concept Programmabegroting 2023
Tekst van het document
66
3.3 Duurzaamheid en milieu Inleiding Wordt verder uitgewerkt in de opgave Duurzaamheid.
3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen Ambitie We willen dat Winterswijk een aantrekkelijke plaats is om te wonen, te werken en te recreëren. Het buitengebied is een belangrijke parel van Winterswijk en verdient een aanpak waarbij we de handen in een slaan. In de buurtschappen streven we naar behoud van leefbaarheid. In het centrum komen wonen en culturele functies samen waar ontmoeten, ontdekken en ontplooiing voorop staan. Nieuwe ontwikkelingen krijgen ruimte, met behoud van kwaliteit van de leefomgeving. Relevante documenten: • Woonvisie gemeente Winterswijk 2020 – 2025 • Volkshuisvestelijk Afwegingskader Woningbouw Winterswijk 2019 – 2025 • Beoordelingskader wonen met zorg 2020 t/m 2023 • Structuurvisie kom Winterswijk 2010-2020 • Groenstructuurplan Winterswijk • Omgevingsvisie buitengebied • Beleidsvisie landschap en biodiversiteit • Centrumvisie 2021 Doelstellingen We bereiden de organisatie voor op de nieuwe wetten in de fysieke leefomgeving Activiteiten Implementeren Omgevingswet Wethouder: Metaal De Omgevingswet treedt naar verwachting op 1 januari 2023 in werking. De Eerste Kamer moet daar in oktober 2022 nog wel een definitief besluit over nemen. Tot de inwerkingtreding moet er nog heel veel gebeuren. Er is tijd nodig om het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) opgeleverd, ingeregeld en stabiel te krijgen.
Dat geldt zowel voor het landelijke deel van de Landelijke Voorziening, maar ook voor softwareleveranciers die hun software moeten aanpassen. We bereiden de organisatie voor om te kunnen werken volgens de wet, zowel op juridisch en technisch gebied als op het gebied van dienstverlening, houding en gedrag. We bieden burgers ondersteuning in het proces van participatie door een duidelijke handreiking te doen. Met partners maken we afspraken over de samenwerking. Samen met private partijen draaien we een pilot, om het beleid en de werkprocessen voor de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving aan te passen. Dit proces zal zeker doorlopen in 2023, zeker als de invoeringsdatum opnieuw verschoven mocht worden.
67
Kwaliteit (toelichting) In 2022 en/of 2023 moeten diverse besluiten genomen worden. Ook andere processen, zoals het opstellen van de 'Omgevingsvisie bebouwde kom Winterswijk', opstellen omgevingsplan, aanpassingen VTH-software lopen door na de inwerkingtreding van de Omgevingswet. De organisatie moet na inwerkingtreding veel ervaring opdoen met het werken met de Omgevingswet. Dat geldt overigens ook voor burgers, bedrijven en instellingen.
Tijd (toelichting) De Omgevingswet treedt naar verwachting op 1 januari 2023 in werking. Mogelijk wordt deze datum eind 2022 verschoven. Geld (toelichting) Voor de invoering van de Omgevingswet heeft de gemeenteraad in 2018 een bestemmingsreserve beschikbaar gesteld. In 2022 wordt voorgesteld dit budget incidenteel op te hogen, vanwege de mogelijkheid dat de invoeringsdatum opnieuw wordt verschoven. Ook als de Omgevingswet per 1 januari 2023 inwerking treedt, zullen in 2023 diverse kosten gemaakt worden die te maken hebben met de invoering van de wet. Implementeren Wet Kwaliteit Bouw Wethouder: Visser Onderdeel van de Omgevingswet is de Wet kwaliteit bouw (Wkb). De Wkb treedt in werking gelijk met de Omgevingswet. De Wkb regelt dat private kwaliteitsborgers voortaan bouwtechnische regels toetsen en controleren. Dit wijzigt het proces van de bouwvergunning toets. Kwaliteit (toelichting) We hebben een impact-analyse rondom de Wkb opgesteld. Hieruit kwamen de volgende conclusies naar voren: 1. De rol van de huidige medewerkers bouw en woningtoezicht wijzigt (werkproces bouwvergunning); 2. We kunnen geen leges op de huidige manier voor bouw meer innen (Legesverordening); 3. Gevolgen personele capaciteit zijn in beeld gebracht en hier is reeds op geanticipeerd; 4. Aandacht voor informatievoorziening (VTH-workflowsysteem) en herijken van interne (gekoppelde) processen; 5.
(VTH) Beleid rondom bouwproces actualiseren/opstellen. De conclusies zijn concreet vertaald in een uitvoeringsagenda opdat we vóór de inwerkingtredingdatum klaar zijn voor de Wkb. Na de inwerkingtreding of latere inwerkingtreding van de Wkb/Omgevingswet in 2023 zijn aanpassingen en door-ontwikkeling nodig op dit gebied.
68
Tijd (toelichting) Net als bij de Omgevingswet geldt dat de geplande invoeringsdatum 1-1-2023 is. In oktober 2022 wordt definitief bekend of dit invoeringsdatum wordt. Ook na de invoeringsdatum zijn er acties en doorontwikkeling in verband met de Wkb nodig. Geld (toelichting) Als gevolg van de Wkb en het gewijzigde bouwproces mogen gemeenten geen bouwleges meer heffen voor een categorie bouwwerken. Wat we voor deze bouwwerken nog wel kunnen heffen, zijn de leges voor een ruimtelijke toets (nu bestemmingsplantoets, stedenbouwkundige toets en welstandsbeoordeling). We maken een analyse voor de leges onder de Omgevingswet en leggen een keuze voor welke wijze van leges heffen het best bij Winterswijk past. In de begroting is voorlopig rekening gehouden met het heffen van leges voor het blijven uitvoeren van de ruimtelijke toets, waarbij als percentage 1% van de bouw of projectkosten is aangehouden. Een nieuwe legesverordening is momenteel in voorbereiding. Deze wordt aan de gemeenteraad voorgelegd.
Doelstellingen We maken plannen en voeren deze uit voor specifieke vraagstukken zoals de aanpak van de gebieden Molenveld, WOOOW en Steengroeve Activiteiten Uitvoeren en afronden project Molenveld inclusief afdekken kleiput Wethouder: Wassink In 2023 gaan we verder met de uitvoering van de gebiedsvisie Molenveld en het afdekken van de kleiput, als gevolg van het stopzetten van de 'verondieping'. Kwaliteit (toelichting) Molenveld: In 2023 geven we verder uitvoering aan de gebiedsvisie Molenveld voor zover het beschikbare budget dit toelaat. Samen met betrokkenen maken we een prioritering in welke deelprojecten dit zijn. Kleiput: In 2023 geven we uitvoering aan het collegebesluit van 2022 over het afdekken van de kleiput. Tijd (toelichting) Molenveld: Welke deelprojecten worden gerealiseerd zijn nog onbekend, dit wordt samen met betrokkenen besproken. Hierdoor kan er nog geen tijdsplanning voor de uitvoering worden gegeven. Kleiput: In het laatste kwartaal van 2022 neemt het college een besluit over de afdekking van de kleiput. In verband met de flora en fauna mogen er zeer waarschijnlijk maar in een beperkt tijdvak werkzaamheden plaatsvinden in en rondom de kleiput. Dit kan nogal een impact hebben op de totale duur van de nog uit te voeren werkzaamheden in 2023 en verder. 69
Geld (toelichting) Molenveld: Het krediet van 2022 voor de gebiedsvisie Molenveld wordt in 2022 en 2023 ingezet voor de uitvoering van een deel van de gebiedsvisie Molenveld. Kleiput: Het budget van 2022 van €470.000 wordt in 2022 en 2023 ingezet voor afdekking van de kleiput. Uitwerken planvorming project WoooW Wethouder: Metaal WoooW. Dat staat voor Winterswijk ontmoet, ontdekt en ontplooit. Het WoooW projectgebied ligt aan één van de aanloopstraten (Weurden) in het centrum van Winterswijk, waar winkelleegstand en verpaupering dreigde. Daarom heeft de gemeente de afgelopen jaren een aantal woon- winkelpanden aangekocht om het gebied op te knappen en nieuwe impulsen te geven. Eén van die impulsen is een nieuw cultuurgebouw waarin het centrum voor cultuureducatie Boogie Woogie, de Bibliotheek Oost-Achterhoek en de Winterswijkse Uitdaging WUh gaan samenwerken. Tijdens meerdaagse charrettes in de zomer van 2021 konden Winterswijkers meepraten over WoooW. Hieruit kwam duidelijk naar voren dat er veel draagvlak is voor dit plan dat gaat over wonen, werken aan huis, winkelen, cultuur maken en genieten op een historische plek met een jonge vibe. Ook ondernemers in de buurt zijn bereid mee te doen aan de planontwikkeling. WoooW is een ambitieus plan, want de bouwstart is gepland in 2024.
In 2022 wordt de uitwerking van het plan afgerond, zodat de gemeenteraad in februari 2023 een beslissing kan nemen over het project. Kwaliteit (toelichting) In 2022 werken we aan het opleveren van twee scenario's binnen de gestelde kaders van de raad waarin we onder andere ingaan op: • het finetunen van het stedenbouwkundige plan; • de optimalisatie van het woningbouwprogramma; • de grootte van het cultuurgebouw; • de bouwkosten en de jaarlijkse exploitatie- en beheerkosten van het cultuurgebouw; • de grondexploitatie van de gebiedsontwikkeling.
Tijd (toelichting) De scenario's worden in februari 2023 aan de gemeenteraad aangeboden voor het nemen van een besluit. Afhankelijk van het besluit worden de volgende fases van het project uitgewerkt, zoals het opstellen van een bestemmings-/omgevingsplan en het bepalen van de vastgoedstrategie voor het uitgeven van de bouwgronden. Geld (toelichting) In de meerjarenbegroting 2022-2025 is een voorlopige raming opgenomen van € 6,5 miljoen voor de bouw van het cultuurgebouw. 70
Daarnaast is in 2023 een voorlopige raming opgenomen voor het verwachte tekort van € 1,4 miljoen op de grondexploitatie. Er is een voorbereidingskrediet van € 290.000 beschikbaar voor het project. Gebiedsontwikkeling Steengroeve Wethouder: Wassink In 2022 is het bestemmingsplan van het Steengroeve Museum gereed. Als gemeente brengen wij de bestemmingsplanwijziging voor het bezoekerscentrum in procedure zodra de initiatiefnemers de financiering rond hebben. Hiervoor zijn tot eind 2024 beschikbare gemeentelijke middelen gereserveerd. Kwaliteit (toelichting) Het ontwerpbestemmingsplan voor het museum (Terra Temporalis) is gereed en brengen we in procedure zodra de initiatiefnemers de financiering rond hebben. Daarna vindt de verdere voorbereiding van de realisatie plaats door de initiatiefnemer. De initiatiefnemer kan starten met bouwen zodra de omgevingsvergunning rond is. De verwachting is dat de bouw op zijn vroegst start in 2024. Tijd (toelichting) Als gemeente brengen wij de bestemmingsplanwijziging voor het museum in procedure zodra de initiatiefnemers de financiering rond hebben. Omdat dit nog onbekend is kan er nog geen concrete planning worden gegeven. Geld (toelichting) Voor 2023 hebben we € 10.000 opgenomen in de begroting voor voorbereidingskosten. Er is ook € 472.320 opgenomen voor een wegverlegging.
In 2022 staat 1 miljoen euro gereserveerd als bijdrage voor de ontwikkeling van Terra Temporalis. Dit wordt uitgekeerd nadat de procedure is doorlopen. Kwaliteitsimpuls van de Markt Na het opstellen van de centrumvisie is het nu tijd om aan de slag te gaan. Het eerste project uit de uitvoeringsagenda is de herontwikkeling van de Markt: de centrale plek waar veel functies en mensen bij elkaar komen, met de kerktoren als karakteristiek baken. Op het gebied van klimaat, toegankelijkheid en beleving liggen er grote kansen om ons centrale plein in het centrum een goede upgrade te geven. Tijdens de centrumvisie is al veel input van betrokken partijen opgehaald: “We zien de markt als het centrale druktepunt van ons stervormige centrum. De centrale ontmoetingsplek waar de verschillende winkelstraten naartoe leiden, met de kerktoren als karakteristiek baken. Het biedt een krachtige mix van verschillende functies, zoals de warenmarkt, gevarieerde horeca, winkels, kerk en evenementen.” Ook worden er in de centrumvisie verbeterpunten en knelpunten meegegeven, waar aandacht voor moet zijn bij de herontwikkeling van de Markt. Dit vraagt om keuzes en kaders voor het vervolg. Na het vaststellen van de kaders voor de Markt gaan we aan de slag met het uitwerken van het schetsontwerp voor de herinrichting van de Markt. Dit doen we graag samen in een brede participatievorm.
71
Kwaliteit (toelichting) In participatievorm maken we een schetsontwerp voor de Markt. Nadat eerst kaders worden bepaald, wordt het schetsontwerp vastgesteld. Daarna begint de uitvoeringsfase. Tijd (toelichting) In januari 2023 is er een Politiek forum. De raad stelt vervolgens de kaders voor het ontwerp vast in februari 2023. We streven daarna naar vaststelling van het schetsontwerp en het uitvoeringsbudget in juni 2023. De data zijn mede afhankelijk van het participatieproces. In de tweede helft van 2023 werken we het schets ontwerp uit naar een definitief en technisch ontwerp met Programma van Eisen. Er is een aanbesteding van het bouwteam waarmee we in 2024 de schop in de grond zetten voor de uitvoering. Geld (toelichting) Op dit moment hebben we de kosten voor de herinrichting van de markt niet in beeld. In 2022 is er in de begroting € 450.000 opgenomen voor de herinrichting. Onderdeel van het schetsontwerp en programma van eisen is een gedetailleerde kostenraming van de te verwachten uitvoeringskosten. Het schetsontwerp met bijbehorend programma van eisen wordt in 2023 voorgelegd aan college en raad. Dan wordt ook duidelijk of en hoeveel er bijgeraamd moet worden. De voorbereidingskosten worden bekostigd uit de opgave Centrum. Revitalisering Dennenoord Wethouder: Visser Er is in het verleden veel tijd geïnvesteerd in het minnelijke verwerving van gronden.
Idee daarmee was het gehele bedrijventerrein te beëindigen. Het is echter niet gelukt alle bedrijven te verplaatsen. Dit traject heeft wel veel tijd gekost en de uitkomst van de onderhandelingen was van invloed op de gehele invulling en uitvoering. Daardoor is ook de uitvoeringsplanning opgeschoven. Er is nu een procesplanning opgesteld waarbij gestreefd wordt alle werkzaamheden eind 2023 uitgevoerd te hebben. Kwaliteit (toelichting) De uitvoering zal plaatsvinden conform de kaders van het Provinciale subsidiebesluit. Er is voor € 729.000 subsidie verleend. De uitvoering moet 31 december 2023 gereed zijn. Tijd (toelichting) In 2022 maakt het college een keuze over aanpak en uitvoering. Planning is om eind 2023 alle werkzaamheden uitgevoerd te hebben. Geld (toelichting) In de uitvoering moeten de keuzes zodanig gemaakt worden dat de werkzaamheden binnen het budget uitgevoerd kunnen worden.
72
Realiseren van een dienstencentrum in Gaxel, samen met Stadt Vreden Wethouder: Visser Om het grensoverschrijdend werken en ondernemen tussen Nederland en Duitsland te bevorderen, wordt er op de grens een dienstencentrum gerealiseerd. De gemeenten Winterswijk en Vreden zijn gezamenlijk de initiatiefnemers voor deze planontwikkeling. De geselecteerde ontwikkelaar werkt het plan voor het dienstencentrum op dit moment uit, onder de toetsende en begeleidende rol van de gemeenten. Essentieel aspect in de uitwerking is een haalbare exploitatie. Als de omgevingsvergunning aan beide zijden van de grens wordt verleend, vindt de grondverkoop aan de ontwikkelaar plaats. Via de grondverkoop worden de gemeentelijke kosten verhaald. De huidige tijd maakt een haalbare exploitatie lastig. De ontwikkelaar blijft wel positief over het project. Tijd heeft naar verwachting een positief effect op de ontwikkeling. Daarom is afgesproken de planning op te schuiven en de ontwikkelingen in prijs en uitvoeringsaanbod in 2023 af te wachten. Kwaliteit (toelichting) De geselecteerde ontwikkelaar is bezig met de uitwerking van de plannen. Er is een haalbare exploitatie nodig om de gewenste kwaliteit en de verwachte doelen te bereiken. Tijd (toelichting) Het huidige financiële klimaat en het gebrek aan mankracht zorgen voor problemen in het uitwerken van een haalbare exploitatie.
Uitwerking van de plannen duurt langer en wordt in het derde/vierde kwartaal van 2023 verwacht. Als de plannen zijn uitgewerkt zullen deze door beide gemeenten getoetst worden. Bij een positief resultaat zal verkoop en vergunningverlening volgen. Start bouw wordt in 2023 niet verwacht. Geld (toelichting) Als de ontwikkeling doorgang vindt dan brengt de grondverkoop voldoende op om de kosten te dekken. Als de ontwikkelaar geen sluitende exploitatie kan vinden dan zal gekeken moeten worden of het project op een andere wijze doorgang kan vinden. Mocht dit niet haalbaar zijn dan zullen de kosten voor de aanschaf van de percelen en de gemaakt adviseringskosten ten laste van de algemene middelen vallen. Uitwerken planvorming Ribeslocatie Wethouder: Visser Gemeente Winterswijk is eigenaar van een perceel aan de Ribeslaan, de locatie waar een basisschool was gesitueerd. In 2015 is deze basisschool gefuseerd en heeft gemeente Winterswijk de grond terug in eigendom gekregen. Tot op heden is geen andere invulling voor de Ribeslocatie gerealiseerd. In 2023 wordt verder gewerkt aan de herontwikkeling van de Ribeslocatie. Een plan voor woningbouw wordt voorbereid.
73
Kwaliteit (toelichting) Een plan voor woningbouw wordt voorbereid. Onderdeel daarvan is een participatietraject opstarten met omwonenden en belanghebbenden met als doel hen te betrekken bij de herontwikkeling. Tijd (toelichting) Er is nog geen tijdsplanning. Er zijn nog te veel zaken die eerst helder moeten worden zoals bijvoorbeeld de participatie en het voorstel tot herontwikkeling. Geld (toelichting) Op dit moment kan geen inschatting worden gemaakt van de kosten dan wel de opbrengsten. Uitwerken planvorming woningbouw Narcisstraat Wethouder: Visser Dit gebied als geheel vraagt om een kwaliteitsimpuls. Een initiatiefnemer heeft een principeverzoek ingediend voor woningbouw in een deel van het gebied (locatie Meerdink). Het college heeft niet-negatief geoordeeld over de voorgestelde planontwikkeling. De gemeente heeft een grondpositie in het gebied bij de Misterweg/Hyacinthstraat. We verkennen of we vanuit het initiatief tot een ontwikkeling in het hele gebied kunnen komen. Kwaliteit (toelichting) In 2023 geven we verder uitvoering aan de planontwikkelingen van dit gebied. Kwaliteit van de leefomgeving en ons woningbouwprogramma zijn uitgangspunten. Tijd (toelichting) Er is nog geen tijdsplanning omdat het initiatief van locatie Meerdink eerst verder moet worden uitgewerkt.
Geld (toelichting) Een deel van de ontwikkeling komt tot stand door verkoop van grond die de gemeente nu in eigendom heeft. De onderhandelingen over de grondoverdracht lopen nog. Daarom nemen we nog geen geschatte opbrengst op. Uitwerken planvorming herontwikkeling vrijkomende schoollocaties (n.a.v. Integraal Huisvestingsplan) Wethouder: Wassink De uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan scholen (zie ander beleidsveld) is volop gaande. Parallel hieraan starten we de zoektocht naar een nieuwe invulling voor de schoollocaties welke door het onderwijsveld (mogelijk) worden verlaten. Kwaliteit (toelichting) We geven de voorkeur qua prioritering aan die locaties waarbij de impact op de leefomgeving het grootst is. Dit is in ieder geval voor de locaties in de buurtschappen van toepassing. Leefbaarheid en kwaliteit vormen de uitgangspunten bij de zoektocht als het gaat om nieuwe invullingen, evenals het betrekken van de stakeholders.
74
Tijd (toelichting) Het project "Nieuwe scholen, nieuwe kansen" zal parallel worden opgestart zodra uitvoering wordt gegeven aan fase 1 van het IHP (Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Gemeente Winterswijk 2021-2037). Geld (toelichting) Zodra duidelijk is hoe uitvoering wordt gegeven aan de invulling voor de schoollocaties dient nader bepaald te worden hoe het project gefinancierd wordt. Omgevingsvisie bebouwde kom Winterswijk Wethouder: Metaal De Omgevingswet schrijft dat iedere gemeente eind 2024 een omgevingsvisie moet hebben vastgesteld. De gemeente Winterswijk heeft voor het buitengebied een omgevingsvisie vastgesteld in 2019. In 2022 zijn we gestart met het maken van een omgevingsvisie voor de bebouwde kom van Winterswijk. De omgevingsvisie gaat over het dagelijks leven. Hoe we werken, wonen, studeren en recreëren. Bij het opstellen van de omgevingsvisie bebouwde kom houden we rekening met actuele visies zoals bijvoorbeeld de centrumvisie, groenvisie en woonvisie. Kwaliteit (toelichting) De omgevingsvisie voor de bebouwde kom draagt bij aan een gezonde leefomgeving voor de toekomst van Winterswijk. Tijd (toelichting) Het proces van de omgevingsvisie voor de bebouwde kom loopt tot uiterlijk eind 2024. Het proces is opgedeeld in 3 stappen. Opstellen van de agenda voor de omgevingsvisie, ontwerp omgevingsvisie en vaststelling.
Het participatietraject wordt geïntegreerd met de Toekomstvisie Winterswijk (zie beleidsveld 4.1). Geld (toelichting) Voor de omgevingsvisie bebouwde kom is komend jaar naar verwachting voldoende budget beschikbaar. In 2022 was er € 154.500. Hiervan is reeds een deel besteed aan een bureau dat we ingehuurd hebben om ons te helpen met de visie. Jaarlijks is er ook een klein structureel bedrag van € 2.500 beschikbaar voor visies en daarnaast een budget voor omgevingsplannen van € 93.900. Planvorming gebiedsontwikkeling omgeving Gaudium Wethouder: Visser Gemeente Winterswijk is eigenaar van het pand van Gaudium. Daarnaast is het aangrenzende pand de Hazewind opgekocht door een ontwikkelaar. Door de huidige ontwikkelingen vraagt deze omgeving om een visie. Kwaliteit (toelichting) Eind 2022 wordt bepaald wat de gemeentelijke rol gaat worden in het kader van de planvorming over de gebiedsontwikkeling van omgeving Gaudium. In 2023 is het streven om een gebiedsvisie vast te stellen.
75
Tijd (toelichting) Het streven is om in 2023 een gebiedsvisie te hebben vastgesteld. Een precieze planning is nog onbekend omdat eerst de gemeentelijke rol helder moet zijn. Geld (toelichting) In de begroting 2023 is geen voorbereidingsbudget opgenomen. Doelstellingen We realiseren een toekomstperspectief in het buitengebied Activiteiten Uitvoeren programma Vitaal platteland door middel van een gebiedsgerichte aanpak Wethouder: Wassink Het buitengebied van Winterswijk heeft te maken met uitersten: extreme droogte, stikstofnormen voor vier Natura 2000-gebieden, ruimtevraag vanuit de energietransitie, kwetsbaar cultuurlandschap en bekenstelsel en een sterke terugloop van het aantal boeren. Deze situatie is een bedreiging voor het waardevolle agrarische cultuurlandschap en de leefbaarheid. Samen met de stichting WCL en OWIN is in 2020 het programma Vitaal Platteland opgesteld. Dit programma is gericht op het behoud van de waardevolle natuur en cultuur, en het realiseren van een economisch, sociaal en ecologisch toekomstperspectief voor iedereen die in het buitengebied woont, werkt en recreëert. De provincie Gelderland heeft het lokale programma in 2021 omarmd. De provincie is samen met mensen uit het gebied (WCL), het Waterschap Rijn en IJssel en de gemeente Winterswijk een proces gestart om te komen tot een Gebiedsaanpak vitaal platteland Winterswijk.
Kwaliteit (toelichting) De Gebiedsaanpak vitaal platteland Winterswijk is geslaagd als we met een (integraal) gebiedsplan en passende maatregelen, de sectorale overheidsdoelen voor het gebied realiseren. En tegelijkertijd het gebied een economisch, sociaal en ecologisch perspectief bieden die we meerjarig, op natuurlijke momenten, uitvoeren. Tijd (toelichting) Eind 2022 is er een getekende intentieovereenkomst met betrokken partijen. Uiterlijk eind 2024 is er een gezamenlijk toekomstperspectief, een uitvoeringsplan en de benodigde juridische, financiële en organisatorische middelen. 'Geen spijtmaatregelen' voeren we direct uit. Geld (toelichting) Het totale budget ligt tussen de 1 en 1,4 miljoen voor twee jaar. De provincie betaalt het overgrootste deel. De totale gemeentelijke bijdrage is € 150.000, over twee jaar. Dit is inclusief een budget van € 100.000 voor gemeentelijke inhuur. Dit bedrag is opgenomen in de begroting.
76
Uitvoeren project LEADER Wethouder: Wassink LEADER is een Europees fonds voor plattelandsontwikkeling dat valt onder het Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (GLB). Europa financiert 50%, nationale overheid 50% (lees gemeenten). In de periode 2016 -2022 was de Achterhoek door de provincie Gelderland aangewezen als LEADER gebied. Er zijn bijna 70 projecten in de Achterhoek gerealiseerd; totale financiering € 5,6 miljoen. De Regio Achterhoek heeft het initiatief genomen om voor de Achterhoek weer de LEADER status te krijgen. Dat is voor de periode 2023-2027. Provincie Gelderland moet hierin nog een keuze maken. Kwaliteit (toelichting) Wij zijn voornemens om wederom deel te nemen aan LEADER. Tijd (toelichting) Het traject loopt gedurende 5 jaar van 2023 tot en met 2027. Geld (toelichting) Regio Achterhoek heeft de gemeenten gevraagd om voor de hele nieuwe LEADER periode € 483.500 te reserveren. Per jaar is dat € 96.700. Opmerking: 1. Meerdere Achterhoekse gemeenten hebben inmiddels al toegezegd; 2. Mogelijk wordt het bedrag minder, dit bedrag is gebaseerd op het budget van de huidige periode. Uitvoeren project toekomstbestendige erven Wethouder: Wassink In 2021 is gestart met de uitvoering van het project Toekomstgerichte Erven Achterhoek. De uitvoering loopt door tot half 2023. Dit project ondersteunt erfeigenaren bij het realiseren van een toekomstgericht erf.
Erfeigenaren worden uitgenodigd voor een gesprek met een onafhankelijke erfadviseur. Deze gesprekken zijn voor erfeigenaren gratis. Voor eventuele vervolggesprekken zijn er (750) vouchers beschikbaar. De uitvoering van dit programma ligt bij het Regionaal programmabureau Werken aan toekomstgerichte erven Achterhoek (WATEA). Dit programmabureau wordt deels gefinancierd uit de Regio Deal. De bijdrage van de gemeente is € 200.000 over drie jaar. Dit bedrag is al in 2020 gereserveerd. Kwaliteit (toelichting) Het project is geslaagd wanneer alle erfeigenaren zijn uitgenodigd voor een gesprek met een onafhankelijke erfadviseur, erfeigenaren tevreden zijn over de dienstverlening en de gesprekken leiden tot maatregelen die bijdragen aan het toekomstbestendige erven. Tijd (toelichting) Het project is gestart in 2021 en zou eind 2022 stoppen. Door Corona heeft het project een tijd stil gelegen. De verwachting is dat we tot juli 2023 voldoende tijd hebben om onze doelstelling te halen.
77
Geld (toelichting) De gemeentelijk bijdrage is € 200.000 over drie jaar. Dit bedrag is in 2020 gereserveerd. Het bedrag betalen we lopende het project in delen (jaarlijks) uit aan het projectbureau. Uitvoeren beleidsvisie Landschap en biodiversiteit Wethouder: Wassink We geven uitvoering aan de Beleidsvisie Landschap en Biodiversiteit. We richten ons onder meer op de basis kwaliteit, gebiedsgerichte aanpak erfsoorten, regeling landschap en biodiversiteit particulieren, opleveren biodiversiteitskaart, natuur- en milieueducatie scholen, communicatie en cursussen. Kwaliteit (toelichting) We geven projectmatig uitvoering aan de beleidsvisie met als algemene uitgangspunten: • Natuurinclusief handelen; • Samen doen; • Cultuurhistorisch landschap; • Biodiversiteit in de kom. Tijd (toelichting) De volgende momenten zijn van belang: • Uitwerking geven aan basiskwaliteit natuur en landschap: eerste kwartaal 2023; • Uitwerking geven aan gebiedsgerichte aanpak erfsoorten: derde kwartaal 2023; • Opstellen van een natuurwaardenkaart (biodiversiteitskaart) gereed: tweede / derde kwartaal 2023; • Cursus ‘Ken jij jouw Nationaal Landschap’ voor burgers: tweede / derde kwartaal 2023; • Soortmanagementplan voor erfsoorten, generieke ontheffing Wet natuurbescherming voor erfsoorten: derde kwartaal 2023. De overige activiteiten zijn doorlopend.
Geld (toelichting) Om het programma voor de jaren 2021-2023 uit te voeren, is budget opgenomen in de begroting. Voor 2023 is dit € 87.500.
78
Doelstellingen We realiseren voldoende woningaanbod waar voor verschillende doelgroepen behoefte aan is Activiteiten Uitvoeren woonvisie Wethouder: Visser In Winterswijk zijn er verschillende initiatiefnemers die een gezamenlijke woonvorm willen (laten) realiseren. Het is voor hen moeilijk om van idee tot realisatie over te gaan. Wij ondersteunen deze initiatiefnemers om de kans van slagen voor gezamenlijke woonvormen te vergroten. Vanwege landelijke en provinciale subsidiemogelijkheden is er geen budget nodig. We organiseren woonavonden samen met inwoners en partijen die actief zijn op het gebied van wonen. Dit doen we bijvoorbeeld met jongeren over het op jezelf gaan wonen of met makelaars die een goed beeld hebben van de vraag op de woningmarkt. Het is belangrijk dat we voldoende passende huisvesting hebben voor arbeidsmigranten. Arbeidsmigranten zijn belangrijk voor het winterswijkse bedrijfsleven en de lokale economie. Met bedrijven gaan we in gesprek over de huisvestingsbehoefte van arbeidsmigranten om dit maximaal te faciliteren. Kwaliteit (toelichting) Initiatiefnemers vinden geschikte locaties op basis van hun woonwensen en zetten stappen om tot realisatie te komen zoals groepsvorming en ontwerpen. Door de woonavonden worden woonwensen van groepen in Winterswijk nog meer duidelijk. Lokale huisvestingsbehoefte arbeidsmigranten wordt concreet.
Tijd (toelichting) Het ondersteunen van initiatiefnemers van gezamenlijke woonvormen is een doorlopende activiteit. Geschikte momenten voor de woonavond worden nader bepaald in overleg met andere partijen. Het gesprek met Winterswijkse bedrijven over de huisvesting van arbeidsmigranten vindt plaats in het tweede kwartaal. Geld (toelichting) De activiteiten worden uitgevoerd binnen het huidige budget van € 10.000 voor de uitvoering van de woonvisie.
79
Maken van afspraken met De Woonplaats opdat de bestaande sociale huurvoorraad kwalitatief goed blijft, inclusief duurzaamheid Wethouder: Visser In de raamovereenkomst en de prestatieafspraken staat nu al dat partijen zich inzetten om bewustwording bij huurders, van hun woongedrag en gevolgen van energiegebruik, te bevorderen. Daarbij faciliteert en ondersteunt de gemeente de huurdersvereniging en De Woonplaats waar mogelijk bij duurzaamheidsprojecten en -activiteiten die bijdragen aan de (gemeentelijke/regionale) duurzaamheidsdoelstellingen. De Woonplaats en de gemeente Winterswijk gaan in gesprek om concrete vervolgafspraken te maken op het gebied van duurzaamheid en levensloopbestendigheid. We streven naar een maximale inzet mede in het kader van armoedebestrijding. Kwaliteit (toelichting) De gemaakte afspraken worden verwerkt in de prestatieafspraken 2023, waarbij een concrete doelstelling met aantallen wordt benoemd. Tijd (toelichting) De gemeenteraad krijgt de prestatieafspraken 2023 ter informatie aangeboden in december 2022. In het voorjaar van 2023 wordt de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld om uitgangspunten mee te geven aan het college voor het maken van de afspraken van 2024. Geld (toelichting) De ambtelijke inzet zit binnen de reguliere middelen.
Onderzoeken mogelijkheden (terug)koop- en erfpachtconstructies Wethouder: Visser We willen meer betaalbare koopwoningen voor groepen die moeilijk een woning kunnen kopen. Bijvoorbeeld voor jongeren is het niet eenvoudig om een betaalbare koopwoning te vinden door de gestegen woningprijzen. We onderzoeken de mogelijkheden van koop- en erfpachtconstructies in onze gemeente om het aanbod betaalbare koopwoningen te vergroten. Kwaliteit (toelichting) We doen onderzoek naar ervaringen bij andere gemeenten in Nederland die (terug)koop- en erfpachtconstructies inzetten. De financiële consequenties worden in het onderzoek meegenomen. Tijd (toelichting) Het onderzoek wordt in het tweede kwartaal afgerond. Geld (toelichting) Het onderzoek wordt uitgevoerd binnen de huidige ambtelijke capaciteit.
80
Opstellen regionale woonagenda Wethouder: Visser In samenwerking met de ambassadeurs van 8RHK stellen we een regionale woonagenda op. In de regionale woonagenda Achterhoek beschrijven we hoe de Achterhoek aan de slag gaat voor goed wonen in onze regio. Kwaliteit (toelichting) Ook in de Achterhoek is de situatie op de woningmarkt flink veranderd. De woningvraag is toegenomen in zowel de huur als koop en woningprijzen zijn flink gestegen. Dit vraagt om de woningvoorraad te vergroten, productie te versnellen en te investeren in de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad. Vanwege de stijgende energielasten is het verbeteren van de woningvoorraad van groot belang. Wat we gaan doen is opgenomen in de regionale woonagenda. Hierbij wordt aansluiting gezocht bij de zes programma's van de Nationale Woon- en Bouwagenda en bevat de afspraken die de regio met de provincie maakt. Tijd (toelichting) De gemeenteraden van de Achterhoekse gemeenten ontvangen de regionale woonagenda in het eerste kwartaal ter besluitvorming. Geld (toelichting) De afronding en vaststelling van de regionale woonagenda vraagt geen middelen.
Doelstellingen We zorgen voor duidelijkheid over eigendomssituaties van snippergroen Activiteiten Snippergroen/illegaal grondgebruik: afhandelen pilot en vervolgplan uitvoeren Wethouder: Wassink In 2016 heeft bureau Eiffel het grondgebruik binnen de gemeente Winterswijk geïnventariseerd. Hieruit is gebleken dat op 595 locaties sprake is van ingebruikname van gemeentegrond. Door particulieren en (agrarische) bedrijven. Soms zijn hier afspraken over gemaakt, in andere gevallen is nog niets geregeld. In 2019 is hiervoor een projectmatige aanpak ontwikkeld en is gestart met pilot project Grondgebruik in de wijken Bargerbosch en Hoge Wieber Noord. Na ontstane onvrede over het verloop van pilot project Grondgebruik is op 16 december 2020 een motie met raadsbrede steun aangekondigd. Na een toezegging van het toenmalige college van B&W om de pilot tijdelijk stop te zetten en te evalueren, is op 28 januari 2021 de motie ingetrokken. Vervolgens heeft adviesbureau Metafoor Vastgoed en Software B.V. de evaluatie uitgevoerd en op 6 december 2021 opgeleverd. Hierin zijn drie vervolgscenario’s voorgesteld. In een richtinggevend politiek forum is de raad op 14 april gevraagd welk scenario de voorkeur heeft. Kwaliteit (toelichting) In het vierde kwartaal van 2022 wordt de raad een voorstel gedaan voor aangepast beleid en een vervolgplan.
Daarbij wordt zo goed als mogelijk aansluiting gezocht bij de standpunten als verwoord in de ingetrokken motie en het politiek forum. 81
Tijd (toelichting) Afhankelijk van de raadsbehandeling in het vierde kwartaal van 2022, verschaffen wij duidelijkheid voor inwoners en ondernemers van de gemeente Winterswijk en in het bijzonder voor bewoners uit de pilotwijken Bargerbosch en Hoge Wieber Noord. Geld (toelichting) Personele capaciteit is opgenomen in de begroting. Indicatoren • Jaarlijks zijn 120 woningen gerealiseerd of in aanbouw, minimaal 500 in de periode 2022-2027. • Nieuwe woningbouwplannen moeten inspelen op een “mismatch” tussen vraag en aanbod op de Winterswijkse woningmarkt (Woon- en Vastgoedmonitor 8RHK). Risico's Dit beleidsveld bestaat uit veel verschillende soorten activiteiten en daarom benoemen wij geen specifieke risico's. In elk project of in elke activiteit worden de risico's zelfstandig afgewogen. Algemene risico's bij gebiedsontwikkeling en wonen zijn wel de prijsstijgingen, denk aan bijvoorbeeld bouw- en investeringskosten. En denk ook aan de stikstofcrisis die veel projecten stil kan leggen.
82
3.5 Economie en Lobby Ambitie Wij koesteren veel bedrijven en de diversiteit ervan. Bedrijvigheid en nabij gelegen werkgelegenheid zijn van vitaal belang voor de leefbaarheid en aantrekkingskracht van Winterswijk. Bedrijven moeten voldoende ruimte hebben zich te ontwikkelen. Samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid wordt voortgezet. Wij streven naar een stabiele arbeidsmarkt. In samenwerking met de sector zorgen we voor voldoende aanbod “het jaar rond” in vrijetijdsbesteding. We kijken hierbij ook nadrukkelijk naar evenementen. We dragen Winterswijk als merk binnen en buiten Nederland uit. We onderhouden duurzame relaties met samenwerkingspartners landelijk, regionaal en over de grens. We maken actief gebruik van (Europese) subsidies voor de realisatie van onze activiteiten. Relevante documenten: • • • • •
Beleidsnota Economie Winterswijk 2017; Omgevingsvisie Buitengebied 2019; Centrumvisie 2021; Raadsbesluit Locatiekeuze nieuw bedrijventerrein 2021; Nota Grenszland Gemeente Winterswijk (2022 - 2024).
Doelstellingen Het bieden van voldoende ruimte voor de bedrijvigheid in Winterswijk met als uitgangspunt, inbreiding, revitalisering en herontwikkeling Activiteiten Heroverwegen locatiekeuze bedrijventerrein: keuze locatie(s) medio ‘23 Wethouder: Visser We heroverwegen het huidige raadsbesluit over de locatiekeuze van nieuw bedrijventerrein. We erkennen de noodzaak van substantieel extra ruimte voor bedrijvigheid in Winterswijk. Ons uitgangspunt voor bedrijventerreinen blijft dat inbreiding, revitalisering en eventuele herontwikkeling voor uitbreiding gaan. De huidige en toekomstige vraag verplicht ons ook om mogelijke uitbreidingslocatie(s) te zoeken. De aanwijzing van één of meerdere locaties heeft een grote impact op zowel de fysieke als sociale leefomgeving. Het zoekproces moet daarom zorgvuldig gebeuren en op breed vertrouwen kunnen rekenen. Kwaliteit (toelichting) De heroverweging wordt zorgvuldig uitgevoerd zowel in processtappen als de uiteindelijke inhoudelijke keuze, met aandacht voor de volgende factoren: • rol van de raad; • participatie; • deskundige ondersteuning; • vooraf vastgestelde kaders; • relatie met Toekomstvisie Winterswijk in het oog houden.
83
Tijd (toelichting) De locatiekeuze staat gepland voor 2023. Deze snelheid is van belang, gezien de urgentie van het tekort aan bedrijventerrein. We doorlopen daarbij de volgende stappen: 1. vaststellen plan van aanpak; 2. vaststellen factoren en te onderzoeken locaties; 3. vaststellen de locatiekeuze. Geld (toelichting) Eventuele budgetvraag volgt uit het nog vast te stellen plan van aanpak en wordt indien nodig bijgeraamd in de eerste prognose 2023. Opzetten en uitvoeren programma Toekomstbestendige Bedrijventerreinen Wethouder Visser. We werken samen met het bedrijfsleven en de provincie aan het programma toekomstbestendige bedrijventerreinen. Het programma heeft als doel om bedrijventerreinen te verduurzamen, een groenere en gezondere werkomgeving te creëren en de samenwerking van bedrijven op de bedrijventerreinen te verbeteren. Het programma richt zich zowel op samenwerking en organisatiegraad op het bedrijventerrein als op het programmatisch uitvoeren van fysieke maatregelen. Het programma ondersteunt de gemeente in het omzetten van beleidsambities in duurzaamheid en klimaat naar concrete maatregelen op de bedrijventerreinen.
Kwaliteit (toelichting) De kwaliteit bewaken we aan de hand van de volgende factoren: • samenwerking en organisatiegraad op het bedrijventerrein; • samenhang met gemeentelijk beleid op het gebied van duurzaamheid, klimaat, onderwijs en arbeidsmarkt; • aantrekkelijkheid vestigingsklimaat; • aantrekkelijkheid werkomgeving; • energietransitie, circulariteit, klimaat en biodiversiteit (individueel en collectief, bedrijfskavel en openbare ruimte); • optimaal ruimtegebruik; • vastgoedwaarde. Tijd (toelichting) Het plan van aanpak is gereed in 2023. Aansluitend volgt een meerjarige uitvoeringsagenda. Geld (toelichting) We doen een subsidieaanvraag bij de provincie Gelderland. Voor gemeentelijke cofinanciering hebben we € 50.000 opgenomen in de begroting.
84
Doelstellingen Het maken en vaststellen van een visie op de toekomstige soort bedrijven in Winterswijk Activiteiten Opstellen toekomstvisie gewenste bedrijvigheid in Winterswijk Wethouder: Visser Het Winterswijkse bedrijfsleven kenmerkt zich door een grote diversiteit. Start ups, familiebedrijven die al generaties lang aan Winterswijk zijn verbonden, maar ook bedrijven die begonnen zijn als familieondernemingen maar inmiddels onderdeel zijn van een groot landelijk of internationaal bedrijf. Wij koesteren al deze bedrijven. We maken een visie op het soort bedrijven waar we ons in de toekomst in Winterswijk op willen richten. Kwaliteit (toelichting) We bewaken de kwaliteit aan de hand van de volgende factoren: • participatie; • duurzaamheid, klimaat en circulaire economie; • onderwijs en arbeidsmarkt; • deskundige ondersteuning; • samenhang met locatiekeuze bedrijventerrein; • wordt geïntegreerd in de Toekomstvisie Winterswijk (zie beleidsveld 4.1). Tijd (toelichting) Omdat de visie wordt geïntegreerd in de Toekomstvisie Winterswijk (beleidsveld 4.1), wordt dit tijdspad aangehouden. Streven is vaststelling eind 2024.
Geld (toelichting) Eventuele budgetvraag volgt uit het nog op stellen van plan van aanpak en wordt indien nodig bijgeraamd in de eerste prognose 2023. Doelstellingen In samenwerking ontwikkelen van een jaarrond toeristisch/recreatief aanbod Activiteiten Maken toekomstvisie op verblijfsrecreatie samen met de sector Wethouder: Wassink We maken samen met het bedrijfsleven een toekomstvisie op de gewenste ontwikkeling van de verblijfsrecreatie in Winterswijk. Kwaliteit (toelichting) We bewaken de kwaliteit aan de hand van de volgende factoren: • participatie; • aansluiting bij omgevingsvisie buitengebied en kom; • landelijke en regionale trends in toerisme en recreatie; • deskundige ondersteuning. 85
Tijd (toelichting) Vaststelling van de toekomstvisie verwachten we medio 2023. Geld (toelichting) Deze activiteit wordt gedekt in de begroting (€ 30.000). Maken nieuwe meerjarige afspraken over toeristenbelasting samen met de sector Wethouder: Wassink De toeristische sector heeft belang bij meerjarige zekerheid over de hoogte van toeristenbelasting. Het huidige tarievenstelsel voor toeristenbelasting is gelijk gebleven over de periode 2017 - 2023. In de eerste helft van 2023 werken gemeente en bedrijfsleven samen aan een toekomstvisie op de verblijfsrecreatie. Als afgeleide van deze visie bepalen we het tarievenstelsel voor toeristenbelasting voor een nieuwe meerjarige periode. De afspraken zijn onder voorbehoud van de jaarlijkse vaststelling van de begroting door de raad en worden jaarlijks vastgelegd in de verordening toeristenbelasting. Kwaliteit (toelichting) We bewaken de kwaliteit aan de hand van de volgende factoren: • participatie van het bedrijfsleven; • passend bij toekomstvisie op verblijfsrecreatie; • passend in concurrentiepositie met andere toeristische regio's; • meerjarige zekerheid. Tijd (toelichting) De afspraken zijn gereed voor de kadernota 2024. Geld (toelichting) Nieuwe meerjarige afspraken hebben effect op de begroting vanaf 2024.
Uitvoeren regionale vrijetijdsagenda Wethouder: Wassink We werken samen met de andere Achterhoekse gemeenten aan de uitvoering van de Vrijetijdsagenda Achterhoek 2020-2030. Vanuit deze agenda werken we aan 5 speerpunten: 1. Beleefbaarheid van de Achterhoek vergroten met aanbodontwikkeling; 2. Vitaliteit verblijfsrecreatie op peil houden en verbeteren; 3. Onderscheidende profilering en zichtbaarheid van de Achterhoek voor de nationale- en internationale gast; 4. Gastvrijheid in de regio bevorderen; 5. Positie vrijetijdssector binnen de Achterhoek versterken en verbindingen met andere sectoren intensiveren. We voeren dit uit met concrete projecten, onder andere gericht op de routestructuren voor wandelen, fietsen, paardrijden en mountainbiken. Eén van de concrete projecten is ‘Onbeperkt genieten in de Achterhoek’. Dit project sluit goed aan op de Winterswijkse opgave ‘Iedereen doet mee’.
86
Kwaliteit (toelichting) We bewaken de kwaliteit aan de hand van de volgende factoren: • uitvoeringsagenda, waarin projectdoelen en planningen zijn vastgelegd; • inzet van een kennismakelaar voor projectmanagement; • ondersteuning door Achterhoek Toerisme; • begeleiding door het ambtelijke overleg vrijetijdseconomie Achterhoek; • sturing en toezicht door het portefeuillehoudersoverleg vrijetijdseconomie Achterhoek. Tijd (toelichting) De vrijetijdsagenda loopt tot en met 2030. Geld (toelichting) De financiën zijn gedekt in de begroting (€ 23.233). Stimuleren evenementen voor en door jongeren, o.a. door budget beschikbaar te stellen. Burgemeester Bengevoord We versterken de gemeentelijke ondersteuning van evenementen voor en door jongeren. Met een groter en beter evenementenaanbod wordt Winterswijk aantrekkelijker voor jongeren, versterken we de dagrecreatie en dragen we bij aan seizoensverlenging voor de verblijfsrecreatie. Kwaliteit (toelichting) We bewaken de kwaliteit aan de hand van de volgende factoren: • geschiktheid evenementenlocaties; • samenwerking evenementenorganisatoren; • afstemming evenement en omgeving; • afstemming evenementenkalender • procesondersteuning vergunningverlening Dit vindt plaats in samenwerking met 100% Winterswijk. Tijd (toelichting) Extra ondersteuning is beschikbaar vanaf het eerste kwartaal 2023.
Geld (toelichting) De activiteit is de komende 2 jaar gedekt voor € 50.000 per jaar. Vervolgens vindt een evaluatie plaats.
87
Doelstellingen Indien Corona opnieuw impact heeft, de nodige maatregelen nemen om winkels, horeca en/of andere instellingen in de bedrijfsvoering te ondersteunen Activiteiten Beheer Crisis- en herstelfonds Corona Wethouder: Metaal Op 14 mei 2020 heeft de gemeenteraad het 'Taskforce plan 100% Winterswijk (van herstel naar beter)' unaniem vastgesteld. Voor de duur van 3 jaar (2020 t/m 2022) heeft de raad hiervoor een incidenteel budget van € 2,5 miljoen beschikbaar gesteld. Op 22 april 2021 is besloten dit bedrag met € 1 miljoen op te hogen tot totaal € 3,5 miljoen. Tot en met begin 2022 zijn financiële toekenningen gedaan vanuit het Crisis- en herstelbudget. Vanaf die periode zijn geen beperkende maatregelen door het Rijk opgelegd voor sectoren als de horeca en/of detailhandel. Dat betekent dat geen nieuwe toekenningen uit genoemd fonds zijn gedaan. Van de € 3,5 miljoen resteerde eind 2021 nog een bedrag van € 618.000. In het coalitieakkoord 2022 - 2026 "Samen aan de slag" staat dat overwogen wordt het Crisis- en herstelfonds Corona op te heffen, als winkels, horeca en/of andere organisaties en instellingen minstens één jaar zonder door de overheid opgelegde maatregelen opereren. Dat betekent dat het Crisis- en herstelbudget minimaal tot en met het tweede kwartaal van 2023 in stand blijft.
Kwaliteit (toelichting) Het Crisis- en herstelbudget anticipeert en reageert op de coronacrisis waarbij zowel de economische als maatschappelijke effecten betrokken zijn. Tijd (toelichting) Het Crisis- en herstelbudget blijft minimaal tot en met het tweede kwartaal van 2023 in stand. Pas daarna wordt overwogen of het kan worden opgeheven. Dit is afhankelijk van eventuele beperkende rijksmaatregelen als gevolg van corona. Geld (toelichting) Er zit nog budget in het Crisis- en herstelfonds. Doelstellingen Stimuleren ondernemerschap en stabiele arbeidsmarkt Activiteiten Starten ondernemerspunt dat ondersteuning biedt aan de integrale economische ontwikkeling Burgemeester Bengevoord We willen professionaliteit en slagkracht in onze ondernemersondersteuning en economische ontwikkeling organiseren in de vorm van het Ondernemerspunt Winterswijk. Dit is gebaseerd op het Duitse model van Wirtschaftsförderungsgesellschaft, zoals we dat ook in Bocholt kennen. Dit is een model waarin gemeente en ondernemersverenigingen vanuit een publiek-private organisatie samenwerken aan een brede economische ontwikkeling. 88
Kwaliteit (toelichting) We onderzoeken op dit moment samen met ondernemers welke activiteiten in zo'n Ondernemerspunt moeten worden opgenomen, op welke wijze we dit willen laten functioneren en hoe dit te financieren. Vanuit dit onderzoek stellen we een businessplan op. Tijd (toelichting) September 2022 • Gesprekken met voorzitters platformpartijen; • Afstemming met referentieorganisaties; • Interne afstemming. Oktober/November2022 • Uitwerken modellen; • Calculaties; • Juridisch kader; • Aanpassen plan. December 2022 • Terugkoppeling interne/externe partijen; • Definitief plan/voorstel. Januari/februari 2023 • Politiek forum informerend / richtinggevend Maart 2023 • Bestuurlijke besluitvorming Geld (toelichting) De financiën zijn nog niet bekend. De begroting en het financieringsmodel zijn onderdeel van het onderzoek. Doelstellingen Winterswijk (inter-)nationaal op de kaart zetten waarbij we ons aanbod op het gebied van wonen, werken, winkelen en toerisme uitdragen en streven naar een betere bereikbaarheid over de weg en het spoor. Activiteiten Doorontwikkelen cursusaanbod Grenzhoppers Business School Burgemeester: Bengevoord In 2023 breiden we het aanbod aan cursussen en workshops op het gebied van taal en cultuur verder uit en ontwikkelen we een online cursusplatform.
Op deze manier faciliteren we grensoverschrijdend werken en recreëren voor onze inwoners en ondernemers en vergroten we de gastvrijheid voor onze bezoekers. Kwaliteit (toelichting) We ontwikkelen 34 cursussen, workshops en e-learning modules. Tijd (toelichting) Dit traject is doorlopend.
89
Geld (toelichting) De kosten zijn gedekt vanuit de Regio deal. Duitse taal stimuleren op Winterswijkse onderwijsinstellingen via Grenzhoppers Business School Wethouder: Schepers-Janssen We faciliteren onderwijsinstellingen in Winterswijk met cursussen en workshops over de Duitse taal en cultuur vanuit de GBS. Dit doen we bijvoorbeeld door te faciliteren in het aanbieden van Goethe-certificaten voor VMBO leerlingen. Voor het praktijkonderwijs zetten we in op een structurele inbedding van de Duitse taal in het onderwijs. Op deze manier helpen we scholieren hun kansen op de arbeidsmarkt in onze grensstreek te vergroten en blijven ze als vakkrachten behouden. Kwaliteit (toelichting) We faciliteren het aanbod van Goethe-certificaten voor VMBO leerlingen op het GKC. Hiermee beogen we de kennis van de Duitse taal van VMBO leerlingen te vergroten. Tijd (toelichting) Het stimuleren van de Duitse taak is een doorlopend proces. Geld (toelichting) Er is budget van € 10.000 in de begroting 2023 opgenomen. We kijken in 2023 op dit voldoende is en of er eventueel bijgeraamd moet worden. Doorontwikkeling team Europa Burgemeester Bengevoord Als Winterswijk willen we niet alleen het voortouw nemen op het gebied van grensoverschrijdende samenwerking. Sterker nog, wij willen een voorbeeld zijn in Europa.
Met het USAID project Oekraïne van VNG Internationaal, de samenwerking met Mecklenburg-Vorpommern en het winnen van de Europese Green Leaf Award timmeren we al aardig aan de weg. In 2023 gaan we Winterswijk nog sterker profileren als een sterke gemeente midden in het hart van Europa. Dit doen we in samenwerking met 100% Winterswijk. Kwaliteit (toelichting) We streven naar structurele inbedding van Europees beleid in ons Internationaal beleid. Tijd (toelichting) Dit proces is doorlopend. Geld (toelichting) De activiteit is gedekt door budget voor grensoverschrijdende samenwerking.
90
Titel Green Leaf Award Internationaal blijven uitdragen Burgemeester Bengevoord In september 2021 heeft de gemeente Winterswijk de Green Leaf Award gewonnen. Naast de eer om deze titel te mogen dragen gedurende het jaar 2022 is de gemeente Winterswijk automatisch deel van het Europese netwerk van de gemeenten en steden geworden die de Green Capital of de Green deal Award hebben gewonnen. Ook in 2023 maken we gebruik van de gelegenheid om de zichtbaarheid van Winterswijk op Europees niveau te vergroten. Kwaliteit (toelichting) We nemen deel aan bijeenkomsten van het Europese netwerk. Tijd (toelichting) Deze activiteit is doorlopend. Geld (toelichting) Er is een budget voor grensoverschrijdende activiteiten van € 10.000 beschikbaar. Uitvoering Regio Deal Grensoverschrijdende samenwerking (GROS) Burgemeester: Bengevoord Tot eind 2023 geven we uitvoering aan de Regio Deal GROS. Zo helpen we ondernemers de grens over. We organiseren cursussen en workshops vanuit de Grenzhoppers Business School (GBS), en verbinden deze met de activiteiten van het internationaal netwerkbureau. Voor de GBS ontwikkelen we in 2023 een e-learning module om het cursusaanbod ook digitaal nog beter te ontsluiten. Kwaliteit (toelichting) We ontwikkelen 34 cursussen, workshops en e-learningmodules. Tijd (toelichting) Deze activiteit is doorlopend tot eind 2023.
Geld (toelichting) De Regio deal financiert deze activiteit. Organiseren werkbezoek ambassadeurs Den Haag en Berlijn (in samenwerking met 8RHK-ambassadeurs, Twente en Nederlandse Ambassade in Berlijn) Burgemeester: Bengevoord In 2023 organiseren we een bestuurlijk werkbezoek in Berlijn of Den Haag. We doen dit in samenspraak met 8RHK-ambassadeurs en de andere Achterhoekse gemeenten. Kwaliteit (toelichting) We organiseren een bestuurlijk werkbezoek in Berlijn of Den Haag. Tijd (toelichting) Het werkbezoek vindt plaats in de tweede helft van 2023.
91
Geld (toelichting) De kosten zijn gedekt vanuit het budget 8rhk Ambassadeurs. Organiseren lobbybijeenkomsten in Winterswijk, de Achterhoek, Brussel en Den Haag (Nieuwspoort) Burgemeester: Bengevoord Door zichtbaarheid in Den Haag brengen we de Achterhoek in het algemeen en Winterswijk in het bijzonder dichterbij. Als lid van Nieuwspoort maken we gebruik van de door Nieuwspoort georganiseerde lobbymomenten, waarbij we Winterswijkse ondernemers en bestuurders faciliteren om themagericht in gesprek te gaan met Kamerleden en bewindslieden. Kwaliteit (toelichting) We organiseren twee bijeenkomsten. Tijd (toelichting) De bijeenkomsten vinden plaats in het voorjaar- en najaar 2023. Geld (toelichting) Er zijn geen kosten gemoeid met deze activiteit. Deelname aan The European Week of Regions and Cities (bestuurlijk en ambtelijk) Burgemeester: Bengevoord Zoals ieder jaar breiden we in 2023 vanuit de Regio Achterhoek, samen met bestuurders, ondernemers en ambtenaren, de Europese contacten uit tijdens de Europese week van regio’s en steden in Brussel. Dit doen we in samenwerking met de Provincie Gelderland en Overijssel. Kwaliteit (toelichting) Door deelname aan en organisatie van bijeenkomsten, wisselen we kennis uit en stellen we Winterswijk en Achterhoekse vraagstukken centraal in Europa. Tijd (toelichting) De European Week of Regions and Cities vindt plaats in oktober 2023.
Geld (toelichting) Deze activiteit is gedekt vanuit het budget lobby. Continueren samenwerking met Oekraïense gemeenten via Cities4Cities Burgemeester Bengevoord We continueren de samenwerking met Oekraïnse gemeenten via het platform Cities4Cities en de VNG International. Sinds 2019 helpen we gemeenten in de Oekraïne op een aantal onderwerpen met onze kennis op verschillende onderwerpen en verbinden we ziekenhuizen en scholen met elkaar. Dit doen we ook in samenwerking met de Winterswijkse uitdaging als het aanvragen voor hulpgoederen betreft.
92
Kwaliteit (toelichting) We sturen alle aanvragen voor hulpgoederen door naar de WUh en gaan met gemeenten in gesprek die een structurele samenwerking voor kennisuitwisseling willen aangaan. Tijd (toelichting) Dit traject is doorlopend. Geld (toelichting) Er zijn hier geen kosten mee gemoeid. Opstellen lobbyplan 2023 Burgemeester Bengevoord In het eerste kwartaal van 2023 wordt er een lobbyplan opgesteld. Basis vormt het nieuwe coalitieakkoord en actualiteiten waar we als gemeentelijke organisatie flexibel op in moeten spelen. Kwaliteit (toelichting) We stellen speerpunten voor het lobbyplan op vanuit coalitieakkoord en actualiteiten. We organiseren een cursus lobby voor het college. Tijd (toelichting) De activiteit wordt uitgevoerd in het eerste kwartaal van 2023. Geld (toelichting) Dit wordt gedekt binnen bestaand budget voor lobby, waar € 25.000 is gereserveerd voor 2023. Benutten (Europese) subsidiemogelijkheden n.a.v. subsidiescan Burgemeester Bengevoord Voor een optimale benutting van (Europese) subsidiemiddelen voor de uitvoering van projecten en activiteiten zetten we binnen onze organisatie een subsidiestructuur op.
Voorafgaand laten we een subsidiescreening uitvoeren die inzicht biedt in de huidige situatie met betrekking tot subsidieverwerving (nulmeting), de huidige subsidiemogelijkheden en een advies geeft voor het borgen van subsidieverwerving binnen de organisatie. Kwaliteit (toelichting) Vanuit de nulmeting maken we een inschatting van het aantal realistische subsidietrajecten voor 2023. Tijd (toelichting) Dit traject is doorlopend. Geld (toelichting) Co-financiering van subsidietrajecten is niet gedekt vanuit lopende begroting. Dit wordt indien nodig in 2023 aangevraagd.
93
Indicatoren • Beschikbaarheid van direct uit te geven bedrijventerrein op korte termijn; • Leegstandsontwikkeling op bedrijventerreinen; • Lange termijn reservering voor voldoende nieuwe bedrijventerreinen volgens vraag- en aanbodontwikkeling zoals vastgelegd in het Regionaal Programma Werklocaties; • Groei van het aantal arbeidsplaatsen in Winterswijk (registratie op basis van de provinciale werkgelegenheidsenquête); • Aantal vierkante meters leegstand in het winkelcentrum; • Aantal bezoekers van het winkelcentrum; • Aantal toeristische overnachtingen; • Aantal leden Grenzhoppers netwerk; • Aantal aangeboden cursussen en aantal deelnemers Grenzhoppers Business School; • Aantal toegekende subsidies; • Aantal georganiseerde lobbybijeenkomsten; • Aantal gerealiseerde Goethe certificaten. Risico's • Geen vrij uitgeefbaar bedrijventerrein meer beschikbaar. Concrete vraag op korte termijn kunnen we niet bedienen.
Dit stelt bedrijven mogelijk voor de keus om uitbreiding uit te stellen dan wel uit te wijken naar een locatie buiten Winterswijk, met verlies aan werkgelegenheid als gevolg; • Lange termijn effecten van de coronacrisis op centrumondernemers kunnen leiden tot meer leegstand en een minder vitaal winkelcentrum; • Lange termijn effecten van de coronacrisis op de toeristische sector kunnen effect hebben op het investeringsvermogen van de sector, de aanbodcapaciteit en het aantal bezoekers; • Energiecrisis en andere effecten van de oorlog in Oekraïne verstoren de economische ontwikkeling en leiden tot korte termijn inflatie en mogelijk lange termijn recessie. Dit werkt door in consumentenvertrouwen en -bestedingen, met gevolgen voor alle economische sectoren; • Op het gebied van grensoverschrijdende samenwerking, als ook bij lobby en subsidieverwerving zijn geen directe risico’s, behalve het opnieuw oplaaien van de coronacrisis met gevolgen voor de grenswerkers, een nieuwe dip voor de grensoverschrijdende samenwerking die vooral van frequente netwerkmomenten leeft.
94
Financiële onderbouwing programma 3 Baten en Lasten Bedragen x €1.000 Exploitatie
Rekening 2021
Begroting 2022
Begroting 2023 1e prognose
Aanpassing begroting 2023
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Baten 3.1 Openbare ruimte
2.258
1.301
469
11
480
480
480
480
3.2 Klimaat, water en milieu
7.214
7.811
7.013
377
7.390
7.577
7.552
7.552
3.3 Duurzaamheid
473
405
0
0
0
0
0
0
4.620
1.538
841
819
1.660
1.038
1.171
958
0
0
1.114
1
1.115
1.115
1.115
1.115
14.566
11.055
9.436
1.209
10.645
10.210
10.318
10.106
3.0 Doorbelaste bedrijfsvoering en kapitaallasten
7.660
8.020
0
0
0
0
0
0
3.1 Openbare ruimte
6.530
8.185
8.751
1.323
10.074
10.265
10.196
10.632
3.2 Klimaat, water en milieu
3.672
4.644
5.578
464
6.043
6.305
6.273
6.259
3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen 3.5 Economie en lobby Totaal Baten Lasten
3.3 Duurzaamheid
535
1.082
1.741
348
2.089
2.021
1.950
1.946
4.382
1.997
3.372
1.386
4.758
2.262
2.067
2.053
0
0
676
225
900
767
717
717
22.778
23.927
20.118
3.746
23.864
21.621
21.203
21.607
3.1 Openbare ruimte
333
949
130
-130
0
0
0
0
3.2 Klimaat, water en milieu
10
70
23
-8
16
16
15
2
3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen 3.5 Economie en lobby Totaal Lasten Onttrekkingen
3.3 Duurzaamheid
0
0
0
100
100
0
0
0
3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen
282
0
1.400
0
1.400
0
0
0
Totaal Onttrekkingen
625
1.019
1.553
-38
1.516
16
15
2
7
0
0
0
0
0
0
0
-7.594
-11.853
-9.128
-2.575
-11.704
-11.395
-10.869
-11.499
Stortingen 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen Gerealiseerd resultaat
95
Algemene toelichting financiële tabel Zie hiervoor de algemene toelichting zoals bij programma 1 opgenomen. Openbare ruimte In dit beleidsveld is aan de lastenkant een verschil van € 1.323.000 (N). Dit verschil is grotendeels als volgt te verklaren: - hogere onderhoudskosten openbaar groen € 520.000 N - hogere onderhoudskosten zandwegen € 80.000 N - hogere onderhoudskosten buitenwegen algemeen € 100.000 N - hogere kosten openbare verlichting stroomverbruik € 120.000 N - onderhoud fonteinen € 23.000 N - onderhoudskosten vm. vuilstort Wal Driemark € 15.000 N - uitvoeringsagenda klimaatagenda groen € 25.000 N - beleidsplan openbare speelplekken € 30.000 N - applicatie verkeersborden € 45.000 N - mobiliteitsplan verkeer (GVVP) € 35.000 N - vastgoed en gegevensbeheer € 135.000 N - overige ontwikkelingen € 195.000 N
Hogere onderhoudskosten openbaar groen Dit bestaat onder andere uit een contractueel vastgelegde hogere (structurele) bijdrage aan de Rova (€ 204.000) als gevolg van een prijsindexatie van 4,4 %. Daarnaast heeft de Raad op 27 januari 2022 het geactualiseerde bermbeheerplan vastgesteld. Het bermbeheerplan geeft invulling aan de uitwerking van de beleidsvisie landschap en biodiversiteit. Het hierbij behorende extra structurele budget bedraagt € 130.000. In het Raadsbesluit werd nog uitgegaan met € 160.000, maar ingeschat is dat een extra budget van € 130.000 voldoende is voor het bermbeheerplan. Tot slot is voor de bestrijding van de Japanse duizendknoop een structureel budget van € 85.000 en een incidenteel budget 2023 van € 55.000 specifiek voor het gebied Molenveld in de begroting opgenomen. Hogere onderhoudskosten zandwegen In het Raadsbesluit van 16 december 2021 is gekozen voor het scenario 'intensiveren onderhoud'. Dit is nodig om het gewenste kwaliteitsniveau C te handhaven. In de Omgevingsvisie Buitengebied Winterswijk wordt ingezet op behoud van zandwegen en zandpaden als cultuurhistorisch waardevolle landschapselementen. Het hierbij behorende aanvullend structurele budget bedraagt € 80.000. Hogere kosten buitenwegen algemeen Deze kosten zijn noodzakelijk om de technische kwaliteit van bijvoorbeeld de verharding op het gewenste niveau te houden.