Conceptverslag Algemene Raadscommissie 12 februari 2026
Tekst van het document
Verslag van de vergadering van de Algemene Raadscommissie d.d. 12 februari 2026 Zaaknummer: 2433847 Voorzitter: de heer G.J.W. Elferdink Griffier: de heer F.W. Pardijs Locatie: raadhuis, Mevr. Kuipers Rietbergplein 1 Raads- en commissieleden: Mevrouw Van der Gaag-Kromdijk (Voor Winterswijk) Mevrouw Mentink (Voor Winterswijk) De heer van der Zwet (CDA) De heer Bollen (Morgen) De heer Ten Dolle (Morgen) De heer Nijenhuis (Morgen) De heer Kolkman (D66) De heer Kortschot (PvdA) Mevrouw Oonk-Toebes (Winterswijks Belang) De heer te Selle (Winterswijks Belang) De heer Morad (VVD) De heer Ockers (Lijst 8) De heer Gebbink (Lijst 8) De heer Van Beek (Voor Winterswijk) De heer Hoenink (Voor Winterswijk) De heer Stemerdink (Voor Winterswijk) De heer Elferdink (CDA) Mevrouw Prinsen (CDA) De heer Vuijk (CDA) De heer Deunk (D66) Mevrouw Ten Dolle (D66) De heer Hoogma (D66) De heer Van Eck (PvdA) De heer Lammers (PvdA) De heer Pleiter (Winterswijks Belang) De heer Garvelink (VVD) De heer Stammers (Lijst8) Agenda: 1. Opening en mededelingen 2. Vaststelling agenda 3. Opheffen geheimhouding Algemene raadscommissie 4. Inventarisatie spreekrecht publiek 5. Vaststellen verslag vergadering algemene raadscommissie d.d. 15-01-2026 6. Afsprakenlijst algemene raadscommissie d.d. 15-01-2026 7. Rekenkameronderzoek kostendekkendheid leges omgevingsvergunning 8. Vaststelling RES 2.0 Achterhoek 9.
Evaluatie moratorium wind op land 10. Inrichtingsvoorstel Kleiput- Driemarkweg 11. Uitgangspuntennota 2027 GGD Noord- en Oost Gelderland 12. Algemene Subsidieverordening Winterswijk 2026 13. Wijziging Controleverordening gemeente Winterswijk 2023 14. Bindend advies en grondexploitatiebegroting Schoollocatie Miste 15. Uitbreiding fietsparkeren, vergroenen en toegankelijke inrichting kruising RatumsestraatWeeninkpad 16. Motie vreemd aan de orde- Coulissenlandschap als drager van natuur en toekomst 1
17. 18.
Rondvraag Sluiting
Transcript: 1. Opening en mededelingen De voorzitter: Goedenavond, allemaal. Het is 19:30 uur, wij gaan beginnen. Welkom bij de laatste raadsvergadering van deze raadsperiode. Of de raadsvergadering… de commissievergadering, sorry. Ik wil u allemaal hartelijk welkom heten bij de algemene raadscommissievergadering van 12 februari 2026. Zoals gezegd, de laatste algemene raadscommissievergadering van deze raadsperiode. Ik heet de mensen hier in de zaal uiteraard van harte welkomen, maar ook de mensen in de trouwzaal. En er zijn ook mensen die helaas niet meer konden komen, omdat de capaciteit vol was, die misschien thuis de vergadering volgen, die heet ik ook welkom. Vanwege de grote belangstelling voor het onderwerp de windmolens, is er ook gekozen voor het aanmeldsysteem. We hebben vanavond een volle agenda. Het is de laatste commissievergadering voor de verkiezingen. Ik hoop dat u er geen verkiezingsdebat van maakt. Laten we ook gewoon zorgen dat we met elkaar de vergaderdiscipline een beetje aanhouden en dat we er gewoon een goede vergadering van maken. Als het echt uit de hand loopt en ik hoor met vijftien seconden geen vraag, dan gaan we gewoon ingrijpen. Zullen we dat zo afspreken? Ik hoor geen bezwaren, dan doen we dat. 2. Vaststelling agenda De voorzitter: Dan komen we bij het vaststellen van de agenda.
De voorstellen om de behandeling van de agendapunten 8 en 9, dat is de vaststelling van de RES 2.0 Achterhoek en de evaluatie van het moratorium van wind op land, dat willen we graag zoveel mogelijk samen behandelen. Doordat er in de afgelopen raadsvergadering onvoldoende tijd was om de twee ingediende moties vreemd te behandelen, zijn deze verplaatst naar deze raadsperiode. In het presidium is afgesproken dat de moties vreemd tijdens de algemene raadscommissie zouden worden behandeld. Indiener mevrouw Leeftink van Morgen is vanavond echter verhinderd, waardoor haar motie tijdens de raadsvergadering wordt behandeld. De motie vreemd van Voor Winsterwijk wordt vanavond al wel behandeld. Hierbij geef ik dan straks de heer Hoenink het woord. Kan de agenda hiermee formeel worden vastgesteld? Dan doen we dat zo. Dan hebben we vanavond negen bespreekpunten. 3. Opheffen geheimhouding Algemene raadscommissie De voorzitter: Het volgende agendapunt is het opheffen van de geheimhouding van de algemene raadscommissie. In de commissie Samenleving van 31 augustus 2017 is geheimhouding opgelegd over een toelichting van toenmalig wethouder Aalderink over een ontwikkeling bij Fijnder. Een door de commissie opgelegde geheimhouding dient ook door de commissie te worden opgeheven. Het presidium stelt de algemene raadscommissie voor om de geheimhouding per heden op te heffen.
Kan iedereen hiermee instemmen? Dan is dat bij deze opgeheven. 4. Inventarisatie spreekrecht publiek De voorzitter: Dan komen we bij agendapunt 4, inventarisatie spreekrecht publiek. Er hebben zich 13 insprekers aangemeld. Daarnaast hebben wij een volle agenda. Dat betekent dat we zorgvuldig met de beschikbare tijd moeten omgaan. Ik verzoek u daarom zo efficiënt mogelijk te vergaderen en af te zien van individuele dankwoorden aan alle insprekers. Ik heb even uitgerekend, als iedere fractie de inspreker bedankt, doe je dat 10 seconden, dan ben je een kwartier verder. Laten we dat niet doen. Dan weten de insprekers ook bij deze dat ze hartelijk bedankt zijn voor hun bijdrage. De vragen zijn uiteraard van harte welkom. U kunt gewoon vragen stellen. In de verordening van de algemene raadscommissie staat dat het spreekrecht publiek maximaal 30 minuten duurt. Nu we die 13 insprekers hebben, betekent dat dat de tijd per inspreker gemaximeerd wordt op 2,5 minuten. De insprekers zijn hiervan op de hoogte gebracht en wij zullen toezien op de naleving hiervan. En de insprekers kunnen de uitgebreidere versie van hun inspraak altijd naar de griffie sturen. Dan beginnen we nu met de eerste inspreker en dat is de heer 2
Nieuwenhoven. De heer Nieuwenhoven spreekt namens de Actiegroep Behoud Kleiput en de buurt in over het agendapunt inrichtingsvoorstel Kleiput-Driemarkweg. Er is een vraag van de heer Stammers. De heer Stammers (Lijst 8): Dank u wel, voorzitter. Ik stak mijn hand net al bij het vaststellen van de agenda. Ik weet dat er dertig minuten voor staat en volgens mij zou u als voorzitter die tijd kunnen verlengen, want ik hoop wel dat de insprekers op deze drukke agenda wel voldoende tijd krijgen. De agenda is vol, daar ben ik het helemaal mee eens. We moeten het kort houden, maar ik hoop dat de insprekers wel voldoende tijd krijgen. Dat het niet exact op twee minuten dertig afgeroomd wordt, maar dat ze wel hun verhaal af kunnen maken. De voorzitter: De verordening hebben we met elkaar vastgesteld. Als u zegt, wij willen de verordening veranderen, dan is dat voor de volgende raadsperiode. En normaal, natuurlijk, we laten mensen gewoon uitspreken. Dat spreekt voor zich. Dan is het woord aan de heer Nieuwenhoven. De heer Nieuwenhoven: Dank u, voorzitter. Goedenavond iedereen. Als buurtbewoner spreek ik u graag toe over het voorliggende afrondingsplan Kleiput. Mede namens andere buurtbewoners, alsmede ook namens de Actiegroep Behoud Kleiput. We hebben de afgelopen jaren getracht samen te werken met de gemeente binnen de klankbordgroep.
Steeds met kritische, doch constructieve inbreng vanuit onze kant om tot een goede afronding te komen. In het verleden verliep dit, zoals u wellicht weet, behoorlijk stroef vanuit de gemeente. Zo hebben we tot 3 keer toe een Woo-verzoek moeten doen om informatie te verkrijgen om gehoord te worden en we hebben 4 wethouders zien komen en gaan. De samenwerking in de klankbordgroep verliep pas beter afgelopen jaar. Mede door inzet van de huidige wethouder. Resulterend in het afrondingsplan wat nu voor u ligt. Welke ook door ons gedragen wordt en waarin wij onze inbreng terug kunnen zien. Echter, wij willen u wel opmerkzaam maken op een aantal, wat ons betreft, essentiële elementen in dit plan. Te weten, in het plan staat, en dat vinden wij ook, dat er niet meer met die vervuilde gestorte grond geschoven moet worden. Niet meer beroeren, laten liggen waar het is. Natuurwinst gaan behalen door een natuurvriendelijke oever aan te leggen op de plek waar die gronden liggen. Afdekken van die gronden met een minimaal 1 meter dikke laag gebiedseigen grond, klei of leemachtig. Niet met zandige grond gaan afdekken, om verdere nalevering van foute stoffen in de toekomst te voorkomen. De gevolgen en de ontwikkeling nu wel goed blijven meten en volgen, middels het pas sinds kort in effect zijnde monitoringsplan.
De eerste meetresultaten daarvan zijn bijvoorbeeld qua PFAS-waarden tamelijk verontrustend. Wat het belang van een goede afdeklaag van leem en klei nog eens extra benadrukt. Met de extra kosten van 200.000 komt onzes inziens de gemeente goed weg met dit debacle. We willen de gemeente meegeven dat dit bedrag wellicht veel lager kan uitpakken als de benodigde afdekgrond uit de naastgelegen Wienerberger groeve, die niet meer in gebruik is, betrokken kan worden. Zou de gemeente deze niet meer in gebruik zijnde groeve wellicht zelf kunnen verwerven? Of kan de gemeente mogelijk vrijgekomen grond van de voormalige steenfabriek De Vlijt voor de afwerking gebruiken? We hopen dat u ook deze punten nu en in de komende tijd kritisch zal volgen. Wij zullen dat zeker blijven doen. Dank voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Nieuwenhoven. Dan is nu de beurt aan de commissie. We gaan kijken of er vragen voor u zijn. Dat is duidelijk. Mijnheer Te Selle. De heer Te Selle (Winterswijks Belang): Ik heb maar één vraag. U zei aan het begin van uw stuk dat u het had over dat die vervuilde grond zo min mogelijk verplaatst moest worden. Is dat wat in het voorliggende stuk staat? Dat er wel iets verplaatst wordt om die oever beter aan te maken, dat bedoelt u, dat hoort erbij? De heer Nieuwenhoven: Ja, zo min mogelijk.
Daar hebben we heel erg hard aan gewerkt om het plan zo te maken dat je niet meer met die vervuilde grond echt veel gaat schuiven, maar wel naar een goede natuurvriendelijke oever komt die ook onderhoudbaar is, ook in de komende jaren.
3
De voorzitter: Dank u wel. Dan zie ik geen vragen meer aan u. Dan dank ik u voor uw inspraak. Dan is nu het woord aan de heer Oonk. De heer Oonk spreekt ook in over het agendapunt inrichtingsvoorstel Kleiput-Driemarkweg. Ook u hebt 2,5 minuten, mijnheer Oonk. De heer Oonk: Ik heb hem niet goed genoeg ingedrukt. Sorry. Goedenavond, allemaal. Ik wil het toch nog even weer over de Kleiput hebben. Ondanks dat ik het er al heel vaak over gehad heb in het verleden. Want dit speelt natuurlijk al heel lang. Ik spreek mijn waardering uit dat toch de wethouder nu de moed heeft opgebracht om dit te proberen tot een goed einde te brengen. Ik ben het er niet helemaal mee eens, maar dat zal ik dan even proberen in het kort uit te leggen waarom niet. Het is al een heel lang verhaal. Dat weten we bijna allemaal wel. Nu wordt het dan afgedekt met ongeveer een meter klei. Maar dat is niet eigen aan de grond daar. Want klei kennen we in Winterswijk helemaal niet. Het is allemaal leem. En dat is een heel ander soort dan klei. Vandaar dat ik ook uitdrukkelijk vraag, gebruik leem. Dat is nog wel heel dicht in de buurt daar op te graven, want de steenfabriek is ondertussen opgehouden met leem te graven. Ik denk dat dat wel in de goede overeenstemming komt. Maar dan heb ik nog mijn twijfels. Want onder die vervuilde grond zit ook leem.
En als je dat nu weer afdekt met leem, dan heb je een tussenlaag van zand. Zand neemt wel heel veel water op en leem niet. Dan heb je na verloop van tijd komen er toch weer moeilijkheden, want dat gaat een beetje wringen. Je moet een beetje bekijken, als je op een luchtballon gaat zitten, dan gaat het een poosje goed. Maar op een gegeven moment knapt hij. En zo gaat dat ook met dat zand. Dat is in verschillende plekken in Nederland al voorgekomen. Dat ze na een x-aantal jaren toch moesten besluiten om daar weer verandering in te brengen. Dat is mijn grootste zorg daarover. Dan hoop ik dat jullie daar met zijn allen nog eens goed over nadenken, moeten we dat wel doen? Of moeten we dat aan de toekomst overlaten en zeggen, we zien wel hoe ver het komt? En dan nog ietsjes meer geld uitgeven dan nu de bedoeling is. Daar wil ik het bij laten, want we hadden niet zoveel tijd, heb ik begrepen. Denk er maar eens goed over na. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oonk. U hebt gezien, er staat ‘directeur Rekenkamer’. Dat is de heer Oonk niet. Er stond in beeld ‘directeur Rekenkamer’, maar dat bent u niet. U spreekt in over de Kleiput. Maar er is wel een vraag nog, als u even wacht. Niet over het onderschrift. Mijnheer Stammers. De heer Stammers (Lijst 8): Dank u wel, voorzitter.
Wat zou volgens u dan de oplossing zijn? Want ik begrijp u wat u zegt met de ballon en ook wat er dan gebeurt. Alleen, wat is dan de oplossing? De heer Oonk: Ik denk dat de oplossing toch het beste zal zijn … Op den duur, op dit moment is afdekken de goedkoopste. Maar ik denk dat na een x-aantal jaren, en dan hoef je nog helemaal niet zo ver uit de buurt te gaan, in de buurt van Doetinchem is iets dergelijks ook voorgekomen. En na een xaantal jaren moesten ze toch besluiten om de hele boel weer af te graven en toch die rotzooi op te ruimen. Want dit is niet maar een klein beetje vuile grond, dat is een sterk vervuilde grond. Terwijl het altijd gezegd is dat het maar een klein beetje vervuild was. Maar dat is aan jullie om te beslissen, wat ga je ermee doen? De voorzitter: Is dat voldoende? Ik kijk even de kring rond. Ik zie geen vragen meer aan de heer Oonk. Mijnheer Oonk, dan dank ik u voor uw bijdrage. Dan gaan we verder met de heer Grader. De heer Grader spreekt in over het agendapunt uitbreiding fietsparkeren, vergroenen en toegankelijke inrichting kruising Ratumsestraat-Weeninkpad. Dat houden wij hier ook wel in de gaten. U hebt ook 2,5 minuut. Het woord aan de heer Grader. De heer Grader: Goedenavond, allemaal. Daar zijn ze. Het gaat over de kruising WeeninkpadRatumsestraat. Daar is met de buurt over vergaderd. Er is overlast.
Ik was daar niet bij, want ik woon iets verder op het Weeninkpad. Ik wist überhaupt niet dat dit ging gebeuren. Dit is zaterdag 7 februari. De linkerkant, u ziet er gelijk in het cirkeltje een kinderbakfiets staan. Dat is het punt dat ook het meeste overlast geeft. Daar rechtsonder zijn de fietsen in de rekken of bij de rekken. Dat staat er vrij keurig. En daar linksonder is de overkant. Daar staat het ook goed. Ik telde daar 104 fietsen. In de nieuwe situatie zijn 47 aanleunbeugels getekend. Dat betekent ongeveer 94 fietsen. Dat is 104 nu in de winter. Wat gebeurt daar in de zomer? Dat is nog steeds een te veel aan fietsen. Het oplossen. Linksboven, u ziet, fietsen staan redelijk naast elkaar. Netjes, keurig op de standaard. Dat doet iedereen hier in Winterswijk. 4
En de fietsen staan lekker dicht bij elkaar. De hinder is op een klein deel van het voetpad. Fietsen staan niet in de beugels. Maar dat doet niemand hier. Fietsen staan namelijk altijd op de standaard. Die beugels kunnen sowieso exit. Fietsen staan niet met een extra slot ergens aan vast, dat is gelukkig hier nog niet nodig. Maar er is een nieuwe wind waait in Nederland. En dat heet, fietsparkeren binnen lijnen. Dat is niet in dit stuk ter sprake gekomen. Ik heb hier wat voorbeelden. Delft, Katwijk, stijlvol dingetje in Tilburg. Gaan we verder naar Groningen, Amsterdam, zelfs daar. De universiteit heeft ze ook. Alkmaar, Maastricht, Utrecht, Zutphen. En rechtsonder zien we een plannetje wat iemand heeft ingediend voor de Grote Markt van Groningen, met al zijn studenten, voor het weekend om dat ook te doen. Let wel, dit werkt in Nederland. Kennelijk zijn we nu ineens gewend om in de rij te staan voor de bus, de zogenaamde queue. En we kunnen ook heel makkelijk nu de fietsen binnen de lijntjes zetten. Dat betekent dat het huidige plan voor fietsparkeren op de kruising Weeninkpad-Ratumsestraat, is in huidige vorm, de laatste, huidige vorm van 12 februari, niet geschikt voor uitvoering. Het is achterhaald, onvolledig en erg duur. Die beugels die er overal staan, dat is het nieuwe onkruid van Winterswijk.
De Nieuwstraat, met name de modewinkel heeft er ook al heel veel last van, die komt ook niet voor in het plan. Mijn voorstel is, en mijn advies, wethouder, trek het nu terug en neem het niet verder in behandeling, want er moet nog even aan gesleuteld worden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Grader. Dan kijk ik naar de commissie, zijn er vragen? Mijnheer Van Eck. De heer Van Eck (PvdA): Dank u wel. Ik mag niet bedanken, maar dan dank ik u voor de oproep aan het college, bij deze. Heeft u die oproep al een keer eerder gedaan? Want u snapt natuurlijk ook, dit plan is ook in samenwerking gekomen met de mensen die daar daadwerkelijk omheen wonen. Om dan nou op dit moment te zeggen, na één oproep in de raad, we gaan aan dat hele traject voorbij, is misschien ook wel heel erg overhaast. Ik vraag vooral, heeft u dat al eerder kenbaar gemaakt? Want dan kunnen we mogelijk ook om een reactie vragen. De heer Grader: Helaas woon ik aan het Weeninkpad tegenover de Monuta. Ik kom wel nagenoeg dagelijks, en zeker op zaterdag, langs datzelfde punt. Ik ben ermee bekend. Maar ik was niet bekend met de voorronde. Daar heb ik verleden week vrijdag net voor de zaterdag kennis van genomen en ben toen direct aan de slag gegaan. Vandaar. U heeft een pdf ontvangen met het volledige ding. Dit was heel kort. Daar staan andere argumenten in. De voorzitter: Mijnheer Van Eck nog? Niet.
Mijnheer Van Beek. De heer Van Beek (Voor Winterswijk): Dank u wel, voorzitter. Heeft u al eens een rondje gemaakt op zaterdag door Winterswijk op de plekken waar die beugels staan? Ik heb juist twee weken terug een foto gemaakt bij de HEMA. Ik denk, wat is het een prachtgezicht dat al die mensen gebruik maken van die beugels en de fiets mooi met de ketting vast zetten aan die beugel. De heer Grader: Dat staat allemaal in de rest van de dingen. De voorzitter: Mijnheer Grader, wilt u even wachten tot de heer Van Beek uitgesproken is? De heer Van Beek (Voor Winterswijk): Ik heb mijn vraag gesteld. Heeft u gezien hoe goed er gebruik gemaakt wordt van die beugels aan de andere kanten van het centrum? De heer Grader: Dank u wel. Dat staat hier ook allemaal in. Dat heeft ook met de mate van die beugels te maken. Mijn advies is ook, ga eens even naar de Lidl. Dan zie je het echt in praktijk. En je ziet ook bij de HEMA, nauwelijks zetten mensen in Winterswijk hun fietsen met een slot ergens aan vast. Dat is overbodig. Verder zie je bij de HEMA, mensen zetten hun fiets daar. Daarnaast staan er weer een hele hoop fietsen, keurig geparkeerd, maar zonder beugels. Die beugels staan 1,20 meter uit elkaar. Die zijn in deze nieuwe trend overbodig. Ik heb gekeken en gefotografeerd. Overal. De enige plek in Winterswijk
5
waar je ziet dat die beugels met 2 fietsen zo een beetje laag, een beetje hoog, goed geparkeerd staan, is bij het station. Die mensen begrijpen het. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er meer vragen aan de heer Grader? Dat is niet het geval, dan danken wij u ook voor uw inspraak. Dan is het woord aan de heer Elsinghorst. Hij spreekt namens de buurt van het Meddose Veld in over het agendapunt vaststelling RES 2.0 Achterhoek. Mijnheer Elsinghorst, u hebt ook 2,5 minuut. De heer Elsinghorst: Dank u wel. Even voorstellen, ik ben August Elsinghorst, ik ben geboren, getogen en ik woon steeds in het Meddose Veld. Geachte raad, bij deze lees ik een brief, een ingekorte brief voor, die unaniem is ondertekend door alle omwonenden, 40 stuks, in het Meddose Veld. Naar aanleiding van de informatiebijeenkomst op dinsdag 3 februari jongstleden omtrent de mogelijke realisatie van windturbines in het Meddose Veld, wenden wij ons tot u. Wij maken formeel bezwaren tegen de voorgenomen plannen. Enkele zaken en zorgen wil ik noemen. De beoogde masten hebben een hoogte van circa 250 meter. Berekeningen tonen aan dat de top van de turbines voor direct omwonenden zichtbaar is onder een hoek van 27 graden. Aangezien de zon in de winter niet hoger komt in de middaguren dan 14,5 graden zal dit leiden tot aanzienlijke en langdurige slagschaduw en schaduwoverlast in onze woningen en tuinen.
Dit zorgt voor een onaanvaardbare horizonvervuiling. Daarnaast maken wij ons grote zorgen over de geluidshinder dag in dag uit voor mens en dier. Ook is er zorg over lekstroom, een fenomeen waarbij elektrische stroom onbedoelde paden volgt. Het Meddose Veld is een vitaal leefgebied voor kwetsbare vogelsoorten. Wij wijzen u op de aanwezigheid van kolonies kievieten en leeuweriken. En broedplaats voor onder andere wulpen en grutto’s. Tevens herbergt dit gebied ook bijzondere soorten zoals de rode wouw, de raaf, de blauwe kiekendief en de kraanvogel. De komst van windturbines vormt een directe bedreiging voor deze biodiversiteit. Wij voorzien een aanzienlijke waardedaling van onze woningen. Er is bovendien geen sluitende noodzaak aangetoond voor dit project op deze specifieke locatie. In de nabije omgeving liggen reeds twee zonneparken die hun volledige capaciteit niet eens kwijt kunnen op het hoogspanningsnet. Het inzetten op windturbines lijkt hiermee een korte termijn oplossing zonder oog voor de infrastructuur. Wij vinden het vreemd dat de gemeente Winterswijk officieel bezwaar maakt tegen Duitse windmolens bij Ratum en Kotten, met gezondheid van mens en natuur als argument, terwijl zij nu soortgelijke plannen voorstelt voor het Meddose Veld, dit getuigt van inconsistent beleid.
Hoewel de gemeente stelt dat het nog niet zo'n vaart loopt, weten wij dat zodra een locatie formeel wordt aangewezen en investeerders instappen, een weg terug vrijwel onmogelijk is. We hebben te maken met profi’s in planvorming. De huidige onzekerheid leidt nu al tot planschade en grote onrust in de gemeenschap. Wij verzoeken u dringend de belangen van de inwoners en de natuur in Meddose Veld zwaarder te laten wegen dan de realisatie van dit windpark en deze locatie te schrappen uit de verdere besluitvorming. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Elsinghorst. Dan is er nu de vraag aan de commissie: zijn er vragen aan de heer Elsinghorst? Mevrouw Prinsen. Mevrouw Prinsen (CDA): Dank u wel, voorzitter. Ik begrijp de zorgen die u en een heleboel buurtbewoners hebben. We moeten denk ik ook vaststellen dat er op dit moment gewoon geen plan ligt. Heel veel van die zorgen zijn ook gewoon nog helemaal niet uitgezocht of staan nog niet vast. Ziet u daarin nog ruimte, juist voor in de toekomst? Juist dat al die aspecten nog moeten worden onderzocht, dat dat juist ook allemaal nog ruimte biedt omdat de plannen er misschien helemaal niet zouden kunnen komen. De voorzitter: Mijnheer Elsinghorst. De heer Elsinghorst: U zegt, het is niet onderzocht, maar waarom zijn er wel verschillende locaties in RES 2.0 wel onderzocht? Dit gebied komt volgens die nota als zoekgebied uit de bus.
De voorzitter: Mevrouw Prinsen.
6
Mevrouw Prinsen (CDA): Dat is een redelijk technische vraag, maar het gaat natuurlijk over, er zijn heel veel voorwaarden waar iets aan moet voldoen en dit is een eerste grove zeef. Maar nog een andere vraag, stel dat de raad wel akkoord zou gaan met het opheffen van het moratorium, maakt het voor u uit dat, stel dat alles wordt doorlopen en alles blijkt oplosbaar te zijn en er kan wel een windmolen komen, maakt het voor u dan uit of er één of dat er meerdere komen? Als er één komt met het idee van, dan is ons landschap toch al verprutst, dan maakt het niet uit of er nou één, twee, drie of vijf komen of maakt het voor u dat u zegt, hoe minder hoe liever? De heer Elsinghorst: Wij zijn inwoners van het Meddose Veld, we hebben geen windmolen. Aan de Duitse zijde is ook geen windmolen te zien. Dat is een van de weinige plekjes hier rondom Winterswijk waar nog geen windmolen te zien is. Wij beginnen nu daar op die specifieke plek met een windmolen. Nul is het beste. Eén is al een grote beschadiging van het landschap bij ons. Mevrouw Prinsen (CDA): Dat begrijp ik, dat u überhaupt niet één wil.
Maar heeft u dan ook nog liever, als het dan moet, liever één dan drie of maakt het dan niet meer uit? Dat klinkt misschien heel gek, maar waarom ik die vraag stel, is omdat het ook te maken heeft met de mate van invloed die wij uit willen oefenen op, als het komt, in welke mate komt het dan? Hoe zit u daarin? De heer Elsinghorst: U vraagt aan mij iets onmogelijks, wij gaan voor nul en niet voor één. Eén is al een onaanvaardbare aantasting van het landschap voor ons. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er meer vragen aan de heer Elsinghorst? Het is uitdrukkelijk wel vragen aan de heer Elsinghorst, gewoon over de inhoud van zijn dingen. En geen meningen en opinies van de heer Elsinghorst, maar met name over zijn inspraak en wat hij daarmee bedoelt. We houden allemaal van discussiëren, maar het moet ook vanavond een keer klaar komen. Mijnheer Stemerdink. De heer Stemerdink (Voor Winterswijk): Dank u, voorzitter. Korte vraag aan de heer Elsinghorst. Is er bij u bekend dat vanwege het Zwillbrocker Venn en aanliggende Ellewicker Feld daar aan de Duitse kant geen windturbines mogen worden gebouwd, juridisch? De heer Elsinghorst: Ik heb dat van horen zeggen van enkele landbouwers, een aantal zeiden, die zijn al met een plan bezig geweest. Dat is niet door de gemeente Vreden toegestaan, laat ik het zo zeggen. Maar dat is alles wat ik in de wandelgangen gehoord heb.
De voorzitter: Dank u wel. Dan zie ik geen vragen meer aan de heer Elsinghorst. Dan dank ik u voor uw inspraak. De heer Elsinghorst: Dan krijgt u bij deze de brief. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we verder met de volgende inspreker en dat is mevrouw Kok. Mevrouw Kok spreekt ook in over het agendapunt vaststelling RES 2.0. Achterhoek. Mevrouw Kok, u hebt ook 2,5 minuut. Mevrouw Kok: Ik ga mijn best doen, zei ik net. Geachte voorzitter, raadsleden en aanwezigen. Dank u wel dat ik hier vandaag het woord mag voeren. De eerste slide. Wat u hier ziet, komt u allemaal bekend voor en heel goed dat dit allemaal al is gerealiseerd. Dit wordt mogelijk gemaakt door de bewoners aan de Masterveldweg. De tweede slide. Iedereen dacht dat de rust was wedergekeerd. En er was vertrouwen en het voelde goed om bij te dragen aan duurzaamheid. Maar het was nog niet genoeg. De derde, vorige week dinsdag was er een informatiebijeenkomst van Winterswijk en werd het rechterplaatje aan ons getoond. Dit was de eerste keer dat wij concreet geïnformeerd zijn over de mogelijke plannen van plaatsing van windturbines in Winterswijk. Als u het linker plaatje ziet, dan begrijpt u neem ik aan waarom ik hier sta. Dat blauwe puntje, dat is ons huis. Mijn man en ik wonen daar. Dat is de afstand die het is tot aan de windturbines, de plaatsing.
Sta er even bij stil wat dit zou betekenen als het om uw huis zou gaan, als het om uw achtertuin zou gaan. Waarom AH47 een heel slecht plan is, u kunt de punten 7
lezen, u kunt met mij meelezen. Bij het eerste punt, het geluid, het gevoel en vooral de trillingen, die ervaar je pas als je ermee moet leven. En bij het tweede punt, u zag op de eerste slide wat wij al gedaan hebben. Dat is best heel veel, maar nog steeds is het niet genoeg. Met 110 voetbalvelden vol zonnepanelen, de Poolserweg komt er immers ook nog aan, en enorme batterijen van 2 keer manshoogte, hebben we al heel veel dingen gedaan. Is er op die plek al meer dan genoeg gedaan. Laten we hier stoppen en tevreden zijn met het behaalde resultaat. Het derde punt, als u denkt, dat zal allemaal wel meevallen. De Duitse krant, de Münsterland Zeitung, heeft inmiddels contact gehad met Chiel Stemerdink van Voor Winterswijk, en zij vroegen zich af hoe ze deze aanstaande besluitvorming moeten plaatsen. Bij het vierde punt, een paar mensen worden hier rijk van en de rest betaalt de prijs met gezondheid, met rust, met uitzicht, met leefbaarheid en met verlies van de natuur. Laat mij duidelijk zijn, ik ben niet tegen duurzaamheid, maar ik ben wel tegen een slecht plan. Ik hoop dat de grondeigenaren hun Winterswijkse hart laten spreken en ondanks dat ze heel veel geld kunnen verdienen, niet gaan meewerken met deze plannen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Kok. Dan kijk ik even naar de commissie. Zijn er vragen aan mevrouw Kok? Dat is niet het geval.
Dan dank ik u voor uw bijdrage. Dan gaan we verder met de heer Witberg. De heer Witberg spreekt in namens Natuur en Milieu Gelderland, ook over het agendapunt evaluatie moratorium wind op land. Het woord is aan u. Ook 2,5 minuut. De heer Witberg: Dank u wel, voorzitter. Geachte leden van de gemeenteraad, dank u wel voor de mogelijkheid om in te spreken over dit onderwerp. Natuur en Milieu Gelderland zet zich al sinds jaar en dag in voor de energietransitie en staat in het algemeen positief tegenover de ontwikkeling van locaties voor wind en zon op land. Daarnaast komen we op voor sterke natuur en een mooi landschap in Gelderland. Die twee doelen botsen soms. We streven daarom naar een natuurinclusieve energietransitie. Aan de ene kant betekent dat dat nieuwe locaties natuurrijk worden ingericht en met oog voor soorten worden beheerd. Vaak gaat dat ook goed. Aan de andere kant betekent het in sommige gevallen dat locaties, met name dan hebben we het over windturbines, ondanks mitigerende maatregelen niet gerijmd kunnen worden met de belangen van diersoorten zoals roofvogels en vleermuizen, die erg kwetsbaar zijn voor aanvaringen. Dat belang behartigen we nu ook over de grens van Winterswijk.
De Duitse overheid in Rhede en Südlohn, door de Duitse overheid wordt met weinig gevoel voor nabuurschap windturbinelocaties voorbereid die de Winterswijkse natuur veel schade zullen berokkenen. Voor ons als natuurorganisatie reden voor zeer kritische zienswijze naar die beide overheden. In het geval van Südlohn zijn we ook naar de rechter gestapt. Met het opheffen van het moratorium kan een onderzoek naar windturbinelocaties in de omgeving Masterveldweg worden gestart. Wij hebben grote zorgen dat deze locatie evenzeer kwetsbare natuur zal raken als die Duitse turbines aan beide zijden van de grens. We ondersteunen dat het onderzoek gedaan moet worden, in het kader van de RES-afspraken, maar wij gaan wel zeer kritisch naar de resultaten kijken. Ik wil graag eindigen met een oproep. Onze strijd voor zorgvuldige planvorming door de Duitse overheid gaat onder andere over de toepassing van verdragen en protocollen in EU-verband, waarmee de belangen grensoverschrijdend wederzijds worden geborgd. Dat mes snijdt aan twee kanten. Ik hoop dat u als gemeenteraad wil toezien dat die belangen van natuur, landschap en leefomgeving ook aan de Duitse kant van de grens goed worden meegewogen en dat er grensoverschrijdende participatie komt. Goed voorbeeld doet hopelijk goed volgen. Dank voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Witberg. Kijk ik even naar de commissie.
Zijn daar vragen? Nee, dan heeft u een duidelijk verhaal gehouden. Dank u wel. Dan gaan we verder met de heer Van Zuylen. Ook de heer Van Zuylen spreekt in over het agendapunt evaluatie moratorium wind op land. U hebt ook 2,5 minuut. Het woord aan de heer Van Zuylen. De heer Van Zuylen: Goedenavond, iedereen. Ik heb ook een verkorte versie van wat ik wilde zeggen. Ik ben bewoner van het Meddose Veld. Op 500 meter afstand van de boerderij waar wij wonen … U hoort, ik kom niet uit de buurt, maar ik woon er al 15 jaar. Op 500 meter afstand zijn nu een aantal windmolens gepland. Windmolens van 245 meter hoog. Ik vroeg me af, 245 meter hoog, hoe hoog is dat nou? Ik ben gaan kijken, waarmee zou ik dat kunnen vergelijken? Wij kunnen bij ons de kerk van Groenlo zien. Maar die is maar 75 meter hoog. Om in de buurt te komen van die 245 meter, moet je 3 van die kerktorens op 8
elkaar zetten. En dan kom je nog 20 meter tekort. Wat dan? De Domtoren van Utrecht? Die is maar 112 meter. De Euromast? Dat is best een flinke jongen. Maar die haalt het ook niet. 185 meter. Nog steeds geen 245. De Eiffeltoren uit Parijs, dat is een beetje overdreven, want die is 300 meter. De voorgenomen windmolens zal je in de gehele omtrek van Meddo en ook ver daarbuiten zien. Als ik het goed begrepen heb, zijn er 3 van, of sorry, 9 van die windmolens gepland. Stel je eens voor, 9 van die dingen die daar staan te draaien, die komen ruim 8 keer de hoogte van de bestaande woningen komen ze bovenuit. Het is geen gezicht overdag. En ‘s avonds moeten die dingen lampjes hebben. Rode lampen, die de hele nacht staan te knipperen. Allemaal tegelijk. Wij willen als bewoners van het Meddose Veld met klem protesteren tegen dat plan om in Meddose Veld windmolens te plaatsen. Ik wil eindigen met het voorstel om Meddo zijn oude naam weer te geven, Meddoho, maar dan met de klem op Ho. MeddoHo, stop ermee. Ik dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Zuylen. U zei dat u een uitgebreidere tekst hebt. Die kunt u natuurlijk naar de griffie mailen, dat de commissieleden ook de uitgebreide tekst kunnen lezen. Maar dan kijk ik even naar de commissie. Zijn er vragen aan de heer Van Zuylen? Mijnheer Te Selle.
De heer Te Selle (Winterswijks Belang): Mijnheer Van Zuylen, ik hoorde u zeggen, negen windmolens. Wordt dat toegelicht in de uitgebreide tekst? Want zover ik weet ging het om twee of drie. Kunt u dat uitleggen? De voorzitter: Mijnheer Van Zuylen. De heer Van Zuylen: Dat is wat ik begrepen heb uit de verhalen die ik gelezen heb, maar er staat nog niks vast. Ook die negen staan niet vast. De voorzitter: Dan een interruptie van de heer Garvelink. De heer Garvelink (VVD): Dank u wel, voorzitter. Dat was ook mijn vraag, vanwaar dat getal negen? De voorzitter: Dan kijk ik even naar de commissie. Verder nog meer vragen aan de heer Van Zuylen? Dat is niet het geval, dan dank u ook voor uw inspraak. Dan gaan we naar de volgende inspreekster en dat is mevrouw Aalbers. Mevrouw Aalbers spreekt ook in over het agendapunt evaluatie moratorium wind op land. Mevrouw Aalbers: Hij doet het. Waar woont u liever? Hier? Of hier? Is het een voor en na van onze Masterveldweg? Nu wonen er nog reeën, dassen, vogels en vleermuizen. Maar hoe is dit straks? De Masterveldweg draagt al haar steentje bij. We hebben een zonnepark en er komen batterijen voor energieopslag. Maar nu is uitgerekend dit gebied aangewezen als de enige mogelijkheid voor windturbines. Enorme turbines met een hoogte van 250 meter, want anders kan windenergie hier immers niet uit. We dachten groen genoeg te zijn aan de Masterveldweg.
We dachten, de Winterswijkse raad beschermt ons tegen de plaatsing van windturbines in ons mooie cultuurlandschap. Ons prachtige coulissenlandschap waar wij als Winterswijkers terecht enorm trots op zijn. Ik had een plaatje daarvan. Dit is Winterswijk, helemaal rechts onderin, en het valt meteen op dat het heel groen is. Al die groene stipjes daar, dat is allemaal natuur. Zo ziet u in één oogopslag, onze leefomgeving is helemaal niet geschikt voor windturbines. Terecht dat onze prachtige woonomgeving wordt beschermd door middel van het moratorium dat is ingesteld in 2017. Winterswijk wilde eerst zorgen dat de effecten van windturbines goed onderzocht en afgewogen zouden zijn, voordat er iets wordt gebouwd. Bezint eer ge begint. Wat is de stand van zaken anno 2026? Ik had nog een plaatje. U mag raden, waar is de afgesleten coating van deze windturbine terechtgekomen? Onderzoek naar leading edge erosion werpt een donkere schaduw over windturbines. Door slijtage van de wieken komen kilo's microplastics en giftige epoxyharsen, waaronder Bisfenol A, vrij en deze stoffen belanden in onze bodem en in ons grondwater. Daar maken wij ons grote zorgen over, want de rapportages daarover zijn niet sluitend. Zorgen ook over geluid, want tot 30 procent van de omwonenden ervaart ernstige geluidshinder.
Dat is een gemeten effect en gewoon terug te vinden in de bijlagen van deze raadsvergadering. Geluid hoorbaar, maar ook laagfrequent en dat 9
is voelbaar. Laagfrequent geluid draagt ver en dringt huizen binnen, ook ‘s nachts. Zeg nou zelf, slaapt u lekker in een trillend bed? Artsen rapporteren vermoeidheid, concentratieproblemen, psychische klachten en chronische stress door een niet-ontkoombare prikkel. Dan is er nog slagschaduw met epilepsie en migraine tot gevolg. Volgens artsen zijn deze gezondheidsklachten reëel, reproduceerbaar en klinisch relevant. Je hebt er als mens behoorlijke last van. Gemeenteraad, Winterswijk is al groen. We hebben zonneparken, we krijgen batterijen, maar we willen ook graag onze gezondheid, en ons unieke erfgoed behouden. Stem voor handhaving van het moratorium. Hiermee geven jullie aan zorgvuldig te handelen en er te zijn voor jullie burgers. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar de commissie of er vragen zijn. Dat is niet het geval. Dan dank ik u voor uw inspraak. Gaan we verder met de volgende inspreker, dat is mevrouw Geessink. Zij spreekt ook in over het agendapunt evaluatie moratorium wind op land. Mevrouw Geessink. Mevrouw Geessink: Geachte raad en commissieleden, bij deze willen wij als omwonenden onze grote zorg uiten over de voorgenomen plannen aan de Masterveldweg. Winterswijk heeft de status van een nationaal landschapspark. Sinds de jaren zeventig wordt er gewerkt aan behoud en herstel hiervan.
De status landschapspark is tevens de reden dat er een verbod is op windmolens. Dat zullen jullie toch niet zomaar weer van tafel vegen? In maart 2025 heeft zowel de gemeente Winterswijk als de provincie Gelderland bezwaar ingediend tegen de komst van windmolens aan de grens bij Winterswijk. In september van datzelfde jaar hebben beide ook een mer opgeëist bij de Duitse buren. Dit allemaal is nog geen jaar geleden. Dit hebben jullie niet zonder reden gedaan. Jullie hebben zo ook je zorgen bij het plaatsen van windturbines en de schadelijke gevolgen en effecten hiervan. Hoe is het dan mogelijk dat de gemeente Winterswijk en de provincie Gelderland in Winterswijk aan de Masterveldweg een gebied aanwijst voor het plaatsen van windturbines? Aan de ene kant delen jullie de zorgen over de effecten van de windturbines en aan de andere kant wijzen jullie een gebied aan. Een gebied waar alles en iedereen doelbewust wordt blootgesteld aan de schadelijke effecten en gevolgen van de windturbines. Dezelfde effecten en gevolgen waar jullie als gemeente en als provincie juist een bezwaar tegen hebben gemaakt. Maar is dit gebied aan de Masterveldweg dan niet belangrijk met alles en iedereen wie daarin leeft? Gemeente Winterswijk, wat is jullie beleid? Zoals de wind waait, waait mijn vestje. Dit valt niet te rijmen.
Wij nemen aan dat jullie wel begrijpen dat dit voor veel onrust, onbegrip en wantrouwen zorgt. Wantrouwen, mede omdat er ook is aangegeven dat er zich nog geen concrete initiatiefnemers hebben gemeld. Misschien nog niet concreet inderdaad, maar ondertussen waren er wel personen van Greenchoice bij de informatieavond aanwezig. Zij zijn tevens ook de eigenaar van het bestaande zonnepark en hebben de locatie aan de Poolserweg in hun bezit in gepachte staat. Dit allemaal roept wel de nodige vragen op. Echter, er zit ook een positieve kant aan het verhaal. Het maakt de actiebereidheid enorm groot. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Geessink. Dan kijk ik even naar de commissie. Zijn er nog vragen? Geen vragen. Dank u wel ook voor uw bijdrage. Dat was een duidelijk verhaal. Dan gaan we verder met de volgende inspreker. Dat is mevrouw Boerman. Mevrouw Boerman spreekt ook in over het agendapunt evaluatie moratorium wind op land. Dan is het woord aan mevrouw Boerman. Mevrouw Boerman: Momentje, ik heb even blinde extra tijd, sorry. Geachte raad en commissieleden, u neemt binnenkort een besluit dat grote gevolgen heeft voor onze directe leefomgeving. Ik spreek namens meerdere blinde en slechtziende bewoners die in de directe nabijheid van de geplande windturbines wonen. En ik spreek ook vanuit mezelf. Wij wonen hier bewust in een landelijk gebied.
Dit onderwerp raakt veel mensen. Iedereen ervaart het anders. Voor sommigen gaat het om het uitzicht. Dat begrijp ik. Ook ik vind ons landschap waardevol zoals het is. Maar ik wil u uitleggen wat het betekent als je afhankelijk bent van je gehoor. Mij wordt vaak gevraagd, ontwikkelen je andere zintuigen extra als je blind bent? En mijn antwoord is, nee. Ze worden niet beter. Je gebruikt ze intensiever. Mijn gehoor is mijn oriëntatie. Ik hoor waar de weg loopt. Ik hoor of een fietser dichterbij komt. Ik hoor aan de openheid van het geluid waar ik ben. Wij gebruiken ook weerkaatsing van het geluid. Geluid dat terugkomt via huizen, schuren en bomen. Het helpt om ruimte en afstand in te schatten. Dat gaat bijna automatisch. Maar het is essentieel voor onze zelfstandigheid. Ik ben een buitenmens. Ik tuinier graag. Ik ben veel buiten op ons erf. Ook daar luister ik voortdurend. Komt er iemand het erf op? Rijdt er een auto in de verte? Waar 10
bevind ik mij in de tuin? Bij de schuur klinkt het anders dan bij de heg. En in het open veld klinkt het ook weer helemaal anders. Ik ben alert op insecten en op kleine veranderingen in mijn omgeving. Zo functioneer ik veilig in mijn eigen woonplek. Als er een constant zoemend geluid bij komt, verandert die geluidsomgeving. Andere geluiden kunnen minder duidelijk worden. Weerkaatsing kan vervormen. De akoestiek van onze leefomgeving verandert. Voor veel mensen blijft de omgeving duidelijk door wat men ziet. Voor ons wordt de omgeving bepaald door wat wij horen en voelen. Als dat verandert, verandert onze oriëntatie direct. Daarnaast maken wij ons zorgen over trillingen en luchtverplaatsing door de draaiende wieken. De grote wieken verplaatsen voortdurend lucht. Dat kan drukverschillen en lage tonen veroorzaken die je niet alleen hoort, maar ook voelt. Ons evenwicht en onze ruimtelijke beleving werken samen met wat we horen en wat we lichamelijk ervaren. Als die signalen voortdurend aanwezig zijn of veranderen vraagt dat om extra aanpassingen. Dat betekent meer concentratie, meer alertheid, meer inspanning. Meer inspanning betekent meer vermoeidheid. Het gaat niet alleen om overdag. Het gaat om dag en nacht. Bij inspanning en bij ontspanning. Juist thuis moet je kunnen herstellen. Juist thuis moet je je zintuigen tot rust kunnen brengen.
Maar als er voortdurend geluid- en luchttrillingen aanwezig zijn valt die herstelplek deels weg. En dan ontstaat de cirkel waar wij bang voor zijn. Meer prikkels, meer inspanning, meer vermoeidheid, minder concentratie, meer hinder, minder zelfstandigheid. Voor ons gaat dit niet alleen om overlast, het gaat over dagelijks functioneren. Over veilig en zelfstandig kunnen blijven wonen. Wij vragen u daarom om verder te kijken dan alleen gemiddelde normen. Wat voor de één een achtergrondgeluid is, kan voor anderen het verschil betekenen tussen zelfstandigheid en afhankelijkheid. Daarom vragen wij u om het moratorium in stand te houden totdat er aanvullend en zorgvuldig onderzoek is gedaan. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Boerman. Zijn er vragen aan mevrouw Boerman? Dat is niet het geval. Dan dank ik u voor uw inspraak. Dan is het woord aan mevrouw Pierik. Mevrouw Pierik spreekt in over het agendapunt evaluatie moratorium wind op land. Mevrouw Pierik. Mevrouw Pierik: Beste voorzitter, leden van de raad en allen in de zaal of thuis die dit volgen. Ik hoop dat ik een bijdrage kan leveren voor jullie beslissing. De RES Achterhoek bestaat uit 8 gemeenten, de provincie Gelderland en het waterschap Rijn en IJssel. Samen zijn zij de eigenaar van de RES. Op de kaart zie je dat Winterswijk totaal aan duurzame energie via zon 0,107 terrawatt/uur levert.
Daarmee staan we op de derde plaats volgens de RES. Echter, de provincie Gelderland vindt dat we binnen de RES de doelstelling niet halen. Landelijk overigens ook niet. Er is een zoekgebied aangewezen, namelijk Masterveld. Maar vanwege de vorige richtlijn en het feit dat het zeer dicht bij de Duitse grens ligt, is het de vraag of dit haalbaar is. Maar wat zegt de provincie, tot mijn grote verbazing en ergernis? Wij hanteren geen afstandsnorm tot de grens. Dan komen we op mijn punt. Want al ruim 2,5 jaar vechten en voeren wij, de werkgroepen Woold, Ratum en Kotten, de strijd met Duitsland om ervoor te zorgen dat zij een gepaste afstand van de grens en van Winterswijk houden. De 12 geplande Duitse windturbines staan in sommige gevallen op amper 70 meter van de grens en hebben een hoogte van gemiddeld 250 meter. Ter vergelijking, een gemiddelde boom is 20 meter en deze zijn 12 keer zo hoog. Hoe kan het dat juist de provincie Gelderland, Duitsland erop wijst een gepaste afstand van de grens te houden en dit zelf niet doet? Ik vind dit echt absurd. Daarnaast hebben we te maken met het ontbreken van de landelijke normen qua afstand en geluid. De provincie wil daar niet op wachten en komt met een eigen beleid dat inhoudt dat ze een afstand hanteren van 2 keer de tiphoogte en de geluidsnorm houden ze op de oude van 2021.
Waarbij ik opmerk dat er toen nog geen windmolens op het land stonden van deze kolossale hoogte. Deze norm staat niet in verhouding. Dit beleid van de provincie is nog niet vastgelegd in een omgevingsverordening, wettelijk ook niet geborgd. Daarnaast is de provincie niet de enige eigenaar van de RES, maar ook de 8 gemeenten en het waterschap hebben recht van spreken. Sinds eind december hebben alle werkgroepen aan de Nederlandse grens hun krachten gebundeld, omdat we willen dat Duitsland afstand houdt. Er zijn gezamenlijk brieven gestuurd naar de Europese Commissie, het Aarhus en naar diverse ministeries. Daar is gehoor aan gegeven. De gemeente Winterswijk kan het moratorium aanhouden. Zie je de afbeelding? Tot slot, ik hoor hier regelmatig de zin ‘vaak bu-j te bange’. Ik weet dat de gemeente Winterswijk dat niet is. Maar ik vraag de raad om er goed bij stil te staan dat windturbines niet horen en passen in ons nationaal landschap. Als er een moet staan is het voor ruim 20 jaar. Dat heeft grote gevolgen voor de inwoners, de natuur, maar ook voor ons, de werkgroepen Woold, Ratum en Kotten. 11
De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Pierik. Dan kijk ik naar de commissie. Zijn er nog vragen aan mevrouw Pierik? Dat is niet het geval. Dan dank ik u voor uw inspraak. Dan gaan we verder met de inspraak van mevrouw Mariën. Mevrouw Mariën. Mevrouw Mariën: Goedenavond, allemaal. Dat het moratorium op windmolens geëvalueerd zou worden, stond al een tijdje in de planning. Dat moment is nu en in essentie was de evaluatie als zuiver gemeentelijke kwestie bedoeld. Nu is de toon ineens veranderd. De provincie zet, naar mijn gevoel, de gemeente Winterswijk behoorlijk onder druk met als motivatie het halen van de RES-doelen. Daarbij enkele bedenkingen. Er zijn nog geen landelijke normen voor windturbines. Het lokaal beleid dat de provincie nu al wil hanteren, gaat pas in oktober van kracht. Het is nog niet vastgesteld in een omgevingsverordening, het is wettelijk nog niet geborgd. Formeel staat het open voor bezwaren. Waar de provincie de gemeente Winterswijk mee onder druk zet, namelijk het niet juridisch geborgd zijn van het moratorium, geldt net zo goed voor hun eigen plannen en richtlijnen. Waarom het ene vervangen door het andere, met dezelfde tekortkoming, maar wel met een groter risico? Bovendien zijn hun normen gebaseerd op verouderde situaties. De kans is groot dat ze zelf overruled zullen worden, door de nieuwe landelijke normen.
De provincie is geen baas over de RES, maar een partner. Samen met acht regiogemeenten en waterschap Rijn en IJssel zijn zij er eigenaar van. De gemeente Winterswijk zou logischerwijs gelijkwaardige inspraak moeten hebben in hoe ze de RES-doelen willen en kunnen vervullen. Die RES-doelen behalen is een hele opgave. Maar Winterswijk doet het niet slecht. Ze heeft vol ingezet op zon en levert daarmee een groot aandeel. Zoveel zelfs dat het zonnepark niet de volle productiviteit kan afvoeren, want het grote probleem is niet de energieproductie, maar de netcongestie. Dat er nu wind bij moet, wordt opgedrongen. Je kan je afvragen wat het volgende is. Heeft de provincie trouwens gezocht naar andere mogelijkheden om de RES-doelen te behalen? Want als er in bepaalde gemeenten een hogere windenergieproductie is, kunnen zij met onderling overleg deze overproductie eerst verdelen. Zo kan Winterswijk misschien ruilen met zon. Is hier overleg over geweest met de andere gemeenten? Ook zij hebben baat bij het windvrij blijven van Winterswijk om economische, toeristische en ecologische redenen. Wat is verstandig? Behoud het moratorium totdat het omgevingsplan Winterswijk klaar is. Dat omgevingsplan moet een juridisch goed onderbouwd alternatief bieden voor het moratorium. Op die manier ontstaat er geen hiaat waarin opportunisten hun kans grijpen.
We zien het gebeuren in Duitsland en dragen daar mede gevolgen van. Leer van de ervaring en maak niet dezelfde fout. Vermits de provincie zelf tegen Duitsland juridisch procedeert lijkt het mij evident dat ze dit standpunt kunnen steunen en bereid zijn te wachten op een goed gefundeerd omgevingsplan. Alleen al het woord moratorium heeft zijn nut bewezen. Het geeft een duidelijk en krachtig signaal. Ook in de lopende procedures tegen Duitsland. Laat dit bestaan tot er een goed alternatief is. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Mariën. Zijn er vragen vanuit de commissie? Dat is niet het geval. Dan dank ik u ook voor uw bijdrage. Gaan we over tot de volgende inspreker. Dat is ook meteen de laatste inspreker. Dat is mevrouw Van der Ree. Zij spreekt namens werkgroep Woold in over het agendapunt evaluatie moratorium wind op land. Mevrouw Van der Ree. Mevrouw Van der Ree: Goedenavond, allemaal. Mijn naam is Tanja van der Ree en ik ben lid van de werkgroep Woold, die strijdt tegen de windturbines van Külverheide van Stadt Rhede. Vanwege de beperkte spreektijd verwijs ik naar mijn schriftelijke zienswijze die een integraal onderdeel vormt van mijn inspraak conform het verdrag van Aarhus, dat effectieve publieke inspraak bij milieubesluiten vereist. Ik wil me richten op twee samenhangende punten.
De lessen uit de afgelopen 2,5 jaar rond Duitse windprojecten bij Winterswijk, met name Kulver Heide voor ons, en het belang van het gemeentelijk moratorium in dat licht. Het moratorium is destijds ingesteld om tijd en rust te creëren. Tijd omdat meerdere gebiedsprocessen nog lopen en de effecten daarvan nog niet volledig zijn te overzien. Dat is geen theoretisch punt, in de regionale aanvulling RES Achterhoek zijn er inmiddels 7 vanwege de 8 zoekgebieden rond Winterswijk afgevallen vanwege natuurdoelstellingen. Dat onderstreept hoe beperkt de ruimte voor grootschalige windenergie hier feitelijk is. Onze ervaringen laten zien dat windenergie in dit gebied structureel botst met kernwaarden, natuurbescherming, stilte, donkerte, recreatie, leefbaarheid en het kleinschalige landschap. Windturbines van industriële schaal hebben alleen al visueel een ingrijpende impact op vrijwel het hele buitengebied. Bij Kulver Heide kregen wij te maken met een Duits MER/UVP-rapport voor 3 windturbines van circa 250 meter hoog. In dat rapport wordt gesproken over 12
een verdrijvend effect op fauna. Wat ontbreekt is de erkenning dat dit effect ook mensen treft. In een gebied dat bewust is ingericht als stil en kleinschalig landschap verdwijnen rustzoekers, bewoners en toeristen. Het lokale kleinschalige toerisme is volledig afhankelijk van stilte, natuur en landschap. Verdwijnen die, dan verdwijnt ook het economische fundament eronder. Ook geluid wordt in rapporten vaak weg gemoduleerd als achtergrondgeluid. Terwijl hier ‘s nachts circa 25 dB(A) normaal is. Moderne turbines draaien steeds vaker en langer, waardoor juist die nachtelijke stilte onder druk komt te staan. Een kernkwaliteit van dit landschap, waar je ‘s nachts nog een uil kunt horen roepen. Wat evenmin te compenseren valt, is de landschappelijke impact. In het landschapsplan van Kulver Heide wordt erkend dat turbines tot 4 kilometer landinwaarts in Woold prominent zichtbaar blijven. En dat landschappelijke schade in feite niet te mitigeren is. Dit alles brengt mij terug bij het moratorium. Het is geen blokkade, maar een instrument van zorgvuldigheid. Gekoppeld aan waarden als natuur, landschap, stilte en leefkwaliteit. De gemeente bevindt zich nu midden in een grensoverschrijdende juridische procedure. Het opheffen van het moratorium ondergraaft het eigen standpunt en maakt het ook moeilijk uitlegbaar aan burgers, pers en aan ons buurland.
Onze oproep is daarom, handhaaf het moratorium. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van der Ree. Zijn er vragen vanuit de commissie aan mevrouw Van der Ree? Dat is niet het geval. Dan dank ik u voor uw bijdrage. Daarmee zijn we ook aan het einde gekomen van het agendapunt spreekrecht voor het publiek. 5. Vaststellen verslag vergadering algemene raadscommissie d.d. 15-01-2026 De voorzitter: Dan gaan we verder met agendapunt 5, het vaststellen van het verslag van de vergadering van de algemene raadscommissie van 15 januari 2026. Zijn er op- of aanmerkingen aan het verslag van 15 januari? Dat is niet het geval. Dan stellen we dat bij deze vast. 6. Afsprakenlijst algemene raadscommissie d.d. 15-01-2026 De voorzitter: Dan gaan we naar de afsprakenlijst algemene raadscommissie 15 januari 2026. Alle toezeggingen zijn afgehandeld. Als u de indruk hebt dat dat niet zo is, dan hoor ik dat graag. Dat is niet het geval. Dan is daarmee dat agendapunt ook afgehandeld. 7. Vaststelling RES 2.0 Achterhoek 8. Evaluatie moratorium wind op land De voorzitter: Dan gaan we verder met agendapunt 7, de vaststelling van de RES 2.0 Achterhoek en de evaluatie van het moratorium wind op land. Bij de vaststelling van de agenda is al aangegeven dat we de agendapunten RES 2.0 en evaluatie moratorium wind op land gezamenlijk behandelen. Ik leid beide agendapunten eerst even kort in.
In de zomer van 2021 hebben de raden van de Achterhoekse gemeenten, de provincie en het waterschap gezamenlijk ingestemd met de RES 1.0 Achterhoek. De RES-aanpak geeft invulling aan de afspraken uit het Klimaatakkoord en het Akkoord van Groenlo. In 2025 vond een herijking plaats die resulteert in de RES 2.0 Achterhoek. Hierin worden de regionale afspraken aangescherpt en de gehele opgave voor de Achterhoek gealloceerd. In de RES 2.0 is voor de gemeente Winterswijk een windaandeel van 92 gigawattuur opgenomen en is de Masterveldweg als focuslocatie aangewezen. Er wordt van de gemeente Winterswijk verwacht dat zij a. Een inspanning levert door het opheffen van het moratorium wind op land en b. Aanvragen windenergie voor de Masterveldweg in behandeling neemt en beoordeelt. De RES 2.0 Achterhoek zal, na vaststelling door de Achterhoekse gemeenten, waterschap Rijn en IJssel en provincie, worden aangeboden aan het nationaal programma RES. Het college stelt de raad voor om geen wensen en bedenkingen aan het college kenbaar te maken ten behoeve van de besluitvorming over de RES 2.0. Dan over het moratorium. Het moratorium wind op land is in 2017 met een addendum tot stand gekomen en heeft als belangrijkste argument het voorkomen van inbreuk op het landschap en onrust bij belanghebbenden. Op 20 juni 2024 stelde de gemeenteraad het plan van aanpak evaluatie moratorium wind op land vast.
Hierin zijn 27 vragen opgenomen die beantwoord worden in de evaluatie moratorium wind op land. In het plan van aanpak staat dat de gemeenteraad een besluit neemt over het handhaven of opheffen van het moratorium wind op land in het eerste kwartaal van 2026. Naar aanleiding daarvan stelt het college de 13
raad voor om 1. kennis te nemen van de evaluatie moratorium wind op land. 2. het moratorium wind op land op te heffen. 3. de mogelijkheden voor windenergie vast te leggen in de integrale omgevingsvisie Winterswijk. 4. vast te houden aan de uitnodigingsplanologie volgens de omgevingsvisie buitengebied. 5. aanvragen windenergie toe te voegen aan de lijst verklaringen van geen bedenkingen. Dat gaan we met elkaar bespreken. We gaan het gewoon net als altijd doen, eerst de eerste termijn van de commissie, eerste termijn van het college en dan de tweede termijn van de commissie en tweede termijn van het college. Dan beginnen we bij de eerste termijn van de fractie van Lijst 8. Wie mag ik daarvoor het woord geven? Mijnheer Gebbink. De heer Gebbink (Lijst 8): Ik had even de volgende opmerkingen en vragen daarover, over de RES 2.0 en het samenvoeg van het moratorium, dat we dat nu even in één keer bespreken. Want het is een alomvattend dossier. Ik geloof wel over de 400 pagina's die we hebben moeten lezen en nog een hoop verwijzingen naar voorgaande stukken. Maar onze vragen zijn concreet.
Uit het vaststellen van de RES 2.0 op 20 januari, kunt u ons uitleggen wat de 0,092 terrawattuur inhoudt voor de gemeente Winterswijk? Het zijnde in wind, hoeveel windmolens betekent dat nou concreet? U maakt deze afspraak, wat is dat concreet voor ons als Winterswijk en voor de inwoners? Wij missen hier even echt waar het om draait, burgerparticipatie. Hoe kunnen we eens kijken naar zaken, hoe kunnen we het oplossen? En zijn deze afspraken het probleem die TenneT vandaag naar buiten bracht? Doordat wij volop inzetten op groene energie en zware piekbelastingen op ons net zetten, dat TenneT op het moment in geheel Gelderland op honderd plekken druk aan het werk is om überhaupt die stroom kunnen op te vangen. Wellicht moeten we gewoon even pas op de plaats maken en wachten voordat we hier allerlei zaken gaan ontwikkelen, totdat het net zover is dat we überhaupt wat kunnen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Gebbink. Dan gaan we verder met de fractie van D66. Mevrouw Ten Dolle. Mevrouw Ten Dolle (D66): Dank u wel, voorzitter. De energietransitie vraagt om duidelijkheid en betrouwbaarheid van de overheid. Al is het maar voor het draagvlak. In regionaal verband hebben wij afgesproken gezamenlijk invulling te geven aan het RES-bod.
En de verdere toedeling van het niet ingevulde deel, zoals het in de stukken staat, het niet gealloceerde deel, rondom wind samen nieuwe afspraken over te maken. Juist daarom willen wij vandaag ook een procedureel punt maken. Op de agenda staan zowel de behandeling van de RES 2.0 als het voorstel rondom het moratorium, wat we nu gelijktijdig behandelen. Voor D66 is het logisch en bestuurlijk zorgvuldig om deze agendapunten voor de raadsvergadering om te wisselen. Waarom? Omdat de uitkomst van het moratorium direct gevolgen kan hebben voor de RES-besluitvorming. Wanneer het moratorium uiteindelijk niet blijft staan, of juist wel blijft staan moet ik zeggen, kan dat betekenen dat de RES aangepast wordt of juist we er meteen niet aan kunnen voldoen, wat ons meteen onbetrouwbaar maakt naar onze regionale partners. Als we eerst die RES vaststellen en daarna pas het moratorium behandelen, lopen we het risico dat we onszelf later moeten corrigeren en dat maakt ons onbetrouwbaar. Voorzitter, D66 wil duidelijk zijn, wij staan achter het vaststellen van de RES 2.0 en de gezamenlijke regionale opgave. Maar om zorgvuldig te kunnen besluiten en te voorkomen dat we later opnieuw moeten sleutelen aan hetzelfde besluit, stellen wij in ieder geval voor de raad voor om die agendapunten om te draaien en te beginnen met het moratorium.
Dat brengt mij bij de inhoudelijke behandeling rondom het moratorium. Ik heb net uitgebreid geluisterd naar de zorgen en ik kan ze me ontzettend goed voorstellen. Het eerlijke verhaal is, ik kan ze niet weghalen. Want voorzitter, voor D66 draait dit debat niet om de vraag of wij invloed willen houden of er wel of geen windmolens in Winterswijk komen, maar hoe we die invloed behouden. Als wij vandaag het moratorium laten staan, verliezen we onze eigen regie als gemeente. Het moratorium is juridisch beperkt houdbaar en als provincie of het Rijk regie neemt, staan wij als gemeente aan de zijlijn in plaats van aan het stuur. Niet instemmen betekent niet dat er geen windmolens komen. Sterker nog, het betekent dat we juist alle deuren openzetten voor initiatiefnemers op locaties waar wij als raad geen grip meer op hebben. Dat is voor D66 niet wat we moeten willen. Wij kiezen voor betrouwbaarheid, verantwoordelijkheid en vooral voor eigen regie. Daarom zijn wij voor het opheffen van het moratorium, gecombineerd met het ontwikkelen van een duidelijk windbeleid. Niet om overal windmolens mogelijk te maken, maar juist om vast te leggen waar het eventueel wel kan en waar niet. Met beleid heb je keuzes, zonder beleid geef je de keuzes uit handen. Voorzitter, we hebben ook allemaal een verantwoordelijkheid in de 14