CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Bestuursrapportage 2025 (incl. 1e financiële prognose 2025 en kaderbrief 2026)

Raadsvergadering 26 juni 2025, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Bestuursrapportage 2025, 1e financiële prognose 2025 en Kaderbrief 202630.053 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Daarom is de reserve gericht op het kopen van tijd: 5–10 jaar continuïteit in gebouwen die langer bruikbaar zullen moeten blijven. Verder zijn we scherp op ons opdrachtgeverschap en het eigendom van de gebouwen. Kwaliteit (toelichting) Onze huidige financiële situatie maakt nieuwbouw voor de voorzieningen zoals Boogie Woogie, theater De Storm en zwembad Jaspers. We hechten echter wel belang aan deze voorzieningen en koersen daarom op instandhouding. Hiervoor verhogen we de bestemmingsreserve van € 2 miljoen naar € 10 miljoen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De eerste aanvraag die een beroep deed op deze reserve, voor zwembad Jaspers, is inmiddels door de raad goedgekeurd. De tweede, voor theater De Storm, leggen we in Q2 2025 voor aan de raad . Tijd (indicator) De Rikker We werken aan woningbouw op het nog onbebouwde gedeelte van de Rikker. Kwaliteit (toelichting) 56

Het bestemmingsplan is vastgesteld en bekendgemaakt. De beroepstermijn is inmiddels verstreken. Er is één beroepschrift ontvangen bij de Raad van State. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het beroep is op 13 februari 2025 ingetrokken. Hiermee is het bestemmingsplan onherroepelijk geworden Tijd (indicator) Gebiedsontwikkeling recreatiegebied 't Hilgelo We behandelen een door Leisurelands BV ingediende aanvraag ter ontwikkeling van recreatiegebied 't Hilgelo. Het plan is gericht op een bestendiging van bestaande functies (zandwinning, dagrecreatie, natuur et cetera) en een versterking van de recreatieve mogelijkheden binnen dat gebied. In hoofdzaak gaat het daarbij om een uitbreiding van verblijfsrecreatie en horeca. Kwaliteit (toelichting) Het doel van dit project is een toekomstbestendige ontwikkeling van recreatiegebied 't Hilgelo. We streven naar een ruimtelijk-planologisch kader, waarbinnen de bestaande functies en beoogde ontwikkelingen plek krijgen. In de zomer van 2023 is door het college een voorontwerpbestemmingsplan (conceptplan) ter inzage gelegd. Er zijn achttien inspraakreacties ingediend die de verschillende belangen in beeld hebben gebracht (formele participatie). De initiatiefnemer heeft een vervolg gegeven aan de participatie en werkt momenteel aan een doorontwikkeling van het plan.

Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Op dit moment is het wachten op een doorontwikkeld plan van de initiatiefnemer. Er wordt de laatste hand gelegd aan een nieuw plan. Hiervoor moet het Omgevingsplan worden gewijzigd. Tijd (indicator) Bestemmingsplan uitbreiding 't Winkel We behandelen het initiatief tot uitbreiding van camping Het Winkel. Kwaliteit (toelichting) Op dit moment is de gemeente in afwachting van de indiening van een voorstel voor de verdere ontwikkeling van Het Winkel. De hele planologische procedure moet nog worden doorlopen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De start wordt bepaald door het moment waarop het voorstel door de initiatiefnemer wordt ingediend. 57

Tijd (indicator) Herontwikkeling Groenloseweg 60-locatie Harmonie We behandelen het initiatief tot herontwikkeling van de locatie van De Harmonie (Groenloseweg 60) van horeca naar wonen. Kwaliteit (toelichting) Na een aantal gesprekken met de initiatiefnemers (Walvoort Ontwikkelaars b.v.) en behandeling in de Commissie Omgevingskwaliteit is er overeenstemming over de ontwikkeling van locatie De Harmonie. De architect werkt het plan nu uit. Na definitieve goedkeuring door de Commissie Omgevingskwaliteit kan de omgevingsvergunning worden aangevraagd. Het geldende omgevingsplan moet worden aangepast (wijziging horeca naar wonen). We hebben op 20 juni 2023 al besloten medewerking te verlenen aan deze ontwikkeling, onder voorwaarde van het ruimtelijk kader zoals vastgelegd in het integraal ambtelijke advies van de Omgevingskamer. Het plan voldoet daar nu aan. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Vooroverleg en uitwerking zijn afgerond. De initiatiefnemer is bezig met de voorbereidingen voor de aanvraag omgevingsvergunning. Bij tijdige indiening kan het plan worden meegenomen in de actualisering van het Omgevingsplan. De exacte doorlooptijd is afhankelijk van de indieningsdatum en de doorlooptijden tijdens de vergunningprocedure.

Tijd (indicator) Doelstellingen We realiseren een toekomstperspectief in het buitengebied Activiteiten We voeren het programma Vitaal Platteland uit door middel van een gebiedsgerichte aanpak Het buitengebied van Winterswijk heeft te maken met uitersten: extreme droogte, stikstofnormen voor vier Natura 2000-gebieden, ruimtevraag vanuit de energietransitie, kwetsbaar cultuurlandschap en bekenstelsel, en een sterke terugloop van het aantal boeren. Deze situatie is een bedreiging voor het waardevolle agrarische cultuurlandschap en de leefbaarheid. Samen met de stichting WCL is in 2020 het programma Vitaal Platteland opgesteld. Dit programma is gericht op het behoud van de waardevolle natuur en cultuur, en het realiseren van een economisch, sociaal en ecologisch toekomstperspectief voor iedereen die in het buitengebied woont, werkt en recreëert. Kwaliteit (toelichting) De Intentieovereenkomst en startnotitie zijn in januari 2023 vastgesteld. Hierin is vastgelegd hoe de drie overheden (provincie, waterschap en gemeente) en de gebiedspartijen willen samenwerken in de gebiedsaanpak Vitaal Platteland. Het doel is te komen tot een economisch, sociaal en ecologisch perspectief voor de mensen 58

die in het gebied wonen en werken, nu en in de toekomst. Concreet wordt dit een gebiedsplan, een 'Winterswijks bod'. Door een herijking van het proces en de actualiteit rond de stikstofproblematiek wordt de insteek van de gebiedsaanpak aankomende tijd veranderd van een proces/project naar een programma. De programmatische aanpak biedt ruimte om meerdere projecten te starten die bijdragen aan een vitaal landelijk gebied, terwijl er ook naar het overkoepelend gebiedsplan wordt toegewerkt. Het doel is een breed gedragen plan waarin ook is vastgelegd hoe maatregelen t.b.h. van stikstofreductie en natuurherstel in Winterswijk geborgd zullen worden. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Volgens de oorspronkelijke planning levert het proces eind 2024 het gebiedsplan op. Tijdens de uitvoering van het proces hebben we te maken met onzekerheid over de kaders vanuit het Rijk. Ook zien we dat het pionierswerk, de nieuwe gebiedsgerichte aanpak, veel vraagt van iedereen die erbij betrokken is. Het vergt een andere manier van samenwerking tussen de overheden en gebiedspartijen, waardoor het soms twee stappen vooruit en een stap achteruit is. De actualiteit rond stikstof heeft de urgentie van het proces onderstreept en zal waarschijnlijk resulteren in een versnelling.

Ook heeft de provincie aangegeven dat Winterswijk (naast de Veluwe) prioritair is en er daarom ook gelden beschikbaar zullen komen voor de uitvoering in het proces. In 2025 en 2026 werken we toe naar een plan met een uitvoeringsprogramma voor 10 jaar. Tijd (indicator) Uitvoeren project LEADER We geven uitvoering aan LEADER-projecten. LEADER is een subsidieregeling die is bedoeld voor projecten gericht op het versterken van het landelijk gebied, door het behoud van de leefbaarheid van het platteland, het versterken van de sociale cohesie en het behouden/versterken van het voorzieningenniveau. Kwaliteit (toelichting) Stichtingen, verenigingen, organisaties en bedrijven kunnen gebruikmaken van LEADER-subsidies. LEADER is een onderdeel van het Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (GLB). Initiatiefnemers worden bij hun aanvraag ondersteund door de Lokale Actie Groep (LAG). De LAG bestaat uit lokale (inwoner)leden en een projectleider. Alle aanvragers geven een verplichte pitch aan de LAG over hun project. De LAG adviseert Gedeputeerde Staten bij het beschikbaar stellen van financiën. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De uitvoering van LEADER- projecten heeft een looptijd van 2024-2028. Het proces ligt op schema. Er zijn meerdere voorstellen besproken met de LEADER coördinator. Tijd (indicator) 59

Doelstellingen We realiseren voldoende woningaanbod waar voor verschillende doelgroepen behoefte aan is Activiteiten Een goede voorraad sociale, duurzame huurwoningen In de raamovereenkomst en de prestatieafspraken staat nu al dat partijen zich inzetten om de bewustwording bij huurders, als het gaat om woongedrag en de gevolgen van energiegebruik, te bevorderen. Daarbij faciliteert en ondersteunt de gemeente de huurdersvereniging en De Woonplaats waar mogelijk bij duurzaamheidsprojecten en -activiteiten die bijdragen aan de (gemeentelijke/regionale) duurzaamheidsdoelstellingen. De Woonplaats en de gemeente Winterswijk gaan in gesprek om concrete vervolgafspraken te maken op het gebied van duurzaamheid en levensloopbestendigheid. We streven naar een maximale inzet, mede in het kader van armoedebestrijding. Kwaliteit (toelichting) In de prestatieafspraken van 2023 en 2024 is concreet in beeld gebracht wat de totale opgave is met betrekking tot verduurzaming van de woningen. Door De Woonplaats en de gemeente wordt gewerkt aan de opgave. Bij acties en pilots gericht op het bevorderen van duurzaam woongedrag en energiebesparing, stemmen de partijen de aanpak met elkaar af. Gemaakte afspraken in 2024 worden, daar waar mogelijk, voortgezet in 2025. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een doorlopende activiteit gedurende heel 2025.

Tijd (indicator) Flexwonen Veel Winterswijkers zijn op zoek naar geschikte en betaalbare woonruimte. Ook moet Winterswijk extra statushouders huisvesten. De instroom neemt toe, dus het aantal statushouders neemt ook toe. Daarnaast weten we niet hoelang de Oekraïense ontheemden blijven. Daarom ontwikkelt Winterswijk, samen met De Woonplaats en marktpartijen, een of meerdere flexwoonprojecten. Kwaliteit (toelichting) Voor de prestatieafspraken 2025 met De Woonplaats is het onderwerp niet behandeld. De prioriteit lag bij andere projecten en activiteiten binnen het thema wonen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Voor de prestatieafspraken 2025 met De Woonplaats is het onderwerp niet behandeld. De prioriteit lag bij andere projecten en activiteiten binnen het thema wonen. 60

Tijd (indicator) Nieuwe lokale woonvisie We stellen een nieuwe lokale woonvisie op, omdat de looptijd van de huidige lokale woonvisie eind 2024 afloopt. We sluiten aan bij de uitgangspunten van de Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030, en combineren dit met onze lokale ambities en uitgangspunten. We spelen in op de veranderende woonbehoefte en zorgen ervoor dat nieuwe woningbouw en de bestaande woningvoorraad daarop aansluiten. We streven naar betaalbare woonlasten, passend bij de portemonnee van de inwoners en woningzoekenden. Kwaliteit (toelichting) We stellen een nieuwe lokale woonvisie op in de vorm van een volkshuisvestingsprogramma. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Op basis van de bijgestelde planning verwachten we in 2025 de nieuwe lokale woonvisie op te leveren in de vorm van een volkshuisvestingsprogramma. Tijd (indicator) Lokale woonzorgvisie Het Rijk werkt aan een wetsvoorstel dat het opstellen van een urgentieverordening en/of huisvestingsverordening door gemeenten voor specifieke aandachtsgroepen in 2025 of 2026 verplicht maakt. Dit is inclusief verschillende zorgdoelgroepen. Voorafgaand aan deze verordening is een lokale woonzorgvisie noodzakelijk, om prioritering van specifieke aandachtsgroepen te bepalen. Bij het opstellen van de lokale woonzorgvisie is regionale afstemming een belangrijk onderdeel.

Kwaliteit (toelichting) We stellen een lokale woonzorgvisie op als onderdeel van het volkshuisvestingsprogramma. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De lokale woonzorgvisie wordt in 2025 opgesteld als onderdeel van het volkshuisvestingsprogramma. Daar waar mogelijk wordt het afgestemd op de Achterhoekse woonzorgvisie. Tijd (indicator) Herontwikkeling portiekflats Europalaan We werken aan het initiatief van De Woonplaats om de komende jaren 112 woningen (in vier flatgebouwen) aan de Europalaan te vervangen door 130 nieuwe woningen (in drie gebouwen). 61

Kwaliteit (toelichting) Op 4 juli is besloten onder randvoorwaarden medewerking te verlenen aan de start van een procedure voor de herontwikkeling van de portiekflats aan de Europalaan. Het ontwerp bestemmingsplan heeft eind 2023 ter inzage gelegen en is in april 2024 ter vaststelling aan de raad voorgelegd. In juni 2024 is het bestemmingsplan vastgesteld. De Woonplaats start in september 2024 met de voorbereidingen voor de sloop van de eerste portiekflat.

Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In 2025 is de eerste flat gesloopt en is begonnen met de nieuwbouw . Tijd (indicator) Doelstellingen We zorgen voor duidelijkheid over eigendomssituaties van snippergroen Activiteiten Snippergroen en illegaal grondgebruik In 2016 heeft bureau Eiffel het grondgebruik binnen de gemeente Winterswijk geïnventariseerd. Hieruit is gebleken dat op 595 locaties sprake is van ingebruikname van gemeentegrond door particulieren en (agrarische) bedrijven. Soms zijn hier afspraken over gemaakt, in andere gevallen is nog niets geregeld. In 2019 is hiervoor een projectmatige aanpak ontwikkeld en is in de wijken Bargerbosch en Hoge Wieber Noord gestart met het pilotproject Grondgebruik. In 2023 heeft de raad een beleidskader voor snippergroen vastgesteld. Op basis hiervan wordt het project vervolgd. Kwaliteit (toelichting) Wij bieden inwoners en ondernemers duidelijkheid over het niet-geregistreerd in gebruik hebben van snippergroen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het pilotproject is in 2024 afgerond. De pilot wordt omgezet naar een regulier project. Tijd (indicator) Indicatoren  Jaarlijks worden gemiddeld 100 woningen gerealiseerd, in totaal 900 nieuwe woningen in de periode 2022-2030. We monitoren het aantal gerealiseerde woningen. Nieuwe woningbouwplannen moeten inspelen op een 'mismatch' 62

tussen vraag en aanbod op de Winterswijkse woningmarkt. (Woon- en Vastgoedmonitor 8RHK) Met de Woondeal Achterhoek en de Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030, hebben wij ons gecommitteerd aan de opgave om 60% betaalbare woningen te bouwen voor 2030.

Risico's Dit beleidsveld bestaat uit veel verschillende activiteiten en daarom benoemen wij geen specifieke risico's. In elk project of in elke activiteit worden de risico's zelfstandig afgewogen. Algemene risico's bij gebiedsontwikkeling en wonen zijn wel de prijsstijgingen, denk bijvoorbeeld aan bouw- en investeringskosten. Daarnaast kan ook de stikstofcrisis veel projecten stil leggen.

3.5 Economie en Lobby Ambitie Wij koesteren de hoeveelheid en verscheidenheid aan bedrijven in Winterswijk. Bedrijvigheid en de nabijgelegen werkgelegenheid zijn van vitaal belang voor de leefbaarheid en aantrekkingskracht van Winterswijk. Bedrijven moeten voldoende ruimte hebben om zich te ontwikkelen. Samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid wordt voortgezet. Wij streven naar een stabiele arbeidsmarkt. In samenwerking met de sector zorgen we jaarrond voor voldoende aanbod in vrijetijdsbesteding. We kijken hierbij ook nadrukkelijk naar evenementen. We dragen Winterswijk als merk uit, binnen en buiten Nederland. Ook onderhouden we duurzame relaties met regionale, landelijke en buitenlandse samenwerkingspartners. Daarnaast maken we actief gebruik van (Europese) subsidies voor de realisatie van onze activiteiten. Relevante documenten:  Beleidsnota Economie Winterswijk 2017  Omgevingsvisie Buitengebied 2019  Centrumvisie 2021  Raadsbesluit Heroverwegen locatiekeuze bedrijventerrein d.d.

23 maart 2023  Nota Grenszland Gemeente Winterswijk (2022-2024) Doelstellingen Het bieden van voldoende ruimte voor de bedrijvigheid in Winterswijk met als uitgangspunt, inbreiding, revitalisering en herontwikkeling Activiteiten Programma toekomstbestendige bedrijventerreinen We werken samen met het bedrijfsleven en de provincie aan het programma toekomstbestendige bedrijventerreinen. Het programma heeft als doel om bedrijventerreinen te verduurzamen, een groenere en gezondere werkomgeving te creëren en de samenwerking tussen bedrijven op de bedrijventerreinen te verbeteren. Daarbij richt het programma zich zowel op samenwerking en organisatiegraad op het bedrijventerrein, als op het programmatisch uitvoeren van fysieke maatregelen. Het programma ondersteunt de gemeente bij het omzetten van de beleidsambities op het gebied van duurzaamheid en klimaat, naar concrete maatregelen op de bedrijventerreinen. Kwaliteit (toelichting) 63

In samenwerking met industriekring OWIN werken we aan drie doelen:  Het verbeteren van de organisatiegraad van ondernemers op het bedrijventerrein. We verkennen hiervoor de mogelijkheden van het parkmanagement op het bedrijventerrein.  Het opzetten van een programma met fysieke en organisatorische maatregelen op het bedrijventerrein, onder meer gericht op duurzaamheid, klimaat, verkeer en veiligheid.  Het onderzoeken van de haalbaarheid van een Smart Energy Hub op het bedrijventerrein. Dit onderzoek richt zich op de optimalisatie van de lokale energie-opwekcapaciteit en het -verbruik op het bedrijventerrein, en wordt uitgevoerd met een subsidie van de provincie Gelderland. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit project loopt conform planning. Tijd (indicator) Gebiedsvisie bedrijventerrein Het Regionaal Programma Werklocaties laat zien dat er in Winterswijk behoefte is aan een nieuw bedrijventerrein voor de groei van lokale ondernemingen. Voor het succes van ons bedrijfsleven is ruimte nodig, terwijl bedrijventerreinen schaars zijn. Om in Winterswijk een aantrekkelijk ruimtelijk en economisch vestigingsklimaat te behouden, is er in 2024 een nieuwe locatie voor een bedrijventerrein aangewezen. In 2025 werken we aan de gebiedsvisie van het bedrijventerrein.

Kwaliteit (toelichting) In 2024 heeft het college een besluit genomen over de locatie van het nieuwe bedrijventerrein. In 2025 werken we aan de gebiedsvisie voor het nieuwe bedrijventerrein. De planning is gericht op vaststelling van de gebiedsvisie in februari 2026. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De gebiedsvisie wordt in het eerste kwartaal van 2026 vastgesteld. Tijd (indicator) Doelstellingen Het maken en vaststellen van een visie op de toekomstige soort bedrijven in Winterswijk Activiteiten Toekomstvisie gewenste bedrijvigheid in Winterswijk Het Winterswijkse bedrijfsleven kenmerkt zich door een grote diversiteit. Start-ups, familiebedrijven die al generaties lang aan Winterswijk zijn verbonden, maar ook bedrijven die begonnen zijn als familieondernemingen en inmiddels onderdeel zijn 64

van een groot landelijk of internationaal bedrijf. Wij koesteren al deze bedrijven. We maken een visie op het soort bedrijven waar we ons in de toekomst in Winterswijk op willen richten. Kwaliteit (toelichting) We bewaken de kwaliteit aan de hand van de volgende factoren:  Participatie  Duurzaamheid, klimaat en circulaire economie  Onderwijs en arbeidsmarkt  Deskundige ondersteuning  Samenhang met de locatiekeuze voor het bedrijventerrein  Integratie in de Omgevingsvisie bebouwde kom Winterswijk (zie beleidsveld 3.4) Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Omdat de visie wordt geïntegreerd in de Omgevingsvisie bebouwde kom Winterswijk (beleidsveld 3.4), wordt dit tijdspad aangehouden. Tijd (indicator) Doelstellingen In samenwerking ontwikkelen van een jaarrond toeristisch/recreatief aanbod Activiteiten Uitvoeren regionale vrijetijdsagenda We werken samen met de andere Achterhoekse gemeenten aan de uitvoering van de Vrijetijdsagenda Achterhoek 2020-2030. Vanuit deze agenda werken we aan vijf speerpunten: 1. Het vergroten van de beleefbaarheid van de Achterhoek met aanbodontwikkeling. 2. Het op peil houden en verbeteren van de vitaliteit van de verblijfsrecreatie. 3. Het realiseren van een onderscheidende profilering en zichtbaarheid van de Achterhoek voor de nationale en internationale gast. 4. Het bevorderen van de gastvrijheid in de regio. 5.

Het versterken van de positie van de vrijetijdssector binnen de Achterhoek en het intensiveren van verbindingen met andere sectoren. We voeren dit uit met concrete projecten, onder andere gericht op de routestructuren voor wandelen, fietsen, paardrijden en mountainbiken. Eén van de concrete projecten is ‘Onbeperkt genieten in de Achterhoek’. Dit project sluit goed aan bij de Winterswijkse opgave ‘Iedereen doet mee’. Kwaliteit (toelichting) De projecten lopen conform afspraak. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De projecten uit de vrijetijdsagenda lopen volgens schema. 65

Tijd (indicator) Stimuleren van evenementen voor en door jongeren We versterken de gemeentelijke ondersteuning van evenementen voor en door jongeren. Met een groter en beter evenementenaanbod wordt Winterswijk aantrekkelijker voor jongeren, versterken we de dagrecreatie en dragen we bij aan seizoensverlenging voor de verblijfsrecreatie. Kwaliteit (toelichting) We hebben aandacht voor de specifieke behoeften van evenementenorganisatoren. Doel is om het beschikbare budget zuiver en effectief in te zetten in relatie tot de doelstelling: het stimuleren van evenementen voor en door jongeren. SPOT jongerenwerk wordt betrokken bij het programma. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het incidentele budget voor 2023 en 2024 wordt overgeheveld naar 2025, voor zover dat nodig is voor ondersteuning van activiteiten en evenementen die voortkomen uit dit programma. Tijd (indicator) Regionale uitvoeringsagenda toerisme De lokale uitvoeringsagenda recreatie en toerisme wordt opgesteld in samenwerking met de toeristische sector en 100% Winterswijk. De uitvoeringsagenda beschrijft de activiteiten waarmee we uitvoering geven aan de beleidsvisie recreatie en toerisme. Kwaliteit (toelichting) De uitvoeringsagenda geeft uitvoering aan de speerpunten en ontwikkelrichting uit de beleidsvisie recreatie en toerisme, zoals vastgesteld in 2024.

De activiteiten die hiervoor nodig zijn, worden in samenwerking met de toeristische sector en 100% Winterswijk bepaald. Voor de financiering van de uitvoeringsagenda wordt een beroep gedaan op de inkomsten uit de toeristenbelasting, waarvoor nieuwe meerjarige afspraken met de sector worden gemaakt. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Een nog te bepalen meerjarig programma. Tijd (indicator)

66

Doelstellingen Stimuleren ondernemerschap en stabiele arbeidsmarkt Doelstellingen Winterswijk (inter-)nationaal op de kaart zetten waarbij we ons aanbod op het gebied van wonen, werken, winkelen en toerisme uitdragen en streven naar een betere bereikbaarheid over de weg en het spoor. Activiteiten Lobby We zetten in op regionale en grensoverschrijdende lobby. Lobbyen stelt ons in staat de belangen van onze inwoners te vertegenwoordigen bij de overheid en andere belanghebbenden. Het zorgt ervoor dat samenwerkingsverbanden tussen gemeenten en bedrijven ontstaan. Ook lobbyen over de grens is belangrijk. De toenemende Europeanisering van het beleid en de besluitvorming zorgen ervoor dat veel belangrijke beslissingen niet alleen op nationaal niveau, maar ook op Europees niveau worden genomen. Kwaliteit (toelichting) Een gestructureerde lobby is nodig. Vanuit de behoefte om een heldere, gezamenlijke boodschap te vertellen, is gewerkt aan focus in onze lobby. Tijdens het lentefestival brengen we de Achterhoek en onze Achterhoekse ambities jaarlijks dichter bij Den Haag. Ook zetten we in op lobby richting de Provincie. Lokaal zetten we in op politieke actualiteiten. Op dit moment heeft stikstof onze volledige aandacht.

Ook richten we ons met een gezamenlijke lobby van de M50gemeenten (middelgrote gemeenten) op verschillende onderwerpen, zoals grensoverschrijdende arbeidsmarkt, het behoud van streekziekenhuizen en andere belangrijke voorzieningen. Zo'n 70% van alle wet- en regelgeving waar gemeenten mee te maken hebben, wordt op Europees niveau bepaald. We zijn ons ervan bewust dat je grensoverschrijdend moet denken om lokale uitdagingen onder de aandacht te brengen. Winterswijk staat bekend als een Europa-actieve gemeente. Mede door het winnen van de Green Leaf Award, de actieve rol van de portefeuillehouder en de lobby in verschillende Europese gremia, wordt Winterswijk vaak als voorbeeld genoemd. De jaarlijkse deelname aan de European Week of Regions and Cities zien wij als een kans om kennis te delen met bestuurders uit heel Europa, en de Achterhoekse ambities en uitdagingen in Den Haag en Brussel zichtbaar te maken. Er is een ambtelijke lobbywerkgroep gevormd die de organisatie van het festival en de European Week of Regions and Cities verzorgt. In de raad van 20 juni 2024 is de Motie Windmolens Duitsland aangenomen. We gaven uitvoering aan deze motie in de vorm van een onderzoek. De resultaten hiervan gebruiken we bij lobby-activiteiten. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een doorlopende activiteit. Tijd (indicator)

67

Grensoverschrijdende samenwerking Onder grensoverschrijdende samenwerking valt de samenwerking met de overheid, ondernemers en maatschappelijke organisaties in de Achterhoek, de Regio Achterhoek en de Euregio. We verbinden mensen, ondernemers, overheid en onderwijs aan beide zijden van de grens met elkaar op het gebied van economie, onderwijs, cultuur, toerisme en sport. Kwaliteit (toelichting) We streven naar structurele inbedding van Europees beleid in ons internationale beleid. In 2025 actualiseren wij de Nota Grenszland, die als kader dient voor de uitvoering van onze grensoverschrijdende samenwerking. Ook ronden we het onderzoek naar windmolens aan de grens af. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit proces is doorlopend. Tijd (indicator) Subsidies Voor een optimale benutting van (Europese) subsidiemiddelen voor de uitvoering van projecten en activiteiten, zetten we binnen onze organisatie een subsidiestructuur op. Dit om subsidieverwerving binnen de organisatie te borgen. Kwaliteit (toelichting) Subsidies zijn een belangrijk middel voor de gemeente Winterswijk om haar beleid te kunnen uitvoeren en projecten te realiseren. Het verwerven van subsidies vergt echter wel een structurele aanpak. We kiezen in Winterswijk voor een subsidieadviseur die zich bezighoudt met het identificeren van subsidiemogelijkheden en het coördineren van de aanvragen.

Steeds meer gemeenten werken samen om gezamenlijk subsidieaanvragen te doen. Zo wordt de kans op succes vergroot en kunnen grotere projecten worden gerealiseerd dan wanneer individueel subsidie wordt aangevraagd. Ook zijn er steeds meer Europese subsidieprogramma's beschikbaar, die ons als gemeenten in staat stellen om grensoverschrijdend samen te werken. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het werven van subsidies is een doorlopend proces. We signaleren en attenderen de organisatie structureel op subsidiemogelijkheden die zich voordoen en faciliteren aanvragen. Samen met de gemeenten Aalten, Doetinchem en Oost Gelre hebben we een subsidieoverleg georganiseerd, waarin we subsidiekansen met elkaar delen en kansen gezamenlijk oppakken. Tijd (indicator) Indicatoren  Beschikbaarheid van direct uit te geven bedrijventerrein op korte termijn. 68

     

Leegstandsontwikkeling op bedrijventerreinen. Langetermijnreservering voor voldoende nieuwe bedrijventerreinen volgens vraag- en aanbodontwikkeling, zoals vastgelegd in het Regionaal Programma Werklocaties. Groei van het aantal arbeidsplaatsen in Winterswijk (registratie op basis van de provinciale werkgelegenheidsenquête). Aantal vierkante meters leegstand in het winkelcentrum. Aantal bezoekers aan het winkelcentrum. Aantal toeristische overnachtingen.

Risico's  Er is geen vrij uitgeefbaar bedrijventerrein meer beschikbaar. Concrete vraag op korte termijn kunnen we niet bedienen. Wel is De Vlijt beschikbaar, maar dit is niet voldoende voor de lange termijn. Dit stelt bedrijven mogelijk voor de keus om uitbreiding uit te stellen dan wel uit te wijken naar een locatie buiten Winterswijk, met verlies aan werkgelegenheid als gevolg.  Langetermijneffecten van de coronacrisis en de energiecrisis op centrumondernemers kunnen leiden tot meer leegstand en een minder vitaal winkelcentrum.  Langetermijneffecten van de coronacrisis en de energiecrisis op de toeristische sector kunnen effect hebben op het investeringsvermogen van de sector, de aanbodcapaciteit en het aantal bezoekers.  Energiecrisis en andere effecten van de oorlog in Oekraïne verstoren de economische ontwikkeling en leiden tot kortetermijninflatie en mogelijk langetermijnrecessie. Dit werkt door in consumentenvertrouwen en bestedingen, met gevolgen voor alle economische sectoren.

Financiële afwijkingen programma 3 Baten en Lasten Bedragen x €1.000

69

Exploitatie

Begroting 2025

Mutaties Mutaties Prognose 2 2024 Jaarrekening 2024

Stand voor Prognose 1 2025

Mutaties Prognose 1 2025 Prognose 1 2025

Baten 3.1 Openbare ruimte 2.1 Verkeer en vervoer

142

0

0

142

0

142

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

102

0

0

102

40

142

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

239

0

0

239

0

239

Totaal 3.1 Openbare ruimte

482

0

0

482

40

522

7.2 Riolering

4.967

0

0

4.967

0

4.967

7.3 Afval

3.685

0

0

3.685

0

3.685

Totaal 3.2 Klimaat, water en milieu

8.651

0

0

8.651

0

8.651

616

0

2.447

3.064

10

3.074

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

1.595

0

0

1.595

5.959

7.554

8.1 Ruimte en leefomgeving

1.185

0

0

1.185

0

1.185

8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

99

0

36

135

273

408

8.3 Wonen en bouwen

343

0

0

343

0

343

3.221

0

36

3.257

6.232

9.489

2

0

0

2

0

2

142

0

0

142

0

142

3.4 Economische promotie

1.249

0

0

1.249

20

1.269

Totaal 3.5 Economie en lobby

1.393

0

0

1.393

20

1.413

Totaal Baten

14.364

0

2.483

16.847

6.302

23.149

5.904

46

85

6.034

27

6.061

3.2 Klimaat, water en milieu

3.3 Duurzaamheid 7.4 Milieubeheer 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen

Totaal 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen 3.5 Economie en lobby 3.1 Economische ontwikkeling 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Lasten 3.1 Openbare ruimte 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren

110

0

0

110

0

110

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

4.212

0

273

4.485

546

5.031

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

338

0

0

338

25

363

Totaal 3.1 Openbare ruimte

10.564

46

357

10.967

598

11.565

7.2 Riolering

3.752

0

82

3.834

3.921

7.754

7.3 Afval

3.032

0

85

3.116

0

3.116

3.2 Klimaat, water en milieu

70

Exploitatie

Totaal 3.2 Klimaat, water en milieu

Begroting 2025

Mutaties Mutaties Prognose 2 2024 Jaarrekening 2024

Stand voor Prognose 1 2025

Mutaties Prognose 1 2025 Prognose 1 2025

6.784

0

166

6.950

3.921

10.871

2.100

0

2.554

4.654

40

4.694

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

1.420

0

6

1.426

6.121

7.547

8.1 Ruimte en leefomgeving

2.266

118

1.353

3.736

103

3.839

8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

3.280

0

36

3.316

294

3.610

8.3 Wonen en bouwen

1.587

50

0

1.637

207

1.843

Totaal 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen

8.552

168

1.395

10.115

6.725

16.839

3.1 Economische ontwikkeling

129

0

37

166

0

166

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

268

0

75

343

15

358

3.4 Economische promotie

404

74

5

484

25

509

Totaal 3.5 Economie en lobby

801

74

117

992

40

1.032

28.801

288

4.589

33.678

11.324

45.002

15

0

0

15

0

15

3.002

0

0

3.002

0

3.002

0

0

0

0

1.754

1.754

Totaal 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen

3.002

0

0

3.002

1.754

4.756

Totaal Onttrekkingen

3.017

0

0

3.017

1.754

4.771

8.3 Wonen en bouwen

9.000

0

0

9.000

1.000

10.000

Gerealiseerd resultaat

-20.420

-288

-2.106

-22.814

-4.267

-27.081

3.3 Duurzaamheid 7.4 Milieubeheer 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen

3.5 Economie en lobby

Totaal Lasten Onttrekkingen 3.2 Klimaat, water en milieu 7.2 Riolering 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen 8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen

Stortingen 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen

Openbare ruimte Het nadeel van € 598.000 aan de lastenkant bestaat met name uit : Vervanging bestaande gemeentelijke speelvoorzieningen

€ 307.000 N

71

Biodiversiteit en landschap

€ 100.000 N

Openbaar groen (bijdrage ROVA)

€ 89.000 N

Kleine plantsoenmaterialen

€ 25.000 N

Onderhoud begraafplaats

€ 25.000 N

Vervanging bestaande gemeentelijke speelvoorzieningen Op 27 maart 2025 heeft de raad besloten voor het jaar 2025 incidenteel €307.000,beschikbaar te stellen ten behoeve van het vervangen van bestaande gemeentelijke speelvoorzieningen. Hierbij is tevens besloten deze uitgave te dekken via de reserve instandhouding voorzieningen. Zie ook paragraaf onttrekkingen binnen dit programma. Biodiversiteit en landschap Van de Provincie hebben we een subsidie ontvangen van € 50.000 voor het uitvoeren van groenblauwe en fysieke maatregelen en het uitvoeren van fysieke maatregelen die de biodiversiteit verhogen in het landelijk gebied van onze gemeente. De voorwaarde is dat de gemeente hetzelfde bedrag als cofinanciering inbrengt. Daarom wordt voorgesteld een budget van € 100.000 beschikbaar te stellen. Openbaar groen (bijdrage ROVA) Deze incidenteel hogere bijdrage aan de ROVA voor beheer openbare ruimte vloeit voort uit diverse areaalmutaties. Kleine plantsoenmaterialen Incidenteel extra budget is benodigd om plantvakken te kunnen inboeten en te renoveren. Meer uitval door o.a. engerlingen. Onderhoud begraafplaats Incidenteel extra budget is benodigd om doodgegane hagen en dode beplanting in najaar te kunnen vervangen. Daarom wordt voorgesteld bovenstaande budgetten van openbaar groen, kleine plantsoenmaterialen en onderhoud begraafplaats bij te ramen.

Klimaat, water en milieu Het nadeel van € 60.000 aan de lastenkant bestaat uit een incidentele bijraming van het onderhoudsbudget riolering. Dit betreft het voorstel voor bijraming van het onderhoudsbudget drainage (€ 35.000) en (her) plaatsen peilbuizen (€ 25.000). Onderhoudsbudget drainage Budget voor 2024 was niet mogelijk om mee te nemen naar 2025. Dit budget is komen te vervallen. Helaas is de deelopdracht van 2024 met een waarde van € 35.000,-- pas in 2025 uitgevoerd. (Her) plaatsen peilbuizen. Budget is onvoldoende voor het plaatsen van nieuwe peilbuizen. Verwachting is een tekort voor 2025. Tijdens de uitvoering van het Water- en Rioleringsprogramma (WRP) 2024-2028 is gebleken dat een aantal noodzakelijke investeringen in de riolering specifiek ten aanzien van het stamriool en het drukrioleringssysteem niet of onvoldoende is meegenomen. Daarom wordt er een voorstel gedaan voor een aanvulling op het 72

Water- en Rioleringsprogramma. Dit leidt tot noodzakelijke dotatie aan de voorziening riolering € 3.860.550. Duurzaamheid Er zijn geen mutaties groter dan € 50.000 geweest.

Gebiedsontwikkeling en wonen Het voordelige resultaat aan de batenkant van € 6.232.000 bestaat uit het resultaat op de grondexploitaties. Het nadelige resultaat aan de lastenkant van € 6.725.000 bestaat met name ( € 6.415.000) uit het resultaat op de grondexploitaties. Het nadelige resultaat op de grondexploitaties van € 183.000 (€ 6.415.000 hogere lasten - € 6.232.000 hogere baten) wordt met name verklaard door het complex Spoorzone, met in 2025 per saldo een incidenteel nadeel van € 164.000. Dit nadeel van € 164.000 bestaat uit een nadeel van € 250.000 van 2025 naar 2026 overgehevelde winstneming en een voordeel van € 86.000 in 2025 gerealiseerde winstneming. Toelichting : In de begroting 2025 was rekening gehouden met de verkoop van een perceel grond in de Spoorzone aan Stichting Zorggroep Marga Klompé voor de bouw van een zorgcentrum. De planontwikkeling door Marga Klompé is op dit moment nog niet zover dat de grond dit jaar al wordt geleverd. Deze inkomst van € 1.594.750 en de met deze transactie samenhangende winstneming op het complex Spoorzone van € 250.000 komen te vervallen in de begroting 2025 en schuiven door naar 2026. In de spoorzone is een kavel van 3.910 m2 verkocht voor een koopsom van € 527.850. Verwacht wordt dat deze kavel in 2025 wordt uitgegeven. Door deze verkoop wordt in 2025 een bedrag van circa € 86.000 aan winst gerealiseerd.

Het restant nadeel van € 310.000 (€ 6.688.000 - € 6.378.000 grondexploitaties) aan de lastenkant wordt met name verklaard door de incidentele uitgaven van € 65.000 voor afhandeling motie Windmolens Duitsland en de eenmalige subsidie bijdrage van € 200.000 aan Stichting Buurthuis Den Tappen conform het raadsbesluit van 28 november 2024. De uitgaven met betrekking tot de afhandeling motie Windmolens Duitsland zijn gericht op onderzoek en lobby EU en juridische ondersteuning bij juridische procedures en is conform het Collegebesluit 12 november 2024.

Economie en Lobby Er zijn geen mutaties groter dan € 50.000 geweest. Onttrekkingen en toevoegingen reserves De voorgestelde toevoeging van € 1.000.000 aan de reserve lokale initiatieven is conform het 19 december 2024 bij de 2e voortgangsgrapportage 2024 door de raad aangenomen bijgevoegde amendement A1. 73

Hierbij is besloten € 1.000.000 aan de bestemmingsreserve Lokale Initiatieven toe te voegen, waarop Terra Temporalis voor een maximum bedrag van € 1.000.000 een beroep kan doen, mits Terra Temporalis aan de overige voorwaarden van de bestemmingsreserve voldoet. De voorgestelde onttrekking aan de reserves van € 1.754.000 bestaat uit de onttrekking van € 1.654.000 aan de reserve instandhouding voorzieningen en € 100.000 aan de reserve lokale initiatieven De onttrekking van € 1.654.000 aan de reserve instandhouding voorzieningen betreft de onttrekking ten behoeve van zwembad Jaspers van € 1.347.000 en de onttrekking van € 307.000 ten behoeve van het vervangen van bestaande gemeentelijke speelvoorzieningen. De onttrekking ten behoeve van zwembad Jaspers is conform het raadsbesluit van 30 januari 2025 en is de dekking voor de uitgave die in Programma 2 , beleidsveld Sport is toegelicht. De onttrekking van € 307.000 ten behoeve van het vervangen van bestaande gemeentelijke speelvoorzieningen is de dekking voor de uitgave die in Programma 3, beleidsveld openbare ruimte is toegelicht. De onttrekking aan de reserve lokale initiatieven ten behoeve de hippische vereniging (€ 85.000) is de dekking voor de uitgave die in Programma 2 , beleidsveld Sport is toegelicht. Daarnaast betreft dit een onttrekking ten behoeve van het ontmoetingscentrum voor ouderen (€ 15.000).

Programma 4 Bestuurlijk Winterswijk Inleiding Algemene ondersteuning, bestuur Onze manier van besturen is betrokken, laagdrempelig en transparant. Met een nuchtere kijk op zaken en gezond boerenverstand. We werken in het belang van de inwoner en waarderen hun mening. We hechten aan inwonersparticipatie en trekken als raad en college graag samen op. Dienstverlening We gaan samen aan de slag en inwoners worden tijdig, actief en laagdrempelig betrokken bij besluiten die hen direct raken. Daarnaast hebben wij aandacht voor de interne dienstverlening en optimaliseren bestaande processen waar mogelijk. Veiligheid en ondermijning Je veilig voelen is een basisbehoefte en vraagt om aandacht. Criminaliteit wordt voorkomen. We ondersteunen een integrale aanpak om ondermijning tegen te gaan en onze gemeente veilig te houden.

4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening Ambitie We hebben een bestuur en een organisatie die er voor heel Winterswijk zijn; voor alle inwoners, organisaties en bedrijven. We versterken de lokale democratie. We gaan samen aan de slag voor en met inwoners. Zij worden tijdig, actief en laagdrempelig betrokken. Daarnaast zetten wij ons in voor een krachtige organisatie 74

waarin we nog efficiënter gaan functioneren. Waar mogelijk dringen we de kosten terug. Relevante documenten:  Organisatievisie  Visie op dienstverlening Doelstellingen We betrekken zo veel mogelijk inwoners, organisaties en bedrijven bij wat we willen realiseren met een open en transparante bestuurlijk stijl Activiteiten Uitvoeren programma dienstverlening In het uitvoeringsprogramma dienstverlening wordt de dienstverleningsvisie concreet vertaald naar de praktijk. Wat goed gaat, blijven we goed doen. De basis op orde. We verbeteren de dienstverlening door input te verzamelen bij klanten (klantreizen). Ook informeren we klanten actief over de duur en status van hun aanvraag of verzoek en houden we ons aan de afspraken. We werken met servicenormen die we monitoren in een dashboard waarop wordt gestuurd. Daarnaast werken we met een proef van beeldbrieven voor laaggeletterden en anderstaligen. Kwaliteit (toelichting) Belangrijke aandachtspunten zijn een tijdige afhandeling van zaken en afspraak is afspraak. Onze manier van communiceren is open en transparant en het liefst mondeling. Op die manier komen we meer in verbinding met de klant en creëren we meer begrip voor onze besluiten. In 2025 gaat Winterswijk verder op de ingeslagen weg. Leidend is de dienstverleningsvisie.

Op het gebied van HR, competenties, communicatie en I-kolom worden slagen gemaakt om de teams verder te professionaliseren. De ontwikkelingen vinden stap voor stap plaats. De vertaling van de dienstverleningsvisie naar de praktijk is gemaakt in de teamplannen, niet in een uitvoeringsprogramma. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Deze activiteit loopt het hele jaar door. Dienstverlening staat centraal in het hele doen en laten van de gemeente Winterswijk. Daarom is het nodig om continu aandacht te geven aan de ontwikkeling van onze dienstverlening. Tijd (indicator) Doelstellingen We hebben een slagvaardige en deskundige organisatie Activiteiten Optimaliseren Bedrijfsvoering We werken aan integraliteit van werkprocessen en kijken waar zaken efficiënter en effectiever kunnen door meer te standaardiseren. Ook beperken we de inhuur en onderzoeken door externe partijen. We omarmen waar mogelijk regionale 75

samenwerking om synergiën te benutten. Ten slotte blijven wij inzetten op een brede digitale dienstverlening. Ons doel is een robuuste organisatie die haar kerntaken voor inwoners en bedrijven waarmaakt. Kwaliteit (toelichting) Een betrouwbare bedrijfsvoering is essentieel voor het goed functioneren van de overige organisatieonderdelen. Met goed werkende systemen en processen, op basis van actuele en juiste informatie, is het mogelijk besluitvaardig te werk te gaan en daar waar nodig maatregelen te nemen om (bij) te sturen. Een vereiste voor het functioneren van het geheel is het waarborgen van actuele sturingsinformatie en ondersteuning. We verbeteren onze rapportageprocessen om de organisatie heldere en gedetailleerde financiële informatie te kunnen bieden. Dat stelt ons in staat om beter te kunnen sturen op resultaat. Voor het sturen op de personeelskosten wordt gebruik gemaakt van een dashboard dat vanaf april 2025 in gebruik is genomen. Voor de organisatieonderdelen die zich met informatie en automatisering bezighouden worden taken en rollen definitief bepaald en vastgelegd. Hierbij krijgt ook de grote hoeveelheid projecten op het gebied van informatie en automatisering aandacht, die aan de hand van een realistische planning, zullen worden opgepakt. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het dashboard voor de personeelskosten is eind eerste kwartaal 2025 operationeel.

De definitieve inrichting van het team Informatie (Informatievoorziening en IT) wordt in het eerste halfjaar van 2025 afgerond. Tijd (indicator) We huisvesten De Post vanaf 2026 in het gemeentekantoor Met de huisvesting van De Post in het gemeentekantoor hebben we twee doelen voor ogen:  Bijna alle dienstverlening van de gemeente komt op één locatie samen, met alle bijkomende voordelen.  Besparing op de huur van het gebouw en op algemene kosten. Kwaliteit (toelichting) In 2025 passen we de begane grond van het gemeentekantoor aan om collega's van De Post te huisvesten. Vanaf het vierde kwartaal van 2025 ontvangen we ook de cliënten van De Post op deze locatie. Door De Post onder te brengen in het gemeentekantoor besparen we vanaf 2026 op kosten zoals huur, schoonmaak en energie. Spot kan niet meeverhuizen naar het gemeentekantoor vanwege ruimtegebrek, de specifieke doelgroep en de aard van de activiteiten. Daarom zoeken we een alternatieve locatie. Dit brengt kosten met zich mee voor huur, nutsvoorzieningen en inrichting. In de tweede helft van 2025 nemen we een besluit over de toekomstige huisvesting van Spot vanaf 2026. 76

Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) We huren De Post tot eind 2025. Voor 1 januari 2026 dient de herhuisvesting van gemeentelijke medewerkers afgerond te zijn. Tijd (indicator) Doelstellingen We interesseren inwoners voor de democratie en politiek Activiteiten Implementatie kinderraad en andere projecten gericht op jeugd. Er komt een kindergemeenteraad om de jeugd beter bij de politiek te betrekken. Kwaliteit (toelichting) In 2023 is voor het eerst een kindergemeenteraad gevormd onder voorzitterschap van de burgemeester. Tijdens de vergadering van de kindergemeenteraad gaan de kinderen met elkaar in debat over hun zelfbedachte plannen voor iets in de gemeente wat zij willen realiseren. Het beste plan wordt ook echt uitgevoerd. Vanaf 2024 heeft de kindergemeenteraad een structureel vervolg gekregen. De kindergemeenteraadsvergadering 2024 is gehouden op donderdag 25 april 2024. Tevens is op die dag de eerste kinderburgemeester van de gemeente Winterswijk benoemd. Het winnende voorstel wordt in 2025 uitgevoerd. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De kindergemeenteraad krijgt ook in 2025 een vervolg, maar in afgeslankte vorm vanwege mindere belangstelling vanuit basisscholen.

Tijd (indicator) Doelstellingen We zorgen voor een laagdrempelige en persoonlijke gemeentelijke dienstverlening Activiteiten E-diensten uitbreiden en achterliggende processen optimaliseren We breiden de e-diensten uit aan de hand van de ontwikkelingen van de vakspecifieke software van bijvoorbeeld het sociaal en ruimtelijk domein. Waar deze vakspecifieke software ontbreekt, ontwikkelen we zelf e-diensten. We passen achterliggende processen aan, zodat we zo efficiënt en effectief mogelijk werken. Daarbij streven we naar een hoge gebruikersvriendelijkheid en snelle afhandeling van vragen van onze inwoners of andere klanten. Kwaliteit (toelichting) Er zijn inmiddels zo'n honderd e-diensten in gebruik - met name voor duurzaamheid, burgerzaken en de Omgevingswet - zoals voor een verhuizing, aanvragen voor de Basisregistratie Personen (BRP), subsidie voor de lokale aanpak van isolatie, een verzoek voor de Wet open overheid (Woo) en een fors aantal voor 77

Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH). De werkprocessen en de systemen worden hierop aangepast, zodat de werkzaamheden zo effectief mogelijk en digitaal kunnen verlopen. Dit proces loopt gestaag door. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het team informatievoorziening is in opbouw. De planning is bijgesteld vanwege de extra benodigde hulp om volledig digitaal te werken. Er zijn wel circa twintig extra ediensten in de testomgeving uitgewerkt die binnenkort live gaan of al live zijn gezet. Tijd (indicator) Indicatoren Het klantwaarderingscijfer is afkomstig van de uitkomsten van het tweejaarlijkse gemeentelijke onderzoek 'Waar staat je gemeente.nl'. Momenteel onderzoeken wij of er voor 2025 en daarna alternatieve methoden zijn om het klantwaarderingscijfer vast te stellen. Andere indicatoren zijn onze servicenormen en doorlooptijden. Risico's Digitalisering kost geld en vraagt om de juiste vaardigheden en systemen. Risico is dat we hier niet snel genoeg op kunnen acteren door onvoldoende capaciteit. Daarnaast moet het personeel door middel van training en opleiding bekend gemaakt worden met de nieuwe werkwijzen en/of nieuwe applicaties. Ten slotte bestaat het risico dat we bij de inrichting van de I-kolom kunnen stuiten op onverwachte kosten.

4.2 Openbare orde en veiligheid Ambitie We houden onze gemeente veilig, ontmoedigen criminaliteit en verhogen het veiligheidsgevoel van onze inwoners. Relevante documenten:  Wabo-beleidsplan gemeente Winterswijk.  Uitvoeringsprogramma Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving. Doelstellingen We gaan drugsproblematiek tegen Activiteiten Actieve aanpak straathandel drugs, onder andere bij scholen en evenementen Bij het aantreffen van drugshandel zetten wij waar mogelijk bestuurlijke handhaving in. Daarnaast investeren wij in een nog intensievere samenwerking met scholen, om zowel preventief als repressief te kunnen optreden tegen drugsgebruik en drugshandel op scholen. Denk hierbij aan de inzet van drugshonden en het aanpassen van schoolreglementen, om de aanpak laagdrempeliger te kunnen inzetten. Kwaliteit (toelichting) In 2025 wordt de aanpak voortgezet. De integrale samenwerking met partners in de aanpak van drugshandel is belangrijk. Naast het inzetten van repressieve 78

maatregelen wordt er ook ingezet op preventie. Voorlichting en preventieve controles maken hier onderdeel van uit. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In 2025 worden de activiteiten om drugshandel en drugsgebruik tegen te gaan voorlichting, controle en samenwerking met betrokken partijen - voortgezet. In de tweede helft van 2025 zal er in overleg met de middelbare scholen weer een drugscontrole plaatsvinden. De inzet van bestuurlijke maatregelen is doorlopend. Tijd (indicator) Hard optreden tegen drugsoverlast Samen met de politie treden we hard op tegen drugsoverlast. Hierbij maken we gebruik van elkaars handhavingsinstrumenten. Kwaliteit (toelichting) Als er sprake is van drugoverlast, treden we op via zowel het strafrecht als het bestuursrecht. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een doorlopend proces. Tijd (indicator) Doelstellingen We vergroten het gevoel van veiligheid bij inwoners Activiteiten Samenwerking en zichtbaarheid boa's en politie De buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) en de politie werken nauw samen. Daarnaast werken de boa's nauw samen met diverse ketenpartners, zoals jongerenwerkers en Halt. Voor die partijen zijn de boa's de ogen en oren in het centrum, de wijk(en) en het buitengebied. We geven prioriteit aan de zichtbaarheid en benaderbaarheid van onze boa's.

Kwaliteit (toelichting) Met de huidige capaciteit zetten we ons in voor de leefbaarheidsvraagstukken die in Winterswijk spelen. Deze zijn in toenemende mate vergelijkbaar met de kleinstedelijke problematiek. De samenwerking met de politie en de zichtbaarheid en benaderbaarheid van de boa's zijn door capaciteitsuitbreiding geïntensiveerd. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De samenwerking tussen de politie en de boa's heeft doorlopend de aandacht. Tijd (indicator) 79

Samen met het domein zorg werken we met een integrale aanpak voor mensen met verward en onbegrepen gedrag We vinden het belangrijk dat partijen die een rol spelen in de samenwerking bij de aanpak van personen met verward gedrag, een gezamenlijke verantwoordelijkheid ervaren. We zetten in op intensivering van de ketensamenwerking. Vanuit het Rijk zijn hiervoor gelden beschikbaar gesteld aan het Zorg- en Veiligheidshuis Noord- en Oost-Gelderland. Met alle betrokken partijen vindt overleg plaats om te komen tot een bestedingsplan voor die gelden. De gelden zijn onder andere bestemd voor de versterking van de coördinatiefunctie van het Zorg- en Veiligheidshuis en het voeren van procesregie op de doelgroep. Kwaliteit (toelichting) Met een gecoördineerde aanpak gericht op mensen met verward en onbegrepen gedrag, is het mogelijk om zorgwekkende signalen vroegtijdig in beeld te krijgen en op te pakken. Een gecoördineerde aanpak is zowel gericht op de juiste persoonlijke zorg als op de veiligheid voor de omgeving. Dit is onderdeel van het dagelijkse werk. Dat is nu voldoende geborgd in de integrale aanpak met alle betrokken ketenpartners. Er is geen nadere rapportage noodzakelijk voor dit onderwerp, omdat dit geborgd is in de dagelijkse aanpak.

Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het versterken van de samenwerking is een continu proces, en onderdeel van ons dagelijks werk vanuit Zorg en Veiligheid. Tijd (indicator) Voortzetting uitbreiding bluswatervoorzieningen We ronden in 2027 het complete pakket aan bluswatervoorzieningen in Winterswijk af. Hierbij vragen wij een sluitend advies van de Veiligheidsregio Noord- en OostGelderland, uiteraard in goed overleg met de lokale brandweerpost. Kwaliteit (toelichting) Vanuit de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland wordt een advies gegeven over de bluswatervoorziening in de gemeente. Als dit advies ontvangen is, wordt er in de aankomende jaren, indien nodig, uitvoering aan gegeven. De uitvoering van de bluswatervoorzieningen loopt parallel aan de gebiedsgerichte aanpak natuurbranden, waarbij bluswatervoorzieningen ook een vraagstuk zijn. De looptijd van dit project is 2025-2027. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De ambitie is om dit vraagstuk in 2025 op te starten en in 2027 afgerond te hebben. In het eerste kartaal van 2025 is het project opgestart in samenwerking met de VNOG. Hierbij is er in het kader van bluswatervoorziening een inventarisatie gemaakt. Hier zal in 2025 verder uitvoering aan gegeven worden. 80

Tijd (indicator) Doelstellingen We voorkomen en beperken criminaliteit en ondermijning Activiteiten Aanpak ondermijning De regionaal coördinator ondermijning blijft werkzaam voor de Achterhoekse gemeenten. Daarnaast geven we in 2025 de internationale ondermijningstafel met Duitsland verder vorm. Kwaliteit (toelichting) Om ondermijning goed tegen te kunnen gaan en ter voorkoming van een waterbedeffect, is regionale samenwerking belangrijk. Deze regionale samenwerking wordt in 2025 voortgezet. Onder andere op het gebied van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) en ondermijning is afstemming. In de week van de ondermijning vinden er diverse acties en voorlichting plaats. Daarnaast is er 6-wekelijkse afstemming tussen ketenpartners over lokale ondermijnings casiustiek. De samenwerking met Duitsland in de aanpak van ondermijning is onder andere vanwege een functiewisseling van de portefeuillehouder bij het Regionale Informatieen Expertisecentrum (RIEC), nog niet verder georganiseerd. Daarnaast blijkt het vormgeven van de samenwerking in de praktijk lastig. De Euregio gaat een subsidieaanvraag indienen om de internationale samenwerking in 2025 op te starten. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een doorlopend proces. Het opzetten van de samenwerking met Duitsland loopt vertraging op.

Dit wordt met name beïnvloed door de keuzes die stakeholders maken. In samenwerking met de Euregio wordt er een voorstel ingediend voor een Interreg-subsidie. Als deze subsidie wordt toegekend, kan de samenwerking met Duitsland in het kader van ondermijning in 2025 worden opgestart. Tijd (indicator) Bestrijden zorgfraude Vanuit het oogpunt van ondermijning onderzoeken we of er zorgfraude voorkomt in de gemeente. Bij het vermoeden van fraude pakken wij dit conform de bestaande werkwijze integraal aan. Daarnaast creëren we bewustwording bij zorgcliënten en andere inwoners over de verschijningsvormen van zorgfraude. Kwaliteit (toelichting) De aanpak van zorgfraude heeft zowel landelijk als lokaal de aandacht. Het blijft in 2025 een belangrijk thema, waarbij we trends en ontwikkelingen volgen. Het aanpakken van zorgfraude wordt voortgezet door de regionale toezichthouder in samenwerking met de ketenpartners. Per 1 januari 2026 gaan de nieuwe contracten voor jeugdhulp en Wmo/Wonen in. Team veiligheid is betrokken bij de aanbestedingen. Het is mogelijk is om een bibob onderzoek uit te voeren bij zorgaanbieders. 81

Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De aanpak van zorgfraude wordt in 2025 voortgezet. In de tweede helft van 2025 zal er in samenwerking met het sociaal domein gekeken worden of er in het kader van zorgfraude bibob onderzoeken uitgevoerd kunnen worden. Dit hangt af van de aanbestedingsprocedure en de personele capaciteit bij team veiligheid. Tijd (indicator) Weerbaarheid van inwoners en ondernemers vergroten door preventiecampagnes We maken inwoners en ondernemers bewust van de schade die ze kunnen ondervinden van ondermijnende criminaliteit. Daarnaast maken we ze bewust van de rol die zij kunnen spelen in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. En wat ze zelf kunnen doen om niet in het criminele speelveld te belanden. Kwaliteit (toelichting) We maken ondernemers en inwoners bewust van de verschillende vormen van ondermijning. Daarnaast maken we ze weerbaarder tegen ondermijning. Ook hebben we als doel om de meldingsbereidheid van inwoners en ondernemers te vergroten. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In 2025 worden de bewustwordingscampagnes voortgezet, waarbij in de Week van de Veiligheid tweejaarlijks extra aandacht is voor preventie.

Tijd (indicator) Doelstellingen We voorkomen oplichting en digitale criminaliteit Activiteiten Bewustwording cyberweerbaarheid We organiseren activiteiten om mensen van alle leeftijden op hun eigen niveau cyberweerbaar te maken. Kwaliteit (toelichting) Het thema cyberweerbaarheid is ook in 2025 geprioriteerd. Het weerbaar maken van inwoners en bedrijven vraagt doorlopend aandacht. De gemeente heeft in rol in de preventie, vooral bij kwetsbare groepen zoals jongeren, senioren, laaggeletterden en mkb-ondernemers. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Tijdens de actiedag #echtniet vandaag is er een bijeenkomst georganiseerd in samenwerking de politie en buurgemeenten waarbij voorlichting gegeven is aan de doelgroep senioren. In de tweede helft van 2025 zal er ook voorlichting gegeven worden aan in ieder geval de doelgroep jongeren. 82

Tijd (indicator) Indicatoren Om te kunnen beoordelen of we de genoemde doelstellingen hebben behaald, raadplegen we de volgende bronnen:  Waarstaatjegemeente.nl  De misdaadcijfers van de politie  De veiligheidsmonitor  Datalab GO  Conneqt Op basis van deze bronnen krijgen wij onder andere inzicht in het percentage inwoners dat zich veilig voelt, het aantal misdrijven en het aantal overlastmeldingen. Ons streven is dat het percentage inwoners dat zich veilig voelt stijgt, en het aantal misdrijven en overlastgevallen daalt. Op basis van de gegevens uit deze bronnen kunnen wij onze inzet waar nodig bijsturen. Risico's Dit beleidsveld bestaat uit veel verschillende soorten activiteiten. Om die reden benoemen we geen algemene risico's. De risico's worden per activiteit zelfstandig afgewogen.

Financiële afwijkingen programma 4 Baten en Lasten Bedragen x €1.000

83

Exploitatie

Begroting 2025

Mutaties Mutaties Stand voor Mutaties Prognose 1 2025 Prognose 2 2024 Jaarrekening 2024 Prognose 1 2025 Prognose 1 2025

Baten 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening 0.1 Bestuur

6

0

0

6

0

6

559

0

0

559

33

592

0.4 Overhead

1.146

0

0

1.146

25

1.171

Totaal 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening

1.711

0

0

1.711

58

1.770

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

0

0

0

0

120

120

1.2 Openbare orde en veiligheid

18

0

100

118

0

118

Totaal 4.2 Openbare orde en veiligheid

18

0

100

118

120

238

Totaal Baten

1.729

0

100

1.829

178

2.008

0.1 Bestuur

3.020

38

448

3.505

-12

3.493

0.2 Burgerzaken

1.086

0

0

1.086

45

1.131

0.4 Overhead

13.840

0

180

14.020

974

14.994

Totaal 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening

17.945

38

628

18.611

1.007

19.618

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

2.170

0

0

2.170

120

2.290

1.2 Openbare orde en veiligheid

1.160

0

100

1.260

2

1.261

Totaal 4.2 Openbare orde en veiligheid

3.330

0

100

3.430

122

3.551

Totaal Lasten

21.275

38

728

22.041

1.128

23.169

0.2 Burgerzaken

4.2 Openbare orde en veiligheid

Lasten 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening

4.2 Openbare orde en veiligheid

Onttrekkingen 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening 0.1 Bestuur

9.000

0

0

9.000

8.416

17.416

Gerealiseerd resultaat

-10.546

-38

-628

-11.211

7.466

-3.745

Bestuur, organisatie en dienstverlening Aan de batenkant is er sprake van € 58.000 hogere baten, wat als volgt is te verklaren:  Hogere baten UWV € 22.000  Hogere gemeentelijke leges reisdocumenten € 33.000 De lasten zijn € 1.007.000 hoger, wat grotendeels als volgt is te verklaren: 84

Hogere lasten vanwege uitbreiding van de ambtelijke organisatie met 6,5 fte grotendeels voor een half jaar, in totaal € 334.500. Dit betreft de volgende functies: o Jongerenwerker (Domein Sociaal) o Beleidsadviseur (Domein Sociaal) o Projectondersteuner (Domein Fysiek) o Vastgoed adviseur (Domein Fysiek) o Juridisch medewerker handhaving (Domein Fysiek) o Medewerker KCC (Domein Bedrijfsvoering en Dienstverlening) o Bestuurs-/directieadviseur (Strategische Staf) Hogere lasten van € 190.000 voor de advisering op een aantal concrete thema's te weten: visie wijkaanpak, kwaliteitsimpuls RO-processen en dienstverlening en advisering subsidieverlening, omgevingsvisie en begeleiding zwembad. Hogere lasten in de teambudgetten van € 187.000 vanwege de doorontwikkeling van de bedrijfsvoering. Deze kosten worden uit de reserve organisatieontwikkeling gedekt, zie ook toelichting Onttrekkingen en toevoegingen reserves in dit programma. Overige mutaties betreffen administratieve correcties welke met name veroorzaakt worden door herverdeling van de personeelskosten naar andere teambudgetten i.v.m. wisseling van de organisatiestructuur (€ 166.000). Hogere lasten van € 68.000 voor ARBO aanpassingen, onder andere vanwege de continue beveiliging van het gemeentehuis.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=7d992f75-d302-41a6-b285-87fc2ced5da0