan aan welke activiteiten
kan opnemen welke activiteiten vergunning plichtig
werken en voor welke thema’s zij een programma
wel of niet toegestaan zijn, bijvoorbeeld voor wonen,
zijn. Deze worden omgevingsplanactiviteiten genoemd;
uitwerken. Voor enkele onderdelen is een programma
recreatie en bedrijvigheid.
activiteiten die in strijd zijn met het omgevingsplan zijn buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (vergelijk-
echter verplicht. Een programma richt zich op een bepaald onderwerp, sector of een gebied. Het doel is
Omgevingsvergunning
baar met de omgevingsvergunning afwijken bestem-
om invulling te geven aan het beschermen, beheren,
Veel initiatieven van inwoners en bedrijven hebben
mingsplan).
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
87
5. VERANTWOORDING EN VERVOLG
5.2 BELEIDSCYCLUS VAN DE OMGEVINGSWET
Uitvoering
De beleidscyclus van de omgevingswet biedt een structuur
De uitvoering gebeurt door de initiatiefnemers van
om de instrumenten van de omgevingswet te ordenen. De
activiteiten en projecten. Dit zijn bijvoorbeeld inwoners,
vier fasen van de cyclus zijn:
bedrijven, maar ook overheden die iets willen ontwikkelen.
• Beleidsontwikkeling;
De eigen verantwoordelijkheid van de initiatiefnemer
• Beleidsdoorwerking;
staat voorop. Maar waar inkadering van activiteiten
• Uitvoering;
door de overheid noodzakelijk is, doen we dat zoveel als
• Terugkoppeling.
mogelijk met algemene regels. Als er voor een initiatief toestemming van de overheid noodzakelijk is, dan verloopt dat in principe via een omgevingsvergunning.
Beleidsontwikkeling De beleidsontwikkeling staat voor de visievorming. Hiervoor is de omgevingsvisie het belangrijkste
Terugkoppeling
instrument. Hierin maak je de strategische hoofdkeuzes
Met toezicht en handhaving zien we als overheid toe op
voor de lange termijn. Maar ook programma’s kunnen
de naleving van de regels en vergunningsvoorschriften.
soms visievormend zijn. Belangrijke input voor de
Via monitoring brengen we de kwaliteit van de fysieke
beleidsvorming komt uit de voorgaande fase, namelijk
leefomgeving in beeld. Uit de evaluatie hiervan blijkt of
de monitoring en evaluatie. De signalen vanuit deze
bijstelling van de beleidsdoelen en/of aanpassing van de
fase kunnen aanleiding zijn om de omgevingsvisie aan
inzet van instrumenten wenselijk is.
te passen. Van visie naar uitvoering Beleidsdoorwerking
De omgevingsvisie vormt het strategisch beleidskader
We kunnen de gewenste kwaliteiten van de fysieke
voor toekomstige keuzes in de fysieke leefomgeving
leefomgeving concreet maken door deze juridisch vast
van Winterswijk. Daarmee is dit document nadrukkelijk
te leggen. Dit kunnen we doen in de programma’s. Dit kan
geen eindpunt, maar een startpunt. De visie vormt
bijvoorbeeld door concrete maatregelen op te nemen
het
die leiden tot een vastgestelde of gewenste kwaliteit
omgevingsprogramma’s, het omgevingsplan en andere
van een onderdeel van de fysieke leefomgeving.
beleidsinstrumenten.
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
uitgangspunt
voor
verdere
uitwerking
in
88
Bron: H. van der Sloot
5. VERANTWOORDING EN VERVOLG
Uitwerking ambities in programma’s
merken we dat het beoordelen van initiatieven vraagt om
Wanneer een idee niet in het Omgevingsplan past, maakt
Op basis van de omgevingsvisie stelt de gemeente
meer duidelijkheid en houvast. Daarom werken we na
het college van B&W een keuze. Daarbij gebruiken ze onder
Winterswijk een aantal nieuwe (uitvoerings)programma’s
vaststelling van deze visie toe naar een beoordelingskader.
andere de omgevingsvisie, de programma’s en ander beleid.
op. Deze programma’s vertalen de lange termijn ambities
Hierin leggen we vast hoe we initiatieven beoordelen in
Als er grote verschillen zijn met het Omgevingsplan waar-
uit de visie naar concrete doelen, maatregelen en acties
het licht van de omgevingsvisie(s). Bijvoorbeeld welke
aan het college wil meewerken, kan de raad een bindend
voor de middellange termijn. Het gaat hierbij onder andere
stappen we volgen, welke criteria we gebruiken en hoe we
advies geven. Door de nieuwe structuur van de Omgevings-
om het Mobiliteitsplan, het Volkshuisvestingsprogramma,
onze keuzes onderbouwen. Deze uitwerking kan worden
wet kunnen de raad en het college van B&W anders gaan sa-
het Warmteprogramma, het programma Duurzaamheid
opgenomen in een programma, beleidsregel of ander
menwerken. Het hóeft niet te veranderen. Het kan wél hel-
en Circulariteit en het programma Natuurinclusief
document. Zo zorgen we stap voor stap voor een steeds
pen om de taken beter te verdelen. De Omgevingswet is dé
bouwen. Ook wordt gewerkt met gebiedsbiografieën
betere, duidelijke en goed onderbouwde manier van
aanleiding om hierover met elkaar het gesprek aan te gaan.
waarin
werken die helpt om de visie uit te voeren.
gebiedsspecifieke
kwaliteiten,
opgaven
en
ontwikkelrichtingen worden vastgelegd.
Nádat de Omgevingswet ingaat, betekent dit voor de
5.3 RAAD STELT DE OMGEVINGSVISIE VAST
gemeente Winterswijk het volgende:
Elk programma wordt opgesteld vanuit een integrale
De gemeenteraad stelt de omgevingsvisie vast. Hiermee
• De gemeenteraad hoeft volgens de Omgevingswet
benadering. We zoeken naar samenhang tussen thema's
geeft de raad de grote lijnen aan voor de toekomstige
de programma’s niet meer officieel vast te stellen.
en belangen en benutten kansen voor koppelingen.
ontwikkelingen. Het college van B&W stelt program-
Dat doet het college. De gemeenteraad en het college
Participatie is een vast onderdeel van de werkwijze.
ma’s vast. Dat gaat zo volgens de nieuwe structuur van
maken nog nadere afspraken over de bevoegdheid per
Per programma worden inhoudelijke kaders en doelen
de Omgevingswet. Dat staat expliciet in de wet. Doel is
(type) programma. Ook maken ze afspraken over
uitgewerkt, benodigde middelen en capaciteit bepaald en
om gemeenteraden te ontlasten en te helpen om op
de wijze waarop inwoners en gemeenteraad kunnen
betrokken partijen benoemd. Ook wordt vastgelegd hoe
hoofdlijnen te sturen. De juridische vertaling van de
participeren bij de totstandkoming van programma’s.
monitoring plaatsvindt: wanneer is het doel bereikt en wie
omgevingsvisie (en de programma’s) komt aan bod in
• Wanneer het college van B&W aan de slag gaat
bewaakt de voortgang.
het Omgevingsplan. Dat is de vervanger van de bestem-
met een nieuw programma of nieuwe beleidsopgave
mingsplannen. De raad stelt het Omgevingsplan vast. Het
betrekt het college de gemeenteraad hierbij. Het
Uitwerking beoordelingskader ruimtelijke initiatieven
college van B&W weegt af en neemt besluiten rondom
college informeert de raad vooraf en agendeert de
De omgevingsvisie bevat richtinggevende principes
omgevingsvergunningen omdat het daarbij gaat om de
voorgenomen aanpak. Als minimumniveau van
voor ruimtelijke ontwikkeling, maar laat bewust ruimte
dagelijkse uitvoering. Dat staat zo in de omgevingsvisie
participatie stuurt het college in elk geval het concept
voor nadere uitwerking en maatwerk. In de praktijk
en het Omgevingsplan.
ter informatie.
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
89
5. VERANTWOORDING EN VERVOLG
5.4 UITGEBREIDE PARTICIPATIE EN INSPRAAK
Monitoring als basis voor sturing
Winterswijk werkt samen met inwoners, ondernemers
De gemeente Winterswijk volgt de ontwikkeling van
en organisaties aan een toekomstbestendig Winterswijk.
de fysieke leefomgeving en de voortgang van de
We maken samen de keuzes voor de toekomst en dus is
visie en bijbehorende programma’s op structurele
ook deze omgevingsvisie tot stand gekomen door het
basis. We brengen in beeld wat er verandert in de
voeren van veel gesprekken met belanghebbenden. We
samenleving en welke resultaten het gemeentelijk
hebben de volgende gesprekken gevoerd:
beleid oplevert. Denk daarbij aan thema's als
• Nieuwe opgaven die nog niet in de omgevingsvisie staan, • Het niet meer aansluiten op opgaven in de samenleving en de beoogde strategie daarbij, • Rijks- of provinciaal beleid aanleiding geeft tot koerswijziging.
woningbouw, mobiliteit, duurzaamheid, gezondheid,
Er kan dus sprake zijn van een kleine aanpassing als ge-
biodiversiteit en maatschappelijke voorzieningen.
volg van een nieuw inzicht. Het kan ook gaan om een
veilig-
Ook ervaringen uit vergunningverlening, uitvoering,
ingrijpendere aanpassing. Dat gebeurt als blijkt dat de
heidsregio/brandweer, Omgevingsdienst en Water-
toezicht en handhaving worden meegenomen. Ze
omgevingsvisie niet meer actueel is. We houden dat con-
schap);
vormen de basis voor beleidsbijsturing of aanpassing
stant in de gaten. Bij de aanpassing van de omgevingsvisie
van de visie.
laten we altijd zien hoe we de participatieprocedure heb-
• Gesprekken met stakeholders; • Gesprekken
met
ketenpartners
(GGD,
• Fysieke participatiebijeenkomsten (met jongeren en
ben ingepast. Hoe we inwoners en betrokken partijen la-
ouderen); • Digitale enquêtes onder inwoners en ondernemers;
Evaluatie en actualisatie van de visie
ten meedenken en meebeslissen bij een eventuele aan-
• Formele inspraakperiode.
Minimaal één keer per raadsperiode (vier jaar)
passing is afhankelijk van hoe ingrijpend de aanpassing is.
evalueren we de omgevingsvisie. We kijken dan of de
5.5 OMGEVINGSVISIE ACTUALISEREN EN MONITOREN
visie nog aansluit bij actuele maatschappelijke opgaven, beleidsontwikkelingen en ervaringen in de uitvoering.
5.6 WEL OF GEEN PLAN MILIEUEFFECTRAPPORTAGE (MER) PROCEDURE
De omgevingsvisie is geen statisch document. We
Ook tussentijds kunnen we besluiten tot bijstelling. Het
Het voorkomen van aantasting van het milieu vinden
willen dat de visie actueel en richtinggevend blijft
bijwerken van de omgevingsvisie naar de actualiteit kan
wij een groot maatschappelijk belang. Daarom hebben
voor
het gevolg zijn van:
we het milieubelang betrokken bij de totstandkoming
de
fysieke
leefomgeving
van
Winterswijk.
van deze omgevingsvisie. Wij hebben dit in de
Daarom monitoren we actief hoe de leefomgeving zich ontwikkelt en in hoeverre de doelen uit de visie worden
• Doelen uit de visie structureel niet worden gehaald,
omgevingsvisie gedaan door vanaf het begin de
gerealiseerd. Als er hierbij nieuwe inzichten ontstaan
• Beleid niet uitvoerbaar of handhaafbaar blijkt,
milieubelangen in beeld te houden bij het maken van
• Nieuwe inzichten in uitwerkingstrajecten rondom
keuzes en bij alle belangrijke keuzes na te denken over
of signalen uit de samenleving, bekijken we of we de omgevingsvisie moeten aanpassen.
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
thema’s en gebieden,
de mogelijke nadelige gevolgen voor het milieu.
90
5. VERANTWOORDING EN VERVOLG
Een milieueffectrapportage (m.e.r.) is een formele
5.7 TOEPASSING MILIEUBEGINSELEN
moet voldoen aan de wettelijke kaders en gebaseerd
procedure voor het meewegen van de milieubelangen.
Dat er geen plan-m.e.r.-procedure is doorlopen betekent
zijn op redelijkheid en billijkheid. Lukt het niet om
We hebben ervoor gekozen het meewegen van de
niet dat milieu geen onderdeel was van de uitwerking
een overeenkomst te sluiten en wil de gemeente de
milieubelangen binnen deze omgevingsvisie niet door
van deze omgevingsvisie. Bij het uitwerken van de
ontwikkeling toch mogelijk maken, dan wordt het
middel van een plan-m.e.r. te doen.
omgevingsvisie is het milieu in elke stap meegenomen.
kostenverhaal publiekrechtelijk geregeld. Dit gebeurt
Dat gebeurde vanaf het begin. We hebben hierbij aandacht
via het omgevingsplan of de omgevingsvergunning
Het gebeurt dat een plan zoals een omgevingsvisie
voor de milieubeginselen zoals die in de Omgevingswet
voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten.
kaderstellend is voor toekomstige m.e.r.-plichtige
artikel 3.3 staan. Dat zijn de beginselen van:
activiteiten. In dat geval is een plan-m.e.r. een verplicht
• Voorzorg;
Naast
het
verplichte
element voor de totstandkoming van de visie. Een plan-
• Preventief handelen;
Omgevingswet
m.e.r. is verplicht als het plan of de visie kaderstellend
• Bestrijding aan de bron;
bijdrage op grond van artikel 13.22. Dit is een bijdrage
is voor m.e.r.-beoordelingsplichtige besluiten, of als we
• De vervuiler betaalt.
in de kosten van investeringen die niet onder het
ook
kostenverhaal
ruimte
voor
een
biedt
de
financiële
een passende beoordeling moeten maken op grond van
Milieu weegt niet altijd het zwaarst. We maken steeds een
verplichte kostenverhaal vallen maar wel bijdragen
de Wet natuurbescherming.
afweging met andere zaken. Zoals de maatschappelijke
aan de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Het
behoefte en de noodzaak van bepaalde ontwikkelingen.
kan bijvoorbeeld gaan om voorzieningen buiten
De omgevingsvisie Winterswijk bevat geen nieuwe gro-
een plangebied, maar wel bijdragen aan de aanleg
te ontwikkelingen. Daarom kiezen we ervoor om voor de
5.8 KOSTENVERHAAL
van natuur, recreatie, waterberging, infrastructuur
omgevingsvisie geen plan-m.e.r.-procedure te doorlopen.
Met deze omgevingsvisie zetten we de stip op de
culturele voorzieningen of reconstructies in stedelijk
Nieuwe ontwikkelingen hebben we alleen agenderend
horizon en schetsen we het kader voor toekomstige
en landelijk gebied.
opgenomen. De omgevingsvisie biedt hiermee interpreta-
ontwikkelingen in Winterswijk. Daarbinnen kunnen
tieruimte en mogelijkheid tot maatwerk. De feitelijke mili-
zich ontwikkelingen voordoen. Op basis van de Omge-
Om zo’n bijdrage afdwingbaar te maken, moet de
eueffecten zijn afhankelijk van de mate en manier waarop
vingswet is de gemeente verplicht om alle kosten en
onderbouwing daarvoor worden opgenomen in de
deze interpretatieruimte nader ingevuld wordt. Het uitvoe-
investeringen, die zij maakt voor planontwikkeling, te
omgevingsvisie of in een programma. Daarbij is het
ren van een plan-m.e.r. op dergelijke globale ambities zou
verhalen op de initiatiefnemers die hiervan profiteren.
belangrijk om de functionele samenhang met de
ook een globale plan-m.e.r. opleveren. Zodra dergelijke
bouwactiviteit aan te tonen, inclusief informatie over
ambities concreter worden kan een plan-m.e.r. noodzake-
In Winterswijk geven we de voorkeur privaatrechtelijk
planning, financiering en de beoogde bijdrage. Al met al
lijk zijn. In dat geval dragen we er op dat moment zorg voor.
via een anterieure overeenkomt. Het kostenverhaal
is enige mate van concreetheid nodig.
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
91
5. VERANTWOORDING EN VERVOLG
De gemeente Winterswijk werkt de bevoegdheid omtrent
voor woningbouw of voor bedrijventerreinen.
financiële bijdragen die buiten het wettelijk verplichte kostenverhaal vallen uit in een programma. Er wordt daar-
Het voeren van een actief grondbeleid is echter geen
bij onder andere verkend of ontwikkelaars die afwijken
doel op zich. Het wordt ingezet wanneer dat nodig is om
van de norm voor sociale woningbouw een bijdrage kun-
maatschappelijke doelen te bereiken. Het zal niet altijd
nen leveren aan andere projecten waar juist méér sociale
nodig zijn actief grondbeleid voeren. Opgaven kunnen
woningen worden gerealiseerd. Dit kan bijdragen aan een
ook door marktpartijen worden opgepakt. Wanneer
evenwichtige woningvoorraad op gemeentelijk niveau.
marktpartijen het initiatief nemen kan de gemeente ontwikkelingen
faciliteren
en
randvoorwaarden
5.9 GRONDBELEID
aangeven in het kader van het maatschappelijk belang.
De gemeente kan met het voeren van actief grondbeleid
We voeren dan faciliterend grondbeleid. We kiezen voor
bijdragen aan het realiseren van ruimtelijke en
actief grondbeleid als de markt de gewenste opgaven
maatschappelijke opgaven. De omgevingsvisie schetst
niet oppakt of niet oppakt met de gewenste kwaliteit.
hiervoor de ambities en opgaven voor de komende periode. Daarbij moeten we er rekening mee houden dat
Per ontwikkellocatie maken we een afweging welke
markpartijen niet alle opgaven oppakken of realiseren
vorm van grondbeleid passend is: actief, faciliterend of
met de gewenste kwaliteit. In die gevallen kan het nodig
een combinatie van beide. Daarbij kijken we niet alleen
zijn dat de gemeente zelf het initiatief neemt.
naar de ruimtelijke opgave, maar ook naar de financiële gevolgen en risico’s. Vervolgens bepalen we welke
Om ruimtelijke opgaven te kunnen realiseren is het
instrumenten worden ingezet zoals kostenverhaal,
nodig om zeggenschap te hebben over de grond. De
financiële bijdragen, voorkeursrecht of onteigening.
gemeente kan actief grondbeleid toepassen voor het realiseren van maatschappelijke opgaven. Actief
De manier waarop de gemeente het grondbeleid inzet, kan
grondbeleid biedt daarvoor mogelijkheden. Het kan
verder worden uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma
bijvoorbeeld gaan om het aankopen van grond voor
dat voortvloeit uit de omgevingsvisie. Ook kan ervoor
wegen of voor overheidsgebouwen. Het kan ook gaan om
worden gekozen dit vast te leggen in een door de
het verwerven van posities voor transformatieopgaven,
gemeenteraad vast te stellen nota grondbeleid.
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
92
Bron: G. Kwak
BIJLAGE 1. OVERZICHT VAN RELEVANTE BELEIDSDOCUMENTEN De afgelopen jaren is er een veelheid aan sectoraal beleid
Aalten, Gemeente Oost Gelre en Gemeente Winterswijk,
opgesteld dat. De Omgevingswet verplicht gemeenten om
2020
de hoofdlijnen van hun beleid voor de fysieke leefomgeving
• Archeologische monumentenzorg, Gemeente
integraal vast te leggen in een omgevingsvisie (art. 3.2 sub
Winterswijk,
c Ow). Daarom zijn uit het bestaande beleid de strategische
2020
hoofdlijnen geïntegreerd in de nieuwe omgevingsvisie voor de bebouwde kom. Hieronder is per thema opgenomen welke beleidsstukken daarin zijn verwerkt. Indien van toepassing is ook de actuele status vermeld (in voorbereiding of komt te vervallen).
strategische uitspraken doen, geldt als hoofdregel dat
Gemeente Winterswijk, 2020 • Kerkenvisie Oost Achterhoek, Gemeente Winterswijk, 2016 • Archeologisch beleid van de gemeente Winterswijk, • Welstandsbeleid van de gemeente Winterswijk via www. welstandsnotas.nl/winterswijk
het meest recent vastgestelde document leidend is. Op
Groen en levend dorp
dat dus de omgevingsvisie zelf. In de loop der tijd kunnen
• Nota Snippergroen, Gemeente Winterswijk, 2024
nieuwe beleidsstukken met de status ‘in voorbereiding’ de
• Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028, Gemeente
actualisatie van de omgevingsvisie worden deze nieuwe beleidslijnen geïntegreerd.
Winterswijk, 2023 • Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda 20222027, Gemeente Winterswijk, 2022 • Groenstructuurvisie bebouwde kom Winterswijk,
Erfgoed en identiteit Winterswijk • Beleidsdocument bodem onder Omgevingswet regio Achterhoek, Regio Achterhoek, 2024 • Erfgoednota 2021-2024 Wi-j doet ’t samen Gemeente
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
Winterswijk, 2009 • Visie Whemerbeek, Gemeente Winterswijk en Waterschap Rijn en IJssel, 2004
Leefbaar en aantrekkelijk wonen • Volkshuisvestingsprogramma, Gemeente Winterswijk, in voorbereiding • Uitvoeringsprogramma Cultuurnota 2025 – 2028, Gemeente Winterswijk 2025 • Cultuurnota 2025–2028, Gemeente Winterswijk, 2024 • Beleidsnotitie huisvesting arbeidsmigranten, Gemeente Winterswijk 2024
het moment van vaststelling van deze omgevingsvisie is
inhoud van de visie deels vervangen of aanvullen. Bij een
• Landschapsontwikkelingsplan Winterswijk, Gemeente
• Beleidsnota aardkundige waarden in Winterswijk,
RAAP Archeologisch Adviesbureau BV, 2010. Wanneer beleidsdocumenten onderling tegenstrijdige
Winterswijk, 2017
Gemeente Winterswijk, 2022 • Beleidsvisie voor landschap en biodiversiteit in Winterswijk, Gemeente Winterswijk, 2020 • Beheerplan Laanbomen 2017-2031, Gemeente
• Regionale Woonagenda 2015-2025, Regio Achterhoek, 2023 • Volkshuisvestelijk afwegingskader Woningbouw Winterswijk 2023-2026, 2023 • Museumvisie, Gemeente Winterswijk, 2021 • Woonvisie 2020-2025, Gemeente Winterswijk, 2020, vervalt na vaststelling nieuw programma • Beoordelingskader Wonen met Zorg 2020 t/m 2023, Gemeente Winterswijk, 2018 • Functies zoeken plaatsen zoeken functies, Regio Achterhoek, 2006
93
BIJLAGE: OVERZICHT VAN RELEVANTE BELEIDSDOCUMENTEN
Bereikbaar en toegankelijk
• Gelders programma klimaat 2021-2030, Provincie
• Integrale laadvisie en plaatsingsbeleid Winterswijk 2025,
Gelderland, 2024 • Akkoord van Groenlo 3.0, Gemeenten Aalten, Berkelland,
2025 • Mobiliteitsplan Winterswijk 2025-2040, Gemeente
Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk, 2023
Winterswijk, in voorbereiding • Mobiliteitsplan Winterswijk, Deel A: Visie op de mobiliteit, Op weg naar 2040’, Gemeente Winterswijk, 2025 • Beleidsregel parkeren Winterswijk, Gemeente
• Beleidskader kleine Windmolens Winterswijk tot 25
• Verkeersstructuurplan, Gemeente Winterswijk, 2010, vervalt na vaststelling nieuw programma
• Beleidskader zonneparken en zonnevelden, Gemeente • Regionale Energiestrategie Achterhoek (RES 1.0), Regio Achterhoek, 2021 • Transitievisie Warmte Winterswijk (TVW), Gemeente
Duurzaam en circulair
Winterswijk 2021
• Warmteprogramma, Gemeente Winterswijk, in
• Nationaal Klimaatakkoord, Het Rijk, 2019 • Energiemix en energievisie Winterswijk, Gemeente
voorbereiding (2026) • Evaluatie Moratorium windturbines, Gemeente Winterswijk, in voorbereiding (2026) • Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (pMIEK), Provincie Gelderland, 2025 • Gelderse Uitvoeringsagenda Circulaire Economie 2025 –
Winterswijk, 2017 (intrekken na vaststelling van de omgevingsvisie kom) • Aardgasloos bouwen, Gemeente Winterswijk, 2017 (intrekken na vaststelling van de omgevingsvisie kom) • Nederland circulair in 2050 - Rijksbreed programma Circulaire Economie, Het Rijk
2027, Provincie Gelderland, 2025
Gemeente Winterswijk, 2009 • Nota verblijfsrecreatie, Gemeente Winterswijk, 2008 • Afsprakenkader detailhandel regio Achterhoek, 2015
Gezond, inclusief en veilig • Beleidsnota ‘Sport beweegt Winterswijk’, Gemeente Winterswijk, 2025 • Visiedocument BOSS (Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten), Gemeente Winterswijk, 2025 • Wij Winterswijk, Visie Sociaal Domein Winterswijk 20252033, Gemeente Winterswijk, 2024 • Preventieakkoord Gezondheid en Geluk 2020-2030, Regio Achterhoek, 2020 • Visie gemeenschappelijke beleidsvisie externe veiligheid, Gemeente Winterswijk, 2017 • Evaluatie en herziening geluidbeleid, Gemeente Winterswijk, 2016 • Bodembeheer en bodemkwaliteitskaart regio Achterhoek, Regio Achterhoek, 2021
• Klimaatplan 2025-2035, Ministerie van Klimaat en
Economisch vitaal
Groene Groei, 2025 • Beleidskader Energiesysteem 2024, Provincie
• Beleidsvisie Recreatie en Toerisme Winterswijk 2024 ‘Groeien in balans’, Gemeente Winterswijk, 2024
Gelderland, 2024 • Regionaal Uitvoeringsprogramma Energietransitie Achterhoek, Gemeente Winterswijk, 2024
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
2011 • Beleids- en actienota Vrijetijdseconomie 2009-2013,
meter tiphoogte, Gemeente Winterswijk, 2021 Winterswijk, 2021
Winterswijk, 2018
• Detailhandelsvisie 2011-2016, Gemeente Winterswijk,
|
Langetermijn koers voor 2040
• Centrumvisie, Gemeente Winterswijk, 2023 • Beleidsnota Economie, Gemeente Winterswijk, 2017
Overig • Uitwerking beleidskeuzes Omgevingsvisie Buitengebied, Gemeente Winterswijk, 2023 • Omgevingsvisie Buitengebied, Gemeente Winterswijk, 2019
94
BIJLAGE: OVERZICHT VAN RELEVANTE BELEIDSDOCUMENTEN
• Structuurvisie Kom Winterswijk 2010-2020, Gemeente Winterswijk, 2011 • Participatiekader Samenwerken in Winterswijk, Gemeente Winterswijk, 2017 • Algemene Plaatselijke Verordening, Gemeente Winterswijk, 2018 • Achterhoek Visie 2030, Ruimte voor innovatie, groeien in kwaliteit, 8RHK ambassadeurs, 2019 • Nationale Omgevingsvisie (NOVI), Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelatie, 2020 (NOVI) • Omgevingsvisie Gaaf Gelderland, provincie Gelderland, 2018 • Omgevingsagenda Oost-Nederland, 2020
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
95
Contact Gemeente Winterswijk Stationsstraat 25, 7101 GH Winterswijk Telefoon: (0543) 543 543 Email: omgevingsvisie@winterswijk.nl Website: www.winterswijk.nl/omgevingsvisie