Jaarstukken 2021
Tekst van het document
We willen dit bedrag behouden voor de provinciale landschapsprojecten. Daarom stellen wij voor het bedrag over te hevelen naar 2022. Lagere kosten opgave Centrum € 84.000 Enkele activiteiten zijn in 2021 nog niet van de grond zijn gekomen, omdat door Covid-19 niet alles mogelijk was. We stellen voor een bedrag van € 84.000 over te hevelen naar 2022.
Hogere uitgaven gronddepot € 143.000 Dit zijn jaarlijks fluctuerende onvoorziene uitgaven bij het gronddepot. Deels (€ 58.000) worden deze gedekt door hogere baten in het gronddepot. Het voordeel van € 58.000 aan de batenkant bestaat met name uit : Hogere/ extra leges bestemmingsplannen € 20.000 V Hogere inkomsten gronddepot en straatwerk nutsbedrijven V
€ 84.000
48
Hogere leges kabels en leidingen € 26.000 V
Lagere leges bouwplannen € 73.500 N Overige €
1.500
V
Totaal voordeel (per saldo) € 58.000 V Extra leges bestemmingsplannen € 20.000 We ontvingen in 2021 veel verzoeken voor bouwplannen en wijziging van bestemmingsplannen. Om te voldoen aan de vraag werkten we met een extern bureau om een deel van de werkzaamheden uit te voeren (opmaken ontwerpbestemmingsplan). Deze samenwerking heeft ertoe geleid dat initiatieven konden worden opgepakt. We hebben daardoor € 20.000 extra aan leges is ontvangen. Hogere inkomsten gronddepot en straatwerk nutsbedrijven € 84.000 Dit ging om de jaarlijks fluctuerende inkomsten bij het gronddepot (€ 58.000) en om vergoedingen van nutsbedrijven (€ 26.000) bij het straatwerk. Hogere leges kabels en leidingen € 26.000 We ontvingen € 26.000 meer aan leges van diverse (energie) netwerkbedrijven en aanbieders van tv, internet en telefonie voor het aanleggen van kabels en leidingen in gemeentegrond. Lagere leges bouwplannen € 73.500 Het aantal ingediende en verleende bouwplannen lag in 2021 veel hoger dan in eerste instantie verwacht. Om die reden zijn bij de prognoses de ontvangen bouwleges opgehoogd. In het laatste kwartaal is die prognose niet precies in dezelfde lijn vervolgd, daarom viel het bedrag lager uit. Toch is in het totaal over 2021 ruim € 1,3 miljoen aan bouwleges ontvangen. Dat is vergeleken met de opbrengsten in afgelopen jaren een forse toename.
Riolering en reiniging Het nadeel van € 126.000 aan de lastenkant bestaat vooral uit hogere niet te voorziene uitgaven voor elektra (Agem) en oplossing van storingen bij de drukriolering pompunits in het buitengebied. Het voordeel van € 254.000 aan de batenkant is te verklaren doordat er o.a. door het thuiswerken (covid-19 maatregel) we thuis meer consumeren, afval produceren en waardoor een hoger tonnage aan verpakkingsafval is ingezameld. Meer verpakkingsafval aanleveren t.b.v. recycling resulteerde in meer inkomsten. Duurzaamheid Het voordeel van € 146.000 aan de lastenkant bestaat vooral uit: Lagere lasten reductie energiegebruik woningen € 247.000 V Hogere lasten reductie energieverbruik € 202.000 N Lagere lasten onderzoek RES € 25.000 V Lagere lasten duurzame energie € 30.000 V Vanuit het Rijk ontvingen wij subsidie voor de Regeling Reductie Energiegebruik Woningen (RREW). Van dit bedrag is in 2021 maar een deel uitgegeven. Wij stellen 49
voor om het restant over te hevelen naar 2022. Hetzelfde bedrag wordt bij de inkomsten als nadeel verantwoord, omdat dit is geboekt op de post Vooruitontvangen. Ook in 2020 ontvingen wij subsidie voor RREW. Die middelen zijn toen niet allemaal ingezet en zijn overgeheveld naar 2021 voor dit project. Dit overgehevelde bedrag verantwoorden we bij de inkomsten als voordeel. De lasten voor onderzoek Regionale Energiestrategie (RES) en duurzame energie zijn in 2021 lager uitgevallen. Grondexploitatie Voor meer informatie over het nadeel van € 219.000 aan de batenkant en het voordeel van € 336.000 aan de batenkant verwijzen wij u naar paragraaf G Grondbeleid. Onttrekkingen bestemmingsreserves Infrastructuur en gebiedsontwikkeling (onttrekking bestemmingsreserves) Het voordeel van € 48.000 bij de onttrekking aan de bestemmingsreserves bestaat uit : een vrijval uit de bestemmingsreserve Dekking kapitaallasten herinrichting Notaristuin 2.0 € 42.000 V een hogere onttrekking aan de reserve Onderhoud algemene begraafplaats € 43.000 V een lagere onttrekking aan de reserve Omgevingswet € 37.000 N Totaal voordeel (per saldo) € 48.000 V Reserve herinrichting Notaristuin 2.0 (€ 42.000) De vrijval van € 42.000 uit de bestemmingsreserve Dekking kapitaallasten herinrichting Notaristuin 2.0 is een administratieve mutatie.
Die vloeit voort uit een tussentijdse verlaging van de interne omslagrente, waardoor de benodigde kapitaallast ter dekking van het krediet is verlaagd. Hierdoor is de hiermee samenhangende bestemmingsreserve verlaagd. Reserve Onderhoud algemene begraafplaats (€ 43.000) We stellen voor om een hogere onttrekking aan de reserve Onderhoud algemene begraafplaats door te voeren. Het in 2021 gerealiseerde tekort op de exploitatie van de begraafplaats is € 173.000, begroot was € 130.000. Dit houdt in dat we voorstellen om € 43.000 meer uit de reserve Onderhoud algemene begraafplaats te onttrekken. Reserve Omgevingswet Door een hernieuwd uitstel van de invoering van de Omgevingswet zijn een aantal activiteiten doorgeschoven naar 2022. Hierdoor zijn de lasten € 37.000 lager zijn uitgevallen. Riolering en reiniging (onttrekking bestemmingsreserves) Het nadeel van € 70.000 bij de onttrekking aan de bestemmingsreserves betreft de bestemmingsreserve Wijziging inzamelstructuur huishoudelijk afval. We stellen voor 50
het restant van de begrote onttrekking 2021 van € 70.000 over te hevelen naar de begroting 2022 om de uitgaven in 2022 te dekken.
Investeringen Bedragen x €1.000 Investeringen
Begroting 2021
Realisatie 2021
VerschilJR2021
Baten 3.1 Infrastructuur en gebiedsontwikkeling
452
50
3.3 Duurzaamheid
750
750
-402 0
3.4 Grondexploitatie
2.595
1.591
-1.003
Totaal Baten
3.797
2.391
-1.405
Lasten 3.1 Infrastructuur en gebiedsontwikkeling
6.117
4.523
-1.593
3.2 Riolering en reiniging
50
0
-50
3.3 Duurzaamheid
0
0
0
3.4 Grondexploitatie
506
-1.155
-1.661
6.673
3.369
-3.304
Totaal Lasten Onttrekkingen 3.1 Infrastructuur en gebiedsontwikkeling Gerealiseerd resultaat
50
0
-50
-2.826
-977
1.849
Toelichting investeringen Infrastructuur en gebiedsontwikkeling Het verschil van € 1.593.000 bestaat uit de naar 2022 overgehevelde restantkredieten van de volgende projecten :
verlichting sporthal Parallelweg
€
80.000
bijdrage ProRail onbewaakte overwegen € 200.000 parkeerterrein Burgemeester Vlamstraat € 96.500 Herinrichting Notaristuin 2.0 € 103.000 Greuneweg (rec. buitenweg) € 198.300 Rec. Grevinkweg € 182.000 Rec. fietspaden € 94.000 Binnenboomweg € 137.590 Meenkmolenweg € 170.760 brug Honesweg € 99.000 rijbaan Groenloseweg € 47.960 overig € 184.000 Totaal € 1.593.000 verlichting sporthal Parallelweg € 80.000 Er is in december 2021 opdracht gegeven voor het vervangen van de verlichting onder de sporthal. De werkzaamheden worden in het eerste kwartaal van 2022 uitgevoerd. bijdrage ProRail onbewaakte overwegen € 200.000 We verwachten voor de aanpak van de onbewaakte overwegen meerwerk, waarvan de kosten nog niet exact te bepalen zijn. Daarom hevelen we het restantkrediet naar 2022 over. parkeerterrein Burgemeester Vlamstraat € 96.500 Het bedrag van € 96.500 is waarschijnlijk niet meer nodig voor dit project, maar kan 51
wel een overschrijding op het krediet Omgeving gemeentehuis compenseren. Beide projecten maken deel uit van het subsidieproject Centrum Winterswijk waarvoor de provincie € 1,8 miljoen heeft toegekend. Herinrichting Notaristuin 2.0 € 103.000 De infra werkzaamheden voor de herinrichting van de Notaristuin 2.0 zijn afgerond. De groenwerkzaamheden en de wijziging van de openbare verlichting ronden we in het voorjaar van 2022 af. Vandaar dat we het restantkrediet overhevelen. Greuneweg (rec. buitenweg) € 198.300 Het werk instandhouding Greuneweg en gedeelte Grote Heldersweg is samen met de instandhoudingswerkzaamheden voor het fietspad Garversbultenpad op 6 oktober 2021 in een bestek aanbesteed. De uitvoering volgt in 2022. Rec. Grevinkweg € 182.000 In dit bestek is een leverantie van betonstraatstenen opgenomen. Na de aanbesteding en gunning van het werk bleek echter dat de straatstenen voor dit werk niet eerder geleverd kunnen worden dan januari 2022. Om die reden is het werk nog niet opgestart. Rec. fietspaden € 94.000 Het werk voor de fietspaden is samen met de Greuneweg in een bestek aanbesteed. Om het asfalt op deze paden aan te kunnen brengen moet de aannemer voor aan en afvoer deels gebruik maken van particuliere grond. Om op deze percelen niet te veel schade te veroorzaken is besloten om de werkzaamheden in het voorjaar van 2022 uit te voeren.
Binnenboomweg € 137.590 Het bestek voor de instandhoudingswerkzaamheden van de Binnenboomweg is samen met het werk instandhouding Meenkmolenweg in een bestek aanbesteed op 24 september. Voordat een nieuw wegdek aangebracht kan worden, moet de Vitens eerst een waterleiding vervangen. In oktober is daarmee gestart en worden afgerond in februari 2022. De asfalteringswerkzaamheden worden daarna weer opgepakt en begin tweede kwartaal 2022 afgerond. Meenkmolenweg € 170.760 Dit werk is gecombineerd met de Binnenboomweg aanbesteed. De aannemer is gestart met de uitvoering. De planning voor het aanbrengen van de deklagen is afgestemd op de asfalteringswerkzaamheden van de Binnenboomweg. Brug Honesweg € 99.000
De voorbereiding voor het vervangen van deze brug is gestart. Technische onderzoeken naar de herbruikbaarheid van materialen en de beste constructieve oplossing kosten meer tijd dan gepland. De uitvoering staat nu gepland voor tweede kwartaal 2022. Rijbaan Groenloseweg € 47.960 De Groenloseweg is nu nog ingericht op een snelheidsregime van 50 km per uur. Om een verkeersveilige inrichting te kunnen maken, is het noodzakelijk om eerst af te wegen of deze ontwerpsnelheid wel past bij de functie die de weg moet vervullen. Hier neemt de raad in februari 2022 een besluit over. Grondexploitatie In de tabel Investeringen ziet u de financiële vertaling van de wijzigingen in de grondexploitaties in 2021. Voor verdere informatie verwijzen we u naar paragraaf G Grondbeleid. Baten beleidsveld infrastructuur en gebiedsontwikkeling 52
De lagere baten van € 402.000 binnen dit beleidsveld bestaan vooral uit het het naar 2022 overgehevelde restant inkomstenkrediet van het Project herinrichting omgeving gemeentehuis (€ 368.000). Dit betreft het deel van de subsidie Centrumontwikkeling dat niet als voorschot is uitbetaald. Volgens het oorspronkelijke plan was de subsidietermijn 31 december 2021 afgelopen. Wij zouden dan de afrekening indienen en zou het nog te ontvangen bedrag als nog te ontvangen kunnen worden geboekt. Maar het is anders gelopen. In december 2021 is een jaar verlenging van de subsidietermijn aangevraagd en de provincie heeft dit toegekend. Vandaar dat de inkomstenraming naar 2022 is overgeheveld.
Indicatoren en kerncijfers programma 3 Indicatoren 3.1 Infrastructuur en gebiedsontwikkeling Leefbaarheid in eigen buurt wordt hoog gewaardeerd (Achterhoeks Woonwensen en Leefbaarheidsonderzoek (AWLO) 2021). Jaarlijks zijn 120 woningen gerealiseerd of in aanbouw tot minimaal 500 in de periode 2019-2024. Voldoen aan beeldkwaliteit openbare ruimte. Aantal afgehandelde vergunningsverzoeken buiten de wettelijke termijnen. Indicatoren 3.2 Riolering en reiniging Vermindering zwerfafval (bron: maandelijkse (beeld)schouwrapportage). Monitoring van de kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen. Het aantal kilo’s huishoudelijk restafval per inwoner.
Programma 4 Bestuurlijk Winterswijk Inleiding Algemene ondersteuning, openbare orde en veiligheid We zetten in op een aantrekkelijk Winterswijk. Een Winterswijk waar inwoners en ondernemers vertrouwen hebben in het bestuur, waar we professioneel diensten verlenen en waar het veilig, prettig en leefbaar wonen is. Lobby, grensoverschrijdende samenwerking en city marketing Samenwerking met de samenleving, maar ook met onze (Duitse) buurgemeenten zien we als een belangrijke succesfactor. We gebruiken de lobby en citymarketing om de ambities en doelstellingen uit de programma’s 1 tot en met 3 te realiseren. Financiën en dienstverlening Om aantrekkelijk te zijn en te blijven zorgen we ervoor dat onze financiële positie gezond blijft. Bij onze ambities en doelstellingen past een professionele organisatie. We gaan verder met het professionaliseren van onze (digitale) dienstverlening.
4.1 Bestuur – algemene ondersteuning Portefeuillehouder B.J.J. Bengevoord Ambitie Winterswijkers hebben vertrouwen in het bestuur. We denken mee en doen mee met inwoners en organisaties. Wij leveren flexibel en op tijd onze diensten en doen dat met een moderne organisatie. Relevante documenten voor dit beleidsveld zijn: Organisatievisie Visie op dienstverlening 53
Doelstellingen Onze bestuurlijke samenwerking is goed, omdat we werken aan vertrouwen, transparantie, flexibiliteit en tijdigheid. We organiseren ons werk modern, waardoor onze dienstverlening wordt ervaren als tijdig, flexibel en participatief. Inwoners voelen zich betrokken bij het maken en uitvoeren van beleid. Hoe te bereiken? We werken aan een betrokkenparagraaf 2.0. door (een) participatie(adviseur) in te zetten. We organiseren welkomstbijeenkomsten voor nieuwe inwoners. We organiseren en coördineren officiële ontvangsten voor het onderhouden van bestuurlijke netwerken en contacten op lokaal, regionaal en landelijk niveau. We vragen Koninklijke onderscheidingen, Koninklijke Erepenningen en predicaten Hofleveranciers aan. Ook staan we stil bij huwelijksjubilea en verjaardagen (>100 jaar ) van inwoners. We implementeren de (nieuwe) organisatie-, bedrijfsvoerings- en dienstverleningsvisie met bijpassende huisvesting. We verbeteren en ontwikkelen de digitalisering van onze dienstverlening. We verbeteren de dienstverlening aan de balie en de telefoon. We geven de inzet van personeel efficiënt vorm. We zorgen voor heldere, begrijpelijke communicatie die is afgestemd op de doelgroep. Wat is het resultaat? De landelijke verkiezingen organiseren o Op 15, 16 en 17 maart 2021 waren er landelijke verkiezingen. De verkiezingen zijn coronaproof georganiseerd.
Nieuw was een inclusieve werkwijze voor blinden, slechtzienden en mensen met een andere beperking. De digitalisering van onze dienstverlening doorzetten o De digitalisering van onze dienstverlening is een continue proces. In 2021 zijn vijf nieuwe e-diensten in gebruik genomen waaronder naturalisatie. Een aantal andere nieuwe e-diensten bevindt zich nog in een testmodus. Vooruitlopend op 2022 is een inventarisatie gemaakt van producten en diensten die we op dit moment telefonisch of schriftelijk bieden maar die we in 2022 digitaal aanbieden. Een nieuwe website ontwikkelen o De implementatie van de nieuwe website is gestart. De website gaat live in het eerste kwartaal van 2022. De nieuwe website maakt een kwaliteitsslag qua dienstverlening, begrijpelijkheid, relevantie, toegankelijkheid, structuur en vormgeving. Inwoners en bedrijfsleven zijn betrokken bij de ontwikkeling van de website. Voor toeristische informatie wordt doorverwezen naar de website van 100%Winterswijk. Het gebruik van onze digitale diensten stimuleren o We hebben individuele inwoners en ondernemers die contact met ons zochten geattendeerd op de mogelijkheid om de dienst digitaal af te nemen. Daarnaast is in 2021 een campagne voorbereid om alle 54
inwoners en ondernemers te informeren over de digitale mogelijkheden. De campagne start in de eerste helft van 2022. Het nieuwe zaaksysteem aansluiten op ‘MijnGemeente' o De implementatie van MijnGemeente is afgerond. Inwoners kunnen na inlog met DigiD de status van hun aanvragen en de gepubliceerde documenten inzien. Ook kunnen zij via MijnGemeente vragen stellen, of zelf aanvullende documenten aan de zaak toevoegen. De zelfbedieningskluis voor waardedocumenten in gebruik nemen o Het Rijk heeft laten weten een wetswijzigingstraject in te gaan om dit mogelijk te maken. Dit proces kan een jaar of twee duren. We hebben een verzoek ingediend bij de staatssecretaris om gebruik te maken van experimenteerruimte. Daarover bestaat nog geen duidelijkheid. Zorgen voor effectieve telefonische bereikbaarheid o Onze telefonische bereikbaarheid is goed. Om deze effectiever te maken is rechtstreeks contact met een aantal teams mogelijk gemaakt, zoals bij team Fysieke leefomgeving en het duurzaamheidsloket. Onze werkmethodes standaardiseren en starten met het opstellen van klantreizen o In 2021 zijn we begonnen met de methodiek klantreizen waarmee we onze dienstverlening aanpassen aan de behoefte van de inwoner en ondernemer. We verkleinen de formatie van de teams Burgerzaken en het Klantcontactcentrum o Het formatieplan is opgesteld. De uitwerking vindt plaats in 2022.
We geven het nieuwe werken vorm door aanpassingen in het kantoor en het ICT concept-plan o Het nieuwe werkconcept (hybride werken) uitgewerkt naar een nieuw kantoorconcept. ICT heeft het mogelijk gemaakt om hybride te gaan werken. Het kantoor krijgt een andere uitstraling, die meer past bij de werkzaamheden die op kantoor worden gedaan. De uitvoering vindt plaats in 2022. We verduurzamen het gemeentelijk vastgoed, zoals het Raadhuis en verkopen de Strandlodge o Het Raadhuis is verbouwd en verduurzaamd, inclusief het meubilair. Met de uitbater van de Strandlodge zijn gesprekken gevoerd over de verkoop van de Strandlodge. Dat heeft in 2021 nog niet geleid tot daadwerkelijke verkoop. We organiseren en coördineren officiële ontvangsten o Hoogtepunten in 2021 waren het bezoek van koningin Máxima aan Winterswijk bij de opening van de duurzaamste koffiebranderij van Nederland en de deelname van Winterswijk aan de 4 mei herdenking via de NPO. We participeren in de ontwikkeling van een datalab o In 2021 zijn de eerste resultaten met de deelnemende gemeenten gedeeld. De resultaten zijn zo positief dat we inzetten op verdere doorontwikkeling. We zetten een participatieadviseur in, die instrumenten voor burgerparticipatie inzet en verspreidt o Er is een participatievisie en -kader opgesteld met daarin handreikingen voor uitvoering. In 2022 wordt hierover besloten. 55
4.2 Openbare orde en veiligheid Portefeuillehouder B.J.J. Bengevoord Ambitie Het is veilig en prettig wonen of verblijven in Winterswijk. Relevante documenten in dit beleidsveld zijn: Wabo-beleidsplan gemeente Winterswijk (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) Handhavingsuitvoeringsprogramma Doelstellingen Inwoners van Winterswijk voelen zich veilig. De criminaliteit neemt af. De woonwijken in Winterswijk zijn leefbaar. We verhogen de kwaliteit en effectiviteit van de brandweer. Hoe te bereiken? We werken samen met inwoners, ondernemers, politie, justitie en (zorg)organisaties om criminaliteit, waaronder woninginbraken en overvallen, aan te pakken. We hanteren een regionale en integrale aanpak van ondermijning waarbij buurgemeenten, Omgevingsdienst Achterhoek, politie, justitie, Belastingdienst en het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) samenwerken om criminele netwerken aan te pakken. We kijken naar grensoverschrijdende criminaliteit en zoeken daarbij de samenwerking met de Duitse overheid. We blijven intensief inzetten op de controles op de juistheid van inschrijvingen in de Basisregistratie Personen. We passen adequaat Bibob-beleid (Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur) toe bij vergunningverlening, het verstrekken van subsidies en gemeentelijke transacties.
We werken met interne en externe partners de groepsscan uit om gezamenlijk jeugdoverlast aan te pakken en jeugdcriminaliteit tegen te gaan. We werken samen met de inwoners aan de leefbaarheid in de wijken. We proberen zoveel mogelijk overtredingen te voorkomen door in te blijven zetten op preventieve handhaving, door communicatie en interventies voor gedragsverandering. Samen met de Veiligheidsregio Noord- en Oost- Gelderland (VNOG) blijven we zoeken naar een optimalisatie van de brandweerzorg, zoals het verbeteren van aanrijtijden en het realiseren van extra bluswatervoorzieningen in het buitengebied. Er loopt een onderzoek naar de toekomstbestendigheid/vitaliteit van de verblijfrecreatiesector in de Achterhoek. In het verlengde van dit onderzoek brengen we voor de niet-bedrijfsmatige recreatieparken scenario’s en oplossingsrichtingen in beeld, gericht op toekomstbestendigheid/vitaliteit van deze parken. Wat is het resultaat? Deelname aan integrale controles met diverse ketenpartners, deelname aan de Week van de Veiligheid, zichtbaarheid toezichthouders
56
en buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) en uitvoering van het VTHuitvoeringsplan o Er zijn twee Groene Nachten georganiseerd. Tijdens deze nachten hebben diverse ketenpartners, waaronder de politie en de boa's van de Omgevingsdienst, Natuurmonumenten, de Hengelsportfederatie en de gemeente, samen in het buitengebied gecontroleerd op verdachte situaties. In de Week van de Veiligheid heeft de nadruk gelegen op ondermijning. Zo zijn in die week op de markt twee containers geplaatst met informatie en geurtonnen ter bewustwording en herkenning van de productie of de aanwezigheid van (chemische) drugs. Samen met ondernemers behalen/behouden van het keurmerk Veilig Ondernemen Buitengebied o In september 2021 is een herstart gemaakt met de overleggen in het kader van het Keurmerk Veilig Buitengebied. Naast de hulpdiensten sloot een groot aantal private partijen aan bij die overleggen. De verwachting is dat we het keurmerk in de eerste helft van 2022 behalen. Verder professionaliseren en optimaliseren samenwerking met politie o In september 2021 is het Handhavingsarrangement Gemeente Winterswijk en basisteam Achterhoek Oost door de gemeente, de politie, het Openbaar Ministerie (OM) en de (directe) toezichthouder ondertekend. In het Handhavingsarrangement staan afspraken over de samenwerking tussen de politie en de gemeentelijke boa's.
Extra inzet op controles juistheid en volledigheid Digitaal Opkopersregister o Alle bekende en geregistreerde opkopers zijn in 2021 bezocht en gecontroleerd. Intensief blijven uitvoeren huisbezoeken ter controle op juistheid Basisregistratie Personen o Er zijn op verzoek van team Burgerzaken diverse huisbezoeken uitgevoerd om te controleren of de juiste gegevens in Basisregistratie Personen staan. Verder uitwerken ondermijningsbeelden RIEC in samenwerking met RIEC, ODA, Belastingdienst, politie en OM o De ondermijningsbeelden zijn uitgewerkt. Waar mogelijk werd ingezet op interventies/onderzoek. Daarnaast was het RIEC tweewekelijks aanwezig om lopende zaken en nieuwe signalen te bespreken met de overige partners. Integrale, regionale aanpak ondermijning met buurgemeenten o Het Bibob- en Damocles- beleid zijn regionaal geüpdated. Op deze wijze hebben de Achterhoekse gemeenten hier nu een bijna gelijk beleid voor. Zo is het zogenoemde waterbedeffect tegengegaan. Adequaat Bibob-beleid blijven toepassen en voorlichten van de eigen organisatie o We pasten het Bibob-beleid adequaat toe. Er zijn meerdere onderzoeken verricht naar aanleiding van aanvragen van drank- en horecavergunningen en bouwvergunningen met een bouwsom van meer dan € 500.000,-.
Opstellen en adequaat uitvoeren VTH uitvoeringsprogramma o Er is een uitvoeringsprogramma VTH (vergunningverlening, toezicht en handhaving) 2021 opgesteld. Hieraan is ook uitvoering gegeven. Een 57
uitgebreide toelichting op de resultaten vindt u in het Jaarverslag VTH (vergunningverlening, toezicht en handhaving) 2021. Uitwerken groepsscan met interne en externe partijen o De groepsscan is uitgewerkt met de betreffende externe partijen. Er waren onvoldoende mogelijkheden voor directe interventies. Een aantal van de betrokkenen worden nog wel gevolgd in het jeugdoverleg. Ook komt mogelijk een aantal betrokkenen terug in de pilot Rising Star. Rising Stars zijn criminele jongeren die klein beginnen, maar snel doorgroeien naar de zware criminaliteit. Samen met VNOG blijven zoeken naar slimme mogelijkheden om de aanrijtijden van brandweer te verbeteren o Het uitgangspunt van de VNOG heeft zich verplaatst van repressie naar preventie. Dit wil zeggen dat aanrijtijden niet meer het voornaamste meetmiddel zijn waarop de VNOG stuurt. Het project Leefsamen, dat wordt aangestuurd door de VNOG, zet ook sterk in op het onderwerp (brand)preventie. Voortzetten van inrichten bluswatervoorzieningen in het buitengebied o In 2021 zijn drie locaties bij agrariërs omgebouwd voor gebruik door de brandweer. Daarnaast is een grote vijver aan de Kloetenseweg voor de brandweer bereikbaar gemaakt.
Pilot met cameratoezicht op een tweetal locaties in Winterswijk o De implementatie van cameratoezicht verliep moeizaam, omdat er wijzigingen zijn in de publiek-private samenwerking van de politie op het gebied van cameratoezicht in de openbare ruimte. Wel is inmiddels op de algemene begraafplaats een camera geplaatst om diefstal tegen te gaan.
4.3 Lobby, grensoverschrijdende samenwerking en city marketing Portefeuillehouder B.J.J. Bengevoord Ambitie We maken van Winterswijk het meest grensoverschrijdende dorp van de Achterhoek. Dit doen we omdat we veel kansen zien voor veiligheid, werkgelegenheid en toerisme. We zetten de Achterhoek in het algemeen en Winterswijk in het bijzonder op landelijke agenda’s in Arnhem en Den Haag. Op deze manier kunnen we Winterswijkse en regionale vraagstukken snel en effectief onder de aandacht brengen bij politici. Relevante documenten: Nota Grensland Gemeente Winterswijk (2021) Actieplan Lobby Gemeente Winterswijk (2021) Doelstellingen We vergroten de gastvrijheid voor bezoekers. We verbeteren het ondernemersklimaat en de mogelijkheden voor werkzoekenden. Inwoners en ondernemers zijn actief binnen grensoverschrijdende samenwerking. We vergroten de impact van lokale of regionale vraagstukken. We vergroten en delen onze zichtbaarheid en ons (kennis)netwerk. We investeren in internationale contacten (gemeenten) om dit te bereiken. 58
De bovenregionale bekendheid van Winterswijk als aantrekkelijke plaats voor wonen, werken, winkelen en recreëren, groeit. We werken integraal samen met het bedrijfsleven om de economische ontwikkeling van Winterswijk beter te organiseren en af te stemmen. Hoe te bereiken? We ontwikkelen onze digitale communicatiemiddelen tweetalig. We gebruiken de Grenzhoppers Business School om grensoverschrijdend leren, werken en ondernemen te faciliteren. Daarnaast helpen we ondernemers en maatschappelijke partners gebruik te maken van Europese subsidies. We faciliteren het Grensland College. We betrekken inwoners en ondernemers actief bij de grensoverschrijdende samenwerking. We zetten het Grenzhoppers netwerk in om de grensoverschrijdende samenwerking met Twente, Drenthe en Limburg uit te bouwen. We dragen actief bij aan de ontwikkeling van onze internationale zichtbaarheid in Brussel, Berlijn, Münster en Düsseldorf. We zetten actief in op de lobby richting provincie en rijksoverheid. We investeren in de ontwikkeling van ons internationale netwerk voor kennisdeling en informatie-uitwisseling We leveren een actieve bijdrage aan de Euregio en de 8RHK Ambassadeurs. We doen mee aan uitwisselingsprojecten die ons als gemeente internationale zichtbaarheid en kennis op het gebied van maatschappelijke vraagstukken opleveren.
We promoten Winterswijk op het gebied van wonen, werken, winkelen en recreëren via citymarketingorganisatie 100% Winterswijk. We werken een organisatievorm uit die integraal bijdraagt aan economische ontwikkeling van Winterswijk en toetsen de haalbaarheid hiervan. Wat is het resultaat? Organiseren en ontwikkelen cursusaanbod Grenzhoppers Business School (GBS) o We helpen ondernemers de grens over en geven uitvoering aan de Regio Deal Gros die in 2020 is goedgekeurd. We organiseren cursussen en workshops vanuit de GBS en verbinden deze met de activiteiten van het Internationaal netwerkbureau. In 2021 hebben we in het kader van de Regio Deal Gros zeventien cursussen en seminars op het gebied van taal en cultuur georganiseerd. o In samenwerking met de Duits-Nederlandse Business Club in Kleve en ondernemersverenigingen in München en Keulen zijn vijf speeddatingwebinars voor ondernemers georganiseerd. Opening Grensland College in het Raadhuis van Winterswijk o Het Grensland College is in september 2021 in het Raadhuis van Winterswijk van start gegaan. De opening werd verricht door minister van Engelshoven. Het Grensland College is gestart met twee hboopleidingen, namelijk Management en Social Work. Duitse taal stimuleren op onderwijsinstellingen via Grenzhoppers Business School o In oktober 2021 is een Duitslandweek georganiseerd in samenwerking met en voor Pronova Praktijkschool.
Hierbij hebben we een programma 59
voor de leerlingen georganiseerd op het gebied van Duitse taal en cultuur. Organiseren werkbezoeken o Door Covid-19 is de organisatie van het werkbezoek MecklenburgVorpommern (in samenwerking met 8RHK Ambassadeurs en de Nederlandse Ambassade Berlijn) verplaatst naar 2022. We hebben een digitale bijdrage geleverd aan de ANE Begegnungskonferenz om Winterswijkse voorbeeldprojecten rond het thema Leefbaar Platteland voor te stellen. o Voor een goede verstandhouding organiseren we jaarlijks meerdere werkbezoeken naar buurgemeenten en Winterswijk. Het college van Winterswijk is in 2021 op bezoek geweest bij de gemeente Vreden om actuele onderwerpen zoals het Dienstencentrum Gaxel en de ontwikkeling van het centrum te bespreken. Vertalen communicatiemiddelen (zoals de website) o We willen het meest grensoverschrijdende dorp van de Achterhoek worden. Daarom vertaalden we de communicatiemiddelen die ook voor onze Duitse gasten van belang zijn naar het Duits. De in 2021 opgestelde Nota Grenszland is ook in de Duitse taal beschikbaar. Vertegenwoordiging van de gemeente Winterswijk op het AEBR congres, de Grenslandconferentie en het Toekomstforum Grüne Woche o We blijven werken aan de zichtbaarheid van onze grensstreek. Dit deden we door aanwezig te zijn als sprekers en deelnemers op congressen en bijeenkomsten.
Voorlichting geven over grens gerelateerde obstakels en krachten bundelen om deze op te lossen o In samenwerking met de provincie Gelderland zijn in 2021 Grenzhoppers webinars georganiseerd om actuele thema’s, zoals het nieuwe Interreg VI programma, Grensoverschrijdend energie uitwisselen, Grensoverschrijdende jeugdzorg problematiek en Grensoverschrijdend toerisme te bespreken. o De b-solutions aanvraag Grensoverschrijdend energie uitwisselen die we samen met de provincie Gelderland hebben ingediend, geeft ons een duidelijk beeld welke wettelijke barrières er nog zijn voordat we grensoverschrijdend energie met elkaar kunnen uitwisselen. In 2022 werken we dit thema met andere grensgemeenten in het kader van ons Green Leaf jaar verder uit. o Na aanleiding van het webinar ‘Grensoverschrijdende jeugdzorg’ hebben we met ambtelijke collega’s van gemeenten, GGD en Jugendamt een eerste online kennismaking georganiseerd. In 2022 brengen we instanties, die zich bezig houden met deze thematiek, fysiek bij elkaar om een kennisplatform te vormen. o Op het gebied van grensoverschrijdende zorg hebben we deelgenomen aan een Europese verkenning van DG Sante naar patiëntenstromen in grensregio’s. We organiseerden ook een ronde tafel bijeenkomst voor het behoud van zorginstellingen in de grensregio.
Oprichting Stichting Grenzhoppers o In het verleden kostte de administratieve afhandeling van grensoverschrijdende projecten veel tijd. Eind 2021 is een stichting opgericht. Deze stichting moet het stroomlijnen van financiële bijdragen 60
van verschillende gemeenten en de administratieve afhandeling faciliteren. Het bestuur van de stichting bestaat uit een Duitse en een Nederlandse ondernemer en de bestuurder van een Duitse ondernemersvereniging. Opstellen Nota Gros 2021 o De grensoverschrijdende samenwerking heeft in de afgelopen jaren een forse groei doorgemaakt. Veel grensoverschrijdende activiteiten zijn aan verandering onderhevig. Onze structurele ambities, doelen en activiteiten zijn in het najaar 2021 in een Nota Grenszland samengevat. Aan de hand van deze vastgestelde nota is het eenvoudiger zijn nieuwe ambities te formuleren en doelen bij te stellen. We realiseren het Dienstencentrum in Gaxel samen met Stadt Vreden o In 2021 is een projectontwikkelaar gevonden en is een haalbaarheidsonderzoek over de realisatie van het Dienstencentrum gestart. Deelname Open days (bestuurlijk en ambtelijk) o We hebben zowel ambtelijk als bestuurlijk digitaal meegedaan aan de Open Days. Financiering en aansturing, als platformpartij, van 100%-Winterswijk voor uitvoering van de citymarketing o Er was een maandelijks citymarketing-overleg tussen de portefeuillehouder en 100% Winterswijk. Daarnaast nam de gemeente deel aan de bestuursvergaderingen van 100% Winterswijk. In 2021 was 100%-Winterswijk nauw betrokken bij het periodieke coronaoverleg van de gemeente met de ondernemersverenigingen.
Organisatievorm uitwerken die integraal bijdraagt aan economische ontwikkeling van Winterswijk en de haalbaarheid hiervan toetsen (naar modellen zoals 100%-Winterswijk en de Duitse Wirschaftsförderung) o Het eerste concept voor een ondernemerspunt, dat integraal bijdraagt aan de economische ontwikkeling van Winterswijk, is uitgewerkt en bestuurlijk getoetst. In 2022 wordt dit eerste concept voor feedback voorgelegd aan de verschillende ondernemersverenigingen en andere relevante instanties.
4.4 Overige middelen Portefeuillehouder B.J.J. Bengevoord Ambitie We blijven een financieel gezonde gemeente en investeren in de toekomst van Winterswijk. Relevante documenten voor dit beleidsveld zijn: Financiële verordening gemeente Winterswijk Meerjarenbegroting Kadernota Bestuursrapportage Doelstellingen We hebben een structureel sluitende begroting. Hoe te bereiken? We investeren met lef. 61
We blijven de gezonde financiële positie van de gemeente goed in het oog houden. Wat is het resultaat? De jaarrekening 2021 laat een structureel sluitend resultaat zien. o Volgens de doelstelling in de begroting is het resultaat na bestemming van de jaarrekening € 2.772.000 voordelig (V). We houden de algemene reserve op een niveau dat ruim voldoende is in relatie tot het totale risicoprofiel en de weerstandscapaciteit. o De algemene reserve is ruim voldoende voor de ingeschatte risico’s van € 2,8 miljoen. Zie voor een verdere toelichting paragraaf B Weerstandsvermogen en risicobeheersing. We streven naar een gelijkblijvende belastingdruk voor de burger. o De belastingdruk in Winterswijk is niet gestegen. Hoe de belastingdruk is opgebouwd, ziet u in paragraaf A Lokale Heffingen.
Financiële onderbouwing programma 4 Baten en lasten Bedragen x €1.000 Exploitatie
Begroting 2021
Realisatie 2021
VerschilJR2021
Baten 4.1 Bestuur en algemene ondersteuning
50.146
51.696
154
223
69
4.4 Overige middelen
7.474
7.435
-39
Totaal Baten
57.774
59.353
1.580
4.0 Doorbelaste bedrijfsvoering en kapitaallasten
11.318
11.334
16
4.1 Bestuur en algemene ondersteuning
3.208
3.055
-153
4.2 Openbare orde en veiligheid
2.144
2.141
-3
127
129
2
4.2 Openbare orde en veiligheid
1.550
Lasten
4.3 Lobby, grensoverschrijdende samenwerking en city marketing 4.4 Overige middelen Totaal Lasten
175
-43
-218
16.973
16.616
-357
6.543
6.543
0
Onttrekkingen 4.1 Bestuur en algemene ondersteuning Stortingen 4.1 Bestuur en algemene ondersteuning
3.524
3.524
0
Gerealiseerd resultaat
43.819
45.756
1.937
Toelichting exploitatie Het voordeel is van € 153.000 is grotendeels als volgt te verklaren: voorziening Voormalig Personeel € 94.000 V doorschuiven van werkzaamheden/projecten naar 2022 € 236.000 V voorziening APPA € 679.000 N voordeel kapitaallasten € 597.000 V interne bedrijfsvoering € 115.000 N ondersteuning raad € 31.000 N Voorziening Voormalig Personeel Jaarlijks doet het CBS een herberekening van de levensverwachting. De gemiddelde 62
levensverwachting is lager geworden. Dit betekent dat er minder voorziening Voormalig Personeel nodig is. Dit leverde, na toevoeging aan de voorziening, een voordeel op van € 94.000. Doorschuiven werkzaamheden/projecten naar 2022 Enkele projecten/werkzaamheden zijn in 2021 nog niet afgerond. Dit leverde een voordeel op van € 236.000. Het gaat om de volgende projecten en werkzaamheden: - migratie van het telefonieplatform € 76.000 - rechtmatigheidsverantwoording € 20.000 - informatiebeveiliging € 46.000 - invoering CMS € 12.000 - invoering zaaksysteem € 38.000 - co-financiering RegioDeal € 44.000 We stellen voor om deze budgetten over te hevelen naar 2022, zodat we deze projecten en werkzaamheden kunnen afronden. Voorziening APPA (Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers) De rekenrente voor het berekenen van de pensioenen is gewijzigd. Dit leverde een voordeel van € 133.000 voor de voorziening Algemene Pensioenwet Politieke ambtsdragers (APPA). Daarnaast was er een extra toevoeging aan de voorziening van € 812.000. Hiertegenover staat eenzelfde bedrag aan baten, omdat dit de pensioenvoorziening is van een politieke ambtsdrager die is aangetrokken. Per saldo levert dit dus geen voor- of nadeel op. Voordeel kapitaallasten Doordat in 2021 niet alle activiteiten doorgingen, zijn ook bepaalde investeringen niet gedaan.
Dit betekent automatisch dat we hier ook geen kapitaalslasten voor berekenen. Dit levert in 2021 een voordeel op van € 597.000. Interne bedrijfsvoering Binnen de interne bedrijfsvoering is er een nadeel van € 115.000. Dit bedrag bestaat uit: - hogere bedrijfsvoeringslasten (o.a. personeel) € 172.000 N - minder interne uren doorberekend aan projecten € 53.000 N - niet ingezette budgetten automatisering € 103.000 V - doorschuiven ondernemingsraad budget € 7.000 V We stellen voor om de budgetten automatisering en ondernemingsraad over te hevelen naar 2022. Dit omdat er ook al verplichtingen voor zijn aangegaan, die in 2022 plaatsvinden. Ondersteuning raad Om de raad goed te kunnen ondersteunen zijn er extra kosten gemaakt voor cursussen, congressen, notuleren en presentiegelden. In totaal levert dit een nadeel op van € 31.000. Overige middelen Het voordeel van € 218.000 is grotendeels te verklaren door de vrijval van de voorziening voor dubieuze debiteuren met € 200.000. BATEN Bestuur en algemene ondersteuning Het voordeel van € 1.550.000 is grotendeels als volgt te verklaren: hogere algemene uitkering € 768.000 V ontvangen pensioengelden APPA € 812.000 V 63
uitstel verkoop onroerend goed € 218.000 N hogere baten verkoop/verhuur gronden € 115.000 V hogere baten leges burgerzaken € 52.000 V overige € 21.000 V Hogere algemene uitkering Betreft met name extra coronagelden en extra uitkering in verband met taakmutaties. Pensioengelden APPA In 2021 is er een politieke ambtsdrager aangetrokken. Politieke ambtsdragers bouwen een apart pensioen op. De gemeente waar deze politieke ambtsdrager voor werkt, beheert ook de pensioengelden. Hiervoor is een bedrag van € 812.000 aan de gemeente overgedragen. Zoals ook al bij de lasten is toegelicht, staat tegenover deze ontvangst een voorziening van een gelijk bedrag. Dus per saldo is dit geen voor- of nadeel. Uitstel verkoop onroerend goed In de begroting 2021 was de verkoop van een onroerend goed van de gemeente opgenomen. Deze verkoop, met een verwachte opbrengst van € 218.000, is nog niet afgerond. We verwachten dat dit in 2022 gaat gebeuren. Daarom stellen wij voor om dit budget over te hevelen naar 2022. Hogere baten verkoop/verhuur gronden De hogere opbrengst komt door de verkoop van een perceel grond wat niet begroot was (€ 88.000) en hogere verhuuropbrengsten (€ 27.000).
Openbare orde en veiligheid Het voordeel van € 69.000 is als volgt te verklaren: niet-begrote rijksbijdrage voor de ondersteuning van de controle op coronatoegangsbewijzen € 75.000 V Lagere legesopbrengsten APV als gevolg van Covid19 € 6.000 N Investeringen Bedragen x €1.000 Investeringen
Begroting 2021
Realisatie 2021
VerschilJR2021
Baten 4.1 Bestuur en algemene ondersteuning
0
0
0 -318
Lasten 4.1 Bestuur en algemene ondersteuning
2.752
2.434
4.2 Openbare orde en veiligheid
0
0
0
4.4 Overige middelen
0
1.931
1.931
Totaal Lasten
2.752
4.365
1.613
Gerealiseerd resultaat
-2.752
-4.365
-1.613
Toelichting investeringen Bestuur en algemene ondersteuning. Enkele projecten zijn in 2021 nog niet afgerond. Dit levert een voordeel op van € 318.000. Het gaat vooral om de kredieten Automatisering (€ 212.000) en het krediet Raadhuis (€ 127.000). Deze lopen door in 2022. U vindt ze in de bijlage met investeringskredieten. Overige middelen Het verschil van € 1.931.000 komt doordat we een hybride obligatielening voor kapitaalverstrekking aan Alliander zijn aangegaan. Alliander heeft in 2021 aan haar aandeelhouders gevraagd om een kapitaalsinjectie. Hier is de Raad ook over geïnformeerd. Bijna alle aandeelhouders van Alliander hebben zich ingeschreven 64
voor deze kapitaalverstrekking. Dit resulteerde voor ons in een lening van € 1.931.000.
Indicatoren en kerncijfers programma 4 Indicatoren 4.1 Bestuur - algemene ondersteuning Onze klanten zijn tevreden over onze dienstverlening. We handelen zaken op bestuurlijk en operationeel niveau op tijd af. Er worden meer e-producten en e-diensten afgenomen. De hoogte van de overhead (vaste lasten voor de eigen organisatie) blijft gelijk of daalt. Indicatoren 4.2 Openbare orde en veiligheid Het percentage inwoners dat zich veilig voelt blijft gelijk of stijgt. De misdaadcijfers van de politie blijven gelijk of dalen. De veiligheidsmonitor. Jaarlijks monitoren we de aanrijtijden van de brandweer. We controleren recreatiewoningen op onrechtmatige bewoning Het aantal meldingen/signaleringen van overlast blijft gelijk of daalt. Indicatoren 4.3 Lobby, grensoverschrijdende samenwerking en city marketing Het aantal leden van het Grenzhoppers netwerk stijgt. Het aantal aangeboden cursussen en aantal deelnemers Grenzhoppers Business School blijft gelijk of stijgt. Het aantal gerealiseerde Gros-projecten blijft gelijk of stijgt. Het aantal gerealiseerde lobby-bijeenkomsten blijft gelijk of stijgt. Indicatoren 4.4 Overige middelen We hebben structureel een sluitende begroting.
Opgaven Opgaven Manier van werken Opgavegericht werken is een wezenlijk onderdeel van de manier van werken in Winterswijk. We vinden het belangrijk om veel zaken samen met onze inwoners op te pakken. In het coalitieakkoord is dit als volgt geformuleerd: ‘Een goed samenspel met inwoners en samenwerkingspartners is belangrijker dan ooit. We willen de initiatieven buiten het gemeentekantoor nog beter benutten en de invloed van burgers op de ontwikkeling van Winterswijk vergroten’. Dit is de reden dat we ervaringsdeskundigen en andere inwoners bij onze opgaven betrekken. We zijn er van overtuigd dat dit betere resultaten oplevert. Er zijn nu vier opgaven: Winterswijk Drempelvrij; Armoedevrij Winterswijk; Centrum; Duurzaamheid. Cruciale onderwerpen De vier opgaven gaan over onderwerpen die stuk voor stuk cruciaal zijn voor Winterswijk. Daarnaast zijn het onderwerpen die stuurbaar en integraal van aard zijn. We hebben naast de vaste opgaveteams die meewerken ook een groep medewerkers die we flexibel inzetten voor de opgaven. De deelnemers uit deze pool krijgen een training en geven elkaar feedback. Op deze manier laten we het 65
gedachtengoed en de werkwijze van opgavegericht werken binnen en buiten de opgaven groeien. We doen 't samen Samen met onze inwoners, collega-ambtenaren en mensen uit diverse organisaties maken we onze opgaven tot een succes. In de onderdelen hierna vindt u een beschrijving van elke opgave.
Opgave 1. Winterswijk Drempelvrij Ambitie Iedereen moet mee kunnen doen in Winterswijk. Relevante documenten bij de opgave zijn: VN- verdrag Handicap Inclusie-agenda 1.0 Inclusie-agenda 2.0 Doelstellingen Winterswijk is drempelvrij en voldoet aan het VN-verdrag Handicap. Hoe te bereiken? We voeren het plan Winterswijk Drempelvrij 2.0 uit samen met ervaringsdeskundigen. We bevorderen de mogelijkheden voor werk en dagbesteding. We maken plannen voor een integrale woonvorm waar diverse doelgroepen met elkaar samenleven en elkaar ondersteunen. We verwijderen drempels en belemmeringen. We zorgen voor openbare toiletten met een invalidentoilet. De financiële vertaling hiervan zit in de opgave Centrum. We zorgen voor meer bewustwording rond toegankelijkheid. Wat is het resultaat? Het werken aan Winterswijk Drempelvrij is onder te verdelen in vier thema's: Werk, inkomen en dagbesteding
We filmden diverse succesverhalen van werkgevers onder andere over Zozijn bij F.C. Winterswijk en de Bioscoop en over Estinea bij F.C. Trias. Het aantal mensen dat werkt met een loonkostensubsidie was op 31 december 55 (in juli 2020 was dit 45). Wonen We maakten een plan voor een integrale woonvorm. De handleiding voor initiatiefgroepen die een woonvorm willen opzetten is gereed en beschikbaar. Het in beeld brengen van woonwensen van mensen met lichamelijke beperkingen is gestart, maar nog niet afgerond. Toegankelijkheid Er zijn diverse knelpunten in de openbare ruimte in beeld gebracht. De steeg bij de Wooldstraat is rolstoelvriendelijk gemaakt. Ook zijn er geleidestrepen bij het gemeentekantoor gemaakt. Het werk aan deze knelpunten loopt nog door in 2022. Er zijn toiletten voor mensen met een beperking beschikbaar in het Raadhuis. Ook op veel andere plaatsen in Winterswijk stellen organisaties toiletten beschikbaar. Winterswijk werd nummer 11 van Nederland op de ranglijst van toiletvriendelijke gemeenten van de toiletwebsite en app ‘Hoge Nood’. 66
Voor iedere gemeentelijke website is een toegankelijkheidsverklaring opgesteld en gepubliceerd. Voor twee websites staat de verklaring nog in concept. Deze komen op korte termijn ook online. We maakten de verkiezingen meer toegankelijk en begrijpelijk. We deden dit met onder andere een stemmal, drempelhulpen en geleidestrepen. Bewustwording Met campagnes en publicaties zorgden we voor kennis en begrip. o Er zijn tientallen publicaties verschenen. Ook deden we actief mee aan de actie Meest toegankelijke gemeente' We hebben onze inwoners gewezen op kleine dingen die ze zelf kunnen doen. Zoals de heg snoeien, zodat de stoep berijdbaar blijft voor mensen met een rolstoel of wandelwagen. o We organiseerden een regionaal symposium om het 5-jarig bestaan van het VN-verdrag Handicap te vieren. o We zijn regenbooggemeente geworden en laten dit volop zien met vlaggen bij het Raadhuis en het gemeentekantoor en met een regenboogzebrapad. We hebben samen met de gemeente Oost Gelre een actieve werkgroep van vrijwilligers die zich hiervoor inzet. We hielden op creatieve wijze zoveel mogelijk contact met onze achterban. Ook is het gelukt om de ontwikkelgroep voor Armoedevrij Winterswijk en Winterswijk Drempelvrij te betrekken bij de plannen van dit jaar. Het budget voor 2021 was € 160.000, dit bedrag is opgenomen in programma 1, beleidsveld Maatschappelijke ondersteuning.
Indicatoren Het aantal mensen uit het doelgroepenregister dat met loonkostensubsidie bij een werkgever is geplaatst blijft op peil. (Hierbij gaat het om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Op 31 juli 2020 waren dat er 45). Alle gemeentelijke websites krijgen een toegankelijkheidsverklaring. In 2021 had alleen www.winterswijk.nl die verklaring.
Opgave 2. Armoedevrij Winterswijk Ambitie Winterswijk is armoedevrij in 2040. Relevante documenten voor deze opgave zijn: Plan van Aanpak Armoedevrij Winterswijk Beleids- en uitvoeringsplan Schuldhulpverlening 2020-2024 Doelstellingen Beginnende schulden worden niet problematisch. Kinderen hebben gelijke kansen om hun talenten te ontwikkelen. Mensen maken beter gebruik van bestaande inkomensvoorzieningen. Het taboe rondom armoede is doorbroken. Hoe te bereiken? We doorbreken het taboe rond armoede. De drempel is laag voor inwoners om hun verhaal te doen, omdat heel Winterswijk weet dat armoede bestaat. Inwoners kunnen elkaar makkelijk ontmoeten omdat er op verschillende plekken in Winterswijk plekken zijn om elkaar te treffen. We versimpelen het systeem. Er is één toegang voor inkomensondersteunende voorzieningen, waarbij de hulpverlener naast de 67
klant staat. Informatievoorziening is toegankelijk doordat we simpele taal gebruiken. We voorkomen jeugd-, kind- en generatiearmoede. Kinderen krijgen gelijke kansen om hun talenten te ontwikkelen. Door voorlichting wordt het taboe doorbroken en is het risico op schulden bij jongeren verkleind. Wat is het resultaat? Er is een projectfonds opgezet o Stichting Platform Armoedevrij Winterswijk beheert een projectfonds. Hieruit betaalt de stichting bijvoorbeeld de pilot Volwassenfonds. Dit maakt sport- en culturele activiteiten toegankelijk voor volwassen inwoners met een laag inkomen. Omdat Stichting Sociaal Steunpunt Winterswijk een goed functionerend Noodfonds heeft, sluit de stichting Platform Armoedevrij Winterswijk hierbij aan. Er zijn laagdrempelige spreekuren in de wijk o Er was een beperkt aantal spreekuren in de wijk. Bij kringloop Aktief zijn spreekuren gehouden, waarbij inwoners naar de Post zijn verwezen, dit werkt drempelverlagend. De spreekuren bij het onderwijs hebben vanwege Covid-19 beperkt plaatsgevonden. o Aan de stichting MiniManna is een eenmalige subsidie verleend voor de vestiging van een supermarkt voor minima in combinatie met een kringloopwinkel. De supermarkt is een aanvulling op de voedselbank.
Niet alleen voor inwoners die gebruik maken van de voedselbank maar ook voor inwoners die niet meer in aanmerking komen voor een voedselpakket kunnen hier terecht voor goedkope boodschappen. Vroeg Eropaf, matching bij beginnende schulden (zorgverzekering/energie) o Vroeg Eropaf werkt goed. Maandelijks kregen we ongeveer 80 meldingen waar het Sociaal Team actie op ondernam. Zo kunnen we problematische schulden voorkomen. Vanaf 2022 wordt deze Vroeg Eropaf structureel ondergebracht bij het Sociaal Team. We organiseerden voorlichting op scholen over armoede en financiën o Samen met het Preventie Platform Jeugd organiseerden we een digitale Week van het Geld. Ouders konden deelnemen aan webinars en voor de jeugd hadden jongerenwerkers filmpjes opgenomen. Later in het jaar vond er bij Schaersvoorde in Winterswijk een voorstelling plaats over omgaan met geld. We deden de pilot Naschools aanbod o De pilot vond plaats bij basisscholen de Bataaf en de Kolibrie. Kinderopvang SWW organiseerde op drie dagdelen een naschools aanbod. Hier werkten ze aan kansengelijkheid en talentonwikkeling. De evaluatie heeft plaatsgevonden. In 2022 wordt het naschools aanbod verder uitgebreid naar meerdere basisscholen in Winterswijk. We informeerden jongeren over hun veranderende financiële verantwoordelijkheid als ze 18 jaar worden o Jongeren ontvingen voor hun 18e verjaardag een verjaardagskaart.
Daarop stond informatie over bijvoorbeeld over het aanvragen van zorgverzekeringstoeslag. In de kaart verwezen we naar het Nibud. Ook maken we gebruik van de jongeren-app Kwikstart waarin de lokale voorzieningen staan vermeld. Professionals worden getraind in Stress Sensitief Werken 68
o Het trainen van professionals in 'Stress Sensitief werken' pakken we op in 2022, samen met de implementatie van 'samen aan het stuur'. We werkten aan één intake voor alle inkomensondersteunende voorzieningen o De stichting Platform Armoedevrij Winterswijk ging aan de slag met één intake voor alle inkomensvoorzieningen. Die deed zij samen met de Vrijwilligers Adviesraad. We brachten budgetcoaching voor werknemers bij bedrijven onder de aandacht o Tijdens een pilot hebben (particuliere) budgetcoaches contact opgenomen met verschillende bedrijven om schulden bij werknemers onder de aandacht te brengen. De pilot is geëvalueerd en er is besloten om hier verder geen vervolg aan te geven omdat bedrijven dit intern organiseren. We organiseerden campagnes waarmee we het thema armoede onder de aandacht brachten o We hebben meegedaan aan landelijke campagnes zoals 'Kom uit je schuld' en 'Kom jij eruit'. De stichting Platform Armoedevrij Winterswijk heeft aandacht voor armoede gevraagd. Dit deden ze tijdens de landelijke Dag van de Armoede door op de zaterdagmarkt in gesprek te gaan met inwoners. Daarnaast zijn er verschillende posters en flyers verspreid en heeft er twee keer een paginagrote advertentie gestaan in Achterhoek Nieuws. Ook hebben we een online bijeenkomst over de opgave Armoedevrij Winterswijk georganiseerd.
We maakten armoede bespreekbaar op scholen o We sloten structureel aan bij het het directeurenoverleg van het basisonderwijs om het thema armoede bespreekbaar te maken op scholen. Er zijn animaties gemaakt over (financiële) onderwerpen o De animaties gaan over de opgave Armoedevrij Winterswijk, vroegsignalering en gemeentelijke belastingen. Deze vertoonden we op verschillende beeldschermen in Winterswijk, zoals bij kringloop Aktief Winterswijk. Het trainen van vrijwilligers en professionals in het signaleren en bespreekbaar maken van armoede. o Het trainen van vrijwilligers en professionals in het signaleren en bespreekbaar maken van armoede ging door Covid-19 niet door. In 2022 organiseert het Preventie Platform Jeugd deze trainingen. Toelichting algemeen Voor een uitgebreide omschrijving van de activiteiten verwijzen we u naar www.armoedevrijwinterswijk.nl. Indicatoren De amoedemonitor van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), waarbij we de nulmeting uit 2020 vergelijken met de armoedemonitor van 2021. Naast de cijfers van het CBS gebruiken we de aantallen van de lokale instellingen. Het effect moet een toename zijn in het gebruik van deze inkomensvoorzieningen, zoals de kind-regelingen waarmee de contributie van de sportclub wordt betaald. Via een enquête vragen we aan inwoners naar hun ervaringen met onze activiteiten. Dit is een Subjectieve meting. 69
Opgave 3. Centrum Ambitie Winterswijk heeft een centrum waar het goed vertoeven is, daar wil je zijn! Relevante documenten voor deze opgave zijn: Coalitieakkoord gemeente Winterswijk 2019-2022 ‘Winterswijk wint! Duurzaam en daadkracht d’ran’ Doelstellingen Het centrum van Winterswijk is een plek waar iedereen gastvrij wordt ontvangen,. Er heerst een prettige en veilige sfeer waarbij zowel de Winterswijker als de bezoeker zich thuis voelt. We hebben een groot winkelareaal en zijn een regionaal koopcentrum, met bezoekers uit de regio en binnenlandse en buitenlandse toeristen. Daarmee zorgen we voor een florerende middenstand We verlengen de verblijfsduur van bezoekers aan het centrum, omdat onze buitenruimte een plek is waar het aantrekkelijk en goed vertoeven is. Hoe te bereiken? We ontwikkelen samen met belanghebbenden een nieuwe integrale centrumvisie. We starten met de realisatie van veranderingen in het centrum, die de gezamenlijke partijen hebben afgesproken. Wat is het resultaat? We ontwikkelen een uitvoeringsagenda voor de opgave Centrum. Vanaf september 2020 zijn we aan de slag om een integrale centrumvisie, samen met belanghebbenden (onder andere ABH-City, Koninklijke Horeca Nederland afdeling Winterswijk, 100%-Winterswijk en de Marktvereniging) te ontwikkelen. Vanuit de visie ontwikkelen we ook de uitvoeringsagenda.
o De integrale centrumvisie en uitvoeringsagenda zijn opgesteld met een participatietraject met betrokken ondernemers, belangenorganisaties en inwoners. In verschillende werkgroepen hebben ongeveer 50 betrokkenen meegewerkt aan het samenstellen van deze centrumvisie en uitvoeringsagenda. In september 2021 zijn deze vastgesteld in de gemeenteraad. Onderdelen van de uitvoeringsagenda zijn onder andere: beleving in het centrum, warenmarkt van de toekomst, evenementenkalender, ondernemerspunt Winterswijk en het betrekken van vastgoedeigenaren. We werkten aan een kwaliteitsimpuls voor de Markt (planvorming). o In 2021 stelden we vanuit de centrumvisie een plan op voor de Markt. Er is in 2022 € 900.000 krediet opgenomen voor de herinrichting van de Markt en de opgave Centrum. o Voor de herinrichting van de Markt is op basis van de input uit de centrumvisie begonnen met het opstellen van een plan van aanpak om tot die kwaliteitsimpuls te komen. Verschillende (stedenbouwkundige) bureaus hebben inmiddels hun visie en ideeën voor de Markt gepresenteerd. Openbaar toilet en fietsenstallingen o Er is een openbaar toilet in het Raadhuis gemaakt. Ook de fietsenstallingen bij het Raadhuis zijn verbeterd door het toevoegen van oplaadpunten. We plaatsten ook nieuwe fietsenstallingen aan de Wieringastraat. 70
Indicatoren We monitoren leegstaande winkelpanden in het centrum. Het aantal blijft gelijk of neemt af. We tellen bezoekersaantallen in het centrum. Het aantal blijft gelijk of neem toe. We meten de verblijfsduur van bezoekers in het centrum. De tijdsduur blijft gelijk of neemt toe.
Opgave 4. Duurzaamheid Ambitie Winterswijk wil dat de huidige kwaliteiten, zoals klimaat, biodiversiteit en natuurlijke voorraden, ook beschikbaar zijn voor volgende generaties. Duurzaamheid gaat over het beschermen en behouden van deze waarden. Relevante documenten voor deze opgave zijn: Uitvoeringsagenda Duurzaamheid januari 2019 Doelstellingen De gebouwde omgeving van Winterswijk is energieneutraal in 2030. We benutten in Winterswijk onze cultuurhistorie en biodiversiteit. We hebben een duurzame gemeentelijke organisatie in 2030. We zijn een volledig duurzame gemeente in 2050, dus ook klimaatneutraal en circulair. Hoe te bereiken? We stimuleren inwoners en bedrijven om maximaal energie te besparen door onder meer te isoleren. We ondersteunen het opwekken van duurzame energie op daken en op zonnevelden. We maken plannen die er op termijn toe leiden dat woningen geen aardgas meer gebruiken. We voeren het project Duurzaamheidsfactor uit in de gemeentelijke organisatie. We bouwen samen met onze inwoners verder aan een circulaire economie. Wat is het resultaat? We wonnen de Green Leaf Award o Dit is een Europese prijs voor duurzame gemeenten. Winterswijk heeft bij haar presentatie het accent gelegd op het Duurzaamheidscentrum, op het Nationaal Landschap en op recycling & hergebruik. We hebben vooral gewonnen omdat we zoveel samenwerken met onze inwoners.
Aan de prijs is een bedrag verbonden van € 200.000. Met een aantal budgetoverhevelingen is hier nog geld aan toegevoegd. Hiermee organiseren we het Green Leaf jaar 2022. We voerden activiteiten de uitvoeringsagenda Duurzaamheid 2019 – 2022 uit o Bij de Groene Tuinen Actie is 1235 vierkante meter verharding verwijderd en groen aangelegd. o We hebben een geveltuinenactie en ook weer de steenbreekactie gedaan o De Regeling Reductie Energieverbruik-actie is afgrond. Ruim 3000 woningeigenaren hebben meegedaan. Met de resultaten besparen we jaarlijks 545.000 kg CO2 o De Energietafel heeft de Duurzaamheidsprijs Winterswijk 2021 gewonnen voor haar inspanningen bij de energietransitie. 71
o Via het platform Duurzaamheid bereikten we maandelijks gemiddeld 950 gebruikers per maand. o Om de opwek van energie nog verder te stimuleren staan we nu ook kleine windmolens toe waar het kan. o Het duurzaamheidscentrum is verbouwd en hiermee aantrekkelijker geworden. We stimuleren zonne-energie o In 2021 is het Arrisveld aangesloten op het elektriciteitsnet. Onder andere dankzij dit veld wekken we nu 26% van de hoeveelheid energie die in 2030 verwachten nodig te hebben voor de gebouwde omgeving duurzaam op (het doel was minimaal 18%). We maakten een Warmtetransitievisie o De Warmtetransitievisie is af en is vastgesteld door de raad. We stelden de Regionale Energie Strategie (RES 1.0) vast o Dit deden we samen met onze partners in de RES-regio. De RESplannen voor Winterswijk sluiten aan bij de bestaande ambities. We voeren project Duurzaamheidsfactor uit o We hebben gewerkt aan interne bewustwording in het kader van de Dfactor (Duurzaamheidsfactor). o We hielden mede naar aanleiding van de Green Leaf Award een gemeentelijk webinar over het verminderen van de milieu-impact van ons handelen. o Op steeds meer terreinen lukt het om duurzamer te worden. Denk aan de verduurzaming van het Raadhuis, het gebruik van cementloos beton bij de Albert Schweitzerlaan of aan het hergebruik van oude verkeersborden.
Toch zullen we ons nog enorm moeten inspannen om in 2030 als gemeentelijke organisatie duurzaam en circulair te zijn. Onderzoek doen naar waterstoftoepassingen. o Het onderzoek naar waterstoftoepassingen heeft niet tot een concrete toepassing geleid. Het onderzoek is ter kennisname naar de raad gegaan. o We bleven de ontwikkelingen op het gebied van waterstof volgen. We hebben in het kader van het Innovatiefonds een waterstofminiatuurauto vergoed. Technieklokaal Skills gebruikt dit voor haar lessen. Een leuk nieuw initiatief was een studieproject van leerlingen van het Komrij College naar waterstof. De Energietafel begeleidde dit. Indicatoren De barometer hernieuwbare opwek staat in 2030 op 100% en in 2021 op minimaal 18%. Eind 2022 is minimaal 50 hectare ‘zon als park’ aangelegd. Via het platform Duurzaamheid bereiken we maandelijks gemiddeld ruim 1750 mensen.