Discussienota 'Koers Omgevingsvisie kom Winterswijk'
Tekst van het document
•
Meer subsidies en ondersteuning voor duurzame keuzes, zoals zonnepanelen, isolatie en energieneutraal bouwen, worden regelmatig genoemd als noodzakelijk om verduurzaming te versnellen.
•
Het belang van samenwerking met inwoners wordt breed erkend. Participatie in de energietransitie, zelfbeheer van groen en betrokkenheid bij de inrichting van duurzame wijken worden gezien als belangrijke manieren om draagvlak en eigenaarschap te vergroten.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
31
8. DUURZAAM, ENERGIENEUTRAAL EN CIRCULAIR
2.2 Discussiepunten •
1 Een mogelijk discussiepunt is de vraag in hoeverre we als gemeente blijven streven naar energieneutraliteit. Energieneutraal wil zeggen dat we alle energie die we verbruiken ook zelf duurzaam opwekken. In de Energievisie uit 2017 is bepaald dat er ook naar mogelijkheden buiten de gemeente Winterswijk gekeken zou kunnen worden qua duurzame opwek. We zien ook dat een groot deel van de energie via wind op zee opgewekt kan worden. Tegelijkertijd kijken andere regio’s mogelijk naar de Achterhoek of Winterswijk in de zoektocht naar ruimte voor de opwek van duurzame energie. De Achterhoekse gemeenten hebben in het Akkoord van Groenlo besloten dat de Achterhoek uiterlijk in 2050 energieneutraal moet zijn. Blijft het streven naar energieneutraliteit een (regionaal) uitgangspunt in Winterswijk?
•
2 Er is discussie over wel of niet plaatsen van windmolens en meer zonneparken. Voorstanders benadrukken dat windmolens en zonneparken essentieel zijn voor het behalen van energieneutraliteit en CO2-reductie. De combinatie van zonne-energie en windenergie heeft bovendien voordelen omdat de opwekking van energie uit wind en zon elkaar aanvullen. Zo wordt voorzien in een stabielere energielevering.Tegenstanders vrezen echter voor overlast, het verlies van agrarische percelen en het karakteristieke coulisselandschap, wat ook de toeristische aantrekkingskracht van Winterswijk kan aantasten. Daarnaast zijn er zorgen over geluidsoverlast en slagschaduw van windmolens. Welke richting kiezen we? Geven we prioriteit aan grootschalige wind- en zonneparken met duidelijke waarborgen voor natuur en landschap? Of richten we ons meer op kleinschalige alternatieven, zoals zonnepanelen op daken en bedrijventerreinen? Kunnen we kiezen of moeten we sowieso alle mogelijkheden benutten?
•
3 De energietransitie heeft tot gevolg dat iedere woning, gebouw, straat en wijk de komende jaren aangepakt zal moeten worden om ‘aardgasvrij ready’ te worden en dat we daarna overstappen naar een aardgasvrije gebouwde omgeving. Netcongestie en de opslag van energie zijn daarbij belangrijke uitdagingen. Hoe combineren we deze transitie met andere opgaven in de gebouwde omgeving?
8.3 STELLINGEN
Duurzaam, energieneutraal en circulair 21. In het Akkoord van Groenlo is besloten dat de Achterhoek uiterlijk in 2050 energieneutraal moet zijn. Winterswijk moet zelf niet meer streven naar een volledig energieneutrale gemeente in 2050. De energie die we verbruiken mag deels ook ergens anders opgewekt worden.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
32
ECONOMISCH VITAAL
9
Vanuit welke opgaven uit verhaal van Winterswijk? •
Kernopgave 3: gastvrij Winterswijk
•
Deelopgave 1: een attractief (groter) kerngebied
•
Deelopgave 3: de Winterswijkse (duurzame) mobiliteitsopgave
Het vijfde thema gaat over het versterken van de economische vitaliteit van Winterswijk. Dit thema draagt bij aan meerdere kern- en deelopgaven uit het Verhaal van Winterswijk. Het versterken van de economische basis is essentieel voor het behoud van werkgelegenheid en inkomen voor onze inwoners. Ruimte voor economische ontwikkeling is een belangrijke drager voor een brede welvaart en het in standhouden van onze voorzieningen. Welke overeenkomsten zien we hierin en welke punten vragen nog om verdere discussie en uitwerking? De onderstaande tabel bevat een selectie van de belangrijkste punten die zijn opgehaald uit de beleidsanalyse, sessies met raad en college, input uit samenleving en stakeholders.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
33
9. ECONOMISCH VITAAL
1 BELEID EN RESULTAAT PARTICIPATIE 1
Gemeentelijk beleid
•
•
Gezonde economie als belangrij-
•
•
Merendeel eens: vol-
•
Voor de inwoners en stakeholders is
ke basis voor een hoog voorzie-
het van belang om in te blijven zet-
ningenniveau en brede welvaart;
heid voor jongeren
ten op een aantrekkelijk en levendig
Verdeeldheid: Gratis
centrum.
Inzetten op een brede economie,
•
met meerdere sterke sectoren;
parkeren behouden;
handel & industrie, recreatie &
we voegen alleen
wordt aangegeven in te zetten op
toerisme, centrum, landbouw en
extra parkeerplekken
het compacter maken van het cen-
zorg:
toe waar mogelijk
trum door verplaatsing winkels naar
Merendeel oneens:
kernwinkelgebied.
sectoren versterken elkaar;
•
•
Met het oog op eventuele leegstand
•
diversiteit aan banen;
door niet of weinig te
•
economisch minder kwets-
veranderen aan het
voor variatie in bedrijvigheid en
baar.
centrum accepteren
winkelaanbod die bijdragen aan
Voldoende groeiruimte voor het
we dat het centrum-
aantrekkelijke werkgelegenheid.
lokale bedrijfsleven;
gebied blijft wat het
Werken aan toekomstbestendige
is.
recreatieniveau, de hoogwaardige
Merendeel eens:
bedrijven en voorzieningen in Win-
Ontwikkeling van recreatie en
Huidige parkeerorga-
terswijk te behouden en/of verster-
toerisme, in balans met omge-
nisatie veroorzaakt
ken om zo mensen aan je te binden
ving, natuur en landschap;
verkeersproblemen
en aan te trekken
Ontwikkeling van het centrum-
en zoekverkeer, extra
gebied voor behoud en verster-
parkeerplekken bij de
nen wordt aandacht gevraagd voor
king van de regiofunctie.
uiteinden van de ont-
duurzame uitbreiding met respect
dekstraten kunnen
voor de natuur en aansluiting op
dit verhelpen.
buitengebied.
en duurzame bedrijventerreinen; •
•
Inwoners en stakeholders
doende werkgelegen-
•
•
Raad en college
•
•
•
•
•
Er dient zorg gedragen te worden
Stakeholders geven aan om het
Op het gebied van bedrijventerrei-
Vanuit de stakeholders is in het kader van een gezonde leefomgeving aangegeven dat industrie binnen de centrumkern van Winterswijk niet wenselijk is.
•
Kijkend naar de regiofunctie van Winterswijk dient er sterker ingezet te worden op de samenwerking met omliggende gemeenten. Met onze regiofunctie dienen we aantrekkelijk te blijven voor zowel onze eigen inwoners als dagjesmensen/toeristen.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
34
9. ECONOMISCH VITAAL
2 OVEREENKOMSTEN EN DISCUSSIEPUNTEN Hieronder zijn op basis van de opgehaalde informatie de overeenkomsten en discussiepunten in beeld gebracht. 2.1 Overeenkomsten •
Het versterken van het winkelgebied vinden alle partijen belangrijk, met aandacht voor compactheid, een gevarieerd winkelaanbod en een kwalitatief hoogwaardige inrichting. Dit draagt bij aan een aantrekkelijk en economisch vitaal centrum dat aansluit bij de behoeften van inwoners en toeristen.
•
Zowel inwoners als stakeholders vinden het belangrijk om de aansluiting tussen onderwijs en lokale werkgelegenheid te verbeteren. Een goede variatie in bedrijven en hoogwaardige werkgelegenheid wordt gezien als cruciaal om jongeren te behouden en nieuwe inwoners aan te trekken voor een toekomstbestendige economie.
•
Alle partijen benadrukken het belang van een goede balans tussen enerzijds economische groei en anderzijds het behoud van de identiteit, natuur en cultuur.
•
Het versterken van de regiofunctie door samen te werken met omliggende gemeenten en het aantrekkelijk maken van Winterswijk voor toeristen en dagjesmensen wordt ook als belangrijk gezien.
•
Merendeel van de partijen vindt dat industriële functies zich buiten de kern moeten concentreren om de leefbaarheid in de kern te waarborgen.
2.2 Discussiepunten •
1 Het vraagstuk over parkeren is ook onderdeel van het hoofdstuk economie. De invulling hiervan is opgenomen in het hoofdstuk bereikbaarheid en mobiliteit.
•
2 Hoe gaan we om met kleinschalige en solitaire bedrijventerreinen binnen de kom zoals bijvoorbeeld De Morse en het Handelscentrum achter de Europalaan? Deze locaties zijn matig geschikt als bedrijfslocatie en hebben potentie voor woon- en andere maatschappelijke functies. Tegelijkertijd is er voor de korte termijn juist een tekort aan bedrijventerrein.
•
3 Hoe gaan we het centrum in de toekomst verder ontwikkelen? Gaan we actief inzetten op het compact houden van het centrum door meer te centreren en/of in te zetten op diversiteit van het winkel en horeca aanbod? Of laten we het centrum op een organische manier ontwikkelen, waarbij we af en toe leegstand voor lief nemen omdat het tot dusver snel gevuld raakt?
•
4 In verband met de vergrijzing gaan veel inwoners met pensioen en komen er veel banen vrij. Hoe gaan we deze banen weer opvullen? Willen we woningen toewijzen aan toekomstig personeel?
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
35
9. ECONOMISCH VITAAL
9.3 STELLINGEN
Economisch vitaal 22. De gemeente kan actieve grondpolitiek voeren om op natuurlijke momenten kleinschalige en solitaire bedrijventerreinen op te kopen, om deze in de toekomst te transformeren naar een woon- of maatschappelijke functie. 23. De gemeente moet actief inzetten op diversiteit en kwaliteit in het centrum.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
36
GEZOND, INCLUSIEF EN VEILIG
10
Vanuit welke opgaven uit verhaal van Winterswijk? •
Deelopgave 5: meedoen in Winterswijk
Het zesde thema richt zich op het bevorderen van een gezonde, inclusieve en veilige leefomgeving in Winterswijk. Dit thema draagt bij aan deelopgave 5 uit het Verhaal van Winterswijk. Hierin staat centraal hoe iedereen, ongeacht leeftijd, inkomen of achtergrond, kan meedoen in de samenleving en toegang heeft tot passende voorzieningen en zorg. Tegelijkertijd wordt er gestreefd naar een veilige, fysieke en sociale omgeving voor alle inwoners. Welke overeenkomsten zien we ten aanzien van dit thema en welke discussiepunten zijn er? De onderstaande tabel bevat een selectie van de belangrijkste punten die zijn opgehaald uit de beleidsanalyse, sessies met raad en college, input uit samenleving en stakeholders.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
37
10. GEZOND, INCLUSIEF EN VEILIG
1 BELEID EN RESULTAAT PARTICIPATIE 1011
Gemeentelijk beleid
•
•
Vertrouwen in de kracht van inwoners
Raad en college
•
•
wens voor behoud
kenhuis behouden blijft, dit
ziekenhuis in Winters-
is een essentiële voorziening.
Focus op het bieden van lichte hulp
wijk en verbetering
dichtbij, met passende voorzieningen
van bereikbaarheid
aandacht voor verbeteren
van ziekenhuis.
verblijfskwaliteit en voor-
Merendeel eens: on-
zieningen voor jongeren,
onals die hulp op maat bieden, met de
dersteunen van inte-
zoals een multifunctioneel
juiste schakeling naar zwaardere zorg
grale zorggebouwen
gebouw waar ze kunnen sa-
indien nodig.
waarbij bewoners niet
menkomen om te studeren,
Vijf uitgangspunten: basis op orde,
hoeven te verhuizen
werken of ontspannen.
passend voorzieningenaanbod, inclu-
voor zorg.
Inwoners ondersteunen door professi-
•
•
•
•
Er is behoefte aan meer
Er is behoefte aan betaalbare, toegankelijke en
bestrijding, casusregisseur (één gezin,
wen in de kom voor
gelijkvloerse woningen voor
één plan, één regisseur), procesregie.
kwetsbare ouderen
ouderen in nabijheid van
Winterswijk heeft een rijk cultureel
en andere hulpbehoe-
voorzieningen of in rustige
aanbod en streeft naar een stabiele
vende doelgroepen.
randgebieden.
•
•
Merendeel eens:
•
Nabijheid van thuiszorg en
regio en Duitsland.
behouden van zorg in
geclusterde zorgwoningen is
Kunst en cultuur dragen bij aan het
het buitengebied, om
belangrijk om te voorzien in
mentale welzijn van inwoners. We
generaties bij elkaar
verschillende zorgniveaus.
moeten zorgen dat ze toegankelijk
te houden en mantel-
Voor zelfstandig wonen zijn
zijn, zowel fysiek als betaalbaar.
zorg te stimuleren.
trapliften, hulp in huis en uit-
Merendeel eens:
gebreide thuiszorg essentiële
sociale als fysieke veiligheid, met aan-
Woningen voor zorg
voorwaarden.
dacht voor brandveiligheid, woningin-
moeten van duur-
braken en kwetsbare groepen.
zame kwaliteit zijn
den, bredere fietspaden voor
Winterswijk als onderdeel van de
en geschikt zijn om
driewielers en goede verbin-
regio Achterhoek werkt aan een
later als reguliere
dingen naar voorzieningen
gezonde, gelukkige en vitale toekomst
woning te gebruiken.
zoals het ziekenhuis zijn
met nadruk op preventie.
Flexwoningen zo min
nodig. Jongeren benadruk-
mogelijk.
ken daarnaast de noodzaak
Merendeel eens:
van veilige en uitnodigende
meer aandacht voor
openbare ruimten met vol-
jongeren.
doende verlichting.
Veiligheidsdoelen gericht op zowel
•
•
10
•
Merendeel eens: bou-
basis, ook door samenwerking met de •
Inwoners willen dat het zie-
op vrijwilligers en buurtinitiatieven.
sieve samenleving inclusief armoede-
•
•
en lokale gemeenschap, met nadruk
in de buurt. •
Merendeel eens:
Inwoners en stakeholders
•
Veilige wandel- en fietspa-
Zie achtergronddocument H6 voor totaal overzicht participatie
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
38
10. GEZOND, INCLUSIEF EN VEILIG
•
•
•
Gezonde levensstijl wordt bevorderd
•
•
Verdeeldheid: over
•
Toegankelijkheid is een
door samenwerking en het versterken
het wel/niet huisves-
aandachtspunt, met behoefte
van het lokale netwerk van zorg en
ten van mensen met
aan parkeerplaatsen dicht bij
ondersteuning.
vervoersarmoede
het centrum, speciaal voor
In de openbare ruimte worden uitnodi-
dichter bij het cen-
senioren, of een mogelijke
gende plekken gecreeerd voor bewe-
trum. Merendeel is
shuttlebus voor minder mo-
gen, ontmoeten en sociale interactie,
voorstander om ver-
biele inwoners.
met aandacht voor toegankelijkheid.
voersarmoede anders
Omgevingsveiligheid: in 2015 is extern
aan te pakken.
paden en obstakels vragen
Verdeeldheid: over
om beter onderhoud en
beleid houdt in dat nieuwe risico-
eventuele combinatie
aanpassingen voor meer vei-
bronnen of uitbreiding van bestaande
van zorggebouwen en
ligheid. Alsook verlaging van
risicobronnen in woongebieden niet
flexwoningen en hoe
snelheden tot 30 km/uur en
wenselijk is. En in beginsel worden
de grootte bijdraagt
verbeteringen in verlichting
geen nieuwe (of beperkt) kwetsbare
aan duurzame en
en oversteekplaatsen.
objecten binnen de risico’s contouren.
inclusieve oplossing.
veiligheidsbeleid vastgesteld. Dit
•
•
•
•
•
Slechte stoepen, smalle
Meer vergroening, bloeiende
Luchtkwaliteit: we voldoen aan de Eu-
planten en minder verhar-
ropese normen voor luchtkwaliteit en
ding worden sterk gewenst
streven ernaar om aan de advieswaar-
om hittestress en water-
den van World Health Organization
overlast tegen te gaan en te
(WHO) te voldoen.
zorgen voor een gezondere
Geur: voor geur afkomstig van agra-
leefomgeving. Jongeren stel-
rische bedrijven wordt het landelijk
len daarnaast voor stadspar-
beleid afgewacht. De provincie stelt
ken aantrekkelijker te maken
geurbeleid op voor industriële bedrij-
met beschutte plekken en
ven.
sociale activiteiten.
Geluid: in 2016 is het geluidbeleid
•
Vrijwilligersnetwerken,
vastgesteld. Evaluatie en eventueel
bijvoorbeeld voor tuinonder-
aanpassing van dit beleid is nodig.
houd, kunnen sociale cohesie
Bodem: regionale nota bodembeheer:
versterken en bijdragen
de bodem is geschikt voor wat we
aan een prettige leefomge-
erop doen. We voorkomen nieuwe
ving. Jongeren willen actief
verontreinigingen of aantastingen en
betrokken worden bij de
beheren historische verontreinigingen
inrichting van openbare
op doelmatige wijze.
ruimte en voorzieningen via
•
We beschermen het grondwater
co-creatieprojecten.
•
Landbouw en gezondheid: er spelen
•
gezondheidsaspecten zoals spuitzones bij gewasbeschermingsmiddelen en effecten van veehouderijen.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
39
10. GEZOND, INCLUSIEF EN VEILIG
2 OVEREENKOMSTEN EN DISCUSSIEPUNTEN Hieronder zijn op basis van de opgehaalde informatie de overeenkomsten en discussiepunten in beeld gebracht. 2.1 Overeenkomsten •
Het behoud van het ziekenhuis wordt breed ondersteund als essentiële voorziening voor inwoners en de regio. Naast behoud is ook goede bereikbaarheid belangrijk.
•
Alle partijen benadrukken het belang van zorg dichtbij waar het kan, met ondersteuning door vrijwilligers en professionals. Passende voorzieningen in de buurt zijn essentieel, vooral voor ouderen en zorgbehoevenden.
•
Er is brede steun voor het bouwen van woningen voor ouderen en zorgbehoevenden in de kom of randgebieden. Dit biedt betere toegang tot zorg en speelt in op het beperkte aanbod van geschikte woningen.
•
Het behoud van zorg in het buitengebied wordt ook als belangrijk gezien vanwege de ondersteuning van mantelzorgers en de verlaging van de zorgvraag.
•
Er is brede steun voor zorggebouwen waar bewoners niet hoeven te verhuizen voor zorg. Dit vergemakkelijkt de zorgverlening, houdt partners samen en zorgt voor meer continuïteit. Zorgwoningen moeten van duurzame kwaliteit zijn, zodat ze ook als reguliere woning kunnen dienen.
•
Veilige wandel- en fietspaden, bredere paden voor driewielers en goed onderhouden stoepen worden belangrijk gevonden. Verkeersveiligheid, zoals verlaging van snelheden tot 30 km/uur en betere verlichting, sluit hierop aan.
•
Er is steun voor meer vergroening van de openbare ruimte, met bloeiende planten en minder verharding. Dit draagt bij aan een gezondere, klimaatbestendige en aantrekkelijke leefomgeving.
•
Vrijwilligersnetwerken en sociale betrokkenheid via buurtinitiatieven worden breed gewaardeerd als middel om een inclusieve en prettige leefomgeving te creëren.
2.2 Discussiepunten •
1 Er is verdeeldheid over de vraag waar ouderen het beste kunnen wonen en woningbouw zou moeten plaatsvinden. Moeten we voor ouderen bouwen in de kom? Of moet er ook gekeken worden naar het buitengebied om mantelzorg en de leefbaarheid daar ook te ondersteunen? Sommigen vinden dat dit alleen in de kom moet, voor betere toegang tot voorzieningen, terwijl anderen vrezen dat dit druk zet op het centrum.
•
2 Er is tegenstand tegen grote zorggebouwen in de kom vanwege de impact op de leefomgeving. Sommigen pleiten voor meer flexwoningen als alternatief, terwijl anderen grotere zorggebouwen nodig vinden om efficiënt zorg te bieden.
•
3 Er is tegenstand tegen het combineren van een kleiner permanent zorggebouw met flexwoningen. Sommige vrezen dat dit ten koste gaat van de leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit in de kom.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
40
10. GEZOND, INCLUSIEF EN VEILIG
•
4 Er is geen gedeelde visie op hoe groene ruimtes het beste benut kunnen worden. Moet de nadruk liggen op recreatieve functies, zoals stadsparken met ontmoetingsplekken voor jongeren en ouderen, of vooral op klimaatadaptatie, zoals wateropvang en biodiversiteit?
•
5 Hoe kunnen jongeren betrokken worden bij de inrichting van openbare ruimte en voorzieningen? Hoewel co-creatieprojecten worden voorgesteld, is er verdeeldheid over de uitvoerbaarheid en het draagvlak voor deze aanpak.
10.3 STELLINGEN
Gezond, inclusie en veilig 24. We koppelen preventie en de fysieke leefomgeving. Want om gezond te kunnen leven in een veranderend klimaat voegen we overal in Winterswijk groen en/of water toe.
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!
41
Contact Gemeente Winterswijk Stationsstraat 25, 7101 GH Winterswijk Telefoon: (0543) 543 543 Email: omgevingsvisie-toekomst@winterswijk.nl Website: www.winterswijk.nl/omgevingsvisie
42
ONS WINTERSWIJK
|
Samen zorgen voor een leefbare toekomst!