CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2023 Gemeente Winterswijk

Raadsvergadering 27 juni 2024, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Jaarstukken 2023 gemeente Winterswijk33.018 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Elk jaar wordt er geëvalueerd wat de stand van zaken is, waarbij er op dit moment veel projecten van de opstartfase richting de uitvoering gaan. Doelstellingen We starten gemeentelijke zwerfafvalactiviteiten op en maken een grondstoffenbeleidsplan Activiteiten Actualisatie grondstoffenbeleidsplan Het grondstoffenbeleidsplan was verouderd en is in 2022 geëvalueerd. In 2023 is het Huishoudelijk Grondstoffenbeleidsplan geactualiseerd. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De afspraak was om in 2023 een geactualiseerd Huishoudelijk Grondstoffenbeleidsplan op te leveren dat voldoet aan de huidige wettelijke maatstaven. Daarin worden de gemeentelijke ambities en doelen op het gebied van afvalbeheer en grondstoffeninzameling geformuleerd. Er is geen geactualiseerd grondstoffenbeleidsplan aan de raad voorgelegd. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Diverse factoren hebben de voortgang van het beleidsplan vertraagd. De ambitie om het beleidsplan in 2023 vast te stellen, is daarmee niet behaald. Faciliteren en samenwerken tijdens landelijke opschoondag en World Clean Up Day Samen tegen zwerfafval. We roepen onze inwoners, scholen en zwerfafval vrijwilligers op om in actie te komen tijdens de Landelijke Opschoondag in maart en 55

World Cleanup Day in september. Op deze manier proberen we mensen te motiveren en ze bewust te laten worden van het belang van het op de juiste manier weggooien van afval. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In het kader van de Landelijke Opschoondag (zaterdag 18 maart 2023) hebben we onze inwoners opgeroepen om het zwerfafval op een georganiseerd moment op te ruimen. Ongeveer dertig vrijwilligers hebben gehoor gegeven aan deze oproep en zijn, voorzien van opruimmateriaal, zwerfafval te lijf gegaan. Daarnaast hebben ook verenigingen uit meerdere buurtschappen vanuit de Stichting Waardevol Cultuurlandschap (WCL) een georganiseerde opruimactie gehouden. Hierbij werden ze gemotiveerd door een in het voorzicht gestelde vergoeding, ten gunste van de verenigingskas. In september is de World Cleanup Day georganiseerd in Winterswijk. In totaal hebben we daarvoor 142 aanmeldingen ontvangen. De deelnemers waren medewerkers van de bedrijven Kingspan Insulation en Colubris Cleantech, alsmede twee groepen basisschoolkinderen van De Kolibrie en De Esch. Vanuit de inwoners hebben we een klein groepje mensen kunnen enthousiasmeren die op zaterdag 16 september 2023, vanaf het Centrum Duurzaam Winterswijk, in het winkelcentrum zwerfafval hebben opgeruimd. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De activiteiten zijn volgens planning in 2023 uitgevoerd en afgerond.

Doelstellingen We voeren noodzakelijke projecten uit op het gebied van milieu Activiteiten Project sanering wegverkeerslawaai Door de autonome groei van het wegverkeer ervaren bewoners langs drukke wegen geluidsoverlast van het verkeer. In het verleden zijn daarom 177 woningen aangemeld bij het Rijk voor geluidssanering. De gemeente voert de sanering van het wegverkeerslawaai uit. De eerste stap is het opstellen van een programma. De sanering wordt voorbereid en uitgevoerd met subsidie van de rijksoverheid. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Er is geen definitief besluit genomen over de snelheid op de Groenloseweg. Aan het Bureau Sanering Verkeerslawaai (BSV) is toestemming gevraagd om het saneringsprogramma op te splitsen. Het voorstel is om een separaat programma op te stellen voor de Groenloseweg en de Vredenseweg, zodra een besluit is genomen over de maatregelen. BSV voert de subsidieregeling namens het ministerie uit. Verlaging van de toegestane snelheid is een bronmaatregel bij sanering van het wegverkeerslawaai. Als niet voor deze bronmaatregel wordt gekozen, worden gevelmaatregelen in het programma opgenomen . 56

Tijd (indicator) Tijd (toelichting) In Winterswijk was een saneringsprogramma opgesteld voor 177 aangemelde woningen. In dat conceptprogramma is destijds uitgegaan van gevelmaatregelen. Na het besluit van de raad om bij wegen binnen de bebouwde kom uit te gaan van '30 km per uur, tenzij', is het saneringsprogramma aangepast. Bij verlaging van de snelheid is namelijk sprake van een bronmaatregel en niet van maatregelen aan de gevel. In juni hebben wij de opmerkingen van BSV ontvangen. Omdat de besluitvorming rondom de inrichting van de Groenloseweg niet is afgerond, is vertraging ontstaan. Daarom is nu voorgesteld aan BSV om voor de Groenloseweg en Vredenseweg een apart programma op te stellen. Sanering stortplaats WAL De deklaag van de voormalige stortplaats WAL - de stortplaats tussen de Driemarkweg en de Vreehorstweg, ter hoogte van de Vreehorstweg 43- is te dun en voldoet niet aan de wettelijke eisen. Daarom hebben we een saneringsplan opgesteld. De sanering wordt gefaseerd in 2024 en 2027 uitgevoerd vanwege de beschermde dieren op de WAL. Naast de deklaag wordt ook de Japanse duizendknoop aangepakt, de waterafvoer verbeterd en de WAL heringericht. In 2023 is samen met de provincie het saneringsplan verder uitgewerkt. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Er zijn afspraken gemaakt met de provincie over de uitvoering.

De provincie gaat de regie voeren over de sanering. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Voor de uitvoering van de sanering is in het kader van de Wet natuurbescherming een vergunning nodig. De ontheffing is inmiddels verleend. De provincie werkt, samen met een derde partij, aan een bestek. Indicatoren  Handhaven en zo mogelijk verhogen van het scheidingspercentage: Het scheidingspercentage is het deel van het huishoudelijke afval dat door inwoners gescheiden wordt aangeboden. In 2023 ligt het scheidingspercentage in Winterswijk op 88%. Daarmee scoort het gelijk aan 2022, maar nog steeds ruim boven het landelijk gemiddelde van 69%. 

Verhogen zuiverheid fracties Plastic, Metalen en Drankkartons (PMD) en Groente-, Fruit- en Tuinafval (GFT): PMD: in 2023 werd 1.531 ton/kg ingezameld, waarvan 75 ton/kg werd afgekeurd. GFT: in 2023 werd 5.305 ton/kg ingezameld, waarvan 61 ton/kg werd afgekeurd. 57

Hoewel deze cijfers nog niet officieel bevestigd zijn, houden wij rekening met een kleine procentuele stijging van afkeur van beide fracties. Verder dient een kanttekening geplaatst te worden bij deze cijfers. Verwerkingsbedrijven keuren de hele vracht. Wordt afwijkend afval geconstateerd, dan leidt dit mogelijk tot afkeur van de hele vracht. 

Reduceren hoeveelheid restafval: De hoeveelheid restafval bevat vaak nog waardevolle grondstoffen zoals GFT en PMD. Deze grondstoffen hebben een hogere potentie voor hergebruik. De hoeveelheid restafval (kg) per inwoner is sinds de invoering van het nieuwe inzamelsysteem (diftar) in 2016 gedaald van 174 kg/inwoner in 2015 naar 52 kg/inwoner in 2023. Daarmee wordt de dalende trend voortgezet.

Terugdringen van het aantal nulaanbieders: Nulaanbieders zijn huishoudens die in een jaar tijd geen enkele keer restafval aanbieden en dus niet het variabele tarief betalen. Sinds de invoering van diftar in 2016 is het aantal nulaanbieders in Winterswijk fors gestegen. Dit leidt doorgaans tot restafval en vervuiling in andere fracties en kan diverse oorzaken hebben. Ten opzichte van 2021 en 2022 blijft het percentage nulaanbieders redelijk stabiel, maar met 20% onverminderd hoog.

De maatregelen en acties zoals benoemd in de uitvoeringsagenda van de klimaatstrategie worden in de komende jaren tot en met 2027 uitgevoerd: Een aantal maatregelen zijn nog in de ontwerp- of onderzoeksfase. Daardoor zijn wij genoodzaakt om enkele maatregelen van 2023 naar 2024 over te hevelen. Uiteindelijk moet alles voor 2027 uitgevoerd zijn. Het opstarten van projecten in de openbare ruimte vergt tijd vanwege de afstemming met belanghebbenden. Jaarlijks wordt de voortgang gemonitord. Projecten in de omgeving van het Gerrit Komrij College en de Wooldstraat stonden gepland voor 2023, maar zijn in het eerste kwartaal van 2024 alsnog in uitvoering gegaan. Wat is het resultaat? Winterswijk blijft inzetten op het verbeteren van afvalscheiding en het terugdringen van vervuiling en verstoring in de inzameling. Daarmee komt de transitie van afval naar grondstof weer een stap dichterbij, wordt afkeur door vervuiling voorkomen en blijven onnodige verwerkingskosten ons bespaard. Klimaatadaptatie blijft een urgent thema voor Winterswijk. We ondervinden steeds vaker hinder van de gevolgen van extreme buien, een stijgende temperatuur, maar ook langdurige periodes van droogte. Met andere woorden: we krijgen steeds vaker te maken met wateroverlast en hittestress. De gemeente Winterswijk probeert de buitenruimte hier zo goed mogelijk op aan te passen, oftewel klimaatadaptief te maken.

3.3 Duurzaamheid en milieu Inleiding Wordt verder uitgewerkt in de opgave Duurzaamheid.

3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen Ambitie We willen dat Winterswijk een aantrekkelijke plaats is om te wonen, te werken en te recreëren. Het buitengebied is een belangrijke parel van Winterswijk en verdient een 58

aanpak waarbij we de handen in een slaan. In de buurtschappen streven we naar behoud van leefbaarheid. In het centrum komen wonen en culturele functies samen waar ontmoeten, ontdekken en ontplooiing voorop staan. Nieuwe ontwikkelingen krijgen ruimte, met behoud van kwaliteit van de leefomgeving. Relevante documenten:  Woonvisie gemeente Winterswijk 2020–2025.  Volkshuisvestelijk Afwegingskader Woningbouw Winterswijk 2019–2025.  Beoordelingskader wonen met zorg 2020 t/m 2023.  Structuurvisie kom Winterswijk 2010-2020.  Groenstructuurplan Winterswijk.  Omgevingsvisie buitengebied.  Beleidsvisie landschap en biodiversiteit.  Centrumvisie 2021. Doelstellingen We bereiden de organisatie voor op de nieuwe wetten in de fysieke leefomgeving Activiteiten We werken volgens de Omgevingswet De Omgevingswet treedt naar verwachting op 1 januari 2023 in werking. De Eerste Kamer moet daar nog wel een definitief besluit over nemen. Tot de inwerkingtreding moet er nog heel veel gebeuren. Er is tijd nodig om het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) opgeleverd, ingeregeld en stabiel te krijgen. Dat geldt zowel voor het landelijke deel van de landelijke voorziening, maar ook voor softwareleveranciers die hun software moeten aanpassen. We bereiden de organisatie voor om te kunnen werken volgens de wet.

Zowel op juridisch en technisch gebied als op het gebied van dienstverlening, houding en gedrag. We bieden burgers ondersteuning in het proces van participatie door een duidelijke handreiking te doen. Met partners maken we afspraken over de samenwerking. Samen met private partijen draaien we een pilot, om het beleid en de werkprocessen voor de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving aan te passen. Dit proces loopt zeker door in 2024, helemaal als de invoeringsdatum opnieuw wordt verschoven. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De Eerste Kamer heeft op 14 maart 2023 ingestemd met de inwerkingtreding van de Omgevingswet, met ingang van 1 januari 2024. Zoals bekend is de inwerkingtreding al meerdere keren uitgesteld. Nu is er duidelijkheid. Daarom is het belangrijk om ervoor te zorgen dat we er op 1 januari 2024 klaar voor zijn. Afgelopen jaar zijn de nodige zaken al opgepakt. Er is een participatiekader vastgesteld door de gemeenteraad. De legesverordening is zo goed als klaar. Ook wordt er gewerkt aan een Omgevingsvisie bebouwde kom en is er gestart met loket LEEF. Daarnaast hebben sommige collega's vorig jaar geoefend met de software. Voor de komende tijd is het belangrijk om zoveel mogelijk te voldoen aan de minimale acties van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Dit gaan we doen met behulp van werkgroepen.

Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan een 59

werkgroep die aan de slag gaat met het in kaart brengen van het werkproces voor de buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Daarnaast moet er dit jaar waar nodig een start worden gemaakt met het verder opleiden van onze collega's. Voor een succesvolle inwerkingtreding zijn we naast onze eigen inspanningen ook afhankelijk van wat door het Rijk wordt opgeleverd. Hiervoor zijn door de VNG randvoorwaarden opgesteld. Aan deze randvoorwaarden voldoet het Rijk vooralsnog niet. Aanvragen lopen bijvoorbeeld vanaf 1 januari via het DSO en dit functioneert nog niet naar behoren. Dit maakt dat er zorgen zijn omtrent een succesvolle inwerkingtreding per 1 januari 2024. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. In 2023 zijn we aan de slag gegaan met de minimale actie van de VNG. Op dit moment zijn deze voor het overgrote deel ingevuld. We moeten nu als organisatie ervaring op gaan doen met de praktijk. Er wordt op dit moment gebouwd aan de Omgevingsvisie en binnenkort gaan we een planning maken voor een nieuw Omgevingsplan. We werken volgens de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Onderdeel van de Omgevingswet is de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). De Wkb treedt gelijktijdig met de Omgevingswet in werking. De Wkb regelt dat private kwaliteitsborgers voortaan bouwtechnische regels toetsen en controleren.

Dit wijzigt het proces van de bouwvergunning toets. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We hebben een impactanalyse opgesteld rondom de Wkb. Hieruit kwamen conclusies naar voren, die concreet zijn vertaald in een uitvoeringsagenda. Zodat we vóór de datum van de inwerkingtreding klaar zijn voor de Wkb. Na de inwerkingtreding van de Wkb/Omgevingswet in 2024, zijn aanpassingen en doorontwikkelingen nodig op dit gebied. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Begin 2023 is bekend geworden dat de Omgevingswet en daarmee de Wkb op 1 januari 2024 in werking treedt. Eind 2023 is bekend geworden dat de Wkb niet in werking treedt voor 'verbouwingen'. Waar nodig zijn de benodigde acties (voor nieuwbouw) uit de impactanalyse echter ingevoerd. Ook na de invoeringsdatum blijven acties en doorontwikkelingen nodig.

60

Doelstellingen We maken plannen en voeren deze uit voor specifieke vraagstukken, zoals de aanpak van de gebieden Molenveld, WOOOW en de Steengroeve Activiteiten Afdekken kleiput In 2023 gaan we verder met de uitvoering van de gebiedsvisie Molenveld en het afdekken van de kleiput, als gevolg van het stopzetten van de 'verondieping'. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In 2023 is de klankbordgroep kleiput opnieuw bij elkaar gekomen, omdat het eerder gekozen scenario 2 niet wenselijk was. Op dit moment wordt gewerkt aan de uitgangspunten voor een nieuw scenario. Deze uitgangspunten worden met de klankbordgroep besproken, voordat een derde partij de opdracht krijgt om een nieuw scenario op te stellen. Nadat een besluit is genomen over het nieuwe scenario, wordt een inrichtingsplan door Royal HaskoningDHV opgesteld. De gebiedsontwikkeling van het Molenveld is afhankelijk van het vaststellen van de begroting door de raad. De raad heeft in november 2023 besloten om het resterende budget voor de gebiedsontwikkeling te schrappen. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Door het besluit van de raad om het budget voor de gebiedsontwikkeling van het Molenveld te schrappen, wordt op dit moment niet meer gewerkt aan de deelprojecten voor deze gebiedsontwikkeling. De gesprekken met de klankbordgroep over een nieuw scenario voor de kleiput zijn in 2023 nog niet afgerond.

Nadat deze gesprekken zijn afgerond, kan dit scenario door een derde partij worden doorgerekend. De verwachting is dat hierover in het tweede kwartaal van 2024 een definitief besluit wordt genomen, zodat verder kan worden gegaan met het inrichtingsplan. Vanwege de flora en fauna mogen zeer waarschijnlijk maar in een beperkt tijdvak werkzaamheden plaatsvinden in en rondom de kleiput. Dit kan een impact hebben op de totale duur van de nog uit te voeren werkzaamheden. Flexwonen Veel Winterswijkers zijn op zoek naar geschikte en betaalbare woonruimte. Ook moet Winterswijk extra statushouders huisvesten. De instroom neemt toe, dus het aantal statushouders neemt ook toe. Daarnaast weten we niet hoelang de Oekraïense ontheemden blijven. Daarom ontwikkelt Winterswijk in 2023, samen met De Woonplaats en marktpartijen een of meerdere flexwoonprojecten. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) 61

In het kader van de prestatieafspraken 2024 met De Woonplaats, is flexwonen een gespreksonderwerp. We zitten daarbij nog in de verkennende fase. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) We zijn op dit moment met De Woonplaats in gesprek over flexwonen. Wat nog een grote impact kan hebben op de planning, is de mogelijkheid voor aansluiting op nutsvoorzieningen. Gebiedsontwikkeling Gaudium Gemeente Winterswijk is eigenaar van het pand van Gaudium. Daarnaast is het aangrenzende pand de Hazewind opgekocht door een ontwikkelaar. Door de huidige ontwikkelingen vraagt deze omgeving om een visie. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Met de ontwikkelaar van de Hazewind zijn in 2023 gesprekken gevoerd over de transformatie van het pand. Intern is gewerkt aan een ontwikkelingsperspectief. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Helaas is het nog niet gelukt om het ontwikkelperspectief tot een definitief stuk op te stellen. Gebiedsontwikkeling Steengroeve We werken aan een gebiedsontwikkeling rondom de Steengroeve. Onderdeel hiervan is de ontwikkeling van het museaal concept Terra Temporalis. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In 2023 is het plan nader uitgewerkt en zijn er diverse overleggen geweest met zowel de stichting als externe betrokkenen. Het ontwerpplan is eind 2023 ter inzage gelegd. De thema’s ecologie en financiële haalbaarheid blijven de aandacht houden.

Het budget dat was gereserveerd voor de kosten van de stichting is inmiddels op. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Het ontwerpbestemmingsplan is eind 2023 ter inzage gelegd. Herontwikkeling vrijkomende schoollocaties We werken volgens het plan 'Nieuwe scholen, nieuwe kansen' aan de invulling van vrijkomende schoollocaties als gevolg van de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Gemeente Winterswijk 2021-2037 (IHP). 62

Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Het doel van dit project was om een concrete invulling te vinden en te realiseren voor de schoollocaties waar het onderwijs verdwijnt. Het belangrijkste uitgangspunt daarbij was dat de kwaliteit van de betreffende wijk of buurt op peil blijft of wordt verbeterd. Het borgen van die kwaliteit vraagt om maatwerk per schoollocatie. In 2023 is besloten om dit geen project meer te laten zijn. We gaan per locatie separaat aan de slag en zijn begonnen met voorbereidende werkzaamheden. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Het project 'Nieuwe scholen, nieuwe kansen' bestond uit meerdere kleinere projecten en zou parallel worden opgestart zodra uitvoering wordt gegeven aan fase 1 van het IHP. We gaan nu per locatie separaat aan de slag. Kwaliteitsimpuls van de Markt Het versterken van de Markt, als aangename, centrale ontmoetingsplek waar bezoekers graag verblijven, vraagt om een goed samenspel van de functies die hier thuishoren. Daarvoor maken we effectief gebruik van de beschikbare ruimte en inrichting. In het vierde kwartaal van 2021 zijn we gestart met de ontwerpsessies voor de herinrichting van de Markt. Aan deze ontwerpsessie namen inwoners, belangenorganisaties en externe partijen deel. We bieden een concreet ontwerp aan.

Daar waar nog geen zekerheden zijn of werkzaamheden buiten de begrotingsperiode kunnen vallen, zijn ze niet meegenomen in de begroting. Voor het centrum werken we een concreet plan uit. We zetten het budget van € 450.000 in voor voorbereidende werkzaamheden en deels voor de realisatie. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Voor het maken van een ontwerp heeft de gemeenteraad in februari 2023 kaders vastgesteld die richting geven aan de verdere invulling van het plein. Deze set kaders is in uitgebreide afstemming met betrokken partijen (ondernemers, omwonenden, bezoekers, gemeenteraad et cetera) tot stand gekomen. In de begroting is besloten om het plan in zijn geheel niet door te laten gaan. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Voordat er verder gewerkt kon worden aan een ontwerp, moesten in opdracht van de raad eerst een mobiliteitsplan en parkeervisie voor het centrum worden opgesteld. Pas daarna kon een aantal scenario's in schetsontwerpen worden uitgewerkt, waarbij de aanwezigheid van verkeer varieert. Dit wordt niet gedaan vanwege de vastgestelde begroting 2024-2027. Omgevingsvisie bebouwde kom Winterswijk De Omgevingswet schrijft voor dat iedere gemeente op 1 januari 2027 een omgevingsvisie moet hebben vastgesteld. We werken op dit moment aan een 63

omgevingsvisie voor de bebouwde kom van Winterswijk. De omgevingsvisie gaat over het dagelijks leven. Hoe we werken, wonen, studeren en recreëren. Bij het opstellen van de omgevingsvisie bebouwde kom houden we rekening met actuele visies, zoals bijvoorbeeld de centrumvisie, groenvisie en woonvisie. De omgevingsvisie voor het buitengebied is in 2019 al vastgesteld en wordt in 2024 op een aantal onderdelen aangevuld. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In 2023 zijn de ontwikkeling van Winterswijk en de daaruit volgende opgaven in beeld gebracht. Al deze onderdelen zijn samengebracht in het Verhaal van Winterswijk (fase 1). Het Verhaal van Winterswijk dient als basisdocument voor de verdere uitwerking van de omgevingsvisie in fase 2. De verwachting is dat we de eerste fase van de omgevingsvisie begin 2024 af kunnen ronden en kunnen laten vaststellen door de raad. Daarna wordt gestart met fase 2. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. De omgevingsvisie moet volgens de wet op 1 januari 2027 gereed zijn. In 2023 zijn er inhoudelijke stappen gezet om te komen tot een eerste basisdocument; in 2024 werken we verder aan de uitwerking van de omgevingsvisie. Er is voldoende tijd om de wettelijke termijn van 1 januari 2027 te halen.

Realiseren van een dienstencentrum in Gaxel, samen met Stadt Vreden Om het grensoverschrijdend werken en ondernemen tussen Nederland en Duitsland te bevorderen, wordt er op de grens een dienstencentrum gerealiseerd. De gemeenten Winterswijk en Vreden zijn gezamenlijk de initiatiefnemers voor deze planontwikkeling. De geselecteerde ontwikkelaar werkt het plan voor het dienstencentrum op dit moment uit, onder de toetsende en begeleidende rol van de gemeenten. Essentieel aspect in de uitwerking is een haalbare exploitatie. Als de omgevingsvergunning aan beide zijden van de grens wordt verleend, vindt de grondverkoop aan de ontwikkelaar plaats. Via de grondverkoop worden de gemeentelijke kosten verhaald. De huidige tijd maakt een haalbare exploitatie lastig. De ontwikkelaar blijft wel positief over het project. Tijd heeft naar verwachting een positief effect op de ontwikkeling. Daarom is afgesproken de planning op te schuiven en de ontwikkelingen in prijs en uitvoeringsaanbod in 2023 af te wachten. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De geselecteerde ontwikkelaar heeft in 2023 gewerkt aan de uitwerking van de plannen. Essentieel aspect in deze uitwerking is een haalbare exploitatie. Samen met Stadt Vreden beoordelen en toetsen we vervolgens die uitwerking. Bij een positieve beoordeling wordt een omgevingsvergunning aangevraagd.

Als de omgevingsvergunning aan beide zijden van de grens wordt verleend, dan wordt de 64

grond verkocht aan de ontwikkelaar. Helaas bleek het voor de ontwikkelaar lastiger dan gedacht om een haalbare exploitatie voor het plan uit te werken. Partijen blijven positief over het initiatief en de ontwikkeling van een gezamenlijk dienstencentrum op de grens. In het nieuwe jaar worden opnieuw de mogelijkheden en de planning bekeken. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Door verschillende ontwikkelingen duurt het uitwerken van de plannen door de ontwikkelaar langer. Eind 2023 lag er nog geen uitgewerkt plan dat door beide gemeenten getoetst kon worden. In het nieuwe jaar spreken alle partijen over de nieuwe planning en verwachtingen. Revitalisering Dennenoord Revitalisering van het gebied Dennenoord is uitgevoerd. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Uitgangspunt voor de uitvoering van de revitalisering is dat het nog aanwezige bedrijf gevestigd blijft op de huidige locatie. De voorbereidingen voor de uitvoering zijn begonnen en worden zorgvuldig afgestemd met de verschillende disciplines. Er is gewerkt aan een inrichtingsplan voor de natuur. Hierbij is gekeken naar de aanwezige flora en fauna en cultuurhistorie. Daarnaast is een ontwerpbestemmingsplan ter inzage gelegd en is een deel van de Hanekampweg aan de openbaarheid onttrokken. Ook is een uitvoeringsplan opgesteld voor de revitalisering met sanering en is een aannemer voor de uitvoering gevonden.

Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Het streven was alle procedures en werkzaamheden eind 2023 af te ronden. Dit is niet gelukt. Er was meer onderzoek en afstemming noodzakelijk dan verwacht. De huidige planning is erop gericht om in 2024 alles uit te voeren. Ribeslocatie Gemeente Winterswijk is eigenaar van een perceel aan de Ribeslaan, de locatie waar een basisschool was gesitueerd. Er is een plan dat herontwikkeling en woningbouw mogelijk maakt. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In 2023 zijn participatiebijeenkomsten met omwonenden en belanghebbenden georganiseerd. Op basis van de verzamelde resultaten en interne adviezen, wordt het woningbouwplan verder voorbereid. Tijd (indicator) 65

Tijd (toelichting) Het bleek lastiger dan gedacht om alle aspecten op een goede manier uit te werken. Daardoor is het niet gelukt om het college in 2023 een besluit te laten nemen over het vervolgproces en de afronding van de participatie. Uitvoering project WoooW - gebiedsontwikkeling Weurden WoooW staat voor Winterswijk ontmoet, ontdekt en ontplooit. Het WoooW-projectgebied ligt aan één van de aanloopstraten (Weurden)- in het centrum van Winterswijk, waar winkelleegstand en verpaupering dreigde. Daarom heeft de gemeente de afgelopen jaren een aantal woon- winkelpanden aangekocht om het gebied op te knappen en nieuwe impulsen te geven. Eén van die impulsen is een nieuw cultuurgebouw, waarin het centrum voor cultuureducatie Boogie Woogie, de Bibliotheek Oost-Achterhoek en de Winterswijkse Uitdaging (WUh) gaan samenwerken. Tijdens meerdaagse charettes in de zomer van 2021 konden Winterswijkers meepraten over WoooW. Hieruit kwam duidelijk naar voren dat er veel draagvlak is voor dit plan dat gaat over wonen, werken aan huis, winkelen, cultuur en genieten op een historische plek met een jonge vibe. Ook ondernemers in de buurt zijn bereid mee te doen aan de planontwikkeling. WoooW is een ambitieus plan, want de bouwstart is gepland in 2024. In 2022 wordt de uitwerking van het plan afgerond, zodat de gemeenteraad in februari 2023 een beslissing kan nemen over het project.

Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De raad heeft in juni 2023 gekozen voor een toekomst waarin vier locaties (her)ontwikkeld worden: - winkelruimte met daarboven woningen op de plek van de door de gemeente aangekochte panden aan het Weurden. - een nieuw cultuurgebouw aan de Spoorstraat op de plek van de huidige parkeerplaats. - woningen in, of in de plaats van, het huidige gebouw Boogie Woogie. - een supermarkt, woningen met eigen parkeervoorzieningen, plus een gebouwde parkeervoorziening voor centrum parkeren op het kavel Weurden-DingstraatWeverstraat. De ontwikkeling van winkels met bovenwoningen op het Weurden wordt als eerste opgepakt. Na het besluit zijn daarvoor de eerste acties ondernomen. Aan de andere drie ontwikkelingen wordt vooral gewerkt door overleg met eigenaren en cultuurorganisaties. Doel is om in de zomer van 2024 een gezamenlijke aanvraag Impulsaanpak Winkelgebieden in te dienen. Na het besluit over die aanvraag eind 2024, volgt in 2025 een voorstel voor de verdere planontwikkeling en de financiën. Dit wordt naar verwachting in het voorjaar van 2025 aan de raad voorgelegd. Tijd (indicator) Tijd (toelichting)

66

Voor de zomer van 2024 wordt een besluit genomen over het indienen van de aanvraag Impulsaanpak Winkelgebieden. Het indienen kan in de zomer van 2024, waarna het besluit van het Rijk eind 2024 plaatsvindt. Het raadsbesluit over de richting en financiën vindt dan in het voorjaar van 2025 plaats. Een en ander is nog afhankelijk van het investeringsprogramma ruimtelijke projecten, waarover in de begroting is besloten en dat nu wordt uitgewerkt. Woningbouw Narcisstraat Het participatietraject met omwonenden en belanghebbenden wordt opgestart met als doel hen te betrekken bij het ontwikkelen van het gebied Narcisstraat als woningbouwlocatie volgens de huidige structuurvisie. We gaan in overleg met andere grondbezitters in het gebied om te onderzoeken of er bereidheid is om samen op te trekken in de ontwikkeling van het gebied tot woningbouwlocatie. Met De Woonplaats overleggen we over het ontwikkelen van sociale huurwoningen op de door de gemeente ingebrachte grondposities in het gebied. In samenwerking met de gemeente, De Woonplaats en andere ontwikkelende partijen, wordt zo spoedig mogelijk een concreet woningbouwplan voor het gebied Narcisstraat ter goedkeuring voorgelegd aan de gemeenteraad. Hiervoor wordt in de jaren 2022, 2023 en 2024 € 50.000 per jaar beschikbaar gesteld.

Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In 2023 heeft de gemeenteraad het woningbouwplan aan de Narcisstraat goedgekeurd. De gemeentelijke grond is onder voorbehoud verkocht aan de ontwikkelaar. Het bestemmingsplan is in 2023 in procedure gebracht. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De ontwikkelaar heeft de stukken voor het bestemmingsplan dit jaar aangeleverd en wij hebben ze eind 2023 in procedure gebracht. Doelstellingen We realiseren een toekomstperspectief in het buitengebied Activiteiten Uitvoeren Beleidsvisie Landschap en Biodiversiteit We geven uitvoering aan de Beleidsvisie Landschap en Biodiversiteit. We richten ons onder meer op de basiskwaliteit, de gebiedsgerichte aanpak van erfsoorten, de regeling landschap en biodiversiteit particulieren, het opleveren van de biodiversiteitskaart, natuur- en milieueducatie op scholen, communicatie en cursussen. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In 2023 hebben we uitvoering gegeven aan het ecologisch bermbeheer voor alle bermen in het buitengebied. Door de vastgestelde bezuinigingen wordt hier voor 2024 geen vervolg aan gegeven. Het onderzoek Basiskwaliteit natuur en landschap is afgerond met een gebiedsbijeenkomst in mei/juni 2023. De Gebiedsgerichte 67

aanpak erfsoorten is eveneens afgerond en ingediend bij de provincie. Daarnaast hebben we de natuur- en milieueducatie (NME) voor alle basisscholen voor 2023-2025 voortgezet. Ook hebben we uitvoering gegeven aan burgerinitiatieven ter bevordering van de biodiversiteit. De moties Verdwenen landschapselementen en Bos van de toekomst zijn afgerond. Met de uitvoering van de cursus Groen Erfgoed hebben we met belangstellenden informatie en kennis gedeeld over dit onderwerp. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De activiteiten zijn volgens planning uitgevoerd.

Uitvoeren project LEADER LEADER is een Europees fonds voor plattelandsontwikkeling dat valt onder het Gemeenschappelijk Landbouw beleid (GLB). Europa financiert 50%, de nationale overheid (lees gemeenten) financieren ook 50%. In de periode 2016-2022 is de Achterhoek door de provincie Gelderland aangewezen als LEADER-gebied. Er zijn bijna zeventig projecten in de Achterhoek gerealiseerd; totale financiering hiervoor bedroeg € 5,6 miljoen. De Regio Achterhoek heeft het initiatief genomen om voor de periode 2023-2027 weer de LEADER-status te krijgen voor de Achterhoek. De provincie Gelderland moet hierin nog een keuze maken. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Gedeputeerde Staten hebben het LEADER-programma 2023-2027 van de Regio Achterhoek goedgekeurd. Van de gevraagde EU-bijdrage van € 1,5 miljoen is ruim € 1 miljoen toegekend. De aanvankelijk gevraagde cofinanciering door de gemeenten van € 187.500, kan daardoor worden bijgesteld naar € 128.524. Aan het algemeen bestuur wordt voorgesteld de gemeenten te verzoeken het oorspronkelijke bedrag van € 187.500 beschikbaar te houden, omdat het EU-budget voor de Achterhoek mogelijk wordt aangevuld als gevolg van overhevelingen uit andere regio's. In de gemeentebegroting voor 2024 is € 37.500 opgenomen. Wanneer dit bedrag voor vijf jaar wordt gecontinueerd, betekent dit € 187.500 (5x € 37.500).

Jaarlijks kan dit opnieuw worden overwogen bij de begrotingsbehandeling. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De nieuwe Lokale Ontwikkelingsstrategie (LOS) voor de periode 2023–2027 is gereed. De openstelling is begin 2024. Uitvoeren project toekomstbestendige erven In 2021 is gestart met de uitvoering van het project Toekomstgerichte erven Achterhoek. De uitvoering loopt door tot begin 2023. Dit project is gericht op het 68

voeren van gesprekken met erf eigenaren, om ze te ondersteunen bij het realiseren van een toekomstbestendig erf. De uitvoering van dit programma ligt bij het Regionaal programmabureau Werken aan toekomstgerichte erven Achterhoek (WATEA). Dit programmabureau betalen we deels uit de Regio Deal. Voor eventuele vervolgtrajecten, na het eerste (gratis) gesprek, hebben we 750 vouchers ingekocht. Het totale bedrag voor de vouchers bedraagt € 200.000. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Na ruim drie jaar blijken er minder erfeigenaren gebruik te maken van de gesprekken dan verwacht. Daar komt bij dat in het kader van de Gebiedsaanpak Vitaal Platteland Winterswijk begin 2023 ruim 180 erfgesprekken zijn gehouden bij agrarische ondernemers. Ook konden erfeigenaren binnen de Gebiedsaanpak erfgesprekken aanvragen. De verwachting is dat de vraag naar extra erfgesprekken via het Regio Deal-project in Winterswijk beperkt is. Tegelijkertijd zien we dat er behoefte bestaat aan goede voorbeelden en ervaringen om erven toekomstbestendig te maken. Er is een voorstel gedaan aan de Thematafel circulaire economie en energietransitie, die heeft aangegeven dat het ontwikkelen en presenteren van kansrijke concepten wezenlijk bij kan dragen aan de doelstelling van de Regio Deal WATEA.

Zij geven de ruimte om een deel van het gemeentelijke budget voor de Regio Deal in te zetten voor het verzamelen, presenteren en uitdragen van kansrijke concepten voor toekomstbestendige erven in Winterswijk en de Achterhoek. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Het project is gestart in 2020. Door corona is het project voor een periode gestopt en later weer opgestart. Het project eindigt rond juli 2024. De afspraak is dat eind 2024 verslaglegging wordt gedaan aan het Rijk. We voeren het programma Vitaal Platteland uit door middel van een gebiedsgerichte aanpak Het buitengebied van Winterswijk heeft te maken met uitersten. Denk bijvoorbeeld aan de extreme droogte, de aanwezigheid van vier Natura 2000-gebieden (stikstof), de waardevolle beken en de vele boeren die noodgedwongen moeten stoppen. In samenwerking met Stichting Waardevol Cultuurlandschap (WCL) en Ondernemerskring Winterswijk (OWIN) is er een programma Vitaal Platteland opgesteld. Dit programma richt zich op het behoud van waardevolle natuur en cultuur, en op het bieden van (economisch) toekomstperspectief voor wonen, werken en recreëren in het buitengebied. De provincie Gelderland heeft het gemeentelijke programma overgenomen door het opstellen van een provinciaal programma Vitaal Platteland, Nationaal Landschap Winterswijk.

Hierin werken WCL, de provincie Gelderland, Waterschap Rijn en IJssel en de gemeente Winterswijk samen. Een groot deel van de organisatiekosten betaalt de provincie. Kwaliteit (indicator) 69

Kwaliteit (toelichting) De intentieovereenkomst en startnotitie zijn in januari 2023 vastgesteld. Er is volgens planning gestart met de uitvoering van de startnotitie Gebiedsaanpak Vitaal Platteland Winterswijk. Deze aanpak moet een toekomstperspectief Vitaal Platteland Winterswijk opleveren. Daarna kunnen we beginnen met de realisatie. 'Geen spijtmaatregelen' kunnen tussentijds worden uitgevoerd. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) We zien inmiddels dat het project te maken heeft met onzekerheid over de kaders vanuit het Rijk. Ook zien we dat het pionierswerk en de nieuwe gebiedsgerichte aanpak veel vraagt van iedereen die erbij betrokken is. Dit heeft gevolgen voor de planning, de benodigde personele capaciteit en de financiële inbreng. Daarom zijn we eind 2023 gestart met een herijking van het project. We starten begin 2024 met het opstellen van de Gebiedsvisie Vitaal Platteland Winterswijk. Daarna werken we aan het gebiedsplan. Met de herijking moet ook een nieuwe planning worden gemaakt. Doelstellingen We realiseren voldoende woningaanbod waar voor verschillende doelgroepen behoefte aan is Activiteiten Een goede voorraad sociale, duurzame huurwoningen In de raamovereenkomst en de prestatieafspraken staat nu al dat partijen zich inzetten om de bewustwording bij huurders, als het gaat om woongedrag en de gevolgen van energiegebruik te bevorderen.

Daarbij faciliteert en ondersteunt de gemeente de huurdersvereniging en De Woonplaats waar mogelijk bij duurzaamheidsprojecten en -activiteiten die bijdragen aan de (gemeentelijke/regionale) duurzaamheidsdoelstellingen. De Woonplaats en de gemeente Winterswijk gaan in gesprek om concrete vervolgafspraken te maken op het gebied van duurzaamheid en levensloopbestendigheid. We streven naar een maximale inzet, mede in het kader van armoedebestrijding. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In de prestatieafspraken 2023 is concreet in beeld gebracht wat de totale opgave is met betrekking tot de verduurzaming van de woningen. Met De Woonplaats en de gemeente wordt aan de opgave gewerkt. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) We zetten de huidige prestatieafspraken uit 2023 voort. Onderzoeken mogelijkheden (terug)koop- en erfpachtconstructies We willen meer betaalbare koopwoningen voor groepen die moeilijk een woning kunnen kopen. Door de gestegen woningprijzen is het voor jongeren bijvoorbeeld 70

niet eenvoudig om een betaalbare koopwoning te vinden. We onderzoeken de mogelijkheden van koop- en erfpachtconstructies in onze gemeente om het aanbod betaalbare koopwoningen te vergroten. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Het onderzoek naar de mogelijkheden van koop- en erfpachtconstructies is niet afgerond in 2023. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Het onderzoek was beoogd voor 2023. Dit is niet gelukt, omdat de toegenomen werkzaamheden met betrekking tot wonen een groot beslag hebben gelegd op de ambtelijke capaciteit. Dit betrof onder andere de uitvoering van landelijke wetgeving, overleg met initiatiefnemers van woningbouwplannen om te zorgen voor voldoende betaalbare woningen, en de subsidieaanvraag voor de landelijke Startbouwimpuls. Opstellen regionale woonagenda In samenwerking met de ambassadeurs van 8RHK stellen we een regionale woonagenda op. In 2021 zijn de woonwensen en leefbaarheid in beeld gebracht. Deze vormen een belangrijke basis voor de regionale woonagenda. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In de nieuwe Regionale Woonagenda Achterhoek is onder andere aandacht besteed aan versnelling van de woningbouw, aan betaalbaar en levensloopbestendig wonen en het nog toekomstbestendiger maken van de bestaande woningvoorraad. De Regionale Woonagenda speelt in op de actuele situatie op de Achterhoekse woningmarkt.

Ook dient de agenda als regionale visie waaraan beleid, projecten en activiteiten voor wonen worden getoetst. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030 is in de raadsvergadering van februari 2023 vastgesteld. Uitvoeren woonvisie In Winterswijk zijn er verschillende initiatiefnemers die een gezamenlijke woonvorm willen (laten) realiseren. Het is voor hen moeilijk om van idee tot realisatie over te gaan. Wij ondersteunen deze initiatiefnemers om de kans van slagen voor gezamenlijke woonvormen te vergroten. Vanwege landelijke en provinciale subsidiemogelijkheden is er geen budget nodig. Samen met inwoners en partijen die actief zijn op het gebied van wonen, organiseren we woonavonden. Dit doen we bijvoorbeeld met jongeren over het op jezelf gaan 71

wonen, of met ouderen over geschikte woonvormen voor senioren. Hiervoor is structureel een budget van € 5.000 per jaar nodig. Daarnaast is het belangrijk dat we voldoende passende huisvesting hebben voor arbeidsmigranten. Mede op basis van de aanbevelingen van het landelijk aanjaagteam, herijken we ons beleid voor de huisvesting van deze doelgroep. Voor deze herijking is geen budget nodig. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De ondersteuning van initiatiefnemers die een gezamenlijke woonvorm willen (laten) realiseren, is verlopen volgens de uitgangspunten van de gemeentelijke woonvisie. De initiatiefnemers hebben voorkeurslocaties benoemd waar ze de woonwensen willen realiseren. De beschikbaarheid en de kenmerken van de gewenste locaties zijn van invloed op het al dan niet realiseren van de gewenste woonvormen. Vanuit het project woningbouw Ribeslaan zijn er woonavonden gehouden met de beoogde doelgroep starters op de woningmarkt, over de invulling van de locatie en het woningbouwprogramma. Daarnaast hebben we actief gecommuniceerd over het thema wonen door onder andere publicatie van de digitale kaart met de verschillende woningbouwplannen. Ook hebben we gesprekken gevoerd over het thema wonen met de Ondernemerskring Winterswijk (OWIN) en de Seniorenraad Winterswijk. Het voorstel voor het nieuwe beleid voor de huisvesting van arbeidsmigranten is afgerond.

Besluitvorming hierover vindt plaats in de raad van januari 2024. Een extern onderzoek naar de behoefte en lokale investeringsbereidheid voor flexwoningen voor arbeidsmigranten, is voorafgaand aan het voorstel afgerond. Daarnaast hebben we gebruikgemaakt van de kennis van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) over het thema huisvesting arbeidsmigranten. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Het voorstel voor herijking van het beleid voor de huisvesting van arbeidsmigranten is afgerond. Besluitvorming hierover vindt plaats in de raad van januari 2024. Doelstellingen We zorgen voor duidelijkheid over eigendomssituaties van snippergroen Activiteiten Snippergroen en illegaal grondgebruik In 2016 heeft bureau Eiffel het grondgebruik binnen de gemeente Winterswijk geïnventariseerd. Hieruit is gebleken dat op 595 locaties sprake is van ingebruikname van gemeentegrond. Door particulieren en (agrarische) bedrijven. Soms zijn hier afspraken over gemaakt, in andere gevallen is nog niets geregeld. In 2019 is hiervoor een projectmatige aanpak ontwikkeld en is in de wijken Bargerbosch en Hoge Wieber Noord gestart met het pilotproject Grondgebruik. Na ontstane onvrede over het verloop van het pilot project Grondgebruik is op 16 december 2020 een motie met raadsbrede steun aangekondigd.

Na een toezegging van het toenmalige college van B&W om de pilot tijdelijk stop te zetten en te evalueren, is de motie op 28 januari 2021 ingetrokken. Vervolgens heeft adviesbureau Metafoor Vastgoed en Software B.V. de evaluatie uitgevoerd en op 6 december 2021 opgeleverd. Hierin zijn drie vervolgscenario’s voorgesteld. In een 72

richtinggevend politiek forum is de raad op 14 april gevraagd welk scenario de voorkeur heeft. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Het grootste deel van het pilotproject Snippergroen is het afgelopen jaar afgerond. In de komende periode vindt er een evaluatie plaats van het pilotproject, met eventuele voorstellen voor wijzigingen in het beleid. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) In 2023 zijn de meeste dossiers uit het pilotproject Snippergroen afgerond. In het eerste kwartaal van 2024 worden de laatste nog lopende dossiers afgerond. Hierna wordt de pilot omgezet in een regulier project. De bewoners van de niet bij het pilotproject behorende wijken ontvangen dan een brief voor het niet geregistreerde gebruik van gemeentegrond. Indicatoren  Jaarlijks worden er 120 woningen gerealiseerd of zijn er in aanbouw, minimaal 500 in de periode 2022-2027: In 2023 zijn 139 nieuwe woningen gerealiseerd, zowel in de kern van Winterswijk als in de buurtschappen en het buitengebied. Op 31 december 2023 waren vijftien woningen in aanbouw. Sinds 2022 zijn er 223 woningen gerealiseerd.  Nieuwe woningbouwplannen moeten inspelen op een 'mismatch' tussen vraag en aanbod op de Winterswijkse woningmarkt (Woon- en Vastgoedmonitor 8RHK): De woningbouwplanningslijst per 31 december 2023 bevat 1.216 nieuwe woningen. Daarvan is 29,7% sociale huur tot € 879,66 per maand.

30,9% is betaalbare koop tot € 355.000 of huur tussen € 879,66 en € 1.123. 39,4% valt in de dure categorie. Splitsingen in het buitengebied en woningbouwplannen van enkele woningen vallen vaak in de categorie overig. Bij grotere woningbouwplannen maken we afspraken over betaalbare koop en huur om in te spelen op de lokale 'mismatch'. Dit doen we door het maken van afspraken in anterieure overeenkomsten. Het aantal plannen voor sociale huurwoningen is sinds 2022 flink toegenomen vanwege de gestegen zoektijden voor een sociale huurwoning. Wat is het resultaat? Wonen Landelijke beleidsontwikkelingen voor woningbouw hebben effect op het lokale beleid in Winterswijk. Versnellen van woningbouw, inzet op betaalbaarheid en het huisvesten van aandachtsgroepen zoals statushouders en uitstroom vanuit zorg zijn enkele van de opgenomen thema’s in de Nationale Woon- en Bouwagenda. Dit is voor de Achterhoek vertaald in de Regionale Woondeal Achterhoek en in de Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030. Deze zijn beide in 2023 vastgesteld. Ook is het Volkshuisvestelijk Afwegingskader Woningbouw Winterswijk herijkt en vastgesteld waardoor nu ook de betaalbaarheidseisen in lokaal beleid zijn geborgd. 73

In 2023 zijn 139 nieuwe woningen gerealiseerd en is gewerkt aan verschillende woningbouwplannen. Daarmee willen we inspelen op de woningbehoefte van jong tot oud, zowel in de kern als in de buurtschappen en het buitengebied. Betaalbare woningbouw is daarbij van groot belang, zoals meer sociale huurwoningen. Aan de zuidkant van Winterswijk is het plan Narcisstraat in voorbereiding voor 74 woningen in verschillende categorieën. Ook zijn er meerdere woningbouwplannen aan of nabij de Dingstraat. Bovendien werken we aan het woningbouwplan De Rikker, een plan met bijna 200 woningen aan de noordoostzijde van het dorp. In diverse buurtschappen zijn er verschillende woningbouwplannen, met name voor jongeren en jonge gezinnen. Mede door de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024, zijn de bestemmingsplannen voor een groot deel van de woningbouwplannen eind 2023 ter inzage gelegd. Voor de gemeentelijke locatie Ribeslaan is een uitgebreid participatietraject doorlopen met de buurt en met de beoogde doelgroep starters op de woningmarkt. Dit traject geeft ons veel inzicht in de woonwensen van de jongeren in Winterswijk. Overig Eind 2023 heeft de gemeenteraad diverse besluiten genomen die nodig zijn in verband met de Omgevingswet, die op 1 januari 2024 in werking is getreden.

Bij diverse projecten zijn besluiten genomen over de voortgang, zoals bij Wooow en de ontwikkeling bij de Steengroeve. Het project om de markt te herontwikkelen is stopgezet. Voor de omgevingsvisie voor de kom hebben we een participatietraject doorlopen om het Verhaal van Winterswijk vorm te geven en opgaven concreter te krijgen. De resultaten zijn weergegeven bij de toelichting op de verschillende activiteiten. Tijdens de begroting is besloten om voor de diverse ruimtelijke projecten die veel financiële impact hebben, eerst een investeringsprogramma te maken voordat deze in de begroting worden opgenomen. Bij het programma Vitaal Platteland is gestart met een herijking, zodat het programma beter aansluit op alle ontwikkelingen die in het buitengebied spelen.

3.5 Economie en Lobby Ambitie Wij koesteren de diversiteit aan bedrijven in Winterswijk. Bedrijvigheid en de nabijgelegen werkgelegenheid zijn van vitaal belang voor de leefbaarheid en aantrekkingskracht van Winterswijk. Bedrijven moeten voldoende ruimte hebben om zich te ontwikkelen. Samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid wordt voortgezet. Wij streven naar een stabiele arbeidsmarkt. In samenwerking met de sector zorgen we jaarrond voor voldoende aanbod in de vrijetijdsbesteding. We kijken hierbij ook nadrukkelijk naar evenementen. We dragen Winterswijk als merk uit, binnen én buiten Nederland. Ook onderhouden we duurzame relaties met regionale, landelijke en buitenlandse samenwerkingspartners. Daarnaast maken we actief gebruik van (Europese) subsidies voor de realisatie van onze activiteiten. Relevante documenten:  Beleidsnota Economie Winterswijk 2017.  Omgevingsvisie Buitengebied 2019.  Centrumvisie 2021.  Raadsbesluit Locatiekeuze nieuw bedrijventerrein 2021.  Nota Grenszland Gemeente Winterswijk (2022-2024). 74

Doelstellingen Het bieden van voldoende ruimte voor de bedrijvigheid in Winterswijk met als uitgangspunt inbreiding, revitalisering en herontwikkeling Activiteiten Locatiekeuze bedrijventerreinen We heroverwegen het huidige raadsbesluit over de locatiekeuze voor een nieuw bedrijventerrein. We erkennen de noodzaak van substantieel extra ruimte voor bedrijvigheid in Winterswijk. Ons uitgangspunt voor bedrijventerreinen blijft dat inbreiding, revitalisering en eventuele herontwikkeling voor uitbreiding gaan. De huidige en toekomstige vraag verplicht ons ook om mogelijke uitbreidingslocatie(s) te zoeken. De aanwijzing van één of meerdere locaties heeft een grote impact op zowel de fysieke als sociale leefomgeving. Het zoekproces moet daarom zorgvuldig gebeuren en op breed vertrouwen kunnen rekenen. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Zorgvuldigheid en het goed meenemen van betrokken partijen (waaronder de raad) is van belang. In 2023 zijn de volgende besluiten genomen:  Intrekken besluit Misterweg.  Plan van aanpak locatiekeuze vastgesteld.  Onderzoeksmethodiek vastgesteld .  Participatieplan vastgesteld.  Randvoorwaarden vastgesteld.  Notitie ruimtebehoefte vastgesteld. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De locatiekeuze staat gepland voor de zomer van 2024. Door de vaststelling van de randvoorwaarden en de onderzoeksmethodiek, is de planning voor 2023 gehaald.

Programma toekomstbestendige bedrijventerreinen We werken samen met het bedrijfsleven en de provincie aan het programma toekomstbestendige bedrijventerreinen. Het programma heeft als doel om bedrijventerreinen te verduurzamen, een groenere en gezondere werkomgeving te creëren en de samenwerking van bedrijven op de bedrijventerreinen te verbeteren. Het programma richt zich zowel op samenwerking en organisatiegraad op het bedrijventerrein als op het programmatisch uitvoeren van fysieke maatregelen. Het programma ondersteunt de gemeente bij het omzetten van de beleidsambities in duurzaamheid en klimaat, naar concrete maatregelen op de bedrijventerreinen. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In samenwerking met industriekring OWIN zijn er twee subsidieaanvragen in voorbereiding bij de provincie Gelderland. De ene voor een haalbaarheidsstudie naar parkmanagement op bedrijventerreinen. De andere voor het opzetten van een programma met fysieke maatregelen op bedrijventerreinen. 75

Het programma is uitgebreid met een verkenning van de mogelijkheden van een Smart Energy Hub op de bedrijventerreinen Vèèneslat-Zuid en Vèèneslat-Noord. Deze verkenning richt zich op de optimalisatie van de lokale energie-opwekcapaciteit en het energieverbruik. Gezien de impact en urgentie van de netcongestie, heeft dit onderdeel de hoogste prioriteit gekregen. Voor de uitvoering van dit programma is een subsidie van de provincie Gelderland ontvangen. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Dit project loopt conform planning. Doelstellingen Het maken en vaststellen van een visie op de toekomstige soort bedrijven in Winterswijk Activiteiten Toekomstvisie gewenste bedrijvigheid in Winterswijk Het Winterswijkse bedrijfsleven kenmerkt zich door een grote diversiteit. Start ups, familiebedrijven die al generaties lang aan Winterswijk zijn verbonden, maar ook bedrijven die begonnen zijn als familieondernemingen, maar inmiddels onderdeel zijn van een groot landelijk of internationaal bedrijf. Wij koesteren al deze bedrijven. We maken een visie op het soort bedrijven waar we ons in de toekomst in Winterswijk op willen richten. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We bewaken de kwaliteit aan de hand van de volgende factoren:  Participatie.  Duurzaamheid, klimaat en circulaire economie.  Onderwijs en arbeidsmarkt.  Deskundige ondersteuning.

 Samenhang met locatiekeuze bedrijventerrein.  Wordt geïntegreerd in de Omgevingsvisie bebouwde kom Winterswijk (zie beleidsveld 3.4). Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Omdat de visie wordt geïntegreerd in de Omgevingsvisie bebouwde kom Winterswijk (beleidsveld 3.4), wordt dit tijdspad aangehouden. Doelstellingen In samenwerking ontwikkelen van een jaarrond toeristisch/recreatief aanbod Activiteiten Meerjarige afspraken toeristenbelasting De toeristische sector heeft belang bij meerjarige zekerheid over de hoogte van de toeristenbelasting. Het huidige tarievenstelsel voor toeristenbelasting is gelijk 76

gebleven over de periode 2017 - 2023. In de eerste helft van 2023 werken gemeente en bedrijfsleven samen aan een toekomstvisie op de verblijfsrecreatie. Als afgeleide van deze visie bepalen we het tarievenstelsel voor toeristenbelasting voor een nieuwe meerjarige periode. De afspraken zijn onder voorbehoud van de jaarlijkse vaststelling van de begroting door de raad en worden jaarlijks vastgelegd in de verordening toeristenbelasting. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Het plan was om de kwaliteit te bewaken aan de hand van de volgende factoren:  Participatie van het bedrijfsleven.  Passend bij de toekomstvisie op verblijfsrecreatie.  Passend in de concurrentiepositie met andere toeristische regio's.  Meerjarige zekerheid. Vanuit de begrotingsontwikkelingen is nu anders besloten:  In de begroting 2024-2027 wordt de toeristenbelasting in 2024 verhoogd. De meeropbrengst wordt ingezet ter algemene dekking van deze begroting.  De Vereniging Verblijfsrecreatie Winterswijk (VVW) is hierover geïnformeerd. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) In april 2023 heeft een eerste afstemmingsoverleg met team belastingen en de sectorvertegenwoordiging plaatsgevonden. In juli is het bestuur van VVW geïnformeerd dat het maken van afspraken wordt aangehouden. In 2024 is de stijging gekoppeld aan de begroting en in 2025 wordt die gekoppeld aan de uitvoeringsagenda.

Stimuleren van evenementen voor en door jongeren We versterken de gemeentelijke ondersteuning van evenementen voor en door jongeren. Met een groter en beter evenementenaanbod wordt Winterswijk aantrekkelijker voor jongeren, versterken we de dagrecreatie en dragen we bij aan seizoensverlenging voor de verblijfsrecreatie. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Wegens gebrek aan ambtelijke capaciteit, is nog geen uitvoering gegeven aan deze activiteit. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Het budget voor 2023 is doorgeschoven naar 2024. In 2024 wordt gewerkt aan een analyse en voorstel, met aanscherping van de doelstellingen. Ook is er aandacht voor de specifieke behoeftes van de evenementenorganisatoren. Doel is om het beschikbare budget zuiver en effectief in te zetten in relatie tot de doelstellingen. 77

Toekomstvisie verblijfsrecreatie We maken samen met het bedrijfsleven een toekomstvisie op de gewenste ontwikkeling van de verblijfsrecreatie in Winterswijk. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We bewaken de kwaliteit aan de hand van de volgende factoren:  participatie;  aansluiting bij omgevingsvisie buitengebied en kom;  landelijke en regionale trends in toerisme en recreatie;  deskundige ondersteuning. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) In afstemming met de toeristische sector is een adviesbureau geselecteerd. Het onderzoek en opstellen van de visie is gestart en loopt door in 2024. Uitvoeren regionale vrijetijdsagenda We werken samen met de andere Achterhoekse gemeenten aan de uitvoering van de Vrijetijdsagenda Achterhoek 2020-2030. Vanuit deze agenda werken we aan vijf speerpunten: 1. Beleefbaarheid van de Achterhoek vergroten met aanbodontwikkeling. 2. Vitaliteit van de verblijfsrecreatie op peil houden en verbeteren; 3. Onderscheidende profilering en zichtbaarheid van de Achterhoek vergroten voor de nationale- en internationale gast. 4. Gastvrijheid in de regio bevorderen. 5. Positie van de vrijetijdssector binnen de Achterhoek versterken en verbindingen met andere sectoren intensiveren. We voeren dit uit met concrete projecten, onder andere gericht op de routestructuren voor wandelen, fietsen, paardrijden en mountainbiken.

Eén van de concrete projecten is ‘Onbeperkt genieten in de Achterhoek’. Dit project sluit goed aan op de Winterswijkse opgave ‘Iedereen doet mee’. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De projecten lopen conform afspraak. In 2024 volgt een evaluatie en herijking van de Vrijetijdsagenda Achterhoek. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) De projecten uit de vrijetijdsagenda lopen volgens schema.

78

Doelstellingen Indien Corona opnieuw impact heeft, de nodige maatregelen nemen om winkels, horeca en/of andere instellingen in de bedrijfsvoering te ondersteunen Activiteiten Beheer crisis- en herstelfonds Corona Op 14 mei 2020 heeft de gemeenteraad het 'Taskforce Plan 100% Winterswijk (van herstel naar beter)' unaniem vastgesteld. Voor de duur van drie jaar (2020 t/m 2022) heeft de raad hiervoor een incidenteel budget van € 2,5 miljoen beschikbaar gesteld. Op 22 april 2021 is besloten dit bedrag met € 1 miljoen op te hogen tot een totaal van € 3,5 miljoen. Tot en met begin 2022 zijn financiële toekenningen gedaan vanuit het crisis- en herstelbudget. Vanaf die periode zijn geen beperkende maatregelen door het Rijk opgelegd voor sectoren als de horeca en/of detailhandel. Dit betekent dat er geen nieuwe toekenningen uit genoemd fonds zijn gedaan. Van de € 3,5 miljoen resteerde eind 2021 nog een bedrag van € 618.000. In het coalitieakkoord 2022-2026 'Samen aan de slag' staat dat wordt overwogen om het crisis- en herstelfonds corona op te heffen, als winkels, horeca en/of andere organisaties en instellingen minstens één jaar zonder door de overheid opgelegde maatregelen opereren. Dit betekent dat het crisis- en herstelbudget minimaal tot en met het tweede kwartaal van 2023 in stand blijft.

Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Het crisis- en herstelbudget anticipeerde en reageerde op de coronacrisis, die zowel economische als maatschappelijke effecten had. Deze activiteit is in 2023 afgerond. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Uitgangspunt was dat het crisis- en herstelbudget minimaal tot en met het tweede kwartaal van 2023 in stand zou blijven. Dan zou worden overwogen of het kan worden opgeheven. De beperkende maatregelen in het kader van corona zijn al meer dan een jaar opgeheven. Het budget is daarom vervallen en deze activiteit is afgerond. Doelstellingen Stimuleren ondernemerschap en stabiele arbeidsmarkt Activiteiten We hebben een ondernemerspunt We willen professionaliteit en slagkracht organiseren in onze ondernemersondersteuning en economische ontwikkeling in de vorm van het Ondernemerspunt Winterswijk. Dit is gebaseerd op het Duitse model van Wirtschaftsförderungsgesellschaft, zoals we dat ook in Bocholt kennen. Dit is een model waarin gemeente en ondernemersverenigingen vanuit een publiek-private organisatie samenwerken aan een brede economische ontwikkeling. Kwaliteit (indicator)

79

Kwaliteit (toelichting) We hebben in 2023 diverse gesprekken gevoerd met ondernemers over de wenselijkheid en mogelijkheden van een ondernemerspunt. De uitvoering is gestopt als gevolg van de bezuinigingen binnen het taakveld economie. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) In de begroting 2024 is er geschrapt in het taakveld economie. Dit betekent dat de voorbereiding op dit project is gestopt en geen vervolg gaat krijgen. Doelstellingen Winterswijk (inter-)nationaal op de kaart zetten waarbij we ons aanbod op het gebied van wonen, werken, winkelen en toerisme uitdragen en streven naar een betere bereikbaarheid over de weg en het spoor. Activiteiten Continueren samenwerking met Oekraïense gemeenten via Cities4Cities We continueren de samenwerking met Oekraïense gemeenten via het platform Cities4Cities en VNG International. Sinds 2019 helpen we gemeenten in de Oekraïne met onze kennis over verschillende onderwerpen en verbinden we ziekenhuizen en scholen met elkaar. Dit doen we ook in samenwerking met de Winterswijkse Uitdaging (WUh) als het aanvragen voor hulpgoederen betreft. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We zijn en blijven in gesprek met Oekraïense gemeenten die een structurele samenwerking willen aangaan voor kennisuitwisseling.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=eb01bea7-b155-4019-8574-647f55501a6a