Mobiliteitsplan Winterswijk, Deel B: Doelen, Netwerken en Mobiliteitsagenda
Tekst van het document
• Veilige en comfortabele fietsroute naar en op werklocaties; • Doorkijk naar deelfietsen.
• Station verder benutten als mobiliteitshub door toevoeging van voorzieningen als deelmobiliteit, OV-fiets, elektrisch laden; • Ontsluitende buslijnen behouden en waar mogelijk versterken.
• Koppeling met fiets- en wandelnetwerk.
• OV behouden en waar mogelijk versterken. • Deelmobiliteit, als alternatief voor auto.
• Goede OVverbindingen voor werknemers; • Deelmobiliteit, als alternatief voor auto.
• 30 km/u bibeko is uitgangspunt;
• 30 km/u bibeko is uitgangspunt. • Leefbaarheid en veiligheid op toegangswegen verbeteren;
• 60 km/uur als uitgangspunt; • Focus op verbeteren leefbaarheid en veiligheid.
• 30 km/u op termijn als uitgangspunt; • Faciliteren laadinfrastructuur.
• Standaard parkeernormen
• Parkeren op eigen terrein • Stimuleren dubbelgebruik ‘eigen’ parkeerplaatsen • Standaard parkeernormen
Fiets
Openbaar vervoer & deelmobiliteit
Auto
Parkeren
• Parkeerregulering • Passende • Lang parkeren aan rand van parkeervoorzieningen; centrum (op loopafstand); • Faciliteren • Voldoende laadinfrastructuur; parkeervoorzieningen voor • Standaard doelgroepen als minder parkeernormen validen • Afwijken standaard parkeernormen mogelijk onder voorwaarden
* Binnen het fietsnetwerk van Winterswijk zijn Sterroutes aangewezen. Dit zijn de aangewezen hoofdfietsroutes die woonwijken, het centrum, het station en andere belangrijke bestemmingen zoals scholen, ook vanuit het buitengebied, met elkaar verbinden. Door deze routes als prioriteit te benoemen, krijgt de gemeente meer sturing bij onderhoud en verbetering. In paragraaf 4.3 wordt dit verder toegelicht.
Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 23
In de volgende paragrafen is nader ingegaan op de vier modaliteiten. Eerst wordt ingegaan op de leidende principes en is het wensbeeld voor het netwerk beschreven en gevisualiseerd. Onderdelen van het netwerk worden vervolgens in de vorm van kwaliteitseisen en voorbeelden van een mogelijke inrichting toegelicht.
4.3
Voetganger
4.3.1
Voetgangersstructuur 2040
Elke verplaatsing begint en eindigt te voet. Het voetgangersnetwerk moet uitnodigend, veilig en toegankelijk zijn voor alle doelgroepen, met extra aandacht voor kinderen, ouderen en mensen met een beperking. Daarbij is Winterswijk niet alleen een woongemeente, maar ook een centrumgemeente in de regio met veel bezoekers uit omliggende dorpen en Duitsland die zich te voet verplaatsen. Winterswijk heeft een groot voordeel voor het centrum; vrijwel alle voorzieningen in en rondom het centrum zijn bereikbaar binnen 15 minuten lopen (zie ook figuur 4.4). Zo is het minder dan 10 minuten lopen van de Markt (hartje centrum) naar het station en liggen de alle parkeervoorzieningen binnen 15 minuten. Dit compacte karakter maakt het centrum Winterswijk bijzonder aantrekkelijk voor voetgangers en vormt een sterke basis om duurzame mobiliteit te stimuleren. Het biedt de kans om de openbare ruimte zo in te richten dat lopen de meest vanzelfsprekende manier van verplaatsen wordt binnen het centrum, of het nu gaat om een boodschap of een dagje winkelen. Dit biedt ook kansen voor bezoekers of inwoners uit het buitengebied, om vanaf het treinstation of parkeerplaatsen eenvoudig te voet verder te gaan.
15 min
uten
lopen
Figuur 4.4: Bereikbaarheidszone te voet in 15 minuten vanaf de markt.
Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 24
Het wensbeeld van het voetgangersnetwerk in Winterswijk richt zich vooral op het versterken van deze unieke kwaliteit. Dit betekent het bieden van aantrekkelijke en veilige looproutes vanaf de lang-parkeerlocaties naar het centrum en vanuit het centrum. Verder is het uitgangspunt dat er langs elke (woon)straat een goede voetgangersvoorziening aanwezig is en er een compleet netwerk voor voetgangers is. Per deelgebied en locatie vraagt dit maatwerk bij de verdere uitwerking. Voor het buitengebied geldt dat de voetgangersstromen qua omvang en doel veelal anders zijn. Belangrijk is dat het buitengebied uitnodigend is voor wandelaars. Dat betekent bijvoorbeeld veilige oversteekpunten van de Rondweg West en N319, aansluiting op het regionale wandelnetwerk en bewegwijzerde routes richting recreatieve gebieden. In de buurtschappen is binnen de kom de situatie vergelijkbaar met de kern Winterswijk. Dat betekent dat het uitgangspunt is dat er goede voetgangersvoorzieningen aanwezig zijn langs de (woon)straten. 4.3.2
Kwaliteitseisen inrichting voetganger
In de huidige situatie zijn looproutes verschillend vormgegeven. Het is van belang dat de routes die belangrijke bestemmingen zoals plekken met een zorgfunctie en maatschappelijke en publieke bestemmingen verbindt, veilig en goed toegankelijk zijn voor alle verkeersdeelnemers. Als het gaat om de kwaliteit van de inrichting, zijn de volgende aspecten van belang: • •
• • • •
Belangrijke looproutes zijn waar mogelijk twee meter breed, verhard (tegels of asfalt) en zonder obstakels en daarmee toegankelijk voor minder validen/ouderen. Herkenbare inrichting vanaf het station zodat de voetganger op een natuurlijke manier wordt geleid naar het centrum of andere groteren publieke voorzieningen. Dit kan worden ondersteund door het versterken van de groenstructuur, verlichting, bewegwijzering of andere elementen. Daarnaast wordt ook vanuit BOSS ingezet op aantrekkelijke looproutes in het centrum. Veilige oversteeklocaties bij de kruising met de hoofdwegen voor het autoverkeer. Dit geldt in het bijzonder voor drukke looproutes, zoals vanaf de langparkeerplaatsen en het station richting het centrum. In hoofdstuk 5 is dit nader uitgewerkt. Wandelroutes moeten beschikken over voldoende zitmogelijkheden. Hierdoor kunnen mensen uitrusten en is er plek voor ontmoeting. Denk hierbij ook aan locaties dichtbij woonzorglocaties en parkjes zoals bij de Whemerbeek. Versterken van de groenstructuur, wat zorgt voor een prettige loopomgeving. Het creëren van koelteplekken. Koelteplekken in voetgangersgebieden zijn openbare plekken met een merkbaar lagere gevoelstemperatuur, gecreëerd door onder andere schaduw van bomen, water of speciale groendaken, om hittestress te verminderen en verblijfskwaliteit te verbeteren.
Op deze manier is het veel fijner om bijvoorbeeld in de lunchpauze een rondje nabij een bedrijventerrein te lopen.
4.4
Fietser
4.4.1
Fietsstructuur 2040
De fiets is het dagelijkse vervoermiddel voor de korte en middellange afstand en speelt in Winterswijk een sleutelrol in zowel dagelijkse mobiliteit als recreatie. Winterswijk kent een hoge fietsgebruikstraditie en wil dit de komende jaren verder versterken. Grotere steden hebben de “15-minuten fietsstad” als visie, maar Winterswijk heeft het geluk dat vanaf de randen naar het centrum alles in 15 minuten op de fiets reeds bereikbaar is. Het doel van Winterswijk is een samenhangend, veilig en comfortabel fietsnetwerk dat inwoners, bezoekers, toeristen en forensen optimaal bedient. Oude radialen als fietsvriendelijke routes + aantrekkelijke en veilige entrees naar dorp De oude radialen zijn waardevolle structuren in het dorp. De oude radialen die niet als hoofdroute dienen voor het autoverkeer, willen we inzetten als herkenbare, veilige fietsroutes die passen bij het dorpse karakter van Winterswijk. Daarnaast willen we de radialen sterker neerzetten als herkenbare en aantrekkelijke entrees van het dorp. Dit vraagt om aandacht voor inrichting, veiligheid en sfeer, zodat de overgang van buitengebied naar bebouwde kom goed voelbaar is. Vanuit alle windrichtingen wordt een zogenaamde sterroute voorgesteld, die de fietser vanuit het buitengebied de kern Winterswijk binnen leidt en een veilige route vormt richting centrum en station.
In figuur 4.5 is het wensbeeld van het toekomstige fietsnetwerk in Winterswijk weergeven.
Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 25
Figuur 4.5: Fietsstructuur 2040
In het wensbeeld is onderscheid gemaakt in een hoofdfietsnetwerk, bestaande uit Sterroutes, die de regio verbinden met het station, het centrum, het ziekenhuis en onderwijsvoorzieningen. De Sterroutes vormen als het ware de “ruggengraat” van het fietsnetwerk. Op deze routes wordt ingezet op kwaliteit en veiligheid: goede verlichting, voldoende breedte, vrijliggende fietspaden of fietsstraten, en herkenbare en veilige oversteken. Door hier extra aandacht aan te geven, ontstaat een aantrekkelijk en betrouwbaar fietsnetwerk dat inwoners stimuleert om vaker de fiets te pakken (beleidskeuze 7). Met dit principe kan de gemeente gericht investeren en keuzes maken, zodat de belangrijkste verbindingen als eerste worden verbeterd. Op die manier dragen de Sterroutes bij aan bereikbaarheid, gezondheid, verkeersveiligheid en een hogere kwaliteit van de openbare ruimte. De ambitie is om deze routes zoveel als mogelijk tot doorfietsroutes te maken, met voorrang voor de fiets. Het betreft de volgende routes: A. Chrysantstraat – Misterweg, de entree vanuit onder andere Aalten en Lichtenvoorde. Voorstel is om deze fietsverbinding herkenbaar in te richten bijvoorbeeld door een herinrichting tot tot fietsstraat of een weg met fietsstroken (zie figuur 4.6). Vanuit de regio wordt het belang van de regionale fietsroute Varsseveld – Aalten – Winterswijk opgepakt als uit te verbeteren hoofdfietsroute.
B. Vredenseweg, de entree vanuit onder andere Henxel en Vreden (binnen de bebouwde kom). Deze weg is toe aan renovatie. In dat kader wordt voorgesteld om brede fietsstroken aan te brengen als onderdeel van herinrichting tot 30 km/uur gebiedsontsluitingsweg (zie paragraaf 4.5). C. Kottenseweg, de entree vanuit onder andere Kotten en Oeding. Hier wordt voorgesteld om brede fietsstroken aan te brengen als onderdeel van herinrichting tot 30 km/uur gebiedsontsluitingsweg (zie paragraaf 4.5). D. Groenloseweg, de entree vanuit Groenlo. Deze weg is recent heringericht met brede fietsstroken. E. N318-Dennendijk, de route aan de westzijde richting ziekenhuis. Deze fietsroute kent in de huidige situatie veel verschijningsvormen (woonstraat, smal fietspad, breder fietspad). Ook heeft de route soms voorrang en soms niet. De ambitie is om hier een veilig vrijliggend fietspad over de gehele lengte te realiseren.
Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 26
Figuur 4.5: Impressie mogelijke herinrichting tot fietsstraat of met fietsstroken (bron: eigen bewerking Sweco)
Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 27
De Sterroutes zorgen voor een betere bereikbaarheid van voorzieningen. Er vinden in Winterswijk ruimtelijke ontwikkelingen plaats, zoals bijvoorbeeld het bedrijventerrein Arrisveld aan de westkant van Winterswijk. Ook deze plek moet goed bereikbaar zijn per fiets. De hoofdfietsroute langs de Groenloseweg gaat hiervoor zorgen (beleidskeuze 4). Het utilitaire ffietsnetwerk (gericht op woon-werk en woon-schoolverkeer) wordt gecompleteerd door de routes gericht op het recreatieve fietsverkeer. Hier is ook aandacht voor vanuit de Omgevingsvisie; zo is langs de Whemerbeek (parallel aan de Laan van Hilbelink) een recreatieve fiets- en voetgangersroute richting het centrum voorzien (in de kaart aangegeven bij punt F). Deze route vraagt nadere uitwerking in samenspraak met de omgeving. Er is aandacht voor het verbeteren van de verkeersveiligheid (beleidskeuze 5), met de Sterroutes als prioriteit. Denk hierbij aan de oversteekplaatsen waar de fiets kruist met een autoroute. Daar waar mogelijk vanuit de veiligheid, krijgt de fiets voorrang. Winterswijk heeft veel prachtige fietspaden buiten de bebouwde kom, die vooral functioneren voor recreatieve fietsers. Het is van groot belang dat deze behouden en onderhouden blijven. Daarnaast is er bij de inrichting aandacht voor de verschillende snelheden op het fietspad.
Denk aan de fatbikes, elektrische fietsen, maar ook gehandicaptevoertuigen, zoals de driewielfiets en scootmobiel. Er zijn voldoende en toegankelijke fietsparkeervoorzieningen bij publieke en maatschappelijke voorzieningen, het station en bushalten. Hierdoor worden dagelijkse voorzieningen beter bereikbaar (beleidskeuze 2). In hoofdstuk 5 wordt specifieker op de stallingslocaties van het centrum ingegaan. Voor de fietsroutes in het buitengebied geldt dat ze moeten aansluiten bij de behoefte vanuit toerisme en recreatie. In de Omgevingsvisie Buiten de Kom is daar aandacht aan gegeven. Daarbij moet het karakter van de Achterhoek in stand blijven. Alleen wanneer het vanuit veiligheid of aantal fietsers nodig is kan bijvoorbeeld het verharden van zandpaden worden overwogen. Belangrijk is dat het onderhoud en beheer van de fietspaden goed blijft. Aandachtspunt is daarnaast de aanwezigheid van landbouwverkeer, zie ook paragraaf 4.7. 4.4.2
Figuur 4.7: Fietsroute Droppersweg Winterswijk
Kwaliteitseisen inrichting fietser
Om fietsen in Winterswijk aantrekkelijk, veilig en toekomstbestendig te maken, worden de volgende kwaliteitseisen gehanteerd bij de inrichting en het beheer van fietsinfrastructuur: •
•
•
• •
Sterfietsroutes zijn bij voorkeur ingericht als vrijliggende fietspaden aan weerszijden van de weg of als een vrijliggend fietspad in tweerichtingen bereden (van tenminste 3,5 meter breed), zonder obstakels en verhard (tegels, beton of asfalt). Daar waar de hoofdfietsroute wordt gecombineerd met autoverkeer, wordt waar mogelijk de fietsroute uitgevoerd als fietsstraat of met brede fietsstroken (van ten minste 1,75 meter breed). Sterfietsroutes binnen de bebouwde kom zijn sociaal veilig en goed verlicht (zie beleidsplan Openbare Verlichting). De herkenbaarheid van de routes kan worden vergroot door bijzondere lichtarmaturen toe te passen of te kiezen voor een bepaald type bomen. Voor de overige (hoofd)fietsroutes kan de breedte en inrichting per locatie verschillend zijn, afhankelijk van het gebruik (utilitair of recreatief) en de omgeving (buitengebied of binnen de bebouwde kom). Van belang is wel dat de continuïteit van de routes geborgd is. Daar waar de fietser van de rijbaan gebruik maakt en fietsvoorzieningen ontbreken kan met bewegwijzering of inrichtingselementen de continuïteit van doorgaande routes worden aangeduid. Daarmee is het voor de fietser duidelijker welke route gevolgd moet worden om bij de bestemming te komen.
Bij fietsparkeervoorzieningen wordt in de toekomst rekening gehouden met verschillende types fietsen, zoals elektrische fietsen, brede fietsen en driewielers. Voor de plek op het fietspad of de weg voor snelle fietsers, zoals speedpedelecs, fatbikes en bromfietsen is landelijke regelgeving leidend. Binnen de bebouwde kom maken speedpedelecs en brommers gebruik van de rijbaan en niet van het fietspad.
Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 28
4.5
Openbaar Vervoer
4.5.1
Openbaar Vervoerstructuur 2040
Het openbaar vervoer vormt een belangrijke schakel in de bereikbaarheid van Winterswijk, zowel voor inwoners als voor bezoekers uit de regio en Duitsland. Als eindstation van de Arriva-lijnen Arnhem– Winterswijk en Zutphen–Winterswijk, én met de verbinding Münster–Borken–Winterswijk, is de gemeente goed aangesloten op het regionale en grensoverschrijdende OV-netwerk. Dankzij de centrale ligging zijn de meeste inwoners binnen 15 minuten fietsen op het station, waardoor het een natuurlijk en belangrijk overstappunt vormt. In het wensbeeld blijven het station en de buslijnen haar kwaliteit behouden, zodat het openbaar vervoer een aantrekkelijke en duurzame manier is van verplaatsen. Ambities voor verbetering liggen met name op de trajecten Winterswijk-Apeldoorn, Winterswijk-Enschede (buslijn 73) en de interregionale verbinding met Duitsland (onder andere Vreden-Ahaus, Oeding-Borken, Bocholt). De provincie bepaalt het OV-beleid in overleg met gemeenten en speelt een cruciale rol in de toekomstige OV-structuur van Winterswijk richting 2040. De gemeente wil samen met de provincie Gelderland en de buurgemeenten de mogelijkheden verkennen voor een beter regionaal openbaar vervoernetwerk. In figuur 4.7 is het wensbeeld van het OV-netwerk in Winterswijk weergeven.
Figuur 4.8: Openbaar vervoerstructuur 2040
Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 29
Onderdeel van het wensbeeld is het verkennen van de mogelijkheden van het optimaliseren van buslijn 73, zoals een snellere verbinding, de inzet van nachtbussen en een nieuwe bushalte bij kruispunt Vredenseweg – Singelweg. Hierdoor wordt de buslijn efficiënter en betrouwbaarder voor de gebruikers. De gebruikers zijn namelijk afhankelijk van de bus om op tijd de trein te nemen vanaf station Winterswijk (beleidskeuze 2). Vertragingen moeten voorkomen worden, zoals bij het ziekenhuis langs de N319. 4.5.2
Publieke mobiliteit
Samen met de regio wordt gewerkt aan de uitvoering van het regionale programma Publieke Mobiliteit Achterhoek. In dit programma wordt gewerkt aan een dekkend mobiliteitsaanbod voor iedereen, om zonder eigen vervoer van A naar B te kunnen reizen. Zodoende wordt een optimalisatieslag gemaakt in het samenspel tussen openbaar vervoer, haltetaxi RRReis, ZOOV en deelvervoer (onder de naam Gaon). Door deze aanpak houden we mobiliteit in de regio ook op lange termijn betaalbaar, aantrekkelijk en borgen we bereikbaarheid voor iedereen. Daarnaast blijft de gemeente werken aan marketing en communicatie van het vervoeraanbod en het motiveren en bewegen van de doelgroepen naar een veranderend reisgedrag. Reizen met ZOOV kan op 3 manieren: • • • 4.5.3
ZOOV Op Maat: voor sociaal-recreatieve uitstapjes ZOOV School: voor reizen van en naar school ZOOV Actief: voor reizen van en naar het werk Kwaliteitseisen inrichting openbaar vervoer en deelmobiliteit
Voor het openbaar vervoer werkt de gemeente nauw samen met de provincie Gelderland en de vervoerder (nu Arriva) om de kwaliteit te verbeteren. Daarbij wordt andere gekeken naar: • • • •
Aansluitend op het regionale programma Publieke Mobiliteit Achterhoek wordt gekeken naar de potentie van station Winterswijk West en Winterswijk als mobiliteitshub door er voorzieningen aan toe te voegen (deelmobiliteit, elektrische laadpalen, pakketdienst) en door herkenbare loop-en fietsroutes richting het station. Herkenbare en toegankelijke loop- en fietsroutes richting de stations en bushalten. Dat alle stations en bushalten voldoen aan minimale toegankelijkheidseisen (hoogteverschillen, verlichting, routegeleiding etc.) (beleidskeuze 10). De belangen van de bus bij herinrichting van wegen, zoals de inrichting, routering en locatie bushalten.
4.6
Auto
4.6.1
Autostructuur 2040
De auto blijft ook in de toekomst een belangrijke rol spelen in de bereikbaarheid van de gemeente Winterswijk. Door duidelijke keuzes te maken in de functies en inrichting van wegen wordt de bereikbaarheid gewaarborgd, met behoud of verbetering van leefbaarheid. Daarnaast blijven economische kerngebieden zoals de centra en werkgebieden bereikbaar met de auto. De bereikbaarheid, maar ook de leefbaarheid, worden sterk beïnvloed door de aanwezigheid van de N312, N318, N319 (vanuit Oeding- Duitsland) en Vredenseweg (verbinding Laarberg – Vreden). De doorstroming van deze wegen is cruciaal om sluipverkeer te voorkomen en een bereikbare gemeente te behouden. In het kader van de autobereikbaarheid zijn er verkenningen gedaan voor een aantal netwerkvarianten. In het bijlagenrapport zijn de resultaten van deze studies samengevat. Hieronder zijn een aantal belangrijke keuzes voor het toekomstige autonetwerk nader toegelicht: •
•
Geen randweg noord. In de motie “Een nieuwe weg inslaan” vastgesteld in april 2024 is vastgesteld dat bij de zoektocht en ontwikkeling van toekomstige plannen op het gebied van bedrijvigheid, woningbouw en toerisme onderzoek wordt uitgevoerd, in afstemming met de provincie, naar de koppelkansen ten behoeve van verbetering van het rondwegennet. In dit kader is onderzoek gedaan naar een randweg noord. Vanuit de resultaten van het verkeersmodel blijkt dat een noordelijke randweg niet veel verkeer aantrekt. Daarmee draagt het beperkt bij aan een verbetering van de leefbaarheid in de woongebieden in het noorden van Winterswijk. Gezien de grote impact van een randweg op het landschap en de relatief hoge kosten, is een noordelijke randweg niet opgenomen in het wensbeeld. Aandacht voor de bereikbaarheid van het ziekenhuis. Uit de modelstudies blijkt dat de bereikbaarheid van het ziekenhuis met de bus in de spitsuren onder druk staat. Het plaatsen van verkeerslichten op de Rondweg West – Beatrixpark zorgt voor een betere doorstroming voor de bus. Voorgesteld wordt deze maatregel mee te nemen als een van de oplossingsrichtingen voor de doorstroming van de Rondweg West (zie ook hieronder).
Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 30
•
30 km/uur, tenzij (bibeko). Het verlagen van de maximum snelheid naar 30 km/uur op een groot aantal hoofdwegen binnen de bebouwde kom laat een duidelijke afname van autoverkeer zien op deze wegen. Dat heeft positieve effecten op de leefbaarheid en verkeersveiligheid. Het verkeer rijdt hierdoor meer langs de randwegen van Winterswijk zoals de N319 en Bataafseweg. De toename van verkeer op beide wegen leidt hierdoor in de spitsuren tot wachtrijvorming bij de kruispunten. Deze punten vormen een belangrijk aandachtspunt bij de verdere uitwerking.
In figuur 4.9 is het wensbeeld voor de toekomstige autostructuur in de gemeente voor 2040 weergegeven. In het wensbeeld is zoveel mogelijk uitgegaan van de huidige infrastructuur en het verbeteren daarvan. Onderdeel van de verbetering is een trajectverkenning voor het verbeteren van de doorstroming, veiligheid en leefbaarheid op de N318,N319 en Groenloseweg. Een van de te onderzoeken varianten is een westelijke rondweg tussen de Rondweg Zuid en de Groenloseweg. Binnen deze verkenning wordt ook een afweging voor de maximum snelheden (80 of 50 km/uur) meegenomen. Bij de verkenning hanteren we de Winterswijkse mobiliteitsladder. Nieuwe infrastructuur zoals een rondweg komt alleen in beeld als andere oplossingen (zoals het optimaliseren van bestaande wegen of slim combineren van functies) onvoldoende effect opleveren. Bij de trajectverkenning is nauw overleg vereist met de provincie, als wegbeheerder, Prorail, Arriva en de direct belanghebbenden, waaronder bewoners, bedrijven en het ziekenhuis.
Figuur 4.9: Autostructuur 2040
Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 31
In dit wensbeeld zijn de volgende wijzigingen ten opzichte van de huidige situatie opgenomen: • • • •
• 4.6.2
Autoverkeer wordt gestimuleerd om gebruik te maken van de randwegen, om vanuit daar de bestemming in Winterswijk te bereiken. Veiliger door lagere maximum snelheid van 30 km/uur van autoverkeer waar veel ontmoeting is met de voetganger en fietser (beleidskeuze 6); het gaat hierin om de meeste hoofdwegen binnen de bebouwde kom. Een snelheidsverlaging op een deel van de Parallelweg en Europalaan. Een deel van deze wegen (met de aansluiting op de Misterweg richting het station) wordt 30 km/uur. Hierdoor wordt de route minder aantrekkelijk gemaakt als doorgaande route. Een centrum, waarin leefbaarheid en verblijfskwaliteit centraal staat. De auto blijft wel aanwezig, maar is te gast (beleidskeuze 9). Vanuit het oosten wordt autoverkeer gestimuleerd de route via de Bataafseweg en Laan van Hilbelink te nemen, onder andere door te verwijzen naar de parkeerplaats Laan van Hilbelink. Voor het autoverkeer blijft een goede centrumroute aanwezig, om de parkeervoorzieningen te bereiken. Er is bewust gekozen om geen doorgaande route door het centrum (ringstructuur) te houden. Om de westzijde van het centrum (Gasthuisstraat, Vrijheidsplein) te ontlasten van doorgaand autoverkeer. Er is voorlopig geen plan om zandwegen te verharden vanwege hun cultuurhistorische en toeristische waarde. Echter, bij verslechtering door meer verkeer kan verharding overwogen worden. Kwaliteitseisen inrichting auto
Als het gaat om de kwaliteitseisen van inrichting van het autonetwerk, zijn de volgende aspecten van belang: • •
•
Op termijn zijn er binnen de kom alleen nog 30 km/uur (tenzij niet anders mogelijk) gebiedsontsluitingswegen. Nu geldt op een deel van deze wegen nog 50 km/uur als maximum snelheid. Bij de herinrichting worden de principes vanuit Duurzaam Veilig gehanteerd. Deze zijn er op gericht om de snelheid af te dwingen door een logische inrichting te realiseren voor de weggebruiker. Functie, vormgeving en gebruik van de weg moeten met elkaar in evenwicht zijn. Tevens worden aanbevelingen vanuit de evaluatie Groenloseweg meegenomen. In bijlage 3 zijn de belangrijkste inrichtingskenmerken voor de wegen binnen de bebouwde kom opgenomen. Maatwerk blijft hierbij noodzakelijk. Een goede bereikbaarheid van de langparkeerplaatsen aan de rand van het centrum, zodat mensen die langere tijd willen verblijven in het centrum zoveel mogelijk parkeren aan de randen van het centrum (op loopafstand naar het centrum toe).
Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 32
4.7
Vrachtauto en landbouwverkeer
Winterswijk is een gemeente met zowel een levendig centrum als een groot buitengebied waar landbouw en logistiek (bevoorrading) een belangrijke rol spelen. Vracht-, landbouw- en bouwverkeer rijden zowel in het buitengebied als door de kern. Tot op heden leidt dit tot congestie op de rondwegen. Ook worden op de Corleseweg en Vredenseweg onveilige situaties met fietsverkeer en leefbaarheidsknelpunten ervaren. Specifieke maatregelen zijn daarom nodig, zoals het verbeteren van oversteeklocaties en het maken van afspraken met betrokkenen waar knelpunten spelen. Voor vrachtverkeer zet de gemeente in op duidelijke en logische routes richting bedrijventerreinen en het centrum, zodat doorgaand verkeer door woonwijken en het centrum wordt voorkomen. De wegen aan de rand van Winterswijk (de gebiedsontsluitingswegen 50, 60 en 80 km/uur) zijn het meest geschikt voor een veilige afwikkeling van het vrachtverkeer en vormen daarmee het voorkeursnetwerk. De bestemde locaties (bedrijventerreinen en winkelcentra) moeten natuurlijk wel goed bevoorraad blijven. Voor landbouwverkeer geldt dat het in Winterswijk een bekend vraagstuk is. Doordat veel landbouwbedrijven direct aan of nabij de kern liggen, moet haar landbouwverkeer door de gemeente rijden. Dit heeft gevolgen voor de leefbaarheid en verkeersveiligheid, maar vraagt ook om maatwerkoplossingen.
De gemeente kijkt hierbij naar het verbeteren van oversteeklocaties, zodat landbouwvoertuigen veiliger en sneller kunnen passeren, en naar het afstemmen van routes om onnodige druk op smalle straten en schoolomgevingen te voorkomen. Het streven is de afwikkeling van (land)bouwvoertuigen op doorgaande wegen of rondwegen buiten de bebouwde kom. Landbouwverkeer in drukke gebieden binnen de kern wordt zoveel mogelijk voorkomen. Hieronder zijn enkele belangrijke toekomstige keuzes voor belangrijke vracht- en landbouwroutes buiten de bebouwde kom toegelicht: • •
Onderzoek routes en knelpunten landbouwverkeer in samenwerking met Cumela en LTO. In de routes moet zoveel mogelijk worden voorkomen dat vrachtverkeer over onverharde, te smalle wegen, langs schoolroutes of door 30km zones rijdt. Bijvoorbeeld door te kijken naar een alternatief voor de landbouwroute Gelderscheweg via Meddo. Verbeteren van verkeersveiligheid en verlagen van de snelheid op de Corleseweg om de verkeersveiligheid te verbeteren. De uitvoering van verkeersplateaus dient in goede afstemming plaats te vinden om de hinder voor landbouwvoertuigen te beperken. De afweging voor een eventuele verlaging van de maximumsnelheid wordt meegenomen in de herinrichtingsplannen voor de weg. Als het gaat om de kwaliteitseisen voor de inrichting van wegen voor vrachtverkeer en (land)bouwvoertuigen, is het van belang dat bij de (her)inrichting van wegen rekening wordt gehouden met de specificaties van landbouwvoertuigen en vrachtverkeer. In bijlage 3 zijn de inrichtingskenmerken en aandachtspunten voor weginrichting weergegeven. Het landbouwverkeer is qua fysieke omvang de afgelopen jaren groter geworden. De wegen in het buitengebied zijn hier niet alle op ingericht en onderhoudstoestand van het groen kan ervoor zorgen dat er minder mogelijkheden zijn om elkaar via de bermen te passeren. Dit is echt belangrijk aandachtspunt in het buitengebied.
Bermen moeten van goede kwaliteit zijn en het groen goed teruggesnoeid op de wegen waar veel landbouwverkeer aanwezig is.
Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 33
5
Verkeerscirculatieplan centrum
5.1
Verkeersstructuur
Het centrum van Winterswijk wordt omsloten door de Singelweg, Zonnebrink - Dingstraat en Stationsstraat. Deze wegen vormen de centrumroute en belangrijkste ontsluiting van het centrum. Aan de westkant van het centrum ligt de woonwijk Winterswijk West, deze is met woonstraten/erftoegangswegen verbonden met het centrum. De wegen zijn hier smal en woningen staan dicht op de straat. Vanuit dit Mobiliteitsplan wordt gestreefd naar een centrum met een hoge verblijfskwaliteit. Van belang is dat de centrumroute goed functioneert en dat er geen/beperkt bezoekersverkeer komt in de omliggende woonwijken. In dit hoofdstuk is de verkeerscirculatie in het centrum nader uitgewerkt voor de fiets en auto. Voor het openbaar vervoer is met name de gunstige ligging van het station relevant. Tevens is nader ingegaan op het parkeren in en rond het centrum. In figuur 5.1 is de centrumkaart vanuit de (concept) Omgevingsvisie Kom Winterswijk weergegeven. In het kaartbeeld (paarse lijn) is de stedelijke as rondom het centrum aangegeven. Deze vormt de basis voor dit mobiliteitsplan en de belangrijkste aanrijdroutes voor autoverkeer richting de parkeervoorzieningen: de centrumroute. Op deze manier wordt de doorgaande autoroute minder dominant rondom het centrum, wat zorgt voor meer ruimte voor veilige en aantrekkelijke fiets- en looproutes vanaf de parkeervoorzieningen en het station richting het centrum.
Figuur 5.1: Visie op het centrum vanuit de (concept) Omgevingsvisie
Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 34
In dit Mobiliteitsplan is de verkeerscirculatie voor het centrum nader uitgewerkt op basis van de Omgevingsvisie en de doelen, zoals verwoord in hoofdstuk 3. In het kader van de autobereikbaarheid zijn er verkenningen gedaan voor een aantal netwerkvarianten in en rond het centrum. In het bijlagenrapport zijn de resultaten van deze studies samengevat. Hieronder zijn een aantal belangrijke keuzes voor het toekomstige autonetwerk nader toegelicht: •
•
•
•
Voor de Dingstraat wordt uitgegaan van de bestaande wegenstructuur. Dit betekent geen verlenging van de Dingstraat richting Parallelweg met een tunnel of gelijkvloerse spoorkruising. Het verkeerskundig oplossend vermogen van een verlengde Dingstraat is zeer beperkt in verhouding tot de impact en kosten van een tunnel onder het spoor of een nieuwe spoorkruising. Kruispunt hoek Weurden-Dingstraat. In het verkeerscirculatieplan is gekozen om vanaf de oostzijde de Laan van Hilbelink de belangrijkste aanrijdroute voor het autoverkeer te maken. De verwachting is dat daardoor het Weurden minder druk wordt. Op het kruispunt wordt gekeken hoe er een veiliger oversteek voor voetgangers kan worden gemaakt. Het plaatsen van verkeerslichten is daarbij een van de mogelijkheden. De westzijde van het centrum verblijfsvriendelijker maken. Vanuit mobiliteit is er geen directe aanleiding om het Vrijheidspark open te stellen voor autoverkeer. Echter verkeerscirculatie rondom het Vrijheidspark kan worden geoptimaliseerd. Verdere uitwerking van de autoroutes rondom het centrum en het Vrijheidspark wordt opgenomen in het verkeerscirculatieplan. De Markt. Vanuit mobiliteit is er op korte termijn geen aanleiding om de verkeerssituatie op de Markt te wijzigen. Verkeersremmende maatregelen zijn echter aan te bevelen. De auto is en blijft te gast.
In figuur 5.2 is het wensbeeld voor het verkeerscirculatieplan weergeven. Hierin zijn de belangrijkste aanrijdroutes voor fiets en auto gevisualiseerd. Het is van belang dat de verbindingen voor fiets en auto herkenbaar worden ingericht, zodat de bezoekers van het centrum op een natuurlijke manier richting fietsenstallingen en autoparkeerplaatsen worden geleid.
Figuur 5.2: Verkeerscirculatieplan centrum (visie richting 2040)
Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 35
In de visie op de verkeersstructuur van het centrum wordt meer aandacht gegeven aan de langzaam verkeersverbindingen die de centrumroute kruisen. In de huidige situatie is de auto dominant, maar door de keuze om de wegen in te gaan richten tot 30 km/uur gebiedsontsluitingsweg (zie paragraaf 4.6) ontstaat er ruimte voor een andere inrichting van de kruisingen met langzaam verkeer. Dit biedt tevens ruimte om meer groen toe te voegen op deze punten. In figuur 5.3 is een impressie van een mogelijke herinrichting van het kruispunt Misterweg-Stationsstraat volgens deze principes.
Figuur 4.6: Impressie mogelijke herinrichting langzaam verkeersoversteek/entree centrum (bron: eigen bewerking Sweco)
Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 36
Op de route langs het centrum zijn meerdere aanleidingen om tot herinrichting over te gaan. Het betreft onder meer de volgende punten: G. Misterweg-Stationsstraat, vormt een belangrijke entree voor het centrum: looproute station richting centrum en parkeervoorzieningen richting centrum. Tevens belangrijke aanrijdroute voor fiets. Het voorstel is om dit kruispunt meer als een ‘verblijfstraverse’ in te richten met de nadruk op het langzaam verkeer. Door de snelheid van het autoverkeer te verminderen en fietser en voetganger meer prioriteit te geven ontstaat een veiliger verkeerssituatie. Het geeft tevens de kans om de entree van het centrum herkenbaar te maken. H. Stationsstraat-Kleine Parallelweg: verruimen entree van het busstation, oversteeklocatie voor voetgangers richting Spoorstraat en het gemeentekantoor. Kansen in combinatie met herontwikkeling remise. I. Dingstraat-Weurden: belangrijke fiets- en voetgangersrelatie vanaf Weurden richting centrum. Blijft een aanloopstraat voor autoverkeer. Nieuwe parkeergarage wordt ontwikkeld op hoek Weurden-Dingstraat. Daarmee vormt het een belangrijk startpunt (bronpunt) voor voetgangers richting het Weurden en het centrum. Autoverkeer richting het centrum wordt zoveel mogelijk geleid via onder andere de Laan van Hilbelink.
Verwacht wordt dat het daardoor rustiger wordt op dit kruispunt en er meer ruimte ontstaat voor een veilige oversteek voor langzaam verkeer. Bij de nadere uitwerking moet worden gekeken hoe het kruispunt kan worden heringericht. J. Zonnebrink-Whemerbeek: mogelijkheid om de recreatieve fietsroute door te trekken richting het centrum in combinatie met herontwikkeling/herinrichting. K. Oversteek parkeervoorziening Laan van Hilbelink richting centrum. Een veilige oversteek is onderdeel van het opwaarderen van deze looproute (via de Batavier). L. Singelweg-Vredenseweg-Vredensestraat: hier komen meerdere fiets- en autoroutes bij elkaar. Tevens is er de wens om hier een halte voor het OV te maken. Naast de genoemde punten zijn er nog enkele locaties waar fietsers of voetgangers oversteken richting het centrum. Deze zijn veelal al veilig ingericht. In het kader van de herinrichting van de centrumroute tot 30 km/uur gebiedsontsluitingsweg kunnen nog verbeteringen worden aangebracht. Looproute station-centrum Vanuit het station zijn er in de huidige situatie meerdere looproutes richting het centrum. Een heldere looproute met bijbehorende kwaliteit ontbreekt echter. Het voorstel is om de route richting Misterweg aan te wijzen en te verkennen hoe de kwaliteit van de route kan worden verbeterd.
Van belang is dat er duidelijke en veilige oversteekplaatsen over de Stationsstraat komen, die aansluiten op de directe looproute. Om de herkenbaarheid van de route te vergroten kan gedacht worden aan groeninrichting (bepaald type bomen) met ondersteunende bewegwijzering. Bij het laatste kan ook gedacht worden aan bepaalde kunstuitingen (bijvoorbeeld Mondriaanroute) om de herkenbaarheid te vergroten. De route moet een rode loper vormen richting het centrum. Fietsroutes centrum De fietsroutes richting het centrum sluiten aan op de historische radialen. Qua inrichting moeten deze routes zichtbaar ruimte bieden voor de fietser. Dat kan door de routes in te richten met brede fietsstroken op de wegen waar de wegen ook een functie houden voor het autoverkeer (Groenloseweg, Vredenseweg). Op de Weurden, Verlengde Ratumsestraat, de Waliënsestraat en de Ravenhorsterweg kan qua herinrichting bijvoorbeeld worden gekozen voor een fietsstraat of een meer erfachtige inrichting. Dit moet nader worden uitgewerkt in samenspraak met groen en ruimtelijke ordening, waarbij ook het historisch perspectief moet worden meegenomen. Centrumroute De centrumroute rondom het centrum vormt de verbinding tussen de parkeerplaatsen. Vanuit de aanrijdroutes worden bezoekers langs de lang-parkeerlocaties geleid, zodat het gebruik hiervan wordt gestimuleerd.
Zowel de lang- als kortparkeerplaatsen worden via een nieuw parkeerverwijssysteem bewegwijzerd. Ook de Haitsma Mulierweg wordt meegenomen in de centrumroutering richting het parkeerterrein bij theater de Storm. Op de centrumroute geldt een maximum snelheid van 30 km/uur en is ingericht met comfortabele en veilige fietsvoorzieningen (fietspad of brede fietsstroken). Om de herkenbaarheid van de route te vergroten kan gedacht worden aan bijzondere lichtarmaturen en groeninrichting (bepaald type bomen). De inrichting van de Laan van Hilbelink, vraagt nadere uitwerking. Op dit moment kent deze route deels fietsvoorzieningen en deels zijn er geen. Gezien het belang van de autoroute, fietsroute en omdat het onderdeel is van de busroute zijn fietsvoorzieningen wenselijk. Daarbij kan gedacht worden aan brede fietsstroken of er kan gezocht worden naar een fietsroute die parallel loopt aan de weg, bijvoorbeeld als onderdeel van de route langs de Whemerbeek. Dit vraagt een nadere uitwerking.
Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 37
5.2
Stallen en parkeren in het centrum
Fietsenstallingen Voor fietsers worden in het centrum de fietsenstallingen uitgebreid. De stallingen liggen nabij de aanrijdroutes voor de fiets. In figuur 5.2 zijn zoeklocaties voor de fietsenstallingen weergegeven. De ambitie is om op enkele plekken in het centrum een bewaakte stalling te realiseren, waar ook elektrische fietsen veilig gestald kunnen worden. Belangrijke criteria voor de locatie van fietsenstallingen zijn: • • • • • • •
Goed bereikbaar, gelegen aan of nabij fietsroute richting centrum. Op korte loopafstand van belangrijke publieke voorzieningen. Voor de acceptabele loopafstanden per voorziening is de richtlijn toegankelijkheid leidend (CROW, 2025). Voldoende ruimte (gangpaden van minimaal 1,8m breed en 0,65m hart-op-hart tussen fietsen). Sociaal veilig met goede verlichting. Een degelijke aanbindmogelijkheid (voor diefstalpreventie). Een veilige, overdekte plek (vooral bij langere stallingsduur). Comfortabel en ruimtelijk goed inpasbaar, dus geen grote hoogteverschillen.
Voldoende parkeervoorzieningen voor aangepaste rijwielen zoals fietsen met een krat, bakfietsen, scooters en aangepaste rijwielen (bedoeld voor mensen met een toegankelijkheidsvraag). Parkeerregulering In het centrum wordt voor bezoekers een duidelijk onderscheid gemaakt in werknemers, bewoners en bezoekers met een lange verblijftijd en bezoekers voor kort winkelbezoek. De eerste groep parkeert zoveel mogelijk aan de rand van het centrum (lang parkeren), zodat er in het centrum meer ruimte overblijft voor winkelbezoekers (kort parkeren). Bezoekers die parkeren op de langparkeerplaatsen kunnen vervolgens via aantrekkelijke looproutes het centrum bereiken. Om dit te effectueren blijven de kortparkeerplaatsen onderdeel van de blauwe zone (tot 2 uur parkeren). Om de parkeerregulering in het centrum te verbeteren, zorgt de gemeente voor duidelijke informatie en bewegwijzering naar de beschikbare parkeerplaatsen. Ook moet strenger gecontroleerd worden op het naleven van de regels. Op termijn wordt voorgesteld om binnen de centrumroute de beschikbare parkeerruimte te vinden voor bezoekers met een kortere verblijfsduur, specifieke doelgroepen (zie hieronder) en bewoners. Voor werknemers en bezoekers met een langere parkeerduur zijn de langparkeerplaatsen beschikbaar.
Dit eindbeeld moet gefaseerd worden ingevoerd, waarbij eerst de parkeervoorzieningen voor langparkeren in combinatie met goede looproutes naar het centrum op orde moeten komen. Daarna kan de blauwe zone fasegewijs worden uitgebreid. In het centrum dient voldoende ruimte te worden gecreëerd voor specifieke doelgroepen, zoals minder validen (zie ook paragraaf 3.4.3). Dit vraagt om passende parkeeroplossingen, die gesitueerd moeten worden op korte loopafstand van publieke voorzieningen en het winkelhart (denk aan nabij het gemeentehuis, de Markt en op de grotere kort-parkeervoorzieningen in het centrum. De gemeente volgt hier bij de richtlijnen van CROW voor het aantal en de plaatsing van gehandicaptenparkeerplaatsen (CROW-publicatie 337 ‘Richtlijn toegankelijkheid Parkeerbeleid voor mensen met een fysieke beperking’). Parkeernormen & parkeerfonds In de omgevingsvisie is ruimte opgenomen om bij nieuwe bouwprojecten in het centrum de mogelijkheid te bieden af te wijken van standaardnormen. Onderdeel van de uitwerking van dit Mobiliteitsplan is een actualisatie van de parkeernota, waarin per mobiliteitszone wordt aangegeven hoe om te gaan met de parkeernormen.
Qua principes wordt uitgegaan van een bandbreedte voor de parkeernorm (minimum en maximum), waarbij de initiatiefnemer een onderbouwing geeft welke maatregelen getroffen worden om tot een eventuele afwijking van de parkeer norm te komen. De gemeente toetst dit vervolgens aan de (geactualiseerde) parkeernota. Daarbij blijft er een mogelijkheid om voor ruimtelijke ontwikkelingen, waar realisatie van eigen parkeerplaatsen niet mogelijk is of niet proportioneel om een bijdrage te storten het parkeerfonds. Ook hier dient een onderbouwing te komen vanuit de initiatiefnemer, zo nodig ondersteund met een parkeerdrukmeting in de directe omgeving. De opbrengsten vanuit het parkeerfonds moeten vervolgens worden aangewend om de parkeer- of stallingsvoorzieningen in het centrum te verbeteren of uit te breiden. De parkeernormen en parkeerregulering in het centrum wordt nader uitgewerkt in een op te stellen parkeernota. Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 38
6
Mobiliteitsagenda
Wat is er nodig om het wensbeeld in de komende jaren te realiseren? Dat staat op hoofdlijnen in het uitvoeringsprogramma op hoofdlijnen, ook wel de Mobiliteitsagenda genoemd. De genoemde projecten vloeien voort uit de programmadoelen en uit de vergelijking van de verkeersstructuren voor 2040 met de huidige situatie.
6.1
Prioriteiten mobiliteitsagenda
De termijn waarop aan een project uitvoering wordt gegeven wordt bepaald op basis van verschillende factoren. Er wordt waar mogelijk aangesloten bij (ruimtelijke) projecten of reeds geplande werkzaamheden. Daarnaast is gekeken naar het laaghangend fruit, waarmee maatregelen worden bedoeld die een bijdrage leveren aan de doelen, op korte termijn kunnen worden uitgevoerd en relatief lage kosten met zich meebrengen. Er zijn enkele projecten die uitsluitend gerealiseerd kunnen worden met aanvullend budget van de gemeente of vanuit subsidies.
Bij het prioriteren is gekeken naar mate waarin de projecten bijdragen aan de genoemde programmadoelen: Verbeteren multimodale bereikbaarheid
Bewuste keuzes kunnen maken
Verbindingen maken
Gezond leven en bewegen
Veiligheid
Toegankelijke (publieke) voorzieningen
Er is onderscheidgemaakt in de volgende termijnen:
KT
korte termijn (2026-2030)
MT
Middellange termijn (2030-2035)
LT
Lange termijn (na 2035)
6.1.1
Inwoners en belanghebbenden worden nauw betrokken bij de opgaven en projecten die voortkomen vanuit dit Mobiliteitsplan. Zij hebben een meedenkende rol, maar worden ook uitgedaagd om zelf met initiatieven te komen.
Lopende projecten
Projecten waarvoor het budget beschikbaar is. Maatregelen en activiteiten
Opmerking
Aanleg beweeglinten in woonwijken
Waar mogelijk gebruik maken van bestaande budgetten, zoals BOSS.
Bijdrage doel
De wijkaanpak Winterswijk-Oost met de herinrichting van Hakkelerkamp
Herinrichting Vredenseweg 30 km/u
Termijn
KT KT
Groot onderhoud
Parkeerverwijssysteem centrum Herontwikkeling parkeerterrein en parkeergarage op de hoek Weurden – Dingstraat
Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 39
KT KT KT
6.2.1
Onderzoek en advies projecten
Dit zijn projecten waar nog een nadere uitwerking voor nodig is, voordat eventuele maatregelen kunnen worden getroffen. Maatregelen en activiteiten
Opmerking
Uitwerking verkeerscirculatie rondom het Vrijheidspark
Incl. uitvoering modelberekeningen
Actualiseren parkeernota centrum
O.a. parkeernormen wonen in het centrum
Trajectverkenning N319 inclusief doorstroming openbaar vervoer, fietsroute westzijde en verbeteren looproute station Winterswijk-West - ziekenhuis
In samenwerking Provincie Gelderland en Arriva
Verkenning fietsparkeervoorzieningen centrum
Locatieverkenning
Onderzoek routes en knelpunten landbouwverkeer
i.s.m. Cumela en LTO
Bijdrage doel
Termijn
KT KT KT KT MT
Het verkennen van de mogelijkheden van het optimaliseren van buslijn 73. Waaronder onderzoek naar een nieuwe bushalte lijn 73 bij kruispunt Vredenseweg – Singelweg
i.s.m. Arriva. Mogelijk in combinatie met herinrichting centrumroute.
Verbeteren verkeersveiligheid rondom schoolomgevingen (schoolzones).
Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 40
KT KT
6.1.3
Infrastructuur projecten
In figuur 6.1 is een overzicht weergegeven van projecten en maatregelen die naar voren komen vanuit de toekomstige netwerken in relatie tot de huidige situatie.
Figuur 6.1: overzicht van de infrastructurele projecten
Maatregelen en activiteiten
Opmerking
Opwaarderen sterroutes en verbeteren verkeersveiligheid (dwarsprofiel, oversteekplaatsen en verlichting) A. Chrysantstraat – Misterweg, fietsverbinding herkenbaar in te richten bijvoorbeeld door een herinrichting tot fietsstraat B. Vredenseweg, (zie ook lopende projecten). C. Kottenseweg, fietsstroken D. Groenloseweg, beperkte aanpassingen E. N318-Dennendijk, (onderdeel trajectverkenning)
in samenspraak met belanghebbenden, ruimtelijke ordening en groen
Bijdrage doel
Termijn
KT: A, B, D MT: C, E
F.
Uitwerking recreatieve voetgangers- en fietsroute langs de Whemerbeek richting het centrum in samenspraak met de omgeving
KT
G.
Herkenbare looproutes van station naar centrum, inclusief oversteeklocaties Stationsstraat.
KT
H.
Herinrichting Stationsstraat-Spoorstraat. In combinatie met verruimen busstation en voetgangersoversteek.
MT
I.
Verbeteren verkeersveiligheid en oversteek bij Dingstraat – Weurden.
J.
Zonnebrink – aanlanding Whemerbeek (groen-blauwe structuur)
K.
Aantrekkelijkheid looproutes langparkeren – centrum vergroten
L.
Vredenseweg – Singelweg. Oversteek langzaam verkeer inclusief mogelijk nieuwe bushalte.
MT
M.
Herinrichting Europalaan: eerste deel verlengen tweerichtingenfietspad, vervolgens snelheidsverlaging naar 30 km/uur en verbeteren fietsoversteekplaatsen.
KT
N.
Herinrichting centrumroute 30 km/uur inclusief fietsvoorzieningen en verbeteren oversteek bij kruispunten Misterstraat, Zonnebrink, Verlengde Ratumsestraat, Waliënsestraat.
MT
O.
Herinrichting Laan van Hilbelink (30 km/uur). Meenemen afweging veilige fietsvoorziening op de Laan van Hilbelink of het realiseren van een alternatieve fiets en voetgangersroute langs de Whemerbeek
Inclusief entree parkeerterrein
KT MT
in samenspraak met Ruimtelijke ordening en groen
KT
MT
P.
Herinrichting Hortensialaan-Acacialaan (30 km/uur)
Q.
Herinrichting Kottenseweg en Wooldseweg, binnen de bebouwde kom (30 km/uur)
R.
Herinrichting Waliënsestraat (30 km/uur)
S.
Herinrichting Ravenshorsterweg - Schimmelpennicklaan (30 km/uur)
MT
T.
Snelheidsremmende maatregelen Corleseweg (lintbebouwing, 60 km/ uur)
KT
U.
Meddo alternatief landbouwroute Gelderscheweg
MT
Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 41
KT MT MT
7
Kosten en baten
7.1
Kosten
7.1.1
Investeringskosten
In deze fase zijn geen kostenramingen per project opgesteld. Wel is op basis van eenheidsprijzen een eerste indicatie van de kosten voor de infrastructuurprojecten (paragraaf 6.1.3) gemaakt. Op basis van de aangegeven maatregelen en projecten zijn de kosten per termijn als volgt ingeschat. Maatregel
Kosten (euro)
• Inrichting sterfietsroutes (A tot en met E)
3-4 miljoen
• Verbetering loop- en fietsroutes (F, G, K)
0,8-1 mln
• Centrumroute 30 km/uur en oversteeklocaties (H, I, J, L, N)
1,7-2,2 mln
• Herinrichting van 50 naar 30 km/uur overige wegen (M, O tot en met S.
3,5-4 mln
• Verkeersveiligheid en leefbaarheid buitengebied
0,2-0,3 mln
• Totaal
9,2-11,5 mln
Opmerking Vredenseweg (B) is deels onder te brengen in lopend project Inclusief het Weurden, Stationsstraat, Zonnebrink, Singelweg
De genoemde bedragen betreffen de investeringskosten, er is nog geen rekening gehouden met verwervingskosten. Bij de nadere uitwerking van de projecten worden de kosten meer in detail geraamd. Tevens zijn de beheerkosten per project nog niet geraamd. Voor de projecten die voor de korte termijn zijn aangegeven, bedragen de investeringskosten tussen de 2,2 en 2,7 miljoen euro. Verwacht wordt dat een substantieel deel daarvan via subsidies (provinciaal, verkeersveiligheid) kan worden gedekt. 7.1.2 Uitvoering van het plan De gemeente Winterswijk zet zich in voor de uitvoering van het mobiliteitsplan. Daarbij gaat het dus om een stapsgewijze aanpak van de uitvoering. Het is de bedoeling dat de richtlijnen vanuit het Mobiliteitsplan worden gehanteerd bij het ontwerpen van nieuwe situaties. Ook bij reconstructies en onderhoud van bestaande situaties geldt het als uitgangspunt. Het is van belang dat er voortvarend invulling wordt gegeven aan de mobiliteitsopgaven in Winterswijk. Wordt een meerjaren uitvoeringsplan opgesteld, waarin de projecten en maatregelen inclusief kosten en dekking nader worden uitgewerkt. Daarbij wordt ook gekeken welke subsidies en regiodeals aangesproken kunnen worden werk kan worden gemaakt. Het uitvoeringsplan wordt meegenomen in de behandeling in de gemeenteraad van de meerjarenbegroting.
Op die manier kan de Raad een integrale afweging maken van de investeringen. Ook zijn er projecten die niet vragen om grote infrastructurele investeringen. Mobiliteitsoplossingen die goed aansluiten bij de rol van de overheid: het bij elkaar brengen van partijen om gezamenlijk te komen tot nieuwe initiatieven en het faciliteren van die initiatieven.
Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 42
7.2
Verwachte effecten leefbaarheid, verkeersveiligheid en bereikbaarheid
De effecten van zowel de beleidsmaatregelen als de infrastructurele maatregelen zijn niet allen gekwantificeerd. In dit hoofdstuk is beschreven wat de te verwachte effecten zijn. 7.2.1
Modelberekening maatregelen Mobiliteitsplan
Met behulp van het verkeersmodel is een doorrekening gemaakt voor de toekomstige situatie inclusief een aantal belangrijke maatregelen uit het Mobiliteitsplan. Door de vergelijking tussen de modelvarianten zonder en met maatregelen wordt een goed beeld verkregen van de te verwachten verschuivingen van verkeersstromen. In de modelvariant Mobiliteitsplan is van het volgende uitgegaan: • •
Planjaar 2030 gemiddelde werkdag avondspits (dit is het basisjaar van het verkeersmodel). De ruimtelijke ontwikkelingen Arrisveld en De Rikker zijn volledig meegenomen. Het bedrijventerrein wordt ontsloten via het Beatrixpark. Verlagen maximum snelheid voor een deel van de hoofdwegen naar 30 km/uur (zie figuur 4.9). Parkeerverwijssysteem: vooral vanuit Duitsland het verkeer geleiden via route Bataafseweg – Laan van Hilbelink (minder via Kottenseweg-Weurden). Vrijheidspark afgesloten voor autoverkeer en Markt open voor autoverkeer (conform huidige situatie).
• • •
Zoals aangegeven is uitgegaan van 2030 voor de modelberekeningen, omdat deze beschikbaar is. De planhorizon van het mobiliteitsplan is 2040. Wel is uitgegaan van volledige ontwikkeling van de Rikker en Arrisveld, waarbij het niet de verwachting is dat deze in 2030 al volledig ontwikkeld zijn. Er is in het model geen rekening gehouden met het stimuleren van lopen, fietsen en het gebruik van openbaar vervoer, waar op wordt ingezet. Hierdoor komende intensiteiten van het autoverkeer naar verwachting eerder richting 2035-2040, waarmee het robuust genoeg is om conclusies te kunnen trekken. In tabel 7.1 (volgende pagina) is voor de modelvarianten referentie en Mobiliteitsplan voor de meest relevante wegvakken de intensiteit, uitgedrukt in motorvoertuigen per uur, weergegeven. De nummering van de wegvakken correspondeert met de cijfers in figuur 7.2. Met behulp van een indexcijfer is in de tabel het verschil in intensiteit benoemd. In figuur 7.1 zijn de wegvakken met de belangrijkste verschillen per modelvariant weergegeven. Intensiteitsverschil:
Variant_mobiliteitsplan2030 t.o.v. Ref2030
Toename Afname Variant_mobiliteitsplan2030 Ref2030
0 (3.8%)
0
0
(3.8%)
(3.8%)
0 (2.9%)
N
0 (2.9%) 0 (3.8%)
0 (-1.9%)
Schaal: 0 (-3.5%)
1 km
0 (-1.9%)
0
(-3.5%)
-1 (-3.7%) 0 (-2.2%)
-1
(-3.7%)
0 (-2.2%)
0
(-1.4%)
-1
Gemaakt op: 02/12/2025 -- 16:16
-1 (-1.9%)
-4 (-6.4%)
(-4.4%)
1 (13.2%)
1 (13.2%)
1 (13.2%)
1 (13.2%)
-4
(-4.3%)
-1 (-2.0%)
1 (13.2%) 1 (13.2%)
1 (13.2%)
1 (13.2%)
0 (18.5%) -1 (-3.7%)
1 (13.2%)
-4
1 (14.3%)
(-4.5%) 2 (48.2%)
-5
1 (13.2%)
(-5.3%)
0 (14.7%)
1 (14.3%)
-1 (-8.5%)
0 (2.0%)
1
-4 -5 (-5.3%)
(42.9%)
-1
(42.9%)
1 (15.3%)
(-5.0%)
1 (15.3%)
1
(-8.5%) (-5.3%)
1
-5
(-5.0%)
(42.9%)
-4
0 (11.1%)
4 (16.3%)
4 (16.4%)
-1
1 (18.5%)
(-16.1%)
2
0 (11.2%)
(8.3%)
2 (10.9%)
-4 -4 (-4.2%)
(-4.4%)
) -1
1 (8.1%)
(-16.1%
(18.5%)
0 (100.0%)
0 (-100.0%)
1 (10.0%) 1 (17.3%)
1 (10.0%)
-1 (-16.1%)
1 (17.3%)
2
0 (100.0%)
-4 (-4.2%)
1 (9.9%) 1 (17.3%)
-5 (-4.7%)
-4 (-4.4%)
(6.0%)
0 (100.0%) 0 (-100.0%)
1 (9.9%) 1 (17.3%)
2 (8.0%)
1 (6.0%)
1
0 (8.4%)
)
(6.0%)
0 (100.0% 0 (-100.0%)
1
2
(10.0%) (17.3%) 1
0 (-100.0%)
1
-4 (-4.4%)
(8.1%) 1 (10.0%) 1 (17.3%)
2
(8.1%)
0 (1.7%) 2 (9.9%)
1 (9.9%)
1 (11.6%)
-5 (-4.6%)
(-5.0%)
0 (100.0%) 0 (-100.0%)
-4
1 (9.9%) 1 (11.5%)
0 (0.4%) 0 (-0.8%)
1 (23.8%)
) 0
)
(100.0% (-100.0% 0
Figuur 7.1: Vergelijking van de situatie 2030 zonder en met maatregelen mobiliteitsplan -5
(-4.6%)
(-4.4%)
1 (9.9%)
-4
1 (11.5%)
)
0
)
(100.0% (-100.0% 0
-4 (-4.2%)
-4 (-5.0%)
0 (0.4%) 0 (-0.8%)
0 (100.0%)
1 (9.9%)
1 (11.5%)
-5 (-4.6%)
-4 (-5.0%) 0 (100.0%)
1 (3.0%) 1 (3.4%)
(0.4%) (-0.8%) 0 0 (100.0%)
1 (10.0%)
1 (11.5%)
0
-1 (-4.9%)
0 (4.3%)
0 (4.3%)
(-4.2%)
0 (2.5%)
-4
(-5.0%)
0 (2.5%)
-4
1
(2.9%) (3.4%) 1 0 (100.0%)
-6 -4 (-3.5%)
-1 (-4.9%)
(4.3%) (2.5%) 0
(-5.3%)
0
0 (4.3%) 0 (2.5%)
-5 -4
(-4.9%)
(-3.5%)
1
(2.5%) (2.8%) 1 0
-5 (-4.9%)
0 (100.0%)
(6.5%) (4.5%) 0
-4 (-3.5%)
-5 -4 (-3.5%)
(-4.9%)
0 (4.3%) 0 (2.5%)
0 (100.0%)
0 (6.5%)
0 (4.6%)
0 (-0.8%)
(100.0%)
(-3.8%)
(2.6%) (2.9%) 1
0
-5
(-4.9%)
1 (1.2%)
-5 1
Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 43 0
-5 -4 (-3.4%)
(-4.9%)
0
(-4.9%)
(100.0%
)
0 (6.4%)
0 (4.6%)
0 (6.4%) 0 (4.5%)
0 (6.4%)
0 (6.4%)
0 (4.5%)
0 (4.6%)
0 (100.0%)
0 (6.4%)
0 (4.6%)
0 (6.4%)
0 (4.6%)
0 (100.0%) 0 (100.0%)
-5 (-3.8%)
0 (6.4%)
0 (100.0%) 0 (100.0%)
0 (4.6%)
1 (4.9%) 0 (4.3%) 1 (4.2%)
1 (2.8%)
0 (100.0%) 0 (100.0%)
1 (4.2%)
2 (1.5%)
1 (4.2%) 1 (4.2%) 1 (4.2%)
1 (4.2%)
-5
1 (4.2%)
(-4.5%)
-5 (-3.8%)
1 (4.9%) (4.3%) 0
1 (1.2%)
3 (42.0%)
1 (4.2%)
2 (36.7%)
1 (4.2%)
1 (4.9%) (4.3%) 0
0 (5.3%) 0 (100.0% (100.0% ) )
0 (5.3%)
0
0 (5.3%)
0 2 (1.6%)
0 (4.3%)
2 (36.7%) 3 (42.0%)
-4 (-2.7%)
(-11.3%)
-5 (-3.5%)
-1
1 (1.2%)
1 (4.2%) 1 (2.8%)
1 (4.0%) 1 (2.8%)
1 (4.9%)
0 (4.3%)
-5
0 (2.5%)
(100.0%
)
0 (6.5%) 0 (4.5%)
1 (2.6%) 1 (2.9%)
2 (36.4%) -4
-5
3 (42.3
(5.3%)
Intensiteiten avondspits (mvt/uur)
Toe- of afname
2030 Referentie
2030 Mobiliteitsplan
Index referentie = 100
Nr
Naam wegvak
1
Rondweg West (N319): Groenloseweg-Europalaan
1280
1390
109
2
Rondweg West (N319): Europalaan-Rondweg Zuid
1410
1440
102
3
Rondweg Zuid (N319): thv Technopark
1190
1250
105
4
Rondweg Zuid (N319): Wooldseweg-Bataafseweg
850
950
112
5
Jaspersweg
540
540
100
6
Groenloseweg
950
870
92
7
Singelweg
1200
1100
92
8
Vredensestraat
970
730
75
9
Zonnebrink
960
830
86
10
Dingstraat
650
510
78
11
Stationsstraat
700
580
83
12
Misterweg
800
800
100
13
Europalaan
810
780
96
14
Schimmelpennincklaan
390
430
110
15
Haitsma Mulierweg
220
250
114
16
Gasthuisstraat
240
190
79
17
Parallelweg
480
510
106
18
Vredenseweg
530
450
85
19
Verlengde Ratumsestraat
40
60
150
20
Laan van Hilbelink
400
360
90
21
Bataafseweg: Vredenseweg-Steengroeveweg
330
390
118
22
Bataafseweg: Steengroeveweg-Kottenseweg
600
660
110
23
Jachthuisweg
120
120
100
24
Wooldseweg
310
270
87
25
Kottenseweg
210
190
90
26
N318 richting Aalten
1560
1560
100
27
Groenloseweg (N319): Jaspersweg-Beatrixpark
1320
1330
101
28
Groenloseweg (N319): richting Groenlo
1520
1520
100
29
Beatrixpark
380
380
100
30
Vredenseweg: richting Vreden
340
350
103
31
N319 richting Oeding
670
670
100
32
Waliënsestraat
450
390
87
33
Corleseweg
410
410
100
Tabel 7.1: Overzicht intensiteiten (mvt/uur) voor referentie 2030 en 2030 mobiliteitsplan
Figuur 7.2 Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 44
Uit de modelberekeningen blijkt dat het invoeren van een lagere maximum snelheid op de Vredenseweg, centrumroute en deel van de Europalaan ertoe leidt dat er meer autoverkeer op de Bataafseweg, N318 en N319 gaat rijden. Dit sluit aan bij de visie om het autoverkeer meer via de randwegen te geleiden. Vanuit de evaluatie Groenloseweg blijkt ook een verschil in de voor- en nameting zichtbaar. De intensiteit van het autoverkeer is na herinrichting met circa 20% afgenomen. De toename van verkeer op de randwegen (met name N318 en N319) vraagt om nader onderzoek naar oplossingen voor doorstromings- en veiligheidsknelpunten. Dit wordt meegenomen in het project trajectverkenning N318-N319. Op de wegen binnen de kom mag op basis van de lagere intensiteit een verbetering van verkeersveiligheid en leefbaarheid worden verwacht. Naast de lagere intensiteit heeft een lagere snelheid namelijk een groot effect op de kans op minder ernstige ongevallen. De impact van een botsing is veel kleiner bij 30 km/u. De overlevingskans van een voetganger bij een aanrijding is 95% bij 30 km/u, vergeleken met 85% bij 50 km/u. Bij een aanrijding met 50 km/u loopt een voetganger bovendien 6 keer meer risico om te overlijden dan bij 30 km/u. Naast de veiligheidseffecten zorgt 30 km/u ook voor een stillere en prettigere leefomgeving met minder geluidsoverlast en minder CO2-uitstoot.
Mobiliteitsplan Winterswijk - Definitieve versie 16 december | Pag. 45
Aanrijtijden nood- en hulpdiensten Een verlaging van de maximum snelheid heeft consequenties voor de aanrijtijden van nood- en hulpdiensten. Noord- en hulpdiensten mogen in geval van een noodsituatie harder rijden dan de maximum toegestane snelheid. In de analyse is aangegeven in welke gebieden er een verschil optreedt in aanrijtijd vanuit de brandweerkazerne, uitgaande van de wijzigingen in de voorgestelde wegenstructuur zoals beschreven in paragraaf 4.6.1 (het invoeren van maximum snelheid 30 km/uur op onder andere de Groenloseweg, Vredenseweg, centrumroute en deel Europalaan.). Uit deze analyse blijkt dat er aan de westzijde geen verschil is in aanrijtijd. Binnen de kom van Winterswijk is het verschil in aanrijtijd beperkt. Ten oosten van Ratum is zichtbaar dat bij een aanrijtijd van 8 minuten het bereik minder groot is. Daarbij moet worden aangegeven dat in de analyse is uitgegaan van een verlaging van 50 naar 30 km/uur op de aangegeven wegen. Ook uit de evaluatie van de Groenloseweg blijkt dat het verschil in rijsnelheid in de praktijk minder groot is voor en na herinrichting. Uit die evaluatie bleek een verlaging van circa 8 km/uur. Daarmee is naar verwachting het verschil in aanrijtijd ook minder groot dan in het kaartbeeld is aangegeven. In overleg met de nood- en hulpdiensten wordt bij herinrichting gekeken om de negatieve effecten zo beperkt mogelijk te laten zijn.
Opgemerkt dient te worden dat de aanrijtijden van de vrijwilligers naar de brandweerkazerne niet zijn meegenomen. Deze wonen verspreid binnen de gemeente en voor een aantal kan de rijtijd iets langer worden. In bijlage 4 is vanuit de hulpdiensten een bijdrage aangeleverd, waarin nader wordt ingegaan op de aandachtspunten en belangenafweging voor de hulpdiensten.