CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Bestuursrapportage 2022

Algemene raadscommissie 16 juni 2022, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Bestuursrapportage en 1e financiële prognose 202227.030 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Regionale samenwerking uitvoering Leerplichtwet Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen In 2022 starten we met de regionale coördinatie leerplicht, kwaliteitsborging en verdere professionalisering. Landelijke ontwikkelingen worden centraal gecoördineerd, zodat niet iedere leerplichtambtenaar dit zelf hoeft te doen. Hierdoor ontstaat een uniforme werkwijze in de regio. Dit schept duidelijkheid voor ketenpartners, leerlingen en hun ouders. De leerplichtambtenaar wordt ontzorgd en kan zich blijven richten op leerlingen die verzuimen en op zorgleerlingen. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Uitvoeren eerste fase 2021-2026 van het Integraal huisvestingsplan (IHP) 2021-2037 Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen Onderwijs, kinderopvang, belangenverenigingen en gemeente voeren het Integraal huisvestingsplan 2021-2037 (IHP) uit. Het plan heeft een looptijd van zestien jaar en we actualiseren het als de ontwikkelingen erom vragen. In de eerste fase 2021-2026 ontwikkelen we nieuwbouw van een aantal basisscholen.

Om onze begroting geleidelijk te laten groeien voor de structurele lasten van de nieuwe gebouwen, reserveren wij € 11 miljoen in deze meerjarenbegroting. Toekomstbestendigheid van gebouwen komt in het IHP telkens terug als een breed begrip. Het gaat over de kwaliteit van gebouwen, over duurzaam energiegebruik, frisse scholen en vooral over onderwijskundig functionele scholen. Daarnaast werken we het ‘vierwindstrekenmodel’ uit. Hierin streven we per windstreek naar tenminste één volwaardig Integraal Kind Centrum, met inclusief onderwijs en kinderopvang in één gebouw, en met doorlopende voor- en vroegschoolse leerlijnen. In deze begroting is voorbereidingskrediet opgenomen van € 200.000. Geld (indicator) 32

Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Er is voor de uitvoering van de fase van het IHP een projectleider aangesteld. Voor de uitvoering 1e fase ligt er een concept projectplan. In het projectplan heeft de realisatie van onderwijs/onderwijshuisvesting in de buurtschappen de hoogste prioriteit. Het overleg met het onderwijs en alle betrokken partijen in de buurtschappen is in januari dit jaar reeds van start gegaan. Een werkgroep van onderwijs en betrokken partijen uit de buurtschappen brengen voor de zomervakantie 2022 een advies aan het schoolbestuur SOPOW en de gemeente uit over hun visie op het behouden van onderwijs(huisvesting) in de buurtschappen. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Doelstellingen 2.4.2 Onderwijs sluit aan op de arbeidsmarkt.  We versterken de relatie tussen onderwijs, ondernemers en kennisinstellingen. Activiteiten Deelname aan het lokaal educatief agendaoverleg (LEA) Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen Het lokale onderwijsbeleid is veelomvattend en omhelst veel deelterreinen die bijdragen aan onze ambities. Er zijn veel partners betrokken bij het realiseren van deze ambities. De Lokale Educatieve Agenda is het overleg waar bestuurlijke afspraken op lokaal niveau vorm krijgen (denk bijvoorbeeld aan inclusie en armoede, onderwijs en jeugdzorg, onderwijs en aansluiting arbeidsmarkt, en onderwijshuisvesting).

Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Doelstellingen 2.4.3 Winterswijkers hebben kennis van de Duitse taal.  We promoten buurttaalonderwijs. 33

Activiteiten We bieden het Goethe-certificaat aan Omschrijving (toelichting) Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Doelstellingen 2.4.4 Aanbod van onderwijs passend bij keuzevrijheid en nabijheid (primair onderwijs en voortgezet onderwijs).  We ondersteunen en faciliteren initiatieven die zijn gericht op het ontwikkelen van integrale kindcentra. Activiteiten Uitvoeren eerste fase 2021-2026 van het Integraal huisvestingsplan (IHP) 2021-2037 Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen Onderwijs, kinderopvang, belangenverenigingen en gemeente voeren het Integraal huisvestingsplan 2021-2037 (IHP) uit. Het plan heeft een looptijd van zestien jaar en we actualiseren het als de ontwikkelingen erom vragen. In de eerste fase 2021-2026 ontwikkelen we nieuwbouw van een aantal basisscholen. Om onze begroting geleidelijk te laten groeien voor de structurele lasten van de nieuwe gebouwen, reserveren wij € 11 miljoen in deze meerjarenbegroting. Toekomstbestendigheid van gebouwen komt in het IHP telkens terug als een breed begrip. Het gaat over de kwaliteit van gebouwen, over duurzaam energiegebruik, frisse scholen en vooral over onderwijskundig functionele scholen. Daarnaast werken we het ‘vierwindstrekenmodel’ uit.

Hierin streven we per windstreek naar tenminste één volwaardig Integraal Kind Centrum, met inclusief onderwijs en kinderopvang in één gebouw, en met doorlopende voor- en vroegschoolse leerlijnen. In deze begroting is voorbereidingskrediet opgenomen van € 200.000. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Er is voor de uitvoering van de fase van het IHP een projectleider aangesteld. Voor de uitvoering 1e fase ligt er een concept projectplan. In het projectplan heeft de 34

realisatie van onderwijs/onderwijshuisvesting in de buurtschappen de hoogste prioriteit. Het overleg met het onderwijs en alle betrokken partijen in de buurtschappen is in januari dit jaar reeds van start gegaan. Een werkgroep van onderwijs en betrokken partijen uit de buurtschappen brengen voor de zomervakantie 2022 een advies aan het schoolbestuur SOPOW en de gemeente uit over hun visie op het behouden van onderwijs(huisvesting) in de buurtschappen. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Doelstellingen 2.4.5 We bieden ontwikkelperspectief voor de lokale onderwijshuisvesting van het basis- en het voortgezet onderwijs.  We zorgen voor goede, toekomstbestendige en goed bezette onderwijsgebouwen in onze gemeente. Activiteiten Uitvoeren eerste fase 2021-2026 van het Integraal huisvestingsplan (IHP) 2021-2037 Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen Onderwijs, kinderopvang, belangenverenigingen en gemeente voeren het Integraal huisvestingsplan 2021-2037 (IHP) uit. Het plan heeft een looptijd van zestien jaar en we actualiseren het als de ontwikkelingen erom vragen. In de eerste fase 2021-2026 ontwikkelen we nieuwbouw van een aantal basisscholen. Om onze begroting geleidelijk te laten groeien voor de structurele lasten van de nieuwe gebouwen, reserveren wij € 11 miljoen in deze meerjarenbegroting.

Toekomstbestendigheid van gebouwen komt in het IHP telkens terug als een breed begrip. Het gaat over de kwaliteit van gebouwen, over duurzaam energiegebruik, frisse scholen en vooral over onderwijskundig functionele scholen. Daarnaast werken we het ‘vierwindstrekenmodel’ uit. Hierin streven we per windstreek naar tenminste één volwaardig Integraal Kind Centrum, met inclusief onderwijs en kinderopvang in één gebouw, en met doorlopende voor- en vroegschoolse leerlijnen. In deze begroting is voorbereidingskrediet opgenomen van € 200.000. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Er is voor de uitvoering van de fase van het IHP een projectleider aangesteld. Voor de uitvoering 1e fase ligt er een concept projectplan. In het projectplan heeft de realisatie van onderwijs/onderwijshuisvesting in de buurtschappen de hoogste prioriteit. Het overleg met het onderwijs en alle betrokken partijen in de buurtschappen is in januari dit jaar reeds van start gegaan. Een werkgroep van onderwijs en betrokken partijen uit de buurtschappen brengen voor de zomervakantie 2022 een advies aan het schoolbestuur SOPOW en de gemeente uit over hun visie op het behouden van onderwijs(huisvesting) in de buurtschappen. Tijd (indicator) 35

Tijd (toelichting) Trends en ontwikkelingen Door de komst van Oekraïense vluchtelingen ontstaat er druk op de capaciteit van Het Pyriet (school voor nieuwkomerskinderen) en de Internationale Schakelklas. Bij beide scholen was al druk ontstaan door de ophoging van de capaciteit van het AZC. Dit kan betekenen dat er vraag komt voor tijdelijke huisvesting. De kosten zijn declarabel bij het Rijk.

2.5 Economie Portefeuillehouder B.J.J. Bengevoord Ambitie Winterswijk heeft een veelzijdige economie met een sterke industrie, een succesvol winkelcentrum, omvangrijk toerisme, hoogwaardige zorg en een bedrijvig buitengebied, waar landbouw en ander ondernemerschap in balans zijn met de natuurlijke omgeving. De verschillende sectoren versterken elkaar en dat maakt onze economie minder kwetsbaar. Het zorgt voor een omvangrijke, gevarieerde arbeidsmarkt waar ieder passend werk kan vinden. Relevante documenten:  Beleidsnota Economie Winterswijk 2017  Omgevingsvisie buitengebied 2019  Centrumvisie 2021  Raadsbesluit locatiekeuze nieuw bedrijventerrein 2021 Doelstellingen 2.5.1 Er is voldoende ontwikkelruimte voor de Winterswijkse industrie.  We maken een omgevingsvisie voor en starten met de ontwikkeling van een nieuw bedrijventerrein.  We houden en maken bestaande bedrijventerreinen toekomstbestendig. Activiteiten Maken van een omgevingsvisie voor een nieuw bedrijventerrein Omschrijving (toelichting) Wethouder: Klein Gunnewiek Voor het nieuw te ontwikkelen bedrijventerrein stellen we een omgevingsvisie op. Aansluitend starten we met de fasegewijze ontwikkeling. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) 36

We wachten de inhoud van het coalitieakkoord af voordat we nieuwe stappen zetten Opzetten van een programma voor toekomstbestendige bedrijventerreinen, waaronder stedelijke herverkaveling Omschrijving (toelichting) Wethouder: Klein Gunnewiek We streven een integrale aanpak na, waarbij we werken aan de kwaliteit van de bestaande bedrijventerreinen. Deels met lopende inspanningen, zoals het duurzaamheidsprogramma en het Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen (KVO-B). Deels met nieuwe inspanningen, zoals stedelijke herverkaveling en een vorm van parkmanagement. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Doelstellingen 2.5.2 We groeien door als aantrekkelijk winkelcentrum voor inwoners, regio, het Duitse verzorgingsgebied en onze toeristische gasten.  We werken opgavegericht aan centrumontwikkeling. Activiteiten Opgavegericht werken aan centrumontwikkeling, met de centrumvisie en uitvoeringsagenda als leidraad Omschrijving (toelichting) Wethouder: Tannemaat Zie voor meer informatie het hoofdstuk Opgaven. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting)

37

Doelstellingen 2.5.3 We groeien door als aantrekkelijke toeristische bestemming, het aantal overnachtingen en dagbezoeken neemt toe.  Toeristische samenwerking in Winterswijk en in de Achterhoek is gericht op aanbodontwikkeling en promotie. Activiteiten Uitvoeren van de promotiecampagne paardentoerisme Omschrijving (toelichting) Wethouder: Klein Gunnewiek In 2019 heeft Stichting Belangenbehartiging Ruiter en Koetsier Winterswijk e.o. een nieuw knooppuntensysteem aangelegd, met ondersteuning van gemeente en provincie. Vanwege de coronacrisis is er nog geen gerichte toeristische campagne opgezet voor deze nieuwe aanwinst. In 2022 gaat 100% Winterswijk, in opdracht van de gemeenten Winterswijk en Aalten, het paardentoerisme en het gebruik van deze routestructuur stimuleren. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Uitvoering geven aan de Vrijetijdsagenda Achterhoek Omschrijving (toelichting) Wethouder: Klein Gunnewiek Vanuit onze regionale toeristische samenwerking, zijn we bezig met de uitvoering van de Vrijetijdsagenda Achterhoek 2020-2030. In 2022 werken we daarbij onder andere aan:  Verbetering van het aanbod  Onderscheidende profilering  Gastvrijheid en vitaliteit van de toeristische sector Eén van de concrete projecten is ‘Onbeperkt genieten in de Achterhoek’.

Dit project sluit goed aan op de Winterswijkse opgave ‘Iedereen doet mee’. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator)

38

Tijd (toelichting) Doelstellingen 2.5.4 Er is meer ondernemerschap in het buitengebied, in vormen die passend zijn en bijdragen aan de leefbaarheid.  We stimuleren nieuw ondernemerschap in het buitengebied. Activiteiten Ondersteunen van Ondernemers Buitengebied Winterswijk in de stimulering van nieuw ondernemerschap in het buitengebied Omschrijving (toelichting) Wethouder: Klein Gunnewiek De afgelopen jaren heeft Ondernemersvereniging Buitengebied Winterswijk (OBW) alle vormen van ondernemerschap in het buitengebied in kaart gebracht. In 2022 ondersteunt de gemeente OBW bij de uitvoering van hun plan om meer ondernemerschap in het buitengebied te stimuleren. Dit past bij het programma Vitaal Platteland. De gemeente heeft € 20.000 cofinanciering gereserveerd. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Doelstellingen 2.5.5 De bovenregionale bekendheid van Winterswijk als aantrekkelijk plaats voor wonen, werken, winkelen en recreëren groeit.  We onderhouden Euregionale netwerken, bouwen ze uit en organiseren contactmomenten met het bedrijfsleven.  We starten een ondernemerspunt dat ondersteuning biedt aan de integrale economische ontwikkeling van Winterswijk (zie ook beleidsveld 4.3).

Activiteiten Ontwikkelen Alumniprogramma Achterhoek, in samenwerking met thematafel Smart werken & Innovatie en Smarthub Achterhoek Omschrijving (toelichting) Wethouder: Klein Gunnewiek Dit programma richt zich op het opbouwen van een netwerk, dat de Achterhoekse jeugd verbindt aan het Achterhoekse bedrijfsleven. De jeugd wordt onderdeel van het netwerk tijdens de eindfase van hun voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs. Winterswijk is initiatiefnemer en fungeert als pilotomgeving. De organisatie en uitvoering zijn in handen van Smarthub Achterhoek. Geld (indicator) 39

Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Organiseren van innovatiecafébijeenkomsten Omschrijving (toelichting) Wethouder: Klein Gunnewiek We organiseren meerdere laagdrempelige bijeenkomsten voor Winterswijkse ondernemers en onderwijsinstellingen, waarbij we ze in contact brengen met innovatiespecialisten. Hiervoor is € 15.000 begroot binnen de post bedrijfscontacten. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Trends en ontwikkelingen De belangrijkste ontwikkeling de komende jaren zit in het toekomstbestendig maken van onze bedrijventerreinen. We zijn gestart met een programma hiervoor, samen met de stakeholders. In het kader van dienstverlening werken we een concept voor een ondernemerspunt uit. Streven is om dit in 2023 operationeel te hebben. Voor vrijetijdseconomie willen we onder andere aan de slag met fietspaden.

Financiële afwijkingen programma 2 Baten en lasten Bedragen x €1.000

40

Exploitatie

Begroting

Overhev. n.a.v. jrk 2021

Begroting na overheveling.

Berap1

Mutaties_Berap1

Baten 2.1 Cultuur en ontspanning (cultuur)

25

0

25

25

0

2.2 Cultuur en ontspanning (sport)

666

88

754

774

20

2.3 Inkomen en participatie

16.766

0

16.766

13.580

-3.186

2.4 Educatie

1.035

243

1.278

1.278

0

2.5 Economie

117

0

117

117

0

Totaal Baten

18.609

331

18.940

15.774

-3.166

2.0 Doorbelaste bedrijfsvoering en kapitaallasten

3.528

0

3.528

3.528

0

2.1 Cultuur en ontspanning (cultuur)

3.969

103

4.072

4.102

30

2.2 Cultuur en ontspanning (sport)

1.803

88

1.891

1.987

96

2.3 Inkomen en participatie

21.904

0

21.904

25.729

3.825

2.4 Educatie

1.806

142

1.948

2.013

65

2.5 Economie

637

637

1.274

1.274

0

Totaal Lasten

33.647

970

34.617

38.632

4.016

0

0

0

0

0

2.4 Educatie

0

0

0

0

0

2.5 Economie

450

0

450

450

0

Totaal Onttrekkingen

450

0

450

450

0

2.2 Cultuur en ontspanning (sport)

25

0

25

25

0

Gerealiseerd resultaat

-14.613

-638

-15.252

-22.434

-7.182

Lasten

Onttrekkingen 2.1 Cultuur en ontspanning (cultuur)

Stortingen

Doorbelaste bedrijfsvoerings- en kapitaallasten Er zijn geen bijstellingen geweest. Cultuur en ontspanning De verhoging van de lasten bij het onderdeel sport met € 96.000 wordt grotendeels verklaard door de hogere energielasten bij de sport- en gymzalen. Educatie Voor de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs is een extern projectleider ingehuurd. De inhuur willen we verlengen en daarvoor is een bedrag van € 40.000 opgenomen in de begroting. Hiermee is de verhoging van de lasten met € 65.000 grotendeels toegelicht. Economie Er zijn geen bijstellingen geweest. Inkomen en burgerparticipatie De lagere baten van € 3.186.000 worden als volgt verklaard: 41

- Overheveling van de Rijksbudgetten Wsw en re-integratie € 6.928.000 N - Verlaging detacheringsopbrengsten Sw-medewerkers € 159.000 N - Verhoging Rijksbudget bijstand € 157.000 V - Rijksvergoeding kosten opvang Oekraïners € 2.600.000 V - Rijksvergoeding Energietoeslag € 1.144.000 V De Rijksbudgetten Wsw en re-integratie worden vanaf 2022 niet meer afzonderlijk binnen programma 2 opgenomen maar maken onderdeel uit van de Algemene Uitkering binnen programma 4. Het betreft hier dus een financieel-technische aanpassing. De detacheringsopbrengsten van de Sw-medewerkers dalen als gevolg van de dalende Sw-populatie. Het Rijksbudget voor de Algemene Uitkering is met € 157.000 verhoogd. De kosten voor de opvang van Oekraïners worden volledig door het Rijk gecompenseerd (zie ook lasten hieronder). Het Rijk heeft budget beschikbaar gesteld voor de energietoeslag (zie ook lasten hieronder). De hogere lasten van € 3.825.000 worden grotendeels als volgt verklaard: - Lagere personeelslasten Sw-medewerkers € 82.000 V - Hogere lasten Algemene Bijstand € 157.000 N - Hogere lasten opvang Oekraïners € 2.600.000 N - Lasten energietoeslag € 1.144.000 N De Sw-populatie is verder afgenomen en daardoor zijn de salarislasten ook gedaald. Het Rijksbudget voor de Algemene Bijstand is verhoogd en daarmee zijn ook de lasten met hetzelfde bedrag verhoogd.

Voor de opvang van de Oekraïners is een budget opgevoerd van € 2.600.000. Hier worden de kosten voor de opvang van de Oekraïners bij Marga Klompé en het verstrekken van leefgeld uit bekostigd. De kosten worden volledig gecompenseerd door het Rijk. In verband met de hogere energielasten heeft het Rijk besloten om de minder draagkrachtigen een tegemoetkoming te geven voor deze hogere lasten. Kredieten Bedragen x €1.000

42

Kredieten

Begroting

Overhev. n.a.v. jrk 2021

Begroting na overheveling.

Berap1

Mutaties_Berap1

Baten 2.1 Cultuur en ontspanning (cultuur)

54

0

54

54

0

2.1 Cultuur en ontspanning (cultuur)

70

13

83

102

19

2.2 Cultuur en ontspanning (sport)

2.016

55

2.071

867

-1.204

2.4 Educatie

200

0

200

200

0

2.5 Economie

30

0

30

30

0

Totaal Lasten

2.316

68

2.384

1.199

-1.185

Gerealiseerd resultaat

-2.262

-68

-2.330

-1.145

1.185

Lasten

Cultuur en ontspanning Cultuur en ontspanning (sport) De verlaging van de investering (€ 1,204.000) komt doordat de velden waarop deze investering betrekking heeft (FC Winterswijk voor € 1.089.000 en Meddo voor € 249.000) voor dit jaar nog zijn goedgekeurd. Om die reden wordt de investering vooralsnog uitgesteld naar 2023. Hier staat tegenover dat voor de vervanging van het hoofdveld van FC Trias € 34.000 extra krediet wordt gevraagd als gevolg van prijsstijgingen. De extra kapitaallast vanaf 2023 van € 3.500 wordt gedekt door het in programma 4 beschikbare budget voor prijsstijgingen. Daarnaast wordt voor de gravelverharding in 2022 van Hickory € 50.000 extra krediet gevraagd voor een ballenvanger en een werpkooi om de veiligheid te kunnen waarborgen van de survivalbaan. Economie Er zijn geen bijstellingen geweest. Educatie Er zijn geen bijstellingen geweest groter dan € 50.000.

Programma 3 Werkend Winterswijk Inleiding Infrastructuur en gebiedsontwikkeling, riolering en reiniging Het programma Werkend Winterswijk gaat aan de hand van twee beleidsvelden in op alles wat we doen om onze inwoners een omgeving te bieden waar ze gezond, veilig en duurzaam kunnen wonen, werken en recreëren. Duurzaamheid, centrum en grondexploitatie Belangrijke ambities, doelen en activiteiten voor duurzaamheid staan in een integrale aanpak, waarover u meer leest in het hoofdstuk Opgaven. Datzelfde geldt voor de opgave Centrum. De informatie over grondexploitaties leest u in paragraaf G: Grondbeleid. Realisatie van projecten De twee beleidsvelden infrastructuur en gebiedsontwikkeling, en riolering en 43

reiniging, zijn gericht op de realisatie of ontwikkeling van plannen. Dit zijn plannen die met een projectmatige aanpak worden uitgevoerd. Ze gaan bijvoorbeeld over nieuwbouw, invulling van een gebied met een hoog gewaardeerde leefbaarheid, vermindering van het zwerfafval en gerealiseerde klimaatmaatregelen. Meer concreet wordt een aantal mooie plannen ontwikkeld en/of uitgevoerd, zoals een nieuw plan voor het centrum, wijkaanpak de Pas en WoooW. Ook dit programma kent een aantal wettelijke verplichtingen die we moeten doorvoeren, bijvoorbeeld de implementatie van de Omgevingswet, de Wet kwaliteit Bouw en de vertaling van het landelijk afvalbeleid naar een lokaal beleidsplan. Ruimte bieden om plannen waar te maken Samengevat werken we met het programma Werkend Winterswijk aan een vitale leefomgeving, waarbij we initiatieven en concrete plannen faciliteren en mogelijk maken. Hierbij is een goed samenspel nodig met inwoners en samenwerkingspartners.

3.1 Infrastructuur en gebiedsontwikkeling Portefeuillehouder L.C.M. Frings en B.J.J. Bengevoord Ambitie Winterswijk is een aantrekkelijke plaats om te wonen, te werken en te recreëren. Bestaande functies en nieuwe ontwikkelingen krijgen volop ruimte, met behoud van de kwaliteit van de leefomgeving voor nu en in de toekomst. We willen groeien naar 31.000 inwoners. Relevante documenten:  Woonvisie gemeente Winterswijk 2020-2025  Volkshuisvestelijk Afwegingskader Woningbouw Winterswijk 2019-2025  Beoordelingskader wonen met zorg 2020 tot en met 2023  Uitvoeringsagenda duurzaamheid 2019-2022  Structuurvisie kom Winterswijk 2010-2020  Groenstructuurplan Winterswijk  Omgevingsvisie buitengebied  Beleidsvisie landschap en biodiversiteit  Ambitiedocument Omgevingswet  Centrumvisie 2021 Doelstellingen 3.1.1 We willen dat het leefklimaat in heel Winterswijk behouden blijft, dan wel versterkt wordt. We willen dat iedereen in Winterswijk een passende en duurzame woning kan vinden, die aansluit bij zijn of haar woonwensen, nu en in de toekomst  We leveren vanuit alle beleidsterreinen een bijdrage aan de kwaliteit van wonen, werken en recreëren, volgens het stelsel van de Omgevingswet.  We bieden een duidelijk ontwikkelkader en nodigen initiatiefnemers uit om met kansrijke ideeën te komen.  We voeren de woonvisie uit.

 We verbinden initiatieven en initiatiefnemers als het combineren van plannen leidt tot extra kwaliteiten.  We spelen in op de veranderende samenleving die ontwikkelruimte en medezeggenschap wil.

44

Activiteiten Implementeren Omgevingswet/Wet kwaliteit bouw Omschrijving (toelichting) Wethouder: Tannemaat De Omgevingswet treedt in werking op 1 juli 2022. Dit is een half jaar later dan de vorige planning. Er is meer tijd nodig om het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) opgeleverd, ingeregeld en stabiel te krijgen. Dat geldt zowel voor het landelijke deel van de Landelijke Voorziening, maar ook voor softwareleveranciers die hun software moeten aanpassen. Voor een goede invoering per juni 2022 moeten deze zaken uiterlijk oktober 2021 gereed zijn en werken. In 2022 zorgen we ervoor dat we klaar zijn voor de invoering van de Omgevingswet op 1 juli 2022. We bereiden de organisatie voor om te kunnen werken volgens de wet, zowel op juridisch en technisch gebied als op het gebied van dienstverlening, houding en gedrag. Dit doen we door het implementeren van nieuwe software die aansluit op het DSO. Daarmee bieden we straks een goede digitale ondersteuning. We bieden burgers ondersteuning in het proces van participatie door een duidelijke handreiking te doen. Met partners maken we afspraken over de samenwerking. Samen met private partijen draaien we een pilot, om het beleid en de werkprocessen voor de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving aan te passen. Voor 2022 gebruiken we bestaand projectbudget.

Wel zetten we extra capaciteit in op het functioneel beheer van de aangeschafte software. Naast de invoering van de Omgevingswet speelt ook de inwerkintreding van de Wet kwaliteit bouw (Wkb). De Wkb regelt dat private kwaliteitsborgers voortaan bouwtechnische regels toetsen en controleren. Door de Wkb mogen gemeenten geen bouwleges meer heffen voor de eenvoudige bouwwerken. Wat we voor deze eenvoudige bouwwerken nog wel kunnen heffen, zijn de leges voor een ruimtelijke toets. We maken een analyse en leggen een keuze voor welke wijze van leges heffen het best bij Winterswijk past. In de begroting is voorlopig rekening gehouden met het heffen van leges voor het blijven uitvoeren van de ruimtelijke toets, waarbij als percentage 1% van de bouw of projectkosten is aangehouden. Geld (indicator) Geld (toelichting) De invoering van de Omgevingswet is opnieuw uitgesteld. Deze zal nu op 1 januari 2023 inwerking treden. In 2022 moeten we ervoor zorgen dat we klaar zijn voor de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2023. Daarvoor moet nog veel gebeuren: we bereiden de organisatie voor om te kunnen werken volgens de wet, zowel op juridisch en technisch gebied als op het gebied van dienstverlening, houding en gedrag. Dit doen we o.a. door het implementeren van nieuwe software die aansluit op het DSO. Daarmee bieden we straks een goede digitale ondersteuning.

Ook moet nog de nodige besluitvorming worden voorbereid. Waar nodig wordt hier externe inhuur op ingezet omdat het reguliere werk doorgaat. Er is nog budget beschikbaar vanuit de 'bestemmingsreserve Omgevingswet'. Gaandeweg 2022 wordt bekeken of dit budget voldoende is. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting)

45

We zijn een aantal mooie uitvoeringstappen aan het zetten o.a loket LEEF, pilot omgevingsplan samen met Berkelland en flinke stappen aanpassing legesverordening, nieuwe commissie ruimtelijke kwaliteit . Deze laatste komt binnenkort als voorstel naar de raad. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Ontwikkeling terreinen Narcisstraat tot woonwijk Omschrijving (toelichting) Wethouder: Klein Gunnewiek Het participatietraject met omwonenden en belanghebbenden wordt opgestart met als doel hen te betrekken bij het ontwikkelen van gebied Narcisstraat als woningbouwlocatie volgens de huidige structuurvisie. We gaan in overleg met andere grondbezitters in het gebied om te onderzoeken of er bereidheid is om samen op te trekken in de ontwikkeling van het gebied tot woningbouwlocatie. Met De Woonplaats overleggen we over het ontwikkelen van sociale huurwoningen op de door de gemeente ingebrachte grondposities in het gebied Narcisstraat. In samenwerking met gemeente, De Woonplaats en andere ontwikkelende partijen wordt in het gebied zo spoedig mogelijk een concreet woningbouwplan voor het gebied Narcisstraat ter goedkeuring aan de gemeenteraad voorgelegd. Hiervoor wordt in de jaren 2022, 2023 en 2024 € 50.000 per jaar beschikbaar gesteld.

Geld (indicator) Geld (toelichting) Enkele duizenden vierkante meters van de ontwikkeling komt tot stand door verkoop van grond die de gemeente nu in eigendom heeft. De onderhandelingen over de grondoverdracht lopen nog. Daarom nemen we nog geen geschatte opbrengst op. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Het overleg met andere grondeigenaren is opgestart. De planontwikkeling bevindt zich in het stadium van schetsen van mogelijke stedenbouwkundige en volkshuisvestelijke varianten. Voor 1 juli 2022 verwachten we een principeverzoek. De participatie wordt door de ontwikkelende partij verzorgd. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Er is nog geen tijdsplanning. Er zijn nog te veel zaken die eerst helder moeten worden: indiening van en instemming met het principeverzoek, participatie, overeenstemming over grondverkoop, en de precieze plangrenzen. Ontwikkeling Tuunterveld als toekomstige woonwijk Omschrijving (toelichting) Wethouder: Klein Gunnewiek Het ontwikkelen van het Tuunterveld wordt samen met de eigenaar en mogelijke ontwikkelaar (bv. ook De Woonplaats) opgestart. Vanuit de gemeente dient hier ambtelijke capaciteit te worden ingezet om deze procedure te doorlopen. De 46

gemeente neemt hierin een actieve houding aan om realisatie van deze woonwijk zo snel mogelijk te starten. Samen met grondeigenaar en mogelijke ontwikkelaar wordt op een juiste manier en tijdig het omgevingsmanagement opgepakt. De woonwijk en de infrastructuur worden zoveel mogelijk gebouwd volgens de laatste stand van de techniek als het gaat om ecologie en duurzaamheid. Hiervoor wordt in de jaren 2022, 2023 en 2024 € 50.000 per jaar beschikbaar gesteld Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De gesprekken met de grondeigenaren zijn gestart. Hierbij wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen de korte termijn en de lange termijn. De mogelijkheden op de korte termijn bestaan uit 25 - 30 tiny houses op basis van een tijdelijke ontheffing van het bestemmingsplan. Een stedenbouwkundig plan voor de lange termijn vraagt meer tijd en uitwerking. Door de nieuw te vormen coalitie is de komende periode bepalend voor verdere aanpak. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Opstellen regionale woonvisie Omschrijving (toelichting) Wethouder: Klein Gunnewiek In samenwerking met de ambassadeurs van 8RHK stellen we een regionale woonvisie op. In 2021 zijn de woonwensen en leefbaarheid in beeld gebracht. Deze vormen een belangrijke basis voor de regionale woonvisie.

Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Uitvoeren woonvisie Omschrijving (toelichting) Wethouder: Klein Gunnewiek In Winterswijk zijn er verschillende initiatiefnemers die een gezamenlijke woonvorm willen (laten) realiseren. Het is voor hen moeilijk om van idee tot realisatie over te gaan. Wij ondersteunen deze initiatiefnemers om de kans van slagen voor gezamenlijke woonvormen te vergroten. Vanwege landelijke en provinciale subsidiemogelijkheden is er geen budget nodig. 47

We organiseren woonavonden samen met inwoners en partijen die actief zijn op het gebied van wonen. Dit doen we bijvoorbeeld met jongeren over het op jezelf gaan wonen, of met ouderen over geschikte woonvormen voor senioren. Hiervoor is structureel een budget van € 5.000 per jaar nodig. Het is belangrijk dat we voldoende passende huisvesting hebben voor arbeidsmigranten. Mede op basis van de aanbevelingen van het landelijk aanjaagteam, herijken we ons beleid voor de huisvesting van deze doelgroep. Voor deze herijking is geen budget nodig. Geld (indicator) Geld (toelichting) Activiteiten vinden binnen bestaand budget plaats Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Ondersteuning van initiatiefnemers die een gezamenlijke woonvorm willen (laten) realiseren loopt conform plan. We organiseerden een digitale woonavond met jongeren die in 2021 een woning vonden op 16 februari jl. in samenwerking met De Woonplaats. Helaas bleek de belangstelling zeer gering en is de avond geannuleerd. Wel is met enkele jongeren gesproken over ervaringen bij het vinden van een woning. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Herijking beleid voor de huisvesting van arbeidsmigranten is nog niet opgestart. De verwachting is dat we dit in het tweede kwartaal opstarten als er ambtelijke capaciteit beschikbaar komt.

Doelstellingen 3.1.2 We willen het winkelcentrum, de voorzieningen in de kom van Winterswijk en de kwaliteit van onze woon- en werkgebieden behouden en versterken.  We regisseren ontwikkelingen als we eigen grond ontwikkelen, of als er een strategisch belang in het spel is.  We spelen in op de veranderende samenleving die ontwikkelruimte en medezeggenschap wil.  We houden een verkeersonderzoek en bouwen op basis daarvan een verkeersmodel. Activiteiten Bouwen verkeersmodel Omschrijving (toelichting) Wethouder: Tannemaat Het verkeersonderzoek en het bouwen van een verkeersmodel waren gepland voor 2020. Vanwege de coronacrisis was een goede meting van het verkeer niet mogelijk. Het onderzoek wordt in 2022 zo ingericht dat het ook voldoet aan de wensen van de raad rond de beslissing over doortrekking van de Dingstraat. Voor 2022 tot en met 48

2025 is voor de te nemen maatregelen € 4 miljoen opgenomen in de meerjarenbegroting (2022-2025), waarvan € 500.000 in 2022 (voor het dynamisch parkeermanagementsysteem), € 0 in 2023, € 500.000 in 2024 en € 3 miljoen in 2025. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Het verkeersonderzoek en het bouwen van een verkeersmodel waren gepland voor 2020. Vanwege de coronacrisis was een goede meting van het verkeer niet mogelijk. We zijn overgestapt van camera data naar Tom Tom data. Daardoor kan het project nu los van Corona uitgevoerd worden. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Verwachting van oplevering van het model is Q3 2022. Implementeren dynamisch verkeersmanagementsysteem Omschrijving (toelichting) Wethouder: Tannemaat De discussie over doortrekking van de Dingstraat heeft als één van de nieuwe inzichten opgeleverd, dat een dynamisch verkeersmanagementsysteem een onderdeel van de oplossing moet zijn. Een dergelijk systeem omvat ook een parkeerverwijssysteem. Voor het project Parkeerverwijssysteem was al aanvullend krediet opgenomen van € 381.500, dat voortvloeit uit het Uitvoeringsprogramma Parkeren Winterswijk 2022-2030. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Door het uitbreiden van het PRIS-Systeem kunnen bezoekers van Winterswijk sneller een vrije parkeerplaats vinden.

De uitrol was on-hold gezet in afwachting van de uitkomsten van het onderzoek naar de mogelijkheden voor een Dynamisch Verkeersmanagement Systeem. Dit onderzoek heeft opgeleverd dat de effecten van deze systemen nog niet bewezen zijn. We kiezen er daarom voor dit jaar een investering te doen in het weer volledig werkend krijgen van het huidige Parkeer verwijs systeem. Tijd (indicator) Tijd (toelichting)

49

Ontwerp maken en ter inzage leggen van de Omgevingsvisie Centrum en Kom en het Omgevingsplan centrum Omschrijving (toelichting) Wethouder: Tannemaat De Omgevingswet schrijft voor dat we in 2024 een gebiedsdekkende omgevingsvisie moeten hebben voor Winterswijk. In 2022 maken we een omgevingsvisie voor de kom en het centrum en starten we ook met een omgevingsplan voor het centrum. De vast te stellen centrumvisie is hiervoor het uitgangspunt. In 2022 leggen we een ontwerp van de omgevingsvisie en het plan ter inzage. In de begroting is extra budget opgenomen om de omgevingsvisies en plannen te realiseren voor € 50.000 per jaar. Geld (indicator) Geld (toelichting) Het benodigde budget is nog niet bekend. We zijn bezig met het beoordelen van de offertes. Zodra dit is afgerond weten we welk budget we nodig hebben. Naar verwachting is er voldoende budget beschikbaar om de omgevingsvisie te kunnen opstellen, eventueel te schuiven binnen het programma. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) We zijn bezig met het beoordelen van de ontvangen offertes van de adviesbureaus die een bijdrage gaan leveren aan het opstellen van de omgevingsvisie. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) In de omschrijving staat dat in 2022 een ontwerp van de omgevingsvisie ter inzage wordt gelegd. Door de complexheid en het beoogde participatieproces is dit niet haalbaar.

In 2022 wordt een koersdocument opgeleverd. Verwacht wordt dat in 2023 een ontwerp van de omgevingsvisie ter inzage gaat en eind dat jaar kan worden vastgesteld door de gemeenteraad. Uitvoeren Laadvisie en plaatsingsbeleid Omschrijving (toelichting) Wethouder: Frings Voor het groeiend aantal elektrische auto’s breiden we het netwerk van laadpalen in de openbare ruimte uit. In 2022 gaan wij:  Een plankaart opstellen voor een goede spreiding van laadpalen.  Door met het op aanvraag plaatsen van laadpalen in de openbare ruimte, voor inwoners die niet de mogelijkheid hebben om de auto op eigen terrein te laden.  Minimaal vier laadpalen (acht laadplekken) proactief in de openbare ruimte plaatsen door deel te nemen aan de provinciale concessie.  Onderzoeken of wij op strategische wijze laadoplossingen kunnen realiseren, waarin ook situationeel maatwerk kan worden geboden. Met ingang van 2022 is hiervoor een structureel budget opgenomen van € 10.500. Geld (indicator) 50

Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In het eerste kwartaal hebben wij: - een plankaart opgesteld met potentiële locaties voor openbare laadpalen. De plankaart wordt medio april voor publiek opengesteld om te reageren op voorgenomen locaties. De reactietermijn bedraagt drie weken. - een pilot opgestart waarin wij, gedurende een periode van één jaar, de Verlengde Private Aansluiting (VPA) gaan toestaan als alternatieve laadoplossing. In de maanden april en mei gaan wij bij vijf deelnemers kabelgoottegels aanleggen zodat de kabel tijdens het laden verzonken in het trottoir komt te liggen. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Uitvoeren project Wijkaanpak De Pas Omschrijving (toelichting) Wethouder: Frings In 2021 heeft het bouwteam voor De Pas de uitvoering van de wijkaanpak voorbereid. In 2022 starten we met de fysieke uitvoering. De uitvoering willen we eind 2023 afronden. Uitvoering vindt plaats in vier deelgebieden: Pasbree, Pashegge, Pasbrink en Pashof. Er is een werkgroep van circa twintig bewoners die voor het verduurzamen van de koopwoningen collectief wil inkopen. Projecten samen met de bewoners zijn onder andere: - Het inrichten van speeltuinen voor kinderen in de wijk. - Uitbreiding van de buurttuin naar buurtplein in de Pasbrink. - De tijdelijke moestuin in Pashegge omturnen naar een definitieve inrichting. - De actie opruimen zwerfafval.

- De stemactie voor het type verlichtingsarmaturen. - De opzet van de actie voor het afkoppelen van regenpijpen. - Stimuleren van de aanleg van voortuinen die klimaatproof zijn. - Verdere inzet (bestaande) klankbordgroepen voor de herinrichting van Pashof en Pasbrink. Bovenop het reeds bestaande begrote krediet (2018 tot en met 2022) van € 3 miljoen, is € 800.000 extra krediet opgenomen. Op dit moment is er sprake van een kostenstijging in materialen en ook de eisen aan duurzaamheid en klimaatmaatregelen vergen extra middelen. Geld (indicator) Geld (toelichting) Omdat de voorbereiding meer tijd heeft gekost , mede als gevolg van het zorgvuldige participatietraject, is er door prijsstijging in 2023 meer krediet nodig. Kwaliteit (indicator)

51

Kwaliteit (toelichting) De laatste informatie bijeenkomst voor de bewoners Pasbrink en Pashof heeft inmiddels plaats gevonden. Er vinden naar aanleiding van deze bijeenkomst en opmerkingen uit de buurt nog een aantal kleine wijzigingen plaats. De omgevingsmanager van de aannemer is gestart met het bezoeken van de bewoners in de Pasbree om afspraken te maken voor het uitvoeren van werkzaamheden op eigen terrein. In week 14 start de aannemer met de uitvoering van de 1e fase Pasbree, De verwachting is dat de werkzaamheden t/m het 4e kwartaal duren. Daarna start de aannemer medio het 3e/4e kwartaal met de uitvoering van de Pashegge. Vervolgens starten we in de loop van 2023 met de uitvoering van de Pasbrink en de Pashof. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Werkzaamheden starten in week 14 2022 op de Pasbree en lopen voor de hele wijk door tot einde 1e kwartaal 2024 Uitwerken planvorming project WoooW Omschrijving (toelichting) Wethouder: Tannemaat In 2022 vindt de uitwerking plaats van de stedenbouwkundige uitgangspunten van WoooW. In het bestemmingsplan leggen we juridisch vast welke verschillende functies in het gebied een rol krijgen. Van het cultuurgebouw ontwikkelen we het Programma van eisen en het architectonische ontwerp. We bepalen een vastgoedstrategie en maken een schetsontwerp voor de buitenruimte. Ten slotte onderzoeken we mogelijke subsidietrajecten.

In de meerjarenbegroting 2022-2025 is in 2024 een voorlopige raming van € 6,5 miljoen opgenomen voor het Cultuurgebouw. Daarnaast is in 2023 een voorlopige raming opgenomen voor het tekort op de grondexploitatie van WoooW. Geld (indicator) Geld (toelichting) We streven naar een nieuw gebouw dat qua huisvestingslasten zoveel mogelijk aansluit bij de huidige huisvestingslasten van de bibliotheek, Boogie Woogie en de Winterswijkse Uitdaging. Gezien de fors stijgende bouwkosten is de haalbaarheid hiervan twijfelachtig. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Het programma gaat vooralsnog uit van een multifunctioneel cultuurgebouw (WoooW), minimaal 80 en maximaal 110 woningen, 80 openbare parkeerplaatsen en een multifunctionele openbare ruimte. Er is nog geen overeenstemming over het definitieve programma. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) 52

Er worden twee scenario's uitgewerkt conform raadsbesluit d.d. 24 februari 2022. Dit betreft de omvang van het cultuurgebouw en het stedenbouwkundig plan. Volgens planning wordt het definitieve programma in september 2022 ter besluitvorming aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Of project WoooW in de huidige vorm doorgaat is onderwerp van de coalitieonderhandelingen. Doelstellingen 3.1.3 We willen het waardevolle cultuurlandschap behouden en versterken, met (sociaal en economisch) toekomstperspectief voor bedrijven en inwoners. Daarnaast behouden en versterken we de recreatieve en belevingswaarde voor bezoekers.  We spelen in op de veranderende samenleving die ontwikkelruimte en medezeggenschap wil.  We voeren de beleidsvisie landschap en biodiversiteit uit.  We geven uitvoering aan de Omgevingsvisie buitengebied. We lokken plannen uit die goed zijn voor de sociale en economische vitaliteit van het buitengebied en die per saldo omgevingskwaliteit toevoegen. Op basis van een uitgevoerde evaluatie van de visie passen we werkwijzen aan.  We beoordelen initiatieven (extra) positief als ze bijdragen aan het bereiken van onze doelen op het gebied van klimaatverandering, milieubelasting, biodiversiteit en demografie.

Activiteiten Afdekken kleiput Omschrijving (toelichting) Wethouder: Klein Gunnewiek In 2022 gaan we uitvoering geven aan het afdekken van de kleiput, als gevolg van het stopzetten van de ‘verondieping’. Hiervoor is in 2022 een budget van € 462.000 opgenomen in de begroting. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Het bureau Akwa heeft in het 4e kwartaal van 2021 onderzoek gedaan in de voormalige kleiput. In maart 2022 hebben zij een 1e conceptrapportage aangeleverd. Deze is intern besproken met Akwa. Medio april worden de rapportage en de bevindingen besproken met de klankbordgroep. Hierna zal Akwa een scenario uitwerken voor afronding van de verondieping in de kleiput. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) In verband met de flora en fauna mogen er zeer waarschijnlijk maar in een beperkt tijdvak werkzaamheden plaatsvinden in de kleiput. Dit kan nogal een impact hebben op de totale duur van de nog uit te voeren werkzaamheden. 53

Bestrijden van de Japanse duizendknoop Omschrijving (toelichting) Wethouder: Frings De Japanse, Boheemse- en Sachalinse duizendknoop is een woekerende plant die niet inheems is in Nederland. Doordat de plant woekert, overgroeit hij de inheemse flora. Wanneer de duizendknoop in bermen staat, veroorzaakt de plant met de worteluitlopers schade aan de verharding en aangrenzende percelen, met mogelijke claims tot gevolg. In 2022 wordt de plant, zowel binnen als buiten de bebouwde kom, bestreden op locaties die prioriteit hebben om schade te voorkomen. Hiervoor is in 2022 een incidenteel budget van € 85.000 opgenomen in de begroting. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Offertes zijn aangevraagd om op 2 verschillende manieren de Japanse duizendknoop te bestrijden. Er wordt een proef gedaan met het bevriezen van de plant en bestrijding door electrocutie. Bestrijding vindt plaats in groeiseizoen 2022. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Meewerken aan programma Vitaal Platteland Omschrijving (toelichting) Wethouder: Klein Gunnewiek Het buitengebied van Winterswijk heeft te maken met uitersten. De extreme droogte, de aanwezigheid van vier Natura 2000-gebieden (stikstof), de waardevolle beken en de vele boeren die noodgedwongen moeten stoppen. In samenwerking met stichting WCL en OWIN is er een programma Vitaal Platteland opgesteld.

Dit programma richt zich op het behoud van de waardevolle natuur en cultuur, en op het bieden van (economisch) toekomstperspectief voor wonen, werken en recreëren in het buitengebied. De provincie Gelderland heeft het gemeentelijk programma overgenomen, door het opstellen van een provinciaal programma ‘Vitaal Platteland, Nationaal Landschap Winterwijk’. Hierin werken WCL, provincie Gelderland, Waterschap Rijn en IJssel en gemeente Winterswijk samen. Een groot deel van de organisatiekosten betaalt de provincie. De gemeentelijke bijdrage van € 20.000 is in mindering gebracht op de bijdrage aan WCL. Geld (indicator) Geld (toelichting)

54

We verwachten dat het plan Vitaal Platteland Winterswijk in mei 2022 klaar is. Op basis van dit plan zal via de begroting een budget worden aangevraagd. Als voorbereiding op het plan en de begroting 2023 is voor 2022 een werkbudget nodig van €5.000. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) We zijn in oktober 2021 begonnen met het proces om te komen tot een plan (perspectief en agenda) voor een Vitaal Platteland. In mei 2022 verwachten we het plan klaar te hebben. Dit plan vormt de basis voor onze inzet en de werkzaamheden voor komende jaren. Realiseren van een dienstencentrum in Gaxel, samen met Stadt Vreden Omschrijving (toelichting) Burgemeester: Bengevoord Om het grensoverschrijdend werken en ondernemen tussen Nederland en Duitsland te bevorderen, wordt er op de grens een dienstencentrum gerealiseerd. De gemeenten Winterswijk en Vreden zijn gezamenlijk de initiatiefnemers voor deze planontwikkeling. De geselecteerde ontwikkelaar werkt het plan voor het dienstencentrum in het voorjaar van 2022 uit, onder de toetsende en begeleidende rol van de gemeenten. Als de omgevingsvergunning aan beide zijden van de grens wordt verleend, vindt de grondverkoop aan de ontwikkelaar plaats. Via de grondverkoop worden de gemeentelijke kosten verhaald.

Wij gaan ervan uit dat de start van de bouw medio 2022 plaatsvindt en dat het gebouw medio 2023 in gebruik wordt genomen. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De geselecteerde ontwikkelaar is bezig met de uitwerking van de plannen. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Door een probleem met de toegangsweg duurt het uitwerken van de plannen langer. Als de plannen zijn uitgewerkt zullen deze door beide gemeenten getoetst worden. De inzet is om voor de zomer 2022 te toetsen. Bij een positief resultaat zal verkoop en vergunningverlening volgen. Start bouw wordt niet in 2022 verwacht. Uitvoeren beleidsvisie Landschap en biodiversiteit Omschrijving (toelichting) Wethouder: Klein Gunnewiek 55

We geven projectmatig uitvoering aan de beleidsvisie met als algemene uitgangspunten:  Natuurinclusief handelen  Samen doen  Cultuurhistorisch landschap  Biodiversiteit in de kom We richten ons specifiek op:  Starten met uitvoering van het nieuwe bermbeheerplan.  Uitwerking geven aan basiskwaliteit natuur en landschap.  Uitwerking geven aan gebiedsgerichte aanpak erfsoorten.  Opstellen van een natuurwaardenkaart (biodiversiteitskaart)  Continuering van natuur- en milieueducatie voor alle basisscholen voor 20212022.  Ondersteuning van burgerinitiatieven ter bevordering van de biodiversiteit.  Cursus ‘Ken jij jouw Nationaal Landschap’ voor burgers.  Afronding aanpak verdwenen landschapselementen (motie).  Aanpak ‘bos van de toekomst’ met een plan van aanpak en een uitvoeringsstrategie (motie). Om het programma voor de jaren 2021-2023 uit te voeren, is extra budget opgenomen in de begroting. Voor 2022 is dit € 99.500 en voor 2023 € 87.500. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Uitvoeren project Toekomstgerichte erven Omschrijving (toelichting) Wethouder: Klein Gunnewiek In 2021 is gestart met de uitvoering van het project Toekomstgerichte erven Achterhoek. De uitvoering loopt door tot begin 2023.

Dit project is gericht op het voeren van gesprekken met erfeigenaren, om ze te ondersteunen bij het realiseren van een toekomstgericht erf. De uitvoering van dit programma ligt bij het Regionaal programmabureau Werken aan toekomstgerichte erven Achterhoek (WATEA). Dit programmabureau betalen we deels uit de Regio Deal. Voor eventuele vervolgtrajecten, na het eerste (gratis) gesprek, hebben we 750 vouchers ingekocht. Het totale bedrag voor de vouchers bedraagt € 200.000. Voor 2022 is dit € 80.000. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) 56

Kwaliteit (toelichting) Het project nodigt erfeigenaren uit om in gesprek te gaan met een onafhankelijke erfadviseur over de toekomst van het erf. Na ruim een jaar blijken er minder erfeigenaren gebruik van deze mogelijkheid te maken dan verwacht. We zijn bezig om de aanpak daarop aan te passen. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Vaststellen bestemmingsplan Dennenoord en start revitalisering en sanering Omschrijving (toelichting) Wethouder: Klein Gunnewiek We stellen een bestemmingsplan vast voor bedrijventerrein Dennenoord en starten met de sanering en revitalisering. We hebben veel tijd geïnvesteerd in minnelijke verwerving van gronden. Hierdoor is de planning van de bestemmingsplanprocedure opgeschoven en daarmee ook de uitvoeringsplanning. De uitvoering van de reconstructie en revitalisering van Dennenoord schuift hierdoor naar 2023, met de bijbehorende kredieten. Geld (indicator) Geld (toelichting) Zodra er meer bekend is over de uitvoering, moet een herijking van de kosten plaatsvinden. In verband met stijgende kosten voor infrastructurele werkzaamheden is het waarschijnlijk dat deze hoger gaan worden. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Het is belangrijk het uitvoeringsplan voor akkoord via het college te laten lopen. Uitwerking loopt. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Tijdspad is afhankelijk van de uitvoeringskeuze.

Vaststellen partiële herziening bestemmingsplan buitengebied (aanpassen aan omgevingsvisie) Omschrijving (toelichting) Wethouder: Klein Gunnewiek Het bestemmingsplan buitengebied wordt partieel herzien, waarbij een aantal beleidsuitspraken van de Omgevingsvisie buitengebied wordt vertaald. Hiermee wordt snellere afhandeling van aanvragen mogelijk. Ook nemen we hierin recent vastgesteld beleid (onder andere archeologiebeleid) op. Geld (indicator) Geld (toelichting) 57

Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Het conceptbestemmingsplan is bijna gereed en kan op korte termijn voor vooroverleg aan de vooroverlegpartners worden voorgelegd. Hiermee worden een aantal 'quick wins' vanuit de Omgevingsvisie Buitengebied vertaald in binnenplanse afwijkingen, waardoor snellere en eenvoudigere procedures mogelijk worden. Ook worden planregels beter op elkaar afgestemd en zijn fouten in plannen hersteld. We nemen tenslotte recent vast gesteld beleid (onder andere archeologiebeleid) op. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Verwachting is dat het concept bestemmingsplan in het tweede kwartaal voor vooroverleg wordt voorgelegd aan de vooroverlegpartners. Daarna, waarschijnlijk in het derde kwartaal, kan het ontwerpbestemmingsplan in procedure gebracht worden. Vaststelling kan dan plaatsvinden in het vierde kwartaal. Voorbereiden aanleg Tunnel Greversweg Omschrijving (toelichting) Wethouder: Frings In de begroting van 2022 is voor het project Voetgangerstunnel onder de Greversweg een totale bijdrage van € 300.000 opgenomen. Deze netto bijdrage bestaat uit een brutobedrag van € 600.000 dat is verantwoord aan de uitgavenkant, en de provinciale bijdrage van € 300.000 aan de inkomstenkant.

Geld (indicator) Geld (toelichting) Uit de raming blijkt dat beide tunnelvarianten de in het raadbesluit vastgestelde gemaximeerde bijdrage van € 300.000 fors overschrijden. Door af te zien van realisatie van de tunnel is de provinciale bijdrage daarmee ook komen te vervallen. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De raad heeft op 17 december 2020 besloten de onbewaakte spoorwegoverweg over de Greversweg te onttrekken aan de openbaarheid en de mogelijkheden voor een wandel/fietstunnel te onderzoeken. De uitgevoerde quick scan heeft nader inzicht gegeven in onder andere de bodemgesteldheid en stand van het grondwater en geleid tot een goede kostenraming. Uit de raming blijkt dat beide tunnelvarianten de in het raadbesluit vastgestelde gemaximeerde bijdrage van €300.000 fors overschrijden. Na de quickscan en de planuitwerking voor een voetgangerstunnel met trapconstructie en fietsgoot is in de raad van 27-01-2022 besloten definitief af te zien van realisatie van de tunnel onder het spoor op de Greversweg. Tijd (indicator)

58

Tijd (toelichting) Er wordt afgezien van het realiseren van een tunnel. De verdere voorbereidingen zijn daarmee komen te vervallen. Trends en ontwikkelingen We houden in dit omvangrijke beleidsveld rekening met de volgende trends en ontwikkelingen: - Leader: dit programma loopt af. Zeer waarschijnlijk komt er een nieuw programma. Hiervoor is dan budget nodig als cofinanciering. De provincie zal waarschijnlijk een grotere bijdrage hieraan leveren dan nu het geval is. - Vitaal Platteland: verwachting is dat hier meer capaciteit en ook geld voor nodig is. - Sanering WAL-stort: we moeten een keuze maken of we de verplichte sanering zelf doen of dat we dit aan de provincie overlaten. Een voorstel hiervoor volgt binnenkort. Naast financiële consequenties is belangrijk om goed na te denken welke rol wij hier willen hebben. Hier ligt een relatie met de ontwikkelingen rondom de kleiput en de bestrijding van de Duizendknoop in dit gebied. - Sanering wegverkeerslawaai: dit programma moet worden aangepast op de besluitvorming rondom het wel of niet instellen van 30 km-zones. - Dienstverlening fysieke leefomgeving: we zijn recent gestart met Leef! We werken met een omgevingsloket en omgevingskamer om meer integraliteit en snelheid in processen te krijgen. We ontwikkelen dit concept verder door, aansluitend op de nieuwe Omgevingswet.

- Omgevingsbeleid: we ontwikkelen gebiedsgericht beleid en gaan aan de slag met een omgevingsvisie voor het buitengebied 2.0. Dit doen we nadat eerst een omgevingsvisie voor het centrum en de kom zijn vastgesteld. - Wonen: het Rijk heeft aangegeven meer regie te willen voeren op woonbeleid. Verwachting is dat zij met meer sturende instrumenten komen. Hier zullen wij aan mee moeten werken. Zelf zijn we ook aan het onderzoeken welke instrumenten wij nog in kunnen zetten om meer grip te krijgen op woningbouw. - Monumenten: het is het heroverwegen waard of we het budget voor monumentensubsidies omhoog moeten doen. Dit omdat door stijgende bouwkosten en de kosten voor duurzaamheidsmaatregelen het bestaande budget steeds sneller op is en er minder mensen van kunnen profiteren. De provincie zou dan evenredig ook extra budget beschikbaar stellen. - Dennenoord: afhankelijk van welke strategie het nieuwe college wil, zullen de kosten voor uitvoering van de sanering/revitalisering herijkt moeten worden. - Park Achterhoek: afhankelijk van de beroepsprocedure kan dit plan worden afgerond. - Ruil busremisie-speeltuin 't Kreil-woningbouw Dingstraat: voor deze ontwikkeling zal een separaat college- en raadsvoorstel komen om de ruil financieel te kunnen dekken. - Vastgoed: het "Didam-arrest" heeft impact op de wijze waarop wij onze vastgoedstrategie uit kunnen voeren.

Onderhands verkopen is vrijwel niet meer mogelijk. Hier werken we aan een nieuwe werkwijze. We maken een vastgoedvisie waarbij we ook kijken hoe vastgoed in de organisatie is georganiseerd en of hier verbeteringen mogelijk zijn door bijvoorbeeld concentratie van werkzaamheden. We nemen hier ook de verkoop van groenstroken in mee en het beheer. In de visie zit ook strategisch vastgoedbeleid. We willen toe naar een strategisch vastgoedbudget waaruit aankopen die vallen binnen de visie sneller gerealiseerd kunnen worden.

59

- Wooow: de ontwikkeling van het cultuurkwartier/Wooow gaat verder en er zal een besluit genomen moeten worden over de kosten. Vanwege stijgende bouwkosten is de verwachting dat de kosten hoger worden. - Herontwikkeling markt: in het najaar van 2022 worden verschillende scenario's aan de raad aangeboden met een verschillend uitvoeringsbudget. We verwachten dat dit te laat is voor de begroting 2023, wat betekent dat er in 2023 alleen met het al bestaande budget gewerkt kan worden en de overige uitvoering pas in 2024 zal plaatsvinden. - Steengroeve: dit project wordt integraal opgepakt; museum, groeve, natuurontwikkeling en verlegging weg. Dit laatste zal wegens stijgende kosten waarschijnlijk duurder uit gaan vallen dan de nu opgenomen budgetten die vanaf 2023 in de begroting staan. - Integraal huisvestingsplan scholen: we werken dit plan verder uit, zowel de nieuwbouw van scholen als de herontwikkeling van de locaties waar scholen zullen sluiten. Het bijbehorende financiële plaatje werken we momenteel ook uit. De mate van participatie voor de herontwikkelingslocaties zal met het bestuur afgestemd worden. - Naar aanleiding van besluitvorming van de raad wordt gewerkt aan het opstellen van een 30 KM beleid binnen de bebouwde kom tenzij er gegronde redenen zijn daarvan af te wijken.

Dit wordt naar aanleiding van de besluitvorming in de volgende rapportage opgenomen als een nieuwe activiteit.

3.2 Riolering en reiniging Portefeuillehouder L.C.M. Frings Ambitie We waarborgen een optimale milieukwaliteit en richten ons op de basiswaarden: gezond, schoon, heel en veilig. Relevante documenten  Gemeentelijk waterplan 2019 – 2023  Huishoudelijk grondstoffenbeleid Winterswijk 2013-2017  Afvalstoffenverordening Winterswijk 2015  Uitvoeringsbesluit afvalstoffenverordening Winterswijk 2018 Doelstellingen 3.2.1 We beschermen de volksgezondheid tegen infectieziekten die ontstaan door transport van afvalwater en inzameling van huishoudelijk afval.  De hoeveelheid zwerfafval verminderen.  Verbetering in het scheiden van het huishoudelijk afval. Activiteiten Project Mooi Schoon 2022 Omschrijving (toelichting) Wethouder: Frings Het project Mooi Schoon is gericht op de aanpak van zwerfvuil. De activiteiten pakken we samen met ROVA op. Bewoners faciliteren we met materialen om zwerfafval op te ruimen. In 2022 voeren we onder andere de volgende schoonmaakacties uit:  Landelijke Opschoondag  World Cleanup Day Geld (indicator) 60

Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Op 19 maart jl. hebben we vanuit Mooi Schoon de Landelijke Opschoondag aangekondigd en georganiseerd. Er zijn voor deze speciale dag 16 aanvragen bij Rova binnen gekomen voor de opruimsets om tijdens deze dag in actie te komen. Op dit moment zijn er gemeente breed 44 vrijwilligers gefaciliteerd vanuit Mooi Schoon. Daarnaast zijn er mensen actief die vrijblijvend zwerfafval opruimen en hebben we de jeugdparticipatie De BeestenBende actief.

Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Uitvoeren plan van aanpak risicogestuurd rioolbeheer Omschrijving (toelichting) Wethouder: Frings In 2021 hebben we regionaal ervaring opgedaan met risicogestuurd rioolbeheer. De verbeterpunten voeren we in 2022 uit. Geld (indicator) Geld (toelichting) Het benodigde budget is weliswaar iets hoger geworden (doordat eerder gekozen methodiek niet aansloot bij de gewenste praktische benadering) maar past binnen het beschikbare budget. Exacte kosten worden op korte termijn duidelijk Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In 2021 heeft Hartemink RWA de gemeente Winterswijk (en Oost Gelre) begeleid bij het opstellen van een risicomatrix op strategisch niveau welke vervolgens vertaald moet worden naar de andere niveau's (strategisch -> tactisch -> operationeel). Voor de verdere uitwerking kiezen we voor samenwerking met Rasmariant omdat de werkwijze beter aansluit op het beoogde resultaat. Met Rasmariant kan op basis van geavanceerde degradatie analyses in combinatie met het berekende effect van elk riool op de omgeving en het stelsel worden bepaald “wat”, “waar” en “wanneer” uitgevoerd moet gaan worden. Dit alles met het oog op het hoogst haalbare maatschappelijk rendement. Tijd (indicator)

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=d86a3a97-ad5f-4834-b95e-df9b374d1ff5