2e voortgangsrapportage inclusief 2e financiële prognose
Tekst van het document
2e voortgangsrapportage 2024
2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave .............................................................................................................3 Aanbiedingsbrief ..........................................................................................................3 Inleiding ........................................................................................................................7 Stand van bezuinigingen ..............................................................................................9 Programma 1 Sociaal krachtig Winterswijk ................................................................12 1.1 Volksgezondheid...............................................................................................13 1.2 Maatschappelijke ondersteuning ......................................................................15 1.3 Jeugd ................................................................................................................20 Financiële afwijkingen programma 1 ......................................................................24 Programma 2 Meedoen in Winterswijk ......................................................................26 2.1 Cultuur ..............................................................................................................26 2.2 Sport
.................................................................................................................28 2.3 Inkomen en participatie .....................................................................................30 2.4 Educatie ............................................................................................................35 Financiële afwijkingen programma 2 ......................................................................37 Programma 3 Wonen en werken in Winterswijk ........................................................40 3.1 Openbare ruimte ...............................................................................................41 3.2 Klimaat, water en milieu ....................................................................................47 3.3 Duurzaamheid en milieu ...................................................................................48 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen ........................................................................51 3.5 Economie en Lobby ..........................................................................................66 Financiële afwijkingen programma 3 ......................................................................72 Programma 4 Bestuurlijk Winterswijk .........................................................................76 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening
............................................................77 4.2 Openbare orde en veiligheid .............................................................................81 Financiële afwijkingen programma 4 ......................................................................86 Programma 5 Inkomsten van Winterswijk ..................................................................87 5.1 Algemene middelen ..........................................................................................88 5.2 Lokale belastingen ............................................................................................90 Financiële afwijkingen programma 5 ......................................................................91 Recapitulatie programma's .........................................................................................92 Investeringen ..............................................................................................................93 Rechtmatigheid ..........................................................................................................96
Aanbiedingsbrief Aanbiedingsbrief 2e voortgangsrapportage 2024 Beste leden van de gemeenteraad van Winterswijk, 3
Wij bieden u de 2e voortgangsrapportage 2024 aan. Zoals gebruikelijk rapporteren wij hierin over de voortgang van de activiteiten uit de begroting 2024. Ook geven wij een prognose van het te verwachten financiële resultaat 2024. Door op deze wijze te rapporteren, geven we aandacht aan die specifieke activiteiten die in onze begroting 2024 beschreven zijn. Wij werken echter aan veel meer onderwerpen die minstens zo cruciaal zijn voor de continuïteit en kwaliteit van onze maatschappelijke dienstverlening en daarmee bijdragen aan het realiseren van onze gemeentelijke doelen. Navolgend geven we u hier inzicht in. SOCIAAL DOMEIN Geen wachtlijst bij de jeugdconsulenten Een belangrijke prestatie binnen ons sociaal domein is dat wij op dit moment geen wachtlijst hebben voor jeugdconsulenten. Alle aanvragen worden binnen de wettelijke termijnen behandeld, wat zorgt voor tijdige en adequate ondersteuning van onze jeugd. Verbetering wachtlijst WMO De wachtlijst voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) is aanzienlijk verkort. Het lukt ons nog steeds om alle aanvragen binnen de wettelijke termijnen af te handelen en continuïteit te waarborgen in de ondersteuning van onze inwoners. Actieve samenwerking en vroegsignalering met het Ondersteuningsteam We zijn nauw betrokken bij alle scholen en bijna alle huisartsenpraktijken en het ziekenhuis.
Deze samenwerking stelt ons in staat om problematiek in een vroeg stadium te signaleren en laagdrempelige hulp aan te bieden, waardoor we snel kunnen inspelen op de behoeften van onze inwoners. Effectieve samenwerking met ketenpartners bij complexe casuïstiek De samenwerking met ketenpartners is goed ontwikkeld en in het bijzonder zichtbaar bij complexe casuïstiek. Door een gezamenlijke aanpak lukt het ons om escalatie in complexe gevallen te voorkomen en onveiligheid snel te reduceren. Dit heeft een direct positief effect op de veiligheid en stabiliteit van kwetsbare gezinnen. Laagdrempelige hulp vanuit De Post We werken vanuit De Post zeer toegankelijk en bieden diverse vormen van ondersteuning aan onze inwoners. Deze vorm van laagdrempelige hulpverlening is een continu proces, met als resultaat dat de aangeboden hulp effectief en doelgericht is. Ondersteuning van nieuwkomers en optimalisatie voor opvang Oekraïners Daarnaast hebben wij bijzondere aandacht voor de integratie en ondersteuning van nieuwkomers. We optimaliseren onze werkprocessen om de opvang en begeleiding van ontheemde Oekraïners nog beter te organiseren, zodat zij de benodigde hulp en begeleiding kunnen ontvangen om hun plek in onze gemeenschap te vinden.
FYSIEKE LEEFOMGEVING De openbare ruimte als waardevolle woon-, werk- en leefomgeving Meer dan ooit zijn wij ons bewust van het belang van een integrale, meer gebiedsgerichte, benadering. Daar leveren wij allemaal een bijdrage aan. Ook in 2024 zijn er mooie stappen gezet. Van gemeente tot de inzet en betrokkenheid van maatschappelijke organisaties, ondernemers en inwoners. Een greep uit de resultaten: Reconstructie De Pas: het aanbrengen van de beplanting aan de Pashof vormde het sluitstuk van wijkaanpak de Pas. De grootschalige herinrichting is gereed. Wat begon met uitgebreide (en doorlopende) buurtparticipatie heeft uiteindelijk geleid tot een eigentijdse wijk waarin de mogelijkheden voor klimaatadaptatie, verduurzaming, groen en leefbaarheid niet onbenut zijn gebleven. 4
Vergroenen omgeving Gerrit Komrij College (GKC): de schoolzone van het GKC heeft het afgelopen jaar een flinke metamorfose ondergaan. Een overwegend verharde omgeving is omgevormd naar een fijne plek voor leerlingen, buurtbewoners en gebruikers van de sporthal. Het biedt koelteplekken door de aanplant van 37 bomen, nodigt uit tot ontmoeting door het aanbrengen van bankjes en tot sport en spel door de aanleg van een veelzijdig sportveldje. Vergroenen omgeving Wooldstraat: eveneens is dit jaar de laatste hand gelegd aan de ‘opwaardering’ van de Wooldstraat, Satinksplas, Spoorstraat, Willinkstraat en het Weurden. Er is een nieuwe lijngoot – met grotere capaciteit – aangelegd om eventuele wateroverlast in de toekomst te beperken. De aanplant van bomen en bloemrijke plantvakken maken de Wooldstraat tot een aantrekkelijk winkelgebied, waarbij de groene staanders het meest in het oog springen. Speel- en ontmoetingsplek Nieuwe Gelle, Meddo: in samenwerking met Algemeen Meddo’s Belang en buurtbewoners is dit jaar een speel- en ontmoetingsplek gerealiseerd in de nieuwbouwwijk Nieuwe Gelle. De ruimte is ingericht in de geest van het visiedocument BOSS. Dat wil zeggen dat de plek is ingericht met een pumptrackbaan, diverse natuurlijke speelelementen, een wadi en (klim)bomen.
Buitensportaccommodaties: ook dit jaar zijn er weer een tweetal kunstgrasvelden vervangen, te weten het tweede veld van FC Trias en het hoofdveld van WMHC Avanti. Huishoudelijk grondstoffenbeleidsplan 2024-2030: in februari heeft de gemeenteraad een nieuw beleidsplan vastgesteld op het gebied van inzameling huishoudelijk afval. Dit beleidsplan gaat niet alleen in op nieuwe landelijke regelgeving, maar zet ook in op aandachtspunten die vanuit de evaluatie van het vorige beleidsplan naar voren zijn gekomen. Na vaststelling van de begroting en afvalstoffenheffing voor de inwoners zal er in 2025 een uitvoeringsplan opgesteld worden waarin de acties in tijd en geld verder uitgewerkt worden. Data Top 15: In Nederland hebben de gezamenlijke overheden afspraken gemaakt om in 2023 90% van de mobiliteitsdata digitaal op orde te hebben. Deze Data Top 15 bestaat uit o.a. uit: geplande werkzaamheden, maximum snelheden, verkeersborden (ge- en verboden), logistieke bebording en parkeerdata. In 2024 is hard aan gewerkt aan het beschikbaar maken van verkeersdata, een databeheerssysteem aangeschaft, ingericht en gevuld. Duurzaamheid Het grootste zonnepark van Gelderland Op 27 juni 2024 is het zonnepark Masterveldweg geopend. Dit is het grootste Zonnepark van Gelderland. Dit zonnepark levert een belangrijke bijdrage aan de doelstellingen voor de Regionale Energiestrategie.
Klimaatklok Op 31 mei 2024 is in de hal van het gemeentekantoor de klimaatklok aangeboden aan de gemeente Winterswijk. De klimaatklok werd aangeboden door de Achterhoekse klimaatburgemeesters. Tijdens het aanbieden van de klok duurde het nog 5 jaar en 51 dagen voordat de aarde 1,5° opgewarmd is. Hieruit blijkt de urgentie van de duurzaamheidsmaatregelen. Geld voor energiearmoede en voor isolatiemaatregelen Het college heeft drie subsidieregelingen vastgesteld. Twee regelingen voor energiearmoede, en één regeling voor het isoleren van woningen met slechte labels. Hiermee is totaal een bedrag van € 865.000 beschikbaar gesteld voor duurzaamheidsmaatregelen. 5
5 jaar Duurzaam Winterswijk Op 12 november vieren we het 5-jarig bestaan van het Centrum Duurzaam Winterswijk. Gemiddeld helpen we 1.750 mensen per jaar in het Centrum op locatie. Daarnaast bezoeken 13.500 mensen per jaar onze website. Vergunningen en RO Implementatie Omgevingswet De komst van de Omgevingswet vergt een nieuw werkproces. Onderdeel van het werkproces is de behandeling van een conceptverzoek door de Intaketafel en de Omgevingskamer. Deze twee organen zorgen ervoor dat nieuwe conceptverzoeken die zien op het afwijken van het Omgevingsplan sneller en integraal opgepakt worden. Diverse grote woningbouwprojecten Eind vorig jaar en dit jaar zijn bestemmingsplannen vastgesteld en omgevingsvergunningen verleend die ervoor zorgen dat er weer woningen gebouwd kunnen worden in Winterswijk. Waaronder bestemmingsplan de Rikker, dit plan maakt het mogelijk dat er 200 nieuwe woningen kunnen worden gebouwd. Erfgoed van Meddo als inspiratie In het kader van de Omgevingswet zijn we gestart met het verhaal van Winterswijk. Alle buurtschappen van Winterswijk worden in kaart gebracht wat betreft hun monumenten, bijzondere erven, prachtige landschap en natuur. Het verhaal van Meddo is in het tweede kwartaal afgerond en gebundeld in een zogenaamde ‘Gebiedsbeschrijving’.
Deze beschrijving geeft inzichten en inspiratie die kunnen worden gebruikt bij de ontwikkeling van nieuwe ruimtelijke plannen, zoals verbouwingen aan huizen en veranderingen aan erven. Het is een hulpmiddel om ervoor te zorgen dat de identiteit van Meddo behouden blijft, terwijl er tegelijkertijd ook ruimte is voor nieuwe initiatieven en ontwikkelingen. BEDRIJFSVOERING & DIENSTVERLENING Naast bovenstaande vooral extern gerichte activiteiten nemen wij u ook kort mee in enkele ontwikkelingen in de bedrijfsvoering. De financiële positie van onze gemeente en de afnemende rijksbijdrage waarover wij in de begroting 2024 en 2025 hebben geschreven. De zorg voor onze medewerkers: o Vinden en binden van kwalitatief goede en betrokken medewerkers; o Blijven investeren op ontwikkeling van medewerkers; o Terugdringen van ziekteverzuim van ruim 6% in 2023 naar 5% in 2024 en inzetten op preventief verzuim; o Zorg en aandacht voor onze medewerkers door bijvoorbeeld werkdruk te reduceren. De organisatie vertaalt momenteel de begroting 2025 naar jaarplannen voor onze teams waarin we in kaart brengen wat we in 2025 te doen hebben en hoe we dat doen, passend bij onze organisatievisie. In de loop van 2024 hebben we managementposities opnieuw neergezet en ingevuld. Voor een deel is dit nog met ingehuurde krachten. Komende periode richten we ons op de definitieve invulling.
De vernieuwde organisatievisie Dienstverlenend en professioneel met resultaat is leidend voor de organisatieontwikkeling waaraan we werken. Wat betreft onze interne bedrijfsvoering is inmiddels duidelijk geworden dat niet alle in het verleden geconstateerde verbeterpunten al (helemaal) zijn opgelost. De vele wisselingen in het management hebben hierin een vertragende rol gespeeld. Hoewel heel veel zaken goed gaan en 6
Winterswijkse inwoners en ondernemers vaak niets zullen merken van de noodzakelijke verbeteringen, zijn we er nog niet. Uiteraard worden reisdocumenten verstrekt en nemen we (aan)vragen in behandeling. Met name achter de schermen is echter nog veel werk aan de winkel. Zo verdient onze inkoop en ook onze (digitale) informatievoorziening aandacht. De ontwikkelingen om ons heen gaan razendsnel en we zullen hierop blijvend moeten investeren in mensen en middelen. In de afhandeling van initiatieven in de fysieke leefomgeving hebben we afgelopen jaar goede stappen gezet door het aantal openstaande aanvragen terug te brengen met 33%. Ook hier zijn we er echter nog niet. In de laatste maanden van 2024 werken we een plan uit voor optimale processen in dit kader. Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders.
Inleiding Inleiding Deze 2e voortgangsrapportage 2024 heeft betrekking op de periode januari tot en met september 2024. Waar het de financiële afwijkingen betreft zijn dit de bijstellingen ten opzichte van de 1e prognose 2024 met als peildatum 1 april 2024. We hebben zo goed mogelijk ingeschat wat de stand per einde van het jaar wordt. Dit zal echter niet op alle onderdelen lukken maar daarvoor is de jaarrekening het slotstuk. Deze rapportage is bedoeld om de activiteiten en de financiën uit de begroting 2024 te volgen en indien nodig bij te stellen. In de activiteiten geven we een indicator aan op de onderdelen kwaliteit en tijd met een eventuele toelichting. In de financiële afwijkingen per programma geven we in de financiële tabellen het volgende per beleidsveld weer: - De stand van de begroting 2024 na de 1e prognose; - De stand van de begroting 2024 na de 2e prognose; - De bijstellingen van de ramingen (mutaties) in deze 2e prognose. Mutaties groter dan € 50.000 worden toegelicht. Leeswijzer In deze 2e voortgangsrapportage volgen we de indeling uit de begroting 2024.
- 2e financiële prognose 2024 - Stand van bezuinigingen - Programma's onderverdeeld in de beleidsvelden met bijbehorende activiteiten - Financiële afwijkingen per programma - Recapitulatie programma's - Investeringen - Rechtmatigheid In lijn met het in 2023 vastgestelde masterplan Verbijzonderde interne controle rapporteren we tweemaal per jaar aan het bestuur. De eerste keer is in deze 2e voortgangsrapportage en de tweede keer volgt bij de jaarstukken.
7
2e prognose 2024 x € 1.000
2024
Beginstand begroting 2024
526
Mutaties 1e prognose
-802
Stand 1e prognose 2024
-276
Mutaties 2e prognose
6.301
Stand 2e prognose 2024
6.023
Waarvan incidenteel
3.672
Waarvan structureel
2.351
Financiële prognose In deze rapportage rapporteren we alleen over het lopende jaar (financieel en inhoudelijk). Wanneer ontwikkelingen een structureel effect hebben, dan nemen we die mee in het eerstvolgende P&C-document waarin een herziening van het financieel meerjarig perspectief is opgenomen (de kadernota of begroting). In bovenstaande tabel ziet u de ontwikkeling van het geraamde begrotingssaldo voor het jaar 2024. Waar we bij de 1e prognose 2024 nog een tekort van € 276.000 hadden, stellen we dit nu bij naar een verwacht voordelig resultaat van € 6.698.000. Het voordelige tussentijdse resultaat is met name te danken aan incidentele baten. Bij de jaarrekening over 2024 zal het uiteindelijke rekeningresultaat blijken, omdat het hier de stand van september 2024 betreft waarin afwijkingen van het laatste kwartaal niet zijn meegenomen. Om de tabel compact en leesbaar te houden, presenteren we hier alleen het saldo van de baten en lasten. In de financiële afwijkingen per programma is een verzameltabel opgenomen van de financiële bijstellingen met bijbehorende toelichting Per saldo is, ten opzichte van de 1e prognose, sprake van een positieve bijstelling van ruim € 6,9 miljoen. Dit betreft het saldo van meevallers en tegenvallers inclusief toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. De belangrijkste meevallers(> € 250.000) zijn: Algemene bijstand
€ 425.000
Vrijval Hulp aan Oekraïne
€ 2.534.000
Uitkering BTW Sport
€ 345.000
Bijdrage Terra Temporalis
€ 1.000.000
Eelink Mutatieboekwaarde
€ 465.000
Legesopbrengsten omgevingsvergunningen
€ 775.000
Rente
€ 509.000
Algemene uitkering
€ 2.278.000
De belangrijkste tegenvallers (> € 250.000) zijn: 8
Algemene bijstand
€ 425.000
Uitvoeringskosten Fijnder
€ 294.000
Toevoeging bestemmingsreserve Terra Temporalis
€ 1.000.000
Overhevelingen Naast de genoemde ontwikkelingen constateren we ook dat we een deel van de voor 2024 voorgenomen activiteiten in 2025 moeten voortzetten. In deze 2e prognose is dat vertaald door binnen de programma's een aantal budgetten te verlagen en het totaal daarvan (via programma 4) te storten in de reserve Doorgeschoven activiteiten. Met deze prognose stellen we voor aan de raad om de budgetten in 2025 weer beschikbaar te stellen ten laste van die reserve zodat ze in dat jaar direct weer ingezet kunnen worden. In totaal gaat het om een bedrag van € 375.450. Onderstaande tabel bevat een totaaloverzicht van de overhevelingen die binnen de programma's nader zijn toegelicht. Programma's
Onderwerp
Bedrag
Programma 2
Opgave armoede
- € 50.000
Programma 3
Mobiliteitsplan
- € 46.000
Programma 3
Leader Achterhoekse projecten
- € 37.500
Programma 3
Uitvoering vrijetijdseconomie
- € 74.450
Programma 3
Lokale Woonvisie
- € 50.000
Programma 3
Beleid Omgevingsvisie
- € 42.500
Programma 3
Vitaal Platteland
- € 75.000
Totaal:
- € 375.450
Programma's en beleidsvelden Deze rapportage is ingedeeld naar de vijf programma's uit de programmabegroting 2024. De programma's zijn verdeeld in beleidsvelden met bijbehorende activiteiten. De trends en ontwikkelen benoemen we per beleidsveld. Per activiteit leest u de voortgang op de onderdelen kwaliteit en tijd. Hierbij is een toelichting opgenomen wanneer (één van de) onderdelen kwaliteit en tijd niet op "groen" staan of indien het bestuurlijk relevant is. Financiële afwijkingen lichten we toe per programma. Bij de exploitatie (baten en lasten) lichten we afwijkingen van € 50.000 of groter toe en bij de investeringen afwijkingen van € 100.000 of groter. Kleinere afwijkingen lichten we toe indien nodig.
Stand van bezuinigingen Stand van bezuinigingen Onderstaande tabel bevat de stand van zaken van de bezuinigingsvoorstellen uit het pakket aan maatregelen vanuit de meerjarenbegroting 2024-2027. 9
In de loop van dit jaar is gebleken dat enkele voorgestelde bezuinigingen niet of niet volledig gerealiseerd kunnen worden. In de begroting 2025 zijn een aantal bezuinigingen deels of geheel teruggedraaid, deze voorgestelde bezuinigingen zijn ook opgenomen in onderstaande tabel met een rode indicator en toelichting. Toelichting indicatoren: - Groen: is gerealiseerd. - Oranje: is ingeboekt maar nog onderhanden. - Rood: bestuurlijke heroverweging.
10
Bezuinigingen
prog.
2024
2025
2026
2027 Indicator Toelichting
Structureel 1 Stoppen met kinderopvang sociaal medische indicatie (SMI)
1
0
45.000
45.000
45.000
Bij de begroting 2024 is besloten met de SMI te stoppen. Bij de begroting 2025 is besloten om de SMI vanaf 2025 weer voort te zetten omdat de kosten bij de alternatieven uitvielen dan bij voortzetting SMI.
2 Standaard indicatie Hulp bij Huishouden verlagen naar 2 uur
1
0
100.000
225.000
400.000
De daling van het gemiddeld aantal geïndiceerde uren verloopt minder snel dan aangenomen en daarnaast blijft het aantal cliënten stabiel waar een (lichte) daling was verwacht.
3 Verlagen uitgaven compliment mantelzorg
1
40.000
40.000
40.000
40.000
4 Huur De Post opzeggen
1
0
0
98.000
98.000
5 SPUK GALA inzetten voor bestaande preventieactiviteiten
1
157.325
153.628
92.074
0
6 Inclusieve BSO
2
190.072
190.072
190.072
190.072
7 Stoppen met een aantal activiteiten rondom cultuurhistorie
2
70.000
70.000
70.000
70.000
8 Geen nieuwbouw / renovatie maatschappelijke instellingen
2
0
Voorgesteld wordt om dit alsnog voort te zetten. Benodigd budget wordt gedekt uit het jeugdbudget.
0 1.049.000 1.049.000
9 Historische paden afschaffen
2
10.000
10.000
10.000
10.000
10 Afschaffen subsidie coördinator cultuurpunt
2
0
0
22.500
22.500
11 Verlagen subsidie Stichting Ondernemen met Cultuur
2
13.375
13.375
0
0
12 Subsidie lokale omroepen stoppen i.v.m. financiering vanuit het Rijk
2
0
0
18.250
18.250
13 Geen geld voor gymlocaties beschikbaar stellen
2
0
0
0
0
14 Verlagen compensatie huur sportverenigingen
2
0
0
0
82.070
15 Opgave armoede laten vervallen
2
200.000
200.000
200.000
200.000
16 Halveren budget meedoenregeling volwassenen
2
100.000
100.000
100.000
100.000
17 Basisbanen niet invoeren
2
70.000
70.000
70.000
70.000
18 Niet invoeren Winterswijkpas
2
0
0
0
0
19 Temporiseren uitvoering IHP, met uitzondering van school 'Woold'
2
0
0
pm
pm
20 Schrappen krediet herinrichting markt
3
0
0
45.000
45.000
21 Krediet gebiedsontwikkeling Molenveld Driemarkweg schrappen
3
9.000
9.000
9.000
9.000
22 Openbare verlichting verledden temporiseren
3
240.000
240.000
240.000
240.000
23 Verlagen beeldkwaliteit openbaar groen
3
0
136.000
136.000
136.000
24 Verlagen ambitie ecologisch bermbeheer
3
130.000
130.000
130.000
130.000
25 Onderhoud van de begraafplaats in de markt zetten
3
0
0
30.000
30.000
Bezuiniging voor 2026 is anticiperend op de ontwikkelingen van het Rijk teruggedraaid.
Bezuiniging is voor 2026 teruggedraaid.
We werken hard aan de arealen en de eenheidsprijzen. Zodra hierover overeenstemming is kunnen de betreffende bezuinigingsmaatregelen doorgerekend worden.
Dit blijkt op basis van voortschrijdend inzicht geen realistische bezuiniging te zijn.
11
26 Schrappen van geraamde kredieten verkeersmaatregelen binnenring centrum
3
0
35.000
35.000
35.000
27 Opgave duurzaamheid laten vervallen
3
123.500
123.500
123.500
123.500
28 Verhogen kostendekkendheid markt (leges)
3
0
29.175
29.175
29.175
29 Wegomlegging Steengroeve niet voor rekening gemeente.
3
38.000
38.000
38.000
38.000
30 Wegomlegging Steengroeve tbv Sibelco valt buiten perspectief van deze begroting
3
0
0
0
97.000
31 Grenzhoppersbusiness school stoppen
3
6.500
6.500
6.500
6.500
32 Stoppen met het aanjagen economie
3
zie nummer 38
zie nummer 38
zie nummer 38
zie nummer 38
33 Bijdrage Leader verlagen
3
59.200
59.200
59.200
59.200
34 Verbouwen gemeentekantoor beperken tot ARBOaanpassingen en realiseren verhuizen de Post
4
75.500
75.500
75.500
75.500
35 Verhogen leges omgevingsplanactiviteit
4
108.000
108.000
108.000
108.000
36 Verminderen frequentie/aantal pagina's gemeentenieuws
4
13.000
13.000
13.000
13.000
37 Taakstelling organisatiebreed
4
300.000
500.000
750.000 1.000.000
38 Verminderen personele inzet agv schrappen taken
4
481.000
499.000
499.000
499.000
39 Bijdrage VNOG beperken o.b.v. verdeelsleutel
4
0
50.000
100.000
100.000
40 Verhogen toeristenbelasting
5
245.000
245.000
245.000
245.000
41 Technische aanpassingen begroting
div.
356.000
0
49.000
73.000
Uitgangspunt is dat we hiermee de besparing per maatregel kunnen realiseren.
Met de begroting 2025 is deze bezuiniging grotendeels teruggedraaid.
3.035.472 3.288.950 4.950.771 5.486.767 Incidenteel 1 Opgave inclusie laten vervallen
1
89.000
0
0
0
2 Historische paden afschaffen (I)
2
31.000
0
0
0
3 Geen werkaanvaardingspremie
2
94.000
94.000
0
0
214.000
94.000
0
0
Programma 1 Sociaal krachtig Winterswijk Inleiding Volksgezondheid, maatschappelijke ondersteuning en jeugd In het programma 'Sociaal krachtig Winterswijk' geven we een toelichting op de beleidsvelden volksgezondheid, maatschappelijke ondersteuning en jeugd. Iedereen doet mee! Deze ambitie vertalen we in dit programma naar het realiseren van vitaliteit en gezondheid. Dit doen we door om te kijken naar elkaar. We zorgen dat iedereen kan meedoen. Daarnaast worden uitdagingen samen opgepakt en versterken we de 12
sociale binding. We werken aan gelijke kansen voor ieder kind. Alle kinderen moeten veilig, gezond en kansrijk in Winterswijk kunnen opgroeien. Zorg voor wie het nodig heeft We vinden het belangrijk dat onze inwoners gezond en energiek zijn en zelf regie kunnen nemen op gezondheid en geluk. Met preventie richten we ons op factoren die van invloed zijn op gezondheid en welzijn. Jongeren hebben de toekomst, voor ouderen zijn goede fysieke sociale structuren belangrijk. Beschikbare voorzieningen We beheersen de kwaliteit van zorg en de uitgaven voor jeugdzorg en WMO. Daarnaast moet samenwerking tussen betrokken partijen leiden tot een beter afgestemd aanbod. We zien het SKB als een onmisbare schakel in dit zorgaanbod voor de regio. Ook blijft Winterswijk zijn verantwoordelijkheid nemen voor de opvang van vluchtelingen. Het asielzoekerscentrum is een voorbeeld voor de rest van Nederland.
1.1 Volksgezondheid Ambitie We vinden het belangrijk dat iedere inwoner volwaardig mee kan doen in onze samenleving. We willen dat zij gezond en energiek zijn en zelf de regie kunnen nemen op gezondheid en geluk. De regio is voorzien van een volwaardig aanbod, waaronder ook het ziekenhuis. Het zorgaanbod is op elkaar afgestemd. Relevante documenten: Beleidsplan sociaal domein ‘Meedoen in Winterswijk’. Regionaal preventieakkoord ‘Gezondheid en Geluk voorop in de Achterhoek’. Regionale nota gezondheid ‘Samen langer gelukkig en gezond leven in de Achterhoek’. Doelstellingen Om gezondheid en geluk te bevorderen bieden we signalerende en preventieve activiteiten die van invloed zijn op gezondheid en welzijn. Het regionaal preventieakkoord is onze leidraad. Activiteiten Deelname regionaal preventie akkoord We zijn sinds 2020 aangesloten bij het regionale preventieakkoord 'Gezondheid en Geluk voorop in de Achterhoek' (2020-2030). Speerpunten zijn: bewegen, Achterhoek Rookvrij, minder overmatig alcoholgebruik, middelengebruik bespreekbaar maken, gezonde voedingskeuzes, ‘Iedereen doet mee’ en de basis op orde. Bij deze speerpunten horen activiteiten en campagnes die dit alles onder de aandacht brengen van onze inwoners.
Kwaliteit (toelichting) Sinds januari 2023 is het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ondertekend door gemeenten, GGD’en, zorgverzekeraars en het ministerie van VWS. Zij zetten gezamenlijk in op een gezond en actief leven met een stevige sociale basis. Het GALA beoogt preventie op een hoger plan te tillen, zodat onze inwoners gezonder blijven en zorgkosten beheersbaar blijven. Het GALA zet breed in; het lokale preventieakkoord maakt deel uit van het GALA en vervalt als afzonderlijk beleidsdocument. Winterswijk onderschrijft de doelen van het GALA en het overgrote deel van de huidige preventie-inzet sluit hierop aan. Onze speerpunten zijn: veerkracht en weerbaarheid 0-100, leefstijl 0-100 en opvoeding. 13
In 2024 werken we nog steeds aan het GALA met behulp van de subsidie. Deze vragen we aan bij het ministerie van VWS voor 2023-2026. Een deel van de GALAmiddelen wordt ook regionaal ingezet. Dit zijn vijf ketenaanpakken: Obesitas kinderen, Obesitas volwassenen, Valpreventie, Kansrijke start en Welzijn op recept. We zijn in 2024 volop bezig met het vormgeven van de lokale aanpak van de ketenaanpakken Obesitas kinderen, Obesitas volwassenen en Valpreventie, met ondersteuning van de GGD NOG. GALA hangt samen met het Integraal Zorgakkoord (IZA), vanuit die gelden zetten we in de Achterhoek regionaal in op preventie. In het Regioplan Achterhoek stellen de Achterhoekse zorgpartijen, gemeenten, zorgverzekeraar Menzis en andere maatschappelijke organisaties vast wat de belangrijkste opgaven zijn op basis van de uitgangspunten in het Integraal Zorgakkoord (IZA). Regionale samenwerking en gezamenlijke aanpak zijn nodig om de zorg toegankelijk, betaalbaar en kwalitatief hoog te houden. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) GALA loopt van 2023 tot en met 2026. Tijd (indicator) Uitvoeren projectplan in het kader van het GALA (gezond en actief leven akkoord) We geven uitvoering aan het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Dit programma focust op preventie en gezondheid via sport en beweging, gezondheid en het versterken van de sociale basis.
Gemeenten, de GGD, zorgverzekeraars en het ministerie maken onderdeel uit van het akkoord. Kwaliteit (toelichting) Momenteel wordt uitvoering gegeven aan het projectplan in het kader van GALA 2023 tot en met 2026. Dit plan wordt gefinancierd door de Specifieke Uitkering GALA (SPUK GALA). Omdat de bestaande preventieve activiteiten in Winterswijk een goede aansluiting hebben bij de doelen van het GALA, wordt een groot deel van de bestaande preventieve activiteiten hiermee gefinancierd. Momenteel wordt verkend hoe de resterende middelen het beste kunnen worden ingezet, conform de eisen die het GALA stelt. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het uitvoeringsplan GALA bestaat uit verschillende onderdelen. Deze lopen tot 2025 of 2026. Tijd (indicator)
14
Doelstellingen We sturen op behoud van zorgaanbod en voorzieningen. Activiteiten Lobby voor het behoud van het SKB Het SKB is onmisbaar in het zorgaanbod van Winterswijk en de regio. Daarom zetten we ons tot het uiterste in om een volwaardig ziekenhuis te behouden. Kwaliteit (toelichting) Wij zetten, middels lobby en het gebruik van politieke lijnen richting Den Haag en andere betrokken partijen, in op het behoud van het SKB als een volwaardig ziekenhuis. De regionale rol/functie en het belang van het behoud van het SKB blijven we onder de aandacht brengen. Dit om de nabijheid en de kwaliteit van zorg voor inwoners in de Oost-Achterhoek voor de toekomst te borgen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een continu proces. Tijd (indicator) Trends en ontwikkelingen Landelijk is er steeds meer aandacht voor preventie en gezondheid. Zo zijn er eind 2022 en begin 2023 twee akkoorden gesloten: het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA). Het IZA richt zich op een toekomstbestendige zorg: goede, toegankelijke en betaalbare zorg. Dat lukt niet zonder verdere investering in preventie en gezondheid (GALA). Preventie is voor een deel een gemeentelijke opgave. Gemeenten en zorgverzekeraars werken samen aan het IZA, stellen een regiobeeld op om te komen tot een regionaal integraal plan.
Transitiemiddelen van het Rijk zorgen voor de benodigde financiering om de omslag te kunnen maken van zorg naar gezond leven. Het GALA focust op preventie en gezondheid via sporten en bewegen, gezondheid en het versterken van de sociale basis. Dat is de verantwoordelijkheid van gemeenten. Het Rijk stelt gedurende 3 jaar zogenaamde SPUK-middelen (specifieke uitkering) beschikbaar, voor zowel bestaande als nieuwe preventieactiviteiten. De SPUK is toegekend en we zijn zowel lokaal als regionaal aan de slag met de uitvoering. Daarnaast zijn er vijf domein-overstijgende keteninterventies, die gemeenten en zorgverzekeraars samen moeten organiseren en inrichten. Hiervoor wordt een regioplan opgesteld. Het gaat om Kansrijke start, Gecombineerde leefstijl interventies, Kinderen met overgewicht, Valpreventie en Welzijn op recept. Dit alles zijn bewezen interventies die we nu al uitvoeren, maar in het kader van GALA voortzetten.
1.2 Maatschappelijke ondersteuning Ambitie We zetten in op een goede fysieke en sociale infrastructuur waarbij zorgplicht, een dekkend zorglandschap en een minimale sociale basis uitgangspunt zijn. Daarnaast
15
hebben we zorg ingekocht die kwalitatief goed en betaalbaar is en die stimuleert tot zorginnovatie en samenwerking. Relevante documenten: Beleidsplan ‘Meedoen in Winterswijk’. Integrale Verordening sociaal domein. Samen aan het Stuur (integrale samenwerking sociaal domein). Beoordelingskader Wonen met zorg 2020-2023. Agenda Sociaal domein. Doelstellingen We zorgen voor een sterke sociale basis met laagdrempelige voorzieningen en streven naar het normaliseren van de hulp van onze inwoners. Activiteiten Realisatie overgang beschermd wonen Voor Opvang en Bescherming verschuiven er taken van centrumgemeente Doetinchem naar lokale gemeenten. In eerste instantie worden we verantwoordelijk voor de cliënten beschermd wonen. Hiermee wordt de beweging van beschermd wonen naar een beschermd thuis en dus een inclusieve samenleving, verder vormgegeven. Kwaliteit (toelichting) De overgang van taken en budgetten van centrumgemeente naar lokale gemeenten is weer uitgesteld. Nu tot 2026. De decentralisatie is een volgende stap in de beweging van beschermd wonen naar een beschermd thuis. Concreet betekent dit besluit dat alle gemeenten vanaf 2026 voor nieuwe cliënten de middelen voor beschermd wonen ontvangen op basis van een objectief verdeel- en ingroeimodel.
In aanloop naar de invoering van het woonplaatsbeginsel per 2026, voeren de Achterhoekse gemeenten al wel zelf de toegang uit voor beschermd wonen. Dit doen we in samenwerking met de centrumgemeente Doetinchem. Het doel is om zoveel mogelijk in te kunnen zetten op beschermd thuis. Inwoners met GGZ-problematiek blijven steeds langer thuis wonen, soms zonder passende ondersteuning (zorgmijders). De complexiteit van problematiek op het gebied van Veiligheid en Zorg in relatie tot de Wet verplichte ggz neemt hierdoor toe. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De decentralisatie is uitgesteld tot 2026. De planning wordt aangepast aan de besluitvorming van het Rijk. Tijd (indicator) Arbeidsmatige dagbesteding is een algemene voorziening Samen met Fijnder werken we toe naar een arbeidsmatige dagbesteding voor cliënten die niet meer leerplichtig zijn en de pensioengerechtigde leeftijd nog niet hebben bereikt. Kwaliteit (toelichting)
16
Het bestuur van Fijnder heeft besloten te stoppen met het aanbieden van arbeidsmatige dagbesteding als algemene voorziening op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Uit de evaluatie is namelijk gebleken de inwoner meer gebaat is bij een op maat gemaakt traject, omdat inwoners verschillen in interesse en behoeften hebben. Wel blijft het mogelijk om onze inwoners een maatwerkvoorziening aan te bieden. In gesprek met de inwoner zal het traject op basis van de huidige dienstverlening en infrastructuur van Fijnder worden vormgegeven. De kosten komen dan (blijvend) ten laste van de Wmo. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Deze activiteit is stopgezet met ingang van oktober 2024. Tijd (indicator) Inloopvoorzieningen als algemene voorziening doorontwikkelen Voor kwetsbare inwoners is een goede fysieke én sociale infrastructuur belangrijk om langer zelfstandig en gezond thuis te kunnen wonen. Goede inloopvoorzieningen leveren een belangrijke bijdrage aan ontmoeting en het voorkomen van eenzaamheid. Kwaliteit (toelichting) De beweging naar algemene voorzieningen is een belangrijk aspect van het sociaal domein, waarbij we streven naar toegankelijke en passende ondersteuning voor onze inwoners. In 2025 onderzoeken we hoe we het aanbod van inloopvoorzieningen kunnen verbreden, zodat we nog meer een verschuiving van maatwerk naar algemeen kunnen realiseren.
Denk bijvoorbeeld aan dagbesteding zonder indicatie voor ouderen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De beweging en doorontwikkeling is een continu proces. Tijd (indicator) Actualiseren van de visie voor het sociaal domein We werken aan een visie voor het sociaal domein. Naar verwachting wordt die in het tweede kwartaal van 2024 opgeleverd. Daarna volgt de visie op de positionering en werkwijze van de lokale toegang tot het sociaal domein (onder andere De Post). Die verwachten we in het vierde kwartaal van 2024 gereed te hebben. Kwaliteit (toelichting) Het sociaal domein is geëvalueerd. Daarna worden een nieuwe, geactualiseerde visie en een uitvoeringsplan opgesteld. De actualisatie van de visie van De Post wordt hierin meegenomen. Het voorstel is om de uitvoering en samenwerking af te 17
stemmen op dat wat voor het behalen van onze doelen (zoals die in de nieuwe visie worden vastgesteld) het meest optimaal is. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De visie sociaal domein wordt in de raad van januari 2025 behandeld. Tijd (indicator) Doelstellingen Zorgkosten beheersbaar houden Activiteiten Monitoren resultaten nieuwe inkoop Wmo We ontwikkelen een monitoringssysteem voor Wmo- en jeugdhulp. Zo werken we aan een 'real time dashboard' om een beter inzicht te krijgen in de ontwikkeling van de kosten van indicaties. Kwaliteit (toelichting) Regionaal zijn afspraken gemaakt over de wijze van monitoring van de resultaten van onze transformatiedoelen, en de manier waarop wij hiervan een lerende cyclus kunnen maken. Op deze manier doen we meer recht aan onze gezamenlijke verantwoordelijkheid voor Wmo- en jeugdhulp. Voor de monitoring willen we zoveel mogelijk gebruikmaken van de instrumenten die zorgaanbieders en gemeenten al (moeten) gebruiken. De monitor en leercyclus starten binnenkort als pilot van enkele gemeenten en zorgaanbieders.
Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De monitor wordt in 2025 uitgebouwd naar alle gemeenten en zorgaanbieders. Tijd (indicator) Instroom tweedelijns Wmo beperken Als gemeente willen we meer sturing op de uitgaven voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), onder andere huishoudelijke hulp en zorg voor ouderen. De standaardindicatie voor hulp bij huishouden is twee uur. Kwaliteit (toelichting) In 2024 zien we een geleidelijke daling van het gemiddeld aantal uren huishoudelijke ondersteuning per cliënt. In oktober heeft het college besloten om vanaf begin 2025 Herstelgerichte Ondersteuning als nieuwe maatwerkvoorziening in de Wmo in te zettten. Met deze Herstel gerichte ondersteuning wordt ingezet op het versterken van de fysieke kracht van inwoners waardoor zij langer zelfredzaam blijven. Door de groepsgerichte aanpak wordt tevens gewerkt aan het versterken van sociale contacten. De implementatie hiervan vindt plaats in het laatste kwartaal van 2024. Onderdeel 18
hiervan is het scholen van medewerkers sociaal team, consulenten en fysiotherapeuten. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het verlagen van het gemiddelde aantal ingezette uren is een continu proces. Tijd (indicator) We zetten in op zorgvernieuwing en de toepassing van innovatieve concepten Samen met andere partijen werken we aan een transformatie van de zorg. Kwaliteit (toelichting) Transformatie van de zorg houdt onder meer in dat we in de inkoopsystematiek hebben opgenomen dat zorgaanbieders ruimte hebben om te innoveren en hiertoe worden gestimuleerd. We zijn met aanbieders in gesprek over innovatie en transformatie. In onze nieuwe visie sociaal domein die uitgevoerd gaat worden in 2025, is innovatie van de zorg eveneens een belangrijk onderwerp. Ook andere partijen stimuleren we om samen met ons te innoveren. Hierbij is ook aandacht voor onze eigen uitvoering van zorg. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een voortdurend proces. Tijd (indicator) Programma Zorg voor de Toekomst De kosten in het sociaal domein zijn de afgelopen jaren snel opgelopen. Om ook in de toekomst zorg en ondersteuning van onze inwoners te kunnen blijven leveren, is beheersing van deze kostenstijging noodzakelijk.
We gaan daarom een aantal maatregelen treffen die inzetten op het zoveel mogelijk normaliseren van problemen, het vergroten van de zelfredzaamheid van onze inwoners en het versterken van onze opdrachtgevende rol richting onze aanbieders en samenwerkingsverbanden. Daarnaast optimaliseren we onze werkprocessen. Kwaliteit (toelichting) Om de kosten van het sociaal domein beheersbaar te houden en niet terug te dringen is het van belang om de instroom beheersbaar te houden. Dit kunnen we doen door de contacten met verwijzers te intensiveren en het professionaliseren van het OT-team om tot een integrale samenwerking te komen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Continue proces. 19
Tijd (indicator) Trends en ontwikkelingen Clientondersteuning De bekendheid van cliëntondersteuning in Winterswijk blijft achter. Graag willen we de bekendheid en het effect van cliëntondersteuning in onze gemeente versterken. We hebben hiervoor een subsidie (SPUK) aangevraagd, waarmee we in de komende 2 jaar invulling kunnen geven aan deze versterking. Te denken valt aan het lokaal, dichterbij de inwoner, organiseren van deze ondersteuning, waardoor deze laagdrempeliger toegankelijk wordt. Krachtig ouder worden Ouderen moeten langer zelfstandig blijven wonen. Mensen die ouder worden krijgen vaak te maken met fysiek ongemak, waardoor het participeren en het zelfstandig voeren van een huishouden steeds lastiger wordt. Nu wordt dan overnemende hulp of een hulpmiddel vanuit de Wmo toegekend. Uit onderzoek is gebleken dat hiermee vaak de fysieke achteruitgang versneld wordt. We gaan onderzoeken of we met een andere vorm van ondersteuning hierop in kunnen spelen, met als doel het verbeteren van de fysieke zelfredzaamheid van ouderen, passend bij de doelstellingen van de Wmo en de principes vanuit Positieve Gezondheid. Actieplan Dak- en thuisloosheid Het Nationaal Actieplan Dakloosheid zet in op een andere manier van kijken naar en omgaan met dakloosheid. Het plan stelt de ambitie om dakloosheid in Nederland fors en structureel terug te dringen.
Centrumgemeente Doetinchem heeft hierop een bestuursopdracht huisvesting voor dak- en thuislozen vastgesteld. Als start is er een telling gedaan. Totaal zijn er in onze regio 264 dak- en thuisloze volwassenen geteld. In het rapport zijn vier adviezen gegeven om deze met de regiogemeenten op te pakken. Hier zullen we het komende jaar mee aan de slag gaan.
1.3 Jeugd Ambitie Gelijke kansen voor ieder kind. Alle kinderen moeten veilig, gezond en kansrijk in Winterswijk kunnen opgroeien. Relevante documenten: Beleidsplan sociaal domein ‘Meedoen in Winterswijk’. Integrale Verordening sociaal domein. Samen aan het Stuur (integrale samenwerking sociaal domein). Agenda sociaal domein. Doelstellingen Door de zorg zoveel als mogelijk te normaliseren, beperken we de instroom in geïndiceerde voorzieningen Activiteiten Instroom van jeugdige cliënten naar tweedelijnszorg neemt af We treffen een aantal maatregelen om de instroom in de jeugdzorg te beperken. Kwaliteit (toelichting) Als voorliggende voorziening is gestart met de inclusieve buitenschoolse opvang (bso). Naar aanleiding van de positieve uitkomsten van de evaluatie van de inclusieve bso, is deze opvang omgezet naar een structurele voorziening. In 2025 werken we aan verschillende mogelijkheden om de instroom in de jeugdhulp te verminderen, door het verkorten van zorgtrajecten en een snellere uitstroom waar 20
dat verantwoord is. Waar mogelijk zoeken we oplossingen in het preventieve veld en maken we geen gebruik van geïndiceerde zorg. We zetten in op het inrichten van een lokale regietafel waar partners samen naar de beste oplossing voor de jeugdige zoeken. Daarnaast hebben gemeenten, naar aanleiding van de Hervormingsagenda Jeugd, de taak om zelf ook zwaardere en langdurige hulp te gaan bieden. Daarom onderzoeken we welke vormen van jeugdhulp we zelf kunnen bieden en wat dat van onze organisatie vraagt. Samen met maatschappelijke organisaties bieden we jongeren in 2025 programma’s aan om hun mentale veerkracht te vergroten. Dat doen we onder andere door het versterken van het echtscheidingsloket, omdat complexe echtscheidingen een belangrijke oorzaak zijn van problematiek bij jeugdigen. In circa 70% van de jeugdbeschermingszaken speelt een complexe echtscheiding een rol. We zien daarvoor in het preventieve veld een belangrijke taak weggelegd voor het echtscheidingsloket. We willen deze meer bekendheid en een actievere rol geven. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het beperken van de instroom in de jeugdhulp vraagt meerdere jaren. Tijd (indicator) Opvangvoorziening voor kinderen met een zorgvraag De opvang voor kinderen met een zorgvraag is gestart met het zoeken naar een oplossing voor de groep kinderen tussen de acht en twaalf jaar met een zorgvraag.
Er is een pilot geweest voor buitenschoolse opvang (bso) voor alle kinderen met en zonder zorgvraag. Kwaliteit (toelichting) De inclusieve buitenschoolse opvang (bso) is een voorliggende voorziening waar ook kinderen met een zorgvraag terecht kunnen voor opvang. Dit biedt ouders de mogelijkheid om buitenshuis te werken en zorgt voor meer stabiliteit en rust in het gezin. De inclusieve bso is in de Hervormingsagenda Jeugd opgenomen als goed voorbeeld van een voorliggende voorziening waarmee kosten op tweedelijns zorg bespaard kunnen worden . Naar aanleiding van de positieve uitkomsten uit de evaluatie van de inclusieve bso in 2023, is de inclusieve bso structureel opgenomen in de begroting van 2025-2028. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De inclusieve buitenschoolse opvang is vanaf 2025 structureel. Tijd (indicator)
21
Hervormingsagenda Jeugd Het doel van de Hervormingsagenda Jeugd is om de kwaliteit en effectiviteit van de jeugdzorg te verbeteren en de kosten te beheersen. Hiervoor zetten we in op preventie en stevige lokale teams. Kwaliteit (toelichting) In de Hervormingsagenda Jeugd is afgesproken dat de Jeugdwet wordt ingeperkt. De minder zware problematiek kan dan worden opgelost in het voorliggende veld en door middel van preventie. Die opdracht ligt bij de gemeenten. We gaan daarvoor de sociale basis (voorliggende voorzieningen en het sociale netwerk) versterken, evenals de gemeentelijke toegang tot ondersteuning. Deze werkzaamheden duren meerdere jaren, we starten in 2025. Daarnaast onderzoeken we welke hulp we zelf kunnen bieden en welke organisatie daar bijpast. De doelen uit de Hervormingsagenda Jeugd zijn ook van invloed op de keuzes die we maken bij de op te stellen Visie sociaal domein. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd vraagt meerdere jaren. Tijd (indicator) Doelstellingen Om zorgkosten te beheersen en het zorgaanbod beter af te stemmen, sturen we met de inkoop op zorgvernieuwing met behoud van kwaliteit en op partnerschap met onze zorgaanbieders. Activiteiten Monitoren resultaten nieuwe inkoop jeugd We evalueren en monitoren de inkoop van Wmo- en jeugdhulp.
Kwaliteit (toelichting) Regionaal zijn er afspraken gemaakt over de wijze van monitoring van de resultaten van onze transformatiedoelen, en de manier waarop wij hiervan een lerende cyclus kunnen maken. Op deze manier doen we meer recht aan onze gezamenlijke verantwoordelijkheid voor Wmo- en jeugdhulp. Voor de monitoring willen we zoveel mogelijk gebruikmaken van de instrumenten die zorgaanbieders en gemeenten al (moeten) gebruiken. De monitor en leercyclus starten binnenkort als een pilot van enkele gemeenten en zorgaanbieders. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In 2025 wordt de pilot verder uitgebouwd naar alle gemeenten en zorgaanbieders. Tijd (indicator)
22
Doelstellingen Zorgen dat ouders goed voor hun kinderen kunnen zorgen Activiteiten Inzet Preventie Platform Jeugd Om ouders te ondersteunen, biedt het Preventie Platform Jeugd (PPJ) hulp op het gebied van (opvoedings)ondersteuning en preventie. Het PPJ ontwikkelt preventieprogramma's voor verschillende (opvoedings)thema's, zoals kind en armoede, kind en scheiding, omgaan met alcohol en drugs, weerbaarheid en veerkracht. Kwaliteit (toelichting) In april 2023 is een onderzoek gestart naar het functioneren van het Preventie Platform Jeugd (PPJ). Dit omdat het PPJ ooit als pilot is gestart en we kritisch moeten (blijven) kijken of het PPJ op de huidige manier doorgaat of dat aanpassingen gewenst zijn. Dit onderzoek is inmiddels afgerond. Daaruit bleek dat de doelen voor het effectief inzetten van jeugdpreventie voor een groot deel worden bereikt. Op het onderdeel 'bereik' (deelname) zijn er nog aandachtspunten: de zichtbaarheid en laagdrempeligheid behoeft verbetering. Ook in de uitvoering en samenwerking met professionals liggen nog verbeterpunten, met name in de samenwerking met het onderwijs. Naar aanleiding van de aandachtspunten is er op hoofdlijnen een nieuwe structuur vastgesteld en deze wordt momenteel verder geconcretiseerd.
Hierbij wordt ook gekeken welke preventieve activiteiten en werkoverleggen een effectieve bijdrage leveren, en welke kunnen vervallen of anders/elders kunnen worden belegd. Zo wordt de functie van projectleider vervangen door een coördinator. Deze krijgt onder andere de taak om de kwaliteit en effectiviteit te monitoren en te optimaliseren. Ook moet de coördinator de zichtbaarheid vergroten, om meer inwoners te bereiken. Daarnaast wordt de werkgroepenstructuur afgeschaft, wat leidt tot minder overleg en meer inzet van interventies. In 2025 moet de nieuwe structuur voltooid zijn. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In 2025 moet de nieuwe structuur staan. Tijd (indicator) Trends en ontwikkelingen Inkoop Wmo- en jeugdhulp: In 2024 starten we met de Achterhoekse gemeenten met een nieuw inkooptraject voor Wmo- en jeugdhulp. De nieuwe inkoop moet op 1 januari 2026 geïmplementeerd zijn. Essentiële Functies: We werken met alle Gelderse gemeenten samen aan het verwerven van de zogenaamde Essentiële Functies voor jeugdhulp. Dit betreft de hoogspecialistische jeugdhulp met verblijf, waarvoor we in de Achterhoek te weinig cliënten hebben om dit goed te borgen. Per 1 januari 2025 moeten de nieuwe overeenkomsten in werking treden.
23
Hervormingsagenda: De komende jaren moeten de gemeenten gaan werken aan de opdrachten die in de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 opgenomen zijn. De speerpunten voor de komende tijd zijn: het normaliseren van de ondersteuning waarbij de oplossing meer in de preventieve sfeer wordt gezocht, de doorontwikkeling van de stevige lokale teams, het vormen van een gemeenschappelijk regeling en het nieuwe inkooptraject.
Financiële afwijkingen programma 1 Baten en Lasten Bedragen x €1.000 Exploitatie
Prognose 1 2024
Prognose 2 2024
Mutaties Prognose 2 2024
Baten 1.1 Volksgezondheid 7.1 Volksgezondheid
527
527
0
1.2 Maatschappelijke ondersteuning 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
13.487
13.586
99
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
0
80
80
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
8
8
0
6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)
223
243
20
6.81A Beschermd wonen (WMO)
0
0
0
Totaal 1.2 Maatschappelijke ondersteuning
13.718
13.917
199
Totaal Baten
14.244
14.443
199
2.014
2.014
0
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
15.461
15.509
47
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
1.863
1.960
98
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
1.347
1.297
-50
6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)
3.737
3.807
70
6.71B Begeleiding (WMO)
4.041
4.041
0
87
87
0
26.536
26.701
165
Lasten 1.1 Volksgezondheid 7.1 Volksgezondheid 1.2 Maatschappelijke ondersteuning
6.81A Beschermd wonen (WMO) Totaal 1.2 Maatschappelijke ondersteuning 1.3 Jeugd 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
22
22
0
6.72A Jeugdhulp begeleiding
3.433
3.683
250
6.72B Jeugdhulp behandeling
330
2.141
2.471
6.73A Pleegzorg
360
290
-70
6.73B Gezinsgericht
920
1.640
720
6.73C Jeugdhulp met verblijf overig
3.219
2.239
-980
6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf
184
194
10
6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
387
397
10
6.82A Jeugdbescherming
609
379
-230 -40
6.82B Jeugdreclassering
55
15
Totaal 1.3 Jeugd
11.329
11.329
0
Totaal Lasten
39.879
40.044
165
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
0
55
55
6.81A Beschermd wonen (WMO)
0
0
0
Totaal 1.2 Maatschappelijke ondersteuning
0
55
55
Onttrekkingen 1.2 Maatschappelijke ondersteuning
Stortingen 1.2 Maatschappelijke ondersteuning 6.81A Beschermd wonen (WMO) Gerealiseerd resultaat
0
611
611
-25.634
-26.156
-522
24
Volksgezondheid Er zijn geen mutaties geweest. Maatschappelijke ondersteuning Het voordeel van € 199.000 bij de baten wordt als volgt verklaard.
Hogere baten eigen bijdragen Wmo
€ 20.000 V
Rijksmiddelen Onderwijsroute
€
99.000 V
Rijksmiddelen Versterking cliëntondersteuning
€
50.000 V
Provinciale subsidie Dorpendeal Meddo
€
30.000 V
De Eigen Bijdragen Wmo 2024 vallen hoger uit dan in 1e instantie was begroot. Vanuit het Rijk hebben naast het reguliere budget voor de Onderwijsroute (SPUK) over 2024 ook nog een nabetaling ontvangen over 2023. In de 2023 waren achteraf gezien de werkelijke uitgaven fors hoger dan het in 2023 ontvangen Rijksbudget. We hebben een specifieke uitkering (SPUK) Versterking cliëntondersteuning aangevraagd en ook toegekend gekregen. Voor de Dorpendeal Meddo hebben we een provinciale subsidie toegekend gekregen, die in meerdere jaren wordt uitgekeerd. In 2024 gaat het om een bedrag van € 30.000. Het nadeel van € 165.000 aan de lastenkant wordt grotendeels als volgt verklaard.
Verhoging uitgaven Onderwijsroute
€ 26.000 N
Verhoging uitgaven versterking cliënto ndersteuning
€ 50.000 N
Verhoging uitgaven Dorpendeal Meddo
€ 65.000 N
Zoals al bij de baten aangegeven hebben we voor de Onderwijsroute en de versterking cliëntondersteuning een SPUK ontvangen. Het uitgangspunt hierbij is dat de ontvangen Rijksmiddelen ook volledig aan de lastenkant worden opgevoerd. De uitgaven voor de Dorpendeal Meddo worden gedeeltelijk gefinancierd door de hierboven genoemde Provinciale subsidie en voor het overige deel uit de bestemmingsreserve Sociaal Domein. Deze bestemmingsreserve kan ingezet worden als partijen met innovatieve ideeën komen. Jeugd Er zijn geen mutaties geweest. 25
Onttrekkingen en toevoegingen reserves Voor de Dorpendeal Meddo wordt een bedrag van € 55.000 onttrokken aan de bestemmingsreserve Sociaal Domein. Op 12 juli jl. heeft de gemeente Winterswijk een brief ontvangen van de gemeente Doetinchem met als onderwerp 'Afrekening 2023 regiobudget'. De gemeente Doetinchem is centrumgemeente Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen. Zij ontvangen hiervoor een rijksbudget waaruit de kosten voor kwetsbare inwoners gefinancierd worden. Inwoners die, als gevolg van psychische /psychiatrische problematiek in combinatie met financiële en/of verslavingsproblemen, niet in staat zijn zelfstandig te wonen, kunnen in aanmerking komen voor een indicatie Beschermd wonen. Maatschappelijke opvang biedt opvang aan inwoners die om diverse redenen dakloos (dreigen te) worden of dakloos zijn geraakt. Naast fysieke opvang wordt er ook ingezet op preventieve maatregelen om te voorkomen dat inwoners dakloos raken. In 2023 was er sprake van een overschot van rijksmiddelen. De gemeente Doetinchem heeft besloten dit overschot te verdelen over de acht gemeenten. Uw college adviseert de Raad bij de tweede voortgangsrapportage 2024 voor te stellen om dit ontvangen overschot van € 610.715 onder te brengen in een nieuw te vormen bestemmingsreserve. Dit in verband met de extra taken die op de gemeente afkomen voor deze kwetsbare inwoners.
Op korte termijn wordt de Achterhoekse visie Nationaal Plan Dak- en thuislozen voorgelegd aan het college. In dit plan wordt nadrukkelijk gewezen op de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor de opvang van deze kwetsbare inwoners.
Programma 2 Meedoen in Winterswijk Inleiding Dit programma is uitgewerkt in vier onderdelen: meedoen met sport, cultuur, onderwijs en werk. Programma 2 sluit daarmee aan op programma 1, waarin het vooral gaat om meedoen op het gebied van welzijn en gezondheid. De kracht van sport, cultuur en verenigingen Cultuur verrijkt, brengt mensen samen en verbindt: een belangrijke factor voor welzijn. We zetten in op de verbinding tussen kunst, cultuur, onderwijs en het sociaal domein. Sport zorgt voor preventie, ontspanning en een gezond leven. Samen met cultuur heeft sport een positieve invloed op de persoonlijke ontwikkeling. Wij waarderen dat en dragen hieraan bij. Bestaanszekerheid Het hebben van werk en daarmee het meedoen in de samenleving, draagt in hoge mate bij aan het welzijn en het voorkomen van armoede. We ondersteunen de weg naar een reguliere baan, rekening houdend met de kwetsbaarheid en ontwikkelkansen. Onderwijs voor iedereen Gelijke kansen betekent soms ongelijk investeren; passend en bereikbaar onderwijs is essentieel. Voor gelijke kansen werken we samen met onderwijs en verenigingen.
2.1 Cultuur Ambitie Cultuur verrijkt, brengt mensen samen en verbindt. Cultuur is een belangrijke factor voor het welzijn en de persoonlijke ontwikkeling van onze inwoners. Cultuur draagt ook bij aan een aantrekkelijke fysieke omgeving. Het is daarmee ook een belangrijke 26
drager van onze toeristische alsook de economische sector. We willen cultuur behouden en waar mogelijk versterken. Relevante documenten: Cultuurnota. Museumvisie. Erfgoednota ‘Wi-j doet ’t samen’. Beleidsnota ‘Archeologische monumentenzorg in de gemeente Winterswijk’. Beleidsnota ‘Aardkundige waarden in Winterswijk’. Kerkenvisie Oost Achterhoek. Doelstellingen Combineren van voorzieningen waar mogelijk Activiteiten Cultuurnota 2024 (in begroting onder activiteit 'toekomstvisie voorzieningen') We willen onze voorzieningen op het gebied van kunst & cultuur behouden en versterken. Voorbeelden zijn de bibliotheek, de schouwburg, de musea, het instituut voor kunst & cultuur Boogie Woogie en het amateurverenigingsleven. Ze vormen onze huidige lokale, culturele infrastructuur en zijn van artistieke, maatschappelijke, sociale en economische waarde. Om onze voorzieningen in stand te kunnen houden, is passende huisvesting noodzakelijk. De komende jaren is naar verwachting onvoldoende geld beschikbaar voor grote investeringen in nieuwbouw. Daarom is geld gereserveerd voor noodzakelijke reparaties en renovaties aan de panden van onder andere Boogie Woogie en theater de Storm. Kwaliteit (toelichting) In januari 2024 heeft de raad de Startnotitie Cultuurnota vastgesteld. Hierin zijn trends en ontwikkelingen, speerpunten en het proces naar de nieuwe Cultuurnota vastgesteld.
Het participatietraject is afgerond. Op dit moment werken we aan de concept nota. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) We koersen, conform de planning in de Startnotitie, nog steeds op besluitvorming in de raad over de nieuwe Cultuurnota in het vierde kwartaal 2024. Tijd (indicator) Doelstellingen Inzetten op behoud en ontwikkeling van (fysiek) erfgoed Activiteiten Uitvoeringsagenda erfgoednota 'Wi-j doet 't samen' We voeren ons erfgoedbeleid samen met de gemeenten Aalten en Oost Gelre uit. Kwaliteit (toelichting) Implementatie Omgevingswet en Verdrag van Faro (wettelijke taken) We hebben het afgelopen jaar gewerkt aan het project ‘De verhalenfabriek’. In de gebiedsbiografieën hebben we voor de twee pilotgebieden Meddo en Centrum gekeken naar erfgoed in de breedste zin van het woord, zoals archeologie, 27
aardkundige waarden en landschap. De resultaten van het pilotgebied Meddo hebben we in de buurtschap gedeeld waarbij we tevens een werksessie hebben gedaan in de toepassing van de kwaliteiten bij ruimtelijke ontwikkelingen als erftransities. Hiervoor hebben we en stappenplan opgesteld die in lijn is met de omgevingswet en de interne werkprocessen. Dit alles is nu te lezen op de nieuwe op de website: https://werkaanwinterswijk.nl/erfgoed/default.aspx Actualisering beleidsnota Erfgoed Oost Achterhoek We voeren ons erfgoedbeleid en uitvoeringsagenda samen uit met de gemeenten Aalten en Oost Gelre. De afgelopen periode hebben we een netwerk en kennisdag georganiseerd in de vorm van de Erfgoeddag op landgoed Het Vriezenhuis, verder zijn we met diverse partijen in het erfgoedveld in gesprek om op te halen wat trends en ontwikkelingen zijn en waar de behoeftes liggen voor de volgende periode (20252028). Ondertussen voeren we het huidige beleid uit met onder meer de keukentafelgesprekken voor het verduurzamen van monumenten en de onderhoudssubsidieregeling voor gemeentelijke monumenten. We hebben nieuwe monumenten aangewezen , faciliteerde projecten als 'De tijdreis door Winterswijk' en educatieproject De Ramp met de Phoenix.. Verder publiceren we het volgende deel in de erfgoedreeks.