Conceptverslag Algemene Raadscommissie 12 februari 2026
Tekst van het document
energietransitie. We willen allemaal blijven bouwen, woningen aansluiten, bedrijven laten groeien en tegelijkertijd gebruiken we steeds meer elektriciteit. Dan moeten we ook eerlijk zijn. Alleen inzetten op zon, daar gaan we het niet mee redden. Voor een stabiel energiesysteem en het opvangen van piekbelastingen hebben we een mix nodig, waarin wind een noodzakelijke rol speelt. We zagen het vandaag ook terug in de pers, Gelderland, Flevoland en Utrecht gaan waarschijnlijk op slot, omdat het stroomnet de pieken niet kan opvangen. Dit betekent, geen woningen, geen bedrijvigheid en noem maar op. De balans moet er in komen. D66 zegt daarom, regie houden als gemeente. Niet de deuren wagenwijd openzetten, maar gericht beleid maken, passend bij de RES-doelen. Zodat we zorgvuldig en lokaal kunnen blijven beslissen. Voorzitter, wie regie wil houden moet verantwoordelijkheid nemen. Daarom steunt D66 het opheffen van het moratorium. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Ten Dolle. Dan gaan we verder met de fractie van CDA. Mevrouw Prinsen. Mevrouw Prinsen (CDA): Voorzitter, in 2017 was het CDA een van de indieners van het amendement om een moratorium op te nemen voor een langere tijd, met na 2023 een evaluatie. Die evaluatie is nu geweest.
Samen met de geactualiseerde energieopgave in de RES 2.0, zien we de conclusie dat er ook voor Winterswijk een taakstelling ligt om duurzame energie op te wekken middels wind op land. Na een analyse in plan mer door de provincie is er één zoekgebied overgebleven, AH47, rondom de Masterveldweg. Het zoekgebied rondom de Masterveldweg is relatief klein en kent grote uitdagingen, onder andere op het gebied van het vogelbeschermingsgebied. Of windmolens überhaupt mogelijk zijn, is nog maar zeer de vraag. Wij zien en horen de weerstand in de samenleving. We hebben allemaal ook de insprekers vanavond gehoord. Wij begrijpen die zorgen volledig. Nu kiezen om het moratorium in stand te laten en de RES 2.0 af te wijzen, is, zeker in verkiezingstijd, het meest makkelijke. Het is echter de vraag wat het onderaan de streep oplevert. Het lost de onzekerheid niet op. Als een initiatiefnemer immers een vergunning aanvraagt, moet de gemeente daar wat mee. Weigeren van een aanvraag op basis van een moratorium houdt juridisch waarschijnlijk geen stand. Daarnaast kan er ook een aanvraag worden gedaan bij de provincie. De provincie neemt de vergunningaanvraag dan in behandeling op basis van, uitsluitend, de provinciale regels. Geen voorwaarden over de afstand tot de Duitse grens. Geen voorwaarden over particulier eigenaarschap. Geen voorwaarden over een compensatiefonds per opgewekte megawatt.
Geen voorwaarden om te wachten totdat er landelijke normen zijn. Geen extra voorwaarden over het inrichten van het landschap of specifieke kleurstellingen. Geen aanvullende eisen over de hoeveelheid slagschaduw per jaar. Niets van dat alles. Met lagere eisen en wel het volledige zoekgebied nog in de race en een stukje eenvoudiger om een vergunning te krijgen. Daartegenover staat het opheffen van het moratorium en zelf windbeleid opstellen. Vastleggen onder welke voorwaarden een windmolen mogelijk zou kunnen zijn. Bijvoorbeeld een afstand van minimaal 1 keer de tiphoogte tot de Duitse grens. Bijvoorbeeld 50 procent lokaal eigendom. Bijvoorbeeld een afdracht in een lokaal fonds dat ten goede komt aan de omgeving. Bijvoorbeeld extra natuurcompensatie. Deze eisen die doen iets met een business case. Of sterker, als we de afstand van 1 keer tiphoogte tot de grens aan zouden houden blijft er überhaupt nauwelijks zoekgebied over. We hebben als CDA nog wel de nodige vragen waar we een antwoord op willen. Wel kunnen we aangeven dat we op dit moment voornemens zijn te kiezen voor regie in eigen gemeente. Ook kondigen we hierbij vast een amendement aan. We willen een moratorium in stand houden totdat het windbeleid is vastgesteld. Daarmee voorkomen we dat er een periode helemaal niets geldt. Immers geen oude schoenen weggooien voordat je nieuwe hebt.
De vragen die wij hebben zijn dat, de uitgangspunten van de plan mer zijn onder andere geen GNN-gebieden, geen Natura 2000-gebieden en de vastgestelde provinciale afstandsnorm van tweemaal de tiphoogte. Deze uitgangspunten zorgen ervoor dat AH47 als enige zoekgebied overblijft. De vraag is, hoe hard zijn die uitgangspunten in de plan mer ook op de lange termijn? En moeten we die dan ook expliciet in ons windbeleid gaan opnemen? Is het juist dat we de afstand tot de landsgrens kunnen opnemen in windbeleid en dat het ook wordt geaccepteerd? Het college geeft aan dat als randvoorwaarde te hanteren. Is zeker dat dit mag en juridisch houdbaar is? Waarom staat in het raadsvoorstel bij het verder laten onderzoeken van de mogelijkheden voor wind op land op de voorkeurslocatie Masterveldweg het laten tussen haakjes? Kan de gemeente Winterswijk verplicht worden om dat onderzoek uit te laten voeren? En als wind in Winterswijk niet mogelijk is, wat betekent dan het aanbod van het college om te doen aan participatie in windprojecten in andere gemeenten? In het raadsvoorstel staat ook het volgende. 15
De kans is aanwezig dat samenwerkingspartijen in de RES Achterhoek doorgaan zonder Winterswijk als de gemeente Winterswijk de RES 2.0 niet aangaat. Het is onduidelijk welke negatieve invloed dat gaat hebben op de andere samenwerkingen en financiële middelen binnen duurzaamheid en daarbuiten. De vraag die wij dan hebben is, hoe groot is de kans dat de andere partijen in de RES doorgaan? Het is onduidelijk welke negatieve gevolgen het gaat hebben, maar is het college er dan zeker van dat er negatieve gevolgen zijn? Het college stelt voor om de windinitiatieven op de lijst van verklaringen van geen bedenkingen toe te voegen. Wij mogen hopen dat het college precies het tegenovergestelde bedoelt, windinitiatieven toevoegen aan de lijst van bindend adviesrecht van de raad. Graag horen we of dit zo is en of het college in dat geval zelf bereid is het voorstel op dit punt aan te passen of dat we moeten amenderen. Voor de goede orde, het CDA gaat niet akkoord met windinitiatieven op een lijst met verklaringen van geen bedenkingen te plaatsen. Dan over de inspanningsverplichting. De ondertekening van de RES 2.0 betekent dat de gemeente Winterswijk een inspanning aangaat.
Welke inspanning gaat de gemeente Winterswijk dan aan? De provincie schrijft in haar brief van 2 december ook, we hebben begrip voor situaties waarin aantoonbaar sprake is van niet kunnen, maar verwachten van alle RESpartners een maximale inspanning om binnen de eigen mogelijkheden bij te dragen aan de afgesproken doelstelling. Wat zijn dan die maximale inspanningen binnen de eigen mogelijkheden? Of we nu kiezen voor een moratorium behouden of een moratorium opheffen, in beide gevallen ontstaat er onzekerheid. De onzekerheid of, hoeveel en hoe er windmolens kunnen worden gerealiseerd. De provincie schrijft in haar brief van 2 december, binnen de RES Achterhoek is er ruimte om de haalbaarheid van AH47 verder te duiden. De provincie is bereid hier inhoudelijk aan bij te dragen. Wat betekent dit concreet? Voor het beoordelen of het überhaupt mogelijk is zit het grootste risico in dat vogelbeschermingsgebied. Wat zijn ongeveer de kosten van een 2 jaar durend onderzoek naar de effecten op dat vogelbeschermingsgebied? Hoewel het ook kan dienen als juist een geste naar een potentiële aanvrager en de onzekerheid daardoor kan vergroten, kan het ook helpen om de onzekerheid weg te nemen als uit het onderzoek blijkt dat het niet mogelijk is. Ook niet met mitigerende maatregelen. Wij willen nog even nadenken of daar juist een optie ligt.
Afsluitend, ik denk dat er weinig Winterswijkers zullen zijn die windmolens echt een aanwinst vinden voor ons landschap. Toch moeten we ook kijken naar de maatschappelijke opgave die we hebben. We zien aan het sombere nieuws van vandaag van TenneT dat een stabiel stroomnet van groot belang is. En windmolens naast een zonnepark kunnen daar dan aan bijdragen. We wachten verder de beantwoording van het college af. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik verder met de fractie van Voor Winterswijk. Mijnheer Stemerdink. De heer Stemerdink (Voor Winterswijk): Dank u wel, voorzitter. De RES 2.0. Voor Winterswijk is voorstander van het opwekken van duurzame energie, ook lokaal, maar wel passend bij Winterswijk. In de afgelopen jaren heeft onze gemeente hard gewerkt om het aandeel lokale energieopwek te vergroten. Dat is gelukt. Winterswijk behoort tot de koplopers als het gaat om de opwek van zonne-energie. Echter begrijpen wij dat het huidige zonnepark aan de Masterveldweg maar voor zo'n 60 procent draait. Kan de wethouder aangeven waarom het zonnepark niet op volle capaciteit draait? En kan de wethouder ook aangeven wanneer het zonnepark wel wordt verwacht dat het op volle capaciteit gaat draaien? We kunnen ons voorstellen dat dat ook technisch wat is en dat mag dan ook schriftelijk worden beantwoord. Ook hopen wij dat de ingroening van het zonnepark voorspoedig gaat.
Want we zitten namelijk met een tweede vraag. Hoe zit het met de aanplant rondom het huidige zonnepark? Slaat dit aan? Zo niet, bijvoorbeeld door droogte, wordt deze dan tijdig vervangen zodat het huidige zonnepark ook daadwerkelijk snel in ons landschap opgaat? Met het park dat aan de Poolserweg zal ontstaan draagt Winterswijk goed bij aan de opwek van duurzame stroom. We hopen dat deze niet net zoals het park aan de Masterveldweg maar voor halve capaciteit gaat draaien. In de RES 2.0 vindt de herijking plaats. We hebben laatst al gezien dat we de doelen die er gesteld zijn niet gaan halen. Daarbij stijgt ons stroomverbruik ook nog eens harder dan de gerealiseerde opwek. Wel moeten de deelnemende gemeenten in de RES een groter windaandeel leveren. En ook krijgt Winterswijk een windaandeel toebedeeld. Van alle zoekgebieden is er inmiddels nog maar eentje over. De rest blijkt na kort vooronderzoek onhaalbaar vanwege Natura 2000 en/of Gelders Natuurnetwerk of de nabijheid van woningen. Het maakt nog maar weer eens duidelijk dat inpassing van windturbines in ons landschap ontzettend complex, bijna onmogelijk, is. Met nog één zoekgebied over is het eerste gezicht zouden dat bouwlocaties zijn voor windturbines in zoekgebied AH47. In de nabijheid van dit zoekgebied dat al 16
opgeknipt is in twee kleinere gebieden, daar vinden we onder andere Natura 2000 gebied Zwillbrocker Venn net over de grens, waar tientallen beschermde vogelsoorten verblijven, zowel broed- als ook trekvogels en verschillende zeldzame vleermuizen. Waarvan enkele zeer beschermde soorten met effectgebieden tot 6 kilometer als het gaat om windturbines in of in de buurt van hun verblijfplaatsen. Aansluitend aan Zwillbrocker Venn ligt het Ellewicker Feld, bestaande uit vernatte weidegebieden, dat samen met het Zwillbrocker Venn tot vogelbeschermingsgebied wordt, en net als het Zwillbrocker Venn vele beschermde diersoorten kent. Ook daarnaast Recreatiepark Seerose, voornamelijk bestaande uit vakantiewoningen en weekendwoningen voor mensen die daar voor hun rust komen en wonen. Onder andere inwoners uit het drukke Ruhrgebied ontsnappen in het weekend aan de drukte uit de grote stad. Op iets meer dan 5 kilometer ligt kamp Holterhoek, een terrein van defensie, waar onder andere kwetsbare militaire apparatuur staat opgesteld. Zij hebben in het verleden bij windmolenprojecten in hun omgeving al aangegeven dat deze turbines niet in een straal van 5 kilometer en/of vlak daarbuiten mogen worden gebouwd, in verband met verstoring van hun apparatuur.
Onze vraag is of het college bekend is met dit uitgangspunt en argument van defensie en of daar inmiddels al contact mee is geweest? Ook aan de Nederlandse kant bevinden zich veel natuurgebieden. Deze natuurgebieden zijn samen, en samen met het relatief dun bevolkte gebied die zorgen dat er zeker in de avond dat het hier ontzettend stil en donker is. Dat maakt ook weer eens duidelijk dat het erg complex is om ze hier te bouwen. Hoewel een eventuele projectontwikkelaar nader onderzoek en ook grensoverschrijdend onderzoek zal moeten doen, concluderen wij, Voor Winterswijk, dat ondanks alle goede intenties windturbines in ons landschap een dusdanig complexe uitdaging zijn dat ze niet haalbaar zijn. In tegenstelling tot zonneparken kunnen moderne, hoge windmolens niet worden gecamoufleerd of vakkundig weggewerkt. Ook willen wij als goede noabers geen schade toebrengen aan onze Duitse buren. Ik kom kort nog aan het moratorium. Zoals u al weet concluderen wij dat windturbines vrijwel onhaalbaar zijn. We zien ook de kanttekeningen vanuit het college. We hebben ook al een aantal schriftelijke vragen gesteld. Wij zijn en waren ook vooral benieuwd naar de inbreng van de collega-fracties en de fracties die nog aan bod komen. Voor Winterswijk vraagt zich af, wij zijn in principe wel voor een verlenging van het moratorium, maar we begrijpen ook dat het juridisch wankelt.
Of we middels een moratorium of maatregelen in het omgevingsplan die wel juridisch houdbaar zijn, windturbines kunnen reguleren, daarvoor beraden wij ons nog tot over de raadsvergadering over twee weken. Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we verder met de fractie van de PvdA. Mijnheer Van Eck. De heer Van Eck (PvdA): Dank u wel, voorzitter. Met heel veel wat de heer Stemerdink zojuist heeft gezegd kunnen wij het eens zijn. Alleen de conclusies die hij daaruit leidt, daar hebben wij zeer grote vraagtekens bij. Ik zal proberen daar op in te gaan. Laten we beginnen bij het begin. De PvdA is nooit per definitie tegen windmolens geweest, want wij zien die als noodzakelijk kwaad in onze energietransitie. Maar als we dan kijken naar het zoekgebied bij Meddo, dan hebben wij serieuze vragen bij de ecologie. Waar wij soms als Nederland hele hoge eisen bij stellen en hier wel lijkt alsof we daar een soort blinde vlek voor hebben. Waar moeten we dan oog voor houden? Of hoe hou je daar oog voor? En hoe hou je er zoveel mogelijk invloed op? Dat is de vraag waar wij hopen vanavond antwoord op te krijgen.
Want ook door de zorgen van de insprekers werd bijna voorgedaan, en ik snap dat dat zo voelt, maar werd voorgedaan alsof hier vanavond de discussie moet volgen, willen we wel of geen windmolens in Winterswijk? Of dat wij zelf windmolens gaan toestaan, of gaan bouwen zelfs, of dat we die gaan verbieden. Dat is volgens mij totaal niet aan de orde vanavond. Want als wij praten over het moratorium, en dan ga ik toe naar wat de heer Stemerdink net ook zei. Wat, zoals wij het lezen, ook vanuit het raadsvoorstel, is het moratorium vasthouden een farce. Dat kunnen wij niet betrouwbaar noemen naar de buitenwereld, want we weten dat we uiteindelijk met de rug tegen de muur worden gezet en dat het moratorium aan de kant wordt gewimpeld op het moment dat er politieke of rechterlijke druk komt te staan op Winterswijk om te voldoen aan onze energietransitie. Als wij door onze oogharen heen kijken dat er een ambitieus kabinet zit aan te komen, dat een flinke stap wil maken met de klimaattransitie, en daar evengoed een grote opgave voor wind in zit, dan komt er extra politieke druk op de regio's, op de provincie en op de gemeenten.
Als we kijken naar een provincie die vervolgens in het stikstofdossier heeft laten zien dat wanneer deze politieke of juridische druk erop wordt uitgeoefend weinig betrouwbaar is, hebben wij nog minder vertrouwen in het feit dat wij rugdekking krijgen, of door het Rijk of door de provincie. Nogmaals, dat moratorium gaat niet houdbaar zijn en we worden aan alle kanten bevochten op 17
het moment dat wij dat aannemen. Als wij het eerlijke verhaal willen vertellen en willen kijken hoe we wel invloed kunnen houden, dan moeten we volgens mij eerlijk naar onszelf zijn en naar de buitenwereld, dat moratorium was een goed idee misschien in 2017, op dit moment snijdt dat geen hout meer. Ik denk dat ik het daar op dit moment bij wil laten. Waar ik nog wel het enige over te vragen heb, want in het raadsvoorstel worden veel wollige woorden gebruikt. Een beetje, we denken dat het niet kan, maar wie weet dat het toch wil komen. Als ik net hoor van een van de insprekers dat er al een commerciële partij aanwezig was op een informatieavond, dan maak ik daar mij enigszins wel zorgen om. Wij weten namelijk, ik zou dat graag dan misschien wel zoals het CDA ook aangaf, moeten we dan niet zelf een stap naar voren nemen? Als we weten dat er misschien al initiatiefnemers met een half oog lopen te kijken naar Winterswijk, moeten wij dan niet zelf als Winterswijk de stap naar voren zetten? Moeten wij dan niet zelf pleiten om juist een breder palet aan overwegingen mee te laten nemen dan commerciële lui? Want we weten, commerciële lui zitten er voor één punt en dat is zoveel mogelijk geld verdienen.
Als we op een of andere manier kunnen zorgen dat al onze brede afwegingen, of het nou over ecologie gaat, of die zorgen die net in veelvoud zijn geuit door de omwonenden, als we die mee kunnen laten nemen, dan hoor ik dat graag. Als er een stap naar voren voor nodig is, niet afwachten met een moratorium, maar toch zelf windbeleid gaan maken, dan doe ik dat liever. Want ik denk dat we dan wel eerlijk zijn. Tot zover, voorzitter. Ik hoor graag hoe wij daarin kunnen helpen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Eck. Dan kijk ik naar de fractie van WB, mijnheer Te Selle. De heer Te Selle (Winterswijks Belang): Dank u, voorzitter. Ik kan me vinden in de woorden van collega van D66. Ook wij, ons lijkt het logisch om in ieder geval in de raad de volgorde van de behandeling om te draaien. Eerst het moratorium, dat is uiteindelijk het heikele punt. Tenzij je het natuurlijk anders wilt lezen. Je kunt ook denken, wacht even, dat hele verhaal over de RES 2.0, dat is de voorbereiding om ervoor te zorgen dat je al gaat denken, het moratorium kan geen stand meer houden. Maar dat is net hoe je het wilt zien. Maar ons lijkt het praktischer inderdaad om het om te draaien. De RES 2.0, wij kunnen daar ons op zich wel in vinden. De meeste punten, het is zoals er al staat, we hebben er al lang aan gewerkt met de hele Achterhoek en de provincie en het waterschap.
1.0 hebben we hier netjes in de raad vastgesteld. Hier ligt nu 2.0 voor, waar het meeste ook helemaal niet zo'n probleem is. Het heikele punt, wat iedereen al zegt, is natuurlijk dat moratorium. Of liever gezegd, niet eens het moratorium, maar die mogelijke windmolens. Voor ons is het heel simpel, als punt 1 was, de RES 2.0 Achterhoek vast te stellen en aan te gaan, dan waren we er al in meegegaan. Maar dat staat er niet. Dat is dan het punt. Dat deel over wensen en bedenkingen, daar hebben wij niet eens zo heel veel problemen mee. Dan komen wij bij een belangrijk punt al bij de RES. Alles hangt een beetje samen met argumenten die deels objectief en deels subjectief zijn. Dan is het heel moeilijk wegen. Een van de belangrijkste argumenten bij het stuk over de RES is, het niet ondertekenen van de RES, het werd net ook al genoemd, dat biedt inderdaad geen garantie, staat hier. Maar dan staat er, naar verwachting zal het sterke negatieve effecten hebben op de samenwerking in de regio en mogelijke financiële middelen en samenwerkingspartijen. Maar dat wordt dan verder niet geduid. Wij hebben in ieder geval als vraag aan het college, kunt u dat nader kwantificeren of toelichten? Nu is het niet meer dan, het lijkt een soort dreigement. Maar we kunnen ook niet wegen hoe zwaarwegend dat is.
Want er wordt alleen maar aangegeven, sterke negatieve effecten, daar kunnen we natuurlijk alle kanten mee op, en financiële middelen. Kunt u nader duiden wat dit gaat inhouden? Welke negatieve gevolgen heeft dit wellicht voor de positie van Winterswijk in de regio Achterhoek? Heeft dit alleen maar betrekking op de RES of heeft dit ook betrekking op andere samenwerking die we in de regio Achterhoek doen? Ik zou het er tussen de regels in kunnen lezen, maar we horen het liever van het college hoe we dat moeten duiden. In zoverre de RES. Ik zei al, daar kunnen wij ons best in vinden, in de RES. Alleen het probleem is inderdaad dat opheffen van het moratorium. Dan komen we inderdaad bij het moratorium zelf. De evaluatie is best wel grondig gedaan. We hadden natuurlijk toen 27 punten vastgesteld. Het is objectief en subjectief geëvalueerd. Daar is nu net het probleem. Objectief, dat zijn nog best wel goede punten. Als je die leest dan zeg je, dat is wel duidelijk. Maar het gaat nou juist weer om die subjectieve beoordelingen. Onze relatie met de buurgemeenten, de regionale samenwerking, onze solidariteit. Wat ik net al noemde, eventuele financiële gevolgen. Dat kunnen we heel moeilijk wegen. Het lijkt wel alsof het een hele mooie evaluatie is, maar de punten zijn objectief, dat is makkelijk, en subjectief. Dan krijg je niet een simpele, ja, nee. Dat zien we ook al in het stuk.
Het argument van het college is, hef het moratorium op, want dat is beter gezien onze argumentatie. 18
Je kunt ook andersom argumenteren. Het is allemaal om het even. Heel veel argumenten zijn juist subjectief. Dat is ons probleem. Daarom hebben we ook een aantal vragen daarover aan het college, die daar hopelijk wat duiding geven. Is deze evaluatie ooit bedoeld geweest als een open afweging tussen handhaven, dan wel opheffen van het moratorium? Of was het uitgangspunt van het begin af aan dat opheffen de meest logische uitkomst zou zijn? Dan is het ook logisch om de volgorde op de agenda te doen, eerst de RES behandelen, dan ben je al op voorbereid dat je het moratorium gaat opheffen. Vraag 2. Waarom worden de nadelen van het moratorium uitgebreid benoemd, terwijl de oorspronkelijke redenen en positieve effecten daarvan nauwelijks zijn geëvalueerd? Dan wel, het wordt benoemd in hele subjectieve argumenten. Moeilijk te wegen. Dan hebben we nog, welke legitimatie heeft het college om vage begrippen als solidariteit en loyaliteit richtinggevend te laten zijn? Dan hebben we het over dat subjectieve component. Dat juist in een besluit met zoveel lokale impact. Een van de doelstellingen van het moratorium, destijds in 2017 was, ik weet nog, ik kon nog uit mijn gebeuren opdiepen wat de reden was, maar we wilden toen juist onrust voorkomen en met het moratorium hebben we juist toen rust gebracht.
We kochten tijd om inderdaad af te wachten, dan wel uit te zoeken of er beter beleid kwam en hoe dat nader werd. We zien al wel aan de grote hoeveelheid insprekers, die allemaal gelijkgestemd waren, zelfs zonder het opheffen van het moratorium is de onrust is al gelukt. Hopelijk doet u daar wat mee. Dan nog een volgende vraag, dat gaat ook weer over de scenario's. We hebben een uitgebreid scenario wat er gebeurt als het moratorium wordt opgeheven. Maar we hadden ook graag gezien, voor de goede beoordeling, is er ook een scenario wat er gebeurt als we het moratorium handhaven? Het lijkt er een beetje op alsof er al voorgesorteerd is in alle argumenten op het opheffen van het moratorium. Maar wellicht zien wij dat verkeerd. Zoals ik al aangeef, is het college dan eventueel bereid om te erkennen dat zij de raad aan het voorbereiden is op maar één mogelijke conclusie en dat is het opheffen van het moratorium. De voorzitter: Interruptie van de heer Van Eck. De heer Van Eck (PvdA): Dank u wel, voorzitter. Ik hoor de heer Te Selle een hele lijst opsommen waar hij vooral van het college wil horen, waarom heeft u die afweging gemaakt? Ik wil die vraag wel terugkoppelen naar de heer Te Selle. Hij was, of zijn partij in ieder geval, was bij het vaststellen van de vragen die het onderliggende evaluatie rapport samenstelde.
Uw partij was evengoed daar publiekelijk bij aanwezig op het moment dat wij bespraken, die vragen zijn voor een deel subjectief. En als u die afwegingen zo leest, dan vraag ik u ook, u bent een politieke partij, u mag hier best een afweging over maken. Zo heb ik net namelijk vier voorgaande partijen dat horen doen, welke conclusies zij eruit trekken. Voordat u antwoord hoort van het college, waarom heeft u dat op deze manier gedaan, wat is uw afweging? Vindt u dat het, is uw afweging na dit alles gelezen, want u heeft het blijkbaar heel goed gelezen, is uw afweging dat het moratorium nog enig positief effect heeft als we het aanhouden? Zorgt dat voor minder onrust bijvoorbeeld, want daar had u het net over? Dat kunt u volgens mij al aardig aftasten. Ik weet niet of dat wel zo is. De voorzitter: Mijnheer Te Selle. De heer Te Selle (Winterswijks Belang): Mijnheer Van Eck, ik was nog net niet aan dat punt toegekomen. Wij sluiten wel netjes af met hoe wij erin staan en naar de raadsvergadering gaan. Als u me heel even tijd geeft, dan kom ik daar zo meteen aan toe. De voorzitter: Dat is een interruptie van mevrouw Ten Dolle. Mevrouw Ten Dolle (D66): Dank u wel. Ik had bijna dezelfde vraag en ik had nog een tweede vraag. Want inderdaad, we hebben als raad zelf de input geleverd voor de evaluatie. We zaten samen in deze zaal.
Maar mijn tweede vraag is, u heeft het over, met de evaluatie en met de andere gemeenten worden we nu onder druk gezet bij de regionale afspraken. Maar door dit te evalueren houden we ons juist aan de afspraken. Bent u daar bekend mee? Want in de RES 1.0 hebben wij een belofte gedaan dat we het moratorium gaan evalueren omdat er nog een niet ingevuld deel was van de wind. Als we een nieuw bod met elkaar op tafel leggen bij de RES 2.0, wat moet, dan moet je ook gewoon een betrouwbare overheid
19
zijn. Want we hebben met elkaar afgesproken, en ook deze raad heeft ingestemd met de RES 1.0, om dat moratorium te evalueren. Bent u dat met mij eens? De voorzitter: Mijnheer Te Selle. De heer Te Selle (Winterswijks Belang): Sorry, voorzitter. Dat gaf ik ook in het beginsel aan, wij snappen de RES1.0, daar hebben we allemaal willens en wetens mee ingestemd. Alleen, nu ligt het werkelijke punt voor, want we hebben het toen natuurlijk ook in zoverre enigszins voor ons uit kunnen schuiven. Ook toen hoefden we nog geen besluit te nemen. Nu ligt dat er wel. En met de voortschrijdende tijd, alle onrust die ontstaat, denken wij toch dat we er nu anders over moeten gaan nadenken. Daarom onze vraag. Die hele evaluatie die zagen we op zich aankomen. We kunnen inderdaad nu zeggen, hadden we dan niet veel zwart-wittere argumenten voor de evaluatie toen moeten opstellen? Maar dat is wijsheid achteraf. Dat is toen niet gebeurd. We zitten nu gewoon met het punt dat een aantal dingen heel objectief te beoordelen zijn en een aantal ook niet. Die zijn subjectief. Dat hebben we misschien toen wel per ongeluk moedwillig gedaan, dat weet ik natuurlijk niet. Maar we zijn wel politici allemaal, dan houden we dat mooi grijs. De voorzitter: Mevrouw Ten Dolle. Mevrouw Ten Dolle (D66): Even een korte reactie en ik koppel er meteen een vraag aan binnen vijftien seconden, voorzitter.
Volgens mij was D66 destijds heel stellig en heeft WB tegen die motie gestemd waar we juist nog meer gingen concretiseren. Ik wil u er aan herinneren en de vraag aan u stellen, herinnert u zich dan nog het debat waar er wel de mogelijkheid was om dat concreter te maken? Waarom heeft u destijds dan tegengestemd om dat concreet te maken en zegt u nu, wel gek dat we dat niet hebben gedaan? De voorzitter: Mijnheer Te Selle. De heer Te Selle (Winterswijks Belang): Ik kan natuurlijk het meest voorkomende politieke antwoord geven, komt misschien niet geloofwaardig over, maar eerlijk gezegd staat me dat niet helemaal meer bij. Sorry. Ik heb me er helaas niet zo ver in verdiept om helemaal in de historie terug te gaan. Uiteindelijk gaat het om waar we het nu over hebben en wat nu voor ligt. Dat diskwalificeert uw argumenten trouwens niet. Het is gewoon mijn omissie dat ik dat niet helemaal heb uitgezocht. Dat staat me niet helemaal meer bij. Dan komen we inderdaad nu bij het punt waarin we al zeiden, het moratorium heeft in principe zijn doel bereikt lijkt het. Het heeft in ieder geval de afgelopen jaren echt voor rust gezorgd. En heeft ons misschien dan ook een soort schijnveiligheid gegeven van, we hebben de boel onder controle, we hebben de regie in handen. Dat wil nog niet zeggen dat wij daarom nu maar moeten zeggen, we heffen het moratorium op.
Want het lijkt erop of we het nou opheffen of laten bestaan, het maakt toch niets uit. Wij hebben dan in ieder geval als Winterswijks Belang en Morgen hebben wij het argument, vinden wij dat wij het wel in stand moeten laten houden. Al is het alleen maar omdat we dan wellicht, niet om tijd te winnen, maar in ieder geval wel om in ieder geval een deel van de onrust nog te voorkomen. En ook om onze bezorgde bewoners tegemoet te komen. Wij snappen ook wel dat het geen 100 procent garantie is, maar in ieder geval de afgelopen jaren heeft het moratorium wel gewerkt en blijft het nu ook nog werken. Ons argument is, het heeft gewerkt, het heeft voor rust gezorgd, zowel bestuurlijk als in het buitengebied. Laten we dan niet nu zomaar het moratorium opheffen, maar laten we het nog in stand houden. We horen graag wat voor moties of amendementen andere partijen mee komen, om wellicht met tussen onderzoeken voorwaarden beter in te vullen. Maar wij blijven in ieder geval op het punt dat het moratorium op dit moment in stand blijft. De voorzitter: Er is een interruptie van de heer Van Eck. De heer Van Eck (PvdA): Dank u wel, voorzitter. Ik vind het toch wel spannend om te zeggen, het heeft in het verleden gewerkt, we wachten totdat het niet gaat werken. Het hoeft maar één keer te gebeuren dat het niet werkt, dan zitten we met zijn allen met de handen in het haar.
Er komt een vraag aan hoor, 20
voorzitter. De RES van origine uit 2017 stamt als een vrijwillig bod van gemeenten en van regio's om aan de tafel te komen bij het Rijk om te voorkomen, want ik heb de heer Stemerdink vaak gehoord over hoe het in Duitsland gaat, om te voorkomen dat het Rijk een paar plekken aanwijst, daar komen windmolens, daar komen windmolens, daar zonneparken, daar zonneparken. Dat de regio en gemeenten naar voren zijn gestapt en zeggen, we snappen het doel en we gaan ermee aan de slag, maar leg het alsjeblieft bij ons toe, bij ons neer, dan kijken wij of dat mooi en niet mooi past. Ik ben bang, en dat geef ik u dan mee om eens af te wegen, op het moment dat wij tegen die RES ingaan, dat we zeggen, we doen dat niet en we houden het moratorium vast en laat de regio maar stikken, dat wij en vijanden creëren in de regio, die vervolgens bij de provincie gaan aankloppen, provincie, grijp maar in. Want dat mogen ze, provincie mag ingrijpen. En als zelfs de provincie ons geen rugdekking geeft, dan kunnen ze nog naar het Rijk toe. Wat ik zeg, door het ooghaar heen, vind ik er een ambitieus kabinet zitten, voor je het weet zitten wij tegen het Rijk te procederen en komt er alsnog een windmolenpark en nog niet eens op de locatie die wij het meest of het best zouden vinden.
Dan zitten we met onze handen in het haar en dan kunnen we, zeker naar iedereen die ook vanavond heeft ingesproken, niet zeggen, we hebben in ieder geval geprobeerd het zo goed mogelijk te laten gebeuren, want dat hebben we vergeven, dat recht. De vraag is, wilt u dat meenemen in de afweging, mijnheer Te Selle, wat is daarop uw antwoord? Waarom ziet u nog steeds de waarde van het moratorium in? De voorzitter: Mijnheer Te Selle. De heer Te Selle (Winterswijks Belang): Mijn antwoord daarop is, ja. Maar uw argumenten zijn precies wat het probleem nu is bij dit punt. U geeft ook allemaal subjectieve argumenten. Daarom hebben we ook aan het college gevraagd of ze misschien iets meer waarde kunnen geven. Ik wil niet argumenten onderuit halen. Maar het is gewoon zo, het blijft, u geeft aan, als we voor niet handhaven kiezen, dan komt het misschien goed, maar misschien ook niet. Ik geef aan, we kiezen wel voor handhaven. Dan geeft u aan, dan zitten we misschien met de handen in het haar. Persoonlijk heb ik daar dan geen issues mee. Maar ik snap wat u bedoelt. Maar het is net zo'n argument. We weten in beide gevallen niet of het goed komt. We weten wel dat we met zijn allen, een groot deel het liefst … Windmolens hebben we geen probleem mee. Maar het liefst niet, zeker niet op dit plekje in Winterswijk. Zet ze dan maar ergens anders neer. Bijvoorbeeld op zee.
We gaan we hier voor de rest niet uitkomen, denk ik. De voorzitter: Een aanvullende interruptie van de heer Van Eck, maar wel een vriendelijk verzoek om korter te interrumperen. De heer Van Eck (PvdA): Dit is een heel belangrijk onderdeel, we hebben net twaalf insprekers gehad. Ik wil ook wel hier goed over kunnen discussiëren. De heer Te Selle zegt, we gaan hier niet uitkomen. Ik vind wel dat we hier de nodige aandacht aan mogen geven, zeker als argumenten ook zeker steekhoudend zijn. Om maar in te gaan op datgeen wat net wordt gezegd, want mijn argumenten waren subjectief, ik weet niet zo goed wat subjectief en objectief bij Winterswijks Belang dan mag betekenen. De voorzitter: U heeft uw eigen termijn gehad om de hele bijdrage te doen. Nu is het de bedoeling om vragen te stellen aan de heer Te Selle. De heer Van Eck (PvdA): Voorzitter, sorry. Er wordt tegen mij gezegd dat ik subjectief ben. Laat ik dan de heer Te Selle meegegeven en de partij Winterswijks Belang, hoe objectief wil je het hebben als in het raadsvoorstel staat dat in bestuurlijk overleg al aangegeven is dat de regio echt wat van ons verwacht. Dat is mooie bestuurlijke taal voor, ze willen gewoon dat het gebeurt en anders hebben we hommeles. In de wet staat beschreven dat de provincie en het Rijk nog steeds ons kunnen overrulen. Dat is niet subjectief, want ik vind dat, dat staat in de wet.
Dat staat in hoe de RES werkt. Neem dat alsjeblieft mee in hoe u dit alles beziet. Tot zover. De voorzitter: Mijnheer Te Selle.
21
De heer Te Selle (Winterswijks Belang): Dank u, mijnheer Van Eck. Zoals ik zei, we nemen ook uw argumenten natuurlijk mee. Ik denk niet dat we een discussie over wat is subjectief en objectief moeten houden, dan komen we er ook niet uit. De voorzitter: Interruptie van mevrouw Prinsen. De heer Te Selle (Winterswijks Belang): Ik wilde tot een afronding komen en zeggen, dat was het. De voorzitter: Subjectief en objectief hebben we al een paar keer benoemd. We gaan naar de interruptie van mevrouw Prinsen. Mevrouw Prinsen (CDA): Ik heb drie vragen aan de heer Te Selle. Is hij het met het CDA eens dat juist door het moratorium erop te laten en die onzekerheid die daardoor ontstaat, dat daarmee het zoekgebied en de kans op al dan niet meerdere windmolens alleen maar groter wordt? De voorzitter: Mijnheer Te Selle. De heer Te Selle (Winterswijks Belang): Nee. Tenzij de wethouder ons gaat vertellen, want dat is dan een vraag van mijn kant naar het college, is het zo dat als wij dat doen, dat er dan opeens veel meer zoekgebieden vrijkomen? Ik heb het er niet uit gelezen, maar als dat wel zo is, dan horen we dat graag. Tot die tijd blijft het nee. De voorzitter: Mevrouw Prinsen. Mevrouw Prinsen (CDA): Helder. Tweede vraag. Kan de heer Te Selle, want hij was toen al raadslid, zich herinneren of WB voor een moratorium heeft gestemd? De voorzitter: Mijnheer Te Selle.
De heer Te Selle (Winterswijks Belang): Dat kon ik me dan nog wel herinneren. We hebben toen destijds, maar vraag me niet meer wat toen precies de argumenten waren, maar we hebben toen destijds tegen het moratorium gestemd. Mevrouw Prinsen (CDA): Derde vraag, kan de heer Te Selle zich ook nog herinneren dat in een bepaalde raadsvergadering in december, dat er toen een poging werd gedaan om het moratorium tussentijds te schrappen, omdat er net een stemverhouding was omdat er een aantal zieken waren, of WB daar een onderdeel van was? De heer Te Selle (Winterswijks Belang): Ik weet niet wat dat te maken heeft met het moment nu. Mevrouw Prinsen (CDA): Mijn stelling daarbij is, is dat WB altijd tegen een moratorium is geweest en nu ineens een draai maakt. De heer Te Selle (Winterswijks Belang): Dat nu ineens, volgens mij de laatste keer dat we het erover gehad hebben, is echt al best wel lang geleden. Volgens mij is er overal sprake van voortschrijdend inzicht en ook bij ons. Vandaar dat we, wat voor u een draai is, maar dat wij nu voor handhaving van het moratorium zijn. De voorzitter: Mevrouw Prinsen, afsluitend dan. Mevrouw Prinsen (CDA): Dan nog één aanvullende vraag, want WB is tegen. Nou scheelt het dat over zes weken bent u Samen en dan bent u voor. Op welk moment gaat u die draai maken? 22
De voorzitter: Mijnheer Te Selle. Ik had wel gezegd, geen verkiezingsbijeenkomst. De heer Te Selle (Winterswijks Belang): Ik kon uw vraag niet meer volgen, eerlijk gezegd. Het standpunt nu is, wij zijn voor het behoud van het moratorium. Dat zijn we als Winterswijks Belang en Morgen. De voorzitter: Er is een interruptie van de heer Stemerdink. De heer Stemerdink (Voor Winterswijk): Dank, voorzitter. Ik ben even benieuwd, ik hoor u zeggen voor behoud van het moratorium. Hoe kijkt u, en ook samen met Morgen, er tegenaan voor een tijdelijke verlenging van het moratorium om het vervolgens juridisch in het omgevingsplan vast te stellen? Of juridisch in ieder geval wel houdbaar te maken? De voorzitter: Mijnheer Te Selle. De heer Te Selle (Winterswijks Belang): Dat is volgens mij niet in tegenspraak met ons standpunt. We hebben ook niet gezegd hoe lang wij voor blijven. Maar als we op die manier inderdaad ook de onrust kunnen wegnemen en kunnen borgen dat we uiteindelijk wel weer regie hebben, dan vinden wij dat prima. Maar dat voorstel ligt nu nog niet voor. Mocht u daarmee komen in de raad, dan zullen wij dat zeker meenemen. Maar op dit moment is nu het punt, wij zijn gewoon voor het behouden van het moratorium. Ik heb mijn vragen gesteld, dacht ik. Dat was het. Ik zal het vast zeggen, voor ons zijn het bespreekstukken.
De voorzitter: Ik hoorde u een paar keer zeggen, namens Morgen. Dit was mede de inbreng van de fractie van Morgen? Dan gaan we verder met de fractie van de VVD, mijnheer Garvelink. De heer Garvelink (VVD): Dank u wel, voorzitter. Het is altijd mooi als je zo aan het einde van een discussie zit. Dan zijn er al heel veel dingen benoemd en gezegd en we willen uiteraard ook niet al te veel in herhaling gaan vallen. We hebben het over het moratorium, we hebben het over de RES 1.0 waar we richting RES 2.0 willen gaan werken. Wij zien dat op zich als een goed uitgangspunt. Alleen het opheffen van het moratorium, daar is vanavond ook het nodige over gezegd, zeker met betrekking tot de juridische onderbouwing, dat het uiteindelijk niet meer houdbaar is. Wij als VVD streven er ook naar om het liefst zoveel mogelijk de rechten in eigen hand houden en daarmee zelf aan het hoofd te staan en de regels te bepalen dan dat we ons moeten laten leiden. Dat risico gaan we natuurlijk wel lopen op het moment dat het moratorium in stand wordt gehouden. Dat zien wij ook niet als optie. We moeten het moratorium ook niet zien als een heilig middel. We begrijpen zeker de grote zorgen van alle aanwonenden bij het Masterveld. Niemand zit erop te wachten dat er in de achtertuin een paar van die hele grote palen worden geplaatst met alle invloeden van dien. Daar kunnen wij heel goed in komen.
Anderzijds, we hebben natuurlijk ook rechten en plichten. Of het Masterveld daarvoor geschikt is, ook daar hebben wij wel wat twijfels over. Zeker als we kijken naar de omgeving van Winterswijk. We hebben toch wel behoorlijk wat landschapsbelangen en die moeten we koesteren. Daar moeten we voor waken. Dan moeten we zeker ook als gemeente zijnde een vuist maken om in ieder geval zoveel mogelijk horizonvervuiling tegen te gaan. Wellicht zijn er ook nog wel wat andere oplossingen voor. We hebben even een paar korte vragen toch ook aan de wethouder. Want er moet nog heel veel gebeuren. We hebben natuurlijk zelf die RES wel, maar landelijk worden er ook nog allerlei nieuwe milieuregels opgesteld voor windparken. De verwachting is dat deze nieuwe normen gevolgen zullen gaan hebben voor alle windparken die op dit moment in voorbereiding zijn. De verwachting is pas dat die normen eind 2026 vastgesteld worden en misschien nog wel later. Wat we nu gaan doen is, we zetten wel wat op, maar het kan ook allemaal zijn dat het straks weer veranderd wordt. In hoeverre zijn deze normen straks van invloed? Maakt het juist de kans groter of juist kleiner op het aanleggen van een windpark? Daar zijn we wel nieuwsgierig naar. We hadden ook nog wel even een vraag, want ik had nog een aantal vragen, maar die zijn inmiddels allemaal gesteld.
Daar luisteren we wel even naar de beantwoording van de wethouder. Wanneer uit onderzoek blijkt dat het gevraagde onderzoek niet haalbaar is, want initiatiefnemers die kijken natuurlijk toch uiteindelijk naar de opbrengst. Die willen weten, wat gaan we 23
eraan verdienen? Het is niet voor niets dat een aantal weken terug zich natuurlijk al potentiële gegadigden hebben gemeld. Hetgeen ik dan ook wel zorgelijk vind. Maar zij kijken natuurlijk naar de opbrengst. Nu blijken er toch wel wat haken en ogen aan vast te zitten om de gewenste opbrengst daar te realiseren. Maar als nu blijkt dat die opbrengst niet haalbaar is, betekent dat dan automatisch dat de windambities komen te vervallen? Of wordt er dan nog weer gekeken naar andere alternatieven? De vraag is, als de opbrengst niet haalbaar is, gaat dan gewoon het boek dicht? Dan kunnen we onze windambities voor een tijd lang opzij schuiven. Of wordt er dan weer gezocht naar andere alternatieven? Daar zijn we ook nog nieuwsgierig naar. Tot zover onze eerste bijdrage, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Daarmee zijn we aan het eind gekomen van de eerste termijn van de commissie. Dan gaan we tien minuten schorsen en dan gaan we verder met de eerste termijn van het college. Als mensen hun plaats weer in willen nemen en de discussies na de vergadering voortzetten, voor zover het publiek betreft, dan gaan we verder met de eerste termijn van het college. Dan is het woord aan wethouder Visser. Wethouder Visser: Dank u wel, voorzitter. In de eerste plaats wil ik toch beginnen met het bedanken van de insprekers voor het delen van hun verhaal, van hun zorgen.
Voorzitter, dit is misschien wel een van de meest ingewikkelde dossiers die we op dit moment in Winterswijk behandelen. Het is een dossier wat mij persoonlijk ook niet onberoerd laat. Dat is niet omdat ik voor of tegen windmolens ben, maar juist omdat ik serieuze twijfels heb of windenergie op deze plek überhaupt mogelijk en verantwoord is. We hebben hier te maken met een kwetsbaar en waardevol landschap naast Natura 2000, naast een weidevogelgebied met woningen in de buurt en vlak aan de landsgrens die wij als Winterswijk zelf ook belangrijk vinden. Dit maakt het geen eenvoudig dossier. Juist daarom hebben wij als college de afgelopen periode alles op alles gezet om de kansenrijkheid beter in beeld te krijgen. We hebben gesprekken gevoerd binnen de RES. We hebben een brief gestuurd aan Gedeputeerde staten. We hebben juridisch advies gekregen om helder te krijgen wat hier wel en wat hier niet kan. Dit deden we omdat we geen onnodige onrust wilden veroorzaken bij omwonenden en binnen de RES geen verwachtingen wilden wekken die niet realistisch zijn. De informatie die nu beschikbaar is, heeft onze twijfels eerlijk gezegd niet weggenomen. Op basis van wat we nu weten, is niet overtuigend aangetoond dat windenergie hier kansrijk of goed inpasbaar is. Tegelijkertijd zien we dat de vraag naar elektriciteit de komende jaren fors toeneemt.
Woningen gaan van het gas af, we stappen over op elektrisch rijden en ook onze bedrijven verduurzamen hun processen. Dat betekent dat er in de regio meer duurzame elektriciteit nodig is. Daar hebben we als gemeente via de RES-afspraken ook een verantwoordelijkheid in. Binnen de RES is de lijn dat kansenrijkheid van een locatie uiteindelijk pas echt wordt getoetst in een project mer. Pas in zo'n uitgebreid onderzoek worden alle effecten op natuur, landschap, geluid, slagschaduw en omgeving integraal en juridisch houdbaar in beeld gebracht. De plan mer die nu is gedaan, die is op hoofdlijnen en die sluit op dit moment het gebied aan de Masterveldweg niet uit. Dat betekent dat het bestuurlijk nog steeds als zoekgebied wordt gezien. Voorzitter, het college legt daarom nu een voorstel neer met een duidelijke lijn, het moratorium opheffen, niet om direct windmolens te bouwen, maar het doel is om regie in Winterswijk te houden. Het is al eerder gezegd, het moratorium is juridisch niet houdbaar. Als wij het moratorium handhaven en de RES 2.0 niet vaststellen, dan bestaat de kans dat de provincie of het Rijk de regie overnemen. Dan zijn we als gemeente niet meer aan zet en ook niet meer in de positie om voorwaarden te stellen. Het voorstel wat nu voor ligt zegt feitelijk 3 dingen. 1, we heffen het moratorium op.
2, we gaan goed vastleggen onder welke voorwaarden dat wind in Winterswijk wel mogelijk is. En 3, we gaan daarna aanvragen behandelen die worden aangeleverd door initiatiefnemers. Het is belangrijk om te benadrukken, vanavond besluiten we niet over het plaatsen van windmolens. Er ligt geen locatiebesluit en er ligt geen vraag naar een vergunning. De vraag die voorligt is of we de mogelijkheid openlaten om onderzoek te doen, zodat we de regie in eigen hand houden. Als het gebeurt, dan alleen onder duidelijke voorwaarden die we vast gaan leggen in onze omgevingsvisie en omgevingsplan. Daarbij, in dat traject, bent u als raad, maar zijn ook omwonenden, komen nadrukkelijk aan tafel. Dat is de zorgvuldige route die het college op dit moment voorstelt. Er zijn de nodige vragen gesteld en die zal ik nu proberen zoveel mogelijk te beantwoorden. Ik wil even beginnen met Lijst 8. Die vraagt, hoeveel is 0,092 in windmolens? Dat zijn 4 à 5 windmolens. U vraagt ook, is de RES het probleem wat op dit moment speelt met netcongestie? De RES is niet het probleem. De RES gaat over opwekken. Dan heb je te maken met opwekcongestie. Op het moment dat dat aan de orde is, kunnen 24
parken simpelweg uitgezet worden. Het grote probleem waar TenneT op dit moment mee speelt is aansluitcongestie. Dat het niet mogelijk is om een stroomaansluiting te krijgen. Dan kom ik bij het CDA en die vraagt, andere gebieden zijn afgevallen in Winterswijk, onder andere op GNN. Zou je dat ook moeten vastleggen als je daar lokaal iets van vindt? Ja, dat is het geval. GNN is geen wettelijke uitsluitingsgrond. Op het moment dat wij vinden dat het niet in GNN kan, dan zullen we dat vast moeten leggen in ons eigen beleid. Dan is de vraag, is 1 keer tiphoogte van de grens uiteindelijk juridisch houdbaar? Als Winterswijk vinden wij het belangrijk dat we voldoende afstand van de grens houden. Dat vragen wij ook aan onze Duitse buren. Wij willen dat gaan opnemen. Of dat uiteindelijk juridisch stand houdt, dat weten we niet. Dat merken we pas op het moment dat een initiatiefnemer in beroep gaat tegen een afwijzing op die grond. Dan zullen we zien wat de Raad van State daarvan zegt. Op dit moment weten we niet of dat 100 procent juridisch geborgd is. Dan vraagt u, wie doet onderzoek? En u vraagt ook nog, wat kost dat? Dat onderzoek doet de initiatiefnemer. Die moet dat doen. En een tweejarig onderzoek, dan moet u al snel denken aan een bedrag tussen de 100.000 en de 400.000 euro. Maar dat is een schatting.
Dat hangt natuurlijk ervan af wat ook uit die onderzoeken naar voren komt en of er ook vervolgonderzoeken moeten worden gedaan. In het stuk staat ook nog genoemd, stel dat in Winterswijk geen wind mogelijk is, dan zouden we ook kunnen participeren bij buren als ze dat zouden willen. Wat houdt dat dan in? Dat kunnen verschillende dingen zijn. Dat hangt natuurlijk heel sterk af van wat een andere gemeente wil. Je zou kunnen denken aan dat onze inwoners mee kunnen participeren in een park. Dat we iets in de kosten doen. Er zijn verschillende mogelijkheden. Op dit moment participeren wij bijvoorbeeld ook al in een zonnepark in gezamenlijkheid vanuit de AGEM. Hoe groot is het risico op negatieve gevolgen, mochten we niet ja zeggen tegen de RES? Dat kunnen we niet exact kwantificeren. Ik kan u wel zeggen dat vanuit de RES veel druk is op Winterswijk om in ieder geval een inspanningsverplichting te leveren. Op het moment dat wij dat niet doen heeft dat zeker bestuurlijke consequenties. Maar wat voor impact dat in totaal heeft, dat kunnen we op dit moment niet zeggen. Dit was ook een vraag van WB. Wat houdt een inspanningsverplichting in? Wat betekent dat? Dat gaat erom dat wij het moratorium afschaffen en dat wij de mogelijkheid geven om AH47 te onderzoeken.
Op het moment dat daar dan uitkomt dat het niet kan, dan zegt de provincie dat wij aan onze inspanningsverplichting hebben voldaan. De voorzitter: Er is een interruptie van mevrouw Prinsen. Mevrouw Prinsen (CDA): Nog even daarop door, op het moment dat we, is dan de inspanning bestaat uit louter en alleen de gelegenheid geven aan anderen om het te laten onderzoeken? En dat is dan de maximale inspanning die de provincie van ons verwacht? De voorzitter: Wethouder Visser. Wethouder Visser: Ja, dat hebben ze zo aan ons aangegeven en dat leest u ook terug in het antwoord wat zij hebben gegeven op basis van onze brief. Dan vraagt u ook nog, in het antwoord van de provincie wordt aangegeven dat de provincie niet bereid is om de plan mer aan te passen, maar dat ze wel in RESverband de haalbaarheid verder willen duiden. Die vraag heb ik voorgelegd aan de RES en de RES heeft aangegeven dat ze dat op dit moment niet willen. Binnen alle gemeenten speelt onzekerheid rondom windmolens en ze hebben aangegeven dat de project mer het instrument is om de haalbaarheid uiteindelijk te kunnen toetsen. Dan kom ik bij Voor Winterswijk, die vraagt waarom het zonnepark op dit moment niet volledig draait. Dat heeft te maken met de capaciteit van het onderstation. Naar verwachting is dat in 2027 opgelost. U vraagt ook hoe het met de aanplant gaat.
Dat weet ik niet, maar dat gaan we voor u navragen, hoe het daarmee staat. U vraagt ook, hoe zit het met defensie? Is er contact geweest met defensie over deze plek? Dat is niet geweest. Op het moment dat een initiatiefnemer zich meldt, dan zal hij daar ook rekening mee moeten houden op het moment dat daar normen uit voortkomen. Volgens mij wordt op dit moment een afstand van vijf kilometer als norm gezien, maar het is aan de initiatiefnemer om, op het moment dat hij dat wil, te toetsen of het wel of niet kan. De PvdA, en dat was ook een vraag van het CDA die ik volgens mij vergeten ben, zouden wij nu niet iets moeten regelen? Op het moment dat het moratorium vervalt, kom je dan niet in een soort tussenperiode waar initiatiefnemers gebruik van kunnen maken? Onze inschatting is dat dat niet zo is. Maar we komen daar schriftelijk op terug en dan laten we u even precies weten hoe wij dat in gedachten hebben. Dan kom ik bij WB. De consequenties heb ik iets over gezegd. U geeft ook aan, het is heel veel objectieve en subjectieve dingen door elkaar. 25
Dat is ook net het probleem van dit dossier. Dat zie je ook op landelijke schaal. Bijvoorbeeld, afstandsnorm is ontzettend veel discussie over. Dat zie je ook in het kabinet. Dan zie je dat de staatssecretaris vier keer tiphoogte acceptabel vindt en de minister twee keer tiphoogte. Op dat niveau is al verschil van interpretatie. Dit dossier is ook heel erg objectief en subjectief door elkaar. De een vindt windmolens geen enkel probleem maatschappelijk, de ander vindt het vreselijk. Was het een open evaluatie? Ja. Wat gebeurt er als we het moratorium handhaven? Dan lopen we het risico dat de provincie of het Rijk de regie overneemt. Dat is ook al een aantal keer gezegd in RES-verband. Op het moment dat Winterswijk zich niet openstelt voor onderzoek, dan heeft de provincie aangekondigd dat zij initiatief zullen nemen. U vraagt, wat voor risico's levert dat dan op? Een simpel voorbeeld is die afstand tot de grens. Wij vinden één keer tiphoogte acceptabel. Dat vertellen we ook voortdurend tegen onze buren. De provincie heeft aangegeven dat zij geen één keer tiphoogte gaan hanteren, maar dat zij de wiekoverslag niet over de grens willen hebben. Dan mogen ze stijf aan de grens komen te staan. Dat is al een verschil van hoe je toetst bij een aanvrager. De VVD, als laatste, die zegt, er is een hele discussie landelijk over … De voorzitter: Interruptie van de heer Te Selle.
De heer Te Selle (Winterswijks Belang): Dank u, voorzitter. Wethouder, ik had nog één vraag vooral over dat regie nemen. Er werd toen in mijn interruptie van het CDA gesuggereerd, ik weet niet of dat ermee te maken heeft, dat er dan opeens veel meer locaties in beeld komen. Is dat ook wat dan kan gebeuren? Dat deel, onze eigen normen en tiphoogte en hoe dicht bij de grens, dat is wel op zich ook belangrijk, zeker voor die mensen die daar nu in de buurt wonen. Maar het lijkt me nog veel belangrijker dat we opeens weer heel veel meer locaties in beeld krijgen in Winterswijk. Want dan hebben we opeens, in plaats van alleen Masterveldweg, hebben we dan opeens veel meer locaties. Is dat ook wat kan gebeuren? Is dat ook wat er gebeurt als we de regie uit handen geven? De voorzitter: Wethouder Visser. Wethouder Visser: Dank u wel, voorzitter. Dat vind ik lastig om te zeggen. Mevrouw Prinsen vroeg ook, hoe zit het met de andere gebieden die zijn getoetst bijvoorbeeld op GNN en twee keer tiphoogte? Dat zijn geen wettelijke normen. Dat zijn normen die de provincie zelf hanteert. Ik durf niet te zeggen wat ze daar op termijn mee gaan doen. Op het moment dat wij zelf de regie nemen, kunnen we dat vastleggen. Maar op dit moment zegt de provincie, GNN-gebieden willen we niet. Maar dat is aan de provincie natuurlijk hoe ze daar in de toekomst mee omgaan. De voorzitter: Mijnheer Te Selle.
De heer Te Selle (Winterswijks Belang): Dan neem ik aan dat het nog los staat van wat dan eventueel landelijk beleid kan gaan worden wat het overruled? Daar hebben we helemaal nul regie over, ga ik vanuit? De voorzitter: Wethouder Visser. Wethouder Visser: Ja, dat klopt. Op dit moment heeft de provincie eigen afstandsnormen geïntroduceerd. Twee keer tiphoogte, dat gaan ze binnenkort ook echt vastleggen. Landelijk speelt die discussie nog. Daar zijn mensen die zeggen, twee keer tiphoogte, maar ook vier keer tiphoogte. Dat besluit moet daar nog genomen worden. De voorzitter: Er is een interruptie van mevrouw Prinsen. Mevrouw Prinsen (CDA): Het is een interruptie, meer een verduidelijking van wat ik in mijn eerste termijn heb proberen te zeggen. Niet zozeer dat het aantal locaties dan toeneemt, maar als we er zelf voor kiezen om beleid te stellen en we zouden vastleggen, minimaal één keer tiphoogte tot aan de grens, daarmee wordt dit zoekgebied een stuk kleiner. Op het moment dat we zelf geen beleid vaststellen, dan 26
wordt het gebied waarin die molens kunnen komen, wordt groter dan als we wel beleid hebben. Dat is wat ik heb geprobeerd te zeggen. Niet dat het aantal locaties als in een aantal zoekgebieden toeneemt, maar wel dat de locatie een stuk kleiner dan wel groter is. De voorzitter: Dank u wel. Dat was een voorschot op de tweede termijn. Wethouder Visser. Wethouder Visser: Ik ben bij de VVD gebleven. De nieuwe landelijke normen, zijn die van invloed op lokaal? Dat is zeker aan de orde. Op het moment dat daar andere afstandsnormen gehanteerd worden, zullen die ook in Winterswijk gehanteerd kunnen worden. De laatste vraag, voorzitter, de VVD vraagt, stel dat een business case niet haalbaar is voor een ontwikkelaar, wat gebeurt er dan? In mijn ogen zijn er dan twee dingen, op het moment dat een business case niet haalbaar is zal een ontwikkelaar geen vergunningaanvraag doen. Dat kan en dan gebeurt er ook niks. Dan gaan wij ook niks toetsen. Stel dat uit een onderzoek komt dat het ecologisch gewoon niet kan en dat uitgesloten is dat daar windmolens komen vanwege externe werking van die Natura 2000, dat is een externe oorzaak waar we niks aan kunnen doen. In de woorden van de provincie hebben we dan voldaan aan onze inspanningsverplichting.
De voorzitter: Interruptie van de heer Garvelink De heer Garvelink (VVD): Nog even een hele korte vraag, want we hadden het net eventjes over mogelijke andere locaties die maar zo dan in beeld zouden komen. Maar als ik het goed gelezen heb, de mer geeft toch allerlei richtlijnen aan? Volgens de mer is er uiteindelijk maar één gebied naar voren gekomen, in dit geval het Masterveld, wat in onze omgeving in aanmerking kwam. De rest viel af door de regels die de mer uiteindelijk heeft opgesteld. Of heb ik dat fout? De voorzitter: Wethouder Visser. Wethouder Visser: Dat klopt. Er is in de plan mer van de provincie getoetst aan een aantal zaken. Twee belangrijke zijn, ligt het in GNN en wat gebeurt er op het moment dat je twee keer de afstandsnorm toepast? Op basis van vooral die twee dingen zijn de andere gebieden afgevallen. De voorzitter: Interruptie van de heer Van Eck. De heer Van Eck (PvdA): Dank u wel. Wij hebben nog wel behoefte aan iets meer duiding. Platte getallen als bijvoorbeeld een ontwikkelaar moet 1.000 tot 400.000 euro inleggen om een onderzoek te doen. Dat is voor ons persoonlijk natuurlijk heel veel geld, maar voor een gemiddelde investeringsmaatschappij die vaak achter zo'n ontwikkelaar zitten, wil dat nog wel eens een beetje peanuts zijn. Zeker als er een windpark moet gerealiseerd worden, waar toch de opbrengsten ook wel aardig van zijn.
Kunt u dat in perspectief plaatsen, meer duiding aan geven, want dit is ook ergens een politiek spel, gaat het wel lukken, gaat het niet lukken. Om te weten hoe wij ons moeten wapenen hiertegen, om invloed te houden, wil ik wel iets meer weten van, is dit misschien ook vaker gebeurd? We zullen vast niet de eerste gemeente zijn die in dit soort vraagstellingen belandt, ook niet waar dezelfde argumenten over tafel gaan met ecologie en natuur, et cetera. Hopelijk heeft u, ik denk, dat weet ik bijna wel zeker, dat daar onderzoek naar is gedaan. Kunt u daar iets meer over zeggen of onze business case echt zo onhaalbaar is, of dat die in misschien andere gemeenten wel haalbaar is gebleken? De voorzitter: Wethouder Visser. Wethouder Visser: Dank u wel, voorzitter. Er spelen 2 dingen. Die business case en of 100.000 euro of 400.000 euro veel is in zo'n business case. Dat kan ik niet zeggen. Dat hangt ook af van het aantal molens wat ze daar uiteindelijk kunnen plaatsen. Maar aan de andere kant heb je dat je onderzoeken moet doen en moet toetsen in hoeverre dat de plaatsing van de molens impact heeft bijvoorbeeld op ecologie. Daar zijn strakke regels voor. Die hebben niks met geld te maken. Daar wordt gewoon getoetst, tast je Natura 2000 gebied aan? In dit geval gaat het om een vogelrichtlijngebied. Dat is een gebied waar vogels vliegen en die vliegen er ook wel eens buiten.
Daar gelden aparte beschermingsregels voor. Die 27
zijn afhankelijk van wat voor vogels daar rondvliegen. Onderzoek moet aantonen wat voor vogels er zijn. Op basis daarvan geldt dan ook in hoeverre molens op die afstand waar ze nu voorzien zijn of dat überhaupt mag of niet. Dat staat los van geld. Dat is puur, mag het op basis van wet- en regelgeving rondom Natura 2000? De voorzitter: Mijnheer Van Eck. De heer Van Eck (PvdA): Dank u wel. Omdat ik net de heer Stemerdink hoorde praten dat aan de Duitse zijde van de grens, daar hebben ze met een soort zelfde situatie gezeten, ook aan dezelfde vogelrichtlijn als ik het begrijp. Ik neem aan dat we daar toch wel ook wat uit kunnen leren en dat we daar al enigszins zicht op hebben welke vogels er zitten en wat dat doet voor de haalbaarheid op ecologisch vlak van zo’n windmolen? Als dat er wel is, dan hoor ik dat ook graag, want dat geeft ons allemaal meer lading mee om uiteindelijk te denken, zijn we nou genoeg gewapend tegen deze mogelijke regieovername? De voorzitter: Wethouder Visser. Wethouder Visser: Dank u wel. Ik begrijp uw vraag. Ik begon mijn betoog ook met uit te spreken dat ik grote vraagtekens heb bij de kansenrijkheid. Natuurlijk hebben wij ook gekeken zelf wat uit andere onderzoeken komt en wat inventarisatie in dat gebied vervolgens meebrengt. Dat levert absoluut risico op voor een initiatiefnemer.