CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarrekening 2020 gemeente Winterswijk

Algemene raadscommissie 10 juni 2021, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Jaarverslag en jaarrekening 202037.425 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

Lasten Prognose 3

Baten Prognose 3

Werkelijk

Verschil

56

56

0

V

1.309 13.452 8.241 3.242 26.300

1.386 13.794 7.984 3.657 26.877

77 342 -257 415 577

N N V N N

13.582 8.605 22.187

Werkelijk

14.141 8.385 438 22.964

Totaal Saldo

Verschil

559 -220 438 777

V

0

V

V V N V V

77 217 37 23 200

N V V V V

Cluster Inkomensondersteuning Vanwege de positieve economische ontwikkeling in de jaren voorafgaand aan 2020 is er een bezuiniging ingeboekt van € 100.000 op het budget Bijzondere Bijstand. De uitgaven zijn, gezien het uitzonderlijk jaar 2020, gelijk gebleven ten opzichte van 2019 en daarmee is de ingeboekte bezuiniging achteraf gezien niet realistisch geweest. Hiermee is het verschil van € 77.000 grotendeels verklaard. Cluster Inkomensvoorziening De hogere lasten van € 342.000 zijn als volgt te verklaren: - lagere lasten Algemene Bijstand (€ 267.000); - hogere lasten TOZO-regeling (€ 607.000)

Pagina 48 van 208

Programma 9: Werk en Inkomen

In 2020 is minder beroep op de Algemene Bijstand gedaan. De uitgaven voor de TOZO-regeling zijn hoger uitgevallen omdat de gemeente Winterswijk ultimo 2020 nog een aanvullende uitkering van het Rijk heeft ontvangen, die niet meer in de begroting verwerkt kon worden. Deze extra uitkering is één op één doorbetaald aan SDOA. De hogere baten van € 559.000 zijn als volgt te verklaren: - hogere baten TOZO-regeling (€ 609.000) - terugbetaling Rijksbudget Bijstandsverlening zelfstandigen ( -/- € 50.000) Door de late extra uitkering voor de TOZO-regeling van het Rijk zijn ook de baten hoger uitgevallen. Als gevolg van de definitieve afrekening over 2019 van de BBZ-regeling moeten wij een bedrag van € 50.000 terugbetalen. Cluster Participatiewet Door met name lagere lasten voor de re-integratie zijn de lasten € 257.000 lager uitgevallen. Door lagere detacheringsopbrengsten van de Sw-medewerkers en een lager Rijksbudget Wsw zijn de baten € 220.000 lager uitgevallen. Door de coronacrisis zijn de SW-medewerkers in 2020 aanzienlijk minder gedetacheerd waardoor de inkomsten lager zijn uitgevallen. Hiervoor zijn wij door het Rijk gecompenseerd. Deze compensatie maakt onderdeel uit van de Algemene Uitkering.

Cluster Re-integratie + integratie statushouders De hogere lasten van € 415.000 worden grotendeels als volgt verklaard: - hogere lasten integratie statushouders € 112.000 N - hogere uitvoeringskosten SDOA € 326.000 N De hogere baten van € 438.000 worden als volgt verklaard: -onttrekking reserve Uitvoeringskosten SDOA € 326.000 V -onttrekking reserve Aanpak inburgering nieuwkomers € 112.000 V De uitvoeringskosten SDOA zijn in 2020 hoger uitgevallen. Het verschil wordt onttrokken aan de bestemmingsreserve. De lasten voor de integratie statushouders worden bekostigd vanuit de bestemmingsreserve.

Investeringen Er zijn in dit programma geen investeringen.

Pagina 49 van 208

Programma10: Economie, Bedrijvigheid en Vrijetijdseconomie inclusief RO

Programma 10: Economie, Bedrijvigheid en Vrijetijdseconomie inclusief RO Portefeuillehouder: I.T.F. Klein Gunnewiek ‘Het Winterswijkse bedrijfsleven is op veel manieren belangrijk voor ons dorp. Daarom zorgen we voor voldoende geschikte vestigingslocaties.” Doelstelling Om werkgelegenheid te behouden bieden we bedrijven de ruimte om zich te blijven ontwikkelen. Bestaande ondernemers en start ups (bijvoorbeeld in de Smart Industry en de duurzaamheidstechnologie) faciliteren we door te zorgen voor voldoende en kwalitatief hoogwaardige vestigingslocaties. Een goede bereikbaarheid is essentieel voor het Winterswijkse bedrijfsleven. Hiervoor zetten we onder andere in op lobby richting de provincie. De gemeente ondersteunt bedrijven bij innovatie en ontwikkeling. Met het instrument stedelijke herverkaveling, komen we tot een optimaal en efficiënt gebruik van onze bestaande bedrijventerreinen. Door een aantal bedrijven op een nieuwe locatie te vestigen, ontstaat ruimte voor de achterblijvende bedrijven. Naast een goed ruimtegebruik, zorgt dit voor de nodige verduurzaming van bedrijven. In het buitengebied is ruimte voor ontwikkeling van niet-agrarische bedrijvigheid binnen de kaders van het Nationaal Landschap. Recreatie is één van de economische pijlers waarop onze economie rust. Ons Nationaal Landschap is een eersteklas toeristische trekker.

Er zijn slechtweervoorzieningen zoals het bezoekerscentrum bij de Steengroeve. Er zijn één miljoen overnachtingen per jaar. Welke ambities streven we in deze bestuursperiode na? Economische ontwikkeling industrie - We bieden lokale bedrijven voldoende ruimte in Winterswijk te kunnen ontwikkelen, er komt een uitbreiding van bedrijfsterreinen; - We pakken leegstand proactief aan; - We realiseren het dienstencentrum in Gaxel samen met Stadt Vreden. We volgen daarbij de kansen die de uitbreiding van het industrieterrein Gaxel aan de Duitse zijde (38 hectare) biedt; - Er komt een ondernemersloket; - We stimuleren ondernemers om gebruik te maken van de diverse (inter)nationale netwerken in de grensregio. De Grenzhoppers School levert hier een bijdrage aan. Toeristische versterking - We maken afspraken met landgoedeigenaren over openstelling en routestructuur; - We ontwikkelen een visie voor de ‘camping van het Nationaal Landschap’; - We onderzoeken het gebruik van VABS (Vrijkomende agrarische bebouwing) voor recreatieve doeleinden; - Er komen voldoende oplaadpunten voor elektrische fietsen en voldoende rustpunten langs bestaande fietsroutes; - We willen betere integrale routestructuren voor toeristen en inwoners. Dit geldt zowel voor (grensoverschrijdende) wandel-, fiets- en hippische paden.

Er komt een inventarisatie naar de huidige structuur met een verbeterprogramma, ook voor het onderhoud; - We zetten meer in op hippische recreatie en streven naar meer succesvolle routes als het Klompenpad; - We groeien door naar één miljoen overnachtingen.

Pagina 50 van 208

Programma10: Economie, Bedrijvigheid en Vrijetijdseconomie inclusief RO

Wat hebben we gedaan? Economische ontwikkeling industrie We hebben diverse locaties onderzocht voor een nieuw bedrijventerrein In 2020 werkten we aan de locatiekeuze van nieuw bedrijventerrein. Het onderzoeksbureau BRO heeft hiervoor een brede scan uitgevoerd, waarmee 13 locaties in beeld zijn gebracht en beoordeeld op een uitgebreide set van thema’s en criteria. Vervolgens onderworpen we de drie locaties Elinksveld, Misterweg en Tuunterveld aan een nader onderzoek, om te komen tot een definitieve keuze in 2021. Gebiedsvisie Misterweg gestart We zijn gestart met de gebiedsvisie Misterweg, met aandacht voor: Groeiruimte voor de daar gelegen bedrijven; Een robuuste ecologische verbindingszone, Bekendelle - Woold – Korenburgerveen; Groot onderhoud van de N318 en aanpakken van de verkeerskundige knelpunten. We stimuleren de ontwikkelingskansen voor bedrijven Vanuit de Achterhoekambassadeurs is het programma Achterhoek Verbindt opgezet. Deze digitale omgeving stimuleert het contact en de kennisuitwisseling tussen Achterhoekse bedrijven. Het programma MKB Deal ging van start. Dit programma ondersteunt deelnemende bedrijven bij het verbeteren van de arbeidsproductiviteit. Vanuit het programma Winterwijk onderneemt duurzaam (onderdeel van Achterhoek onderneemt duurzaam) werkten we aan de verduurzaming van het Winterswijkse bedrijfsleven.

We bespraken de mogelijkheden van bedrijfsbeëindiging op Dennenoord Met de drie bedrijven gevestigd op Dennenoord bespraken we de mogelijkheden voor beëindiging van bedrijfsactiviteiten op deze locatie. Met één bedrijf bereikten we in juli overeenstemming over aankoop van het bedrijfsperceel. Met een ander bedrijf is een akkoord in de maak. De raad heeft hierover in januari 2021 een besluit genomen. Met het laatste bedrijf is nog geen overeenstemming bereikt. Na afronding start de procedure voor een nieuw bestemmingsplan voor Dennenoord. Toeristische versterking De Covid-19 maatregelen zorgden voor een slecht toeristisch seizoen De toeristische sector stond in 2020 sterk onder druk van de Covid-19 crisis. In het voorjaar waren veel verblijfsaanbieders noodgedwongen slechts beperkt geopend of zelfs volledig gesloten. In de zomerperiode was er een goed herstel. In het laatste kwartaal zijn de mogelijkheden voor deze sector weer verder beperkt. We zijn verkozen tot wandelgemeente 2020 Gemeente Winterswijk is in 2020 verkozen tot Wandelgemeente van jaar. Het nieuwe driedaagse wandel- en marathonevenement van het Nationaal Landschap kon in oktober helaas niet doorgaan en wordt verplaatst naar 2021. We zijn begonnen met de aanleg van een nieuwe mountainbike routestructuur in Winterswijk Deze wordt in 2021 afgerond.

Dit project maakt deel uit van het project Moutainbikeroutes Achterhoek, waarmee de regio aantrekkelijker wordt voor deze sportieve doelgroep. We hebben het VVV Inspiratiepunt geopend In april is het nieuwe VVV inspiratiepunt geopend in het oude raadhuis. Dit inspireert en informeert de bezoeker om meer te ontdekken en te beleven in Winterswijk. Het oude raadhuis kreeg hiermee een nieuwe entree, waar bezoekers en inwoners van Winterswijk met een warm welkom worden ontvangen. Pagina 51 van 208

Programma10: Economie, Bedrijvigheid en Vrijetijdseconomie inclusief RO

De nationale toerismetop is uitgesteld De nationale toerismetop zou in september in Winterswijk gehouden worden. Vanwege Covid-19 is dit evenement omgezet naar een digitale uitvoering. Winterswijk gaat dit evenement nu in 2021 huisvesten. We hebben de opheffing Recreatieschap Achterhoek Liemers afgerond We rondden de opheffing van het Recreatieschap Achterhoek Liemers af. Het kassaldo en de aandelen in Leisurelands zijn verdeeld over de deelnemende gemeenten. Gemeente Winterswijk heeft nu 1012 aandelen in Leisurelands. We hebben de Vrijetijdsagenda 2020-2023 opgesteld Samen met de gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Lochem, Oost-Gelre en Oude IJsselstreek, die participeren in het portefeuillehoudersoverleg Vrijetijdseconomie, stelden we de Vrijetijdsagenda Achterhoek 2020-2023 op. De speerpunten zijn: aanbodontwikkeling, vitaliteit van de verblijfsrecreatie, profilering, gastvrijheid, lobby en samenwerking met andere sectoren. Onderzoek naar vitaliteit verblijfsrecreatie hebben we uitgevoerd Vanuit dit samenwerkingsverband voerden we breed onderzoek uit naar de vitaliteit van de verblijfsrecreatie in de Achterhoek. In Winterswijk hebben we hier verdieping aan gegeven met een lokaal onderzoek naar het perspectief van niet bedrijfsmatige vakantieparken (het Rommelgebergte). Dit wordt afgerond in 2021.

Toeristische sector is meegenomen in het Taskforceplan In mei 2020 is het Taskforceplan ‘Van Herstel naar Beter’ vastgesteld, met onder andere aandacht voor de toeristische sector. Hiervoor is onder meer een aanpassing doorgevoerd in het forfait voor toeristenbelasting en is een stevige financiële impuls gegeven aan de citymarketing, om de bezoekersstromen na corona weer snel op hoog niveau te brengen. Zie Paragraaf J Covid-19 voor meer informatie over de financiële, economische en sociaal-maatschappelijke effecten die de coronacrisis heeft gehad in 2020. Wat heeft het gekost? Exploitatie Bedragen *1.000 Cluster Doorbelaste bedrijfsvoering en kapitaallasten Toeristische versterking Economische ontwikkeling industrie Toeristische versterking Saldo van Baten en Lasten

Lasten Prognose 3

Baten Prognose 3

Werkelijk

Verschil

162

162

0

V

191 272 625

153 243 558

-38 -29 -67

V V V V

Werkelijk

40

40

40

40

Totaal Saldo

Verschil V

0

V

V V V V

0 38 29 67

V V V V

9 5 4

V N V

Er zijn geen verschillen van meer dan € 50.000.

Investeringen Bedragen *1.000 Cluster Toeristische versterking Economische ontwikkeling industrie Totaal

Uitgaven Prognose 3 9 20 29

Werkelijk 25 25

Verschil -9 5 -4

Inkomsten Prognose 3 V N V

Werkelijk

Totaal Saldo

Verschil V V V

Er zijn geen verschillen van meer dan € 100.000.

Pagina 52 van 208

Programma 11: Wonen, Economie buitengebied, Natuur en Landschap inclusief RO

Programma 11: Wonen, Economie buitengebied, Natuur en Landschap inclusief RO ontwikkeling en Economie buitengebied, Natuur en Landschap Portefeuillehouder: I.T.F. Klein Gunnewiek “We willen een goede balans tussen wonen, werken, recreëren en natuur en landschap. Dit zorgt voor een vitaal en leefbaar buitengebied, waar mensen graag willen zijn” Doelstelling Om Winterswijk in inwonertal te laten groeien naar 31.000, zetten we in op het vergroten van de woningvoorraad. Bestaande plannen hebben drie jaar de tijd om tot realisatie te komen. Daarnaast staan we nieuwe plannen toe als is aangetoond dat deze in een behoefte voorzien. We kiezen voor een wijkgerichte aanpak om tot een goede leefomgeving te komen. We zetten in op duurzaamheid (zie hiervoor programma 12). Samen met bewoners en sociaal -maatschappelijke partners onderzoeken we wat een wijk in brede zin nodig heeft. Ideeën en uitwerkingen komen in samenwerking met de wijk en partners tot stand. We houden het buitengebied leefbaar en levendig door diverse vormen van bewoning voor jong en oud. Om wonen in het buitengebied voor een zo groot mogelijke groep mogelijk te maken, maken we boerderijsplitsing makkelijker. We laten het aantal van drie wooneenheden (in twee gebouwen) los. De behoefte bepaalt het aantal, zolang het binnen het bestaande bouwblok past. De 400 kuub voorwaarde laten we los.

Uitgangspunt is permanente bewoning op één ongedeeld erf. Om verstening in het buitengebied te voorkomen, mag er uitsluitend in- of aansluitend aan de buurtschapskernen worden gebouwd. In de kernen van de buurtschappen voorzien voldoende woningen in de woonbehoeften van de inwoners. Door de extra starters- en doorstroomwoningen in de kernen blijven de buurtschaps-scholen het levendig middelpunt van de buurtschappen. De kwaliteit van ons landschap blijft alleen behouden als de verschillende functies in het buitengebied, landbouw, natuur, recreatie en bewoning, zich op een duurzame wijze met respect voor de omgeving en elkaar blijven ontwikkelen. In Winterswijk hechten we waarde aan het mooie landschap en aan biodiversiteit. De gemeente ondersteunt partijen die landschap en biodiversiteit versterken door het aanleggen van poelen, struwelen en andere landschapselementen in het kader van de provinciale landschapsregeling. Binnen de landbouw is al een duurzaamheidsslag gaande die we bevorderen. We stellen een deltaplan biodiversiteit op, dat is gericht op behouden, herstellen, versterken en vergroten van biodiversiteit. We faciliteren behoud en versterken van het landschap en biodiversiteit de komende vier jaar door de subsidieregeling Landschap en Biodiversiteit.

We zetten, naast overleg met onder andere Stichting Waardevol Cultuurlandschap Winterswijk (WCL) en Ondernemers Buitengebied Winterswijk (OBW), in op nieuwe vormen van participatie om ervoor te zorgen dat iedere bewoner de mogelijkheid krijgt om mee te denken over de toekomst van ons buitengebied. We implementeren de Omgevingsvisie met alle betrokkenen.

Pagina 53 van 208

Programma 11: Wonen, Economie buitengebied, Natuur en Landschap inclusief RO

Welke ambities streven we in deze bestuursperiode na? Woonbeleid - We bieden ruimte aan meer wooneenheden, ook in het buitengebied; - Om de ruimte voor groei van Winterswijk te faciliteren bekijken we initiatieven voor duurzame nieuwbouw met een positieve grondhouding. Bijzondere aandacht gaat uit naar betaalbare woningen (ook voor jongeren) zoals tiny houses, containerwoningen en woonvormen zoals de Knarrenhof. De afspraken met de woningbouwcorporatie maken onderdeel uit van deze ambitie; Bestemmingsplannen buitengebied In de omgevingsvisie voor het buitengebied komt een uitvoeringsparagraaf. Het bestemmingsplan wordt gewijzigd om de doelen uit de visie te kunnen bereiken. Vanaf 1 januari 2021 treedt, naar verwachting, de Omgevingswet in werking. Vanaf dan is het mogelijk een nieuw omgevingsplan te maken. We beslissen bij de omgevingsvisie wanneer we starten met een nieuw omgevingsplan. Natuurontwikkeling en landschapsherstel Er komt een vergroting van de biodiversiteit (deltaplan biodiversiteit). Projecten landelijk gebied - We bieden voldoende mogelijkheden voor een duurzame ontwikkeling van landbouwkundige, economische en recreatieve functies in het buitengebied; - We zorgen voor veilige wegen in afstemming met recreatie en ecologie; - Niet-agrarische activiteiten in het buitengebied zijn een passende invulling voor vab’s (vrijkomende agrarische bebouwing).

Wat hebben we gedaan? Woonbeleid De woonvisie Winterswijk 2020-2025 Passend en duurzaam wonen in Winterswijk is vastgesteld In november stelde de raad de lokale woonvisie vast. In de woonvisie benoemen we zeven ambities en 40 concrete maatregelen die we als gemeente samen met inwoners en maatschappelijke partners oppakken. We zien dat de woningvoorraad toenam met 149 woningen De afgelopen jaren groeide de woningvoorraad met ongeveer 50 per jaar. In 2020 was het aantal 3 keer zo hoog omdat verschillende woningbouwprojecten zijn opgeleverd. Dit betreft zowel nieuwbouw als transformatie van bestaande gebouwen. De belangstelling voor deze nieuwe woningen was groot. Samen met de 52 woningen van 2019 is de woningvoorraad met ruim 200 gegroeid. Nieuwe woningbouwplannen toetsen we aan het afwegingskader en spelen in op de behoefte De druk op de woningmarkt is groot. Het aanbod is beperkt en de vraag is groot. Niet alleen landelijk, maar ook in Winterswijk. Er is daarom ruimte voor nieuwe woningbouwplannen met kwaliteit, die inspelen op de behoefte. We toetsen dit met het afwegingskader voor woningbouwplannen, als onderdeel van een bredere ruimtelijke afweging. Eind 2020 zijn er concrete woningbouwplannen voor 665 woningen in Winterswijk. Daarnaast voeren we verkennende gesprekken met initiatiefnemers van andere woningbouwplannen.

Pagina 54 van 208

Programma 11: Wonen, Economie buitengebied, Natuur en Landschap inclusief RO

Initiatieven voor gezamenlijk wonen ondersteunen we. Stichting De Knarrenhof maakt met steun van de gemeente gebruik van een landelijke subsidieregeling voor het vinden van een geschikte locatie in Winterswijk. Daarnaast ondersteunen we de initiatiefgroepen van de Molukse Gemeenschap en van de Seniorenraad. De initiatiefgroep vanuit de Seniorenraad is ontstaan na een goed bezochte inspiratiebijeenkomst woonvormen voor ouderen begin 2020. We maakten prestatieafspraken voor 2021 met De Woonplaats en de huurdersvereniging Specifieke aandacht gaat uit naar de verduurzaming en transformatie (renovatie of sloop/nieuwbouw) van de woningvoorraad van De Woonplaats. Ook rondom betaalbaarheid en beschikbaarheid, leefbaarheid en de wijkaanpak zijn voor 2021 specifieke afspraken gemaakt. Bestemmingsplannen buitengebied We zijn begonnen met de voorbereiding op het herzien van het bestemmingsplan buitengebied De raad stelde eind 2019 de Omgevingsvisie buitengebied vast. We hebben diverse bestemmingsplannen in het buitengebied vastgesteld die op deze nieuwe visie gebaseerd zijn. Wie kwaliteit aan het buitengebied toevoegt, kan op onze medewerking rekenen. De kwaliteiten zijn per adres zichtbaar in de Atlas Omgevingskwaliteit. Aan deze Atlas is in 2020 verder gebouwd. Deze is bijna gereed voor publicatie.

We startten eind 2020 met de voorbereiding op het op onderdelen herzien van het geldende bestemmingsplan buitengebied uit 2011. We verwerken hierin een aantal speerpunten uit de omgevingsvisie buitengebied. We veranderen bijvoorbeeld de regeling voor woningsplitsing. In 2020 zijn al veel aanvragen binnengekomen en ook al een tiental gerealiseerd. Ook startten we met een evaluatie van de omgevingsvisie buitengebied. Natuurontwikkeling en landschapsherstel We zetten breed in op het behoud en herstel van landschap en biodiversiteit De Regeling Landschap en Biodiversiteit is opengesteld om biodiversiteit te bevorderen. De komende vier jaar is hierdoor € 266.000 beschikbaar voor bijvoorbeeld initiatieven voor de aanleg en het onderhoud van landschapselementen en cultuurhistorische objecten en voor educatie. Tot eind 2020 zijn er circa 30 projectvoorstellen ingediend en goedgekeurd. De eerste projecten zijn in 2020 uitgevoerd. We hebben de Beleidsvisie Landschap en biodiversiteit laten vaststellen In september 2020 is de beleidsvisie landschap en biodiversiteit vastgesteld door de raad. De komende jaren geven we uitvoering aan het uitvoeringsprogramma. We hebben onderzoek gedaan naar verdwenen landschapselementen In 2020 is de inventarisatie verdwenen landschapselementen afgerond. Met luchtfotoanalyse hebben we verdwenen maar ook nieuwe landschapselementen in beeld gebracht.

We vergeleken hiervoor eerdere opnames met de meest recente. In 2021 stellen we een aanpak landschapselementen op. We hebben ons gericht op kennisdelen en bewustwording van de biodiversiteit van Winterswijk We hebben ons gericht op kennisdeling en bewustwording voor en met de burgers van Winterswijk. Met Beleef de lente in Winterswijk en het wildcamera-project hebben we ons gericht op de biodiversiteit in Winterswijk. Samen met burgers onderzoek uitvoeren of het live meekijken met het leven van vier Winterswijkse vogelsoorten zijn voorbeelden hoe we hier uitvoering aan gaven. We verlengden natuur- en milieueducatie voor alle basisscholen in Winterswijk Deze vorm van educatie is verlengd tot 2021.

Pagina 55 van 208

Programma 11: Wonen, Economie buitengebied, Natuur en Landschap inclusief RO

Projecten landelijk gebied Gebiedsvisie Molenveld / kleiput De nieuwe vogeltelpost op de WALD-stort is opgeleverd en we stelden een concept inrichtings- en beheerplan voor de WALD- en WAL-stort op. Beide zijn een uitwerking van de Gebiedsvisie Molenveld uit 2018. Dit inrichtings- en beheerplan stemden we af met de omgeving en de gebruikers. Na vaststelling startten we met de uitvoering daarvan (wandel- en MTB-paden, trappen e.d.). Het college besloot de verondieping van de kleiput eerder te stoppen. De aanwonenden zijn geïnformeerd en betrekken we bij de vervolgstappen, waarbij een systeemanalyse van de plas wordt uitgevoerd om het pakket aan maatregelen te bepalen dat nodig is voor de afronding van de verondieping (aanbrengen deklaag en afronden oevers). LAEDER LEADER is een Europese subsidie voor plattelandsontwikkeling voor de regio Achterhoek voor de periode 2016-2022. De Lokale Actie Groep (LAG) adviseert aan Gedeputeerde Staten over de aanvragen die door initiatiefnemers worden ingediend. In 2020 is door de LAG aan de volgende lokale en regionale initiatieven een LEADER bijdrage toegezegd: Gebied zoekt ondernemende bewoners, Inspiratiepunt VVV, Silo-Art tour, Boerderij stichting, Horecatalentendag en Minder Validenhotel.

We hebben de eerste stappen gezet voor een vitaler platteland Het afgelopen jaar zijn de voorbereidingen gestart om een programma op te stellen voor een vitaal platteland. Hiervoor zijn gesprekken gevoerd met onder andere de werkgroep stikstof. De insteek is om in 2021 een concept programma platteland vast te stellen. Wat heeft het gekost? Exploitatie Bedragen *1.000 Cluster Doorbelaste bedrijfsvoering en kapitaallasten Nationaal Landschap Natuurontwikkeling en landschapsherstel Bestemmingsplannen buitengebied WCL (Waardevol Cultureel Landschap) Projecten landelijk gebied Woonbeleid Saldo van Baten en Lasten

Lasten Prognose 3

Baten Prognose 3

Werkelijk

Verschil

358

358

0

V

54 280 104 90 143 18 1.047

42 150 96 90 74 10 820

-12 -130 -8

V V V V V V V

-69 -8 -227

Werkelijk

Totaal Saldo

Verschil

78 120

19 165

-59 45

208

44

-164

406

228

-178

V

0

V

V N V V N V N

12 71 53 0 95 8 49

V V V V N V V

Cluster Natuurontwikkeling en landschapsherstel De lagere lasten van € 130.000 worden grotendeels verklaard door: - lagere lasten Uitvoeringsplan LOP (€ 53.000) - lagere lasten Provinciale landschapsprojecten (€ 78.000) In 2020 is vooral energie en tijd ingestoken in het afronden van de beleidsvisie landschap en biodiversiteit. Daarnaast hebben corona-beperkingen ervoor gezorgd dat er minder projecten zijn opgestart. Voor Provinciale landschapsprojecten geldt een periode van 4 jaar, elk jaar worden projecten ingediend en afgerond. De niet bestede gelden voor de Provinciale landschapsprojecten zijn overgeheveld naar 2021. De niet bestede provinciale subsidie bij de landschapsprojecten en SMP Erfsoorten blijft beschikbaar voor de projecten. Hierdoor zijn de baten € 59.000 lager uitgevallen.

Pagina 56 van 208

Programma 11: Wonen, Economie buitengebied, Natuur en Landschap inclusief RO

Cluster Projecten landelijk gebied De lager gerealiseerde lasten (€ 69.000) en baten (€ 164.000) worden met name verklaard door het op 1 december 2020 genomen collegebesluit om het Project verondieping van de kleiput te beëindigen. Vooruitlopend op het maatregelenpakket heeft het College besloten de verondieping van de kleiput te beëindigen. De structurele financiële consequenties worden in de meerjarenbegroting meegenomen. Investeringen Bedragen *1.000 Cluster Natuurontwikkeling en landschapsherstel Totaal

Uitgaven Prognose 3 41 41

Werkelijk 28 28

Verschil -13 -13

Inkomsten Prognose 3 V V

Werkelijk

Totaal Saldo

Verschil V V

13 13

V V

Er zijn geen afwijkingen van meer dan € 100.000.

Pagina 57 van 208

Programma 12: Duurzaamheid, Klimaat, Openbare ruimte, Milieu en Mobiliteit

Programma 12: Duurzaamheid, Klimaat, Openbare ruimte, Milieu en Mobiliteit Portefeuillehouder: C.J. Zomer-Bruntink “Bewoners moeten mee kunnen beslissen over zaken die hun eigen buurt aangaan.” Doelstelling Het is in Winterswijk prettig wonen, werken en recreëren, nu en in de toekomst. We waarborgen een optimale milieukwaliteit en een duurzame samenleving. Bij een optimale milieukwaliteit richten we ons op de basiswaarden gezond, schoon en veilig en de meer gebiedspecifieke kwaliteiten. Bij een duurzame samenleving gaat het om het veiligstellen van de onomkeerbare waarden: klimaat, circulariteit, biodiversiteit en cultuurhistorie. In 2030 is Winterswijk energieneutraal. Om dit te bereiken zetten we in op maximaal besparen. De energie die we nodig hebben moet in 2030 komen van hernieuwbare bronnen. De eigen (gemeentelijke) organisatie is in 2030 volledig duurzaam. Dit betekent dat we steeds vaker kiezen voor duurzame alternatieven. We geven zo zelf het goede voorbeeld en stimuleren en ondersteunen de samenleving. Handelingen die we nu uitvoeren, zijn erop gericht in 2050 een duurzame samenleving te zijn. Winterswijk is voor alle gebruikers uitstekend bereikbaar, via weg en spoor en ook via de digitale snelweg. De spoor- en busverbindingen, ook met Duitsland en het westen van Nederland, zijn verbeterd en de dienstregeling is voorspelbaar.

Onze fiets-, wandel- en hippische routes zijn allemaal up-to-date. Daarnaast is de bereikbaarheid van het centrum, vooral vanuit Duitsland, prima en overzichtelijk. Het parkeerverwijssysteem brengt de bezoekers snel naar een vrije gratis parkeerplaats. In het centrum hebben fietsers en voetgangers prioriteit. We zijn de meest toegankelijke gemeente in de Achterhoek. Dit meten we door het tweejaarlijks uitvoeren van een tevredenheidsonderzoek, te beginnen in 2020. Winterswijk heeft aantrekkelijke buurten, wijken en buurtschappen met een duurzame woningvoorraad die aansluit op de vraag en past in de openbare ruimte. Er is verrassend veel groen, ook in de bebouwde kom. Dit meten we door het uitvoeren van het onderzoek: ‘Waar staat je gemeente’. Klimaatverandering kan onder andere tot hittestress leiden als we wijken niet aanpassen aan de veranderende omstandigheden. De wijken moeten klimaatbestendig worden. Dit meten we door vierjaarlijks een tevredenheidsonderzoek uit te voeren. Een schone openbare ruimte draagt bij aan een aantrekkelijk Winterswijk. Zwerfafval hoort daar niet in thuis. De hoeveelheid zwerfafval brengen we met 50% terug. Dit meten we door jaarlijks een schouw uit te voeren en de hoeveelheid zwerfafval in kaart te brengen. Welke ambities streven we in deze bestuursperiode na? Duurzaamheid - Om woningen energieneutraal te maken wordt een masterplan opgesteld.

Daarin staat hoe we energieneutraliteit in 2030 bereiken en voor welke kosten dat mogelijk is; - De huidige situatie omtrent de energiehuishouding wordt met een nulmeting in kaart gebracht aan de hand van energielabels, aanwezigheid van zonnepanelen en (zo mogelijk) geanonimiseerde energieverbruikgegevens (netbeheerder); - Omdat niet iedere woningeigenaar over voldoende middelen of leningscapaciteit beschikt, wordt een gemeentelijk revolverend duurzaamheidsfonds opgericht van 25 miljoen; - We starten met de aanleg van 50 tot 120 hectare zonneparken; - We onderzoeken of aardwarmte in Winterswijk een bruikbare energiebron kan zijn; - We ontwikkelen meerdere pilots om op wijkniveau opslag van groene stroom mogelijk te maken; Pagina 58 van 208

Programma 12: Duurzaamheid, Klimaat, Openbare ruimte, Milieu en Mobiliteit

- De gemeente faciliteert de aanleg van een vulstation voor waterstof zodat gebruikers van waterstof in Winterswijk snel terecht kunnen en daarmee deze manier van duurzaam transport van de grond komt; - Winterswijk onderscheidt zich door een ruime beschikbaarheid van laadpalen voor auto’s en fietsen; - Er komt een pilot met stroomopslag in een of meerdere wijken; - De gemeente handelt in haar activiteiten zo veel mogelijk duurzaam en circulair. Dit wordt bij aanbestedingen ook meegenomen in de aanbestedingscriteria; - Er komt een energieloket waar inwoners, bedrijven en organisaties terecht kunnen met vragen; - Energieneutraal en aardgasvrij bouwen bij nieuwe projecten is de norm. Klimaat - Voor de gemeente wordt een klimaathoofdstructuur opgesteld; - We koppelen op een slimme manier riolen (regenwater) af en passen retentievijvers toe om de nodige vergroening te geven en hittestress tegen te gegaan; - We zorgen voor voldoende koelteplekken in Winterswijk; - We stimuleren het aanleggen van groene tuinen in plaats van verstenen. Milieu - Het gemiddeld aantal kilogram restafval per huishouden neemt met 5 kilogram af tot 50 kilogram; - De vervuiling van ingezamelde grondstofstromen neemt af van 38% naar 20%; - We doen onderzoek naar de hoeveelheid zwerfafval in de openbare ruimte.

Openbare ruimte en mobiliteit - Er komen meer laadpalen voor elektrische auto’s en elektrische fietsen/voortuigen in de openbare ruimte en bij gemeentelijke gebouwen; - We zorgen voor meer groen en water in de openbare ruimte; - We breiden het parkeerverwijssysteem uit, onderhouden het goed en vernieuwen waar nodig, zodat bezoekers snel de lege parkeerplaatsen vinden; - We maken ons centrum aantrekkelijker en veiliger voor voetgangers en fietsers door parkeerplaatsen te clusteren en zoekverkeer te verminderen; - We maken de openbare ruimte toegankelijker voor kinderen, ouderen en mensen met verminderde mobiliteit. Wat hebben we gedaan? Wat gaat dat kosten? Duurzaamheid Opgave Duurzaamheid De inhoudelijke informatie over onze resultaten op het gebied van Duurzaamheid vindt u in het hoofdstuk Opgaven, bij de beschrijving van opgave Duurzaamheid. Klimaat Eind 2020 is de specialistenversie stresstest klimaat afgerond. Januari 2021 is deze gepresenteerd in het politiek Forum. In 2021 wordt ook de publieksversie uitgewerkt. Milieu Gebiedsgericht milieubeleid We zijn in 2020 gestart met een evaluatie van de omgevingsvisie buitengebied en een opstart van het programma Vitaal Platteland. Het gebiedsgerichte milieubeleid krijgt hierin een plaats. De uitwerking zal in 2021 verder plaatsvinden.

Pagina 59 van 208

Programma 12: Duurzaamheid, Klimaat, Openbare ruimte, Milieu en Mobiliteit

We voldoen ruim aan de landelijke doelstelling voor het aanbieden van restafval We voldoen (ruim) aan de landelijke doelstellingen 2020 voor het inzamelen van huishoudelijk afval. Dit komt doordat we het omgekeerd inzamelen invoerden. Het thuiswerken zorgt er wel voor dat er thuis meer afval ontstaat, en dat zien we ook terug in de ingezamelde hoeveelheden huishoudelijk afval. Ondanks dat, scoren we als gemeente nog steeds boven de gestelde LAP-doelstellingen van afval gescheiden inzamelen en de hoeveelheid restafval per persoon. We hebben minder burgerparticipatie en –acties kunnen organiseren Door Covid-19 was het helaas ook beperkt mogelijk om jaarlijks terugkerende burgeracties te organiseren. De ‘landelijke opschoondag’ (zwerfafval) met de BeestenBende en burgeracties zijn komen te vervallen terwijl ze al wel in voorbereiding waren. De ‘landelijke compostdag’ in april heeft geen doorgang kunnen vinden. Gelukkig hebben we de ‘Clean up day’ (zwerfafval) van september wel kunnen organiseren voor de bewoners van wijk De Pas. Deze actie was een succes! Het educatieprogramma ‘Groentour’ van Rova voor de basisscholen is eveneens vanaf maart 2020 stil komen te vallen.

We hebben een draagvlak onderzoek uitgevoerd voor de invoering van een JA-JA sticker De voorbereiding van de invoering hiervan vergt een zorgvuldige aanpak gezien de ervaringen van andere grote gemeenten in het land. Daarom is er in 2020 een draagvlak onderzoek uitgevoerd onder inwoners en ondernemers. Openbare ruimte en mobiliteit Wijkaanpak De Pas Wijkaanpak de Pas is begin 2020 voortvarend van start gegaan. Het project stuurt op drie pijlers: herinrichting openbare ruimte, verduurzamen woningen en vergroten zelforganiserend vermogen/initiatiefkracht bewoners (sociale pijler). In Pashegge zijn inmiddels 8 huurwoningen verduurzaamd. Met de werkplaats verduurzamen woningen worden ook pakketten ontwikkeld voor particulieren met een koopwoning. Een aantal pakketten is al op de markt. Voor het vergroten van het zelf-organiserend vermogen/initiatiefkracht zijn in 2020 circa 15 projecten uitgevoerd door bewoners in samenwerking met het kernteam, de werkplaats openbare ruimte en de werkplaats verduurzamen woningen. Voor 2021 maken we een nieuwe wijkagenda. De begraafplaats is uitgebreid Het beheer en onderhoud is door de ROVA uitgevoerd. Het aantal begrafenissen stabiliseert. Op de begraafplaats is de inrichting van het islamitische deel en het deel natuurbegraven zichtbaar geworden.

We zijn begonnen met de regio Achterhoek om het nieuwe verkeersmodel handen en voeten te geven De lokale activiteiten van Veilig Verkeer Nederland (VVN) zijn binnen het beschikbare budget uitgevoerd. De Rijksoverheid heeft het Strategisch plan Verkeersveiligheid opgesteld. Daarin worden aan de hand van negen thema’s maatregelen voorgesteld op grond van risicoanalyses. In november 2020 is er een ambtelijk overleg verkeersveiligheid Gelderland gehouden, waarbij het nieuwe verkeersmodel is uitgelegd. Voor de regio Achterhoek krijgt dit plan krijgt in 2021 een regionaal vervolg. We pakken dit via de Thematafel Mobiliteit en Bereikbaarheid op. We zijn begonnen met de beveiliging en opheffen van enkele spoorwegovergangen Er zijn voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd ter voorbereiding van de integrale aanpak tot beveiliging van twee overwegen en het opheffen van drie. Deze werkzaamheden zijn onderdeel van de overeenkomst met ProRail. Met ProRail is afgesproken dat de gemeente per kwartaal een voortgangsrapportage ontvangt en een afrekening van de kosten. De kosten die de gemeente maakt voor bijvoorbeeld de aanleg van een weg tussen de overweg Klandermansweg en Veldhorstweg zijn onderdeel van de totale aanpak, zoals aangegeven in de overeenkomst. Pagina 60 van 208

Programma 12: Duurzaamheid, Klimaat, Openbare ruimte, Milieu en Mobiliteit

Voor de Greversweg is in december 2020 besloten deze overweg ook op te heffen en voor een tunnel te gaan. Daarbij is na intensief overleg tussen de gemeente, ProRail en provincie overeengekomen dat er een wandelbuis/voetgangerstunnel gerealiseerd gaat worden, waarbij de bijdrage van de gemeente is gemaximaliseerd op € 300.000. De planning is nu dat de voet/fietstunnel eind 2022 aangelegd gaat worden. We hebben een onderzoek laten doen naar het laten rijden van een nachttrein Arriva ondersteunde onze wens om de nachttrein van Arnhem te laten doorrijden naar Winterswijk. Samen met de gemeenten Aalten en Oude IJsselstreek hebben we bereikt dat vanaf 15 december 2019 tot half maart 2020, in de nacht van zaterdag op zondag twee keer een nachttrein naar Winterswijk op proef rijdt. Er was een kleine extra bijdrage van de gemeenten nodig om dit te realiseren. Van die verbinding Arnhem – Winterswijk die om 4.30 uur uit Arnhem vertrekt maken redelijk wat reizigers gebruik, in totaal zijn in die drie maanden 1.100 reizigers gemeten, echter maar 1% uit Winterswijk, Aalten en Varsseveld. Dus van elke 100 reizigers reist er maar één door naar Winterswijk. Uiteindelijk zullen we moeten besluiten of we hier wel of niet mee doorgaan.

Langs de Bataafseweg hebben we een fietspad aangelegd In 2020 is de grondverwerving voor de aanleg van het fietspad langs de Bataafseweg nagenoeg afgerond en bij de notaris vastgelegd. Voor 1 perceel ligt dit moeilijk, maar heeft de gemeente wel toestemming gekregen om de werkzaamheden uit te voeren. Eind december is het werk aan de gemeente opgeleverd en is het gehele fietspad opengesteld voor de fietser en is ook de Bataafseweg, vanaf de Kottenseweg tot aan de Vredenseweg, weer opengesteld voor het gemotoriseerde verkeer. Meer informatie Een uitgebreide toelichting op het beheer van de openbare ruimte vindt u in paragraaf C Onderhoud Kapitaalgoederen Wat heeft het gekost? Exploitatie Bedragen *1.000 Cluster Doorbelaste bedrijfsvoering en kapitaallasten Milieubeleid Milieu Duurzaamheid Openbare ruimte en mobiliteit Saldo van Baten en Lasten

Lasten Prognose 3

Baten Prognose 3

Werkelijk

Verschil

545

545

0

V

4 399 18.621 19.569

3 24 369 16.622 17.563

3 20 -30 -1.999 -2.006

N N V V V

Werkelijk

20 17.675 17.695

20 135 15.571 15.726

Totaal Saldo

Verschil

135 -2.104 -1.969

V

0

V

V V V N N

3 20 165 105 37

N N V N V

Cluster duurzaamheid Door, met name, een terugboeking vanaf de post “vooruitontvangen” voor de Regeling Reductie Energieverbruik zijn de baten € 135.000 hoger uitgevallen. Het betreft hier een Rijksbudget dat vorig jaar is ontvangen. Cluster openbare ruimte en mobiliteit Het voordeel van € 1.999.000 aan de lastenkant en het nadeel van € 2.104.000 bestaat voor een belangrijk deel (€ 1.886.000) uit de gerealiseerde (per saldo budgetneutrale) lasten en baten van ZOOV. Het resterende voordelige saldo aan de lastenkant ( dus exclusief ZOOV) van € 113.000 (€ 1.999.000 - € 1.886.000) bestaat vooral uit lagere onderhoudskosten voor de riolering. Dit betreft lagere (incidentele) uitgaven voor monitoring van het gemengd riool en het risico gestuurd rioolbeheer.

Pagina 61 van 208

Programma 12: Duurzaamheid, Klimaat, Openbare ruimte, Milieu en Mobiliteit

Het resterende nadelige saldo (exclusief ZOOV) aan de batenkant van € 218.000 (€ 2.104.000 - € 1.886.000) bestaat vooral uit lager gerealiseerde opbrengsten van ingezamelde grondstoffen. Dit heeft te maken met de uitkomsten van de landelijke onderhandelingen door Nedvang met het bedrijfsleven over de vergoedingen van verpakkingsmateriaal als PMD (plastic verpakkingen, metalen en drankenkartons). Investeringen Bedragen *1.000 Cluster Duurzaamheid Openbare ruimte en mobiliteit Totaal

Uitgaven Prognose 3 4.820 4.820

Werkelijk

Verschil

3.417 3.408

1.403 -1.403

Inkomsten Prognose 3 V V V

1.284 1.284

Werkelijk 1.293 1.293

Totaal Saldo

Verschil 9 9

V V V

0 1.412 1.412

V V V

Cluster openbare ruimte en mobiliteit Het voordeel van € 1.412.000 aan de uitgavenkant wordt met name veroorzaakt door lagere uitgaven voor het Project reconstructie Bataafseweg en het naar 2021 doorgeschoven restantkrediet van het Project Greuneweg. Project reconstructie Bataafseweg De reconstructie aan de Bataafsweg is als één project in de markt gezet met het project reconstructie fietspad aan de Bataafsweg (dat binnen programma 8, cluster stedelijke vernieuwing, is verantwoord, met een tekort van € 960.000 ). Het totaal begrote krediet 2020 van beide projecten is in 2020 per saldo met € 188.000 overschreden (€ 960.000 overschrijding Fietspad Bataafsweg en € 772.000 onderschrijding Bataafseweg). Project Greuneweg Het naar 2021 doorgeschoven krediet wordt verklaard doordat in november 2020 de reconstructie aan de Greuneweg meervoudig onderhands is aanbesteed. Op de aanbestedingsuitslag zijn echter bezwaren ingediend. Na een afweging van de bezwaren is besloten om het werk niet te gunnen en de aanbesteding ervan in te trekken. Het werk wordt in het voorjaar van 2021 opnieuw op de markt gebracht.

Pagina 62 van 208

Programma 13: Financiën

Programma 13: Financiën Portefeuillehouder: I.T.F. Klein Gunnewiek “Financieel gezond investeren in de toekomst van Winterswijk.” Doelstelling Een realistische begroting is een belangrijk fundament om te slagen in onze ambities. In deze bestuursperiode investeren we aan de ene kant met lef in onze gemeente. Aan de andere kant laten we schulden niet onverantwoord oplopen. We meten dit aan de hand van een structureel sluitende begroting, met op termijn een dalende schuldpositie en aan de hand van de verschillende financiële kengetallen. De schuldpositie van Winterswijk is weliswaar hoog, maar in samenhang met de financiële kengetallen zoals solvabiliteit en weerstandsvermogen, is de financiële positie van Winterswijk zeer goed. Wel zijn onze financiële mogelijkheden niet onbeperkt en hebben we rekening mee te houden met de maatschappelijke opgaven. Tegelijkertijd willen we om Winterswijk aantrekkelijk te houden, investeringen doen die ons beter op de kaart zetten. De koers die de afgelopen jaren is ingezet, houden we vast. Dit betekent dat we vasthouden aan een structureel sluitende begroting. We streven naar een acceptabele schuldenlast. We laten de lokale lasten voor inwoners niet verder stijgen dan met een inflatiecorrectie.

Welke ambities streven we in deze bestuursperiode na? Beheer kapitaallasten Een realistische planning van onze investeringen leidt tot een evenwichtige spreiding van kapitaallasten over de planperiode. Gemeentelijke financiën We hebben een structureel sluitende begroting, met op termijn een dalende schuldpositie. We fixeren het OZB-tarief (onroerendezaakbelasting) op het opbrengstenniveau van 2021. De areaaluitbreiding vloeit daarna terug in het OZB-tarief, inclusief inflatiecorrectie. Reserves en voorzieningen We geven inzicht in de financiële positie van de organisatie. Dit beperkt zich niet tot de jaarlijkse baten en lasten in de exploitatiebegroting, maar is tevens van toepassing op de reserves, voorzieningen en het weerstandsvermogen. Reserves en voorzieningen maken een integraal onderdeel uit van de financiële positie van de gemeente. Wat hebben we gedaan? In de afzonderlijke paragrafen Lokale Heffingen (A), Weerstandsvermogen en risicobeheersing (B), Financiering (D) en Algemene Dekkingsmiddelen (H) lichten we diverse aspecten van de gemeentelijke financiën verder toe.

Pagina 63 van 208

Programma 13: Financiën

Wat heeft het gekost? Exploitatie Bedragen *1.000 Cluster Doorbelaste bedrijfsvoering en kapitaallasten Beheer Kapitaallasten Gemeentelijke Financiën Interne bedrijfsvoering Saldo Reserve doorgeschoven Activiteiten Reserve incidenteel resultaat Correctie saldo Prognose 3 Saldo van Baten en Lasten

Lasten Prognose 3

Werkelijk

Baten Prognose 3

Verschil

Werkelijk

Totaal Saldo

Verschil

8.786

8.768

-18

V

8

-554 191 8 8.431 4.958

2.012 198 8 10.986 4.958

2.566 7

2.582 53.794

2.582 53.924

130

2.555

N N N

56.384

56.506

5.521 49 2.604

N N

61.905

-49 13.340

15.944

-8

N

10

V

2.566 123

122

V V V V

2.433

N V V N

5.619

98

V

62.125

220

V

98 49 2.384

V N N

Beheer kapitaallasten Het nadelig verschil van € 2.566.000 betreft de uitwerking van de stelsel- schatting wijziging waar uw raad op 27 mei 2021 heeft besloten. De uitwerking heeft invloed op alle programma’s. Per saldo heeft de stelsel- en schatting wijziging een effect van € 311.000 nadelig. Cluster Gemeentelijke Financiën Het voordelig resultaat bestaat voornamelijk uit de volgende posten: - Geen dividenduitkering Vitens € 100.000 (N); - Teruggevorderde btw/BCF voorgaande jaren van € 29.000 (V); - Toeristenbelasting € 278.000 (N) - Overige heffingen € 38.000 (V) - Uitkering btw Sport (SPUK*) van € 365.000 (V); - Diverse andere posten € 69.000 (V) Dividenduitkering Vitens De aandeelhouders van drinkwaterbedrijf Vitens geven steun aan een omvangrijk investeringspakket om de drinkwatervoorziening op peil te houden. Toenemende droogte, in combinatie met een stijgend waterverbruik, vragen om extra capaciteit voor winning en productie van drinkwater. Om een gezonde solvabiliteit te houden, hebben de aandeelhouders van Vitens ermee ingestemd dit jaar geen dividend te ontvangen. Toeristenbelasting De toeristenbelasting leggen we voor het grootste gedeelte jaarlijks op over het voorafgaande jaar. We verwachten over 2020 een lagere opbrengst aan toeristenbelasting. Dit komt met name door de Covid19 crisis. Hierdoor zijn er minder overnachtingen geweest.

De Raad heeft daarnaast ingestemd met het verlagen van de forfaitaire bedragen voor de toeristenbelasting, waardoor de opbrengsten van de toeristenbelasting over 2020 aanzienlijk lager zullen uitvallen. Deze lager verwachte opbrengst is verwerkt in de cijfers. Uitkering btw SPUK Sport *SPUK: Specifieke Uitkering. Tot en met 2018 kon de btw op onderhoud en aanleg van sportlocaties en – velden deels worden teruggevraagd van de Belastingdienst. Met ingang van 2019 is door het Rijk bepaald dat de sport btw vrij is. Hiermee is het ook niet meer mogelijk om de btw terug te vragen die aan de gemeente in rekening wordt gebracht. Om de gemeente te compenseren is de SPUK in het leven geroepen. De SPUK loopt voorlopig tot 2023. Omdat deze niet geraamd was, geeft dit een voordeel in de jaarrekening. Met ingang van 2021 hebben wij in de begroting opgenomen dat we een deel van de BTW terug verwachten.

Pagina 64 van 208

Programma 13: Financiën

Reserve doorgeschoven activiteiten € 4.958.000 (N) Met ingang van 2020 hanteren we een andere werkwijze voor budgetoverhevelingen. Ze lopen via de reserve Doorgeschoven activiteiten. In 2020 is in totaal € 4.958.000 aan budget en bijbehorende activiteiten doorgeschoven naar 2021. Dit is dan ook de omvang van die reserve op 31 december 2020. Reserve incidenteel resultaat € 5.619.000 (V) Bij het incidenteel resultaat voor 2020 is rekening gehouden met een door uw Raad goedgekeurde onttrekking van € 10 miljoen uit de Algemene Reserve. Investeringen In dit programma zijn geen investeringen geweest.

Pagina 65 van 208

Opgaven Opgavegericht werken Opgavegericht werken (OGW) wordt in Winterswijk steeds normaler. We vinden het belangrijk om veel zaken samen met onze inwoners op te pakken. Ook in 2020 hebben we prettig samengewerkt met ervaringsdeskundigen. Bij de opgave Armoedevrij Winterswijk en Winterswijk Drempelvrij worden de opgaven vanuit de raad begeleid door een ontwikkelgroep van Raadsleden en Commissieleden. OGW Flexpool Om nog beter de capaciteit van onze eigen medewerkers te benutten hebben we een flexpool opgericht. Er hebben vijf medewerkers meegedaan aan de interne training voor de OGW Flexpool. Want Opgavegericht werken betekent samenwerken met de samenleving. Een deel van deze groep is nu actief bij verschillende opgaven in bijvoorbeeld het begeleiden van werkgroepen. We hebben vier opgaven : - Winterswijk Drempelvrij; - Armoedevrij Winterswijk 2040; - Centrum; - Duurzaamheid. In de onderdelen hierna beschrijven we de vier opgaven en wat we gedaan hebben in 2020.

Pagina 66 van 208

Opgave:

Winterswijk Drempelvrij (inclusie)

In 2020 is de Inclusieagenda Winterswijk Drempelvrij 1.0 door de raad vastgesteld. Met de raad maakten we de afspraak dat dit de basis is voor de opgave. Deze agenda hebben we na de zomer uitgewerkt in de Inclusieagenda 2.0. In september startte de uitvoeringsfase. Zowel de thema's als de uitwerking van de thema's zijn samen met ervaringsdeskundigen opgesteld met het motto: 'niets over ons zonder ons'. De inclusieagenda bevat de volgende onderwerpen: - Werk, inkomen en dagbesteding; - Wonen; - Toegankelijkheid. Er zijn diverse werkgroepen opgestart die diverse projecten hebben opgepakt Voor elk van deze thema’s voeren de werkgroepen projecten uit. Dit zijn projecten zoals: - Meedoengroep: De werkgroep onderzoekt het aantal mensen in Winterswijk dat (nog) geen passende dagbesteding heeft. Deze groep mensen die nog geen passende dagbesteding hebben noemen we de Meedoengroep. Voor hen worden activiteiten in kaart gebracht, zodat zij toch mee kunnen doen in de samenleving. - Werkgevers: Ook heeft de werkgroep werk, inkomen en dagbesteding contact met het Werkgevers Servicepunt Achterhoek. Via het platform www.werkaanwinterswijk.nl/drempelvrij delen wij informatie over het Werkgevers Servicepunt en geven wij zichtbaarheid aan ‘Winterswijkse’ succesverhalen van werkgevers en werknemers.

- Ontwikkeling integrale woonvorm: De werkgroep Wonen startte in september een offerte traject voor een adviseur. Deze adviseur gaat in kwartaal 1 en 2 van 2021 aan de slag met de ontwikkeling van een format voor een integrale woonvorm voor verschillende doelgroepen. Voor het onderwerp Toegankelijkheid zijn diverse maatregelen gerealiseerd. Zo hebben we onder andere het volgende aangepakt: - Het verplaatsen van lantarenpalen die een belemmering vormen; - Het realiseren van een openbaar invalidentoilet in het raadhuis; - Het aanleggen van invalidenparkeerplaatsen. Verder werkte het opgaveteam aan bewustwording rond diverse thema’s met betrekking tot inclusie. Zowel intern als extern. Dit is niet beperkt tot 2020, maar is een continu thema. Tot slot vond er in oktober 2020 een digitale ontbijtbijeenkomst plaats, waarbij de eerste stap gezet is richting een regenbooggemeente.

Pagina 67 van 208

Opgave:

Armoedevrij Winterswijk

We werken met verschillende thema’s aan ons streven om in 2040 armoedevrij te zijn. We werken aan een armoedevrij Winterswijk in 2040 en het doorbreken van generatiearmoede. We doen dit samen met de Winterswijkse samenleving. We werken aan de volgende thema’s: - Taboe doorbreken; - Systeem versimpelen; - Kind, jeugd en generatiearmoede. De stichting Platform Armoedevrij Winterswijk is formeel opgericht. Het bestuur maakte kennis met organisaties die werken met inwoners in armoede. De stichting fungeert als netwerkorganisatie en richt een nood- en projectfonds op. De armoedemonitor hebben we uitgevoerd In 2020 is de armoedemonitor uitgevoerd en gepresenteerd aan de raad in een politiek forum. Deze monitor fungeert als nul-meting. Eén conclusie is dat er nog ruimte zit in het gebruik maken van de Gemeentelijke kind-regelingen. Landelijke regelingen zoals huurtoeslag en zorgtoeslag worden goed gevonden. We zijn gestart met “Erop af” We startten met de vroegsignalering onder de naam “Erop af”. Hierbij benaderen we inwoners proactief bij signalen van betalingsachterstanden. Samen kijken we dan of ze ondersteuning nodig hebben.

Pagina 68 van 208

Opgave:

Centrum

We zijn begonnen met het opbouwen van een netwerk In januari zijn we gestart met het opbouwen van een netwerk voor de centrumvisie. Vanwege corona hebben we gedurende het jaar veel moeten improviseren in planning en uitvoering. Het netwerk heeft praktisch geholpen bij de samenwerking met centrumondernemers, bij het nemen van Covid-19 gerelateerde maatregelen. Zoals het verplaatsen van de warenmarkt, het creëren van veilige winkelstraten en ruim opgezette terrassen en het ondersteunen van ‘koop lokaal’ activiteiten. Samen met ondernemers en andere belanghebbenden, hebben we thema’s bepaald De opgave centrum kent een integrale aanpak. Samen met centrumondernemers en andere belanghebbenden werken we aan de thema’s waarop we het centrum willen versterken. Dit proces is in september 2020 gestart met een kick-off bijeenkomst in theater de Storm. Hier hebben 85 belanghebbenden aan deelgenomen. Dit heeft geresulteerd in de volgende thema’s: - Samen ondernemen in het centrum; - Bereikbaarheid van het centrum; - Aanloopstraten en functieprofielen; - Beleving in het centrum; - Markt(terrein). Per thema is een werkgroep geformeerd In deze werkgroepen werken nu circa 50 ondernemers, inwoners en ambtenaren mee aan de centrumopgave. In de fase waar we nu zijn, staat bij ieder thema de hoofdvraag ‘Wat willen we bereiken?’ centraal.

In verband met de digitale vergaderingen zijn de werkgroepdeelnemers in korte tijd getraind om te werken met software die online samenwerking ondersteunt. Mening Duitse bezoekers belangrijk voor centrumvisie In het kader van de opgave centrum organiseerden we in 2020 een brainstormsessie met ondernemers. Dit is in een ronde tafel bijeenkomst ook in aanwezigheid van Duitse panelleden besproken. We haalden ideeën op en werken deze uit in 2021.

Pagina 69 van 208

Opgave:

Duurzaamheid

De opwek van zonne-energie is verder gegroeid en komt in een versnelling Een voorbeeld is FC Winterswijk die 450 zonnepanelen gelegd heeft met een gemeentelijke lening. De Corporatie Energieke buurtschappen realiseerde een nieuw postcoderoosproject met circa 500 zonnepanelen. Er is een vergunning verleend voor de twee zonneparken: Arrisveld en Masterveldweg. De energiebarometer staat nu op 16,6%. We ondersteunden inwoners en organisaties met adviezen, maar ook financieel Inwoners konden terecht bij het energieloket en het duurzaamheidsplatform voor informatie en advies. De inkoopactie van de Regeling Reductie Energieverbruik had 517 deelnemers. Bij de waardebonactie zijn er meer dan 1350 waardebonnen ingeleverd. We verstrekten 73 leningen via de toekomstbestendig wonen regeling. Ook andere onderdelen van de uitvoeringsagenda kwamen verder Winterswijk sloot zich aan bij Stichting Steenbreek. Met de Actie Steenbreek bij Centrum Duurzaam Winterswijk hebben ruim 300 Winterswijkers een tegel ingeruild voor een plantje. We startten met het maken van de visie op de warmtetransitie. Hierin staat wanneer woningen van het aardgas af gaan. Eind 2021 komt deze in de raad. Ook deden we een studie naar een waterstoftoepassing. Het rapport wordt nog gepresenteerd. Het college stelde het eerste concept voor de Regionale Energie Strategie vast.

Pagina 70 van 208

Paragraaf A Lokale Heffingen

Paragraaf A: Lokale Heffingen Inleiding Deze paragraaf gaat over de gemeentelijke belastingen. Na de algemene uitkering uit het gemeentefonds vormen de belastingen onze belangrijkste inkomstenbronnen. We onderscheiden drie typen gemeentelijke belastingen De onderstaande drie belastingtypen lichten we later in deze paragraaf verder toe: − algemene belastingen; − bestemmingsheffingen; − retributies. De opbrengsten van de algemene belastingen tellen we op bij de algemene middelen Dit betekent dat we de opbrengsten van deze belastingen niet labelen. We kunnen ze daardoor voor alle gemeentelijke taken en voorzieningen inzetten. Voorbeelden van deze algemene belastingen zijn de onroerendezaakbelastingen (OZB), precariobelasting, reclamebelasting, forensenbelasting en toeristenbelasting. De opbrengsten van bestemmingsheffingen zijn bestemd voor specifieke voorzieningen Deze specifieke voorzieningen hebben wel een duidelijk algemeen belang. Onder deze categorie vallen de afvalstoffenheffing en rioolheffing. We heffen retributies als de gemeente een specifieke dienst verleent De leges, begraafrechten en marktgelden zijn de belangrijkste retributies binnen de gemeente Winterswijk. We mogen geen winst maken op bestemmingsheffingen en retributies De begrote opbrengst mag dus niet hoger zijn dan de begrote kosten om de diensten te verlenen.

Beleid We hanteren de volgende uitgangspunten: - De tarieven voor de onroerendezaakbelasting (OZB) in 2020 zijn gelijk aan de tarieven die we in het belastingjaar 2018 hadden; - Het inflatiepercentage van 1,4% is gebaseerd op de algemene prijsontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). Dit staat in de tabel 4.2.2 van de meicirculaire van het gemeentefonds 2019; - De rioolheffing is 100% kostendekkend op basis van het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP); - De afvalstoffenheffing is 100% kostendekkend; - Bij de leges streven we naar 100% kostendekkendheid. Belastingdruk De belastingdruk geeft aan welke belastingen onze inwoners direct in hun portemonnee voelen Om deze belastingdruk te berekenen tellen we de OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing bij elkaar op. In de tabel Belastingdruk 2019/2020, op de volgende pagina, rekenen we met een WOZ-waarde voor een woning van € 200.000. In het vervolg van deze paragraaf lichten we de vermelde bedragen verder toe.

Pagina 71 van 208

Paragraaf A Lokale Heffingen

De belastingdruk voor de inwoner ziet er als volgt uit: Voorbeeld belastingdruk Gezin (eigen woning)

Situatie 2019 Situatie 2020 WOZ-waarde € 200.000 WOZ-waarde € 200.000

Onroerende-zaakbelasting Afvalstoffenheffing: - Vastrecht - Variabel deel * Rioolheffing (135 m³) Totaal

€ 228,00

€ 228,00

€ 164,00 € 18,07 € 364,50 € 774,57

€ 167,00 € 19,64 € 364,50 € 779,14

Gezin (huurwoning)

Situatie 2019

Situatie 2020

Afvalstoffenheffing: - Vastrecht - Variabel deel * Rioolheffing (135 m³) Totaal

€ 164,00 € 18,07 € 364,50 € 546,57

€ 167,00 € 19,64 € 364,50 € 551,14

*Worden achteraf opgelegd. Dus de aanbiedingen van 2020 worden bij de aanslagoplegging van 2021 opgelegd. Hier is het gemiddelde tarief opgenomen bij aanbieden aan een ondergrondse restafvalcontainer.

Opbrengst heffingen

De lokale heffingen hebben een negatief saldo van € 241.000 Dit gaven we al aan in programma 13. De lokale heffingen droegen in 2020 13,8% bij aan de totale baten In 2019 was dit 15,3%. In het overzicht hieronder staan de opbrengsten per belastingsoort. Hierin ziet u ook wat de verschillen zijn ten opzichte van 2019. Het negatieve saldo van de lokale heffingen bedraagt € 241.000. Dit resultaat bestaat uit de optelsom van alle met een * aangegeven belastingsoorten. Belastingsoort

Rekening 2019

Begroting 2020

Rekening 2020

* verschil

OZB eigenaren woningen*

2.888.000

3.108.000

3.108.000

0

OZB eigenaren niet woning*

1.663.000

1.611.000

1.653.000

42.000

OZB gebruikers niet woning*

1.130.000

1.165.000

1.144.000

- 21.000

OZB TOTAAL

5.681.000

5.884.000

5.905.000

21.000

Reclamebelasting*

108.000

105.000

109.000

4.000

Toeristenbelasting*

753.000

706.000

428.000

-278.000

Forensenbelasting*

80.000

83.000

89.000

6.000

Precariobelasting*

51.000

50.000

56.000

6.000

Afvalstoffenheffing

2.428.000

2.450.000

2.518.000

Rioolheffing

3.886.000

3.976.000

4.085.000

Grafrechten

275.000

205.000

203.000

Marktgelden

108.000

107.000

100.000

Leges Wabo vergunningen

533.000

1.063.000

1.142.000

Leges

460.000

346.000

368.000

14.363.000

14.975.000

15.003.000

*-241.000

Pagina 72 van 208

Paragraaf A Lokale Heffingen

Toelichting per belastingsoort Onroerendezaakbelastingen € 5.905.000 (Begroot: € 5.884.000) De opbrengst van de Onroerendezaakbelastingen (OZB) is bijna gelijk aan wat we hadden begroot. De opbrengst komt tot stand door de WOZ-waarde te vermenigvuldigen met het tarief. De WOZ-waarde wordt ieder jaar opnieuw vastgesteld, waarbij dalingen en stijgingen dus directe invloed hebben op de OZB-opbrengst. Voor 2020 was de totale OZB-opbrengst begroot op € 5.884.000. Uiteindelijk is er € 5.905.000 aan OZB opgelegd. Dit is een verschil van 0,36%. Verschillen zullen er altijd zijn, omdat op het moment van begroten de definitieve WOZ-waarden nog niet bekend zijn. En daarmee de verwachte OZB-opbrengst ook niet. Reclamebelasting € 109.000 (Begroot: € 105.000) Het doel van de reclamebelasting is om het centrumgebied van Winterswijk te verbeteren en te versterken. Hiervoor is de Stichting Ondernemersfonds Centrum Winterswijk opgericht. De gemeente heft de reclamebelasting. Na aftrek van onze eigen kosten maken we de opbrengst over op de rekening van de Stichting. Tussen de Stichting en de gemeente is een convenant gesloten, waarin afspraken zijn gemaakt over de besteding van het geld. Zo zorgen we ervoor dat het geld ook werkelijk besteed wordt het centrumgebied.

Toeristenbelasting € 428.000 (Begroot: € 706.000) De toeristenbelasting leggen we voor het grootste gedeelte jaarlijks op over het voorafgaande jaar. In 2020 is aan toeristenbelasting over 2019 voor € 677.000 opgelegd. We verwachten over 2020 een lagere opbrengst aan toeristenbelasting. Dit komt met name door de Covid-19 crisis. Hierdoor zijn er minder overnachtingen geweest. De Raad heeft daarnaast ingestemd met het verlagen van de forfaitaire bedragen voor de toeristenbelasting, waardoor de opbrengsten van de toeristenbelasting over 2020 aanzienlijk lager zullen uitvallen. Deze lager verwachte opbrengst is verwerkt in de cijfers. Forensenbelasting € 89.000 (Begroot: € 83.000) We leggen forensenbelasting op aan mensen die niet in Winterswijk wonen, maar hier wel een tweede woning hebben die ze minstens 90 dagen per jaar beschikbaar houden voor zichzelf of hun gezin. Precariobelasting € 56.000 (Begroot: € 50.000) We heffen precariobelasting voor het gebruik van gemeentegrond. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de terrassen bij cafés en restaurants en aan uitstallingen. In 2020 heeft de Raad besloten om het tarief voor terrassen op nihil te stellen. Dit in verband met de Covid-19 crisis. Vanuit het Crisis- en herstelbudget is er € 40.000 hiervoor beschikbaar gesteld. Vandaar dat we de begrote opbrengst hebben gerealiseerd.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=b98c7d72-2f6f-4deb-ab9d-a9348e216885