6. Ecologische analyse 8 locaties bedrijventerrein in Winterswijk Staring Advies
Tekst van het document
Daar staat tegenover dat zuidelijke soorten die ten gevolge van klimaatverandering naar het noorden opschuiven hierdoor extra kansen krijgen. Chemie. Door omvorming van de agrarische percelen in bedrijventerrein komt er een eind aan de landbouwkundige bemesting met dierlijke mest en kunstmest en het toepassen van allerlei chemische gewasbeschermingsmiddelen. Dit heeft een positief effect op flora en fauna in de te handhaven houtopstanden. Daar staat tegenover dat de bedrijven die zich vestigen een uitstoot van stoffen veroorzaken die mogelijk een negatief effect hebben op flora en fauna.
Geologie, bodem, kwel en infiltratie •
•
Door het bouwen van bedrijfsgebouwen zal de natuurlijke opbouw van de bodem aangetast worden door het ingraven van fundamenten en kelders en de aanvoer van gebiedsvreemde grond. Water. Door toename van het verhard oppervlak zal minder regenwater in de bodem kunnen infiltreren. Dit zal mogelijk leiden tot afname van kwel in het zuidelijke deel van het zoekgebied en daarbuiten. Zie ook paragraaf 3.3.2. Door afstroming van regenwater van verhardingen zal de grondwaterstand onder de naast gelegen houtopstanden meer fluctueren.
Pagina 83
4.3.3 De gevolgen voor flora en fauna Flora en fauna in het gebied •
•
•
• •
•
•
De omzetting van agrarische percelen in bedrijfsterrein heeft een grote negatieve impact op soorten waarvoor de agrarische percelen nu het leefgebied of een onderdeel daarvan vormen. Het gaat dan om soorten als torenvalk, buizerd, steenuil, grote lijster, groene specht, geelgors, houtduif, holenduif, haas, ree en diverse soorten vleermuizen. De toename van kunstlicht zal een negatieve invloed hebben op vleermuizen die in het gebied verblijfplaatsen, foerageergebied en/of vliegroutes hebben. Toename van kunstlicht zal ook een negatief effect hebben op andere soorten zoals bijvoorbeeld nachtvlinders. Nachtvlinders, en vooral de rupsen daarvan, vormen een belangrijke voedselbron voor allerlei andere dieren. Het stoppen van de bemesting van de agrarische percelen en het stoppen met het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen zal een positief effect hebben op de flora en fauna in de te handhaven houtopstanden. Door toename van de infrastructuur en de verkeersintensiteit zal het aantal verkeersslachtoffers onder de fauna mogelijk toenemen. Exoten. Door de groene aankleding van de bedrijfsgebouwen is het waarschijnlijk dat verschillende niet inheemse plantensoorten in het gebied geïntroduceerd worden. Dit heeft een negatief effect op de inheemse flora en fauna.
Door het verdwijnen van ruige perceelsranden met hier en daar struweelvorming zullen soorten als grasmus, geelgors, braamsluiper en heggemus schaarser worden of verdwijnen. Ook veel insectensoorten die in dergelijke randen voorkomen zullen schaarser worden of verdwijnen. Uitstoot van giftige stoffen door bedrijven kan leiden tot schade aan flora en fauna, met name aan gevoelige fauna in de wateren in het gebied, waaronder mogelijk de kamsalamander.
Samenvattend: Ontwikkeling van deze locatie heeft een grote negatieve impact op de natuurwaarden in het gebied. Flora en fauna in de omgeving van het gebied •
•
De ontwikkeling tot bedrijventerrein zal vooral invloed hebben op de fauna van de het aangrenzende bos tegen de noordgrens van het gebied en de houtwallen en singels langs de gebiedsgrens. Vooral soorten die in de omgeving voorkomen en deels in het gebied voedsel zoeken zullen schade ondervinden. Negatieve effecten op de fauna in de omgeving zijn verder te verwachten door de toename van geluid, kunstlicht, trillingen en verkeersbewegingen en mogelijke wijzigingen in de waterhuishouding.
Pagina 84
•
•
De ontwikkeling tot bedrijventerrein zal mogelijk nadelige effecten op de biodiversiteit van de westzijde van de bebouwde kom van Winterswijk hebben. Enerzijds omdat het voor soorten vanuit het buitengebied moeilijker wordt om zich in de bebouwde kom te vestigen of daar voedsel te zoeken (de afstand wordt groter). Anderzijds omdat soorten die hun verblijfplaats hebben in de bebouwde kom, maar voor een belangrijk deel van de voedselvoorziening afhankelijk zijn van het buitengebied, zich over grotere afstanden moeten verplaatsen om te foerageren. De mate van impact op de flora en fauna in de omgeving van het gebied is voor een belangrijk deel afhankelijk van de mate waarin en de wijze waarop leefgebieden van soorten binnen het zoekgebied gecompenseerd worden.
Samenvattend: Ontwikkeling van deze locatie heeft een negatieve impact op de natuurwaarden in de omgeving van het gebied. De gevolgen voor de ecologische infrastructuur Zoals uiteengezet in paragraaf 3.3.2 speelt het gebied nauwelijks een rol als schakel in de ecologische verbindingszone ten westen van het gebied (het Mentink). Wel kan de ontwikkeling van het gebied tot bedrijventerrein hier nadelig zijn voor enkele soorten die in het Mentink leven. Vooral soorten die in dit gebied foerageren en soorten die gevoelig zijn voor een toename van kunstlicht, lawaai en trillingen. Bij een goede inrichting van het bedrijventerrein kan het ook een bijdrage leveren aan de ecologische kwaliteit van het Mentink. De mate van impact op de ecologische infrastructuur is voor een belangrijk deel afhankelijk van de mate waarin en de wijze waarop leefgebieden van soorten binnen het plan gecompenseerd worden en in welke mate externe werking beperkt of voorkomen wordt. Samenvattend: Ontwikkeling van deze locatie heeft een geringe negatieve impact op de ecologische infrastructuur.
4.3.4 De mogelijkheden om negatieve gevolgen voor flora en fauna te beperken Dit zoekgebied is voldoende groot (32 ha.) om de benodigde 16 hectare (netto) bedrijventerrein te realiseren. Voor natuurcompensatie en de landschappelijke inpassing is voldoende ruimte om de hiervoor gereserveerde 6,8 hectare in te vullen. Deze oppervlakte is het bruto oppervlak (22,8 ha.) minus het netto oppervlak en inclusief de te handhaven groenelementen. Enkele mogelijkheden om negatieve gevolgen voor flora en fauna te beperken zijn: •
Naast opgaande beplantingen en erven, ook poelen en extensief gebruikte kruidenrijke graslanden handhaven.
Pagina 85
• •
•
• •
De doorgaande ecologische infrastructuur van houtwallen en -singels en bermen optimaliseren. Bij aanplant alleen inheemse soorten aanplanten. Natuurinclusief bouwen. Ruimte voor verblijfplaatsen voor vleermuizen in gebouwen, nestplaatsen voor huismus, zwarte roodstaart, holenduif, steenuil en kerkuil in de gebouwen realiseren. Groene gevels realiseren. Regenwater op locatie infiltreren door aanleg wadi’s en het toepassen van waterdoorlatende verharding. De wadi’s zodanig ontwerpen, aanleggen en beheren dat ze voor natuur zoveel mogelijk winst opleveren. Bij de groene aankleding van de bedrijfsgebouwen kiezen voor inheemse soorten. Optimaal ecologisch beheer van het groen.
Pagina 86
4.4 Misterweg Bij deze analyse wordt er van uitgegaan dat bij de inrichting van het zoekgebied als bedrijventerrein de aanwezige houtopstanden en de erven in het gebied gehandhaafd blijven en dat de agrarische percelen grotendeels omgezet worden in bedrijfsterrein.
4.4.1 De (externe) gevolgen voor Natura 2000 gebieden
Misterweg
Be ke Ko ndel ren le W bur illi ge n r W ks W vee oo e n Zw ldse ust illb Ve Bu roc en rlo ker -V V ard en ing n u ho . E lte llew r V ic en ke nu r F nd eld En ten sc hla tt
De afstand tot het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied (Bekendelle) is 1,6 kilometer. Voor de beoordeling van de externe effecten is de effectenindicator Natura 2000 van het Ministerie van EZ ingevuld. Zie tabel 5.
oppervlakteverlies versnippering verzuring door N-depositie uit de lucht vermesting door N-depositie uit de lucht verontreiniging verdroging verstoring door geluid verstoring door licht verstoring door trilling optische verstoring verstoring door mechanische effecten verandering in populatiedynamiek Tabel 5. Effectenindicator Natura 2000 zoeklocatie Misterweg. Groen: geen probleem; oranje: mogelijk een probleem, nader onderzoek nodig; rood: vrijwel zeker een probleem; grijs: niet van toepassing.
4.4.2 De gevolgen voor het landschap en het abiotisch systeem Landschap •
Begroeiing. Het gewas op de agrarische percelen verdwijnt en wordt vervangen door bedrijfsgebouwen, verhard oppervlak en groene aankleding. Het leefgebied voor met name de (bodem)fauna in de voormalige agrarische percelen wijzigt
Pagina 87
•
•
•
•
hierdoor in hoge mate. Ook voor de fauna in de houtopstanden waarvoor de agrarische percelen een deel van het leefgebied vormen, wijzigt het systeem in hoge mate. Een voorbeeld is de grote lijster. Deze soort broedt in houtopstanden, maar zoekt zijn voedsel vooral in aangrenzende graslanden. Licht. Door het plaatsen van bedrijfsgebouwen zal de instraling van natuurlijk licht in de onderste lagen van de naastgelegen houtopstanden afnemen. Licht minnende flora en fauna zal hierdoor afnemen in deze houtopstanden. Het toepassen van kunstlicht op het bedrijfsterrein zal een negatief effect hebben op diverse soorten fauna, onder andere vleermuizen en nachtvlinders. Wind. Door het plaatsen van bedrijfsgebouwen zullen de te handhaven houtopstanden meer beschut komen te liggen, waardoor vooral in de onderste lagen van de naastgelegen houtopstanden de gemiddelde windsnelheid zal afnemen. Het is niet duidelijk welk effect dit heeft op de flora en fauna. Temperatuur. Door toename van het verhard oppervlak en doordat de te handhaven houtopstanden meer beschut komen te liggen, zal de gemiddelde temperatuur in deze houtopstanden stijgen. Dit kan betekenen dat flora en fauna welke hier vlak tegen de zuidgrens van hun verspreiding aan zitten verdwijnen. Door opwarming van het klimaat staan deze soorten toch al onder druk.
Daar staat tegenover dat zuidelijke soorten die ten gevolge van klimaatverandering naar het noorden opschuiven hierdoor extra kansen krijgen. Chemie. Door omvorming van de agrarische percelen in bedrijventerrein komt er een eind aan de landbouwkundige bemesting met dierlijke mest en kunstmest en het toepassen van allerlei chemische gewasbeschermingsmiddelen. Dit heeft een positief effect op flora en fauna in de te handhaven houtopstanden. Daar staat tegenover dat de bedrijven die zich vestigen een uitstoot van stoffen veroorzaken die mogelijk een negatief effect hebben op flora en fauna.
Geologie, bodem, kwel en infiltratie •
•
Door het bouwen van bedrijfsgebouwen zal de natuurlijke opbouw van de bodem aangetast worden door het ingraven van fundamenten en kelders en de aanvoer van gebiedsvreemde grond. Water. Door toename van het verhard oppervlak zal minder regenwater in de bodem kunnen infiltreren. Dit zal mogelijk leiden tot afname van kwel in kwelgebieden in de omgeving. Zie ook paragraaf 3.4.2. Door afstroming van regenwater van verhardingen zal de grondwaterstand onder de naast gelegen houtopstanden meer fluctueren.
Pagina 88
4.4.3 De gevolgen voor flora en fauna De gevolgen voor flora en fauna in het gebied •
•
•
• •
•
De omzetting van agrarische percelen in bedrijfsterrein heeft een grote negatieve impact op soorten waarvoor de agrarische percelen nu het leefgebied of een onderdeel daarvan vormen. Het gaat dan om soorten als torenvalk, buizerd, steenuil, grote lijster, groene specht, geelgors, houtduif, holenduif, haas, ree en diverse soorten vleermuizen. De toename van kunstlicht zal een negatieve invloed hebben op vleermuizen die in het gebied verblijfplaatsen, foerageergebied en/of vliegroutes hebben. Toename van kunstlicht zal ook een negatief effect hebben op andere soorten zoals bijvoorbeeld nachtvlinders. Nachtvlinders, en vooral de rupsen daarvan, vormen een belangrijke voedselbron voor allerlei andere dieren. Het stoppen van de bemesting van de agrarische percelen en het stoppen met het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen zal een positief effect hebben op de flora en fauna in de te handhaven houtopstanden. Door toename van de infrastructuur en de verkeersintensiteit zal het aantal verkeersslachtoffers onder de fauna mogelijk toenemen. Exoten. Door de groene aankleding van de bedrijfsgebouwen is het waarschijnlijk dat verschillende niet inheemse plantensoorten in het gebied geïntroduceerd worden. Dit heeft een negatief effect op de inheemse flora en fauna.
Schrale zonnig gelegen lage bermvegetaties langs de Bessinkgoorweg kunnen door de bouw van bedrijfsgebouwen in de schaduw komen te liggen. Dit heeft een sterk negatief effect op karakteristieke soorten die hier voorkomen, zoals struikhei, tormentil en zandblauwtje.
Samenvattend: Ontwikkeling van deze locatie heeft een negatieve impact op de natuurwaarden in het gebied.
De gevolgen voor flora en fauna in de omgeving van het gebied •
•
De ontwikkeling tot bedrijventerrein zal vooral invloed hebben op de fauna van de aangrenzende bossen. Negatieve effecten zijn te verwachten door de toename van geluid, kunstlicht, trillingen en verkeersbewegingen en verandering van de landschapsstructuur en de waterhuishouding. Door de ontwikkeling tot bedrijventerrein zal het natuurrijke gebied ten noordoosten van het gebied meer ingeklemd komen te liggen tussen de bebouwde kom en bedrijventerreinen waardoor het gebied voor verstoringsgevoelige soorten (roofvogels, grote zoogdieren) minder aantrekkelijk wordt.
Samenvattend: Ontwikkeling van deze locatie heeft een grote negatieve impact op de natuurwaarden in de omgeving van het gebied.
Pagina 89
De gevolgen voor de ecologische infrastructuur Zoals geschetst in paragraaf 3.4.2 speelt het gebied momenteel een kleine rol in de belangrijke ecologische verbinding Woold - Bekendelle - Driemark – Mentink – Korenburgerveen. Ontwikkeling tot bedrijventerrein heeft echter grote gevolgen voor deze verbinding. Zoals hiervoor is geschetst heeft de ontwikkeling van deze locatie een grote negatieve impact op de natuurwaarden in de omgeving en daarmee op de kwaliteit van de in paragraaf 3.4.2 geschetste bottleneck in deze verbindingszone, terwijl juist een versterking van deze zone ter hoogte van dit zoekgebied dringend gewenst is. Daarnaast zal de ontwikkeling van deze locatie tot bedrijventerrein het versterken van de ecologische verbindingszone op deze locatie in de toekomst onmogelijk maken of ernstig bemoeilijken. Samenvattend: Ontwikkeling van deze locatie heeft een grote negatieve impact op de ecologische infrastructuur.
4.4.4 De mogelijkheden om negatieve gevolgen voor flora en fauna te beperken Dit zoekgebied is voldoende groot (28 ha.) om de benodigde 16 hectare (netto) bedrijventerrein te realiseren. Voor natuurcompensatie en de landschappelijke inpassing is voldoende ruimte om de hiervoor gereserveerde 6,8 hectare in te vullen. Deze oppervlakte is het bruto oppervlak (22,8 ha.) minus het netto oppervlak en inclusief de te handhaven groenelementen. Enkele mogelijkheden om negatieve gevolgen voor flora en fauna te beperken zijn: • • •
•
• • •
Naast de opgaande beplantingen en erven, ook het extensief gebruikte grasland in de oostpunt handhaven. De doorgaande ecologische infrastructuur van houtwallen en -singels en bermen optimaliseren. Bij aanplant alleen inheemse soorten aanplanten. Natuurinclusief bouwen. Ruimte voor verblijfplaatsen voor vleermuizen in gebouwen, nestplaatsen voor huismus, zwarte roodstaart, holenduif, steenuil en kerkuil in de gebouwen realiseren. Groene gevels realiseren. Regenwater op locatie infiltreren door aanleg wadi’s en het toepassen van waterdoorlatende verharding. De wadi’s zodanig ontwerpen, aanleggen en beheren dat ze voor natuur zoveel mogelijk winst opleveren. Bij de groene aankleding van de bedrijfsgebouwen kiezen voor inheemse soorten. Optimaal ecologisch beheer van het groen. De aanwezige exotische bomen (o.a. Amerikaanse eik) geleidelijk vervangen door inheemse soorten. Ecologisch beheer van de wegbermen van de Bessinkgoorweg heeft hoge prioriteit om de laatste fragmenten van schrale vegetaties veilig te stellen en weer uit te breiden, met als doel om het netwerk van schrale verbindingen in de ecologische verbinding Woold - Bekendelle - Driemark – Mentink – Korenburgerveen te versterken.
Pagina 90
•
•
Het ligt voor de hand om in ieder geval de beschermingszone natte landnatuur langs de noordoostgrens als natuur in te richten. Deze zone heeft in dit zoekgebied een oppervlakte van ongeveer 3,5 hectare. Om bij de ontwikkeling van dit zoekgebied tot bedrijventerrein de ecologische verbindingszone Wooldseveen - Bekendelle - Korenburgerveen niet verder te verslechteren, maar juist te verbeteren is in 2021 geadviseerd in het rapport “Ecologische analyse omgeving Misterweg Winterswijk” (Staring Advies, 2021). Onder andere de aanleg van enkele tientallen hectares nieuwe natuur langs de noord - en westzijde van het zoekgebied is daarvoor noodzakelijk.
Pagina 91
4.5 Elinksveld 4.5.1 De (externe) gevolgen voor Natura 2000 gebieden
Elinksveld
Be ke Ko ndel ren le W bur illi ge n r W ks W vee oo e n Zw ldse ust illb Ve Bu roc en rlo ker -V V ard en ing n u ho . E lte llew r V ic en ke nu r F nd eld En ten sc hla tt
De afstand tot het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied (Bekendelle) is 1,9 kilometer. Voor de beoordeling van de externe effecten is de effectenindicator Natura 2000 van het Ministerie van EZ ingevuld. Zie tabel 6.
oppervlakteverlies versnippering verzuring door N-depositie uit de lucht vermesting door N-depositie uit de lucht verontreiniging verdroging verstoring door geluid verstoring door licht verstoring door trilling optische verstoring verstoring door mechanische effecten verandering in populatiedynamiek Tabel 6. Effectenindicator Natura 2000 zoeklocatie Elinksveld. Groen: geen probleem; oranje: mogelijk een probleem, nader onderzoek nodig; rood: vrijwel zeker een probleem; grijs: niet van toepassing.
4.5.2 De gevolgen voor het landschap en het abiotisch systeem Landschap •
Begroeiing. Het gewas op de agrarische percelen verdwijnt en wordt vervangen door bedrijfsgebouwen, verhard oppervlak en groene aankleding. Het leefgebied voor met name de (bodem)fauna in de voormalige agrarische percelen wijzigt hierdoor in hoge mate. Ook voor de fauna in de houtopstanden waarvoor de agrarische percelen een deel van het leefgebied vormen, wijzigt het systeem in hoge mate. Een voorbeeld is de grote lijster. Deze soort broedt in houtopstanden, maar zoekt zijn voedsel vooral in aangrenzende graslanden.
Pagina 92
•
•
•
•
Licht. Door het plaatsen van bedrijfsgebouwen zal de instraling van natuurlijk licht in de onderste lagen van de naastgelegen houtopstanden afnemen. Licht minnende flora en fauna zal hierdoor afnemen in deze houtopstanden. Het toepassen van kunstlicht op het bedrijfsterrein zal een negatief effect hebben op diverse soorten fauna, onder andere vleermuizen en nachtvlinders. Wind. Door het plaatsen van bedrijfsgebouwen zullen de te handhaven houtopstanden meer beschut komen te liggen, waardoor vooral in de onderste lagen van de naastgelegen houtopstanden de gemiddelde windsnelheid zal afnemen. Het is niet duidelijk welk effect dit heeft op de flora en fauna. Temperatuur. Door toename van het verhard oppervlak en doordat de te handhaven houtopstanden meer beschut komen te liggen, zal de gemiddelde temperatuur in deze houtopstanden stijgen. Dit kan betekenen dat flora en fauna welke hier vlak tegen de zuidgrens van hun verspreiding aan zitten verdwijnen. Door opwarming van het klimaat staan deze soorten toch al onder druk. Daar staat tegenover dat zuidelijke soorten die ten gevolge van klimaatverandering naar het noorden opschuiven hierdoor extra kansen krijgen. Chemie. Door omvorming van de agrarische percelen in bedrijventerrein komt er een eind aan de landbouwkundige bemesting met dierlijke mest en kunstmest en het toepassen van allerlei chemische gewasbeschermingsmiddelen.
Dit heeft een positief effect op flora en fauna in de te handhaven houtopstanden. Daar staat tegenover dat de bedrijven die zich vestigen een uitstoot van stoffen veroorzaken die mogelijk een negatief effect hebben op flora en fauna.
Geologie, bodem, kwel en infiltratie •
•
Door het bouwen van bedrijfsgebouwen zal de natuurlijke opbouw van de bodem aangetast worden door het ingraven van fundamenten en kelders en de aanvoer van gebiedsvreemde grond. Water. In een groot deel van het gebied treedt in wisselende mate kwel op. Om bebouwing mogelijk te maken zal het gebied verder ontwaterd moeten worden. Dit kan negatieve gevolgen hebben voor waardevolle natuur in het gebied en in de omgeving, zoals het Buskersbos. Zie ook paragraaf 3.1.2. Door afstroming van regenwater van verhardingen zal de grondwaterstand onder de naast gelegen houtopstanden meer fluctueren.
Pagina 93
4.5.3 De gevolgen voor flora en fauna Bij deze analyse wordt er van uitgegaan dat bij de inrichting van het zoekgebied als bedrijventerrein de aanwezige houtopstanden en de erven in het gebied gehandhaafd blijven en dat de agrarische percelen grotendeels omgezet worden in bedrijfsterrein.
Flora en fauna in het gebied •
•
•
• •
•
De omzetting van agrarische percelen in bedrijfsterrein heeft een grote negatieve impact op soorten waarvoor de agrarische percelen nu het leefgebied of een onderdeel daarvan vormen. Het gaat dan om soorten als torenvalk, buizerd, steenuil, grote lijster, groene specht, geelgors, houtduif, holenduif, haas, ree en diverse soorten vleermuizen. De toename van kunstlicht zal een negatieve invloed hebben op vleermuizen die in het gebied verblijfplaatsen, foerageergebied en/of vliegroutes hebben. Toename van kunstlicht zal ook een negatief effect hebben op andere soorten zoals bijvoorbeeld nachtvlinders. Nachtvlinders, en vooral de rupsen daarvan, vormen een belangrijke voedselbron voor allerlei andere dieren. Het stoppen van de bemesting van de agrarische percelen en het stoppen met het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen zal een positief effect hebben op de flora en fauna in de te handhaven houtopstanden. Door toename van de infrastructuur en de verkeersintensiteit zal het aantal verkeersslachtoffers onder de fauna mogelijk toenemen. Exoten. Door de groene aankleding van de bedrijfsgebouwen is het waarschijnlijk dat verschillende niet inheemse plantensoorten in het gebied geïntroduceerd worden. Dit heeft een negatief effect op de inheemse flora en fauna.
Uitstoot van giftige stoffen door bedrijven kan leiden tot schade aan flora en fauna, met name aan gevoelige fauna in de wateren in het gebied, waaronder mogelijk de kamsalamander.
Samenvattend: Ontwikkeling van deze locatie heeft een zeer grote negatieve impact op de natuurwaarden in het gebied.
Flora en fauna in de omgeving van het gebied •
•
De ontwikkeling tot bedrijventerrein zal vooral invloed hebben op de fauna van de opgaande houtopstanden en lage vegetaties in de omgeving. Vooral soorten die in de omgeving voorkomen en deels in het gebied voedsel zoeken zullen schade ondervinden. Negatieve effecten op de fauna in de omgeving zijn verder te verwachten door de toename van geluid, kunstlicht, trillingen en verkeersbewegingen, mogelijke wijzigingen in de waterhuishouding en mogelijke uitstoot van schadelijke stoffen. Vooral de te verwachten negatieve invloed op het Buskersbos weegt zwaar
Pagina 94
vanwege de uniciteit als ecosysteem. In dit geval is niet de impact op individuele soorten van het grootste belang, maar de compleetheid van een uitzonderlijk ecosysteem dat mogelijk aangetast wordt. Ook de situering van het bedrijventerrein is hierbij van groot belang. Komt dit dicht langs het Buskersbos te liggen, dan is de impact op dit natuurgebied aanzienlijk groter dan wanneer het bedrijventerrein in het noordelijke deel van het zoekgebied wordt gesitueerd. Echter, situering in de noordelijke helft van het zoekgebied zal leiden tot een versnipperd bedrijventerrein omdat één van de bosjes niet opgeofferd kan worden omdat dit als GNN begrensd is en het bovendien zeer wenselijk is om de eikenlaan langs de Badweg te behouden. Samenvattend: Ontwikkeling van deze locatie heeft een grote negatieve impact op de natuurwaarden in de omgeving van het gebied. De gevolgen voor de ecologische infrastructuur Zoals uiteengezet in paragraaf 3.5.2 speelt het gebied nauwelijks een rol als schakel in de ecologische verbindingszone ten zuiden en oosten van het gebied (Buskersbos). Wel kan de ontwikkeling van het gebied tot bedrijventerrein hier nadelig zijn voor enkele soorten die gevoelig zijn voor een toename van kunstlicht, lawaai en trillingen en waarvoor het Buskersbos fungeert als ecologische verbindingszone.
Dit heeft als consequentie dat de functie van het Buskersbos als ecologische verbindingszone voor deze soorten onder druk komt te staan. De mate van impact op de ecologische infrastructuur is voor een belangrijk deel afhankelijk van de mate waarin negatieve gevolgen voor de natuurwaarden van het Buskersbos voorkomen kunnen worden. Samenvattend: Ontwikkeling van deze locatie heeft een grote negatieve impact op de ecologische infrastructuur.
Pagina 95
4.5.4 De mogelijkheden om negatieve gevolgen voor flora en fauna te beperken Dit zoekgebied is voldoende groot (39 ha.) om de benodigde 16 hectare (netto) bedrijventerrein te realiseren. Voor natuurcompensatie en de landschappelijke inpassing is voldoende ruimte om de hiervoor gereserveerde 6,8 hectare in te vullen. Deze oppervlakte is het bruto oppervlak (22,8 ha.) minus het netto oppervlak en inclusief de te handhaven groenelementen. Enkele mogelijkheden om negatieve gevolgen voor flora en fauna te beperken zijn: • • •
• •
• • •
•
Naast opgaande beplantingen en erven, ook poelen en extensief gebruikte kruidenrijke graslanden handhaven. De doorgaande ecologische infrastructuur van houtwallen en -singels en bermen optimaliseren. Bij aanplant alleen inheemse soorten aanplanten. Natuurinclusief bouwen. Ruimte voor verblijfplaatsen voor vleermuizen in gebouwen, nestplaatsen voor huismus, zwarte roodstaart, holenduif, steenuil en kerkuil in de gebouwen realiseren. Groene gevels realiseren. De bebouwing aanpassen aan de hydrologische situatie zodat ontwatering van het gebied achterwege kan blijven. Regenwater infiltreren door aanleg van wadi’s in de infiltratiegebieden in de zuidoosthoek en langs de westrand en het toepassen van waterdoorlatende verharding. De wadi’s zodanig ontwerpen, aanleggen en beheren dat ze voor natuur zoveel mogelijk winst opleveren. Bij de groene aankleding van de bedrijfsgebouwen kiezen voor inheemse soorten. Optimaal ecologisch beheer van het groen. Belangrijk is om bij het ontwikkelen van een bedrijventerrein voldoende afstand tot de Borkense Baan te houden. Door langs deze oude spoorbaan een brede strook natuurgrasland te ontwikkelen kan de ecologische waarde van dit lange natuurgebied versterkt worden en kan ook het landschappelijk aanzicht van dit cultuurhistorisch belangrijke element enigszins gewaarborgd worden.
Het is te overwegen bij een inrichting van dit zoek gebied tot bedrijventerrein, aanzienlijk meer oppervlakte dan de 6,8 hectare in te zetten als buffer langs het Buskersbos. In theorie is een uitbreiding van het Buskersbos met 15 tot 20 hectare mogelijk.
Pagina 96
4.6 Eekelerweg Bij deze analyse wordt er van uitgegaan dat bij de inrichting van het zoekgebied als bedrijventerrein de aanwezige houtopstanden en de erven in het gebied gehandhaafd blijven en dat de agrarische percelen grotendeels omgezet worden in bedrijfsterrein.
4.6.1 De (externe) gevolgen voor Natura 2000 gebieden
Eekelerweg
Be ke Ko ndel ren le W bur illi ge n r W ks W vee oo e n Zw ldse ust illb Ve Bu roc en rlo ker -V V ard en ing n u ho . E lte llew r V ic en ke nu r F nd eld En ten sc hla tt
De afstand tot het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied (Bekendelle) is 1,0 kilometer. Voor de beoordeling van de externe effecten is de effectenindicator Natura 2000 van het Ministerie van EZ ingevuld. Zie tabel 7.
oppervlakteverlies versnippering verzuring door N-depositie uit de lucht vermesting door N-depositie uit de lucht verontreiniging verdroging verstoring door geluid verstoring door licht verstoring door trilling optische verstoring verstoring door mechanische effecten verandering in populatiedynamiek Tabel 7. Effectenindicator Natura 2000 zoeklocatie Eekelerweg. Groen: geen probleem; oranje: mogelijk een probleem, nader onderzoek nodig; rood: vrijwel zeker een probleem; grijs: niet van toepassing.
Pagina 97
4.6.2 De gevolgen voor het landschap en het abiotisch systeem Landschap •
•
•
•
•
Begroeiing. Het gewas op de agrarische percelen verdwijnt en wordt vervangen door bedrijfsgebouwen, verhard oppervlak en groene aankleding. Het leefgebied voor met name de (bodem)fauna in de voormalige agrarische percelen wijzigt hierdoor in hoge mate. Ook voor de fauna in de houtopstanden in de omgeving waarvoor de agrarische percelen een deel van het leefgebied vormen, wijzigt het systeem in hoge mate. Een voorbeeld is de grote lijster. Deze soort broedt in houtopstanden, maar zoekt zijn voedsel vooral in aangrenzende graslanden. Licht. Door het plaatsen van bedrijfsgebouwen zal de instraling van natuurlijk licht in de onderste lagen van de naastgelegen houtopstanden afnemen. Licht minnende flora en fauna zal hierdoor afnemen in deze houtopstanden. Het toepassen van kunstlicht op het bedrijfsterrein zal een negatief effect hebben op diverse soorten fauna, onder andere vleermuizen en nachtvlinders. Wind. Door het plaatsen van bedrijfsgebouwen zullen de aangrenzende houtopstanden meer beschut komen te liggen, waardoor vooral in de onderste lagen van de naastgelegen houtopstanden de gemiddelde windsnelheid zal afnemen. Het is niet duidelijk welk effect dit heeft op de flora en fauna. Temperatuur. Door toename van het verhard oppervlak en doordat de aangrenzende houtopstanden meer beschut komen te liggen, zal de gemiddelde temperatuur in deze houtopstanden stijgen.
Dit kan betekenen dat flora en fauna welke hier vlak tegen de zuidgrens van hun verspreiding aan zitten verdwijnen. Door opwarming van het klimaat staan deze soorten toch al onder druk. Daar staat tegenover dat zuidelijke soorten die ten gevolge van klimaatverandering naar het noorden opschuiven hierdoor extra kansen krijgen. Chemie. Door omvorming van de agrarische percelen in bedrijventerrein komt er een eind aan de landbouwkundige bemesting met dierlijke mest en kunstmest en het toepassen van allerlei chemische gewasbeschermingsmiddelen. Dit heeft een positief effect op flora en fauna in de te handhaven houtopstanden. Daar staat tegenover dat de bedrijven die zich vestigen een uitstoot van stoffen veroorzaken die mogelijk een negatief effect hebben op flora en fauna.
Geologie, bodem, kwel en infiltratie •
•
Door het bouwen van bedrijfsgebouwen zal de natuurlijke opbouw van de bodem aangetast worden door het ingraven van fundamenten en kelders en de aanvoer van gebiedsvreemde grond. Water. Door toename van het verhard oppervlak zal minder regenwater in de bodem kunnen infiltreren. Zie ook paragraaf 3.6.2. Door afstroming van regenwater van verhardingen zal de grondwaterstand onder de aangrenzende houtopstanden meer fluctueren.
Pagina 98
4.6.3 De gevolgen voor flora en fauna De gevolgen voor flora en fauna in het gebied •
•
•
• •
De omzetting van agrarische percelen in bedrijfsterrein heeft een negatieve impact op soorten waarvoor de agrarische percelen nu het leefgebied of een onderdeel daarvan vormen. Het gaat dan om soorten als torenvalk, buizerd, steenuil, grote lijster, houtduif, holenduif, haas, ree en diverse soorten vleermuizen. De toename van kunstlicht zal een negatieve invloed hebben op vleermuizen langs de randen van het gebied foerageergebied en/of vliegroutes hebben. Toename van kunstlicht zal ook een negatief effect hebben op andere soorten zoals bijvoorbeeld nachtvlinders. Nachtvlinders, en vooral de rupsen daarvan, vormen een belangrijke voedselbron voor allerlei andere dieren. Het stoppen van de bemesting van de agrarische percelen en het stoppen met het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen zal een positief effect hebben op de flora en fauna in de aangrenzende houtopstanden. Door toename van de infrastructuur en de verkeersintensiteit zal het aantal verkeersslachtoffers onder de fauna mogelijk toenemen. Exoten. Door de groene aankleding van de bedrijfsgebouwen is het waarschijnlijk dat verschillende niet inheemse plantensoorten in het gebied geïntroduceerd worden. Dit heeft een negatief effect op de inheemse flora en fauna.
Samenvattend: Ontwikkeling van deze locatie heeft een positieve tot geringe negatieve impact op de natuurwaarden in het gebied. Omdat de huidige natuurwaarden in het gebied zeer beperkt zijn zullen de huidige natuurwaarden bij de ontwikkeling van deze locatie tot bedrijventerrein vervangen worden door andere natuurwaarden.
De gevolgen voor flora en fauna in de omgeving van het gebied •
•
•
De ontwikkeling tot bedrijventerrein zal vooral invloed hebben op de fauna van de aangrenzende houtsingels en de ecologische verbindingszone langs de zuidwestgrens van het zoekgebied. Deze zone is vrij recent aangelegd en volop in ontwikkeling. Vooral soorten die in de omgeving voorkomen en deels in het gebied voedsel zoeken zullen schade ondervinden. Negatieve effecten op de fauna in de omgeving zijn verder te verwachten door de toename van geluid, kunstlicht, trillingen en verkeersbewegingen en mogelijke wijzigingen in de waterhuishouding. De mate van impact op de flora en fauna in de omgeving van het gebied is voor een belangrijk deel afhankelijk van de mate waarin en de wijze waarop natuurcompensatie in het zoekgebied plaats gaat vinden.
Samenvattend: Ontwikkeling van deze locatie heeft een negatieve impact op de natuurwaarden in de omgeving van het gebied.
Pagina 99
De gevolgen voor de ecologische infrastructuur Zoals uiteengezet in paragraaf 3.6.2 heeft het gebied geen ecologische verbindingsfunctie. Inrichting van dit gebied als bedrijventerrein kan wel een negatieve invloed hebben op de ecologische verbindingsfunctie van aangrenzende recent aangelegde ecologische verbindingszone en landschapselementen, vooral voor soorten die gevoelig zijn voor een toename van kunstlicht, lawaai en trillingen. De mate van deze impact is voor een belangrijk deel afhankelijk van de mate waarin deze externe werking beperkt of voorkomen kan worden door een groene inpassing van de bedrijven. Inrichting van dit zoekgebied als bedrijventerrein frustreert wel in grote mate de mogelijkheid om hier een bijdrage te leveren aan het opheffen van de bottleneck in de ecologische verbindingszone Wooldseveen Bekendelle - Driemark - Korenburgerveen. Inrichting van dit gebied als ecologische verbindingszone heeft vanuit natuur oogpunt sterk de voorkeur. Samenvattend: Ontwikkeling van deze locatie heeft een grote negatieve impact op de ecologische infrastructuur.
4.6.4 De mogelijkheden om negatieve gevolgen voor flora en fauna te beperken Dit zoekgebied is veel te klein (7 ha.) om de benodigde 16 hectare (netto) bedrijventerrein te realiseren. Voor natuurcompensatie en de landschappelijke inpassing is voldoende ruimte nodig om de hiervoor gereserveerde 6,8 hectare in te vullen. Echter blijft dan nauwelijks ruimte over voor te vestigen bedrijven. Enkele mogelijkheden om negatieve gevolgen voor flora en fauna te beperken zijn: •
•
•
• •
Langs de randen een houtsingel aanplanten om de invloed van kunstlicht, trillingen en geluid op de aangrenzende landschapselementen te beperken. Bij voorkeur tussen deze houtsingel en de buitenrand een strook schraal grasland ontwikkelen zodat de structuur van aangrenzende landschapselementen niet wijzigt. Op deze wijze wordt ook een bijdrage geleverd aan de ecologische verbindingszone Wooldseveen - Bekendelle - Driemark - Korenburgerveen. Bij aanplant alleen inheemse soorten aanplanten. Natuurinclusief bouwen. Ruimte voor verblijfplaatsen voor vleermuizen in gebouwen, nestplaatsen voor huismus, zwarte roodstaart, holenduif, steenuil en kerkuil in de gebouwen realiseren. Groene gevels realiseren. Regenwater op locatie infiltreren door aanleg wadi’s en het toepassen van waterdoorlatende verharding. De wadi’s zodanig ontwerpen, aanleggen en beheren dat ze voor natuur zoveel mogelijk winst opleveren. Bij de groene aankleding van de bedrijfsgebouwen kiezen voor inheemse soorten. Optimaal ecologisch beheer van het groen.
Pagina 100