CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Bestuursrapportage 2022

Algemene raadscommissie 16 juni 2022, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Bestuursrapportage en 1e financiële prognose 202227.030 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Bestuursrapportage 2022

2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .............................................................................................................3 Inleiding ........................................................................................................................3 Programma 1 Sociaal krachtig Winterswijk ..................................................................6 1.1 Volksgezondheid.................................................................................................7 1.2 Maatschappelijke ondersteuning ........................................................................9 1.3 Jeugd ................................................................................................................14 Financiële afwijkingen programma 1 ......................................................................18 Programma 2 Meedoen in Winterswijk ......................................................................19 2.1 Cultuur en ontspanning (cultuur).......................................................................19 2.2 Cultuur en ontspanning (sport) .........................................................................24 2.3 Inkomen en participatie .....................................................................................27 2.4 Educatie

............................................................................................................31 2.5 Economie ..........................................................................................................36 Financiële afwijkingen programma 2 ......................................................................40 Programma 3 Werkend Winterswijk ...........................................................................43 3.1 Infrastructuur en gebiedsontwikkeling...............................................................44 3.2 Riolering en reiniging ........................................................................................60 Financiële afwijkingen programma 3 ......................................................................63 Programma 4 Bestuurlijk Winterswijk .........................................................................67 4.1 Bestuur – algemene ondersteuning ..................................................................67 4.2 Openbare orde en veiligheid .............................................................................76 4.3 Lobby, grensoverschrijdende samenwerking en city marketing .......................82 4.4 Overige middelen ..............................................................................................94 Financiële afwijkingen programma 4

......................................................................97 Recapitulatie Programma's ......................................................................................101 Opgaven ...................................................................................................................101 Opgave 'Iedereen doet mee' .................................................................................102 Opgave Centrum...................................................................................................110 Opgave Duurzaamheid .........................................................................................118

Inleiding Inleiding U leest de bestuursrapportage over de eerste maanden van 2022, inclusief eerste financiële prognose (peildatum 1 april 2022). Deze rapportage is bedoeld om de activiteiten en de financiën uit de begroting 2022 te volgen en indien nodig bij te stellen. De bestuursrapportage is een rapportage op afwijkingen. Dit wil zeggen dat we een toelichting geven op die activiteiten waar de planning of budget afwijkt, dreigt af te 3

wijken of waar sprake is van risico’s. Alle activiteiten die op koers liggen, lichten we niet verder toe. Leeswijzer De opbouw van deze bestuursrapportage volgt de indeling in programma’s en opgaven uit de begroting. Achtereenvolgens komen aan de orde: 1. 1e Financiële prognose 2022 2. Programma’s en beleidsvelden 3. Opgaven 1e Prognose 2022 x € 1.000 Stand begroting 2022-2025 (stand 2e progn 21) Jaarrekening 2021 Mutaties 1e prognose:

2022

2023

2024

2025

-571

1.034

1.086

1.693

0 0

0

0

0

270

223

196

180

Overige ontwikkelingen

-1.753

-289

-256

-256

Stand 2022-2025 1e prognose 2022

-2.054

968

1.026

1.617

Waarvan incidenteel

-3.682

122

-227

0

Waarvan structureel

1.628

846

1.253

1.617

Autonome ontwikkelingen (prijsstijgingen etc)

Financiële prognose In bovenstaande tabel ziet u de ontwikkeling van ons financieel meerjaren perspectief over de jaren 2022-2025 naar de stand van 1 april 2022. Om deze tabel compact en leesbaar te houden, presenteren we hier alleen het saldo van de baten en lasten per ontwikkeling met daarbij de belangrijkste onderwerpen op hoofdlijnen. In het vervolg van deze bestuursrapportage zijn bij de afzonderlijke programma's zowel de wijziging in baten als in de lasten afzonderlijk zichtbaar en is ook een nadere toelichting op die mutaties opgenomen. Meteen na de programma's volgt nog een verzameltabel van de financiële bijstellingen in alle programma's. Jaarrekening 2021 Met de jaarrekening 2021 leggen wij een aantal voorstellen voor budgetoverhevelingen aan u voor. In totaal gaat het om € 320.000 aan extra baten en afgerond € 2 miljoen aan extra lasten. Onder voorbehoud van vaststelling van de jaarrekening door de raad, voegen we deze in 2021 niet bestede middelen toe aan de reserve Doorgeschoven activiteiten. Met deze eerste prognose onttrekken we ze weer aan die reserve en voegen ze toe aan de betreffende budgetten. Per saldo heeft dit geen invloed op het begrotingssaldo. Om deze reden staat er in de tabel € 0. In de tabellen bij de afzonderlijke programma's zijn zowel de hogere baten als lasten zichtbaar.

Het grootste deel van de onttrekking voor dit doel is binnen programma 4 verantwoord. Autonome ontwikkelingen (bestaand beleid) Dit zijn feitelijke ontwikkelingen waarop we als gemeente niet of nauwelijks invloed hebben. Het gaat dan bijvoorbeeld om een aanpassing van de algemene uitkering of andere rijksbijdragen, loon- en prijsstijgingen, stijging van kosten van gemeenschappelijke regelingen, etc. 4

De belangrijkste ontwikkeling betreft de stijging van de algemene uitkering op basis van de decembercirculaire 2021. Deze valt in 2022 zo'n € 370.000 hoger uit en de jaren erna zo'n € 270.000. Daarnaast stijgen per saldo de kosten voor participatie, structureel, met ongeveer € 100.000. Verder zien we prijzen stijgen. Voor de bijstelling van een aantal budgetten en kredieten doen we een beroep op het budget dat we voor dit doel hebben ingesteld met de 2e prognose 2021. Voor het overige is sprake van meerdere kleine plussen en minnen. Overige ontwikkelingen (nieuw en bestaand beleid) Naast de autonome ontwikkelingen is sprake van een aantal overige ontwikkelingen: Voor hulp en ondersteuning bij de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne hebben we vooralsnog een bedrag van € 2,6 miljoen opgenomen dat we verwachten te ontvangen van het Rijk en denken te besteden. Voor het uitkeren van een energietoeslag aan huishoudens met een laag inkomen ontvangen we ruim € 1,1 miljoen. Omdat baten en lasten van deze beide taken even hoog zijn, is het resultaat per saldo € 0. De belangrijkste ontwikkeling die financieel van invloed is op het begrotingssaldo 2022 zijn de verwachte hogere kosten voor Jeugd voor een bedrag van ruim € 1 miljoen. In de 2e prognose van 2021 hebben wij deze al aangekondigd.

Een toename van het aantal aanvragen en een aantal complexere casussen die duurdere zorg nodig hebben, leiden tot stijging van kosten. Daarnaast hebben we een bedrag van € 150.000 opgenomen voor hogere personele lasten. Tijdige verwerking in onze administraties van de uitkomsten van de regionale inkoop in het sociaal domein en afstemming hierover met cliënten kost extra personele capaciteit. Omdat we daar zelf niet over beschikken, stellen we voor tijdelijk in te huren. Voor ICT geldt dat het aantal licenties toeneemt naast de uitbreiding van modules voor verschillende ICT-applicatie die we als gemeente in gebruik hebben. Dit alles ten gevolge van de steeds verdergaande digitalisering (€ 175.000). Die verdergaande digitalisering heeft ook zijn weerslag op onze informatiebeveiliging. Er is (continue) aanpassing en uitbreiding van de maatregelen en processen nodig om hierbij up to date te blijven (€ 100.000). Voor 2022 hebben wij deze kosten ten laste van de hiervoor bestemde reserve gebracht. De overige positieve en negatieve bijstellingen worden bij de afzonderlijke programma’s toegelicht. Het financieel meerjarenperspectief beschouwd Het verwachte begrotingsresultaat 2022 wordt nadeliger. Hiervoor schetsten we de oorzaken. Voor de komende jaren ziet het perspectief positieve cijfers zien. We zien echter een paar risico's:  Ontwikkeling van kosten van jeugdzorg:

In zowel 2021 als 2022 zien we een forse toename van kosten. Deze hebben we nog niet doorvertaald naar de jaren 2023 en verder. In de hervormingsagenda sociaal domein benoemen wij een aantal acties waarmee we hopen de kostenstijging te beperken. In de aanloop naar de begroting 2023 beoordelen we het effect hiervan. 

Ingeboekte bezuinigingen: Wij hebben een aantal bezuinigingen ingeboekt. Deze lopen op tot een totaal van ruim € 2 miljoen structureel en hebben met name op het sociale domein betrekking. In het verlengde van het vorige punt zien we dat er spanning op de kostenontwikkeling staat. Over compensatie door het Rijk en hervormingen 5

worden gesprekken gevoerd op landelijk niveau. Wij hopen bij het samenstellen van de begroting 2023 meer duidelijkheid te hebben.  Stijgende prijzen: Met de 2e prognose 2021 hebben we voor 2022 een budget van € 1 miljoen opgenomen en voor 2023 en verder € 100.000 structureel om prijsstijging van resp. reguliere uitgaven en van investeringen op te vangen. Dat lijkt voor dit jaar voldoende te zijn. Op dit moment kunnen we niet inschatten of de stijging zich ook ná 2022 voorzet. Kansen zijn er daarentegen ook. We verwachten dat vertaling van het regeerakkoord en de herverdeling van het gemeentefonds een hogere algemene uitkering uit het gemeentefonds geven voor onze gemeente. Begin juni krijgen gemeenten daar duidelijkheid over. In de begroting 2023 gaan we naast plannen en ambities van de nieuwe coalitie ook bovenstaande risico's en kansen vertalen. Programma’s en beleidsvelden Deze rapportage is verder ingedeeld naar de vier programma's uit de Programmabegroting 2022. De programma's zijn verdeeld in beleidsvelden. Deze zijn op hun beurt vertaald naar concrete activiteiten. Per activiteit leest u de voortgang op de onderdelen kwaliteit, tijd en geld. Hierbij is een toelichting opgenomen wanneer (één van de) onderdelen kwaliteit, tijd en

geld niet op "groen" staat of indien het bestuurlijk relevant is. Per beleidsveld lezen we de trends en ontwikkelingen. Financiële afwijkingen lichten we toe per programma. Bij de exploitatie (baten en lasten) lichten we afwijkingen van € 50.000 of groter toe, bij de investeringen afwijkingen van € 100.000 of groter. Kleinere afwijkingen lichten we toe indien nodig. Opgaven De opgaven Iedereen doet mee, Centrum en Duurzaamheid worden op dezelfde manier als de programma’s behandeld.

Programma 1 Sociaal krachtig Winterswijk Inleiding Volksgezondheid, maatschappelijke ondersteuning en jeugd In het programma Sociaal krachtig Winterswijk geven we een toelichting op de beleidsvelden volksgezondheid, maatschappelijke ondersteuning en jeugd. Iedereen kan meedoen! Gezondheid en vitaliteit zijn de kernwoorden van onze ambitie. In Winterswijk kan iedereen, van jong tot oud, meedoen. We bieden daarbij ondersteuning aan degenen die dat zelf niet zo goed kunnen. Ieder kind moet gelijke kansen krijgen; alle kinderen moeten veilig, gezond en kansrijk in Winterswijk kunnen opgroeien. Aan de ambitie van dit programma is de opgave ‘Iedereen doet mee’ gekoppeld. Een prachtige, integrale manier om samen met ervaringsdeskundigen te werken aan het wegnemen van fysieke en niet fysieke drempels, zodat iedereen gelijke kansen krijgt om mee te doen in de samenleving. Deze opgave lichten we in het hoofdstuk Opgaven verder toe. Beschikbare en betaalbare zorg We realiseren kwaliteit van zorg. Deze maken we meetbaar en zichtbaar door klanttevredenheidsonderzoeken en de GGD-monitor. We zorgen voor beschikbare 6

en betaalbare zorg, waarbij we de begrote budgetten niet overschrijden. Op deelgebieden nemen we maatregelen om de zorgkosten beheersbaar te houden. Aandacht voor samenwerking en behoud van voorzieningen We voeren inhoudelijke activiteiten uit zoals preventie, maar we maken ook gebruik van zorginkoop en kwaliteits- en normenkaders. We werken samen met partners in de zorg en welzijn. Uitgangspunten zijn de kwaliteit en betaalbaarheid, maar ook het in stand houden van het voorzieningenniveau.

1.1 Volksgezondheid Portefeuillehouder E.S.F. Schepers-Jansen Ambitie We zien vitale inwoners, die gezond en gelukkig zijn. Iedereen doet mee. Relevante documenten  Beleidsplan sociaal domein ‘Meedoen in Winterswijk’  Regionaal preventieakkoord ‘Gezondheid en Geluk voorop in de Achterhoek’  Regionale nota gezondheid ‘Samen langer gelukkig en gezond leven in de Achterhoek’ Doelstellingen 1.1.1. Wij zorgen voor preventieactiviteiten om ziekte te voorkomen en om een gezonde levensstijl te bevorderen.  We voeren het regionaal preventieakkoord uit; we stimuleren, faciliteren en organiseren inkoop van preventie en programma’s.  We zorgen voor de samenhang tussen gezondheid, milieu, veiligheid, ruimtelijke ordening en leefomgeving. Dit doen we door een bijdrage te leveren aan de implementatie van de Omgevingswet. Activiteiten Inzetten gecombineerde leefstijlinterventies Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen We blijven zorgen voor gemeentelijke voorzieningen op het gebied van sport en bewegen en voor ondersteunende programma’s van Menzis en eerstelijns zorgaanbieders. We hebben met Menzis een overeenkomst voor de gecombineerde leefstijlinterventie gesloten. Daarbij spraken we af om mensen met een laag inkomen te ondersteunen bij het verbeteren van hun gezondheidsperspectief.

Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Recent is bekend geworden dat er sprake is van een wachtlijst. Op dit moment wordt door Menzis, die de contracten sluit met onder meer de fysiotherapeut, diëtiste etc., onderzocht welke oorzaken hieraan ten grondslag liggen. Zodra dit inzichtelijk is wordt, in overleg met Menzis, bekeken hoe we de wachtlijst zo spoedig mogelijk kunnen oplossen. Vorig jaar zijn 41 personen ingestapt en zij kunnen, ook dit jaar, het programma van de GLI blijven volgen. 7

Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Monitoring overlast hout stoken Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen We publiceren diverse keren per jaar via het Gemeentenieuws, de gemeentelijke website en Facebook over de negatieve gezondheidseffecten van hout stoken. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Participatie regionaal preventieakkoord Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen We gaan door met de uitvoering van het in juli 2020 ondertekende Regionaal preventieakkoord Achterhoek (2020-2030). Speerpunten zijn: bewegen, Achterhoek Rookvrij, minder overmatig alcoholgebruik, middelengebruik bespreekbaar maken, gezonde keuzes voeding, ‘Iedereen doet mee’ en de basis op orde. Bij deze speerpunten horen activiteiten en campagnes die dit alles onder de aandacht brengen van onze inwoners. Voorbeelden zijn voorlichting op scholen over middelengebruik en programma’s over valpreventie. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Doelstellingen 1.1.2. We behouden voorzieningen voor zorg en welzijn in de regio.  We leggen verbindingen tussen partijen (netwerk ketenaanpak).  We leveren een bijdrage aan scenario-ontwikkeling voor (medische) zorg en werken aan het realiseren van zorg op de juiste plek.

8

Activiteiten We houden contact met onze stakeholders en anticiperen op ontwikkelingen. Omschrijving (toelichting) Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Trends en ontwikkelingen Kosten van bijvoorbeeld de GGD en Yunio zullen stijgen als gevolg van de inflatie. Dit kan tot begrotingswijzigingen leiden bij deze organisaties. De effecten voor 2022 zijn nog onbekend. Op dit moment zijn er landelijke contacten aangaande de positie van streekziekenhuizen naar aanleiding van visie en beleid van de minister. Dit overleg is gericht op belangenbehartiging van voorzieningen in de regio in brede zin. Deze ontwikkeling vind u daarom in deze rapportage terug in een concrete activiteit ( 1.1.2) die bij het opstellen van de begroting nog niet actueel was maar nu op basis van de actualiteit is opgenomen.

1.2 Maatschappelijke ondersteuning Portefeuillehouder E.S.F. Schepers-Jansen Ambitie In Winterswijk kan iedereen, van jong tot oud, meedoen. We ondersteunen inwoners voor wie eigen regie niet mogelijk is. Relevante documenten:  Beleidsplan Wmo & Jeugd ‘Meedoen in Winterswijk’  Integrale verordening sociaal domein  Inkoopdocumenten sociaal domein  ‘Samen aan het stuur’ (integrale samenwerking sociaal domein)  Verdiepend onderzoek sociaal domein Winterswijk (Bureau HHM)  Beoordelingskader wonen met zorg 2020-2023  Hervormingsagenda sociaal domein Doelstellingen 1.2.1 Onze voorzieningen zijn toegankelijk en laagdrempelig.  We brengen de ondersteuningsvraag van inwoners in beeld en stellen waar nodig maatwerkvoorzieningen beschikbaar.  We vergroten de bekendheid van de Post (frontoffice). Activiteiten Nieuw concept mantelzorgondersteuning Omschrijving (toelichting) 9

Wethouder: Schepers-Janssen Vanaf 1 oktober 2021 biedt het sociaal team van De Post mantelzorgondersteuning. De Post biedt individuele ondersteuning, collectieve activiteiten voor mantelzorgers organiseren we samen met omliggende gemeenten. In het tweede kwartaal van 2022 evalueren we deze nieuwe werkwijze en sturen we zo nodig bij. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Doelstellingen 1.2.2 Ondersteuning is beschikbaar en de kwaliteit en betaalbaarheid ervan zijn gegarandeerd.  We realiseren de beschikbaarheid van zorg door regionale inkoop.  We onderhouden ons netwerk en stimuleren ketensamenwerking. Activiteiten Implementatie pgb 2.0 Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen Met een persoonsgebonden budget (pgb) kopen cliënten zelf zorg in, waaronder hulp bij het huishouden. Cliënten kopen dit nu veelal in bij Alfasense. Landelijk is ingezet op een optimalisatie van het pgb-proces (pgb 2.0), om het gebruik van een pgb zo eenvoudig mogelijk te maken. Met de invoering van het nieuwe systeem, kan Alfasense de huidige dienstverlening niet meer voortzetten. Daarom moeten we opnieuw onderzoeken of cliënten zelf budgetvaardig zijn. De verwachting is dat niet alle cliënten budgetvaardig zijn en daarom over moeten stappen naar zorg in natura, met hogere tarieven.

Hierdoor stijgen de kosten naar verwachting structureel met € 150.000. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De cliënten die gebruik maakten van de diensten van Alfasense zijn allemaal gesproken. Ca 80 % van de cliënten heeft besloten vanaf 1 april over te stappen naar zorg in natura. De overige 20 % heeft gekozen voor behouden van het PGB. Tijd (indicator)

10

Tijd (toelichting) Integrale intake sociaal domein naar aanleiding van ‘Samen aan het stuur’ en de nieuwe inkoop van Wmo- en jeugdhulp Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen We werken volgens de methode ‘Samen aan het stuur’. Dat betekent dat we een brede, integrale intake doen, waarbij over de domeinen heen wordt gekeken wat de inwoner en zijn gezin nodig hebben. Daarnaast treden de nieuwe contracten met de zorgaanbieders vanaf 2022 in werking. Dat vraagt een andere manier van indiceren: de consulenten bepalen samen met de cliënt wat het resultaat moet zijn. De zorgaanbieder krijgt de ruimte om samen met de cliënt te bepalen hoe dat het beste bereikt kan worden. Van de inwoner verwachten we dat hij eerst nagaat welke mogelijkheden hij zelf heeft om zijn probleem op te lossen. Verder vragen we de inwoner mee te werken aan de oplossing van zijn probleem, zodat de hulp van de gemeente tot een minimum beperkt wordt. Door deze integrale intake pakken we problemen van onze inwoners, op diverse levensgebieden en in hun onderlinge samenhang, aan. Daarmee werken we aan het uitgangspunt één gezin, één plan. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De brede intake is een continue proces waarbij zaken als regievoering en casuïstiekbespreking nog verder doorontwikkeld worden.

De nieuwe contracten met zorgaanbieders Wmo integrale ondersteuning gaan vanaf 1 juli a.s. in. Vanaf dat moment wordt gewerkt met een andere wijze van indiceren. In mei /juni worden consulenten geschoold in de nieuwe werkwijze. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Invoering nieuwe inkoop sociaal domein Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen Met de nieuwe inkoop sluiten we met minder aanbieders een contract af. Dit betekent dat we een deel van onze cliënten onderbrengen bij een andere aanbieder. Dat vraagt om een goede afstemming met cliënten en aanbieders. Daarnaast vraagt de nieuwe inkoop om een andere manier van indiceren. De verwachting is dat de nieuwe inkoop een besparing oplevert van € 200.000 op Wmo-begeleiding. De ontwikkelingen op de lopende aanbestedingsprocedure kunnen invloed hebben op deze prognoses (zie ook de paragraaf weerstandsvermogen). Geld (indicator) Geld (toelichting) 11

Naast de besparing op Wmo-begeleiding (€ 200.000) hebben we in onze begroting rekening gehouden met een besparing van € 400.000 op jeugdhulp. De inkoop sociaal domein zal deze besparing van € 600.000 niet volledig opleveren. Naar verwachting zal de besparing ongeveer € 130.000 zijn. Daarnaast zijn er een aantal factoren die kostenverhogend werken, zoals het woonplaatsbeginsel en de autonome groei van de zorg. Door uitvoering van de agenda sociaal domein proberen we een deel van de besparing te realiseren. Daarnaast onderzoeken we of er aanvullend nog bespaard kan worden op het gehele sociaal domein, dus inclusief Participatiewet. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De Achterhoekse gemeenten hebben besloten om vier van de zes segmenten voor Wmo- en jeugdhulp te gunnen, te weten: Wmo Integrale Ondersteuning, Wmo wonen, Integrale ambulante jeugdhulp en Gezins- en woonvormen. De nieuwe contracten gaan per 1 juli 2022 in. Om er voor te zorgen dat zo veel mogelijk cliënten hun hulpverleningstraject bij de huidige zorgaanbieder kunnen afronden, is er een overgangsperiode van een half jaar ingebouwd. Met de cliënten die nog wel over moeten gaan naar een andere zorgaanbieder wordt contact opgenomen om samen een andere passende oplossing te zoeken. Voor Wmo logeren en Hoog complexe jeugdhulp wordt naar een andere wijze van inkoop gezocht.

Indien dat niet voor 1 juli afgerond is, wordt het huidige open house systeem voor die hulpvormen tijdelijk verlengd. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Monitoring en dashboard inrichten Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen Er is behoefte aan goede monitoring en een overzichtelijk dashboard, om beleid te evalueren en ter bespreking met de raad. In 2022 verbeteren we het dashboard voor het sociaal domein. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Realisatie overgang beschermd wonen Omschrijving (toelichting) 12

Wethouder: Schepers-Janssen Vanaf 2022 verschuiven taken van centrumgemeente Doetinchem naar lokale gemeenten. Er is sprake van een geleidelijke overgang van cliënten en budgetten. De centrumgemeente blijft verantwoordelijk voor bestaande cliënten. Nieuwe cliënten vallen vanaf 2022 onder de verantwoordelijkheid van lokale gemeenten. De overgang van budgetten vindt vanaf 2023 geleidelijk plaats. Deze nieuwe cliëntengroep vraagt extra expertise van consulenten op het gebied van ggz. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De overgang van rijksbudgetten van centrumgemeente naar lokale gemeenten wordt wederom uitgesteld, waarschijnlijk tot 2023. Wel wordt de overgang van cliënten naar lokale gemeenten (vaak ook herkomst gemeente) verder voorbereid. Hierdoor wordt expertise opgebouwd op het gebied van ggz. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Transformatie Wmo, groepsbegeleiding naar arbeidsmatige dagbesteding en door ontwikkelen inloopvoorzieningen Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen Door de integrale intake pakken we problemen van inwoners op diverse levensgebieden in onderlinge samenhang aan. Ook willen we dat cliënten meer participeren.

Daarom werken we, samen met Werkbaan Oost/SDOA (uitvoeringsorganisatie voor werk en inkomen), toe naar een arbeidsmatige dagbesteding voor cliënten die niet meer leerplichtig zijn en de pensioengerechtigde leeftijd nog niet hebben bereikt. De besparing ontstaat dan door een wijziging van individuele trajecten naar een collectieve voorziening, die goedkoper is. Met de overgang van taken en budgetten vanuit de centrumgemeente naar lokale gemeenten, realiseren we met partners lokale inloopvoorzieningen voor verschillende doelgroepen. Een inloopvoorziening is een plek waar inwoners zonder indicatie terecht kunnen voor activiteiten. Een inloopvoorziening gaat vooraf aan een Wmo-maatwerkvoorziening. Een voorbeeld hiervan is de voorziening van Hierzorg. Deze wordt nu nog gefinancierd uit centrumgemeentemiddelen. Geld (indicator) Geld (toelichting) We verwachten de bezuiniging niet te halen of in het gunstige geval een slechts een deel. Er is op korte termijn bestuurlijke duidelijkheid nodig of Fijnder deze taak uit kan voeren. Kwaliteit (indicator)

13

Kwaliteit (toelichting) De ontwikkeling naar een arbeidsmatige dagbesteding met Fijnder, voor cliënten die niet meer leerplichtig zijn en de pensioengerechtigde leeftijd nog niet hebben bereikt, loopt vertraging op. Om dit op te lossen is bestuurlijke besluitvorming noodzakelijk. Voor 2022 is een subsidie toegekend voor het inloopvoorziening bij HIERZorg. Kwetsbare inwoners kunnen hier zonder indicatie terecht, om zwaardere problematiek te voorkomen. Waar nodig worden zij geleid naar reguliere ondersteuning. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Verbeteren van juridische kwaliteit Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen Met de invoering van de Verordening sociaal domein is het makkelijker om waar nodig maatwerk te leveren, en meer integraal te werken volgens de bedoelingen van de wetten (Wmo, Jeugdwet, Participatiewet en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening). Om de kwaliteit verder te verbeteren, schaffen we een abonnement aan op juridische ondersteuning. De hiermee gemoeide kosten bedragen structureel € 50.000. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Doelstellingen 1.2.3 Iedereen kan meedoen in onze drempelvrije gemeente: zie hiervoor hoofdstuk Opgaven. Trends en ontwikkelingen Financieel: er komen waarschijnlijk drie grote woningaanpassingen aan.

Worden nog niet meegenomen bij deze rapportage omdat het nog onzeker is of het doorgaat. Bedragen totaal > € 150.000,= Eigen bijdrage wordt wellicht weer inkomensafhankelijk voor HH en rolstoelen. Landelijke besluitvorming hierover volgt.

1.3 Jeugd Portefeuillehouder E.S.F. Schepers-Jansen Ambitie Gelijke kansen voor ieder kind. Alle kinderen moeten veilig, gezond en kansrijk in Winterswijk kunnen opgroeien. 14

Relevante documenten:  Beleidsplan sociaal domein ‘Meedoen in Winterswijk’  Integrale verordening sociaal domein  ‘Samen aan het stuur’ (integrale samenwerking sociaal domein)  Rekenkameronderzoek Voor de toekomst  Verdiepend onderzoek sociaal domein Winterswijk (Bureau HHM) Doelstellingen 1.3.1 Waar jeugd en ouders/verzorgers het zelf niet kunnen, bieden we hulp op het gebied van zorg en (opvoedings)ondersteuning.  Ondersteuningsteam Oost Achterhoek en het Preventie Platform Jeugd bieden opvoedondersteuning/preventie.  We versterken de samenwerking met huisartsen door hen te ondersteunen in de zorg voor jeugdigen. Zo voorkomen we de inzet van specialistische zorg.  We voeren regie bij complexe casussen van kinderen met een beperking. Activiteiten Instroom van cliënten naar tweedelijnszorg beperken door inzet op de praktijkondersteuner (POH) jeugd voor huisartsen, meer collectieve voorzieningen en preventie Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen Om de instroom naar jeugdhulp te beperken, richten we ons met name op samenwerking met verwijzers (zoals huisartsen en gecertificeerde instellingen). Zij bepalen een aanzienlijk deel van de instroom. We maken afspraken met hen over het verwijzen naar gecontracteerde aanbieders en stimuleren de inzet van een POHjeugd bij huisartsen.

Daarnaast zoeken we naar mogelijkheden om jeugdhulp via collectieve voorzieningen meer in groepsverband aan te bieden. Ook blijven we inzetten op preventie, bijvoorbeeld door de activiteiten van het Preventie Platform Jeugd. Geld (indicator) Geld (toelichting) Als nadere uitwerking van de agenda sociaal domein is voor de opvang van kinderen met een zorgvraag SWW bereid gevonden om samen met Zozijn een (zorg)structuur in te richten als voorliggende voorziening voor opvang voor kinderen met een zorgvraag . Naast de kinderen die nu bij de naschoolse opvang van Sius zitten en de kinderen met een BSO+ indicatie bij SWW, is er dan ook aandacht voor andere kinderen die geen maatwerkindicatie hebben maar wel gebaat zijn met wat extra aandacht. De middelen voor de opvang bij Sius en de BSO+ indicaties komen dan vrij. Netto is er dan nog een bedrag van € 67.000 nodig voor deze pilot van één jaar. Daarna wordt bekeken hoeveel extra zorg er nog nodig is. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Wij zullen de huisartsen op de hoogte brengen van de uitkomsten van de nieuwe aanbesteding Wmo- en jeugdhulp. Wij vragen hen dan om in principe alleen te verwijzen naar de gecontracteerde partijen. 15

Bij 2 huisartspraktijken is nu een POH jeugd vanuit het Ondersteuningsteam toegevoegd. We gaan nog met meer huisartsen in gesprek om de meerwaarde van een POH jeugd onder de aandacht te brengen. Verder onderzoeken we samen met SWW hoe we de opvang voor kinderen met een zorgvraag in een voorliggende voorziening kunnen realiseren. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Integrale intake sociaal domein naar aanleiding van ‘Samen aan het stuur’ Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen We werken volgens de methode ‘Samen aan het stuur’. Dat betekent dat we een brede, integrale intake doen, waarbij we binnen het sociaal domein kijken wat de inwoner en zijn gezin nodig hebben en wat ze willen bereiken. Op termijn moet dit leiden tot een snellere uitstroom of afschaling van zorg. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Doelstellingen 1.3.2 Zorg blijft beschikbaar, betaalbaarheid en kwaliteit zijn gegarandeerd.  We kopen regionaal de juiste zorg voor onze jeugd in tegen een reële prijs.  We handelen aanvragen binnen de termijnen correct en doelmatig af.  We zorgen voor een goed georganiseerde en goed functionerende jeugdzorg.

Activiteiten Nieuwe inkoop van Wmo- en jeugdhulp Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen Wij verwachten dat de nieuwe contracten per 1 januari 2022 met de zorgaanbieders in werking treden. Echter, zoals in het hoofdstuk Financiële positie is aangegeven, kunnen de ontwikkelingen in het inkoopproces invloed hebben op de ingangsdatum van de contracten. De nieuwe inkoop vraagt een andere manier van indiceren: de consulenten bepalen samen met de cliënt wat het resultaat moet zijn. De zorgaanbieder krijgt de ruimte om samen met de cliënt te bepalen hoe dat het beste bereikt kan worden. Van de inwoner verwachten we dat hij eerst nagaat welke mogelijkheden hij zelf heeft om zijn probleem op te lossen. Verder vragen we de inwoner mee te werken aan de oplossing van zijn probleem, zodat de hulp van de gemeente tot een minimum beperkt wordt. Door deze integrale intake pakken we problemen van onze inwoners, 16

op diverse levensgebieden en in hun onderlinge samenhang, aan. Daarmee blijven we werken we aan het uitgangspunt één gezin, één plan . De voorzichtige verwachting is dat de nieuwe inkoop door minder inzet een besparing oplevert. Daarnaast zien we een forse toename van aanvragen van jeugdhulp. Op basis van deze twee ontwikkelingen hebben we de budgetten voor jeugdhulp met € 700.000 verhoogd. De ontwikkelingen op de lopende aanbestedingsprocedure kunnen invloed hebben op deze prognoses (zie ook paragraaf Weerstandsvermogen). Geld (indicator) Geld (toelichting) Anticiperend op de nieuwe inkoop sociaal domein hebben we in onze begroting rekening gehouden met een besparing van € 400.000 op jeugdhulp. Deze besparing zal niet volledig gerealiseerd worden. Naar verwachting zal de besparing als gevolg van de nieuwe inkoop ongeveer € 130.000 zijn. Daarnaast zijn er een aantal factoren die nog kostenverhogend werken op de kosten voor jeugdhulp, zoals het woonplaatsbeginsel en de autonome groei van de zorg. We onderzoeken of we de besparing op een andere manier kunnen realiseren binnen het gehele sociaal domein, dus inclusief de Participatiewet.

Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) De Achterhoekse gemeenten hebben besloten om vier van de zes segmenten voor Wmo- en jeugdhulp te gunnen, te weten: Wmo Integrale Ondersteuning, Beschermd wonen, Integrale ambulante jeugdhulp en Gezins- en woonvormen. De nieuwe contracten gaan per 1 juli 2022 in en dan start ook de nieuwe werkwijze van resultaatgericht indiceren. Voor Wmo logeren en Hoog complexe jeugdhulp zoeken we naar een andere wijze van inkoop. Als dat niet voor 1 juli afgerond kan worden, wordt het huidige open house systeem voor die hulpvormen tijdelijk verlengd. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Monitoring en dashboard jeugd inrichten Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen Er is behoefte aan goede monitoring en een overzichtelijk dashboard, om beleid te evalueren en ter bespreking met de raad. In 2022 verbeteren we de monitoring, ook voor jeugdzorg. Geld (indicator) Geld (toelichting) Aan de aanschaf en inrichting van het informatiesysteem zijn kosten verbonden. Daar is nu geen budget voor opgenomen. Het is nu nog niet duidelijk wat de kosten zijn en hiervoor zullen wij separaat met een voorstel naar het college komen. Kwaliteit (indicator) 17

Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting)

Trends en ontwikkelingen De staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft aangegeven dat hij er op aanstuurt dat gespecialiseerde jeugdzorg centraler wordt ingekocht. Met het wetsvoorstel ‘Verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen’ wordt voorgesteld: (1)verplichte regionale samenwerking bij inkoop en meer centrale organisatie van specifieke vormen van specialistische zorg; (2) specifieke governance eisen aan aanbieders en gecertificeerde instellingen; (3) verbetering van het inzicht en toezicht op de beschikbaarheid van jeugdzorg (en dit beleggen bij de Nederlandse Zorg Autoriteit). Hij verwacht het wetsvoorstel dit najaar gereed te hebben voor parlementaire behandeling.

Financiële afwijkingen programma 1 Baten en lasten Bedragen x €1.000 Exploitatie

Begroting

Overhev. n.a.v. jrk 2021

Begroting na overheveling.

Berap1

Mutaties_Berap1

Baten 1.1 Volksgezondheid

2

0

2

22

20

1.2 Maatschappelijke ondersteuning

10.786

0

10.786

10.783

-3

Totaal Baten

10.788

0

10.788

10.805

17

1.0 Doorbelaste bedrijfsvoering en kapitaallasten

3.014

0

3.014

3.014

0

1.1 Volksgezondheid

863

6

869

914

44

1.2 Maatschappelijke ondersteuning

19.797

71

19.868

19.886

18

1.048

Lasten

1.3 Jeugd

7.089

0

7.089

8.137

Totaal Lasten

30.764

77

30.841

31.950

1.110

Gerealiseerd resultaat

-19.976

-77

-20.053

-21.146

-1.093

Doorbelaste bedrijfsvoerings- en kapitaallasten Er zijn geen bijstellingen geweest. Jeugd De stijging van de lasten voor de Jeugdhulp die in 2021 is geconstateerd zet zich in 2022 voort. Daarom worden de budgetten van de Jeugdhulp verhoogd met € 1 miljoen. Hiermee is het verschil van € 1.048.000 grotendeels verklaard. 18

Maatschappelijke ondersteuning Er zijn geen bijstellingen > € 50.000 geweest. Volksgezondheid Er zijn geen bijstellingen > € 50.000 geweest. Kredieten Er zijn geen kredieten binnen dit programma.

Programma 2 Meedoen in Winterswijk Inleiding Cultuur, sport, inkomen en participatie, educatie en economie Dit programma is uitgewerkt in vijf onderdelen: meedoen in sport, cultuur, educatie, economie en werk. Programma 2 sluit daarmee aan op programma 1, waarin het vooral gaat om meedoen op het gebied van welzijn en gezondheid. Aantrekkelijk Winterswijk We gaan voor goed onderwijs en het in stand houden van onze sport- en cultuurvoorzieningen. Daarnaast is er volop aandacht voor het bieden van ontwikkelmogelijkheden voor economie, werk en toerisme. We houden Winterswijk aantrekkelijk door initiatieven voor ons landschap en erfgoed. Dit programma kent inspanningen voor het handhaven en onderhouden van voorzieningen en samenwerkingsverbanden. Daarnaast bevat het een aantal grotere projecten die de randvoorwaarden scheppen. Denk aan het project ‘Samen aan het stuur’, de omgekeerde verordening, het Integraal Huisvestingplan Onderwijs en het realiseren van een nieuw bedrijventerrein. De inmiddels bekende aanpak Armoedevrij Winterswijk 2040 hoort bij dit programma en lichten we toe in het hoofdstuk Opgaven bij de opgave ‘Iedereen doet mee’.

2.1 Cultuur en ontspanning (cultuur) Portefeuillehouder H.J. Tannemaat Ambitie We willen onze culturele instellingen en ons erfgoed behouden en versterken, omdat ze belangrijk zijn voor de aantrekkelijkheid van Winterswijk. Relevante documenten:  Cultuurnota  Museumvisie  Erfgoednota ‘Wi-j doet ’t samen’  Archeologische monumentenzorg in de gemeente Winterswijk  Beleidsnota Aardkundige waarden in Winterswijk  Kerkenvisie Oost Achterhoek Doelstellingen 2.1.1 Om het aanbod van kunst en cultuur passend bij de leefbaarheid te houden, realiseren we nieuwe concepten en ondersteunen we bestaande voorzieningen.  De culturele voorzieningen in stand houden en de ontwikkelingen bij Boogie Woogie volgen (monitoren).  Zorgen voor een goede mediavoorziening in Winterswijk, denk aan radio, tv en social media.  De museumvisie implementeren.  De punten uit de Cultuurnota verder uitwerken.

19

Activiteiten Gebiedsontwikkeling Steengroeve Museum, waarbij het accent ligt op het vaststellen van het bestemmingsplan en het aanvragen/verlenen van de omgevingsvergunning Omschrijving (toelichting) Wethouder: Tannemaat In 2022 ronden we het bestemmingsplan van het Steengroeve Museum af. De initiatiefnemer wil starten met bouwen zodra de omgevingsvergunning rond is. Pas als de vergunning definitief is faciliteren wij. De verwachting is dan ook dat de bouw op zijn vroegst start in 2023. Geld (indicator) Geld (toelichting) Begin 2022 is het haalbaarheidsonderzoek voor het Steengroevemuseum afgerond. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In Q1 van 2022 zijn we begonnen met het integraal coördineren van alle processen die in en rond het gebied van de Steengroeve spelen (in- en extern), waardoor er een consistenter proces ontstaat. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Er is in 2021 een ontwerpbestemmingsplan opgesteld. Het is aan een nieuw college om te besluiten om deze in procedure te brengen. In stand houden van de culturele voorzieningen, met als belangrijkste actie een bijdrage leveren aan het project WoooW Omschrijving (toelichting) Wethouder: Tannemaat Door de effecten van de coronacrisis staan de culturele instellingen onder druk. Medio 2021 lijken deze effecten te overzien, we streven ook in 2022 voor het voortbestaan van het culturele aanbod voor Winterswijk.

In de voorbereidingen voor het WoooW (zie beleidsveld 3.1) vinden de culturele partners elkaar meer en meer en ontstaan er mogelijkheden om elkaar te versterken. Het beperken van frictiekosten bij Boogie Woogie door het afhaken van de gemeenten Oost Gelre en Aalten, is ook in 2022 een belangrijk aandachtspunt Geld (indicator) Geld (toelichting) Ook in 2022 is er een aantal keren door culturele partijen een beroep gedaan op het crisis- en herstelfonds. We blijven in gesprek met de cultuursector. Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) 20

Tijd (toelichting) Lezen jeugd bevorderen door gratis lidmaatschap jeugd Omschrijving (toelichting) Wethouder: Tannemaat Winterswijk is één van de veertien gemeenten die geen gratis bibliotheeklidmaatschap aanbiedt voor de jeugd van veertien tot en met zeventien jaar. Lezen en een bibliotheek kunnen de (taal)ontwikkeling van jongeren positief beïnvloeden. Daarom sluiten we ons aan bij die lijn, door wel een abonnement te faciliteren (structureel € 12.000). Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In het eerste kwartaal van 2022 maken er al 1.070 jongeren gebruik van de regeling. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Realiseren van de aanbevelingen uit de museumvisie, waaronder deelname van de musea aan het project 1572 Omschrijving (toelichting) Wethouder: Tannemaat In de museumvisie staat een toekomstige nauwe samenwerking tussen de Winterswijkse musea centraal. Om deze beginnende samenwerking te stimuleren en verder uit te werken, is er in 2022 incidenteel budget nodig (€ 25.000). De besteding hiervan werken we uit in het uitvoeringsprogramma bij de museumvisie. Eén van de onderdelen is deelname van de musea aan het project 1572, waarmee de musea hun samenwerking met elkaar en met andere (culturele) partners handen en voeten geven.

Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Vorming streekomroep Omschrijving (toelichting) Wethouder: Tannemaat 21

Met de gemeenten Aalten en Oost Gelre hebben we gekozen voor ondersteuning van een nieuw te vormen Streekomroep Oost-Achterhoek. In principe ondersteunen we dit voor drie jaar. Inmiddels zijn de drie lokale omroepen gestart met de vorming van deze streekomroep. In 2022 moeten de resultaten zichtbaar worden en in 2023 en 2024 worden voortgezet. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Doelstellingen 2.1.2 We zetten in op het behoud en de ontwikkeling van erfgoed, omdat dit belangrijk is voor het toerisme en zorgt voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven en bewoners.  Uitvoering geven aan het erfgoedbeleid ‘Wi-j doet ’t samen’.  Uitvoering geven aan de beleidsnota Archeologische monumentenzorg in de gemeente Winterswijk.  Uitvoering geven aan de beleidsnota ‘Aardkundige waarden in Winterswijk. Activiteiten Implementeren uitvoeringsagenda Aardkundige waarden Omschrijving (toelichting) Wethouder: Tannemaat Met de afgeronde beschrijvingen van archeologische en aardkundig bijzondere terreinen, is een basis gelegd voor publieksacties en een duurzame benutting. We creëren aanbod voor toerisme, onderwijs en erfgoedorganisaties. Eventueel stellen we het beschermingsregime bij. De archeologische en historische kennis van het dorpscentrum zetten we in voor de opgave Centrum.

Bij het vertellen van het zichtbare verhaal van de ontstaansgeschiedenis van de Winterswijkse bodem, verbinden we aardkundige waarden met landschap en biodiversiteit. Een van de activiteiten in dit kader is een onderzoek en publicatie van Winterswijkse klei, pottenbakkers en steen- en pannenbakkerij. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator)

22

Tijd (toelichting) Implementeren uitvoeringsagenda Archeologische waarden Omschrijving (toelichting) Wethouder: Tannemaat Met de afgeronde beschrijvingen van archeologische en aardkundig bijzondere terreinen, is een basis gelegd voor publieksacties en een duurzame benutting. We creëren aanbod voor toerisme, onderwijs en erfgoedorganisaties. Eventueel stellen we het beschermingsregime bij. De archeologische en historische kennis van het dorpscentrum zetten we in voor de opgave Centrum. Bij het vertellen van het zichtbare verhaal van de ontstaansgeschiedenis van de Winterswijkse bodem, verbinden we aardkundige waarden met landschap en biodiversiteit. Een van de activiteiten in dit kader is een onderzoek en publicatie van Winterswijkse klei, pottenbakkers en steen- en pannenbakkerij. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Implementeren uitvoeringsagenda van de erfgoednota ‘Wi-j doet ’t samen!’ Omschrijving (toelichting) Wethouder: Tannemaat We voeren samen met de gemeenten Aalten en Oost Gelre ons erfgoedbeleid uit. De komende periode richten we ons op:  Delen van nieuwe kennis over verduurzamen en interieurs.  Samenwerken met ondernemers, onderwijs, historische verenigingen, cultuursector en 100% Winterswijk in projecten als historische interieurs en 1572.

 Implementatie Omgevingswet door borging erfgoedwaarden in omgevingsplannen en door één commissie ruimtelijke kwaliteit te vormen. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) 23

Trends en ontwikkelingen

2.2 Cultuur en ontspanning (sport) Portefeuillehouder E.S.F. Schepers-Jansen Ambitie In Winterswijk staan we voor een sterke sport- en beweeginfrastructuur. Sport en bewegen maakt onze inwoners vitaal en stimuleert ontmoetingen. Relevante documenten:  Sportnota  Brede regeling combinatiefuncties  Lokaal sportakkoord  Regionaal sportakkoord Doelstellingen 2.2.1 Sport betaalbaar en laagdrempelig houden.  Onze voorzieningen en activiteiten op het gebied van sport en bewegen zijn uitdagend en toegankelijk, zodat ze in de behoeften van diverse doelgroepen voorzien. Activiteiten Onderzoek financiering sport- en sportaccommodaties Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen In 2021 is er een onderzoek gehouden naar de financiering van sport in Winterswijk. Op basis hiervan heeft het college een vervolgopdracht gegeven, om een objectievere financiering voor sport in Winterswijk te realiseren en een systeem te ontwerpen dat eenvoudiger en evenwichtiger is. Dit onderzoek is inclusief de financiering van de sportaccommodaties in Winterswijk. De uitkomsten van het onderzoek zijn beschikbaar in het eerste kwartaal van 2022. Geld (indicator) Geld (toelichting) Op dit moment geen gelden benodigd. Welke consequenties e.a. heeft voor gemeennte/ sport is afhankelijk van te nemen beslissingen.

Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Er is een onderzoek gedaan naar de financiering van sport. Naar aanleiding van dit onderzoek is een rapport opgesteld en het college heeft kennisgenomen van het rapport. Er is nog geen besluit genomen. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Het college heeft het rapport ter informatie aan de informateur aangeboden ten behoeve van de coalitieonderhandelingen.

24

Doelstellingen 2.2.2 Sport en bewegen is voor iedereen toegankelijk.  Jeugd die om financiële redenen niet kan sporten, verwijzen we naar het jeugdsportfonds.  We creëren bewustwording over het belang van bewegen en een gezondere leefstijl door de inzet van buurtsportcoaches, beweegmakelaars en trainers.  We stimuleren inwoners, die niet of weinig aan sport doen, om te gaan sporten/bewegen en elkaar te ontmoeten. Activiteiten Een beweegroute in de openbare ruimte voor iedereen; jong, oud of met een fysieke beperking Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen We stimuleren sport en bewegen van jong tot oud. Naast de gebruikelijke sportaccommodaties, maken we een beweegroute langs diverse organisaties/beweegplekken in Winterswijk. Hiermee motiveren we inwoners die niet of weinig bewegen om in beweging te komen. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Meer zichtbaarheid voor buurtsportcoaches/Actief Winterswijk Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen We maken Actief Winterswijk meer bekend. Inwoners moeten beter weten wat er met sport en bewegen mogelijk is. De buurtsportcoaches, beweegmakelaars en ambassadeurs werken aan naamsbekendheid bij onze inwoners en instanties. Ze stimuleren sport en bewegen op tal van plekken en bij diverse organisaties.

Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) 25

Doelstellingen 2.2.3 Bredere invulling en bezetting van sportaccommodaties. Activiteiten Meer sport/bewegen op sportaccommodaties en in de openbare ruimte Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen Met onze sportnota ‘Sport beweegt Winterswijk’ en het lokaal sportakkoord “Heel Winterswijk beweegt” zetten we in op sport- en beweegstimulering. Jeugd, senioren, sportverenigingen en vitale werknemers krijgen extra aandacht. Onze sportaccommodaties benutten we meer en zetten we multifunctioneler in. Voorheen hebben we dit al gedaan bij Sportpark Jaspers. Nu breiden we dit uit naar FC Trias, Hickory en Archeus. In de openbare ruimte/natuur gaan we gericht bewegen met (inactieve) inwoners. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Doelstellingen 2.2.4 Samenwerkingspartner van Achterhoek in Beweging.  Met de Achterhoekse gemeenten zetten we in op sport en bewegen in de regio. Activiteiten Inzet op Achterhoekse thema’s: sport en bewegen Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen Met het team Achterhoek in Beweging zetten we in 2022 in op de volgende thema’s: - Gezonde jeugd - Vitaal ouder worden - Uniek sporten - Evenementen - Open clubs Deze thema’s sluiten aan bij onze plannen uit de sportnota en het lokaal sportakkoord. Per thema mobiliseren we drie Winterswijkse verenigingen.

Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator)

26

Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Trends en ontwikkelingen De huidige buurtsportcoach regeling loopt dit jaar af. Inmiddels is wel duidelijk dat er een andere regeling voor in de plaats komt. Hoe deze eruit gaat zien, is nog onbekend. Dit wordt halverwege het jaar bekend. We kunnen daarom nog niet aangeven wat de financiële consequenties van de regeling zijn voor onze begroting 2023. Zwembad Jaspers heeft diverse financiële problemen. Om te beginnen blijkt de ingeboekte bezuiniging niet realistisch. Verder is er achterstallig onderhoud aan bijvoorbeeld de constructie die verduurzaming (nu) onmogelijk maakt en moeten er nog andere noodzakelijke reparaties plaatsvinden. Ook zijn er problemen vanwege de gestegen kosten van energie, en gestegen personeelskosten. Geschatte extra kosten zijn >€ 100.000.

2.3 Inkomen en participatie Portefeuillehouder H.J. Tannemaat Ambitie Iedereen doet mee en niemand staat aan de kant. Relevante documenten Integrale verordening sociaal domein  ‘Samen aan het stuur’  Beleidskader 2018-2022 Sociaal Domein ‘Meedoen in Winterswijk’  Beleidsnotitie Wet inburgering 2022 Doelstellingen 2.3.1 We begeleiden zoveel mogelijk mensen naar werk en financiële onafhankelijkheid.  We geven uitvoering aan de opgave ‘Iedereen doet mee’. Activiteiten Realiseren van een doorgaande ontwikkellijn van arbeidsmatige dagbesteding naar betaald werk Omschrijving (toelichting) Wethouder: Tannemaat De nieuwe organisatie Fijnder zorgt voor een doorgaande ontwikkellijn, van arbeidsmatige dagbesteding tot regulier werk. De ontwikkellijn is gericht op een optimale ontwikkeling van de cliënt. Daarbij is het voor de cliënt ook mogelijk, als dat door persoonlijke omstandigheden nodig is, om een stapje terug te zetten. Dit kan, omdat Fijnder een compleet en samenhangend aanbod heeft voor de hele doelgroep met een afstand tot de arbeidsmarkt. Daarbij zetten we extra in op de overgang van jongeren van het praktijkonderwijs/voortgezet speciaal onderwijs, naar de arbeidsmarkt. Hiermee voorkomen we uitval en thuiszitten. Geld (indicator) 27

Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Per 1 januari 2022 zijn Sociale Dienst Oost Achterhoek en Werkbaan Oost samengevoegd tot het werkleerbedrijf Fijnder. Vanaf 1 maart 2022 is de samenvoeging ook fysiek een feit geworden doordat beide de intrek hebben genomen in een bedrijfspand op het industrieterrein in Groenlo. De samenvoeging sec maakt de nieuwe organisatie niet zomaar een werkleerbedrijf. Daar is een omslag in denken en doen voor nodig. Om de doorontwikkeling tot een werkleerbedrijf te stimuleren heeft het Dagelijks Bestuur Fijnder opgedragen om voor acht ontwikkelopdrachten plannen van aanpak te maken, die de komende drie jaar moeten worden uitgevoerd. Daaronder zijn drie opdrachten die betrekking hebben op simpel switchen. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Uitvoering geven aan de aanpak van armoede Omschrijving (toelichting) Wethouders: Schepers-Janssen / Tannemaat Zie hiervoor de toelichting die is opgenomen in het hoofdstuk Opgaven. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) In 2022 voeren we een monitor uit om terug te kijken op de opgave Armoedevrij Winterswijk. Het is een lerende monitor waarbij we in fase 1 kijken naar, wat ging goed, wat kan anders en waar moeten we mee stoppen. Fase 2 van de monitor is om vooruit te kijken.

Wat willen we met elkaar bereiken, welke activiteiten passen daarbij en wie gaan deze activiteiten uitvoeren. Dit doen we samen met stichting Platform Armoedevrij Winterswijk. Deze stichting krijgt steeds meer positie in Winterswijk, waardoor de opgave steeds meer van de Winterswijkse Samenleving wordt. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Doelstellingen 2.3.2 Voor mensen die geen werk vinden, zoeken we wegen om maatschappelijk actief te blijven.  De intake voor Werk en Inkomen maakt onderdeel uit van een brede integrale intake sociaal domein. 28

We realiseren een goed functionerend werkleerbedrijf met een doorgaande ontwikkellijn van arbeidsmatige dagbesteding tot uitstroom naar betaald werk.

Doelstellingen 2.3.3 We beheersen de toename van het aantal bijstandsgerechtigden. Activiteiten Stijging uitkeringsbestand zoveel mogelijk beperken Omschrijving (toelichting) Wethouder: Tannemaat Door de verwachte economische gevolgen van de coronacrisis, houden we rekening met een stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden met 3,5%. Het werkleerbedrijf Fijnder doet zijn uiterste best de stijging zoveel mogelijk te beperken. Dit doet het bedrijf door in te zetten op om- en bijscholing voor beroepen waar krapte is, door loonkostensubsidies te verstrekken om het voor werkgevers aantrekkelijk te maken mensen in dienst te nemen, maar ook door het inzetten van jobcoaching. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Op basis van de Tweede bestuursrapportage 2021van de SDOA is de te verwachten bestandstoename in 2022 gesteld op 2,5%. In de eerste maanden van 2022 is de daadwerkelijke toename 1,4%. Naast dat het hier de wintermaanden betreffen, die meestal een lichte toename laten zien, was er ook sprake van een lockdown. Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Doelstellingen 2.3.4 We nemen als werkgever maatschappelijke verantwoordelijkheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Activiteiten Toevoegen van een garantiebaan bij gemeente Winterswijk Omschrijving (toelichting) Burgemeester: Bengevoord De afgelopen jaren gold een quotum voor garantiebanen. Voor de gemeente Winterswijk betekende dat zes garantiebanen. Daarvan hebben we er vier intern ingevuld. Door veranderende wet- en regelgeving is het quotum losgelaten en is de definitie verbreed, met garantiebanen die ontstaan bij partners en ondernemers aan wie wij opdrachten verlenen. Voor 2022 gaan wij uit van één aanvullende garantiebaan. Geld (indicator) 29

Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Doelstellingen 2.3.5 Nieuwkomers krijgen een integraal inburgeringsaanbod.  We voeren de regie over de inburgering van nieuwkomers (statushouders). Activiteiten Regievoeren op de inburgering van nieuwkomers Omschrijving (toelichting) Wethouder: Tannemaat De nieuwe Wet inburgering gaat per 1 januari 2022 in. De gemeente heeft de regie. We bieden nieuwkomers (statushouders) een integraal traject aan, op basis van een persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP). Dit traject houdt naast een combinatie van leren en werken, ook ondersteuning in op een aantal levensgebieden, zoals financiën en gezondheid. Geld (indicator) Geld (toelichting) Kwaliteit (indicator) Kwaliteit (toelichting) Hoewel de nieuwe Wet inburgering 2021 per 1 januari 2022 van kracht is, vallen de tot op heden gehuisveste statushouders nog onder de oude wet. De begeleiding van deze statushouders wordt al wel zoveel als mogelijk gedaan in de geest van de nieuwe wet. Daarbij ligt de focus op het zo snel mogelijk mee te laten doen in de Nederlandse samenleving, het liefst met betaald werk. Voor de drie leerroutes, die onderdeel uitmaken van de inburgeringstrajecten zijn overeenkomsten gesloten met taalaanbieders.

Tijd (indicator) Tijd (toelichting) Trends en ontwikkelingen Gelet op de stijgende kosten van levensonderhoud, waar de energielasten een groot deel van uitmaken, moeten we rekening houden met een toename van het aantal inwoners met financiële problemen. Dat zal vooral zichtbaar worden in een verwachte toename van het aantal signalen betalingsachterstanden vaste lasten. 30

Deze krijgen we via Vroegsignalering schulden binnen en houden deze in de gaten. We gaan zo nodig bijstellen zodra de ontwikkelingen via de bestuursrapportage van Fijnder bekend zijn. De minima krijgen voor de hoge energielasten een eenmalige energietoeslag. Deze kon, vooruitlopend op de landelijke wetgeving, vanaf 1 april 2022 bij Fijnder worden aangevraagd. Uitkeringsgerechtigden van Fijnder krijgen de toeslag ambtshalve toegekend en hoeven dus niet hiervoor een aanvraag in te dienen. Doordat in de nieuwe CAO van de sociale werkvoorziening de mogelijkheid van vervroegd uittreden is geregeld, houden we rekening met een versnelde uitstroom van de WSW-doelgroep bij Fijnder. Loonkostensubsidie is een belangrijk instrument voor het vergroten van de arbeidsdeelname van mensen die niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen. De verwachting is dat per 1 juli 2022 een wetsvoorstel wordt aangenomen waarin de inzet van het instrument loonkostensubsidie wordt vereenvoudigd, de ondersteuning op maat wordt bevorderd en de financiering wordt gewijzigd. Voor wat betreft de financiering: deze wordt gebaseerd op basis van realisatie en is dat voordelig. We zien de laatste jaren namelijk een stijging van het aantal inwoners dat met een loonkostensubsidie gaat werken.

Naar aanleiding van de oorlog in de Oekraine en de toestroom van vluchtelingen zijn er zowel in de uitvoering als op beleids en financieel gebied al veel inspanning geleverd om dit soepel te laten verlopen. Er wordt vanuit de vraag , in samenwerking met partners, veel gedaan om de opvang zo goed mogelijk te regelen. Zowel instanties als particulieren leveren een positieve bijdrage. Met name de WUH verzet veel ( extra) werk. Er wordt aangesloten op de kaders vanuit de overheid en VNOG.

2.4 Educatie Portefeuillehouder E.S.F. Schepers-Jansen Ambitie Gelijke kansen voor ieder kind, we bieden kinderen optimale ontwikkelingskansen. Relevante documenten:  Visie onderwijsvoorzieningen gemeente Winterswijk  Notitie onderzoek Realisatie onderwijs visie gemeente Winterswijk  Beleidsnotitie Voor- en vroegschoolse educatie (VVE)  Integraal huisvestingsplan 2021-2037 Doelstellingen 2.4.1 Continuïteit in (zorg)onderwijs door het bieden van een doorgaande lijn van voorschoolse educatie naar volwasseneducatie.  We voorkomen ontwikkelingsachterstanden van jonge kinderen bij de start van basisonderwijs door - samen met partijen uit het veld - in te zetten op onderwijsachterstandenbeleid (voor- en vroegschoolse educatie). Activiteiten Opstellen geactualiseerd beleidsplan VVE Omschrijving (toelichting) Wethouder: Schepers-Janssen Samen met de VVE-werkgroep stellen wij het jaarprogramma samen. De werkgroep monitort de kwaliteit van de VVE-projecten. We stellen ook de criteria vast voor honorering van VVE-activiteiten. 31

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=d86a3a97-ad5f-4834-b95e-df9b374d1ff5