Omgevingsvisie Kom Winterswijk 2040
Tekst van het document
graag bij elkaar, verschillende formules zorgen voor
passend en echt ondersteunend is aan de hoofdfunctie en
• De markt zo min mogelijk gemotoriseerd verkeer
afwisseling en versterken elkaar, de inrichting van het
voor zover het niet structuurverstorend gaat werken voor
bevat. We beperken de toegankelijkheid van de
gebied en de impact op de omgeving zijn zo goed te
de zelfstandige horecafuncties in het centrum.
markt met verkeersmaatregelen voor het regulier
organiseren.
• Voetgangers moeten zich veilig kunnen bewegen. We
zorgen
voor
verkeer
duidelijke
samenkomen.
markering Deze
plekken
beperken we tot een minimum.
Bereikbaarheid en toegankelijkheid van het centrum
en doorgaand verkeer. • Het winkelgebied in het algemeen is bereikbaar
In het centrum concentreren we horeca op een
We zetten als principe in op parkeren zoveel mogelijk
en toegankelijk is voor mensen die slecht ter been
beperkt aantal locaties. Dit zijn de markt, het deel
net buiten de centrumring, maar nabij het centrum. Een
zijn. Dit doen we door middel van parkeer-
van de Wooldstraat dat aansluit op de markt en de
verbeterde routing en beleving in aankomen, parkeren
voorzieningen en andere faciliteiten om het
Satinksplas. Ook de Notaristuin, het Vrijheidsplein en het
en het centrum verder te voet bezoeken (fiets en auto)
centrum bereikbaar en toegankelijk te laten zijn
Cultuurkwartier (in ontwikkeling) zijn geschikte plaatsen
versterkt het uitnodigend karakter van het centrum.
voor deze doelgroep.
voor zelfstandige horeca, maar dan op een niveau dat
Het beperkt de gevoelsmatige reis- en overstaptijd.
ondersteunend is aan de sfeer en functie van het gebied.
Daarnaast verdient ook de verbinding van het station
Binnen deze concentratiegebieden bieden we ruime
naar het centrum aandacht en streven we naar een
terrasmogelijkheden, voor zover niet hinderend voor de
uitnodigender
warenmarkt, het lopende publiek en de bereikbaarheid
Historische gangskes bieden kansen voor aantrekkelijke
voor hulpdiensten.
routes in centrum. De historische wegen (Misterstraat,
karakter
van
de
stationsomgeving.
Meddosestraat, Ratumsestraat, Wooldstraat) kunnen We zijn terughoudend met horeca in de winkelstraten. Hier
we zien als duidelijke historische hoofdstructuren met
moet de hoofdfunctie winkelen overeind blijven. Te veel
groene laanbeplanting. Parken om het winkelcentrum
onderbreking belemmert deze winkelfunctie. Daghoreca
Notaristuin, Vrijheidspark, Scholtebrug, tuin Boogie
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
75
4. THEMATISCHE UITWERKING
Woogie gebruiken we als natuurlijke pauzeplekken en
benadering versterkt het functioneren van het centrum
-gebieden en binnen de buurtschapskernen.Nieuwvestiging
groene ommetjes. Voor beleving is het versterken van
als geheel.
op perifere, solitaire locaties staan we alleen toe wanneer
deze structuren van belang. Goede faciliteiten fietsen
het echt kwaliteit toevoegt aan zowel het erf als de
en fietsparkeren (veiligheid en oplaadplekken). Creëer
Horeca op bestaande perifere locaties
omgeving, passend is binnen het landschap en de andere
(verbeterde) wandelroutes (van P) naar en door het
Een beperkt aantal horecalocaties hebben zich historische
functies in de omgeving niet hindert. Horeca is mogelijk
centrum. We zorgen voor faciliteiten en plekken voor
gevestigd op perifere locaties, locaties aan de rand maar
als nevenfunctie (ondersteunend en kleinschalig) bij een
mindervalide bezoekers, incidenteel parkeren en (nood)
binnen de kom. Deze functies zijn geworteld in hun
hoofd-functie, die bijdraagt aan het toeristisch, recreatieve
diensten. Het centrum is primair voor de voetganger.
omgeving en beschouwen we daar als passend. Wanneer
product.
deze locaties hun huidige horecafunctie verliezen is Veiligheid van de centrumbezoekers
transformatie naar andere functies, passend in de omgeving,
Veiligheid voor de voetganger en fietser staan
bespreekbaar. Er is geen ruimte voor nieuwvestiging van
• We geven verder uitvoering aan Centrumvisie ‘Hart
voorop. De fiets mag de voetganger en het winkelen/
horeca op perifere locaties. Uitzonderingen zijn denkbaar:
van Wenters’ 2021 en Beleidsvisie recreatie en
de beleving niet hinderen. Veilig fietsparkeren moet
• voor
horeca
als
onderdeel
van
een
breder
Waar gaan we mee aan de slag?
toerisme ‘Groeien in balans’ 2024.
worden gerealiseerd, anders blijven de fietsen in het
publieksgericht concept, wanneer het echt kwaliteit
• We werken aan toekomstbestendige bedrijven-
centrum komen. Parkeren voor de fiets op plekken
toevoegt aan de locatie en passend is binnen de
terreinen en de (her)ontwikkeling van de Vlijt en
dichtbij, of aan de rand van het kernwinkelgebied maar
omgeving;
ten behoeve van het Winterswijkse bedrijfsleven.
niet daarbinnen. De fiets- en wandelroutes naar het centrum moeten de veiligheid garanderen.
• voor horeca met een specifieke buurtfunctie, die het sociaal-maatschappelijk functioneren van een buurt versterkt.
Samenhang als sleutel Het centrum bestaat uit verschillende gebieden met
Horeca in het buitengebied
elk hun eigen karakter. Door deze gebieden niet los te
Horeca past bij recreëren in het buitengebied. Voldoende
bekijken, maar als samenhangend geheel te benaderen,
en goed verspreide kleinschalige rustpunten maken het
ontstaat ruimte voor integrale oplossingen die bijdragen
wandelen en fietsen in ons mooie buitengebied extra
aan een aantrekkelijk, leefbaar en economisch sterk
aantrekkelijk. Horeca draagt ook bij aan sociale ontmoeting
centrum. Ontwikkelingen op het gebied van wonen,
en verbinding in de buurtschappen. We zien horeca primair
mobiliteit en worden zo beter op elkaar afgestemd. Deze
als versterkend aan de bestaande recreatielocaties en
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
76
4. THEMATISCHE UITWERKING
WAT BETEKENT DIT VOOR TOEKOMSTIGE INITIATIEVEN EN ONTWIKKELINGEN? Brede economie basis voor welvaart
Handel en industrie: ruimte voor groei en innovatie
Centrumontwikkeling
• We bieden ruimte voor economische groei in balans
• We bieden ruimte voor groei voor het lokale
• We maken gebruik van de cultuurhistorische
met de omgeving en versterken de kernkwaliteiten
bedrijfsleven door (her)ontwikkeling van de Vlijt
kwaliteiten die het centrum van Winterswijk
van Winterswijk.
en Arrisveld.
karakter geven. • We versterken het centrum als economisch hart en
• We blijven inzetten op een brede economie,
• We zetten in op binnenstedelijke transformatie
met meerdere sterke sectoren die elkaar ver-
waar huidige functies niet langer toekomst-
aantrekkelijke
sterken, waaronder handel en industrie, recreatie
bestendig zijn.
bezoekers en ondernemers.
en toerisme, het centrum, landbouw en zorg. • We dragen bij aan de economische ontwikkeling
• We werken met het bedrijfsleven samen aan toekomstbestendige bedrijventerreinen.
tafels en de Euregionale samenwerkingsverbanden.
Recreatie en toerisme • We behouden en creëren ruimte voor recreatief medegebruik bij ontwikkelingen in natuur en
Klimaatneutrale economie 2050
landschap.
• We zetten actief in op verduurzamen economie,
• We benutten de geologische en paleontologische
onder andere met duurzame energie, circulariteit
geschiedenis van Winterswijk voor educatie en
en klimaatadaptatie.
toerisme.
Aantrekkelijke woon- en werkgemeente
infrastructuur als schakel tussen buitengebied en
• We investeren in recreatieve routes en fiets• We stimuleren samenwerking tussen bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en de overheid.
centrum. • We dragen bij aan de recreatieve, toeristische
• We zetten in op voldoende en geschikte
ontwikkeling van de Regio Achterhoek via onze
woonruimte voor jongeren en werknemers en
bijdrage aan de Vrijetijdsagenda Achterhoek en
tijdelijke huisvesting voor arbeidsmigranten.
Achterhoek Toerisme.
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
voor
bewoners,
• We benutten de compacte structuur van het kernwinkelgebied en versterken de entreefunctie van de ontdekstraten.
van de Regio Achterhoek en de Euregio, via onze inzet bij de Achterhoek Ambassadeurs, de thema-
verblijfsplek
• We behouden de markt als kloppend hart van het centrum en zorgen voor voldoende ruimte voor markt, terrassen en ontmoeting. • We vergroenen het centrum en versterken de verblijfskwaliteit
met
koelteplekken,
binnen-
gebieden en een prettig straatbeeld. • We geven prioriteit aan voetgangers en zorgen voor een veilige en toegankelijke inrichting voor iedereen. • We benaderen het centrum en de omliggende deelgebieden als samenhangend geheel en stemmen ontwikkelingen hierop af.
77
ECONOMISCH VITAAL Voldoende woningen, bereikbaarheid en goed onderwijs zijn cruciale randvoorwaarden voor gezonde economische ontwikkeling.
Ons centrum is een parel en is er voor de hele regio en het Duitse grensgebied.
Ons centrumgebied is het kloppende hart van Wenters. Hier ontmoeten we elkaar, levendig, sfeervol en groen. We shoppen en genieten op het terras en in de parkjes.
Gezonde economie is de basis voor een hoog voorzieningenniveau en brede welvaart.
Samenwerking in de Achterhoek en het Duitse grensgebied is belangrijk voor een economisch krachtige regio.
We bieden veel ruimte aan recreatie en gaan zorgvuldig om met onze natuur en coulisselandschap. We zijn uniek met onze geologische en paleontologische geschiedenis.
Brede economie is essentieel voor diverse werkgelegenheid en economische weerbaarheid. We bieden een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor lokale ondernemers.
We bieden ruimtevoor economische ontwikkeling op toekomstbestendige werklocaties, veilig en duurzaam. Waar ondernemers en werknemers graag naartoe komen.
GEZOND, INCLUSIEF EN VEILIG
4.7
4.7 GEZOND, INCLUSIEF EN VEILIG
fysieke leefomgeving. Het versterken van de sociale
maar kunnen veel meer zijn dan alleen speelplekken
Winterswijk heeft de ambitie om een sociaal sterke en
basis betekent dat we zowel de maatschappelijke als de
voor kinderen. Door ze toegankelijker en aantrekkelijker
toekomstbestendige gemeente te zijn. We willen niet
fysieke structuren in onze wijken verbeteren. Dit is met
te maken voor meerdere leeftijdsgroepen, worden het
alleen de kwaliteit van het leven voor onze huidige
name van belang voor de sociale zwakkere wijken, waar
plekken waar ook ouders, ouderen en jongeren elkaar
inwoners verbeteren, maar ook zorgen voor een leefbare
chronische ziekten meer voorkomen en speelt ook een
kunnen treffen. Tegelijkertijd werd geconstateerd
en inclusieve samenleving voor de generaties die nog
rol bij de bestrijding van armoede en het bevorderen van
dat er in bepaalde delen van Winterswijk, zoals in
komen. Om dit te realiseren, moeten we vooruitkijken
bestaanszekerheid. Dit houdt in dat we samenwerken met
Noord-West, een gebrek is aan dit soort wijkfuncties.
naar de behoeften van onze inwoners, met oog voor
lokale organisaties, bewonersinitiatieven ondersteunen
Dit maakt het noodzakelijk om bij toekomstige
duurzaamheid, welzijn en sociale cohesie. In deze visie
en zorgen voor voorzieningen die toegankelijk zijn
gebiedsontwikkelingen gericht te sturen op een betere
leggen we de nadruk op samenwerking, vertrouwen
voor iedereen. Het doel is een inclusieve samenleving
spreiding en toegankelijkheid van ontmoetingsplekken,
en het versterken van de regie in de handen van onze
te creëren waar iedereen zich gehoord voelt en waar
zodat iedere inwoner binnen korte afstand zo’n plek kan
inwoners.
mensen actief deelnemen aan hun gemeenschap.
bereiken. Daarnaast liggen er kansen in de benutting van bestaande locaties die momenteel onderbenut
Versterking van gemeenschap in Winterswijk
Bestaande
speeltuinen,
zijn of afgeschermd. Het terrein van zorgcentrum De
De basis van een sterke samenleving ligt in de
schoolpleinen en groenstroken –kunnen beter benut
Pronsweide is een goed voorbeeld: een aantrekkelijke,
verbinding tussen de inwoners en hun omgeving. Dit
worden als plekken met een bredere wijkfunctie.
groene plek die nu grotendeels afgesloten is van de
betreft niet alleen het sociaal domein, maar ook de
Speeltuinen vervullen al een belangrijke sociale rol,
omgeving. Door deze meer openbaar en uitnodigend
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
voorzieningen
–
zoals
79
4. THEMATISCHE UITWERKING
te maken, ontstaat de mogelijkheid om het terrein
te hebben voor het toevoegen van een wijkfunctie én
Een van de fundamenten van de Winterswijkse
in te zetten als wijkvoorziening en ontmoetingsplek
het creëren van toegankelijke en veilige routes richting
samenleving is de sterke naoberschapcultuur. Deze
– ook voor mensen die er niet wonen. Dit bevordert
zowel de omliggende wijken als het centrum van
cultuur van wederzijdse hulp en betrokkenheid is van
niet alleen de sociale samenhang, maar helpt ook in
Winterswijk.
groot belang voor de sociale cohesie in de wijken en
het tegengaan van eenzaamheid, met name onder ouderen.
dorpen. We willen deze cultuur verder versterken door Bereikbaarheid speelt daarbij een sleutelrol. Veel
actief in te zetten op het versterken van de sociale
bestaande ontmoetingsplekken zijn al aangesloten
netwerken binnen de gemeenschap. Door in te zetten
Ook het terrein van het oude belastingkantoor – dat
op fiets- en wandelroutes. Door deze netwerken
op samenhang, wederzijdse steun en gezamenlijke
ontwikkeld wordt tot brede school – biedt concrete
te revitaliseren en te verbeteren, kunnen we hun
initiatieven willen we de sociale cohesie verder
koppelkansen. Het gebied wordt nu al gebruikt voor
functie versterken. Er is met name behoefte aan
bevorderen, zodat inwoners elkaar ondersteunen en
ommetjes en informele ontmoetingen. Door bij de
betere verbindingen van oost naar west – een
samen sterker staan.
ontwikkeling nadrukkelijk ruimte te geven aan deze
aanvulling op de reeds bestaande groene noord-
bestaande gewoontes en het groene karakter te
zuidverbindingen. Het uitbreiden en aantrekkelijk
Vertrouwen en faciliteren eigen kracht van inwoners
behouden en versterken, kan het terrein uitgroeien tot
maken van zogenaamde ‘ommetjes’ levert niet
We geloven in de kracht van onze inwoners en willen
een multifunctionele plek voor leren, spelen, ontmoeten
alleen gezondheidswinst op, maar draagt ook bij aan
hen de regie geven over hun eigen leven. De nadruk ligt
én bewegen.
ontmoeting tussen wijkbewoners en een gevoel van
op het versterken van de zelfredzaamheid van inwoners
verbondenheid. Ruimtelijke keuzes moeten niet alleen
en het ondersteunen van hen om actief keuzes te maken
Een ander belangrijk aandachtspunt is het slim inzetten
gestuurd worden door financiële opbrengsten. Bij de
die hun welzijn verbeteren. Het sociaal domein moet
van schoolterreinen als plekken met een bredere
herinrichting van de ruimte moet bewust gezocht
ruimte bieden voor inwoners om hun eigen problemen
functie. Door deze ook buiten schooltijd open te stellen
worden naar ‘sociale winst’: plekken die bijdragen
op te lossen, met de juiste ondersteuning wanneer dat
en te voorzien van faciliteiten die ontmoeting en sport
aan het welzijn van mensen, de vitaliteit van wijken
nodig is. Deze aanpak creëert een samenleving waarin
stimuleren, kunnen ze bijdragen aan de leefkwaliteit in
en het behoud van een sterke sociale basis. Door
mensen niet alleen zorg ontvangen, maar ook zorg
de wijk.
deze brede blik – waarin gezondheid, ontmoeting,
dragen voor elkaar.
meedoen en leefkwaliteit met elkaar verbonden Hetzelfde geldt voor nieuwe ontwikkelingen zoals de
zijn – kan Winterswijk zich verder ontwikkelen
Behouden en versterken van de culturele sector
nieuwbouw van Marga Klompé aan de Parallelweg.
tot een inclusieve en leefbare gemeenschap voor
Kunst en cultuur zijn een essentieel onderdeel van
Ook hier is het van belang om naast de bebouwing oog
iedereen.
de identiteit van Winterswijk en dragen bij aan de
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
80
4. THEMATISCHE UITWERKING
sociale cohesie in onze gemeenschap. Het behouden
verbeteren van de openbare ruimte, met een focus op
niet ten koste gaan van toekomstige generaties. Wij
en versterken van onze culturele infrastructuur is van
vergroening, het creëren van ruimte voor beweging
streven naar een gezonde en veilige omgeving voor
belang om Winterswijk aantrekkelijk te houden voor
en het bevorderen van gezonde leefomstandigheden.
onze inwoners, waarbij we zorgvuldig rekening houden
zowel inwoners als bezoekers. Dit houdt in dat we
We willen het gebruik van buitenruimten stimuleren
met de kwaliteit van de natuur en de bodem, de lucht
blijven investeren in onze culturele instellingen en het
door bijvoorbeeld het aanleggen van wandel- en
en het geluid. Op die manier blijft Winterswijk ook in
culturele aanbod in de regio. Door de samenwerking
fietspaden, sportfaciliteiten, en andere plekken waar
de toekomst een fijne plek om te wonen en te werken.
met lokale culturele initiatieven te intensiveren, willen
mensen zich fysiek kunnen inspannen. Het doel is om
Bij ruimtelijke ontwikkelingen houden we rekening met
we ervoor zorgen dat cultuur een centrale rol speelt in
een omgeving te creëren die uitnodigt tot een gezonde
leidende principes voor milieuaspecten.
de gemeenschap.
en actieve levensstijl, en die mensen stimuleert om in beweging te komen. Om de gezondheidsverschillen
Gezondheid
Stimuleren van kunst- en cultuurdeelname
tussen inwoners met hoge en lagere inkomens te
Gezondheidsrisico's willen we zoveel als mogelijk
Het stimuleren van kunst- en cultuurdeelname is
verkleinen moet er in zwakkere wijken waar sprake is
minimaliseren. Het is echter lastig uit te sluiten dat
essentieel voor de sociale cohesie en het welzijn van
van gezondheidsachterstanden extra aandacht komen
gezondheidsrisico's ontstaan door agrarische activiteiten.
onze inwoners. We willen kunst en cultuur voor iedereen
voor een gezonde leefomgeving.
Om gezondheidsrisico's te beperken wordt in het kader
toegankelijk maken, ongeacht hun achtergrond of
van het voorzorgbeginsel geen woningbouw toegestaan
financiële situatie. Dit betekent dat we laagdrempelige
Aandacht voor milieuaspecten in leefomgeving
binnen 50 meter van een landbouwperceel waar met
toegang tot cultuur mogelijk maken, bijvoorbeeld door
Een gezonde leefomgeving is niet alleen afhankelijk
gewasbeschermingsmiddelen
het organiseren van evenementen, het bevorderen van
van de fysieke en sociale structuren, maar ook van
wijken hier alleen van af als wordt aangetoond dat er
kunst in de openbare ruimte, en door het ondersteunen
de
geen gezondheidsrisico's zijn.
van lokale initiatieven. Kunst en cultuur bieden niet
luchtkwaliteit te verbeteren. Dit draagt niet alleen bij
alleen ontspanning, maar ook de mogelijkheid voor
aan de gezondheid van de inwoners, maar ook aan een
inwoners om zich creatief te uiten en verbindingen te
meer duurzame en leefbare omgeving.
luchtkwaliteit.
Winterswijk
streeft
ernaar
de
maken met anderen. We
kiezen
voor
een
integrale
benadering
bij
Gezonde leefomgeving en stimuleren beweging
milieuthema’s zoals geluid, luchtkwaliteit, geur, bodem
Een gezonde leefomgeving is essentieel voor het
en veiligheid. Duurzaamheid staat hierbij centraal,
welzijn van onze inwoners. Daarom zetten we in op het
en we zorgen ervoor dat de keuzes die we nu maken,
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
81
wordt
gespoten.
We
4. THEMATISCHE UITWERKING
Ook bij veehouderijen wordt naast de wettelijke
Langs drukke gebiedsontsluitingswegen kan er echter,
Luchtkwaliteit
afstanden voor geur en luchtkwaliteitsnormen (fijn stof)
onder strikte voorwaarden, een hogere geluidsbelasting
Een gezonde luchtkwaliteit is van essentieel belang
beoordeeld of er andere gezondheidsrisico's zijn. Daarbij
worden geaccepteerd dan in de rustige woonwijken.
voor het welzijn van de inwoners van Winterswijk. Op dit
sluiten wij zoveel mogelijk aan bij de adviezen van GGD
Deze afweging wordt zorgvuldig gemaakt om het
moment voldoen wij aan de Europese normen en blijven
en de provincie.
evenwicht tussen leefbaarheid en de noodzakelijke
we ons hiervoor inzetten. Langs drukke verkeersaders
verkeersdoorstroming te waarborgen.
staan we geen gevoelige functies zoals scholen en
Geluid
kinderopvang en wooncentra voor ouderen toe. Wij
Geluidoverlast heeft invloed op de gezondheid en kan
Veiligheid
zorgen er ook voor dat de uitstoot van schadelijke
leiden tot hinder, verstoring van activiteiten en stress.
In Winterswijk staan we garant voor de veiligheid
stoffen, zoals stikstofoxiden en fijnstof, minimaal blijft.
Geluid ontstaat door verschillende bronnen waaronder
van onze inwoners. We houden rekening met zowel
wegverkeer. Geluid door wegverkeer wordt als een
externe als interne risicobronnen. In de Omgevingswet
Geurhinder
groot risico voor de gezondheid gezien. Bij geluidshinder
is externe veiligheid uitgewerkt, wat betekent dat
Geurhinder kan grote invloed hebben op de leefkwali-
onderzoeken we in eerste instantie de mogelijkheid van
we de risico's van de opslag en het transport van
teit. De oorzaken van geurhinder zijn vaak agrarisch of
bronmaatregelen. Zo kan het aanbrengen van stil asfalt
gevaarlijke stoffen goed afwegen ten opzichte van
industrieel van aard. Wij passen het provinciale geurbe-
of het verlagen van de snelheid op bepaalde wegen
nieuwe ontwikkelingen in de omgeving. We streven
leid toe, dat erop gericht is om toekomstige geurhinder
bijdragen aan het verminderen van geluidsoverlast. Als
naar een gescheiden plaatsing van risicobronnen en
te voorkomen.
deze maatregelen niet voldoende zijn of niet haalbaar
kwetsbare objecten, om zo de veiligheidsrisico’s te
blijken richten we ons op overdrachtsmaatregelen, zoals
minimaliseren.
Bodemkwaliteit De kwaliteit van de bodem is een belangrijk aspect
het plaatsen van geluidschermen of -wallen. In bebouwde gebieden is dit vaak lastiger, maar we blijven zoeken
We zetten ons ook in voor de zelfredzaamheid van
voor de toekomstige ontwikkeling van Winterswijk. We
naar oplossingen die de overlast kunnen beperken. Ten
mensen die zich in risicogebieden bevinden. In
streven naar duurzaam bodembeheer waarbij de bodem
slotte kijken we naar maatregelen die bij de woning zelf
samenwerking met de Omgevingsdienst Achterhoek
niet verder wordt aangetast door verontreinigingen.
genomen kunnen worden, zoals het aanbrengen van
worden maatregelen getroffen om ervoor te zorgen dat
Dit doen we in lijn met het regionaal vastgestelde
geluidsisolatie of dubbele beglazing. In de planvorming
in het geval van incidenten de gevolgen beheersbaar
bodemkwaliteitsbeleid,
waarbij
voor
(inbreidingsplannen)
blijven. De fysieke veiligheid van onze inwoners staat
bodemverontreinigingen
doelmatig
houden we rekening met bestaande geluidsbronnen. In
altijd voorop, en daar passen we onze ruimtelijke
voorkomen dat er nieuwe verontreinigingen ontstaan.
woonwijken streven we naar een geluidsluwe omgeving.
plannen op aan.
We zorgen ervoor dat de bodem geschikt blijft voor de
nieuwe
woningbouw
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
we
historische beheren
en
82
4. THEMATISCHE UITWERKING
beoogde toepassingen, zoals landbouw, woningbouw en
voortkomen uit activiteiten met gevaarlijke stoffen,
risicobronnen niet worden uitgebreid in deze gebieden.
andere functies, zonder de bodemkwaliteit te schaden.
zoals het transport en de opslag ervan. We beoordelen
Dit voorkomt dat nieuwe risicobronnen de veiligheid
We zetten ons als gemeente ook in voor bescherming
zorgvuldig de mogelijke gevaren en zorgen ervoor
van kwetsbare objecten in de nabijheid aantasten.
van grondwater, vooral in gebieden rondom water-
dat risicovolle activiteiten voldoende afstand houden
wingebieden. We onderzoeken maatregelen die het
van kwetsbare gebieden zoals woonwijken, scholen
mogelijk maken om de kwaliteit van het grondwater
en zorginstellingen. Ons doel is om de veiligheid
• We hanteren de visie sociaal domein en de
voor de lange termijn te waarborgen.
van onze inwoners te waarborgen en te zorgen dat
bijbehorende uitvoeringsagenda (vastgesteld op 30
risico’s goed beheerd worden, zodat we een veilige en
januari 2025).
Omgevingsveiligheid
leefbare omgeving creëren. We zorgen ervoor dat de
Bij omgevingsveiligheid kijken we naar de risico’s die
fysieke veiligheid in woonwijken gewaarborgd blijft en
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
Waar gaan we mee aan de slag?
• We hanteren de cultuurnota 2025-2029 en de bijbehorende uitvoeringsagenda.
83
4. THEMATISCHE UITWERKING
WAT BETEKENT DIT VOOR TOEKOMSTIGE INITIATIEVEN EN ONTWIKKELINGEN? Versterken zelfredzaamheid bewoners
Sociale cohesie • We gebruiken openbare ruimte als schakel tussen wonen, ontmoeten en bewegen. • We versterken samenhang, ontmoeting en veilig heid via routes en verblijfsplekken. • We sturen gericht op een evenredige spreiding
• De openbare ruimte zodanig inrichten dat
• We ondersteunen inwoners die dat nodig hebben.
beweging wordt gestimuleerd.
• We zetten in op de samenkracht van de
• Bij nieuwe projecten dit meewegen. Zijn er
Winterswijkse samenleving. • We werken samen met onze lokale maatschappe lijke instellingen voor onze inwoners.
veranderingen in de openbare ruimte dan zoeken naar koppelkansen om de mogelijk heden om te bewegen te vergroten.
• We zetten in op preventie om zwaardere onder
van ontmoetingsplekken • We benutten zoveel mogelijk bestaande structuren
steuning te voorkomen.
zoals scholen, sportlocaties, kerken en verenigin gen voor ontmoetingsplekken en sociale functies in. Ook informele plekken zoals pleinen en
Grondwater Behoud en versterken culturele sector • We blijven investeren in onze culturele instellingen en het culturele aanbod.
tuinen. • Bij nieuwe initiatieven onderzoeken we of de
• We zetten in op amateurkunst.
spreiding over Winterswijk nog voldoende is. Is dat
• We stimuleren kunst en cultuurdeelname.
niet geval dan compensatie regelen.
• We voegen kunst toe aan de openbare ruimte.
• Bij het verdwijnen van bestaande ontmoetings plekken onderzoeken of de spreiding over Winterswijk nog voldoende is. Is dat niet het geval, • Ontmoetingsplekken moeten goed bereikbaar zijn voor oudere en minder mobiele inwoners.
• Om gezondheidsrisico's te minimaliseren wordt een passende afstand gehouden tussen woning bouw en agrarische activiteiten, zoals bij het houden van dieren en het spuiten van gewasbescherming. Geluid • Bij geluidshinder onderzoeken we in eerste in-
Gezonde leefomgeving en beweging stimuleren • We stimuleren gebruik van buitenruimte door verbeteren van wandel-, en fietspaden.
dan compensatie regelen.
Milieuaspecten
• Mobiliteit en toegankelijkheid zijn onderdeel van inclusie.
stantie de mogelijkheid van bronmaatregelen, vanuit daar kijken we ook naar overdrachts maatregelen. Tot slot kijken we naar de maat regelen voor de woningen zelf. • We houden rekening bij inbreiding met bestaande
Hiervoor het criterium van 300-500 meter
• Gezondheid bevorderen door beweging in de
geluidsbronnen. In deze afweging wordt zorgvul-
hanteren die ook voor overige voorzieningen
openbare ruimte te faciliteren vooral ook in wijken
dig om het evenwicht tussen leefbaarheid en de
geldt.
met veel gezondheidsachterstanden:
noodzakelijke verkeersdoorstroming te waarborgen.
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
84
4. THEMATISCHE UITWERKING
Geurhinder
Veiligheid • We streven naar een gescheiden plaatsing van risicobronnen en kwetsbare objecten, om zo de
tot veehouderijen te reguleren.
Omgevingskwaliteit
Bodemkwaliteit
varen en zorgen ervoor dat risicovolle activiteiten
• We beoordelen zorgvuldig de mogelijke ge-
veiligheidsrisico’s te minimaliseren. • De fysieke veiligheid van onze inwoners staat altijd voorop en daar passen we onze ruimtelijke plannen op aan.
• We willen op locaties met hoge luchtvervuiling
|
Langetermijn koers voor 2040
voldoende
afstand
houden
van
kwetsbare
voor de beoogde toepassingen zoals landbouw,
gebieden zoals woonwijken, scholen en zorg-
woningbouw en andere functies, zonder de
instellingen.
• We onderzoeken maatregelen die het mogelijk maken om de kwaliteit van het grondwater voor
geen gevoelige functies.
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
• We zorgen ervoor dat de bodem geschikt blijft
bodemkwaliteit te schaden.
Luchtkwaliteit
de lange termijn te waarborgen.
• Toekomstige geurhinder voorkomen door afstand
• We zorgen ervoor dat de fysieke veiligheid in woonwijken gewaarborgd blijft en risicobronnen niet worden uitgebreid in deze gebieden.
85
GEZOND, INCLUSIEF EN VEILIG Nieuwe plannen zorgen voor voldoende ontmoetingsplekken in alle wijken. Ruimtelijke keuzes moeten bijdragen aan sociale winst, zoals welzijn, vitaliteit en verbondenheid.
Wandel- en fietsroutes worden verbeterd, vooral van oost naar west.
Bestaande plekken zoals speelplekken en schoolpleinen krijgen een bredere wijkfunctie.
We streven naar een sterke, inclusieve en toekomstbestendige gemeente.
Behouden en versterken van de culturele sector, inclusief culturele instellingen en het aanbod. Deze sector wordt toegankelijk gemaakt vooriedereen.
Een schone en gezonde leefomgeving in heel Winterswijk. Inwoners krijgen regie over hun eigen leven, met ondersteuning gericht op zelfredzaamheid en preventie.
Naoberschap en sociale netwerken worden actief versterkt, gericht op samenhang en wederzijdse steun.
De sociale en fysieke structuren in wijken worden versterkt.
Er is aandacht voor sociaal zwakkere wijken, waar gezondheidsproblemen en bestaansonzekerheid vaker voorkomen.
Nieuwbouw en inrichting moeten oog hebben voor wijkfuncties en veilige routes naar voorzieningen.
Ondersteunen van bewonersinitiatieven en zorgen voor toegankelijke voorzieningen voor iedereen.
VERANTWOORDING EN VERVOLG
5
5.1 INSTRUMENTEN VAN DE OMGEVINGSWET
gebruiken en ontwikkelen van de leefomgeving langs
gevolgen voor de leefomgeving. Om de leefomgeving
Omgevingsvisie
de lijnen die uitgezet zijn in de omgevingsvisie. Een
te beschermen geldt daarom voor sommige activiteiten
De omgevingsvisie is de strategische visie van de
voorbeeld van een gebiedsprogramma is.
een vergunningsplicht. Met een omgevingsvergunning kunnen inwoners, bedrijven en overheden aan het
gemeente voor de fysieke leefomgeving. In de omgevingsvisie legt de gemeenteraad haar ambities en
Omgevingsplan
college toestemming vragen om activiteiten in de
beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving op de lange
Het omgevingsplan bevat de gemeentelijke regels
leefomgeving uit te voeren. De aanvraag voor een
termijn vast. Elke gemeente stelt één omgevingsvisie
voor de fysieke leefomgeving. Het gaat daarbij om
omgevingsvergunning wordt via het digitaal stelsel
vast voor het gehele grondgebied. Elke gemeente heeft
een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
omgevingswet (DSO) ingediend. Daarbij dient de
hiervoor tot 1 januari 2027 de tijd.
Zodra de omgevingswet in werking treedt heeft elke
initiatiefnemer aan te geven of hij aan participatie heeft
gemeente één tijdelijk omgevingsplan voor haar gehele
gedaan, en zo ja, hoe en wat de resultaten zijn. Standaard
Programma’s
grondgebied. Elke gemeenteraad heeft vervolgens tot
is de reguliere procedure van 8 weken van toepassing.
Een programma is een uitwerking van de omgevingsvisie
1 januari 2032 de tijd om dit tijdelijke omgevingsplan
en wordt vastgesteld door het college. Elke gemeente
om te bouwen tot een volwaardig omgevingsplan. We
Een bijzonderheid is dat de raad in het omgevingsplan
kan er zelf voor kiezen of zij wel of niet met programma’s
geven in het omgevingsplan aan welke activiteiten
kan opnemen welke activiteiten vergunning plichtig
werken en voor welke thema’s zij een programma
wel of niet toegestaan zijn, bijvoorbeeld voor wonen,
zijn. Deze worden omgevingsplanactiviteiten genoemd;
uitwerken. Voor enkele onderdelen is een programma
recreatie en bedrijvigheid.
activiteiten die in strijd zijn met het omgevingsplan zijn buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (vergelijk-
echter verplicht. Een programma richt zich op een bepaald onderwerp, sector of een gebied. Het doel is
Omgevingsvergunning
baar met de omgevingsvergunning afwijken bestem-
om invulling te geven aan het beschermen, beheren,
Veel initiatieven van inwoners en bedrijven hebben
mingsplan).
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
87
5. VERANTWOORDING EN VERVOLG
5.2 BELEIDSCYCLUS VAN DE OMGEVINGSWET
Uitvoering
De beleidscyclus van de omgevingswet biedt een structuur
De uitvoering gebeurt door de initiatiefnemers van
om de instrumenten van de omgevingswet te ordenen. De
activiteiten en projecten. Dit zijn bijvoorbeeld inwoners,
vier fasen van de cyclus zijn:
bedrijven, maar ook overheden die iets willen ontwikkelen.
• Beleidsontwikkeling;
De eigen verantwoordelijkheid van de initiatiefnemer
• Beleidsdoorwerking;
staat voorop. Maar waar inkadering van activiteiten
• Uitvoering;
door de overheid noodzakelijk is, doen we dat zoveel als
• Terugkoppeling.
mogelijk met algemene regels. Als er voor een initiatief toestemming van de overheid noodzakelijk is, dan verloopt dat in principe via een omgevingsvergunning.
Beleidsontwikkeling De beleidsontwikkeling staat voor de visievorming. Hiervoor is de omgevingsvisie het belangrijkste
Terugkoppeling
instrument. Hierin maak je de strategische hoofdkeuzes
Met toezicht en handhaving zien we als overheid toe op
voor de lange termijn. Maar ook programma’s kunnen
de naleving van de regels en vergunningsvoorschriften.
soms visievormend zijn. Belangrijke input voor de
Via monitoring brengen we de kwaliteit van de fysieke
beleidsvorming komt uit de voorgaande fase, namelijk
leefomgeving in beeld. Uit de evaluatie hiervan blijkt of
de monitoring en evaluatie. De signalen vanuit deze
bijstelling van de beleidsdoelen en/of aanpassing van de
fase kunnen aanleiding zijn om de omgevingsvisie aan
inzet van instrumenten wenselijk is.
te passen. Van visie naar uitvoering Beleidsdoorwerking
De omgevingsvisie vormt het strategisch beleidskader
We kunnen de gewenste kwaliteiten van de fysieke
voor toekomstige keuzes in de fysieke leefomgeving
leefomgeving concreet maken door deze juridisch vast
van Winterswijk. Daarmee is dit document nadrukkelijk
te leggen. Dit kunnen we doen in de programma’s. Dit kan
geen eindpunt, maar een startpunt. De visie vormt
bijvoorbeeld door concrete maatregelen op te nemen
het
die leiden tot een vastgestelde of gewenste kwaliteit
omgevingsprogramma’s, het omgevingsplan en andere
van een onderdeel van de fysieke leefomgeving.
beleidsinstrumenten.
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
uitgangspunt
voor
verdere
uitwerking
in
88
Bron: H. van der Sloot
5. VERANTWOORDING EN VERVOLG
Uitwerking ambities in programma’s
merken we dat het beoordelen van initiatieven vraagt om
Wanneer een idee niet in het Omgevingsplan past, maakt
Op basis van de omgevingsvisie stelt de gemeente
meer duidelijkheid en houvast. Daarom werken we na
het college van B&W een keuze. Daarbij gebruiken ze onder
Winterswijk een aantal nieuwe (uitvoerings)programma’s
vaststelling van deze visie toe naar een beoordelingskader.
andere de omgevingsvisie, de programma’s en ander beleid.
op. Deze programma’s vertalen de lange termijn ambities
Hierin leggen we vast hoe we initiatieven beoordelen in
Als er grote verschillen zijn met het Omgevingsplan waar-
uit de visie naar concrete doelen, maatregelen en acties
het licht van de omgevingsvisie(s). Bijvoorbeeld welke
aan het college wil meewerken, kan de raad een bindend
voor de middellange termijn. Het gaat hierbij onder andere
stappen we volgen, welke criteria we gebruiken en hoe we
advies geven. Door de nieuwe structuur van de Omgevings-
om het Mobiliteitsplan, het Volkshuisvestingsprogramma,
onze keuzes onderbouwen. Deze uitwerking kan worden
wet kunnen de raad en het college van B&W anders gaan sa-
het Warmteprogramma, het programma Duurzaamheid
opgenomen in een programma, beleidsregel of ander
menwerken. Het hóeft niet te veranderen. Het kan wél hel-
en Circulariteit en het programma Natuurinclusief
document. Zo zorgen we stap voor stap voor een steeds
pen om de taken beter te verdelen. De Omgevingswet is dé
bouwen. Ook wordt gewerkt met gebiedsbiografieën
betere, duidelijke en goed onderbouwde manier van
aanleiding om hierover met elkaar het gesprek aan te gaan.
waarin
werken die helpt om de visie uit te voeren.
gebiedsspecifieke
kwaliteiten,
opgaven
en
ontwikkelrichtingen worden vastgelegd.
Nádat de Omgevingswet ingaat, betekent dit voor de
5.3 RAAD STELT DE OMGEVINGSVISIE VAST
gemeente Winterswijk het volgende:
Elk programma wordt opgesteld vanuit een integrale
De gemeenteraad stelt de omgevingsvisie vast. Hiermee
• De gemeenteraad hoeft volgens de Omgevingswet
benadering. We zoeken naar samenhang tussen thema's
geeft de raad de grote lijnen aan voor de toekomstige
de programma’s niet meer officieel vast te stellen.
en belangen en benutten kansen voor koppelingen.
ontwikkelingen. Het college van B&W stelt program-
Dat doet het college. De gemeenteraad en het college
Participatie is een vast onderdeel van de werkwijze.
ma’s vast. Dat gaat zo volgens de nieuwe structuur van
maken nog nadere afspraken over de bevoegdheid per
Per programma worden inhoudelijke kaders en doelen
de Omgevingswet. Dat staat expliciet in de wet. Doel is
(type) programma. Ook maken ze afspraken over
uitgewerkt, benodigde middelen en capaciteit bepaald en
om gemeenteraden te ontlasten en te helpen om op
de wijze waarop inwoners en gemeenteraad kunnen
betrokken partijen benoemd. Ook wordt vastgelegd hoe
hoofdlijnen te sturen. De juridische vertaling van de
participeren bij de totstandkoming van programma’s.
monitoring plaatsvindt: wanneer is het doel bereikt en wie
omgevingsvisie (en de programma’s) komt aan bod in
• Wanneer het college van B&W aan de slag gaat
bewaakt de voortgang.
het Omgevingsplan. Dat is de vervanger van de bestem-
met een nieuw programma of nieuwe beleidsopgave
mingsplannen. De raad stelt het Omgevingsplan vast. Het
betrekt het college de gemeenteraad hierbij. Het
Uitwerking beoordelingskader ruimtelijke initiatieven
college van B&W weegt af en neemt besluiten rondom
college informeert de raad vooraf en agendeert de
De omgevingsvisie bevat richtinggevende principes
omgevingsvergunningen omdat het daarbij gaat om de
voorgenomen aanpak. Als minimumniveau van
voor ruimtelijke ontwikkeling, maar laat bewust ruimte
dagelijkse uitvoering. Dat staat zo in de omgevingsvisie
participatie stuurt het college in elk geval het concept
voor nadere uitwerking en maatwerk. In de praktijk
en het Omgevingsplan.
ter informatie.
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
89
5. VERANTWOORDING EN VERVOLG
5.4 UITGEBREIDE PARTICIPATIE EN INSPRAAK
Monitoring als basis voor sturing
Winterswijk werkt samen met inwoners, ondernemers
De gemeente Winterswijk volgt de ontwikkeling van
en organisaties aan een toekomstbestendig Winterswijk.
de fysieke leefomgeving en de voortgang van de
We maken samen de keuzes voor de toekomst en dus is
visie en bijbehorende programma’s op structurele
ook deze omgevingsvisie tot stand gekomen door het
basis. We brengen in beeld wat er verandert in de
voeren van veel gesprekken met belanghebbenden. We
samenleving en welke resultaten het gemeentelijk
hebben de volgende gesprekken gevoerd:
beleid oplevert. Denk daarbij aan thema's als
• Nieuwe opgaven die nog niet in de omgevingsvisie staan, • Het niet meer aansluiten op opgaven in de samenleving en de beoogde strategie daarbij, • Rijks- of provinciaal beleid aanleiding geeft tot koerswijziging.
woningbouw, mobiliteit, duurzaamheid, gezondheid,
Er kan dus sprake zijn van een kleine aanpassing als ge-
biodiversiteit en maatschappelijke voorzieningen.
volg van een nieuw inzicht. Het kan ook gaan om een
veilig-
Ook ervaringen uit vergunningverlening, uitvoering,
ingrijpendere aanpassing. Dat gebeurt als blijkt dat de
heidsregio/brandweer, Omgevingsdienst en Water-
toezicht en handhaving worden meegenomen. Ze
omgevingsvisie niet meer actueel is. We houden dat con-
schap);
vormen de basis voor beleidsbijsturing of aanpassing
stant in de gaten. Bij de aanpassing van de omgevingsvisie
van de visie.
laten we altijd zien hoe we de participatieprocedure heb-
• Gesprekken met stakeholders; • Gesprekken
met
ketenpartners
(GGD,
• Fysieke participatiebijeenkomsten (met jongeren en
ben ingepast. Hoe we inwoners en betrokken partijen la-
ouderen); • Digitale enquêtes onder inwoners en ondernemers;
Evaluatie en actualisatie van de visie
ten meedenken en meebeslissen bij een eventuele aan-
• Formele inspraakperiode.
Minimaal één keer per raadsperiode (vier jaar)
passing is afhankelijk van hoe ingrijpend de aanpassing is.
evalueren we de omgevingsvisie. We kijken dan of de
5.5 OMGEVINGSVISIE ACTUALISEREN EN MONITOREN
visie nog aansluit bij actuele maatschappelijke opgaven, beleidsontwikkelingen en ervaringen in de uitvoering.
5.6 WEL OF GEEN PLAN MILIEUEFFECTRAPPORTAGE (MER) PROCEDURE
De omgevingsvisie is geen statisch document. We
Ook tussentijds kunnen we besluiten tot bijstelling. Het
Het voorkomen van aantasting van het milieu vinden
willen dat de visie actueel en richtinggevend blijft
bijwerken van de omgevingsvisie naar de actualiteit kan
wij een groot maatschappelijk belang. Daarom hebben
voor
het gevolg zijn van:
we het milieubelang betrokken bij de totstandkoming
de
fysieke
leefomgeving
van
Winterswijk.
van deze omgevingsvisie. Wij hebben dit in de
Daarom monitoren we actief hoe de leefomgeving zich ontwikkelt en in hoeverre de doelen uit de visie worden
• Doelen uit de visie structureel niet worden gehaald,
omgevingsvisie gedaan door vanaf het begin de
gerealiseerd. Als er hierbij nieuwe inzichten ontstaan
• Beleid niet uitvoerbaar of handhaafbaar blijkt,
milieubelangen in beeld te houden bij het maken van
• Nieuwe inzichten in uitwerkingstrajecten rondom
keuzes en bij alle belangrijke keuzes na te denken over
of signalen uit de samenleving, bekijken we of we de omgevingsvisie moeten aanpassen.
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
thema’s en gebieden,
de mogelijke nadelige gevolgen voor het milieu.
90
5. VERANTWOORDING EN VERVOLG
Een milieueffectrapportage (m.e.r.) is een formele
5.7 TOEPASSING MILIEUBEGINSELEN
moet voldoen aan de wettelijke kaders en gebaseerd
procedure voor het meewegen van de milieubelangen.
Dat er geen plan-m.e.r.-procedure is doorlopen betekent
zijn op redelijkheid en billijkheid. Lukt het niet om
We hebben ervoor gekozen het meewegen van de
niet dat milieu geen onderdeel was van de uitwerking
een overeenkomst te sluiten en wil de gemeente de
milieubelangen binnen deze omgevingsvisie niet door
van deze omgevingsvisie. Bij het uitwerken van de
ontwikkeling toch mogelijk maken, dan wordt het
middel van een plan-m.e.r. te doen.
omgevingsvisie is het milieu in elke stap meegenomen.
kostenverhaal publiekrechtelijk geregeld. Dit gebeurt
Dat gebeurde vanaf het begin. We hebben hierbij aandacht
via het omgevingsplan of de omgevingsvergunning
Het gebeurt dat een plan zoals een omgevingsvisie
voor de milieubeginselen zoals die in de Omgevingswet
voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten.
kaderstellend is voor toekomstige m.e.r.-plichtige
artikel 3.3 staan. Dat zijn de beginselen van:
activiteiten. In dat geval is een plan-m.e.r. een verplicht
• Voorzorg;
Naast
element voor de totstandkoming van de visie. Een plan-
• Preventief handelen;
Omgevingswet
m.e.r. is verplicht als het plan of de visie kaderstellend
• Bestrijding aan de bron;
bijdrage op grond van artikel 13.22. Dit is een bijdrage
is voor m.e.r.-beoordelingsplichtige besluiten, of als we
• De vervuiler betaalt.
in de kosten van investeringen die niet onder het
het
verplichte ook
kostenverhaal
ruimte
voor
een
biedt
de
financiële
een passende beoordeling moeten maken op grond van
Milieu weegt niet altijd het zwaarst. We maken steeds een
verplichte kostenverhaal vallen maar wel bijdragen
de Wet natuurbescherming.
afweging met andere zaken. Zoals de maatschappelijke
aan de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Het
behoefte en de noodzaak van bepaalde ontwikkelingen.
kan bijvoorbeeld gaan om voorzieningen buiten
De omgevingsvisie Winterswijk bevat geen nieuwe gro-
een plangebied, maar wel bijdragen aan de aanleg
te ontwikkelingen. Daarom kiezen we ervoor om voor de
5.8 KOSTENVERHAAL
van natuur, recreatie, waterberging, infrastructuur
omgevingsvisie geen plan-m.e.r.-procedure te doorlopen.
Met deze omgevingsvisie zetten we de stip op de
culturele voorzieningen of reconstructies in stedelijk
Nieuwe ontwikkelingen hebben we alleen agenderend
horizon en schetsen we het kader voor toekomstige
en landelijk gebied.
opgenomen. De omgevingsvisie biedt hiermee interpreta-
ontwikkelingen in Winterswijk. Daarbinnen kunnen
tieruimte en mogelijkheid tot maatwerk. De feitelijke mili-
zich ontwikkelingen voordoen. Op basis van de Omge-
Om zo’n bijdrage afdwingbaar te maken, moet de
eueffecten zijn afhankelijk van de mate en manier waarop
vingswet is de gemeente verplicht om alle kosten en
onderbouwing daarvoor worden opgenomen in de
deze interpretatieruimte nader ingevuld wordt. Het uitvoe-
investeringen, die zij maakt voor planontwikkeling, te
omgevingsvisie of in een programma. Daarbij is het
ren van een plan-m.e.r. op dergelijke globale ambities zou
verhalen op de initiatiefnemers die hiervan profiteren.
belangrijk om de functionele samenhang met de
ook een globale plan-m.e.r. opleveren. Zodra dergelijke
bouwactiviteit aan te tonen, inclusief informatie over
ambities concreter worden kan een plan-m.e.r. noodzake-
In Winterswijk geven we de voorkeur privaatrechtelijk
planning, financiering en de beoogde bijdrage. Al met al
lijk zijn. In dat geval dragen we er op dat moment zorg voor.
via een anterieure overeenkomt. Het kostenverhaal
is enige mate van concreetheid nodig.
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
91
5. VERANTWOORDING EN VERVOLG
De gemeente Winterswijk werkt de bevoegdheid omtrent
voor woningbouw of voor bedrijventerreinen.
financiële bijdragen die buiten het wettelijk verplichte kostenverhaal vallen uit in een programma. Er wordt daar-
Het voeren van een actief grondbeleid is echter geen
bij onder andere verkend of ontwikkelaars die afwijken
doel op zich. Het wordt ingezet wanneer dat nodig is om
van de norm voor sociale woningbouw een bijdrage kun-
maatschappelijke doelen te bereiken. Het zal niet altijd
nen leveren aan andere projecten waar juist méér sociale
nodig zijn actief grondbeleid voeren. Opgaven kunnen
woningen worden gerealiseerd. Dit kan bijdragen aan een
ook door marktpartijen worden opgepakt. Wanneer
evenwichtige woningvoorraad op gemeentelijk niveau.
marktpartijen het initiatief nemen kan de gemeente ontwikkelingen
faciliteren
en
randvoorwaarden
5.9 GRONDBELEID
aangeven in het kader van het maatschappelijk belang.
De gemeente kan met het voeren van actief grondbeleid
We voeren dan faciliterend grondbeleid. We kiezen voor
bijdragen aan het realiseren van ruimtelijke en
actief grondbeleid als de markt de gewenste opgaven
maatschappelijke opgaven. De omgevingsvisie schetst
niet oppakt of niet oppakt met de gewenste kwaliteit.
hiervoor de ambities en opgaven voor de komende periode. Daarbij moeten we er rekening mee houden dat
Per ontwikkellocatie maken we een afweging welke
markpartijen niet alle opgaven oppakken of realiseren
vorm van grondbeleid passend is: actief, faciliterend of
met de gewenste kwaliteit. In die gevallen kan het nodig
een combinatie van beide. Daarbij kijken we niet alleen
zijn dat de gemeente zelf het initiatief neemt.
naar de ruimtelijke opgave, maar ook naar de financiële gevolgen en risico’s. Vervolgens bepalen we welke
Om ruimtelijke opgaven te kunnen realiseren is het
instrumenten worden ingezet zoals kostenverhaal,
nodig om zeggenschap te hebben over de grond. De
financiële bijdragen, voorkeursrecht of onteigening.
gemeente kan actief grondbeleid toepassen voor het realiseren van maatschappelijke opgaven. Actief
De manier waarop de gemeente het grondbeleid inzet, kan
grondbeleid biedt daarvoor mogelijkheden. Het kan
verder worden uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma
bijvoorbeeld gaan om het aankopen van grond voor
dat voortvloeit uit de omgevingsvisie. Ook kan ervoor
wegen of voor overheidsgebouwen. Het kan ook gaan om
worden gekozen dit vast te leggen in een door de
het verwerven van posities voor transformatieopgaven,
gemeenteraad vast te stellen nota grondbeleid.
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
92
Bron: G. Kwak
BIJLAGE 1. OVERZICHT VAN RELEVANTE BELEIDSDOCUMENTEN De afgelopen jaren is er een veelheid aan sectoraal beleid
Aalten, Gemeente Oost Gelre en Gemeente Winterswijk,
opgesteld dat. De Omgevingswet verplicht gemeenten om
2020
de hoofdlijnen van hun beleid voor de fysieke leefomgeving integraal vast te leggen in een omgevingsvisie (art. 3.2 sub c Ow). Daarom zijn uit het bestaande beleid de strategische hoofdlijnen geïntegreerd in de nieuwe omgevingsvisie voor de bebouwde kom. Hieronder is per thema opgenomen welke beleidsstukken daarin zijn verwerkt. Indien van toepassing is ook de actuele status vermeld (in voorbereiding of komt te vervallen).
Winterswijk, 2009
• Archeologische monumentenzorg, Gemeente Winterswijk, 2020 • Beleidsnota
waarden
in
Winterswijk,
Leefbaar en aantrekkelijk wonen
Gemeente Winterswijk, 2020 • Kerkenvisie Oost Achterhoek, Gemeente Winterswijk,
• Nota Snippergroen, Gemeente Winterswijk, 2024
dat dus de omgevingsvisie zelf. In de loop der tijd kunnen
• Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028, Gemeente
Achterhoek, Regio Achterhoek, 2024 • Erfgoednota 2021-2024 Wi-j doet ’t samen Gemeente
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
|
Langetermijn koers voor 2040
2028,
• Cultuurnota 2025–2028, Gemeente Winterswijk, 2024
2023
• Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda 20222027, Gemeente Winterswijk, 2022
• Beleidsvisie
voor
afwegingskader
Woningbouw
bebouwde landschap
Laanbomen
• Museumvisie, Gemeente Winterswijk, 2021 • Woonvisie 2020-2025, Gemeente Winterswijk, 2020,
kom
Winterswijk,
vervalt na vaststelling nieuw programma • Beoordelingskader Wonen met Zorg 2020 t/m 2023,
en
biodiversiteit
in
Winterswijk, Gemeente Winterswijk, 2020 • Beheerplan
• Volkshuisvestelijk
Winterswijk 2023-2026, 2023
Gemeente Winterswijk, 2022 • Beleidsdocument bodem onder Omgevingswet regio
–
• Regionale Woonagenda 2015-2025, Regio Achterhoek,
Winterswijk, 2023
• Groenstructuurvisie
Erfgoed en identiteit Winterswijk
2025
Winterswijk 2024
het moment van vaststelling van deze omgevingsvisie is
beleidslijnen geïntegreerd.
Cultuurnota
• Beleidsnotitie huisvesting arbeidsmigranten, Gemeente
welstandsnotas.nl/winterswijk
Groen en levend dorp
actualisatie van de omgevingsvisie worden deze nieuwe
• Uitvoeringsprogramma
Gemeente Winterswijk 2025
RAAP Archeologisch Adviesbureau BV, 2010.
het meest recent vastgestelde document leidend is. Op
inhoud van de visie deels vervangen of aanvullen. Bij een
• Volkshuisvestingsprogramma, Gemeente Winterswijk, in voorbereiding
2016 • Archeologisch beleid van de gemeente Winterswijk,
strategische uitspraken doen, geldt als hoofdregel dat
nieuwe beleidsstukken met de status ‘in voorbereiding’ de
• Visie Whemerbeek, Gemeente Winterswijk en Waterschap Rijn en IJssel, 2004
aardkundige
• Welstandsbeleid van de gemeente Winterswijk via www. Wanneer beleidsdocumenten onderling tegenstrijdige
• Landschapsontwikkelingsplan Winterswijk, Gemeente
2017-2031,
Gemeente Winterswijk, 2018 • Functies
Gemeente
zoeken
plaatsen
zoeken
functies,
Regio
Achterhoek, 2006
Winterswijk, 2017
93
BIJLAGE: OVERZICHT VAN RELEVANTE BELEIDSDOCUMENTEN
Bereikbaar en toegankelijk
• Preventieakkoord Gezondheid en Geluk 2020-2030,
Achterhoek, 2021
• Integrale laadvisie en plaatsingsbeleid Winterswijk 2025,
• Transitievisie Warmte Winterswijk (TVW), Gemeente
2025 • Mobiliteitsplan
Winterswijk
2025-2040,
Gemeente
• Mobiliteitsplan Winterswijk, Deel A: Visie op de mobiliteit, parkeren
Winterswijk,
• Aardgasvrij
bouwen,
Gemeente
Winterswijk,
2017
(intrekken na vaststelling van de omgevingsvisie kom)
Op weg naar 2040’, Gemeente Winterswijk, 2025 • Beleidsregel
• Energievisie Winterswijk, Gemeente Winterswijk, 2017 (intrekken na vaststelling van de omgevingsvisie kom)
Winterswijk, in voorbereiding
• Beleidsvisie Recreatie en Toerisme Winterswijk 2024 ‘Groeien in balans’, Gemeente Winterswijk, 2024
vervalt na vaststelling nieuw programma
• Centrumvisie, Gemeente Winterswijk, 2023
Duurzaam en circulair
• Beleidsnota Economie, Gemeente Winterswijk, 2017
• Warmteprogramma, Gemeente Winterswijk, in voor-
• Detailhandelsvisie 2011-2016, Gemeente Winterswijk, 2011
bereiding (2026) Moratorium
windturbines,
Gemeente
Uitvoeringsprogramma
Energietransitie
Berkelland,
Groenlo
Bronckhorst,
3.0,
Gemeenten
Doetinchem,
en
herziening
geluidbeleid,
Gemeente
Winterswijk, 2016 • Bodembeheer en bodemkwaliteitskaart regio Achter-
Montferland,
• Beleidskader kleine Windmolens Winterswijk tot 25 meter tiphoogte, Gemeente Winterswijk, 2021 • Beleidskader zonneparken en zonnevelden, Gemeente
Gezond, inclusief en veilig • Beleidsnota ‘Sport beweegt Winterswijk’, Gemeente Winterswijk, 2025 • Visiedocument BOSS (Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten), Gemeente Winterswijk, 2025 • Wij Winterswijk, Visie Sociaal Domein Winterswijk 2025-
Winterswijk, 2021 • Regionale Energiestrategie Achterhoek (RES 1.0), Regio
|
Langetermijn koers voor 2040
Overig • Uitwerking beleidskeuzes Omgevingsvisie Buitengebied, Gemeente Winterswijk, 2023 • Omgevingsvisie Buitengebied, Gemeente Winterswijk, 2019 • Structuurvisie Kom Winterswijk 2010-2020, Gemeente Winterswijk, 2011 • Participatiekader
Samenwerken
in
Winterswijk,
Gemeente Winterswijk, 2017 • Algemene
Plaatselijke
Verordening,
Gemeente
Winterswijk, 2018
Aalten,
Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk, 2023
OMGEVINGSVISIE KOM WINTERSWIJK
• Nota verblijfsrecreatie, Gemeente Winterswijk, 2008 • Afsprakenkader detailhandel regio Achterhoek, 2015
Achterhoek, Gemeente Winterswijk, 2024 van
• Beleids- en actienota Vrijetijdseconomie 2009-2013, Gemeente Winterswijk, 2009
Winterswijk, in voorbereiding (2026)
• Akkoord
• Evaluatie
Economisch vitaal
• Verkeersstructuurplan, Gemeente Winterswijk, 2020,
• Regionaal
Gemeente Winterswijk, 2017
hoek, Regio Achterhoek, 2021
Gemeente
Winterswijk, 2018
• Evaluatie
Regio Achterhoek, 2020 • Visie gemeenschappelijke beleidsvisie externe veiligheid,
Winterswijk 2021
2033, Gemeente Winterswijk, 2024
• Achterhoek Visie 2030, Ruimte voor innovatie, groeien in kwaliteit, 8RHK ambassadeurs, 2019 • Nationale
Omgevingsvisie
(NOVI),
Ministerie
van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelatie, 2020 (NOVI) • Omgevingsvisie Gaaf Gelderland, provincie Gelderland, 2018 • Omgevingsagenda Oost-Nederland, 2020
94
Contact Gemeente Winterswijk Stationsstraat 25, 7101 GH Winterswijk Telefoon: (0543) 543 543 Email: omgevingsvisie@winterswijk.nl Website: www.winterswijk.nl/omgevingsvisie