CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

2e voortgangsrapportage 2025 inclusief financiële prognose

Raadsvergadering 11 december 2025, gemeente WinterswijkBij agendapunt: 2e voortgangsrapportage inclusief 2e financiële prognose 202528.542 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

52

Tijd (toelichting) Volgens de oorspronkelijke planning levert het proces eind 2024 het gebiedsplan op. Tijdens de uitvoering van het proces hebben we te maken met onzekerheid over de kaders vanuit het Rijk. Ook zien we dat het pionierswerk, de nieuwe gebiedsgerichte aanpak, veel vraagt van iedereen die erbij betrokken is. Het vergt een andere manier van samenwerking tussen de overheden en gebiedspartijen, waardoor het soms twee stappen vooruit en een stap achteruit is. De actualiteit rond stikstof heeft de urgentie van het proces onderstreept en zal waarschijnlijk resulteren in een versnelling. Ook heeft de provincie aangegeven dat Winterswijk (naast de Veluwe) prioritair is en er daarom ook gelden beschikbaar zullen komen voor de uitvoering in het proces. Deze gelden worden gedeeltelijk ingezet voor het opzetten van een eigen team Vitaal Platteland binnen de gemeente. In 2025 en 2026 werken we toe naar een plan, als dit goedgekeurd wordt werken we tot en met 2028 een uitvoeringsprogramma uit voor 10 jaar.

Tijd (indicator) Doelstellingen We realiseren voldoende woningaanbod waar voor verschillende doelgroepen behoefte aan is Activiteiten Een goede voorraad sociale, duurzame huurwoningen In de raamovereenkomst en de prestatieafspraken is opgenomen dat partijen zich inzetten om de bewustwording bij huurders, als het gaat om woongedrag en de gevolgen van energiegebruik, te bevorderen. Daarbij faciliteert en ondersteunt de gemeente de huurdersvereniging en De Woonplaats waar mogelijk bij duurzaamheidsprojecten en -activiteiten die bijdragen aan de (gemeentelijke/regionale) duurzaamheidsdoelstellingen. De Woonplaats en de gemeente Winterswijk gaan in gesprek om concrete vervolgafspraken te maken op het gebied van duurzaamheid en levensloopbestendigheid. We streven naar een maximale inzet, mede in het kader van armoedebestrijding. Kwaliteit (toelichting) In de prestatieafspraken van 2023 en 2024 is concreet in beeld gebracht wat de totale opgave is met betrekking tot verduurzaming van de woningen. Door De Woonplaats en de gemeente wordt gewerkt aan de opgave. Bij acties en pilots gericht op het bevorderen van duurzaam woongedrag en energiebesparing, stemmen de partijen de aanpak met elkaar af. Gemaakte afspraken in 2024 hebben we, daar waar mogelijk, voortgezet in 2025. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een doorlopende activiteit gedurende heel 2025.

Tijd (indicator) Nieuwe lokale woonvisie - volkshuisvestingsprogramma In de begroting is aangegeven dat we een nieuwe lokale woonvisie opstellen, omdat de looptijd van de huidige lokale woonvisie is afgelopen. Vooruitlopend op de Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting stellen we in plaats hiervan een volkshuisvestingsprogramma op. Hierover hebben wij u in mei geinformeerd.

53

Kwaliteit (toelichting) In het volkshuisvestingsprogramma sluiten we aan bij de uitgangspunten van de Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030, en combineren dit met onze lokale ambities en uitgangspunten. We spelen in op de veranderende woonbehoefte en zorgen ervoor dat nieuwe woningbouw en de bestaande woningvoorraad daarop aansluiten. We streven naar betaalbare woonlasten, passend bij de portemonnee van de inwoners en woningzoekenden. De woonzorgvisie wordt als bijlage van het volkshuisvestingsprogramma opgenomen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Vaststelling is voorzien in het eerste kwartaal van 2026. Dit is mede afhankelijk van de besluitvorming rondom de woonzorgvisie. Tijd (indicator) Lokale woonzorgvisie Het Rijk werkt aan een wetsvoorstel dat het opstellen van een urgentieverordening en/of huisvestingsverordening door gemeenten voor specifieke aandachtsgroepen in 2025 of 2026 verplicht maakt. Dit is inclusief verschillende zorgdoelgroepen. Voorafgaand aan deze verordening is een lokale woonzorgvisie noodzakelijk, om prioritering van specifieke aandachtsgroepen te bepalen. Bij het opstellen van de lokale woonzorgvisie is regionale afstemming een belangrijk onderdeel. Kwaliteit (toelichting) We stellen een lokale woonzorgvisie op als onderdeel van het volkshuisvestingsprogramma.

Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De lokale woonzorgvisie wordt in 2025 opgesteld een meegenomen in het proces van het volkshuisvestingsprogramma. Daar waar mogelijk wordt het afgestemd op de Achterhoekse woonzorgvisie. Tijd (indicator) Flexwonen Veel Winterswijkers zijn op zoek naar geschikte en betaalbare woonruimte. Ook moet Winterswijk extra statushouders huisvesten. De instroom neemt toe, dus het aantal statushouders neemt ook toe. Daarnaast weten we niet hoelang de Oekraïense ontheemden blijven. Daarom ontwikkelt Winterswijk, samen met De Woonplaats en marktpartijen, een of meerdere flexwoonprojecten. Kwaliteit (toelichting) Voor de prestatieafspraken 2025 met De Woonplaats is het onderwerp niet behandeld. De prioriteit lag bij andere projecten en activiteiten binnen het thema wonen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Voor de prestatieafspraken 2025 met De Woonplaats is het onderwerp niet behandeld. De prioriteit lag bij andere projecten en activiteiten binnen het thema wonen. 54

Tijd (indicator) Herontwikkeling portiekflats Europalaan We werken aan het initiatief van De Woonplaats om de komende jaren flatgebouwen aan de Europalaan te vervangen door nieuwe appartementencomplexen. Kwaliteit (toelichting) In juni 2024 is het bestemmingsplan dat de ontwikkeling mogelijk maakt vastgesteld. De Woonplaats is hierna gestart met de ontwikkeling. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In 2025 is de eerste flat gesloopt en is begonnen met de nieuwbouw, de ontwikkeling wordt naar verwachting in 2029 afgerond. Tijd (indicator) Doelstellingen We zorgen voor duidelijkheid over eigendomssituaties van snippergroen Activiteiten Snippergroen en illegaal grondgebruik Bureau Eiffel heeft het grondgebruik binnen de gemeente Winterswijk geïnventariseerd. Hieruit is gebleken dat op 595 locaties sprake is van ingebruikname van gemeentegrond door particulieren en (agrarische) bedrijven. Soms zijn hier afspraken over gemaakt, in andere gevallen is nog niets geregeld. In 2019 is hiervoor een projectmatige aanpak ontwikkeld en is in de wijken Bargerbosch en Hoge Wieber Noord gestart met het pilotproject Grondgebruik. In 2023 heeft de raad een beleidskader voor snippergroen vastgesteld. Binnen deze kaders is het pilotproject vervolgd.

Kwaliteit (toelichting) Wij bieden inwoners en ondernemers duidelijkheid over het niet-geregistreerd in gebruik hebben van snippergroen en illegaal grondgebruik. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het pilotproject is afgerond. In het najaar van 2025 heeft de evaluatie van het snippergroen plaatsgevonden. Op dit moment moet nog een vervolg worden gegeven aan het project illegaal grondgebruik. Tijd (indicator) Indicatoren • Jaarlijks is het streven om gemiddeld 100 woningen te realiseren, in totaal 1.403 nieuwe woningen tot en met 2035. We monitoren het aantal gerealiseerde woningen. Nieuwe woningbouwplannen moeten inspelen op een 'mismatch' tussen vraag en aanbod op de Winterswijkse woningmarkt. (Woon- en Vastgoedmonitor 8RHK)

55

•

Met de Woondeal Achterhoek 1.1 en de Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030, hebben wij ons gecommitteerd aan de opgave om 66% betaalbare woningen te bouwen voor 2030. Risico's Dit beleidsveld bestaat uit veel verschillende activiteiten en daarom benoemen wij geen specifieke risico's. In elk project of in elke activiteit worden de risico's zelfstandig afgewogen. Algemene risico's bij gebiedsontwikkeling en wonen zijn wel de prijsstijgingen, denk bijvoorbeeld aan bouw- en investeringskosten gecombineerd met de betaalbaarheidsopgave. Daarnaast kan ook de stikstofcrisis veel projecten stil leggen.

3.5 Economie en Lobby Ambitie Wij koesteren de hoeveelheid en verscheidenheid aan bedrijven in Winterswijk. Bedrijvigheid en de nabijgelegen werkgelegenheid zijn van vitaal belang voor de leefbaarheid en aantrekkingskracht van Winterswijk. Bedrijven moeten voldoende ruimte hebben om zich te ontwikkelen. Samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid wordt voortgezet. Wij streven naar een stabiele arbeidsmarkt. In samenwerking met de sector zorgen we jaarrond voor voldoende aanbod in vrijetijdsbesteding. We kijken hierbij ook nadrukkelijk naar evenementen. We dragen Winterswijk als merk uit, binnen en buiten Nederland. Ook onderhouden we duurzame relaties met regionale, landelijke en buitenlandse samenwerkingspartners. Daarnaast maken we actief gebruik van (Europese) subsidies voor de realisatie van onze activiteiten. Relevante documenten: • Beleidsnota Economie Winterswijk 2017 • Omgevingsvisie Buitengebied 2019 • Centrumvisie 2021 • Ontwerp-omgevingsvisie Winterswijk kom • Raadsbesluit Heroverwegen locatiekeuze bedrijventerrein d.d.

23 maart 2023 • Nota Grenszland Gemeente Winterswijk (2022-2024) • Beleidsvisie Recreatie en Toerisme Winterswijk 2024 Doelstellingen Het bieden van voldoende ruimte voor de bedrijvigheid in Winterswijk met als uitgangspunt, inbreiding, revitalisering en herontwikkeling Activiteiten Gebiedsvisie bedrijventerrein Het Regionaal Programma Werklocaties laat zien dat er in Winterswijk behoefte is aan een nieuw bedrijventerrein voor de groei van lokale ondernemingen. Voor het succes van ons bedrijfsleven is ruimte nodig, terwijl bedrijventerreinen schaars zijn. Om in Winterswijk een aantrekkelijk ruimtelijk en economisch vestigingsklimaat te behouden, is er in 2024 een nieuwe locatie voor een bedrijventerrein aangewezen. In 2025 werken we aan de gebiedsvisie van het bedrijventerrein. Kwaliteit (toelichting) In 2024 heeft het college een besluit genomen over de locatie van het nieuwe bedrijventerrein. In 2025 werken we aan de gebiedsvisie voor het nieuwe bedrijventerrein. De planning is gericht op vaststelling van de gebiedsvisie in februari 2026.

56

Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De gebiedsvisie wordt in het eerste kwartaal van 2026 ter vaststelling aan de raad aangeboden. Tijd (indicator) Programma toekomstbestendige bedrijventerreinen We werken samen met het bedrijfsleven en de provincie aan het programma toekomstbestendige bedrijventerreinen. Het programma heeft als doel om bedrijventerreinen te verduurzamen, een groenere en gezondere werkomgeving te creëren en de samenwerking tussen bedrijven op de bedrijventerreinen te verbeteren. Daarbij richt het programma zich zowel op samenwerking en organisatiegraad op het bedrijventerrein, als op het programmatisch uitvoeren van fysieke maatregelen. Het programma ondersteunt de gemeente bij het omzetten van de beleidsambities op het gebied van duurzaamheid en klimaat, naar concrete maatregelen op de bedrijventerreinen. Kwaliteit (toelichting) In samenwerking met industriekring OWIN werken we aan drie doelen: • Het verbeteren van de organisatiegraad van ondernemers op het bedrijventerrein. We verkennen hiervoor de mogelijkheden van het parkmanagement op het bedrijventerrein. • Het opzetten van een programma met fysieke en organisatorische maatregelen op het bedrijventerrein, onder meer gericht op duurzaamheid, klimaat, verkeer en veiligheid. • Het onderzoeken van de haalbaarheid van een Smart Energy Hub op het bedrijventerrein.

Dit project richt zich op de optimalisatie van de lokale energie-opwekcapaciteit en het energieverbruik op het bedrijventerrein en wordt ondersteund met een subsidie van de provincie Gelderland. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit project loopt conform planning. Tijd (indicator) Doelstellingen Het maken en vaststellen van een visie op de toekomstige soort bedrijven in Winterswijk Activiteiten Toekomstvisie gewenste bedrijvigheid in Winterswijk Het Winterswijkse bedrijfsleven kenmerkt zich door een grote diversiteit. Start-ups, familiebedrijven die al generaties lang aan Winterswijk zijn verbonden, maar ook bedrijven die begonnen zijn als familieondernemingen en inmiddels onderdeel zijn van een groot landelijk of internationaal bedrijf. Wij koesteren al deze bedrijven. We maken een visie op het soort bedrijven waar we ons in de toekomst in Winterswijk op willen richten. Kwaliteit (toelichting) We bewaken de kwaliteit aan de hand van de volgende factoren: • Participatie 57

• • • • •

Duurzaamheid, klimaat en circulaire economie Onderwijs en arbeidsmarkt Deskundige ondersteuning Samenhang met de locatiekeuze voor het bedrijventerrein Integratie in de Omgevingsvisie bebouwde kom Winterswijk (zie beleidsveld 3.4) Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Omdat de visie wordt geïntegreerd in de Omgevingsvisie bebouwde kom Winterswijk (beleidsveld 3.4), wordt dit tijdspad aangehouden. Vaststelling is voorzien in januari 2026. Tijd (indicator) Doelstellingen In samenwerking ontwikkelen van een jaarrond toeristisch/recreatief aanbod Activiteiten Stimuleren van evenementen voor en door jongeren We versterken de gemeentelijke ondersteuning van evenementen voor en door jongeren. Met een groter en beter evenementenaanbod wordt Winterswijk aantrekkelijker voor jongeren, versterken we de dagrecreatie en dragen we bij aan seizoensverlenging voor de verblijfsrecreatie. Kwaliteit (toelichting) We hebben aandacht voor de specifieke behoeften van evenementenorganisatoren. Doel is om het beschikbare budget zuiver en effectief in te zetten in relatie tot de doelstelling: het stimuleren van evenementen voor en door jongeren. SPOT jongerenwerk wordt betrokken bij het programma.

Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het incidentele budget voor 2023 en 2024 is overgeheveld naar 2025, voor zover dat nodig is voor ondersteuning van activiteiten en evenementen die voortkomen uit dit programma. Het programma wordt voortgezet in 2026. Tijd (indicator) Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme De lokale uitvoeringsagenda recreatie en toerisme wordt opgesteld in samenwerking met de toeristische sector en 100% Winterswijk. De uitvoeringsagenda beschrijft de activiteiten waarmee we uitvoering geven aan de beleidsvisie recreatie en toerisme. Kwaliteit (toelichting) De uitvoeringsagenda geeft uitvoering aan de speerpunten en ontwikkelrichting uit de beleidsvisie recreatie en toerisme, zoals vastgesteld in 2024. De activiteiten die hiervoor nodig zijn, worden in samenwerking met de toeristische sector en 100% Winterswijk bepaald. Voor de financiering van de uitvoeringsagenda wordt een beroep gedaan op de inkomsten uit de toeristenbelasting, waarvoor nieuwe meerjarige afspraken met de sector worden gemaakt. Kwaliteit (indicator)

58

Tijd (toelichting) De uitwerking van de uitvoeringsagenda loopt van 2025 door in 2026. De vaststelling van uitvoeringsagenda volgt medio 2026. Tijd (indicator) Uitvoeren regionale vrijetijdsagenda We werken samen met de andere Achterhoekse gemeenten aan de uitvoering van de Vrijetijdsagenda Achterhoek 2020-2030. Vanuit deze agenda werken we aan vijf speerpunten: 1. Het vergroten van de beleefbaarheid van de Achterhoek met aanbodontwikkeling. 2. Het op peil houden en verbeteren van de vitaliteit van de verblijfsrecreatie. 3. Het realiseren van een onderscheidende profilering en zichtbaarheid van de Achterhoek voor de nationale en internationale gast. 4. Het bevorderen van de gastvrijheid in de regio. 5. Het versterken van de positie van de vrijetijdssector binnen de Achterhoek en het intensiveren van verbindingen met andere sectoren. We voeren dit uit met concrete projecten, onder andere gericht op de routestructuren voor wandelen, fietsen, paardrijden en mountainbiken. Eén van de concrete projecten is ‘Onbeperkt genieten in de Achterhoek’. Dit project sluit goed aan bij de Winterswijkse opgave ‘Iedereen doet mee’. Kwaliteit (toelichting) De vrijetijdsagenda is in 2024 herzien tot de Vrijetijdsagenda 2025-2035, inclusief Uitvoeringsprogramma 2025-2028.

De vrijetijdsagenda heeft inwonersprofijt en brede welvaart als centrale doelstelling en sluit op regionaal niveau aan op ons lokale recreatiebeleid. Het uitvoeringsprogramma bevat diverse projecten die bijdragen aan deze doelstellingen. Winterswijk draagt daar ambtelijk, bestuurlijk en financieel aan bij, via het portefeuillehoudersoverleg Vrijetijdseconomie Achterhoek. De projecten en de voortgang daarvan worden tweemaandelijks besproken in zowel het ambtelijk overleg als het portefeuillehoudersoverleg. Daarmee is er sturing op geld, organisatie, tijd, informatie en kwaliteit. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het huidige uitvoeringsprogramma loopt van 2025 tot en met 2028. Tijd (indicator) Doelstellingen Stimuleren ondernemerschap en stabiele arbeidsmarkt Doelstellingen Winterswijk (inter-)nationaal op de kaart zetten waarbij we ons aanbod op het gebied van wonen, werken, winkelen en toerisme uitdragen en streven naar een betere bereikbaarheid over de weg en het spoor. Activiteiten Subsidies Voor een optimale benutting van (Europese) subsidiemiddelen voor de uitvoering van projecten en activiteiten, zetten we binnen onze organisatie een subsidiestructuur op. Dit om subsidieverwerving binnen de organisatie te borgen.

59

Kwaliteit (toelichting) Subsidies zijn een belangrijk middel voor de gemeente Winterswijk om haar beleid te kunnen uitvoeren en projecten te realiseren. Het verwerven van subsidies vergt echter wel een structurele aanpak. We kiezen in Winterswijk voor een subsidieadviseur die zich bezighoudt met het identificeren van subsidiemogelijkheden en het coördineren van de aanvragen. Steeds meer gemeenten werken samen om gezamenlijk subsidieaanvragen te doen. Zo wordt de kans op succes vergroot en kunnen grotere projecten worden gerealiseerd dan wanneer individueel subsidie wordt aangevraagd. Ook zijn er steeds meer Europese subsidieprogramma's beschikbaar, die ons als gemeenten in staat stellen om grensoverschrijdend samen te werken. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het werven van subsidies is een doorlopend proces. We signaleren en attenderen de organisatie structureel op subsidiemogelijkheden die zich voordoen en faciliteren aanvragen. Samen met de gemeenten Aalten, Doetinchem en Oost Gelre hebben we een subsidieoverleg georganiseerd, waarin we subsidiekansen met elkaar delen en kansen gezamenlijk oppakken. Tijd (indicator) Grensoverschrijdende samenwerking Onder grensoverschrijdende samenwerking valt de samenwerking met de overheid, ondernemers en maatschappelijke organisaties in de Achterhoek, de Regio Achterhoek en de Euregio.

We verbinden mensen, ondernemers, overheid en onderwijs aan beide zijden van de grens met elkaar op het gebied van economie, onderwijs, cultuur, toerisme en sport. Kwaliteit (toelichting) We streven naar structurele inbedding van Europees beleid in ons internationale beleid. In 2025 actualiseren wij de Nota Grenszland, die als kader dient voor de uitvoering van onze grensoverschrijdende samenwerking. Ook ronden we het onderzoek naar windmolens aan de grens af. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit proces is doorlopend. De Nota Grenszland is geactualiseerd. Tijd (indicator) Lobby We zetten in op regionale en grensoverschrijdende lobby. Lobbyen stelt ons in staat de belangen van onze inwoners te vertegenwoordigen bij de overheid en andere belanghebbenden. Het zorgt ervoor dat samenwerkingsverbanden tussen gemeenten en bedrijven ontstaan. Ook lobbyen over de grens is belangrijk. De toenemende Europeanisering van het beleid en de besluitvorming zorgen ervoor dat veel belangrijke beslissingen niet alleen op nationaal niveau, maar ook op Europees niveau worden genomen.

60

Kwaliteit (toelichting) Een gestructureerde lobby is nodig. Vanuit de behoefte om een heldere, gezamenlijke boodschap te vertellen, is gewerkt aan focus in onze lobby. Tijdens het lentefestival brengen we de Achterhoek en onze Achterhoekse ambities jaarlijks dichter bij Den Haag. Ook zetten we in op lobby richting de Provincie. Lokaal zetten we in op politieke actualiteiten. Op dit moment heeft stikstof onze volledige aandacht. Ook richten we ons met een gezamenlijke lobby van de M50gemeenten (middelgrote gemeenten) op verschillende onderwerpen, zoals grensoverschrijdende arbeidsmarkt, het behoud van streekziekenhuizen en andere belangrijke voorzieningen. Zo'n 70% van alle wet- en regelgeving waar gemeenten mee te maken hebben, wordt op Europees niveau bepaald. We zijn ons ervan bewust dat je grensoverschrijdend moet denken om lokale uitdagingen onder de aandacht te brengen. Winterswijk staat bekend als een Europa-actieve gemeente. Mede door het winnen van de Green Leaf Award, de actieve rol van de portefeuillehouder en de lobby in verschillende Europese gremia, wordt Winterswijk vaak als voorbeeld genoemd. De jaarlijkse deelname aan de European Week of Regions and Cities zien wij als een kans om kennis te delen met bestuurders uit heel Europa, en de Achterhoekse ambities en uitdagingen in Den Haag en Brussel zichtbaar te maken.

Er is een ambtelijke lobbywerkgroep gevormd die de organisatie van het festival en de European Week of Regions and Cities verzorgt. In de raad van 20 juni 2024 is de Motie Windmolens Duitsland aangenomen. We hebben uitvoering aan deze motie in de vorm van een onderzoek. De resultaten hiervan gebruiken we bij lobby-activiteiten. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een doorlopende activiteit. Tijd (indicator) Indicatoren • Beschikbaarheid van direct uit te geven bedrijventerrein op korte termijn. • Leegstandsontwikkeling op bedrijventerreinen. • Langetermijnreservering voor voldoende nieuwe bedrijventerreinen volgens vraag- en aanbodontwikkeling, zoals vastgelegd in het Regionaal Programma Werklocaties. • Groei van het aantal arbeidsplaatsen in Winterswijk (registratie op basis van de provinciale werkgelegenheidsenquête). • Aantal vierkante meters leegstand in het winkelcentrum. Risico's • Er is geen vrij uitgeefbaar bedrijventerrein meer beschikbaar. Concrete vraag op korte termijn kunnen we niet bedienen. Wel is De Vlijt beschikbaar, maar dit is niet voldoende voor de lange termijn. Dit stelt bedrijven mogelijk voor de keus om uitbreiding uit te stellen dan wel uit te wijken naar een locatie buiten Winterswijk, met verlies aan werkgelegenheid als gevolg.

• Langetermijneffecten van de coronacrisis en de energiecrisis op centrumondernemers kunnen leiden tot meer leegstand en een minder vitaal winkelcentrum. 61

• •

Langetermijneffecten van de coronacrisis en de energiecrisis op de toeristische sector kunnen effect hebben op het investeringsvermogen van de sector, de aanbodcapaciteit en het aantal bezoekers. Energiecrisis en andere effecten van de oorlog in Oekraïne verstoren de economische ontwikkeling en leiden tot kortetermijninflatie en mogelijk langetermijnrecessie. Dit werkt door in consumentenvertrouwen en bestedingen, met gevolgen voor alle economische sectoren.

Financiële afwijkingen programma 3

62

Baten en Lasten Bedragen x €1.000

63

Exploitatie

Prognose 1 2025

Prognose 2 2025

Mutaties Prognose 2 2025

Baten 3.1 Openbare ruimte 2.1 Verkeer en vervoer

142

142

0

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

142

145

3

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

239

239

0

Totaal 3.1 Openbare ruimte

522

525

3

7.2 Riolering

4.967

4.967

0

7.3 Afval

3.685

3.685

0

Totaal 3.2 Klimaat, water en milieu

8.651

8.651

0

3.074

5.575

2.501

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

7.554

7.554

0

8.1 Ruimte en leefomgeving

1.185

1.095

-90

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

408

408

0

8.3 Wonen en bouwen

343

563

220

9.489

9.619

130

3.2 Klimaat, water en milieu

3.3 Duurzaamheid 7.4 Milieubeheer 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen

Totaal 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen 3.5 Economie en lobby 3.1 Economische ontwikkeling

2

2

0

142

132

-10

3.4 Economische promotie

1.269

1.299

30

Totaal 3.5 Economie en lobby

1.413

1.433

20

Totaal Baten

23.149

25.803

2.654

6.061

6.907

846

110

80

-30

5.031

4.870

-161

363

363

0

11.565

12.220

655

7.2 Riolering

7.754

7.539

-216

7.3 Afval

3.116

3.116

0

Totaal 3.2 Klimaat, water en milieu

10.871

10.655

-216

4.694

7.532

2.838

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

7.547

7.547

0

8.1 Ruimte en leefomgeving

3.839

3.430

-409

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

3.610

3.610

0

8.3 Wonen en bouwen

1.843

1.615

-229

Totaal 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen

16.839

16.202

-637

3.1 Economische ontwikkeling

166

166

0

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

358

343

-15 65

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Lasten 3.1 Openbare ruimte 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal 3.1 Openbare ruimte 3.2 Klimaat, water en milieu

3.3 Duurzaamheid 7.4 Milieubeheer 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen

3.5 Economie en lobby

3.4 Economische promotie

509

574

Totaal 3.5 Economie en lobby

1.032

1.082

50

Totaal Lasten

45.002

47.692

2.691

15

15

0

3.002

3.002

0

Onttrekkingen 3.2 Klimaat, water en milieu 7.2 Riolering 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

64

Exploitatie

Prognose 1 2025

Prognose 2 2025

Mutaties Prognose 2 2025

8.3 Wonen en bouwen

1.754

2.578

824

Totaal 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen

4.756

5.580

824

Totaal Onttrekkingen

4.771

5.596

824

Stortingen 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen 8.3 Wonen en bouwen

10.000

10.000

0

Gerealiseerd resultaat

-27.081

-26.293

788

Openbare ruimte Het nadeel van € 711.000 aan de lastenkant bestaat met name uit: Financiële consequenties stormschade

€ 1.351.000 N

Subsidiebijdrage aan speeltuinvereniging de Vrees

€ 100.000 N

Overheveling restantbudget bestrijding Japanse duizendknoop Molenveld

€ 85.000 V

Aframing restantbudget Provinciale landschapsprojecten

€ 80.000 V

Lagere doorbelasting Bedrijfsvoering en kapitaallasten

€ 575.000 V

Financiële consequenties stormschade van 2 juli 2025. Deze incidentele bijraming van € 1.351.000 van het budget bomenonderhoud vloeit voort uit het Raadsbesluit dd. 25 september 2025. Dit zijn de kosten van fase 1 en 2 inclusief extra personele capaciteit voor het opstellen van het herstelprogramma. Subsidiebijdrage aan speeltuinvereniging de Vrees. Vanuit de bestemmingsreserve Lokale initiatieven is conform collegebesluit een (maximale) eenmalige subsidie van € 100,000 verstrekt aan speeltuinvereniging de Vrees. Zie ook onttrekkingen en toevoegingen reserves hieronder in dit programma. Overheveling restantbudget bestrijding Japanse duizendknoop Molenveld. De provincie moet nog afrekenen met de firma die de sanering van de Walstort heeft gerealiseerd. Hier moet nog een deel van de bestrijding van de Japanse duizendknoop buiten de Walstort worden afgerekend. Het aantal m2 wordt duidelijk nadat de revisie gereed is, hetgeen in 2026 plaatsvind. Aframing restantbudget Provinciale landschapsprojecten. Het project Provinciale landschapsproject is afgerond en volledig afgerekend met de Provincie. Hierdoor kan een deel van het budget vrijvallen. Daarnaast is abusievelijk de gemeentelijke cofinanciering van het nieuwe Provinciale project biodiversiteit en landschap dubbel in de begroting opgenomen. Lagere doorbelasting.

De lagere doorbelaste kosten bedrijfsvoering en kapitaallasten worden verklaard door bij de jaarrekening 2024 naar 2025 overgehevelde restantkredieten. Hierdoor verschuift de bijbehorende rente en afschrijving (kapitaallast) van 2025 naar 2026. Klimaat, water en milieu Het voordeel van € 216.000 aan de lastenkant bestaat met name uit de overheveling van € 200.000 van het restantbudget Klimaatadaptatie.

65

De uitvoeringsagenda van klimaatadaptatie 2022-2027 zal voor eind 2027 zijn uitgevoerd zijn. Ten behoeve van de uitvoering van enkele begrote deelprojecten in 2025 die doorlopen in 2026 wordt voorgesteld € 200.000 naar 2026 over te hevelen. Duurzaamheid Het voordeel van € 2.501.000 aan de batenkant bestaat met name uit : Ontvangen subsidie klimaat en energiebeleid (CDOKE)

€ 457.000 V

Ontvangen subsidie Nationaal programma lokale warmtetransitie (NPLW)

€ 580.000 V

Ontvangen subsidie verduurzaming slecht geïsoleerde woningen

€ 1.464.000 V

Ontvangen subsidie klimaat en energiebeleid (CDOKE) De regeling CDOKE mag de gemeente aanwenden voor het aannemen van mensen voor de realisatie van doelen uit de klimaatwet. Ook het inhuren van externe deskundigen is toegestaan. Dit kan voor meerdere jaren. Met de Specifieke Uitkering (SPUK) Lokale Aanpak Isolatie heeft Winterswijk een isolatieprogramma opgezet voor inwoners met een slecht geïsoleerde koopwoning. Daarmee ondersteunen we eigenaars bij het isoleren van hun woning. (Onder klimaat- en energiebeleid valt beleid dat bijdraagt aan het behalen van de doelen uit de Klimaatwet. De Klimaatwet houdt in dat Nederland uiterlijk in 2050 klimaatneutraal wil zijn. Het doel voor 2030 in de Klimaatwet is om de uitstoot van C02 met minimaal 55% te verminderen.) Ontvangen subsidie Nationaal programma lokale warmtetransitie (NPLW) We zitten midden in een warmtetransitie die niet alleen invloed heeft op de manier waarop we onze gebouwen verwarmen en van warm water voorzien, maar op onze hele leefomgeving. Met dit budget worden de Achterhoekse gemeenten ondersteund om de warmtetransitie te realiseren. Winterswijk is hier penvoerder van en doet dit voor de regio. We gebruiken het budget onder meer voor het betalen van de Inhuur van een regiocoördinator warmtetransitie die ons helpt bij de samenwerking.

Ontvangen subsidie verduurzaming slecht geïsoleerde woningen Met de Specifieke Uitkering (SPUK) Lokale Aanpak Isolatie heeft Winterswijk een isolatieprogramma opgezet voor inwoners met een slecht geïsoleerde koopwoning. Daarmee ondersteunen we eigenaars bij het isoleren van hun woning. Het nadeel van € 2.838.000 aan de lastenkant bestaat met name uit: Uitgaven klimaat en energiebeleid (CDOKE)

€ 457.000 N

Uitgaven nationaal programma lokale warmtetransitie (NPLW)

€ 580.000 N

Uitgaven verduurzaming slecht geïsoleerde woningen

€ 1.464.000 N

Sanering WAL stort

€ 300.000 N

Uitgaven CDOKE, NPLW en verduurzaming slecht geïsoleerde woningen: zie batenkant.

66

Sanering WAL stort Tijdens de sanering van de WALstort is vastgesteld dat de oppervlakte van de te bestrijden Japanse Duizendknoop (JDK) fors hoger is dan verwacht. Het was ook nodig om een intensievere en krachtiger (en daardoor duurdere) bestrijdingswijze toe te passen (merendeel terrein maaien en afdekken met Plantex folie). Ook is een mogelijke dassenburcht aangetroffen waarvoor mitigerende maatregelen zijn getroffen. De sanering van de WALstort is veel duurder geworden dan voorzien. Provincie en gemeente hebben afspraken gemaakt over de kostenverdeling. Op basis van de gemaakte afspraken bedraagt de gemeentelijke bijdrage € 219.000. Ook is afgesproken dat de gemeente maximaal 25.000 m3 grond om niet levert voor het afdekken van de voormalige stortplaats. De kosten hiervoor (circa € 126.000,- in fase 1) zijn niet volledig geraamd. Op dit moment is nog € 47.000 budget beschikbaar. Rekening houdend met de bijdrage die aan de provincie moet worden betaald en de kosten voor de inrichting van het terrein (€ 100.000,-) is er een tekort van € 300.000 op dit project. Voorgesteld wordt dit incidenteel bij te ramen. Een deel (€ 25.000) hiervan is gevonden binnen programma 3. Dit betreft de aframing binnen het budget bestrijding Japanse duizendknoop Molenveld dat bij de 1e prognose 2026 wordt afgeraamd.

Gebiedsontwikkeling en wonen Het voordeel van € 130.000 aan de batenkant bestaat uit hogere baten leges omgevingsvergunning. Er is sprake van meevallende leges uit verleende omgevingsvergunningen. Dit komt met name door de afhandeling van enkele aanvragen met betrekking tot wat grotere projecten van voor de invoering van de Omgevingswet naast de reguliere aanvragen. Het voordeel van € 637.000 aan de lastenkant bestaat met name uit : Overheveling van het restantbudget afdekken kleiput

€ 404.000 V

Overheveling restantbudget Project Wooow

€ 139.000 V

Overheveling budget Duitse Windmolens onderzoek

€ 28.000 V

Overheveling budget Vitaal Platteland

€ 55.000 V

Overheveling (subsidie) budget Den Tappen

€ 200.000 V

Hogere lasten opstellen omgevingsplan

€ 200.000 N

Overheveling van het restantbudget afdekken kleiput Afhankelijk van de uitkomst van de gesprekken met de Actiegroep behoud kleiput (ABK), gaat een adviesbureau nog een plan opstellen hetgeen in 2026 gaat plaatsvinden. Overheveling restantbudget Project Wooow Het project Wooow is nog niet afgerond. De ontwikkelingen zijn divers. De parkeerplaats bij de Plus loopt maar de bouw van het Cultuurkwartier is onbekend. Overhevelen budget Duitse Windmolens onderzoek In Duitsland lopen nog een aantal aanvragen voor een vergunning voor het plaatsen van windmolens. Op het moment dat de vergunning wordt afgegeven kunnen wij in bezwaar gaan. De verwachting is dat dit niet eerder dan in 2026 gebeurd.

67

Overheveling budget Vitaal Platteland Om vanuit de gemeente ruimte te hebben om o.a. op het gebied van communicatie aandacht te kunnen besteden aan Vitaal Platteland is een werkbudget benodigd. Vanwege een gebrek aan capaciteit is daar in 2025 onvoldoende invulling aan kunnen geven. In het vierde kwartaal hebben we op basis van een provinciale subsidieregeling extra ambtelijke capaciteit kunnen organiseren. Daarom stellen we voor het restantbudget over te hevelen naar 2026. Overheveling (subsidie) budget Den Tappen In het raadsbesluit is als voorwaarde voor de subsidie opgenomen ‘onder voorwaarde dat zij een onherroepelijke omgevingsvergunning voor de nieuwbouw hebben of een plan indienen voor grootschalige renovatie van het bestaande pand’. Er wordt volop aan de plannen gewerkt. De verwachting is dat niet dit jaar aan deze voorwaarde voldaan kan worden. Inschatting nu is dan ook dat deze subsidie dit jaar niet uitgekeerd hoeft te worden, maar volgend jaar. Hogere lasten opstellen Omgevingsplan Met de komst van de Omgevingswet in januari 2024 is er van rechtswege één tijdelijk omgevingsplan ontstaan die voor de gehele gemeente Winterswijk geldt. Aan de gemeente Winterswijk nu de opgave om voor 2032 het tijdelijke deel naar het nieuwe deel van het Omgevingsplan om te zetten. Sinds 2024 is er een werkgroep gestart die zich met deze omzetting bezighoudt.

Om hiermee door te gaan is er op basis van een huidige inschatting, naast de hiervoor al beschikbare middelen in de begroting, een bedrag van €200.000 per jaar benodigd voor de periode 2026 tot en met in ieder geval 2029. In het kader van de mei circulaire 2025 is van het rijk voor de invoeringskosten Omgevingswet nog eenmalig een bijdrage ontvangen van € 200.000. Dit bedrag wordt bij deze 2e bestuursrapportage 2025 gereserveerd voor het opstellen van het Omgevingsplan. In 2025 zal op deze gelden geen beroep worden gedaan. Het bedrag van € 200.000 zal dan worden overgeheveld naar 2026 bij de jaarrekening 2025. Dan is er dekking voor de kosten van 2026. In de meerjarenbegroting 2026-2029 is voor de jaren 2027 tot en met 2029 jaarlijks vooralsnog een bedrag van € 100.000 opgenomen voor het opstellen van het Omgevingsplan. In de loop van 2026 zal verder bekeken worden hoeveel benodigd is voor de jaren 2027 tot en met 2029 e.v., zodat de dan beschikbare meerjarige budgetten zo nodig bijgesteld kunnen worden. Economie en Lobby Het nadeel van € 50.000 aan de lastenkant bestaat met name uit het genomen collegebesluit om een bijdrage van € 75.000 aan Stichting Winterswijk Marketing beschikbaar te stellen voor de realisatie van een nieuwe online platform voor de citymarketing van Winterswijk.

Onttrekkingen en toevoegingen reserves Conform collegebesluit is een (maximale) subsidie van € 100.000 verstrekt aan speeltuinvereniging de Vrees. Voor de dekking wordt voorgesteld dit vanuit de bestemmingsreserve Lokale initiatieven te onttrekken. Zie ook toelichting in beleidsveld Openbare ruimte in dit programma.

68

Daarnaast wordt voorgesteld in 2025 € 724.000 te onttrekken aan de bestemmingsreserve instandhouding voorzieningen. Schouwburg de Storm heeft een aanvraag ingediend voor € 3.975.000 waarvan in 2025 een bedrag van € 724.000 benodigd is voor een 2-tal investeringen. De overige investeringen vinden in 2026 en 2027. De raad heeft hiermee ingestemd. Zie ook toelichting in beleidsveld Cultuur in programma 2.

Programma 4 Bestuurlijk Winterswijk Inleiding Algemene ondersteuning, bestuur Onze manier van besturen is betrokken, laagdrempelig en transparant. Met een nuchtere kijk op zaken en gezond boerenverstand. We werken in het belang van de inwoner en waarderen hun mening. We hechten aan inwonersparticipatie en trekken als raad en college graag samen op. Dienstverlening We gaan samen aan de slag en inwoners worden tijdig, actief en laagdrempelig betrokken bij besluiten die hen direct raken. Daarnaast hebben wij aandacht voor de interne dienstverlening en optimaliseren bestaande processen waar mogelijk. Veiligheid en ondermijning Je veilig voelen is een basisbehoefte en vraagt om aandacht. Criminaliteit wordt voorkomen. We ondersteunen een integrale aanpak om ondermijning tegen te gaan en onze gemeente veilig te houden.

4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening Ambitie We hebben een bestuur en een organisatie die er voor heel Winterswijk zijn; voor alle inwoners, organisaties en bedrijven. We versterken de lokale democratie. We gaan samen aan de slag voor en met inwoners. Zij worden tijdig, actief en laagdrempelig betrokken. Daarnaast zetten wij ons in voor een krachtige organisatie waarin we nog efficiënter gaan functioneren. Waar mogelijk dringen we de kosten terug. Relevante documenten: • Organisatievisie • Visie op dienstverlening Doelstellingen We betrekken zo veel mogelijk inwoners, organisaties en bedrijven bij wat we willen realiseren met een open en transparante bestuurlijk stijl Activiteiten Uitvoeren programma dienstverlening In het uitvoeringsprogramma dienstverlening wordt de dienstverleningsvisie concreet vertaald naar de praktijk. Wat goed gaat, blijven we goed doen. De basis op orde. We verbeteren de dienstverlening door input te verzamelen bij klanten (klantreizen). Ook informeren we klanten actief over de duur en status van hun aanvraag of verzoek en houden we ons aan de afspraken. We werken met servicenormen die we monitoren in een dashboard waarop wordt gestuurd. Daarnaast werken we met een proef van beeldbrieven voor laaggeletterden en anderstaligen. 69

Kwaliteit (toelichting) Belangrijke aandachtspunten zijn een tijdige afhandeling van zaken en afspraak is afspraak. Onze manier van communiceren is open en transparant en het liefst mondeling. Op die manier komen we meer in verbinding met de klant en creëren we meer begrip voor onze besluiten. In 2025 gaat Winterswijk verder op de ingeslagen weg. Leidend is de dienstverleningsvisie. Op het gebied van HR, competenties, communicatie en I-kolom worden slagen gemaakt om de teams verder te professionaliseren. De ontwikkelingen vinden stap voor stap plaats. De vertaling van de dienstverleningsvisie naar de praktijk is gemaakt in de teamplannen, niet in een uitvoeringsprogramma. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Deze activiteit loopt het hele jaar door. Dienstverlening staat centraal in het hele doen en laten van de gemeente Winterswijk. Daarom is het nodig om continu aandacht te geven aan de ontwikkeling van onze dienstverlening. Tijd (indicator) Doelstellingen We hebben een slagvaardige en deskundige organisatie Activiteiten Optimaliseren bedrijfsvoering We werken aan integraliteit van werkprocessen en kijken waar zaken efficiënter en effectiever kunnen door meer te standaardiseren. Ook beperken we de inhuur en onderzoeken door externe partijen. We omarmen waar mogelijk regionale samenwerking om synergiën te benutten.

Ten slotte blijven wij inzetten op een brede digitale dienstverlening. Ons doel is een robuuste organisatie die haar kerntaken voor inwoners en bedrijven waarmaakt. Kwaliteit (toelichting) Een betrouwbare bedrijfsvoering is essentieel voor het goed functioneren van de overige organisatieonderdelen. Met goed werkende systemen en processen, op basis van actuele en juiste informatie, is het mogelijk besluitvaardig te werk te gaan en daar waar nodig maatregelen te nemen om (bij) te sturen. Een vereiste voor het functioneren van het geheel is het waarborgen van actuele sturingsinformatie en ondersteuning. We verbeteren onze rapportageprocessen om de organisatie heldere en gedetailleerde financiële informatie te kunnen bieden. Dat stelt ons in staat om beter te kunnen sturen op resultaat. Voor het sturen op de personeelskosten wordt gebruik gemaakt van een dashboard dat vanaf april 2025 in gebruik is genomen. Voor de organisatieonderdelen die zich met informatie en automatisering bezighouden worden taken en rollen definitief bepaald en vastgelegd. Hierbij krijgt ook de grote hoeveelheid projecten op het gebied van informatie en automatisering aandacht, die aan de hand van een realistische planning, zullen worden opgepakt. Kwaliteit (indicator) 70

Tijd (toelichting) Het dashboard voor de personeelskosten is eind eerste kwartaal 2025 operationeel. De definitieve inrichting van het team Informatie (Informatievoorziening en IT) wordt in 2025 afgerond. Tijd (indicator) We huisvesten De Post vanaf 2026 in het gemeentekantoor Met de huisvesting van De Post in het gemeentekantoor hebben we twee doelen voor ogen: • Bijna alle dienstverlening van de gemeente komt op één locatie samen, met alle bijkomende voordelen. • Besparing op de huur van het gebouw en op algemene kosten. Kwaliteit (toelichting) In 2025 passen we de begane grond van het gemeentekantoor aan om collega's van De Post te huisvesten. Vanaf het vierde kwartaal van 2025 ontvangen we ook de cliënten van De Post op deze locatie. Door De Post onder te brengen in het gemeentekantoor besparen we vanaf 2026 op kosten zoals huur, schoonmaak en energie. Spot kan niet meeverhuizen naar het gemeentekantoor vanwege ruimtegebrek, de specifieke doelgroep en de aard van de activiteiten. Daarom zoeken we een alternatieve locatie. Dit brengt kosten met zich mee voor huur, nutsvoorzieningen en inrichting. In de tweede helft van 2025 nemen we een besluit over de toekomstige huisvesting van Spot vanaf 2026. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) We huren De Post tot eind 2025. Voor 1 januari 2026 dient de herhuisvesting van gemeentelijke medewerkers afgerond te zijn.

Tijd (indicator) Doelstellingen We interesseren inwoners voor de democratie en politiek Activiteiten Implementatie kinderraad en andere projecten gericht op jeugd Er komt een kindergemeenteraad om de jeugd beter bij de politiek te betrekken. Kwaliteit (toelichting) In 2023 is voor het eerst een kindergemeenteraad gevormd onder voorzitterschap van de burgemeester. Tijdens de vergadering van de kindergemeenteraad gaan de kinderen met elkaar in debat over hun zelfbedachte plannen voor iets in de gemeente wat zij willen realiseren. Het beste plan wordt ook echt uitgevoerd. Vanaf 2024 heeft de kindergemeenteraad een structureel vervolg gekregen. De kindergemeenteraadsvergadering 2024 is gehouden op donderdag 25 april 2024. Tevens is op die dag de eerste kinderburgemeester van de gemeente Winterswijk benoemd. Het winnende voorstel is in 2025 uitgevoerd. In 2025 is er geen kindergemeenteraad gehouden. Wel zijn enkele basisscholen langs geweest en is de tweede kinderburgemeester van Winterswijk benoemd. Kwaliteit (indicator)

71

Tijd (toelichting) De kindergemeenteraad heeft in 2025 in afgeslankte vorm plaatsgevonden vanwege mindere belangstelling vanuit basisscholen. Een kindergemeenteraad, zoals gehouden in 2023 en 2024, is dit haar niet georganiseerd. Tijd (indicator) Doelstellingen We zorgen voor een laagdrempelige en persoonlijke gemeentelijke dienstverlening Activiteiten E-diensten uitbreiden en achterliggende processen optimaliseren We breiden de e-diensten uit aan de hand van de ontwikkelingen van de vakspecifieke software van bijvoorbeeld het sociaal en ruimtelijk domein. Waar deze vakspecifieke software ontbreekt, ontwikkelen we zelf e-diensten. We passen achterliggende processen aan, zodat we zo efficiënt en effectief mogelijk werken. Daarbij streven we naar een hoge gebruikersvriendelijkheid en snelle afhandeling van vragen van onze inwoners of andere klanten. Kwaliteit (toelichting) Er zijn inmiddels zo'n honderd e-diensten in gebruik - met name voor duurzaamheid, burgerzaken en de Omgevingswet - zoals voor een verhuizing, aanvragen voor de Basisregistratie Personen (BRP), subsidie voor de lokale aanpak van isolatie, een verzoek voor de Wet open overheid (Woo) en een fors aantal voor Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH). De werkprocessen en de systemen worden hierop aangepast, zodat de werkzaamheden zo effectief mogelijk en digitaal kunnen verlopen.

Dit proces loopt gestaag door. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het team informatievoorziening is in opbouw. De planning is bijgesteld vanwege de extra benodigde hulp om volledig digitaal te werken. Er zijn wel extra e-diensten in de testomgeving uitgewerkt die binnenkort live gaan of al live zijn gezet. Tijd (indicator) Indicatoren Het klantwaarderingscijfer is afkomstig van de uitkomsten van het tweejaarlijkse gemeentelijke onderzoek 'Waar staat je gemeente.nl'. Momenteel onderzoeken wij of er voor 2025 en daarna alternatieve methoden zijn om het klantwaarderingscijfer vast te stellen. Andere indicatoren zijn onze servicenormen en doorlooptijden. Risico's Digitalisering kost geld en vraagt om de juiste vaardigheden en systemen. Risico is dat we hier niet snel genoeg op kunnen acteren door onvoldoende capaciteit. Daarnaast moet het personeel door middel van training en opleiding bekend gemaakt worden met de nieuwe werkwijzen en/of nieuwe applicaties. Ten slotte bestaat het risico dat we bij de inrichting van de I-kolom kunnen stuiten op onverwachte kosten.

4.2 Openbare orde en veiligheid Ambitie We houden onze gemeente veilig, ontmoedigen criminaliteit en verhogen het veiligheidsgevoel van onze inwoners. Relevante documenten: 72

• Wabo-beleidsplan gemeente Winterswijk. • Uitvoeringsprogramma Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving. Doelstellingen We gaan drugsproblematiek tegen Activiteiten Hard optreden tegen drugsoverlast Samen met de politie treden we hard op tegen drugsoverlast. Hierbij maken we gebruik van elkaars handhavingsinstrumenten. Kwaliteit (toelichting) Als er sprake is van drugoverlast, treden we op via zowel het strafrecht als het bestuursrecht. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een doorlopend proces. Tijd (indicator) Actieve aanpak straathandel drugs, onder andere bij scholen en evenementen Bij het aantreffen van drugshandel zetten wij waar mogelijk bestuurlijke handhaving in. Daarnaast investeren wij in een nog intensievere samenwerking met scholen, om zowel preventief als repressief te kunnen optreden tegen drugsgebruik en drugshandel op scholen. Denk hierbij aan de inzet van drugshonden en het aanpassen van schoolreglementen, om de aanpak laagdrempeliger te kunnen inzetten. Kwaliteit (toelichting) In 2025 wordt de aanpak voortgezet. De integrale samenwerking met partners in de aanpak van drugshandel is belangrijk. Naast het inzetten van repressieve maatregelen wordt er ook ingezet op preventie. Voorlichting en preventieve controles maken hier onderdeel van uit. In het derde kwataal van 2025 heeft de politie ingezet op dit thema tijdens een evenement.

In het vierde kwartaal van 2025 zal er in overleg met de middelbare scholen een interventie plaatsvinden. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In 2025 worden de activiteiten om drugshandel en drugsgebruik tegen te gaan voorlichting, controle en samenwerking met betrokken partijen - voortgezet. In de tweede helft van 2025 zal er in overleg met de middelbare scholen weer een drugscontrole plaatsvinden. De inzet van bestuurlijke maatregelen is doorlopend. Tijd (indicator) Doelstellingen We vergroten het gevoel van veiligheid bij inwoners Activiteiten Voortzetting uitbreiding bluswatervoorzieningen We ronden in 2027 het complete pakket aan bluswatervoorzieningen in Winterswijk af. Hierbij vragen wij een sluitend advies van de Veiligheidsregio Noord- en OostGelderland, uiteraard in goed overleg met de lokale brandweerpost.

73

Kwaliteit (toelichting) Vanuit de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland is een advies gegeven over de bluswatervoorziening in de gemeente. De VNOG geeft desgevraagd aan, met de kanttekening dat het antwoord genuanceerd is, dat er geen terkort is aan bluswater in de gemeente. Ondanks dat er geen tekort aan bluswater is in de gemeente Winterswijk, is het voor de brandweer altijd wenselijk om over meer bronnen te kunnen beschikken. De VNOG beschrijft dat er kansen in het waterbeheer in de gemeente zijn om in tijden van droogte meer water vast te houden. Dat heeft een positieve invloed op de beschikbaarheid van bluswater. De uitvoering van de bluswatervoorzieningen loopt parallel aan de gebiedsgerichte aanpak natuurbranden, waarbij bluswatervoorzieningen ook een vraagstuk zijn. De looptijd van dit project is 2025-2027. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De ambitie is om dit vraagstuk in 2025 op te starten en in 2027 afgerond te hebben. Tijd (indicator) Samenwerking en zichtbaarheid boa's en politie De buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) en de politie werken nauw samen. Daarnaast werken de boa's nauw samen met diverse ketenpartners, zoals jongerenwerkers en Halt. Voor die partijen zijn de boa's de ogen en oren in het centrum, de wijk(en) en het buitengebied. We geven prioriteit aan de zichtbaarheid en benaderbaarheid van onze boa's.

Kwaliteit (toelichting) Met de huidige capaciteit zetten we ons in voor de leefbaarheidsvraagstukken die in Winterswijk spelen. Deze zijn in toenemende mate vergelijkbaar met de kleinstedelijke problematiek. De samenwerking met de politie en de zichtbaarheid en benaderbaarheid van de boa's zijn door capaciteitsuitbreiding geïntensiveerd. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De samenwerking tussen de politie en de boa's heeft doorlopend de aandacht. Tijd (indicator) Samen met het domein zorg werken we met een integrale aanpak voor mensen met verward en onbegrepen gedrag We vinden het belangrijk dat partijen die een rol spelen in de samenwerking bij de aanpak van personen met verward gedrag, een gezamenlijke verantwoordelijkheid ervaren. We zetten in op intensivering van de ketensamenwerking. Vanuit het Rijk zijn hiervoor gelden beschikbaar gesteld aan het Zorg- en Veiligheidshuis Noord- en Oost-Gelderland. Met alle betrokken partijen vindt overleg plaats om te komen tot een bestedingsplan voor die gelden. De gelden zijn onder andere bestemd voor de versterking van de coördinatiefunctie van het Zorg- en Veiligheidshuis en het voeren van procesregie op de doelgroep.

74

Kwaliteit (toelichting) Met een gecoördineerde aanpak gericht op mensen met verward en onbegrepen gedrag, is het mogelijk om zorgwekkende signalen vroegtijdig in beeld te krijgen en op te pakken. Een gecoördineerde aanpak is zowel gericht op de juiste persoonlijke zorg als op de veiligheid voor de omgeving. Dit is onderdeel van het dagelijkse werk. Dat is nu voldoende geborgd in de integrale aanpak met alle betrokken ketenpartners. Er is geen nadere rapportage noodzakelijk voor dit onderwerp, omdat dit geborgd is in de dagelijkse aanpak. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het versterken van de samenwerking is een continu proces, en onderdeel van ons dagelijks werk vanuit Zorg en Veiligheid. Tijd (indicator) Doelstellingen We voorkomen en beperken criminaliteit en ondermijning Activiteiten Weerbaarheid van inwoners en ondernemers vergroten door preventiecampagnes We maken inwoners en ondernemers bewust van de schade die ze kunnen ondervinden van ondermijnende criminaliteit. Daarnaast maken we ze bewust van de rol die zij kunnen spelen in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. En wat ze zelf kunnen doen om niet in het criminele speelveld te belanden. Kwaliteit (toelichting) We maken ondernemers en inwoners bewust van de verschillende vormen van ondermijning. Daarnaast maken we ze weerbaarder tegen ondermijning.

Ook hebben we als doel om de meldingsbereidheid van inwoners en ondernemers te vergroten. Dit is een doorlopend proces. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In 2025 worden de bewustwordingscampagnes voortgezet, waarbij in de Week van de Veiligheid tweejaarlijks extra aandacht is voor preventie. Tijd (indicator) Aanpak ondermijning De regionaal coördinator ondermijning blijft werkzaam voor de Achterhoekse gemeenten. Daarnaast geven we in 2025 de internationale ondermijningstafel met Duitsland verder vorm. In het derde kwartaal van 2025 is in Achterhoek Oost een samenwerkingsverband opgestart. Het BIT (bestuurlijk interventieteam). bestaat uit boa's en de politie van vier gemeenten. Kwaliteit (toelichting) Om ondermijning goed tegen te kunnen gaan en ter voorkoming van een waterbedeffect, is regionale samenwerking belangrijk. Deze regionale samenwerking wordt in 2025 voortgezet. Onder andere op het gebied van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) en ondermijning is afstemming. In de week van de ondermijning vinden er diverse acties en voorlichting plaats. Daarnaast is er 6-wekelijkse afstemming tussen ketenpartners over lokale ondermijnings casiustiek. 75

De samenwerking met Duitsland in de aanpak van ondermijning is onder andere vanwege een functiewisseling van de portefeuillehouder bij het Regionale Informatieen Expertisecentrum (RIEC), nog niet verder georganiseerd. Daarnaast blijkt het vormgeven van de samenwerking in de praktijk lastig. De Euregio gaat een subsidieaanvraag indienen om de internationale samenwerking in 2025 op te starten. Het BIT (Bestuurlijk interventieteam) bestaat uit boa's en de politie van vier gemeenten in Achterhoek Oost. Hierbij werken ze samen om wekelijks controles uit te voeren en voorlichting te geven in het kader van ondermijning. Afwisselend in de vier gemeenten Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een doorlopend proces. Het opzetten van de samenwerking met Duitsland loopt vertraging op. Dit wordt met name beïnvloed door de keuzes die stakeholders maken. In samenwerking met de Euregio wordt er een voorstel ingediend voor een Interreg-subsidie. Als deze subsidie wordt toegekend, kan de samenwerking met Duitsland in het kader van ondermijning in 2025 worden opgestart. Hier zit vooralsnog geen voortgang in. Tijd (indicator) Bestrijden zorgfraude Vanuit het oogpunt van ondermijning onderzoeken we of er zorgfraude voorkomt in de gemeente. Bij het vermoeden van fraude pakken wij dit conform de bestaande werkwijze integraal aan.

Daarnaast creëren we bewustwording bij zorgcliënten en andere inwoners over de verschijningsvormen van zorgfraude. Kwaliteit (toelichting) De aanpak van zorgfraude heeft zowel landelijk als lokaal de aandacht. Het blijft in 2025 een belangrijk thema, waarbij we trends en ontwikkelingen volgen. Het aanpakken van zorgfraude wordt voortgezet door de regionale toezichthouder in samenwerking met de ketenpartners. Per 1 januari 2026 gaan de nieuwe contracten voor jeugdhulp en Wmo/Wonen in. Team veiligheid is op de achtergrond betrokken bij dit proces. Er is tijdens een bestuurlijk besloten om niet preventief een bibob toets uit te voeren. De mogelijkheid om een bibob toets uit te voeren is er tijdens de contractperiode ook nog als er signalen zijn. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De aanpak van zorgfraude wordt in 2025 voortgezet. Er wordt vooraf geen bibob toets uitgevoerd. Bij signalen kunnen gecontracteerde zorgpartijen alsnog getoetst worden. Tijd (indicator) Doelstellingen We voorkomen oplichting en digitale criminaliteit Activiteiten Bewustwording cyberweerbaarheid We organiseren activiteiten om mensen van alle leeftijden op hun eigen niveau cyberweerbaar te maken. 76

Kwaliteit (toelichting) Het thema cyberweerbaarheid is ook in 2025 geprioriteerd. Het weerbaar maken van inwoners en bedrijven vraagt doorlopend aandacht. De gemeente heeft in rol in de preventie, vooral bij kwetsbare groepen zoals jongeren, senioren, laaggeletterden en mkb-ondernemers. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Tijdens de actiedag #echtniet vandaag is er een bijeenkomst georganiseerd in samenwerking de politie en buurgemeenten waarbij voorlichting gegeven is aan de doelgroep senioren. In het vierde kwartaal van 2025 zal er tijdens de ''week van de digitale veiligheid'' in samenwerking met stakeholders voorlichting gegeven worden aan de doelgroepen senioren en jongeren. Tijd (indicator) Indicatoren Om te kunnen beoordelen of we de genoemde doelstellingen hebben behaald, raadplegen we de volgende bronnen: • Waarstaatjegemeente.nl • De misdaadcijfers van de politie • De veiligheidsmonitor • Datalab GO • Conneqt Op basis van deze bronnen krijgen wij onder andere inzicht in het percentage inwoners dat zich veilig voelt, het aantal misdrijven en het aantal overlastmeldingen. Ons streven is dat het percentage inwoners dat zich veilig voelt stijgt, en het aantal misdrijven en overlastgevallen daalt. Op basis van de gegevens uit deze bronnen kunnen wij onze inzet waar nodig bijsturen. Risico's Dit beleidsveld bestaat uit veel verschillende soorten activiteiten.

Om die reden benoemen we geen algemene risico's. De risico's worden per activiteit zelfstandig afgewogen.

Financiële afwijkingen programma 4

77

Baten en Lasten Bedragen x €1.000 Exploitatie

Prognose 1 2025

Prognose 2 2025

Mutaties Prognose 2 2025

Baten 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening 0.1 Bestuur

6

6

0

592

635

43

0.4 Overhead

1.171

1.219

48

Totaal 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening

1.770

1.860

90

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

120

120

0

1.2 Openbare orde en veiligheid

118

121

2

Totaal 4.2 Openbare orde en veiligheid

238

241

2

2.008

2.101

93

0.1 Bestuur

3.493

3.254

-239

0.2 Burgerzaken

1.131

1.262

131

0.4 Overhead

14.994

14.746

-248

Totaal 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening

19.618

19.262

-355

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

2.290

2.308

18

1.2 Openbare orde en veiligheid

1.261

1.286

24

Totaal 4.2 Openbare orde en veiligheid

3.551

3.593

42

Totaal Lasten

23.169

22.855

-313

17.416

21.974

4.558

0

4.558

4.558

-3.745

-3.339

406

0.2 Burgerzaken

4.2 Openbare orde en veiligheid

Totaal Baten Lasten 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening

4.2 Openbare orde en veiligheid

Onttrekkingen 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening 0.1 Bestuur Stortingen 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening 0.1 Bestuur Gerealiseerd resultaat

Bestuur, organisatie en dienstverlening In dit beleidsveld is er sprake van hogere baten van € 93.000. Dit heeft te maken met een hoger aantal verstrekte reisdocumenten € 63.000, hogere baten uit UWVuitkeringen € 48.000 en wat lagere opbrengsten uit rijbewijzen en verklaringen omtrent gedrag € 20.000. Het voordeel aan de lastenkant van € 313.000 wordt grotendeels als volgt verklaard: •

Lage re laste n gere chtel ijke proc edur es

€ 232.000 V

78

•

•

•

Hog ere laste n colle ge van B& W

€ 55.000 N

Hog ere laste n rijksl eges verst rekte reisd ocu ment en

€ 61.000 N

Twe ede Kam erve rkiez inge n

€ 75.000 N

•

Lage re kapit aalla sten

•

Expl oitati ebud get verb ouwi ng gem eent ekan toor

€ 406.000 V

€ 93.000 N

79

Gerechtelijke procedures: De lasten zijn lager doordat de verzekeraar een groot deel van de eerder begrote gerechtelijke kosten dekt. Hogere lasten college van B&W: Door het afscheid van de burgemeester en de huisvestingskosten van de waarnemend burgemeester zijn de lasten hoger dan begroot. Hogere lasten rijksleges verstrekte reisdocumenten: Er zijn meer reisdocumenten verstrekt, waardoor de bijbehorende rijksleges hoger zijn dan begroot. Tweede Kamerverkiezingen: Door de val van het kabinet moeten er vervroegd Tweede Kamerverkiezingen georganiseerd worden wat extra kosten met zich meebrengt. Lagere kapitaallasten: De kapitaallasten op dit beleidsveld dalen voornamelijk doordat begin van het jaar ICT-kredieten zijn overgeheveld naar 2025. Exploitatiebudget verbouwing gemeentehuis De verbouwing van het gemeentekantoor is in volle gang en loopt volgens planning. Op 8 december opent de Post op de nieuwe plek in ons gebouw. Op een paar onderdelen vallen de kosten hoger uit dan geraamd. Het gaat om de aanpassing van technische installaties en aanpassingen die we doen om te voldoen aan toegankelijkheidseisen en ARBO-wetgeving. Gerechtelijke procedures De lasten zijn lager doordat de verzekeraar een groot deel van de eerder begrote gerechtelijke kosten dekt.

Hogere lasten college van B&W: Door het afscheid van de burgemeester en de huisvestingskosten van de waarnemend burgemeester zijn de lasten hoger dan begroot.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=b8f79341-5fdb-463a-b996-90a449bfa8ce