CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

2e voortgangsrapportage 2025 inclusief financiële prognose

Raadsvergadering 11 december 2025, gemeente WinterswijkBij agendapunt: 2e voortgangsrapportage inclusief 2e financiële prognose 202528.542 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

2e voortgangsrapportage 2025

2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .............................................................................................................3 Inleiding ........................................................................................................................3 Programma 1 Sociaal krachtig Winterswijk ..................................................................7 1.1 Volksgezondheid.................................................................................................7 1.2 Maatschappelijke ondersteuning ........................................................................9 1.3 Jeugd ................................................................................................................13 Financiële afwijkingen programma 1 ......................................................................16 Programma 2 Meedoen in Winterswijk ......................................................................19 2.1 Cultuur ..............................................................................................................20 2.2 Sport .................................................................................................................22 2.3 Inkomen en participatie .....................................................................................24 2.4 Educatie

............................................................................................................29 Financiële afwijkingen programma 2 ......................................................................31 Programma 3 Wonen en werken in Winterswijk ........................................................33 3.1 Openbare ruimte ...............................................................................................34 3.2 Klimaat, water en milieu ....................................................................................39 3.3 Duurzaamheid en milieu ...................................................................................41 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen ........................................................................44 3.5 Economie en Lobby ..........................................................................................56 Financiële afwijkingen programma 3 ......................................................................62 Programma 4 Bestuurlijk Winterswijk .........................................................................69 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening ............................................................69 4.2 Openbare orde en veiligheid .............................................................................72 Financiële afwijkingen programma 4

......................................................................77 Programma 5 Inkomsten van Winterswijk ..................................................................81 5.1 Algemene middelen ..........................................................................................81 5.2 Lokale belastingen ............................................................................................82 Financiële afwijkingen programma 5 ......................................................................83 Recapitulatie programma's .........................................................................................85 Investeringen ..............................................................................................................86 Rechtmatigheid ..........................................................................................................89 Ontwikkelingen Wmo en jeugdhulp ............................................................................89

Inleiding Inleiding

3

Voor u ligt de 2e Voortgangsrapportage 2025. Deze rapportage heeft betrekking op de periode januari tot en met september 2025. De rapportage geeft een toelichting op de realisatie van de politiek-bestuurlijke doelstellingen, als ook van de afwijkingen en financiële bijstellingen. Voor de programma’s Sociaal krachtig Winterswijk en Meedoen in Winterswijk is de realisatie van onze doelstellingen conform onze planning en begroting. Voor het programma Wonen en werken in Winterswijk maken we een inhaalslag voor het beheer en onderhoud van onze wegen, riolering en openbare verlichting. We worden vanwege technische complexiteit en afhankelijkheid van de externe omgeving ook geconfronteerd met een aantal knelpunten in de planning van onze doelstellingen. We werken dit jaar ook aan de versterking en continuïteit van de dienstverlening van onze organisatie. De gemeente Winterswijk voert een financieel solide beleid. Onze financiële realisatie verloopt conform begroting. Als gevolg van de ontvangst van extra incidentele financiële middelen verwachten we in 2025 een financieel overschot. Waar het de financiële afwijkingen betreft zijn dit de bijstellingen ten opzichte van de 1e prognose 2025 met als peildatum 1 april 2025. Deze rapportage is bedoeld om de activiteiten en de financiën uit de begroting 2025 te volgen en indien nodig bij te stellen.

In de activiteiten geven we een indicator aan op de onderdelen kwaliteit en tijd met een eventuele toelichting. Met deze rapportage schatten we zo goed mogelijk in wat de stand aan het einde van het jaar wordt. Dit zal echter niet op alle onderdelen lukken, maar daarvoor is de jaarrekening het slotstuk. Leeswijzer In deze 2e voortgangsrapportage volgen we de indeling uit de begroting 2025. • 2e financiële prognose 2025 • Programma's onderverdeeld in de beleidsvelden met bijbehorende activiteiten • Financiële afwijkingen per programma • Recapitulatie programma's • Investeringen • Rechtmatigheid • Ontwikkelingen Wmo en jeugdhulp Per activiteit leest u de voortgang op de onderdelen kwaliteit en tijd. Een toelichting op de activiteit wordt gegeven wanneer een onderdeel niet op "groen" staat of als het bestuurlijk relevant is. De interpretatie van de stoplichtindicatoren is als volgt: Rood: de voortgang van de activiteit zoals geformuleerd in het laatst vastgestelde P&C-document van het lopende jaar zal niet worden gehaald, c.q. de activiteit komt te vervallen. Oranje: de verwachting is dat de voortgang van de activiteit zoals geformuleerd in het laatst vastgestelde P&C-document van het lopende jaar, in negatieve zin niet gaat zoals verwacht. Groen: de voortgang van de activiteit ligt in lijn met het laatst vastgestelde P&Cdocument van het lopende jaar, c.q.

de activiteit is afgerond. In de financiële afwijkingen per programma geven we in de financiële tabellen het volgende per beleidsveld weer: • De stand van de begroting 2025 na de 1e prognose; • De stand van de begroting 2025 na de 2e prognose; • De bijstellingen van de ramingen (mutaties) in deze 2e prognose. 4

De financiële afwijkingen lichten we toe per beleidsveld per programma. Bij de exploitatie (baten en lasten) lichten we afwijkingen van € 50.000 of groter toe en bij de kleinere afwijkingen lichten we toe indien nodig. Stand van de bezuinigingen uit de begroting 2024. Met het verwerken van de bezuinigingen in de begroting 2025 rapporteren we niet langer afzonderlijk over de voortgang van de bezuinigingen in 2025. De verantwoording vindt plaats op de programma's indien daar aanleiding toe is. 2e prognose 2025 x € 1.000

2025

Stand begroting 2025-2028

25

Bijstellingen Prognose 2 2024

-375

Bijstellingen n.a.v. jaarrekening 2024

-2.993

Bijstellingen Prognose 1 2025

2.946

Stand Prognose 1 2025

-397

Bijstellingen Prognose 2 2025

8.305

Stand 2e prognose 2025

7.908

Waarvan incidenteel

5.433

Waarvan structureel

2.475

Financiële prognose In deze rapportage rapporteren we financieel en inhoudelijk alleen over het lopende jaar. Wanneer ontwikkelingen een structureel effect hebben, dan nemen we die mee in het eerstvolgende P&C-document waarin een herziening van het financieel meerjarig perspectief is opgenomen (de kadernota of begroting). In bovenstaande tabel ziet u de ontwikkeling van het geraamde begrotingssaldo voor het jaar 2025. Waar we bij de 1e prognose 2025 nog een tekort van € 397.000 hadden, stellen we dit nu bij naar een verwacht voordelig resultaat van € 7.908.000. Het voordelige tussentijdse resultaat is met name te danken aan incidentele baten. Bij de jaarrekening over 2025 zal het uiteindelijke rekeningresultaat blijken, omdat het hier de stand van september 2025 betreft waarin afwijkingen van het laatste kwartaal niet zijn meegenomen. In de financiële afwijkingen per programma is een verzameltabel opgenomen van de financiële bijstellingen met bijbehorende toelichting Per saldo is, ten opzichte van de 1e prognose, sprake van een positieve bijstelling van € 8,3 miljoen. Dit betreft het saldo van meevallers en tegenvallers inclusief toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. De belangrijkste meevallers(> € 250.000) zijn: Teruggave gemeente Doetinchem - Rijksmiddelen voor beschermd wonen (voorstel toevoegen aan de bestemmingsreserve Opvang en Bescherming).

€ 392.000

BTW Sport (SPUK)

€ 340.000

Vrijval en afrekening opvang ontheemden Oekraïne (SPUK)

€ 1.906.000

Ontvangen subsidie klimaat en energiebeleid (CDOKE)

€ 457.000 5

Ontvangen subsidie Nationaal programma lokale warmtetransitie (NPLW)

€ 580.000

Ontvangen subsidie verduurzaming slecht geïsoleerde woningen

€ 1.464.000

Algemene uitkering - meicirculaire

€ 2.200.000

Algemene uitkering - septembercirculaire

€ 2.256.000

Lagere lasten langlopende rente

€ 923.000

De belangrijkste tegenvallers (> € 250.000) zijn: Hogere lasten Integrale ondersteuning

€ 420.000

Financiële consequenties stormschade

€ 1.351.000

Uitgaven klimaat en energiebeleid (CDOKE)

€ 457.000

Uitgaven nationaal programma lokale warmtetransitie (NPLW)

€ 580.000

Uitgaven verduurzaming slecht geïsoleerde woningen

€ 1.464.000

Sanering WAL stort

€ 300.000

Onderstaande tabel bevat een totaaloverzicht van de overhevelingen die binnen de programma's nader zijn toegelicht: Programma's

Onderwerp

Bedrag

Programma 2

Programma Armoede

€ 47.500

Programma 3

Duitse windmolens onderzoek

€ 28.000

Programma 3

Project WoooW

€ 139.000

Programma 3

LEADER Achterhoekse projecten

€ 43.500

Programma 3

Vitaal Platteland

€ 55.000

Programma 3

Klimaatadaptatie

€ 200.000

Programma 3

Bestrijding van de Japanse duizendknoop Molenveld

€ 85.213

Programma 3

Afdekken kleiput

€ 404.000

Programma 3

Subsidie Den Tappen

€ 200.000

Programma 4

ICT-kosten

€ 65.000

Totaal:

€ 1.267.213

6

Programma 1 Sociaal krachtig Winterswijk Inleiding Volksgezondheid, maatschappelijke ondersteuning en jeugd In het programma 'Sociaal krachtig Winterswijk' geven we een toelichting op de beleidsvelden volksgezondheid, maatschappelijke ondersteuning en jeugd. Iedereen doet mee! Deze ambitie vertalen we in dit programma naar het realiseren van vitaliteit en gezondheid. Dit doen we door om te kijken naar elkaar. We zorgen dat iedereen kan meedoen. Daarnaast worden uitdagingen samen opgepakt en versterken we de sociale binding. We werken aan gelijke kansen voor ieder kind. Alle kinderen moeten veilig, gezond en kansrijk in Winterswijk kunnen opgroeien. Zorg voor wie het nodig heeft We vinden het belangrijk dat onze inwoners gezond en energiek zijn en zelf regie kunnen nemen op gezondheid en geluk. Met preventie richten we ons op factoren die van invloed zijn op gezondheid en welzijn. Jongeren hebben de toekomst, voor ouderen zijn goede fysieke en sociale structuren belangrijk. Beschikbare voorzieningen We beheersen de kwaliteit van zorg en de uitgaven voor jeugdzorg en WMO. Daarnaast moet samenwerking tussen betrokken partijen leiden tot een beter afgestemd aanbod. We zien het SKB als een onmisbare schakel in dit zorgaanbod voor de regio. Ook blijft Winterswijk zijn verantwoordelijkheid nemen voor de opvang van vluchtelingen.

Het asielzoekerscentrum is een voorbeeld voor de rest van Nederland.

1.1 Volksgezondheid Ambitie We vinden het belangrijk dat iedere inwoner volwaardig mee kan doen in onze samenleving. We willen dat zij gezond en energiek zijn en zelf de regie kunnen nemen op gezondheid en geluk. De regio is voorzien van een volwaardig aanbod, waaronder ook het ziekenhuis. Het zorgaanbod is op elkaar afgestemd. Relevante documenten: • Visie Sociaal Domein 'Wij Winterswijk". • Regionaal preventieakkoord ‘Gezondheid en Geluk voorop in de Achterhoek’. • Regionale nota gezondheid ‘Samen langer gelukkig en gezond leven in de Achterhoek’. Doelstellingen Om gezondheid en geluk te bevorderen bieden we signalerende en preventieve activiteiten die van invloed zijn op gezondheid en welzijn. Het regionaal preventieakkoord is onze leidraad. Activiteiten Deelname regionaal preventieakkoord We zijn sinds 2020 aangesloten bij het regionale preventieakkoord 'Gezondheid en Geluk voorop in de Achterhoek' (2020-2030). Speerpunten zijn: bewegen, Achterhoek Rookvrij, minder overmatig alcoholgebruik, middelengebruik bespreekbaar maken, gezonde voedingskeuzes, ‘Iedereen doet mee’ en de basis op orde. Bij deze speerpunten horen activiteiten en campagnes die dit alles onder de aandacht brengen van onze inwoners.

7

Kwaliteit (toelichting) Sinds januari 2023 is het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ondertekend door gemeenten, GGD’en, zorgverzekeraars en het ministerie van VWS. Zij zetten gezamenlijk in op een gezond en actief leven met een stevige sociale basis. Het GALA beoogt preventie op een hoger plan te tillen, zodat onze inwoners gezonder blijven en zorgkosten beheersbaar blijven. Het GALA zet breed in; het lokale preventieakkoord maakt deel uit van het GALA en vervalt als afzonderlijk beleidsdocument. Winterswijk onderschrijft de doelen van het GALA en het overgrote deel van de huidige preventie-inzet sluit hierop aan. Onze speerpunten zijn: veerkracht en weerbaarheid 0-100, leefstijl 0-100 en opvoeding. In 2025 werken we nog steeds aan het GALA met behulp van de subsidie. Deze vragen we aan bij het ministerie van VWS voor 2023-2026. Een deel van de GALAmiddelen wordt ingezet voor lokaal inzetten en regionale coördinatie op de ketenaanpakken: Obesitas kinderen, Obesitas volwassenen, Valpreventie, Kansrijke start en Welzijn op recept. GALA hangt samen met het Integraal Zorgakkoord (IZA), vanuit die gelden zetten we in de Achterhoek regionaal in op preventie, om de transitie te maken van zorg naar gezondheid.

In het Regioplan Achterhoek stellen de Achterhoekse zorgpartijen, gemeenten, zorgverzekeraar Menzis en andere maatschappelijke organisaties vast wat de belangrijkste opgaven zijn op basis van de uitgangspunten in het Integraal Zorgakkoord (IZA). Regionale samenwerking en gezamenlijke aanpak zijn nodig om de zorg toegankelijk, betaalbaar en kwalitatief hoog te houden. De VNG heeft in 2025 ingestemd met het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), een vervolg van het IZA en GALA. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) GALA loopt van 2023 tot en met 2026. Tijd (indicator) Uitvoeren projectplan in het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) We geven uitvoering aan het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Dit programma focust op preventie en gezondheid via sport en beweging, gezondheid en het versterken van de sociale basis. Gemeenten, de GGD, zorgverzekeraars en het ministerie maken onderdeel uit van het akkoord. Kwaliteit (toelichting) Momenteel wordt uitvoering gegeven aan het projectplan in het kader van GALA 2023 tot en met 2026. Dit plan wordt gefinancierd door de Specifieke Uitkering GALA (SPUK GALA). Omdat de bestaande preventieve activiteiten in Winterswijk een goede aansluiting hebben bij de doelen van het GALA, wordt een groot deel van de bestaande preventieve activiteiten hiermee gefinancierd.

De resterende middelen worden ingezet op nieuwe initiatieven. In de afgelopen periode is gewerkt aan de vijf ketenaanpakken:

8

• Valpreventie – De deelname van huisartsen en fysiotherapeuten is vergroot door het organiseren van valpreventiebijeenkomsten, nieuwe beweeginterventies zijn opgezet en deelnemers zijn doorgeleid naar passend beweegaanbod; • Kinderen naar Gezond(er) Gewicht – De Centrale Zorgverlener heeft een positie gekregen in de keten, specifieke interventies georganiseerd en er zijn lokale en regionale samenwerkingen opgezet; • Volwassenen naar Gezond(er) Gewicht – De rol van de Centrale Zorg Coördinator is belegd en het leefstijlloket in Winterswijk is opgezet; • Welzijn op Recept – Het aantal verwijzingen vanuit huisartsenpraktijken is toegenomen en de verwijzing van het medisch domein naar het sociaal domein is versterkt door de implementatie van een (nieuw) verwijssysteem; • Kansrijke Start – De samenwerking met het Streekziekenhuis Koningin Beatrix is opgezet en zorg- en welzijnsprofessionals zijn betrokken bij het lokale aanbod en doorverwijsmogelijkheden. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het uitvoeringsplan GALA bestaat uit verschillende onderdelen. Deze lopen tot 2026. Tijd (indicator) Doelstellingen We sturen op behoud van zorgaanbod en voorzieningen. Activiteiten Lobby voor het behoud van het SKB Het SKB is onmisbaar in het zorgaanbod van Winterswijk en de regio. Daarom zetten we ons tot het uiterste in om een volwaardig ziekenhuis te behouden.

Kwaliteit (toelichting) Wij zetten, middels lobby en het gebruik van politieke lijnen richting Den Haag en andere betrokken partijen, in op het behoud van het SKB als een volwaardig ziekenhuis. De regionale rol/functie en het belang van het behoud van het SKB blijven we onder de aandacht brengen. Dit om de nabijheid en de kwaliteit van zorg voor inwoners in de Oost-Achterhoek voor de toekomst te borgen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een continu proces. Tijd (indicator) Indicatoren • Hoe ervaren inwoners hun gezondheid/kwaliteit van leven? (Bron: CBS) • Demping van de stijging van het aantal chronisch zieken. (Bron: CBS) Risico's • De invloed van de gemeente op het behoud van voorzieningen zoals het SKB, is veelal beperkt tot lobby. • Preventie: bij een nieuwe aanpak zijn de effecten vooraf niet altijd zeker.

1.2 Maatschappelijke ondersteuning Ambitie 9

We zetten in op een goede fysieke en sociale infrastructuur, waarbij zorgplicht, een dekkend zorglandschap en een minimale sociale basis uitgangspunten zijn. Daarnaast hebben we zorg ingekocht die kwalitatief goed en betaalbaar is en die stimuleert tot zorginnovatie en samenwerking. Relevante documenten: • Visie Sociaal Domein "Wij Winterswijk". • Integrale Verordening sociaal domein. • Samen aan het Stuur (integrale samenwerking sociaal domein). • Beoordelingskader Wonen met zorg. Doelstellingen We zorgen voor een sterke sociale basis met laagdrempelige voorzieningen en streven naar het normaliseren van de hulp van onze inwoners. Activiteiten Actualiseren van de visie voor het sociaal domein We werken aan een visie voor het sociaal domein. Daarna volgt de visie op de positionering en werkwijze van de lokale toegang tot het sociaal domein (onder andere De Post). Kwaliteit (toelichting) Het sociaal domein is geëvalueerd. Daarna is een nieuwe, geactualiseerde visie opgesteld en vervolgens een uitvoeringsagenda. De actualisatie van de visie op de toegang is hierin meegenomen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De visie sociaal domein is in januari 2025 door de raad vastgesteld. De bijbehorende uitvoeringsagenda is inmiddels door het college vastgesteld. Hiermee is deze activiteit afgerond en kan vervallen.

Over de realisatie van de ambities wordt vanaf de begroting 2026 gerapporteerd. Tijd (indicator) Inloopvoorzieningen als algemene voorziening doorontwikkelen Voor kwetsbare inwoners is een goede fysieke én sociale infrastructuur belangrijk om langer zelfstandig en gezond thuis te kunnen wonen. Goede inloopvoorzieningen leveren een belangrijke bijdrage aan ontmoeting en het voorkomen van eenzaamheid. Kwaliteit (toelichting) De beweging naar algemene voorzieningen is een belangrijk aspect van het sociaal domein, waarbij we streven naar toegankelijke en passende ondersteuning voor onze inwoners. In onze visie hebben we dit ook zo opgenomen en we werken dit nader uit in de uitvoeringsagenda . Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De beweging en doorontwikkeling is een continu proces. Tijd (indicator) Realisatie overgang beschermd wonen

10

Voor Opvang en Bescherming verschuiven er taken van centrumgemeente Doetinchem naar lokale gemeenten. In eerste instantie worden we verantwoordelijk voor de nieuwe cliënten beschermd wonen. Hiermee wordt de beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis en dus een inclusieve samenleving, verder vormgegeven. Kwaliteit (toelichting) De overgang van taken en budgetten van centrumgemeente naar lokale gemeenten is wederom uitgesteld. Vooralsnog is er geen nieuwe planning bekend. De decentralisatie is een volgende stap in de beweging van beschermd wonen naar een beschermd thuis. Concreet betekent dit voorgenomen besluit dat alle gemeenten voor nieuwe cliënten de middelen voor beschermd wonen ontvangen op basis van een objectief verdeel- en ingroeimodel. Omdat invoering voorlopig van de baan is, wordt het "regionaal convenant Opvang en Bescherming 2022-2026", met daarin de samenwerkings- en financiële afspraken met de centrumgemeente Doetinchem over de lokale toegang, op dit moment geëvalueerd en aangepast. In aanloop naar de invoering van het woonplaatsbeginsel, voeren de Achterhoekse gemeenten al wel zelf de toegang uit voor beschermd wonen. Dit doen we in samenwerking met de centrumgemeente Doetinchem. Het doel is om zoveel mogelijk in te kunnen zetten op begeleiding of beschermd thuis.

Inwoners met GGZ-problematiek blijven steeds langer thuis wonen, soms zonder passende ondersteuning (zorgmijders of wachtlijsten). De complexiteit van problematiek op het gebied van Veiligheid en Zorg in relatie tot de Wet verplichte ggz neemt hierdoor toe. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De decentralisatie (woonplaatsbeginsel) is nu tot nader orde uitgesteld. De planning wordt aangepast aan de besluitvorming van het Rijk. Het onderwerp lijkt echter vooralsnog stil te liggen. Tijd (indicator) Arbeidsmatige dagbesteding is een algemene voorziening Samen met Fijnder werken we toe naar een arbeidsmatige dagbesteding voor cliënten die niet meer leerplichtig zijn en de pensioengerechtigde leeftijd nog niet hebben bereikt. Kwaliteit (toelichting) Het bestuur van Fijnder heeft besloten te stoppen met het aanbieden van arbeidsmatige dagbesteding als algemene voorziening op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Uit de evaluatie is namelijk gebleken de inwoner meer gebaat is bij een op maat gemaakt traject, omdat inwoners verschillen in interesse en behoeften hebben. Wel blijft het mogelijk om onze inwoners een maatwerkvoorziening aan te bieden. In gesprek met de inwoner zal het traject op basis van de huidige dienstverlening en infrastructuur van Fijnder worden vormgegeven. De kosten komen dan (blijvend) ten laste van de Wmo. Kwaliteit (indicator)

11

Tijd (toelichting) Deze activiteit is stopgezet met ingang van oktober 2024. In de begroting 2026 ev hoeft deze activiteit daarom niet meer opgenomen te worden. Tijd (indicator) Doelstellingen Zorgkosten beheersbaar houden Activiteiten Instroom tweedelijns Wmo beperken Als gemeente willen we meer sturing op de uitgaven voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), onder andere huishoudelijke hulp en zorg voor ouderen. De standaardindicatie voor hulp bij huishouden is twee uur. Kwaliteit (toelichting) In 2025 zetten we de reeds ingezette daling van het gemiddelde aantal uren huishoudelijke hulp aan de hand van het normenkader voort. Daarnaast willen we, daar waar mogelijk, meer inzetten op het versterken van het fysieke vermogen van de inwoner, waardoor minder ondersteuning nodig is. Dit gaan we doen door een beweeginterventie in te zetten vanuit de Wmo, in plaats van overnemende ondersteuning. Deze interventie richt zich specifiek op het fysieke functioneren van de inwoner, waardoor de zelfredzaamheid, onafhankelijkheid en sociale contacten toenemen. In april is de eerste groep gestart met deze beweeginterventie. De effecten van deze interventie worden komende tijd gemonitord. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het verlagen van het gemiddelde aantal ingezette uren is een continu proces. De daling zet gestaag door.

De beweeginterventie is in het eerste kwartaal 2025 geïmplementeerd en de eerste groep is gestart. Tijd (indicator) Monitoren resultaten nieuwe inkoop Wmo We ontwikkelen een monitoringssysteem voor Wmo- en jeugdhulp. Zo werken we aan een 'real time dashboard' om een beter inzicht te krijgen in de ontwikkeling van de kosten van indicaties. Kwaliteit (toelichting) Regionaal zijn afspraken gemaakt over de wijze van monitoring van de resultaten van onze transformatiedoelen, en de manier waarop wij hiervan een lerende cyclus kunnen maken. Op deze manier doen we meer recht aan onze gezamenlijke verantwoordelijkheid voor Wmo- en jeugdhulp. Het eerste concept van de monitor is gepresenteerd. Voor de gezamenlijke evaluatie tussen cliënt, zorgaanbieder en gemeente is een pilot gestart. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De monitor wordt in 2025 verder uitgebouwd en voorbereid op de nieuwe inkoop 2026. 12

Tijd (indicator) We zetten in op zorgvernieuwing en de toepassing van innovatieve concepten Samen met andere partijen werken we aan een transformatie van gemeentelijke ondersteuning. Kwaliteit (toelichting) Transformatie van de ondersteuning houdt onder meer in dat we in de inkoopsystematiek hebben opgenomen dat zorgaanbieders ruimte hebben om te innoveren en hiertoe worden gestimuleerd. In de nieuwe inkoop is dit eveneens een belangrijk onderwerp. Ook nu zijn we met aanbieders in gesprek over innovatie en transformatie. Hiermee gaan we de transformatie een impuls geven. In onze nieuwe visie sociaal domein die uitgevoerd wordt vanaf 2025, is innovatie van de zorg en ondersteuning eveneens een belangrijk onderwerp. Ook andere partijen stimuleren we om samen met ons te innoveren. Hierbij is ook aandacht voor onze eigen uitvoering van ondersteuning. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een voortdurend proces. Tijd (indicator) Indicatoren • Het aantal geïndiceerde uren voor hulp bij huishouden daalt. • Stabilisatie en waar mogelijk daling van het aantal cliënten dat begeleiding ontvangt in het kader van de Wmo. Risico's Voor zorgvernieuwing en het beïnvloeden van de in- en doorstroom zijn we mede afhankelijk van (keten)partners.

1.3 Jeugd Ambitie Gelijke kansen voor ieder kind. Alle kinderen moeten veilig, gezond en kansrijk in Winterswijk kunnen opgroeien. Relevante documenten: • Visie Sociaal Domein "Wij Winterswijk". • Integrale Verordening sociaal domein. • Samen aan het stuur (integrale samenwerking sociaal domein). Doelstellingen Door de zorg zoveel als mogelijk te normaliseren, beperken we de instroom in geïndiceerde voorzieningen Activiteiten Opvangvoorziening voor kinderen met een zorgvraag De opvang voor kinderen met een zorgvraag is gestart met het zoeken naar een oplossing voor de groep kinderen tussen de acht en twaalf jaar met een zorgvraag. Er is een pilot geweest voor buitenschoolse opvang (bso) voor alle kinderen met en zonder zorgvraag.

13

Kwaliteit (toelichting) De inclusieve buitenschoolse opvang (bso) is een voorliggende voorziening waar ook kinderen met een zorgvraag terecht kunnen voor opvang. De inclusieve bso is in de Hervormingsagenda Jeugd opgenomen als goed voorbeeld van een voorliggende voorziening waarmee kosten op tweedelijns zorg bespaard kunnen worden. Voor de inclusieve bso hebben wij een subsidieregeling met kwaliteitseisen vastgesteld. Er is nu voor de komende vier jaar een subsidie beschikbaar gesteld ten behoeve van Stichting Welzijn Winterswijk, mits de raad hiervoor middelen beschikbaar stelt. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De subsidieregeling is vastgesteld en op basis daarvan is subsidie toegekend. Tijd (indicator) Instroom van jeugdige cliënten naar tweedelijnszorg neemt af We treffen een aantal maatregelen om de instroom in de jeugdzorg te beperken. Kwaliteit (toelichting) In 2025 werken we aan verschillende mogelijkheden om de instroom in de jeugdhulp te verminderen, door het verkorten van zorgtrajecten en een snellere uitstroom waar dat verantwoord is. We gaan hiervoor standaarden opnemen in de nieuwe contracten met jeugdhulpaanbieders die 2026 gelden. De standaarden hebben we gebaseerd op de trajectduur van landelijk erkende methodieken. Dit hebben we hebben de afgelopen tijd voorbereid.

We hebben een projectplan gemaakt om in een regietafel met mensen met verschillende kennis en expertise samen naar de beste oplossing voor de jeugdige en zijn gezin te zoeken. In het vierde kwartaal zullen we met deze regietafel starten. Daarnaast zijn alle jeugdconsulenten en medewerkers van het Ondersteuningsteam getraind in de methodiek van de Verklarende Analyse. De Verklarende Analyse is een hulpmiddel om brede oorzaken en gevolgen bij gezinsproblematiek in kaart te brengen. Daardoor kan beter passende tweedelijnszorg ingezet worden, en in bepaalde gevallen kan het zelfs voorkómen dat tweedelijnszorg ingezet wordt. Het functioneren van het echtscheidingsloket is inmiddels onder de loep genomen, mede omdat complexe echtscheidingen een belangrijke oorzaak zijn van problematiek bij jeugdigen. In circa 70% van de jeugdbeschermingszaken speelt een complexe echtscheiding een rol. Het echtscheidingsloket kan zowel door de ouders als door de kinderen van gescheiden ouders benaderd worden. We streven ernaar het echtscheidingsloket meer bekendheid en een actievere rol te geven. Voor de aanpak van echtscheidingsproblematiek hebben we inmiddels Villa Pinedo gecontracteerd, zodat gescheiden ouders en hun kinderen daar terecht kunnen voor ondersteuning bij een echtscheiding. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het beperken van de instroom in de jeugdhulp vraagt meerdere jaren.

Tijd (indicator) Hervormingsagenda Jeugd

14

Het doel van de Hervormingsagenda Jeugd is om de kwaliteit en effectiviteit van de jeugdzorg te verbeteren en de kosten te beheersen. Hiervoor zetten we in op preventie en stevige lokale teams. Kwaliteit (toelichting) In de Hervormingsagenda Jeugd is afgesproken dat de Jeugdwet wordt ingeperkt. Jeugdhulp moet beschikbaar zijn voor jeugdigen met zware, complexe problematiek. Lichte problematiek moet dan worden opgelost in het voorliggende veld en door middel van preventie. Deze opdracht is verwerkt in de visie Wij Winterswijk en is geconcretiseerd in de uitvoeringsagenda van de visie. We zijn in het voorjaar gestart door te onderzoeken hoe we de sociale basis en de gemeentelijke toegang tot ondersteuning kunnen versterken door middel van een startmeting. In het derde kwartaal heeft een startbijeenkomst plaatsgevonden om alle collega's in het sociaal domein op de hoogte te brengen en de term 'eigen kracht' te definiëren. In het kader van het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming is een zelfscan ingevuld die inzicht geeft in hoeverre ons lokale team hulp kan bieden bij onveiligheid. De uitkomsten van de startmeting en zelfscan vormen input voor de acties die in 2026 uitgezet worden. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming vragen meerdere jaren.

Tijd (indicator) Doelstellingen Om zorgkosten te beheersen en het zorgaanbod beter af te stemmen, sturen we met de inkoop op zorgvernieuwing met behoud van kwaliteit en op partnerschap met onze zorgaanbieders. Activiteiten Monitoren resultaten nieuwe inkoop jeugd We evalueren en monitoren de inkoop van Wmo- en jeugdhulp. Kwaliteit (toelichting) Regionaal zijn er afspraken gemaakt over de wijze van monitoring van de resultaten van onze transformatiedoelen, en de manier waarop wij hiervan een lerende cyclus kunnen maken. Op deze manier doen we meer recht aan onze gezamenlijke verantwoordelijkheid voor Wmo- en jeugdhulp. Het eerste concept van de monitor is gepresenteerd. Voor de gezamenlijke evaluatie tussen cliënt, zorgaanbieder en gemeente is een regionale pilot gestart. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De pilot loopt. De monitor zal eind 2025 gereed zijn. De monitor is dan ook ingericht volgens de contractafspraken die we vanaf 2026 hebben met de zorgaanbieders van Wmo- en jeugdhulp. Tijd (indicator) Doelstellingen 15

Zorgen dat ouders goed voor hun kinderen kunnen zorgen Activiteiten Inzet Preventie Platform Jeugd Om ouders te ondersteunen, biedt het Preventie Platform Jeugd (PPJ) hulp op het gebied van (opvoedings)ondersteuning en preventie. Het PPJ ontwikkelt preventieprogramma's voor verschillende (opvoedings)thema's, zoals kind en armoede, kind en scheiding, omgaan met alcohol en drugs, weerbaarheid en veerkracht. Kwaliteit (toelichting) In april 2023 is een onderzoek gestart naar het functioneren van het Preventie Platform Jeugd (PPJ). Dit omdat het PPJ ooit als pilot is gestart en we kritisch moeten (blijven) kijken of het PPJ op de huidige manier doorgaat of dat aanpassingen gewenst zijn. Dit onderzoek is inmiddels afgerond. Daaruit bleek dat de doelen voor het effectief inzetten van jeugdpreventie voor een groot deel worden bereikt. Op het onderdeel 'bereik' (deelname) zijn er nog aandachtspunten: de zichtbaarheid en laagdrempeligheid behoeft verbetering. Ook in de uitvoering en samenwerking met professionals liggen nog verbeterpunten, met name in de samenwerking met het onderwijs. Naar aanleiding van de aandachtspunten is er op hoofdlijnen een nieuwe structuur vastgesteld. Inmiddels hebben de vier deelnemende gemeenten een overeenkomst ondertekend waarin onder meer de nieuwe structuur is vastgelegd. Zo wordt de functie van projectleider vervangen door een coördinator.

Deze krijgt de taak om de kwaliteit en effectiviteit te monitoren en te optimaliseren. Ook moet de coördinator de zichtbaarheid vergroten zodat meer jeugd wordt bereikt. Daarnaast zijn de werkgroepen afgeschaft omdat we ons minder willen richten op het ontwikkelen van nieuw aanbod maar meer op de bestaande preventie; we willen deze zo dicht mogelijk bij de jeugd brengen (scholen). Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In 2025 staat de nieuwe structuur. Tijd (indicator) Indicatoren • Beheersbaar krijgen van de instroom voor geïndiceerde jeugdhulp. Risico's • We zijn mede afhankelijk van zorgorganisaties voor de kwaliteit, innovatie en in-, door- en uitstroom. • We hebben een beperkte invloed op de doorverwijzing naar geïndiceerde zorg door externe doorverwijzers, zoals huisartsen. • Preventie: bij een nieuwe aanpak zijn de effecten vooraf niet altijd zeker.

Financiële afwijkingen programma 1

16

Baten en Lasten Bedragen x €1.000 Exploitatie

Prognose 1 2025

Prognose 2 2025

Mutaties Prognose 2 2025

Baten 1.1 Volksgezondheid 7.1 Volksgezondheid

501

501

0

1.2 Maatschappelijke ondersteuning 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

13.902

13.902

0

6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO

80

80

0

6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO)

8

8

0

243

243

0

0

392

392

Totaal 1.2 Maatschappelijke ondersteuning

14.233

14.625

392

Totaal Baten

14.734

15.126

392

2.033

1.941

-92

15.439

15.507

69

696

706

10

6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

1.198

1.121

-77

6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO)

1.121

1.006

-115

5

5

0

7.956

8.361

405

270

230

-40 0

6.714 Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.811 Beschermd wonen (WMO)

Lasten 1.1 Volksgezondheid 7.1 Volksgezondheid 1.2 Maatschappelijke ondersteuning 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO

6.712 Begeleiding (WMO) 6.714 Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.791 PGB WMO 6.811 Beschermd wonen (WMO)

47

47

6.91 Coördinatie en beleid WMO

857

857

0

27.590

27.842

252

6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd

511

541

30

6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal

368

368

0

6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal

4.541

5.741

1.200

6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal

4.870

3.670

-1.200

6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk

126

126

0

6.792 PGB Jeugd

88

88

0

6.821 Jeugdbescherming

583

583

0 0

Totaal 1.2 Maatschappelijke ondersteuning 1.3 Jeugd

6.822 Jeugdreclassering

55

55

6.92 Coördinatie en beleid Jeugd

766

766

0

Totaal 1.3 Jeugd

11.908

11.938

30

Totaal Lasten

41.531

41.721

190

Onttrekkingen 1.2 Maatschappelijke ondersteuning 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

0

0

0

6.811 Beschermd wonen (WMO)

89

89

0

Totaal 1.2 Maatschappelijke ondersteuning

89

89

0

Stortingen 1.2 Maatschappelijke ondersteuning 6.811 Beschermd wonen (WMO) Gerealiseerd resultaat

0

392

392

-26.708

-26.898

-190

Volksgezondheid Het voordeel van € 92.000 aan de lastenkant wordt als volgt verklaard. 17

•

Lagere lasten preventie gezondheid

€ 25.000 V

•

Lagere lasten Jeugdgezondheidszorg 0 tm 4 jaar

€ 37.000 V

•

Lagere lasten Jeugdgezondheidszorg maatwerk

€ 30.000 V

Een deel van de lasten voor preventie gezondheid worden onder de GALA-budgetten verantwoord. Over 2023 en 2024 is een deel van de subsidie voor de jeugdgezondheidszorg teruggevorderd en wordt ook hier een deel van de lasten verantwoord onder de GALA-budgetten. Maatschappelijke ondersteuning Wij hebben van de gemeente Doetinchem een bedrag van (afgerond) € 392.000 ontvangen (zie verder de toelichting bij het onderdeel "Onttrekkingen en toevoegingen reserves"). Het nadeel van € 252.000 aan de lastenkant wordt grotendeels als volgt verklaard. •

Hogere lasten Integrale ondersteuning

€ 420.000 N

•

Lagere lasten vervoersvoorzieningen

€ 55.000 V

•

Lagere lasten rolstoelen

€ 45.000 V

•

Lagere lasten woonvoorzieningen

€ 15.000 V

•

Lagere lasten personeel Sociaal Domein

€ 77.000 V

•

Lagere lasten Visie Sociaal Domein

€ 23.000 V

•

Hogere lasten Regionale samenwerking Sociaal Domein

€ 60.000 N

•

Hogere lasten uitvoeringsprogramma Visie Sociaal Domein

€ 30.000 N

18

De lasten voor de Integrale ondersteuning waren in 2024 hoger uitgevallen. Enerzijds werd dit veroorzaakt door een stijging van het aantal cliënten en anderzijds door een stijging van de gemiddelde kosten per cliënt. Daarnaast is de arbeidsmatige dagbesteding bij Fijnder in 2024 stopgezet. Hiervoor was een bezuiniging opgenomen (zie ook toelichting bij de jaarrekening 2024). Deze oorzaken hebben een structureel effect op de meerjarenbegroting. Omdat deze niet verwerkt waren in de begroting 2025 vragen we voor 2025 nu een aanvullend budget. Bij de begroting 2026 hebben we met bovenstaande rekening gehouden en extra budget gevraagd. De lasten voor vervoersvoorzieningen, rolstoelen en woonvoorzieningen vallen lager uit omdat de vraag naar deze voorzieningen lager uitvalt. De personeelskosten Sociaal Domein worden nu verantwoord in programma 4 en daarmee kan dit budget vrijvallen. De Visie Sociaal Domein is vastgesteld en daarmee kan het resterende budget dat beschikbaar is gesteld voor het opstellen van de Visie Sociaal Domein vrijvallen. Voor de governance Sociaal Domein is regionaal een kwartiermaker aangesteld en daarnaast zijn er extra kosten voor de nieuwe inkoop per 2026 (o.a. juridische kosten i.v.m. rechtszaken) gemaakt Na het vaststellen van de Visie Sociaal Domein is het uitvoeringsprogramma Visie Sociaal Domein opgesteld. Hiervoor is voor 2025 € 30.000 nodig.

Jeugd Er zijn geen mutaties > € 50.000 geweest. Onttrekkingen en toevoegingen reserves De gemeente Doetinchem heeft vorig jaar een bedrag overgehouden van de rijksmiddelen voor Beschermd wonen. Dit overschot wordt verdeeld over de Achterhoekse gemeenten en voor Winterswijk betekent dit dat wij een bedrag van (afgerond) € 392.000 hebben ontvangen. Wij stellen voor dit bedrag toe te voegen aan de bestemmingsreserve Opvang en Bescherming.

Programma 2 Meedoen in Winterswijk Inleiding Dit programma is uitgewerkt in vier onderdelen: meedoen met sport, cultuur, onderwijs en werk. Programma 2 sluit daarmee aan op programma 1, waarin het vooral gaat om meedoen op het gebied van welzijn en gezondheid. De kracht van sport, cultuur en verenigingen Cultuur verrijkt, brengt mensen samen en verbindt: een belangrijke factor voor welzijn. We zetten in op de verbinding tussen kunst, cultuur, onderwijs en het sociaal domein. Sport zorgt voor preventie, ontspanning en een gezond leven. Samen met cultuur heeft sport een positieve invloed op de persoonlijke ontwikkeling. Wij waarderen dat en dragen hieraan bij. Bestaanszekerheid Het hebben van werk en daarmee het meedoen in de samenleving, draagt in hoge mate bij aan het welzijn en het voorkomen van armoede. We ondersteunen de weg naar een reguliere baan, rekening houdend met de kwetsbaarheid en ontwikkelkansen. Onderwijs voor iedereen Gelijke kansen betekent soms ongelijk investeren; passend en bereikbaar onderwijs is essentieel. Voor gelijke kansen werken we samen met onderwijs en verenigingen. 19

2.1 Cultuur Ambitie Cultuur verrijkt, brengt mensen samen en verbindt. Het is een belangrijke factor voor het welzijn en de persoonlijke ontwikkeling van onze inwoners. Cultuur draagt ook bij aan een aantrekkelijke fysieke omgeving. Het is daarmee ook een belangrijke drager van onze toeristische en daarmee ook economische sector. We willen cultuur behouden en waar mogelijk versterken. Relevante documenten: • Cultuurnota • Museumvisie • Erfgoednota ‘Wi-j doet ’t samen’ • Beleidsnota ‘Archeologische monumentenzorg in de gemeente Winterswijk’ • Beleidsnota ‘Aardkundige waarden in Winterswijk’ • Kerkenvisie Oost Achterhoek Doelstellingen Instandhouding en versterking culturele infrastructuur Activiteiten Cultuurnota 2024 (in begroting onder activiteit 'toekomstvisie voorzieningen') We willen onze voorzieningen op het gebied van kunst & cultuur behouden en versterken. Voorbeelden zijn de bibliotheek, de schouwburg, de musea, het instituut voor kunst & cultuur Boogie Woogie en het amateurverenigingsleven. Ze vormen onze huidige lokale, culturele infrastructuur en zijn van artistieke, maatschappelijke, sociale en economische waarde. Om onze voorzieningen in stand te kunnen houden, is passende huisvesting noodzakelijk. De komende jaren is naar verwachting onvoldoende geld beschikbaar voor grote investeringen in nieuwbouw.

Daarom is geld gereserveerd voor noodzakelijke reparaties en renovaties aan de panden van onder andere Boogie Woogie en theater de Storm. Kwaliteit (toelichting) Samen met o.a. culturele organisaties en verenigingen wordt gewerkt aan de uitvoering van de Cultuurnota. Zo heeft de Cultuurbus voor senioren voor het eerst gereden, is het Convenant Amateurkunst Winterswijk gesloten en wordt er een regionale Kwartiermaker Cultuur en Erfgoed geworven. Ook zijn de voorbereidingen gestart voor het Landelijk Atelierweekend dat in november plaatsvindt samen met Villa Mondriaan. De aanvraag van Theater de Storm voor een beroep op de bestemmingsreserve Instandhouding Voorzieningen is behandeld in de raadsvergadering van mei 2025. De eerste start is gemaakt met de renovatie door in de zomer 2025 de trekkenwand in de Mondriaanzaal te vervangen en in september 2025 is de led-verlichting geplaatst. In de zomer van 2026 en 2027 zal de grootschalige renovatie plaatsvinden. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Conform planning. Tijd (indicator) Doelstellingen Inzetten op behoud en ontwikkeling van (fysiek) erfgoed 20

Activiteiten Uitvoeringsagenda erfgoednota 'Wi-j doet 't samen' We voeren ons erfgoedbeleid samen met de gemeenten Aalten en Oost Gelre uit. Kwaliteit (toelichting) We voeren ons erfgoedbeleid gezamenlijk uit met de gemeenten Aalten en Oost Gelre. In september 2025 wordt de nieuwe gezamenlijke beleidsnota vastgesteld in de raden van de drie gemeenten. Hiermee geven we invulling aan de actualisering van het erfgoedbeleid Oost Achterhoek, waarin ook de implementatie van de Omgevingswet en het Verdrag van Faro zijn meegenomen. Daarnaast sluiten we aan bij de nieuwe beleidsvisie van de provincie Gelderland. Kwaliteit en implementatie wettelijke taken Ons cultureel erfgoed speelt een belangrijke rol bij ruimtelijke transities. Leegstaande monumenten zoals boerderijen en kerken worden actief betrokken bij het zoeken naar ruimte voor wonen en nieuwe functies. Ze fungeren tevens als dragers voor gebiedsontwikkelingen. Binnen het project De Verhalenfabriek worden gebiedsbiografieën opgesteld die handvatten bieden voor deze aanpak. Deze biografieën omvatten erfgoed in brede zin, waaronder archeologie, aardkundige waarden en landschap. Voor de buurtschappen is inmiddels 75% van de gebiedsbiografieën opgeleverd. De werkzaamheden lopen door in 2026. Voor de kern van Winterswijk zijn de eerste opdrachten verstrekt.

Uitvoering huidig beleid Tot de uitvoering van het huidige erfgoedbeleid behoren: aansluiten bij en houden van informatiebijeenkomsten, keukentafelgesprekken gericht op het verduurzamen van monumenten, onderhoudssubsidieregeling voor gemeentelijke monumenten en publicaties van de erfgoedreeks en het educatie-evenement De Tijdreis door Winterswijk. Cultuur en Erfgoedpact Achterhoek We blijven actief deelnemen aan het regionale Cultuur en Erfgoedpact Achterhoek. In 2025 is een nieuw pact gesloten met de provincie Gelderland. Daarnaast is het bredere regionale cultuur- en erfgoedakkoord ondertekend, waarin het pact is ingebed. Tot slot hebben we tijdens het transformatiefestival in juni een intentieovereenkomst getekend met 10 gemeenten in de regio, de provincie Gelderland en Rijksdienst om aandacht te besteden aan de transformatie van erven in het buitengebied. Dit doen we samen met partners als de Regio Achterhoek en LTO. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Cultuur en Erfgoedpact Achterhoek We hebben in 2025 een nieuw pact gesloten met de provincie Gelderland. Tijd (indicator) Doelstellingen Lokaal toereikend media-aanbod Activiteiten Vorming streekomroep

21

Gemeente Winterswijk heeft op dit moment een lokale publieke omroep ‘RTV Slingeland’. Vanuit het rijk is er het voornemen om per 2028 enkel nog te werken met streekomroepen per regio, in plaats van een lokale publieke omroep per gemeente. Voor de Achterhoek betekent dit dat er één streekomroep zal komen voor 9 Achterhoekse gemeenten. Alle lokale publieke omroepen zullen moeten fuseren tot een streekomroep. Kwaliteit (toelichting) Het stelsel, de financiering en de regelgeving rond lokale omroepen gaat de komende jaren fors op de schop. Dat heeft ook gevolgen voor de gemeente Winterswijk en RTV Slingeland. Zo verdwijnt de wettelijke zorgplicht (en verplichte financiering) door gemeenten. Ook krijgen gemeenten te maken met een streekomroep in plaats van een lokale omroep. Hiermee beoogt het Rijk een grote kwaliteitsimpuls te kunnen geven aan de lokale omroepen met veel meer aandacht voor de journalistieke taak van media. Ter voorbereiding hierop is RTV Slingeland een (tijdelijke vorm) van samenwerking aangegaan met Regio8, in aanloop naar de vorming van een streekomroep voor de Achterhoek. Over de definitieve samenwerkingsvorm worden afspraken gemaakt met de andere gemeenten in de regio. De Achterhoekse gemeenten hebben gezamenlijk een reactie op de internetconsultatie gegeven in februari 2025.

Daarnaast hebben de gemeenten Aalten, Oost Gelre en Winterswijk in maart 2025 een aanvraag ingediend met het verzoek om de streek ‘Achterhoek’ op te splitsen in twee streekomroepen. Dit verzoek is afgewezen. In september 2025 is, naar aanleiding van in juni 2025 in de raad besproken motie over de lokale omroep, een eenmalige aanvullende subsidie toegekend. Deze subsidie heeft tot doel de financiële positie van RTV Slingeland te versterken, zodat over het jaar 2025 een positief financieel resultaat kan worden gerealiseerd. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De wetgeving is met 1 jaar uitgesteld en gaat nu in per 1-1-2028. Tijd (indicator) Indicatoren • Het huidige niveau van het culturele aanbod blijft in stand. • De activiteiten uit de uitvoeringsagenda's zijn behaald. Risico's • Het aantal bezoekers blijft achter als gevolg van economische ontwikkelingen. • Het 'vermarkten' van archeologische en aardkundige waarden lukt onvoldoende door gebrek aan capaciteit. Denk bijvoorbeeld aan de afname van het aantal vrijwilligers. • Bij monumenten wordt het bij onderhoud en restauratie steeds moeilijker om aan vakmensen en materialen te komen. Hierdoor lopen subsidieaanvragen nog wel eens langer door. Of er zijn aanvullende kosten, doordat er extra schade ontstaat door te lang wachten op herstel.

2.2 Sport Ambitie

22

Sport moet voor iedereen betaalbaar en toegankelijk zijn. Sport levert een belangrijk aandeel aan de preventiedoelen. We stimuleren mensen die weinig tot niet actief zijn tot meer bewegen. Relevante documenten: • Sportnota • Lokaal sportakkoord • Regionaal sportakkoord Doelstellingen Het stimuleren van mensen tot (meer) beweging Activiteiten Uitvoeren activiteiten Achterhoek in Beweging en lokaal sportakkoord Achterhoek in Beweging is een netwerk van mensen en organisaties die sport en bewegen inzetten voor een inclusieve samenleving en een gezonde en uitdagende leefomgeving. Het lokale sportakkoord 'Samen actief in Winterswijk' voeren we samen met onze sportverenigingen en maatschappelijke organisaties uit. Kwaliteit (toelichting) Samen met Achterhoek in Beweging stimuleren we sport, bewegen en een gezonde leefstijl onder de inwoners. Hun motto is, regionaal samenwerken en lokaal uitvoeren. In het regionale Beweeg- en Sportakkoord zijn de ambities vastgelegd en in 2025 wordt ingezet op de thema's: inclusie en diversiteit, vaardig in bewegen, vitaal en veilig sportklimaat, maatschappelijke waarde van topsport en sport en preventie. We zetten ons samen in op de ambities in ons lokale sportakkoord 'Samen Actief in Winterswijk'. Lokaal wordt intensiever intern (sociaal domein, gezondheid, sport/cultuur, onderwijs, openbare ruimte) de verbinding gemaakt.

Sport wordt benut als preventiemiddel voor een gezonde en actieve leefstijl voor alle inwoners. In 2025 worden programma's en activiteiten georganiseerd voor onze inwoners. Ook is er in 2025 de mogelijkheid om als initiatiefnemer subsidie aan te vragen voor een project dat betrekking heeft op één van de thema's van het sportakkoord, en inwoners stimuleert om in beweging te komen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In 2025 wordt er gewerkt aan de ambities Tijd (indicator) Doelstellingen Sportvoorzieningen zijn toekomstbestendig en betaalbaar Activiteiten We hebben een duurzaam zwembad met een gezonde exploitatie Wij zien het overdekte zwembad als een belangrijke voorziening voor onze inwoners. Daarom willen we graag een les-, doelgroepen- en sportbad voor Winterswijk behouden. We onderzoeken hoe we de voorziening ook op de lange termijn kunnen en willen behouden.

23

Kwaliteit (toelichting) In de raad van februari heeft de raad besloten budget beschikbaar te stellen voor een grondige renovatie van zwembad Jaspers. De renovatie van het zwembad startte op 12 mei 2025 en verloopt volgens planning. De les- en doelgroepen en de Winterswijkse Watersport Vereniging zijn tijdelijk ondergebracht op andere locaties in de regio. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het wedstrijdbad is vanaf 6 oktober 2025 weer in gebruik. De officiële opening vindt plaats op 23 november 2025, gelijktijdig met de oplevering van het recreatiebad. Tijd (indicator) We hebben een eerlijk en simpel financieringssysteem voor sportverenigingen We werken aan een nieuw, eenvoudiger financieringssysteem voor sportverenigingen. Kwaliteit (toelichting) We werken aan een nieuw, eerlijk en eenvoudiger financieringssysteem voor sportverenigingen. Samen met sportverenigingen wordt er breed gekeken naar bezuinigingsmogelijkheden; er zijn meerdere gesprekken geweest en deze input wordt meegenomen. Ook zijn op 4 september de raads- en commissieleden en andere geïnteresseerden bijgepraat over het onderzoek. Bij het onderzoek wordt gekeken naar de gehele sportbegroting en er wordt rekening gehouden met het brede sportaanbod (binnen en buiten) dat Winterswijk rijk is, met al haar verschillende verenigingen, groot en klein.

Belangrijk uitgangspunt is dat de toegankelijkheid voor de breedtesport goed blijft. Op 2 november 2023 heeft de gemeenteraad het amendement aangenomen, met de opdracht om vanaf 2026 gedurende drie jaar een bedrag van € 41.000 te besparen op de uitgaven voor sport. In totaal moet er dan vanaf 2028 structureel € 123.000 worden bezuinigd. Er is akkoord gekomen op het voorstel om de bezuiniging één jaar later in te laten gaan. In 2027 bezuinigen we € 82.000 en vanaf 2028 bedraagt de bezuiniging structureel € 123.000 per jaar. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De planning is om in het vierde kwartaal van 2025 een besluit te nemen over de bezuinigingen op sport en een eerlijk financieringssysteem, zodat sportverenigingen er tijdig op kunnen anticiperen. Tijd (indicator) Indicatoren • Het aantal actieve sporters blijft op het niveau van 2024. (Bron: Waarstaatjegemeente.nl) • Het aantal maatschappelijke activiteiten bij sportverenigingen breidt zich uit. Risico's De risico's zijn zo divers dat ze in elk project of in elke activiteit apart worden afgewogen.

2.3 Inkomen en participatie 24

Ambitie Wij zorgen ervoor dat iedereen kan meedoen in de samenleving. Werk en inkomen en een goed vangnet voor bestaanszekerheid zijn hiervoor belangrijk. Winterswijk voelt zich verantwoordelijk voor de opvang van vluchtelingen en we bouwen mee aan een maatschappij waarin iedereen dezelfde kansen heeft. We dragen zorg voor een goede start van nieuwkomers. Relevante documenten: • Integrale Verordening sociaal domein • Samen aan het stuur • Visie Sociaal Domein "Wij Winterswijk • Beleidsplan Winterswijk armoedevrij 2040 • Beleidsnotitie Wet inburgering 2022 Doelstellingen Nieuwkomers en statushouders moeten zo goed mogelijk inburgeren Activiteiten Monitoring nieuwe Wet inburgering De gemeente Winterswijk heeft het inburgeringsproces binnen de wettelijke kaders ingericht. Halfjaarlijks monitoren en evalueren we de resultaten. Kwaliteit (toelichting) In 2025 blijft het de taak van de gemeente om de Wet inburgering 2021 uit te voeren en te monitoren. De monitoring vindt plaats op de volgende onderdelen: • Brede intake: klanttevredenheid. • Persoonlijk plan Inburgering en Participatie (PIP): klanttevredenheid.

• Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP): draagt deze bij aan toeleiding naar de arbeidsmarkt? • Financieel ontzorgen: is de gekozen werkwijze werkbaar en voorkomt het financiële problemen? • Financiële zelfredzaamheid: leren nieuwkomers voldoende om financieel zelfredzaam te zijn/worden? • Participatieverklaringstraject (PVT): draagt het programma voldoende bij aan participeren in Nederland of dienen thema's en/of de groepssamenstelling aangepast te worden? • Maatschappelijke begeleiding: zijn er verbeterpunten, loopt het ergens spaak? • Inburgeringstraject taalaanbieders: subregionaal op inhoud en regionaal op contractniveau. • Participatieaanbod: is er voldoende aanbod, leidt het aanbod naar (vrijwilligers)werk, meedoen in de maatschappij?

25

Consulenten inburgering moeten veel extra inzet verrichten op individuele casussen. Dit heeft te maken met het verzuim van inburgeraars om diverse redenen waaronder stress, psychische problemen, cultuurverschillen en nieuwe leefomgeving met weinig vangnet. De lange wachttijd bij gezinsherenigingsprocedures biedt onzekerheid en stress bij de inburgeraars. Door een goede samenwerking tussen consulenten, maatschappelijk begeleiders en sociaal werker is hier volop aandacht voor. Er start in september 2025 een regionale pilot B1-Entree route voor jongeren waarvoor de Onderwijsroute niet geschikt is en wel graag naar MBO willen. Het programma voor de pilot 'Voortraject aan de Onderwijsroute' wordt momenteel ontwikkeld om jongeren een betere basis te geven voordat ze met de Onderwijsroute starten. Het omvat lesmodules gericht op stressreductie, activatie, groepsvorming, de Nederlandse cultuur en het Nederlandse onderwijssysteem. De doorstroom van statushouders uit de HAR/tussenvoorziening naar reguliere woningen verloopt zeer moeizaam. Hierdoor blijven statushouders langer dan verwacht op deze locatie wat onvrede met zich meebrengt. Zorg dragen voor verwachtingsmanagement blijft van belang. Het blijft een uitdaging om duale trajecten aan te bieden, waarbij inburgeraars naast onderwijs ook (parttime) werken.

Er worden netwerkbijeenkomsten en speeddates georganiseerd om werkgevers te stimuleren inburgeraars in dienst te nemen. De verplichte (wisselende) inburgeringslesdagen, de taalachterstand en extra tijd die werkgevers aan begeleiding kwijt zijn bemoeilijken deze duale trajecten. Er wordt een voorstel uitgewerkt met mogelijkheden om deze barrieres deels weg te nemen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Monitoring vindt in heel 2025 plaats. Ieder kwartaal wordt de balans opgemaakt en worden de processen indien nodig bijgestuurd. Tijd (indicator) Opvang Oekraïners Er is een gemeentelijke opvanglocatie ingericht voor vluchtelingen uit Oekraïne. Kwaliteit (toelichting) Er worden in de gemeentelijke opvanglocatie maximaal 175 Oekraïense ontheemden opgevangen. Daarnaast wordt bij particulieren nog een aantal ontheemden opgevangen. De situatie is van een crisissituatie meer een structurele situatie geworden en dat maakt dat we de opvang voor langere tijd hebben moeten organiseren. De Huidige richtlijn Tijdelijke Bescherming Oekraïne is verlengd tot 4 maart 2027 (was maart 2026). Wekelijks komen er aanvragen binnen van ontheemden die een opvangplek zoeken. De locatie in Winterswijk zit structureel vol en kan niet meer ontheemden op de locatie opvangen. Kwaliteit (indicator)

26

Tijd (toelichting) De opvanglocatie is voor langere tijd beschikbaar, op dit moment maximaal 5 jaar vanaf september 2024. Tijd (indicator) Doelstellingen Voorkomen en bestrijden van armoede en schulden Activiteiten Meedoenregeling voor volwassenen In 2023 zijn we gestart met de meedoenregeling voor volwassenen. In het kader van die regeling krijgen volwassenen met een laag inkomen jaarlijks een bedrag van € 150, waarmee ze kunnen deelnemen aan de maatschappij. Bijvoorbeeld in de vorm van deelname aan cultuur of sport. Kwaliteit (toelichting) In 2023 is de regeling voor volwassenen gestart. Het bereik was nog niet wat we ervan verwachtten. In 2024 is nader onderzocht hoe de doelgroep beter bereikt kan worden. De resultaten van dit onderzoek zijn in het vierde kwartaal van 2024 bekend en zijn in 2025 verder uitgewerkt. Belangrijke oorzaak van het niet-gebruik is dat kosten voorgeschoten worden. Inmiddels heeft de raad besloten dat kosten met ingang van 2026 niet meer voorgeschoten hoeven te worden, net zoals dat voor de kindregelingen geldt. We monitoren of deze maatregel gaat werken. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Uitwerking van de maatregelen volgen in het beleidsplan armoede. Tijd (indicator) Evalueren bewindvoering en indien nodig bijstellen werkwijze Bewindvoering is een onderdeel van de schuldhulpverlening waarmee veel kosten (bijzondere bijstand) zijn gemoeid.

We onderzoeken op welke wijze we beter invloed kunnen uitoefenen op het al dan niet onder bewind stellen van inwoners. Kwaliteit (toelichting) Bewindvoering is een onderdeel van de schuldhulpverlening. Vanaf 2021 bestaat de mogelijkheid voor gemeenten gebruik te maken van het 'Adviesrecht gemeenten bij schuldenbewind', waarbij we als gemeente de rechter mogen adviseren of een inwoner het beste geholpen is met voortzetting van het bewind, of dat volstaan kan worden met een lichtere vorm van ondersteuning. Wij onderzoeken op welke wijze wij van dit adviesrecht gebruik kunnen maken en welke procedures en samenwerkingen met de rechtbanken en bewindvoerders dienen te worden opgezet. In de uitvoeringsagenda sociaal domein is 'uitstroom vanuit bewindvoering en het beperken van de instroom' als activiteit opgenomen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit vraagstuk dient met meerdere gemeenten te worden opgepakt en onderzocht. Dit wordt regionaal besproken en afgestemd. Tijd (indicator) Meedoenregeling kinderen 27

In het kader van het gemeentelijk minimabeleid is er een aantal meedoenregelingen voor kinderen. Kwaliteit (toelichting) De kindregelingen zijn geëvalueerd in 2023. Er is onderzocht of ze nog voldoende bijdragen aan het doel waarvoor ze in het leven zijn geroepen: het meedoen van kinderen aan de samenleving en het daardoor verkleinen van sociale achterstanden. Uit de evaluatie blijkt dat de kindregelingen in grote lijnen voldoen. Binnen de bestaande kaders zijn in het nieuwe beleid andere accenten gelegd, zodat de regelingen beter aansluiten bij de hedendaagse praktijk van opgroeiende kinderen. De belangrijkste accenten zijn: • Een computer/laptop per middelbare scholier in plaats van per huishouden. • De budgetten voor schoolkosten en sociaal-culturele kosten worden samengevoegd, zodat er meer keuzemogelijkheden zijn voor ouders en kinderen. Ook wordt er een splitsing gemaakt in deze budgetten voor de leeftijden 0 tot 4 jaar, 4 tot 12 jaar en 12 tot 18 jaar. Zodat de hoogte van de budgetten 'meegroeien' met de leeftijd van de kinderen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een continu proces. Wij vinden het belangrijk dat meer kinderen mee kunnen doen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=b8f79341-5fdb-463a-b996-90a449bfa8ce