Visie Circulaire Economie - def. versie

46

Visie Circulaire Economie

Speerpunt: Grondstoffenketen consumenten en bedrijven Zoals beschreven in paragraaf 6.1 zijn voor de afvalstroom van consumenten al veel activiteiten uitgevoerd en in voorbereiding. Voorbeelden van kansen voor de komende periode:

Binnen de circulaire opgave (paragraaf 5.2) is kruisbestuiving mogelijk zoals in de vergunningen voor de aanleg van een zonneveld opnemen dat de installatie bij einde levensduur zo hoogwaardig mogelijk wordt hergebruikt en de kwaliteit van de bodem behouden blijft.

Aangaande afvalinzameling, -verwerking, aanbod grondstoffen (niet limitatief): − Snoeihout: door strenger te zijn op verbranding, is de verwachting dat de materialen hoogwaardiger hergebruikt gaan worden (bv producten, wandelpaden van houtsnippers); − Bij aanbesteding van textiel, eisen dat de inschrijver bewijst waar het textiel terecht komt om hergebruik te garanderen; − Bij aanbesteding voor containers: onderzoeken optie van gerecycled kunststof. − Onderzoek naar de toepassing van bijvoorbeeld chips in afvalcontainers zodat deze pas geleegd worden indien ze vol zitten. Hierdoor zijn minder vervoersbewegingen nodig voor lege of halfvolle containers. Dit leidt tot minder brandstofgebruik van de inzamelende vrachtwagens. Dit zal wel in het contract met de inzamelaar moeten worden vastgelegd. Aandacht voor de gehele keten: aankoop- en gebruiksfase (niet limitatief): − Inwoners en bedrijven bewust maken van de noodzaak van niet alleen goed scheiden maar ook toewerken naar minder afval; − Verleiden van consumenten tot de juiste afweging al bij de aanschaf van producten; − Verlengen van levensduur (bijvoorbeeld door reparatie) via bewustmaking. Vanwege de gemeentelijke taak voor consumentenafval gaat daar veel aandacht naar uit.

Er liggen daarnaast kansen in samenwerking met het bedrijfsleven: − Aantrekken nieuwe bedrijven en stimuleren van koploperbedrijven in de circulaire sector; − Motiveren van andere bedrijven, buiten de afval/circulaire sector, om circulair in te kopen en te produceren. Er is een toenemende vraag naar circulaire producten en diensten; − Afspraken maken met de aanbieders van bedrijfsafval over hoogwaardiger verwerking, vergelijkbaar met afval van huishoudens; − Circulariteit meenemen in de regulerende rol van de gemeente (omgevingsvergunningen).

47

Visie Circulaire Economie

6.3 Van ambitie naar uitwerkingsplannen Met het vaststellen van deze visie onderschrijft gemeente Wijk bij Duurstede de landelijke doelen van 50% circulair in 2030 en 100% circulair in 2050. De daadwerkelijke bijdrage die de gemeente hieraan kan leveren, is op dit moment nog in ontwikkeling. Hoe circulair kan Wijk bij Duurstede de komende decennia worden als zij binnen haar rollen doet wat zij kan? En welk aandeel gaan inwoners, bedrijven en instellingen hier aan leveren? Deze Visie Circulaire Economie is een startpunt voor die duurzaamheidsopgave. Uitvoeringsprogramma Uitwerking van deze visie is cruciaal om helderheid te verschaffen in doelen, inzet en resultaten. Daar waar werk met werk gemaakt kan worden en kansen relatief eenvoudig samen met het bestaande werk benut kunnen worden, zal dit worden voorgesteld. De transitie van lineair naar circulair werken zal echter extra kennis, menskracht en middelen vergen. In het door de raad vast te stellen uitvoeringsprogramma zal dit in beeld worden gebracht.

Daarnaast zal het uitvoeringsprogramma beschrijven wat de gemeentelijke organisatie zelf kan doen binnen haar rollen (en wat daarvoor nodig is). Maar ook wat er mogelijk is om inwoners en bedrijven te stimuleren hun steentje bij te dragen. In het op te stellen uitvoeringsprogramma: − Worden concrete gemeentelijke maatregelen opgenomen; − Wordt duidelijk waar de grootste winst te behalen is; − Zal duidelijk gemaakt worden hoe hoog we, samen met onze partners, de lat willen leggen; − Wordt inzicht gegeven in de benodigde menskracht en middelen. De circulaire economie is een integraal thema waar iedere tak van sport in de gemeentelijke organisatie aan deel kan nemen. De uitwerkingsplannen maken we eerst voor de vier speerpunten (zie afbeelding) omdat daar de meeste circulariteitswinst te behalen valt. Hierbij geeft deze visie de koers die ingezet wordt in de stappen op weg naar Nederland Circulair in 2050. De aandacht groeit voor circulariteit. De tijd is rijp om concrete acties vast te leggen. De tijd van vrijblijvendheid zijn we voorbij.

Stap voor stap gaan we op weg naar Wijk bij Duurstede waarin circulair wonen en werken vanzelfsprekend is. Waar het ook voor de volgende generaties fijn en toekomstbestendig is.

Schema voor uitwerking van circulaire doelen Wijk bij Duurstede

48

Visie Circulaire Economie

BIJLAGEN

49

Visie Circulaire Economie

Bijlage 1 - Grondstoffenstromen De voedselproductie-keten

VGI = voedings- en genotmiddelenindustrie 50

Visie Circulaire Economie

De bouwketen

51

Visie Circulaire Economie

De kunststoffen-keten

De consumenten-keten

52

Visie Circulaire Economie

Bijlage 2 - Afkortingen BENG

Bijna Energie Neutraal Gebouw

IenW

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

BREEAM

Building Research Establishment Environmental Assessment Method

IFD

Industrieel, Flexibel en Demontabel bouwen

B&U

Burgerlijke Bouw en Utiliteitsbouw

IPO

Interprovinciaal Overleg

BZK

Ministerie van Binnenlandse Zaken

ISV

Internationale Sociale Voorwaarden

BPKV

Beste prijs-kwaliteitverhouding

Kton

Kiloton, massaeenheid (1000 ton of 1 miljoen kilogram)

CO2

Koolstofdioxide

LaaS

Light as a Service

Diftar

Gedifferentieerde tarieven

LCA

Levenscyclusanalyse

DSO

Digitaal Stelsel Omgevingswet

LCC

Levenscycluskosten

EBU

Economic Board trecht

MPG

Milieu Prestatie Gebouwen

EMVI

Economisch Meest Voordelige Inschrijving

MKI

Milieu Kosten Indicator

EPC

Energieprestatiecoëfficiënt

MVI

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen

EV

Emissievrij

NEVI

Nederlandse Vereniging voor Inkoopmanagement

GDCI

Green Deal Circulair Inkopen

NO2

Stikstof

GFT

Groente-, fruit- en tuinafval

NTA

Nederlandse Technische Afspraak

GPR

Gemeentelijke Praktijk Richtlijn

OMU

Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht

GWW

Grond-, weg- en waterbouw

PBL

Planbureau voor de Leefomgeving

HHA

Huishoudelijk afval

PDC

Product-dienstcombinatie

IBP

Interbestuurlijk Programma

PIANOo

Professioneel en Innovatief Aanbesteden, Netwerk voor Overheidsopdrachtgevers

ICT

Informatie- en communicatietechnologie 53

Visie Circulaire Economie

PM

Particulate Matter (zwevend stof)

PMD

Plastic-, Metalen- (blik) en Drankenverpakking

PV-paneel

Photo Voltaic paneel (zonnepaneel)

RFI

Request For Information

RVO

Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (vroeger SenterNovem)

SROI

Social Return On Investment

TCO

Total Cost of Ownership

UvW

Unie van Waterschappen

VANG

Van Afval Naar Grondstof

VN

Verenigde Naties

VNG

Vereniging Nederlandse Gemeenten

54

Visie Circulaire Economie

Bijlage 3 - Bronnen Documenten Blois, R. de, Korevaar, G. en Blok, K. Op weg naar een klimaatneutrale infrasector in Nederland, Delft, 30 mei 2018

Planbureau voor de Leefomgeving / Royal Haskoning DHV Inspiratieboekcirculaire activiteiten regionale overheden, Den Haag / Amersfoort, juni 2020

Ministerie van BZK Inkopen met impact, Den Haag oktober 2019

Provincie Utrecht Beleidsvisie Circulaire Samenleving 2050, april 2021

Ministerie van IenW Opdrachtgeven met ambitie, inkopen met impact - Nationaal plan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen 2021 - 2025, Den Haag, januari 2021

Royal HaskoningDHV / provincie Gelderland, J.B. Jutte, K. Euler-van Hulst & S. Roos Rapportage Circulaire Atlas Gelderland, 5 juli 2019 Projectnummer BG4570-101-100

Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie 2019-2023, Den Haag, februari 2019

RVO, MVO Nederland en Het Groene Brein In 4 stappen circulair (ver)bouwen, januari 2018

Circulaire Ontwerpprincipes Rijkswaterstaat, Den Haag, 1 januari 2020 Fairtrade Nederland Inkopen met respect voor mensenrechten, zo kan het ook! Brochure Ketenverantwoordelijkheid ISV Oppen, C. van, Croon, G. en Bijl de VRoe, D. Circulair inkopen in 8 stappen, oktober 2018 Copper8 Oppen, C. van en Bosch, S. Circulair inkopen in 8 stappen – handreiking voor de Burgerlijke- en Utiliteitsbouw, oktober 2020 - in opdracht van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Circulair inkopen in 8 stappen – handreiking voor de Grond-, Weg- en Waterbouw, oktober 2020 - in opdracht van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), T. Rood & A. Hanemaaijer Grondstof voor de circulaire economie, Den Haag, 2016 PBL-publicatienummer: 1790

55

Afbeeldingen / foto’s P. 1 P. 3 P. 6 P. 7 P. 8 P. 9 P. 9 P. 9 P. 10 P. 10 P. 11 P. 11 P. 12 P. 12 P. 13 P. 15 P. 16 P. 20 P. 22 P. 24 P. 26 P. 28 P. 29 P. 30 P. 31 P. 32 P. 32 P. 32 P. 33 P. 36 P. 37 P. 38

Website Management Impact Toolspecial Villa ProCtrl Eigen foto, gemeente Wijk bij Duurstede Blog Plein M Volkskrant Weblog Voorruit Interior Architects (bewerking) Dorpshuis De Neng (Hoogland) Website Ad Lansink Mw. J. Cramer (uit: Circulaire economie: van visie naar realisatie) Planbureau voor de Leefomgeving (bewerking) Material Trader – Circular Industry Network Circular Design Europe Planbureau voor de Leefomgeving PNG Lib KaapZ – brochure Warm op weg (bewerking) Website Concord Green Deal Circulair Inkopen Mara van den Oetelaar (via De Limburger) Cobouw Van Assendelft Fotografie (via De Gelderlander) Frank Duffy / Stewart Brand, How Buildings Learn: What Happens After They're Built (1994) New Horizon Website Bruggenbank Brand Energy & Infrastructure Services Bio Bound Dre Odz (Wikipedia) Wikipedia Croes Bouwtechnisch Ingenieursbureau (bewerking) PIANOo, Levenscycluskosten als gunningscriterium (bewerking) Circulair Inkopen in 8 Stappen

P. 39 P. 43 P. 45 P. 47 P. 49 P. 50-52 P. 58

&Flux Pexels skitterphoto 38070 Eigen afbeelding, gemeente Wijk bij Duurstede Radar - AvroTros Discount Office Royal HaskoningDHV / provincie Gelderland Getty Images / Petmal (bewerking)

56

Websites Ad Lansink De man van de ladder www.adlansink.nl/voorbeeld-pagina/de-man-van-de-ladder/ Cirkelregio Utrecht Samen naar een circulaire economie www.cirkelregio-utrecht.nl Green deal circulair inkopen www.gdci.nl Wegwijzer circulair inkopen www.wegwijzer.gdci.nl/nl/topics/productgroepen/ Green Deals www.greendeals.nl/ PIANOo Expertisecentrum Aanbesteden / Ministerie van Economische Zaken en Klimaat - directie Nationale Programma's van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) www.pianoo.nl/nl Planbureau voor de Leefomgeving Circulaire economie http://www.pbl.nl/onderwerpen/circulaire-economie Platform CB’23 Circulair Bouwen in 2023 www.platformcb23.nl/

Provincie Utrecht Circulaire economie www.provincie-utrecht.nl/onderwerpen/economie/circulaire-economie Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Duurzaam ondernemen – circulaire economie www.rvo.nl/onderwerpen/duurzaam-ondernemen/circulaire-economie VANG Huishoudelijk afval https://www.vang-hha.nl/ Venlo Stadskantoor www.c2cvenlo.nl/stadskantoor-venlo/

Overig Presentaties Platform 31 (Barbara Heebels, Sabina Gietema) Circulaire economie en de gemeente - Rol lokale overheid in het bevorderen van circulaire bedrijvigheid, april 2019 Omgevingswet en circulaire economie, januari 2021 Rijkswaterstaat en Circularities De Regiodagen CE-aanpak, oktober/ november 2019 &Flux Convenant duurzaam Bouwen Utrecht, concept eind 2021

57

Februari 2022, Wijk bij Duurstede

58