Verslag raadsvergadering 5 juli 2022

VERSLAG RAADSVERGADERING 5 juli 2022 Samenvattend verslag van de openbare vergadering van de gemeenteraad van de gemeente Wijk bij Duurstede Voorzitter Griffier

mevrouw I.P. Meerts mevrouw I. Joosten

Leden SamenWerkt

mevrouw N. Dijkstra de heer M.W.J. Gnodde mevrouw D. van der Mark mevrouw D. Scholt-Hylkema

VVD

de heer W. Slijper de heer S. Verhaar de heer S. van der Velden Walda (later)

BurgerBelangen

mevrouw N. Plaatsman-Visser de heer F. Scherpenzeel de heer W.G. Smit

CDA

de heer G. Migchels mevrouw A.J.G. Vernooij

SP

de heer R. Meinema de heer F.A.M. van der Tol

PCG

de heer J. de Bruijn de heer A. van Vliet

D66

de heer B.M.A. van Asperdt

Duurstede voor Democratie mevrouw F.D. Place Afwezig m.k.

de heer R. Willems, SamenWerkt

Insprekers

de heer W. Meijboom, Fietsersbond de heer J. Versteeg, Werkgroep Motoroverlast Amerongen (WMA) de heer K. Sterrenburg, Bestuur Stichting Vikingschip

Gast

de heer N.E. Lansbergen

Verslag raad 5 juli 2022

1

Wethouders

de heer J.C. Buijtelaar de heer J. Brouwer mevrouw W.A.J. Kosterman de heer J. Kuiper

Gemeentesecretaris a.i.

de heer R. Brekelmans

Notulist

mevrouw J.M. Kiep-de Jongh notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

AGENDA 1. 2. 3.

Opening Vaststelling van de agenda Spreekrecht

Podium 4. Rechten van raadsleden (vragen, moties en dergelijke) 5. Informatie van de portefeuillehouder Besluitvorming 6. Herbenoemen commissie Bezwaarschriften Besluitvorming en debat 7. Jaarstukken 2021 Wijk bij Duurstede 8. Voorjaarsnota 2022 Besluitvorming met debat 9. Compensatie afvalstoffenheffing 10. Ophogen krediet gemeentewerf en milieustraat 11. Krediet uitbreiding steigerareaal stadshaven 12. Koppelkansen project Sterke Lekdijk 13. Verslag vergadering gemeenteraad 21 juni 2022 14. Sluiting

1.

Opening

De voorzitter opent de vergadering met de woorden: “Allen die in de gemeente Wijk bij Duurstede wonen en werken, voor hen zijn wij vandaag bijeen. Wij vertegenwoordigen zo onze inwoners, wij nemen besluiten in alle zorgvuldigheid en na afweging van ieders belang. Dat vraagt wijsheid en soms ook moed. We maken waar wat we besloten hebben voor allen die hier wonen en werken. Laten we hierbij stilstaan.” Zij geeft aan dat dot vanavond de laatste vergadering voor het zomerreces is en ook de laatste vergadering van de griffier, mevrouw Joosten, waar straks bij stilgestaan wordt. Zij meldt het bericht van verhindering van de heer Willems (SamenWerkt). De heer Van der Velden Walda sluit later aan. Verslag raad 5 juli 2022

2

2.

Vaststelling van de agenda

De heer Slijper (VVD) geeft aan dat in de voorbespreking van 29 juni over de uitbreiding steigerareaal Stadshaven duidelijk naar voren kwam dat een aantal partijen het te vroeg vindt om een beslissing over dit voorstel te nemen omdat er op dit moment een bestemmingsplan wordt ontwikkeld waardoor behandeling van dit voorstel gelijktijdig met het bestemmingsplan de voorkeur heeft. Hij stelt daarom voor agendapunt 11 op een ander moment te bespreken. De voorzitter constateert dat unaniem met dit voorstel ingestemd wordt. Zij geeft aan dat de fracties van PCG, SP en D66 een agenderingsverzoek hebben ingediend met het verzoek om op zo kort mogelijke termijn een gesprek te plannen met agrariërs, raad, college en stakeholders zoals LTO. Het college neemt dit verzoek graag over en informeert bij de voorzitter van de agendacommissie of er bereidheid is om dit verzoek zo spoedig mogelijk in te plannen. Mevrouw Scholt reageert dat dit op geen enkel probleem stuit. De agenda wordt dienovereenkomstig vastgesteld. De voorzitter geeft het woord aan mevrouw Scholt om te spreken namens de werkgeverscommissie. Mevrouw Scholt (SamenWerkt) spreekt mevrouw Joosten toe als volgt: Geachte griffier, beste Ita, namens de nieuwe werkgeverscommissie en de nieuwe raad heb ik het voorrecht even wat woorden van dank aan jou te mogen uitspreken.

Waarschijnlijk hebben de meesten aanwezigen hier niet eens doorgehad dat het vandaag jouw laatste raadsvergadering wordt voor de gemeenteraad van Wijk bij Duurstede. Wij zijn met elkaar de afgelopen maanden onvoorstelbaar druk geweest en jij hebt ons, de nieuwe raad, erdoor geloodst. Ik noem even wat wapenfeiten: de verkiezingen 2022, de installatie van de raad en het college (dit is allemaal vlekkeloos verlopen) en de workshops die jij hebt georganiseerd (stuk voor stuk informatief en boeiend). Ik heb er als nieuw raadslid veel van geleerd. Tussendoor gingen wij ook nog even een heleboel raadsbreed akkoord besprekingen houden, moesten lopende en nieuwe dossiers ook nog naar de raad en ondertussen werd je plat gebeld door nieuwe raadsleden die je bestookten met vragen. Je nam altijd de tijd om die vragen te beantwoorden. Mij persoonlijk heb je ingewijd in de geheimen van de agendacommissie. Ik dank je voor al jouw adviezen. Jouw professionele houding onder al die druk is bewonderenswaardig. Je hebt laten zien wat het betekent om onder alle omstandigheden trouw te zijn aan je functie. Je bent in staat geweest jouw verantwoordelijkheid aan het dualisme en aan het democratisch proces boven jezelf te stellen en dus kwam je zelfs met een gebroken pols naar onze raad. Heel veel dank daarvoor. Wij wensen jou met je geliefden alle goeds in de nabije en verre toekomst.

Onze voorzitter biedt je een bloemetje aan. De voorzitter geeft aan dat de griffier ook de spil is in de driehoek, meewerkt aan het werk van het college en samenwerkt met ambtenaren en daarom mag zij als voorzitter van de raad een cadeautje overhandigen. Dankjewel Ita. Verslag raad 5 juli 2022

3

3.

Spreekrecht

De heer Meijboom spreekt in namens de Fietsersbond. Hij is verkeerskundige en al heel lang inwoner van Wijk bij Duurstede en wil graag een toelichting geven op zijn rapport over een fietsvriendelijke en fietsveilige Rijn- en Lekdijk dat hij vorige week heeft gestuurd aan de raad als onderdeel van het project Sterke Lekdijk. In de voorbespreking van afgelopen week kwam naar voren dat de aanleg van een vrij liggend fietspad langs de dijk een lastige opgave wordt. Belangrijkste oorzaken: de hoge aanlegkosten en de negatieve invloed op de aangrenzende Natura 2000-gebieden. Hij heeft bekeken of de veiligheid van fietsers en voetgangers ook gegarandeerd kan worden zonder een vrij liggend fietspad. Vraag daarbij is waarom fietsers en voetgangers geen gebruik durven te maken van de dijk. In het GVVP is de dijk gecategoriseerd als erftoegangsweg. Dit zijn in principe wegen met gemengd gemotoriseerd verkeer en langzaam verkeer zonder dat er een richtingscheiding aanwezig is of vrij liggende fietspaden zijn die uitsluitend bedoeld zijn voor het afwikkelen van bestemmingsverkeer en langzaam verkeer. Met bestemmingsverkeer wordt in dit geval bedoeld verkeer naar boerderijen, aangelegen woningen, boomgaarden, et cetera. Op erftoegangswegen is de snelheid 60km/u als compromis tussen doorstroming en veiligheid. Vaak worden voor fietsers kantstroken aangebracht in de kleuren rood of geel.

De huidige dijk voldoet absoluut niet aan deze eisen. Naast het bestemmingsverkeer maakt ook heel veel doorgaand verkeer gebruik van de dijk (sluipverkeer). De snelheid van het gemotoriseerd is niet in overeenstemming met de wegfunctie. Voor het medegebruik door andere verkeersdeelnemers is 80km/u tot wel 100km/u een onacceptabele rijsnelheid. Daarnaast is er ook sprake van geluidshinder voor aanwonenden. Ook als recreatieve route staat de Rijndijk zwaar onder druk. Op de vraag of de veiligheid van voetgangers en fietsers verbeterd kan worden zonder vrij liggend fietspad is het antwoord ja. Om dit te realiseren moet het doorgaand verkeer op de dijk geweerd worden. Hij stelt voor om de Rijndijk en Lekdijk in Wijk bij Duurstede en Amerongen af te sluiten voor doorgaand verkeer (auto’s en motoren). Dit is geen bijzondere maatregel en wordt op veel dijkwegen in Nederland overwogen. Ook in het buitenland wordt dit vaak toegepast. Hij somt de voordelen op: veilige en aantrekkelijke dijkwegen voor fietsers en voetgangers, een sterke toename van het fietsgebruik, geen doorgaand verkeer meer, uitsluitend bestemmingsverkeer, lage verkeersintensiteiten, een lage rijsnelheid voor het autoverkeer, geen geluidsoverlast, geen aantasting van het Natura 2000-gebied, geen aanleg nodig van een vrij liggend fietspad.

Hij merkt op dat het afsluiten van de Rijndijk tot gevolg kan hebben dat het verkeer over de Ameronger Wetering gaat rijden en dat moet voorkomen worden. Hij verzoekt de voorgestelde maatregel serieus te nemen en in overleg te gaan met de gemeente Utrechtse Heuvelrug met als doel het in goede samenwerking uitwerken van een integraal fietsvriendelijk inrichtingsplan voor Rijndijk en Lekdijk en dit mee te nemen in de besluitvorming over de Sterke Lekdijk. Dit levert veel voordelen en een aanzienlijke kostenbesparing op. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Van Asperdt (D66) bedankt voor het rapport dat zijn fractie met belangstelling heeft gelezen en wijst in dit kader op de in de raad aangenomen motie ‘Ga toch fietsen’. Hij vraagt of er provinciale of andere subsidies mogelijk zijn om dit aan te pakken.

Verslag raad 5 juli 2022

4

De heer Meijboom antwoordt dat hij het rapport ook aan de gemeente Utrechtse Heuvelrug en de Provincie heeft gestuurd. De Provincie heeft positief gereageerd met het verzoek om het plan verder uit te werken en dit aan hen voor te leggen om eventuele subsidies te kunnen verkrijgen. De heer Verhaar (VVD) merkt op dat het niet liberaal is om een weg af te sluiten omdat daar te hard gereden wordt, je zou dan moeten handhaven. Inspreker gaf aan het verkeer niet over de Ameronger Wetering wat inhoudt dat er via Doorn omgereden moet worden. Dit kost meer tijd en meer brandstof. Hij vraagt hoe inspreker dit ziet. Voorts merkt hij op dat het ook om motorrijders en fietsers gaat. Met enige regelmaat ergert hij zich aan wielrenners. Hij vraagt hoe inspreker hier tegenaan kijkt. De heer Meijboom reageert dat het autoverkeer op de provinciale wegen thuishoort en beaamt dat dit in Doorn op problemen kan stuiten, maar het kan niet zo zijn dat vanwege dit probleem toegestaan wordt dat het autoverkeer met hoge snelheid over de Rijndijk en Lekdijk gaat. Het probleem doet zich voor op de provinciale weg en daar moeten de Rijndijk en Lekdijk niet in betrokken worden. Hij is het eens dat grote groepen wielrenners het fietsers en voetgangers niet makkelijk maken.

De heer Verhaar (VVD) vervolgt dat de burger motorrijtuigenbelasting betaalt en geacht wordt naar zijn werk te rijden waardoor deze het recht heeft om op een fatsoenlijke manier gebruik te maken van de wegen die daarvoor beschikbaar zijn. Dat geldt ook voor de dijk. Als daar te hard gereden wordt, moet daar tegen opgetreden worden. Het kan niet zo zijn dat er kilometers omgereden moeten worden omdat enkelen zich niet aan de regels houden. De heer Meijboom herhaalt dat het probleem op de Rijndijk en Lekdijk groot is en alle aandacht verdient in de gemeenten Wijk bij Duurstede en Utrechtse Heuvelrug. Het probleem op de provinciale weg moet opgelost wordt, maar heeft in feite niets te maken met wat er op de Rijndijk en Lekdijk gebeurt. De heer De Bruijn (PCG) geeft aan dat afsluiten van de dijk leuk klinkt, maar vreest dat dit het verleggen van het probleem is. Hij heeft persoonlijk ook last van motoren waardoor hij begrip kan opbrengen voor deze oplossing, maar aan de andere kant vindt hij het ook een lastige afweging. De heer Meijboom verduidelijkt dat de wethouder van de gemeente Utrechtse Heuvelrug aangeeft de problematiek te herkennen en bereid is om samen met de gemeente Wijk bij Duurstede te zoeken naar een oplossing. Dit houdt in dat ook de wegen rondom de Rijndijk en Lekdijk in de plannen meegenomen moeten worden. De voorzitter bedankt inspreker voor zijn bijdrage.

De heer Versteeg spreekt in namens de werkgroep Motoroverlast Amerongen. Hij brengt een ode aan Wijk bij Duurstede met naar imposante geschiedenis, de molen van Ruisdael, de fijnste boekwinkel van Nederland, de terrassen op zomeravonden, de zondagmiddagconcerten in Cothen en de lekkerste kersen. Fietsen naar Wijk bij Duurstede gaat over de Lekdijk, neerkijkend op een adembenemend landschap. De prachtige dijk is Verslag raad 5 juli 2022

5

voor Amerongers niet alleen een bron van vreugde en pracht, maar helaas ook leverancier van ongevraagde en steeds toenemende overlast in de weekenden maar ook steeds meer doordeweeks vanwege honderden motoren per dag. Hij spreekt uit eigen ervaring want hij woont langs één van de straten in Amerongen waar dit verkeer langs dendert. Mensen kunnen niet meer in hun tuin of op hun balkon zitten. Een aantal Amerongers ontvlucht in het weekend zelfs het dorp. Vorig jaar werden na het verspreiden van een flyer honderden steunbetuigingen ontvangen van mensen die de overlast meer dan beu zijn. Ondertussen neemt het probleem alleen maar toe. Het aantal motoren in Nederland is volgens het CBS sinds het begin van deze eeuw met 74% gegroeid. Motororganisaties promoten routes over de Rijndijk en Lekdijk vanwege het bochtige parcours en omdat het centraal in Nederland gelegen is, maar de route gaat ook dwars door de oude kern van Amerongen. Naast het recreatieve verkeer, wordt de dijk ook gebruikt door forenzen als sluiproute om vanuit Wijk bij Duurstede sneller richting Veenendaal en Arnhem te rijden en omgekeerd. Dit probleem zal verder toenemen als de gemeente Wijk bij Duurstede uitbreidt. Dit jaar waren er meerdere ongelukken op de dijk. De reactie van de inwoners van Amerongen zal ongetwijfeld zijn dat het doorgaande verkeer uit de oude kern moet worden geweerd.

Met de aanstaande versterking van de Lekdijk is de tijd aangebroken om na te denken over een andere functie en een ander soort verkeer op de Lekdijk. Hij roept op de dijk niet langer te zien als een weg voor de auto en motor, maar als een die verbinding tussen twee cultuurhistorische kernen, beiden rijk aan erfgoed (honderden monumenten) en een schitterend landschap met Natura 2000- en stiltegebieden, loopt. Hij roept op een ecologische en cultuurhistorische regio te creëren die uniek zal zijn in Nederland door de dijk behalve voor aanwonenden en hun bedrijven die een ontheffing moeten krijgen te bestemmen voor fietsers en wandelaars. Hij garandeert dat de groen- en cultuurgeïnteresseerde bezoekers de regio zullen weten te vinden. Verzocht wordt om als de raad vanavond over het fietspad stemt de zeer ernstige overlast voor de inwoners van de buurgemeente in de overwegingen te betrekken, evenals die van een beduidend aantal inwoners van de eigen gemeente, de voortzetting en toename van het gemotoriseerd verkeer voor ogen te houden en ook de kansen te zien die een groene, rustige Lekdijk biedt. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Meinema (SP) vraagt of er ooit metingen zijn gedaan naar geluidsoverlast op de dijk. De heer Versteeg antwoordt dat deze bevindingen komen van honderden Amerongers.

Hij woont al 20 jaar langs één van de wegen waar de dijk precies op uitkomt. De geluidsoverlast neemt jaarlijks toe. De heer Meinema (SP) is wegofficial bij de KNMV en wijst op een sessie die vorig jaar is gehouden waarbij slechts twee overtredingen werden geconstateerd. De heer Versteeg reageert dat deze actie van te voren via social media is aangekondigd en dus bekend was bij de meeste motorrijders. Dit wordt aangemerkt als een Noord Koreaanse uitslag; niet verbazingwekkend.

Verslag raad 5 juli 2022

6

De voorzitter geeft aan dat zij daarbij aanwezig was. Er was geen sprake van een meting of een controle, maar een gesprek met motorrijders om hen aan te spreken op hun gedrag. Zij vond het een prettig gesprek. De heer Versteeg bevestigt dat het inderdaad een gesprek was, maar dit was van te voren aangekondigd, waardoor het niet verbazingwekkend was dat er weinig overtredingen waren op het gebied van geluid. De heer Gnodde (SamenWerkt) herkent het probleem, hij woont aan de Lekdijk West en beaamt dat het op zondagmiddag bijna niet te doen is om in de tuin te zitten. Het traject Amerongen-Wijk bij Duurstede is het eerst aan de beurt bij de dijkversterking en daarna gaat het verder richting Schoonhoven. Inspreker legt een link met het fietspad onderaan de dijk. Hij verzoekt om verduidelijking hoe het fietspad een oplossing kan zijn voor het motorenprobleem. De heer Versteeg zou graag een dijk zien die vrij is van gemotoriseerd verkeer met uitzondering voor de aanwonenden en de bedrijven. Een fietspad naar De Gravenbol impliceert doorgaand, gemotoriseerd verkeer en daarom wordt verzocht om bij de stemming over het fietspad de toekomst van de dijk en daarmee de regio te betrekken. De heer Smit (BurgerBelangen) vraagt hoe dit verhaal wordt ontvangen in de eigen gemeente en wat men van plan is daaraan te doen.

De heer Versteeg antwoordt dat er zeer goed contact is geweest met de wethouder verkeer in de voorgaande periode. Deze wethouder heeft nu een andere portefeuille. Volgende week wordt gesproken met zijn opvolger en hier wordt hoopvol naar uitgekeken. Voorts is er goed contact met de raadsleden. De denkrichting is dat het niet langer door kan gaan op deze manier. Er moet een structurele oplossing bedacht worden. Desgevraagd geeft hij aan dat er geen harde toezeggingen gedaan zijn, maar wel duidelijk signalen zijn ontvangen vanuit verschillende politieke partijen. De heer Verhaar (VVD) heeft een vraag over de cultuurhistorische kernen die met elkaar zijn verbonden via de dijk. Hij vraagt hoe inspreker dit ziet voor toeristen die eerst het kasteel in Amerongen aandoen en daarna naar Wijk bij Duurstede willen. De heer Versteeg zegt dat de directie van kasteel Amerongen achter de werkgroep staat en geklaagd heeft bij de gemeente Utrechtse Heuvelrug dat de beleving van het historisch erfgoed (de tuinen van het kasteel) voor toeristen ernstig verstoord wordt door motorherrie. Deze motoren zijn niet zozeer een pluspunt qua horecabezoek. Hij trekt een vergelijking met het massatoerisme in Amsterdam (denk hierbij aan drugs en prostitutie) een type toeristen dat men liever niet wil hebben.

Men zou liever toeristen zien die komen voor de vele monumenten en de cultuurhistorie die Amerongen te bieden heeft. Hij kan zich voorstellen dat in Wijk bij Duurstede een vergelijkbaar iets speelt. De heer Verhaar (VVD) noemt als voorbeeld een 65-plusser die het kasteel in Amerongen bezoekt en daarna ook het museum dat in Wijk bij Duurstede komt wil bezoeken. Hiertoe

Verslag raad 5 juli 2022

7

wordt op de kortst mogelijke manier van Amerongen naar Wijk bij Duurstede gegaan. Hij vraagt hoe dit moet als de dijk uitsluitend toegankelijk is voor bestemmingsverkeer. De heer Versteeg antwoordt dat met de auto via de N-wegen gereden kan worden, waar bij Doorn een probleem kan optreden, of op de fiets of wandelend. De auto is niet de enige mogelijkheid. De heer Meinema (SP) denkt dat fietsers in Amerongen achter geparkeerde auto’s plaats zullen moeten nemen totdat zij verder kunnen rijden. Hij informeert of inspreker het met hem eens is dat de weginrichting van de dijk medebepalend is voor een lagere snelheid en de vermindering van geluidshinder. De heer Versteeg is geen verkeerskundige, hij vertegenwoordigt enkele honderden Amerongers die deze overlast echt beu zijn en dolgraag een andere bestemming voor de dijk en een rustige oude kern van Amerongen zouden zien. Hij denkt dat dit een wezenlijk andere benadering vergt. Mevrouw Scholt (SamenWerkt) begrijpt de link met het punt dat vandaag op de agenda staat, maar de kruin van de dijk en het fietspad vallen onder koppelkans 6. Dat is nu nog niet aan de orde. De voorzitter reageert dat er altijd mogelijkheid is om in te spreken. Mevrouw Scholt (SamenWerkt) biedt haar excuses aan. De voorzitter bedankt inspreker voor zijn bijdrage. De heer Sterrenburg spreekt in namens het bestuur van de stichting Vikingschip.

Het Vikingschip ligt op dit moment te pronken in de haven. Er worden wekelijks vaarten gemaakt en de verhoudingen met de partners zijn bijna ideaal. De bespreking over de huidige steiger wordt opgeschoven, maar deze heeft gewoon beperkingen. Hij is smal, wiebelt als er meerdere personen op staan en voor iemand die dat nodig heeft een helpende hand bieden nodig heeft is nauwelijks ruimte. De Stichting begrijpt dat sommige dingen tijd vragen, de tijdelijke oplossing is best acceptabel, in de verwachting dat in de loop van het jaar een breed steigerdeel gelegd zou worden. Nu blijkt dat dit voorlopig niet gaat gebeuren. Het vraagteken blijft en dat wordt betreurd. Belangstelling voor het schip is er vanuit Nederland, de buurlanden en zelfs Scandinavië. Het schip wordt veelzijdig gebruikt (roeien, vaarten, zeilen, fotosessies, asverstrooiing) waardoor verondersteld wordt dat het gezamenlijke doel is bereikt. In de optiek van de Stichting zou de raad alleen maar stemmen over het zetten van een vinkje zodat het verhaal rond is omdat de voorgaande raad al zijn fiat heeft gegeven. De Stichting heeft geen winstoogmerk, maar wil gewoon een onderdeel van het visitekaartje van Wijk bij Duurstede zijn. De Stichting realiseert zich dat een dergelijk schip rendabel moet zijn en dat zij haar eigen broek op moet houden.

De Stichting wil voor haar basisactiviteiten niet afhankelijk zijn van de gemeente en dit gaat zeker lukken gezien het geleidelijk toenemend aantal vaarten. Het schip is mooi, het haventerrein wordt steeds mooier, maar het is toch net niet af. De huidige opstap is als een tegel waarover je kunt struikelen. Meestal stap je erover heen, maar op een keer gaat het fout. In de optiek van de Stichting is de Verslag raad 5 juli 2022

8

gemeente verantwoordelijk voor een veilige toegang naar het schip waar iedereen zo trots op is. Hij hoorde vorige week enige suggesties om de kosten te drukken. Uit overleg met de havenmeester blijkt dat de boodschappensteiger in zijn optiek losgekoppeld kan worden van de steiger voor het Vikingschip. Hij stelt voor om het besluit en de uitgaven te splitsen. Bezuinigen kan ook door kritischer te kijken naar de noodzaak van de sterkteberekening. Dit soort steigerdelen wordt in veel vergelijkbare havens gebruikt. Hij roept op het verhaal over de ligplaats van het Vikingschip zo snel mogelijk af te ronden. Tienduizenden bezoekers bekijken regelmatig de Facebookpagina. Er komen geen vragen meer als de gemeente zorgt voor een goede ligplaats. Gehoopt wordt dat de gemeente voor een veilige en stabiele uitkomst kiest zodat er veilige vaartochten kunnen volgen met het visitekaartje van Wijk bij Duurstede. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Slijper (VVD) wil inspreker een hart onder riem steken. Wat zijn fractie betreft staat de steiger voor het Vikingschip niet ter discussie, vroeg of laat zal deze er komen. De voorzitter geeft aan dat de raad zo snel mogelijk een besluit neemt en bedankt inspreker voor zijn bijdrage. Podium 4. Rechten van raadsleden (vragen, moties en dergelijke) Hiervan wordt geen gebruik gemaakt. 5.

Informatie van de portefeuillehouder

Portefeuillehouder Meerts veronderstelt dat via media al duidelijk is geworden dat er veel op de gemeente afkomt. De opvang in Ter Apel loopt over. Het aantal statushouders is zo talrijk dat er naar andere plaatsen gezocht wordt. Via de Veiligheidsregio’s wordt gezocht naar opvangplekken (soms tussen de 100 en 225 per locatie). Daarnaast komen er nog steeds Oekraïners Nederland binnen. De particuliere opvang is eindig. Dit betekent dat de gemeente meer plekken moet creëren. Ook het Rijk heeft plekken nodig, al dan niet in de vorm van cruiseschepen die ergens moeten aanmeren. Op dit moment wordt een verkenning gedaan waarbij onder andere wordt gekeken naar het aantal mensen dat in de gemeente opgevangen zou kunnen worden kijkend naar het absorptievermogen van de samenleving. Waar zijn deze plekken, wat betekent dit voor vrijwilligers en andere organisaties, wat betekent dit voor de ambtenaren, wat is de verantwoordelijkheid van het COA hierin en in hoeverre kan het COA voldoen, wat betekent dit voor de lokale gemeenschap en economie? Kortom; voor hoelang kunnen er hoeveel mensen opgevangen worden? Zij hoopt hier kort na de zomer over te kunnen berichten, maar dit is een enorme uitdaging. Zij bedankt alle ambtenaren, vrijwilligers en organisaties die hierbij betrokken voor hun inzet.

De heer Van der Velden Walda (VVD) merkt op dat dit een nobel streven is en vraagt of hierbij ook gekeken wordt naar een goede verdeling over alle gemeenten in Nederland gezien de enorme impact op de samenleving. Hij roept de voorzitter op haar invloed uit te Verslag raad 5 juli 2022

9

oefenen zodat alle gemeenten hun verantwoording nemen. Een gemeente met 23.000 inwoners kan niet meer doen dan andere gemeenten, hoe nobel het streven ook is. Portefeuillehouder Meerts vervolgt dat de Veiligheidsregio Utrecht veel doet, maar op een gegeven moment kan de minister een aanwijzing doen en dan komen deze mensen gewoon naar de gemeente. Meer dan dit ter sprake brengen kan niet gedaan worden. Besluitvorming 6. Herbenoemen commissie Bezwaarschriften De voorzitter geeft aan dat de zittingsduur van de leden van de commissie bezwaarschriften is gekoppeld aan de raadsperiode, conform de Regeling behandeling bezwaarschriften gemeente Wijk bij Duurstede 2011. Alle vijf leden die nu deel uitmaken van deze commissie hebben aangegeven herbenoemd te willen worden. De herbenoeming is rechtstreeks doorgeleid naar de raad. Zij brengt vervolgens het voorstel in stemming en constateert dat het voorstel unaniem wordt aangenomen met 18 stemmen voor. Besluitvorming zonder debat 7. Jaarstukken 2021 Wijk bij Duurstede De voorzitter geeft aan dat het proces voor de behandeling van de Jaarstukken een strakke planning kent. De jaarstukken moeten voor 15 juli bij de Provincie zijn ingediend. De start was op 10 juni met de auditcommissie die met de accountant over de jaarstukken en de bevindingen van de accountant heeft gesproken.

Daarna volgde een technische vragenronde voor de fracties op 15 juni 2022. In de voorbespreking van 27 juni 2022 zijn de jaarstukken besproken. Zij biedt de voorzitter van de auditcommissie gelegenheid om een toelichting te geven. De heer Smit licht toe dat de auditcommissie de accountants en de medewerkers van de financiële afdeling hartelijk bedankt voor de uitvoerige toelichting aan de auditcommissie en de verrichte werkzaamheden. Dankzij het door de accountant al jaren gepromote controleprotocol, dat nu voor het eerst is toegepast, is de betrouwbaarheid van de gepresenteerde jaarrekening toegenomen en heeft de auditcommissie geen reden om te twijfelen aan de juistheid van de gepresenteerde jaarrekening. Eén opmerking van de accountant wil hij toch onder de aandacht van de raad brengen. Dat is dat er bij aanbestedingen niet altijd is gehandeld conform de wettelijke aanbestedingsregels. Het risico (de financiële gevolgen) van deze overtreding is tot nu toe zeer laag ingeschat, vrijwel nihil, maar de auditcommissie vraagt aandacht voor dit punt gezien de grote aanbestedingen die mogelijk in de nabije toekomst gaan plaatsvinden. Naast de aanbeveling tot goedkeuring van de jaarrekening ziet de auditcommissie een aantal redenen en het als haar taak om toch een aantal kanttekeningen te plaatsen. Wederom lijkt het resultaat positief, maar dat is het niet.

De afgelopen 7 tot 8 jaar heeft de gemeente jaarlijks een persbericht uit gedaan dat het jaar is afgesloten met een min of meer positief resultaat, terwijl er soms forse verliezen zijn geleden. Dit blijkt onder andere uit de eerdere rapportages van de accountant aan de raad omtrent de dalende solvabiliteit. Er is dus sprake van een langjarig, structureel, negatief resultaat dat jaarlijks door een greep in de spaarpotten (reserves en voorzieningen) of via overloopposten wordt gecompenseerd. Verslag raad 5 juli 2022

10

Wanneer er sprake is van een structureel verlies dient men dat te herstellen door structureel de uitgaven te verlagen of structureel meer inkomsten te genereren. Dat is common sense is een verantwoorde bedrijfsvoering, of in goed Nederlands; men dient de tering naar de nering te zetten. De afname van het eigen vermogen verdient de onverdeelde aandacht. Er wordt weliswaar nog voldaan aan de ratio’s, maar dat heeft ook te maken met een verlichting van de risicoweging. Wanneer de risico’s lager ingeschat worden (de toekomstige verplichtingen) dan heeft dat directe gevolgen voor de ratio’s. Een verbeterde risicowegingsmethodiek verdient naar de mening van de auditcommissie aandacht. Vooral wanneer de gemeente grote investeringen aangaat om ambities te verwezenlijken lijkt het er nu op dat vooral de inwoners de lasten zullen moeten opbrengen als er geen extra structurele inkomsten gegenereerd worden. Ook de planning en control kunnen worden verbeterd naar de mening van de auditcommissie. Bij een omzet van iets minder dan € 60 mln. per jaar dient meer managementinformatie beschikbaar te zijn en een verbeterde controle op de uitgaven. Hij veronderstelt dat de casuïstiek bekend is bij de raad, laat deze daarom achterwege, maar denkt dat dit binnenkort de landelijke pers zal halen.

Afsluitend geeft hij aan dat in de financiële wereld van de lokale overheden en de accountants die daarin werkzaam zijn de herindeling van de rijksbijdragen aan gemeenten 2024, 2025 en verder inmiddels bekend is als ‘het ravijn’. Als de gemeente daar niet in wil vallen, zal zij alles op alles moeten zetten om in de komende jaren de reserves aan te vullen in plaats van deze resterende spaarpotten te gebruiken om de structurele tekorten van de gemeente aan te vullen. De auditcommissie doet een serieus beroep op het college en de raad hier bij ieder project alert op te zijn. De auditcommissie doet eveneens unaniem een beroep op het college om helder te communiceren over de financiële situatie van de gemeente naar de inwoners, over het werkelijke jaarlijkse resultaat, om onaangename verrassingen in de komende jaren te voorkomen. Dit is misschien een niet al te prettig verhaal, maar dit is waar de auditcommissie unaniem op uitkomt. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen. De heer Migchels (CDA) is een beetje verrast. Hij vraagt zich af of hij naar de auditcommissie heeft geluisterd of naar een betoog van de heer Smit van BurgerBelangen. Dit is niet wat hij zich voorstelt vanuit de auditcommissie. Hij is 12 jaar raadslid. Normaliter worden er degelijke, afgewogen opvattingen gegeven op basis van kennis en kunde.

Hij hoort hier bijna precies hetzelfde verhaal als hij de vorige week van de heer Smit heeft gehoord tijdens een voorbespreking. Hij is in de war. De heer Smit reageert dat de auditcommissie dit betoog unaniem heeft opgesteld. De heer Van der Velden Walda (VVD) geeft bij interruptie aan dat steunfractielid Speijer hem zojuist appt dat hij zich distantieert van het verhaal dat de heer Smit hier brengt. De heer Smit vindt dat onjuist. De heer Speijer heeft het verhaal gelezen en vandaag zijn steun gegeven. De voorzitter constateert dat er enige onrust is en stelt voor om door te gaan met de toelichting door de accountant. Verslag raad 5 juli 2022

11

De heer Van Vliet (PCG) merkt bij interruptie op dat de heer Smit doelde op casuïstiek die de landelijke pers gaat halen en is benieuwd waar deze suggestieve opmerking over gaat. De heer Smit antwoordt dat het niet suggestief is, want daar kan nu openlijk over gesproken worden. Het gaat over de miljoenen fraude van de JGZ in Cothen. In de Rechtbank is aangegeven dat dit een controlefout is geweest. Hij gaat in op de woorden van de heer Migchels, want die zijn absoluut onterecht. De accountant heeft nog voor de verkiezingen de raad in november een apart stuk gestuurd waaruit duidelijk blijkt hoe de solvabiliteit gedaald is. Het eigen vermogen is gedaald en dat komt doordat er een structureel verlies is geleden. Dat structurele verlies werd iedere keer gecompenseerd. Hij heeft dat iedere keer tijdens het bespreken van de jaarrekening en met name bij het persbericht aangegeven en daarbij is de heer Migchels hem diverse malen bijgevallen. De voorzitter verzoekt de heer Smit om te stoppen met deze discussie. Er zijn twee mogelijkheden; de vergadering wordt geschorst zodat zij met de heer Smit overleg kan voeren met de heer Speijer, of er wordt doorgegaan. De voorzitter schorst de vergadering. De voorzitter heropent de vergadering en geeft het woord aan de voorzitter van de auditcommissie. De heer Smit geeft aan dat de discussie leidt tot een onfrisse situatie.

Hij voelt zich daarbij behoorlijk in de val gelokt en dat is buitengewoon triest. Hij wil het laten bij de verklaring dat de auditcommissie in ieder geval unaniem is over het feit dat de jaarrekening naar getrouwheid de financiële situatie van de gemeente goed weergeeft. De voorzitter vult aan dat het verslag van de auditcommissie op Notubiz wordt geplaatst. Zij geeft het woord aan de heer Lansbergen voor een korte toelichting op de jaarrekening. De heer Lansbergen geeft aan dat het voor de accountant het derde jaar van de accountantscontrole is. De jaarstukken zijn getrouw en rechtmatig en dit heeft de accountant doen besluiten dat de jaarrekening 2021 van de gemeente Wijk bij Duurstede is gecertificeerd met een goedkeurende controleverklaring voor de getrouwheid (de cijfers, baten en balansmutaties zijn getrouw). Ook qua rechtmatigheid voldoet één en ander aan het normenkader dat de accountant heeft gekregen (protocol en materialiteitsgrenzen). Hij complimenteert de gemeente met de goedkeuring op beide onderdelen. Het is geen vanzelfsprekendheid dat er een goedkeurende controleverklaring wordt afgegeven. De voorzitter van de auditcommissie gaf al aan dat er keihard is gewerkt in de afgelopen periode met nog een deel corona en thuiswerken. Er ligt een fors boekwerk conform de voorschriften van de BBV voor.

Controle van de rechtmatigheid is een onderdeel dat vanaf het boekjaar 2023 naar het college gaat. Het college geeft hierbij een collegeverklaring af en daarna moet de accountant toetsen of de rechtmatigheid terecht is opgenomen in deze verklaring. Het proces is goed verlopen. De jaarstukken worden tijdig bij de Provincie gedeponeerd waarmee aan alle termijnen en verplichte onderdelen voldaan wordt.

Verslag raad 5 juli 2022

12

De gemeente heeft op onderdelen haar zaken goed op orde. Er is een opmerking gemaakt over Europese aanbestedingen. Dat betreft twee in het verleden afgesloten contracten die nog doorlopen. Als deze contracten expireren gaat er een inkoop- en aanbestedingstraject plaatsvinden. Hij verwacht dat er na het aflopen van deze contracten geen onrechtmatigheidsissues meer naar voren komen. De tweede opmerking betreft de voorzieningen. De wachtgeldvoorziening is strikt formeel voor 12 maanden gevormd, maar dit had voor 33 maanden moeten zijn waardoor deze post wat hoger had moeten zijn. Afsluitend geeft hij aan dat hij vroeger met een dergelijk rapport mocht thuiskomen dus hij hoopt dat dit ook voor het college geldt. De voorzitter constateert dat er geen vragen zijn aan de accountant. Zij biedt de fractie van BurgerBelangen gelegenheid om een amendement toe te lichten. De heer Smit (BurgerBelangen) licht het amendement toe. Voorgesteld wordt om uit de totale covid reserve € 300.000 te halen en dit in de algemene middelen te storten. Hij wijst in dit kader op persberichten die in de afgelopen maanden zijn verschenen, alsmede het aantal besmettingen in de raad, waaruit blijkt dat de strijd tegen covid en de gevolgen daarvan nog lang niet voorbij is.

De gevolgen van covid laten zich moeilijk voorspellen, zowel in individuele gevallen als wel voor de samenleving, verenigingen, cultuursector, et cetera. Gezien de enorme risico’s en de gevolgen van eerdere covid-uitbraken is het naar de mening van zijn fractie niet verstandig om de bestemmingsreserve te halveren om deze vervolgens voor andere doeleinden te gebruiken. Navraag leert dat dit ook geen beleid is bij andere gemeenten. De uitlatingen vanuit het Rijk laten ook weinig twijfel open over hulp van die kant bij nieuwe uitbraken. De uitspraken laten zich samenvatten met een citaat van minister Kuiper: “Covid is onder ons en zal dat voorlopig wel blijven. Wij moeten ons daarvan bewust zijn en op voorbereiden. Grote steunmaatregelen als eerder zijn geen optie”. Grote steunmaatregelen van de gemeente aan inwoners zijn ook geen optie gezien de financiële situatie, maar het zou getuigen van een goed oog voor de risico’s van covid, van een aanscherping van de risicoregelingen en van het belang van de inwoners wanneer aan de covid-bestemmingsreserve toevoegingen zouden worden gedaan in plaats van onttrekkingen. Gisteravond stond op teletekst dat het RIVM is begonnen met personeelswerving voor een vaccinatieoperatie waarvan verwacht wordt dat die over enkele maanden noodzakelijk is. Dit onderschrijft de ernst van covid.

Het amendement roept op het geld in de bestemmingsreserve te laten en dit te zijner tijd te besteden aan de kosten van de directe zorg en conform het budgetrecht van de raad ook aan allerlei andere doelen die aan covid gerelateerd zijn. De tekst van het amendement luidt als volgt: Amendement Registratie nr. 05-07 A-01 Onderwerp: Agendapunt 7 Jaarstukken De raad van de gemeente Wijk bij Duurstede in vergadering bijeen d.d. 5 juli 2022 Ondergetekende stelt het volgende amendement voor:

Verslag raad 5 juli 2022

13

Vast te stellen om het huidige beslispunt 4 luidende: “De volgende mutatie (……………) voor Covid-19 te schrappen.” En te vervangen door: Vast te stellen nieuwe beslispunt 4 luidende: “De 300K, bestemmingsreserve Covid-19 niet toe te voegen aan de algemene reserve uit de bestemmingsreserve; en deze bestemmingsreserve Covid-19 te behouden en te besteden niet alleen voor het dekken van kosten directe zorg, conform budgetrecht van de Raad.” Dit amendement wordt ingediend door de fractie van BurgerBelangen. De voorzitter biedt gelegenheid om te reageren naar aanleiding van het amendement. De heer Gnodde (SamenWerkt) geeft aan dat het amendement op het eerste gezicht sympathiek is; alert blijven op wat er aan de hand is in de wereld, in Nederland, in Wijk bij Duurstede. Aan de andere kant is het uitgangspunt gestoeld op een aantal aannames waar hij andere aannames en metingen tegenover zou kunnen zetten. Vandaag werd bekend uit de rioolmetingen in grote steden dat er een stabiel niveau bereikt is. Dit betekent dat de zomerpiek van covid over twee weken zal dalen. De minister geeft aan dat covid onder ons is wat betekent dat het een endemische ziekte is geworden zoals griep, verkoudheid en andere virale infecties.

Dit betekent alert blijven en daarom acht zijn fractie het niet gewenst om hetgeen voorgesteld wordt uit de bestemmingsreserve te halen, weer toe te voegen, tenzij inderdaad, dat is een kanttekening die de indiener van het amendement maakt, uit omringende gemeenten blijkt dat dit gebruikelijk is. Zijn fractie is zeer geïnteresseerd in het advies van de wethouder in deze. De heer Slijper (VVD) sluit zich aan bij de woorden van de heer Gnodde. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) hoort graag de mening van de wethouder hoe verstandig het is om dit geld te reserveren wat op zichzelf geen slecht idee lijkt, zeker als dit ook door andere gemeenten gedaan wordt. In het afgelopen jaar werd de gemeente met maatregelen geconfronteerd waar zij zich wellicht op moet voorbereiden, maar waar zij toch van wil zeggen dat de effectiviteit van die maatregelen wat haar fractie betreft ter discussie staat omdat de wetenschappelijke basis voor veel van deze maatregelen gewoon ontbrak. Dat wil niet zeggen dat je je niet moet voorbereiden als de overheid beslist dat er opnieuw maatregelen volgen en daarom is het een goed idee om die reserves aan te houden. Wethouder Buijtelaar geeft aan dat het een vrije keuze van de raad is om wel of niet mee te gaan met het wijzigingsvoorstel om wel of niet € 300.000 van de covidreserve toe te voegen aan de algemene reserve.

Hij gaat nader in op de ontwikkeling van de reserve. Eind 2020 was er € 413.000 aanwezig in deze reserve. In 2021 is daar ruim € 300.000 aan toegevoegd. Zonder overhevelingsvoorstel zit er nu € 714.000 in deze reserve. Aan het einde van dit jaar zal het saldo uitkomen op € 342.000. Hij kan niet inschatten wat er in de komende periode gaat gebeuren, maar op basis van de historie met het inregelen van de organisatie op dat toen nieuwe fenomeen, ziet hij dat dit getalsmatig uitkomt. Hij herhaalt dat dit een afweging is die de raad moet maken waarbij hij adviseert om het wel te doen. Het Verslag raad 5 juli 2022

14

weerstandsvermogen wordt meegeteld over de algemene saldireserve en niet over de covidreserve. Als het misgaat, is er altijd de algemene saldireserve waar een beroep op gedaan kan worden, het geld is niet weg. Het amendement bevat drie onderdelen. Het eerste deel is om dit niet toe te voegen aan de algemene saldireserve en daar heeft hij al op gereageerd. Het tweede deel luidt deze bestemmingsreserve te behouden. De reserve blijft behouden, want er blijft nog steeds een goed bedrag in. Het derde deel is om het geld niet alleen te besteden voor het dekken van de kosten van directe zorg. Hij reageert met betrekking tot de woorden ‘niet alleen’. De reserve is ingesteld om kosten te dekken die te maken hebben met covid. De manier waarop het hier geformuleerd is geeft aan dat hiermee eigenlijk alles gedekt zou mogen worden. Dit alles maakt dat het college het amendement ontraadt. De heer Smit (BurgerBelangen) merkt op dat het vanzelfsprekend is dat het amendement niet zo uitgelegd moet worden dat de jeugd van patat frites voorzien kan worden vanuit de covidreserve. Het geld is duidelijk bedoeld voor aan covid gerelateerde zaken. Hij reageert in de richting van de heer Gnodde over de rioolmetingen, hij heeft cijfers met betrekking tot opname gezien en vraagt zich af waar de heer Gnodde zijn informatie vandaan heeft, want hij ziet duidelijk stijgingen. Andere gemeenten doen dit niet.

De wethouder heeft het onjuist geïnterpreteerd dat anders de hele covidreserve teniet gedaan wordt. Het gaat hem om handhaving op het oude niveau. Het college haalt € 300.000 uit de reserve om aan allerlei andere dingen te besteden, want dat is het geval wanneer het bedrag naar de algemene reserve gaat. Hij wil het bedrag gereserveerd houden voor covid omdat er een stijging zichtbaar is en ook Den Haag zich zorgen maakt over … De heer Van Vliet (PCG) geeft bij interruptie aan dat hij denkt dat het wel duidelijk is. De voorzitter gaat over naar het debat over de Voorjaarsnota. De heer Van Asperdt (D66) merkt op dat zijn fractie debat heeft aangevraagd in de voorbespreking. Debat aanvragen als je een positief stemadvies uitbrengt vraagt om een uitleg. Kort geleden heeft de raad enkele grote, kostbare besluiten genomen (IHP, het museum en wellicht volgt straks de gemeentewerf). Daarnaast heeft de gemeente een groot aantal reguliere taken en dan zijn er ook nog de overhevelingen. Het college heeft meerdere waarschuwingen uitgedaan als het gaat om de taakbelasting van de ambtelijke organisatie. Voor zijn fractie is dit een serieuze zorg. In het recente verleden werd een bezuiniging op de ambtelijke organisatie gelukkig niet doorgevoerd, maar de zorg over de belasting blijft.

In het voorliggende besluit is een groot aantal overhevelingen opgenomen (pagina 149) die opnieuw moeten worden opgepakt. Zijn fractie gaat straks instemmen met de jaarrekening, maar wil aan de collega fracties vragen of waargemaakt wordt wat wordt beloofd en of de waarschuwingen over de ambtelijke organisatie voldoende serieus genomen worden. De voorzitter gaf net bij het onderdeel informatie van de portefeuillehouder aan met betrekking tot statushouders en vluchtelingen dat ambtenaren soms op hun tandvlees lopen, maar toch wordt nu een aantal taken via overhevelingen doorgeschoven. Hij vraagt of dit zo door kan of dat het college bij de aanstaande begroting voorstellen op prijs stelt ter versterking van de gemeentelijke organisatie.

Verslag raad 5 juli 2022

15

De heer Slijper (VVD) vindt de overhevelingen op zich heel begrijpelijk. Financieel gezien maakt het niet uit, maar zijn fractie had het liever anders gezien. Hij had moties of amendementen verwacht. Zijn fractie heeft zelf dat initiatief niet genomen maar was van plan om de discussie te volgen om vervolgens de mening daar op af te stemmen. De voorzitter wijst op de vraag die de heer Van Asperdt aan de raad heeft gesteld. De heer Van Asperdt (D66) vult dit aan met de vraag: Maken wij waar wat wij beloven? De heer Slijper (VVD) vindt dit een moeilijke vraag. Hij denkt dat iedereen zich moet inzetten om dat waar te gaan maken. Hij zal zich daarvoor inzetten, maar waarschijnlijk zullen zich regelmatig dingen voordoen waar de ene partij wat anders tegenaan kijkt dan de andere partij, maar dat is de essentie van waarom wij hier bij elkaar zitten. De voorzitter denkt dat er soms nee tegen dingen gezegd moet worden omdat het niet waargemaakt kan worden. De heer Migchels (CDA) had eveneens verwacht dat er moties of amendementen zouden komen om aan de hand daarvan het debat te voeren. Het feit dat zijn fractie daar zelf niet mee gekomen is geeft aan dat de fractie kan leven met wat nu voorligt. Hij sluit zich aan bij de voorzitter, of de ambtelijke organisatie het wel of niet aankan, heeft erg te maken met hoe raad en college zich gedragen.

De heer Van der Tol (SP) sluit zich aan bij de heer Migchels, ook zijn fractie had moties of amendementen verwacht, maar heeft geen problemen met deze stukken. De heer Gnodde (SamenWerkt) voelt het appèl van de heer Van Asperdt en antwoordt dat zijn fractie het gevoel deelt dat er op dit moment sprake is van een zeer dynamische begroting en dat met het vaststellen van de raadsagenda door 7 partijen van de raad er binnenkort een grote uitdaging ligt welke projecten opgepakt worden, waar worden de burgers bij betrokken, welke kosten zijn hieraan gekoppeld. Dit betekent na het reces zo snel mogelijk bijeenkomen hoe met ibob en de andere ambities omgegaan wordt. Welke zaken worden zeker gewenst en welke zaken moeten even geparkeerd worden. De voorzitter begrijpt van de griffier dat er een bijeenkomst over de bestedingen en overhevelingen belegd wordt. BurgerBelangen gaf aan te willen spreken over de communicatie, met name het persbericht. Zij informeert of dit nog steeds het geval is. De heer Smit (BurgerBelangen) wil niet in herhaling vervallen.

Hij heeft enkele uren geleden contact gehad met de heer Speijer over de slotzin van de rapportage vanuit de auditcommissie dat unaniem een beroep op het college wordt gedaan om helder te communiceren over de financiële situatie van de gemeente naar de inwoners, het werkelijke jaarlijkse resultaat en het dalend eigen vermogen om onaangename verrassingen voor de inwoners in de komende jaren te voorkomen. Hij benadrukt mede namens de heer Speijer om helder te communiceren over de resultaten.

Verslag raad 5 juli 2022

16

De voorzitter biedt het college gelegenheid om te reageren naar aanleiding van hetgeen naar voren is gebracht. Wethouder Buijtelaar merkt op dat er niet echt een vraag is gesteld en informeert waar hij op dient te reflecteren. De voorzitter vraagt om een reactie op de vraag van D66. De heer Van Asperdt (D66) verduidelijkt dat zijn vraag aan het college was of er prijs wordt gesteld op een investering vanuit de raad in de ambtelijke organisatie bij de begroting. Als dat het geval is, is hij gaarne bereid om daar de kaders voor te stellen. Wethouder Buijtelaar antwoordt dat een nieuw gevormde college de goede gewoonte heeft om snel bij elkaar te komen. Die retraite is gisteren en vandaag geweest. Eén van de dingen die daar duidelijk is geworden is dat het een college is van veel willen. Hij kent de raad als een raad die veel wil. Er wordt veel gewild en in de begroting is een bepaald planningsmechanisme dat dit ook allemaal gefikst wordt in deze periode. Met name het planningsoptimisme wordt teruggezien in een overhevelingsvoorstel. Met alle goede bedoelingen moet geconstateerd worden dat ergens vertragingen zijn opgetreden. Dit kan vele gevolgen hebben. Een procedure die wat langer loopt waardoor een ontwikkeling een rechtelijke procedure nodig heeft, maakt dat iets in plaats van in Q3 over het jaar heen gaat en dat wordt dan Q5 genoemd.

Dit is iets waar het gesprek over aangegaan moet worden en het college wellicht namens de raad het gesprek moet aangaan met de ambtelijke organisatie. De portefeuillehouder is verantwoordelijk voor de draaglast en draagkracht van de organisatie. Het college moet teruggeven dit kunnen wij wel, dit kunnen wij niet. Dat is soms vervelend want dan moet er, zoals de voorzitter al aangaf, nee verkocht worden, maar hij wil liever met elkaar een reëel en haalbaar beeld schetsen in plaats van het najagen van allerlei utopisch gedachtegoed waardoor de organisatie over de kling gejaagd wordt en de verwachtingen niet goed gemanaged worden. Het waren enkele atypische jaren waardoor er door covid dikke vertragingen zijn ontstaan. De vraag is of dit ook geldt voor de komende periode, of dat de gemeente beter in staat is om een reëlere planning neer te zetten. Hij kan geen eenduidig antwoord geven op deze zoektocht. Het is prettig als er budget vrijgemaakt wordt om de ambtelijke organisatie te verstevigen, maar de zwaarte van die organisatie wordt mede bepaald door de hoeveelheid besluiten en de ingewikkeldheid van die besluiten die in dit huis genomen worden. Ook dat moet in samenspraak.

Kan het wat meer gefinetuned worden zodat de organisatie in staat is om met een redelijk normale werkdruk om te kunnen gaan om ergens een inhaalslag te kunnen of moeten maken, maar tegelijkertijd allen goed kan bedienen. De raad krijgt dit dan terug via het college zodat er een goede synchronisatie is van wat de raad wil en wat de ambtenaren kunnen leveren. Dit is een gesprek dat periodiek gevoerd moet worden. Kunnen wij het nog aan? Wij besluiten dit wel, maar kunnen wij het ook leveren? Wethouder, is de planning reëel? Dit type gesprekken moet met elkaar gevoerd worden. Dit maakt dat aan het einde van een periode die met een jaarrekening wordt afgesloten gezegd kan worden wij hebben het gehaald of wij waren iets te optimistisch. Wat hem betreft wordt deze discussie aangegaan. In het najaar volgt een sessie om de planning & control cyclus beter handen en voeten te geven zodat de

Verslag raad 5 juli 2022

17

raad beter bediend wordt en uiteindelijk ook in de gemeente waargemaakt wordt wat is beloofd. De voorzitter gaat gehoord hebbend de auditcommissie en de accountant over tot besluitvorming over de jaarstukken 2021 en het decharge verlenen aan het college voor het gevoerde beleid met twee mutaties in de reserves zoals gespecificeerd in hoofdstuk 3.5 van de jaarrekening conform de beslispunten 3 t/m 6. Zij biedt gelegenheid om een stemverklaring af te leggen over het amendement. De heer Van Vliet (PCG) geeft als stemverklaring dat zijn fractie na de toelichting van de wethouder tegen het amendement stemt. De heer Migchels (CDA) sluit zich aan bij deze stemverklaring, vooral vanwege de overweging dat wat nu nog in de post overblijft waarschijnlijk ruim voldoende is gezien hetgeen in de heftigere periode is uitgegeven. Voor stemt de fractie van: BurgerBelangen. Tegen stemmen de fracties van: SamenWerkt, VVD, CDA, SP, PCG, D66 en Duurstede voor Democratie. Dit houdt in dat het amendement is verworpen met 3 stemmen voor en 15 stemmen tegen. De voorzitter brengt het voorstel in stemming en constateert dat dit unaniem wordt aangenomen. 8.

Voorjaarsnota 2022

De voorzitter geeft aan dat de Voorjaarsnota in de voorbespreking van 27 juni is besproken als onderdeel van de planning & control cyclus. De Voorjaarsnota is een tussentijdse bijstelling van de bestaande kaders voor het boekjaar 2022 op basis van de door de raad in november 2021 goedgekeurde begroting voor het boekjaar 2022. Kortom, het gaat over de afwijkingen ten opzichte van de huidige begroting. Zij constateert dat er geen moties of amendementen zijn ingediend, gaat over tot besluitvorming en leest daartoe het besluit voor. Voor stemmen de fracties van: SamenWerkt, VVD, CDA, SP, PCG, D66 en Duurstede voor Democratie. Tegen stemt de fractie van BurgerBelangen. Dit houdt in dat de het voorstel is aangenomen met 15 stemmen voor en 3 stemmen tegen. Besluitvorming met debat 9. Compensatie afvalstoffenheffing De voorzitter geeft aan dat de compensatie afvalstoffenheffing in de voorbespreking van 27 juni 2022 is besproken. Intussen zijn nagekomen technische vragen beantwoord en op Notubiz gepubliceerd. In 2021 hebben huishoudens gemiddeld een hoger variabel deel aan Verslag raad 5 juli 2022

18

afvalstoffenheffing betaald dan begroot. Dit komt neer op € 12 per huishouden. Tegelijkertijd zijn de verwerkingskosten voor GFT en restafval lager uitgevallen dan begroot, en de opbrengst van PMD hoger dan begroot. Dit komt neer op € 11 winst per huishouden. Dit voordeel is in de jaarrekening 2021 verwerkt en is verrekend met de voorziening reiniging. Het college stelt voor om het goed scheiden van afval te belonen en deze hogere opbrengst van in totaal € 23 per huishouden terug te geven aan de inwoners bij de aanslag afvalstoffenheffing van 2023. Zij biedt de fractie van de VVD gelegenheid om een amendement toe te lichten. De heer Slijper (VVD) licht amendement A-03 toe. Het bevreemdt zijn fractie dat wanneer je een gedifferentieerd tarief invoert voor het restafval dat je een vast bedrag terugkrijgt als er te veel binnenkomt. In de toelichting is aangegeven dat dit leidt tot een progressief tarief met een aantal neveneffecten die zijn fractie niet wenselijk acht. Hij licht twee daarvan nader toe. Huishoudens met een kleine kliko betalen € 5,50 per lediging, huishoudens met een grote kliko betalen € 8,80 per lediging, maar krijgen beiden hetzelfde bedrag terug. Daarnaast wordt geen rekening gehouden met het aantal ledigingen.

Mensen die het meest hebben bijdragen aan het overschot (die de kliko vaker aan de weg hebben gezet) krijgen net zo veel terug als mensen die dat minder vaak hebben gedaan. Je zou kunnen stellen dit past in het principe ‘de vervuiler betaalt’, maar dit is niet als zodanig gecommuniceerd aan de inwoners toentertijd en als er te weinig begroot wordt, werkt het mechanisme tegengesteld (hoe vaker de kliko aan de weg, hoe minder er bijbetaald hoeft te worden). De te hoog ingeschatte opbrengst is in zijn optiek het product van het aantal keren dat inwoners de kliko in totaliteit aan de weg hebben gezet maal het tarief (€ 5,50 of € 8) maar gesteld wordt dat de kliko vaker aan de weg is gezet. Hij is van mening dat het tarief te hoog is ingeschat en daar moet op gekort worden. Dit kan alleen op basis van een procentuele korting, iedereen krijgt een evenredig deel. Het gaat hierbij alleen om het gedifferentieerde deel van het tarief, de fractie kan zich vinden in het vaste tarief. Voor de oorzaak van één en ander kan geen ‘schuldige’ aangewezen worden omdat dit de eerste keer is dat er met diftar gewerkt wordt. Het wordt beschouwd als een kinderziekte, maar dit moet er wel een keer uitgehaald worden. De tekst van het amendement luidt als volgt: Amendement Registratie nr.

05-07 A-03 Onderwerp: Compensatie afvalstoffenheffing De raad van de gemeente Wijk bij Duurstede in vergadering bijeen d.d. 5 juli 2022 Ondergetekende stelt het volgende amendement voor: Het Voorstel aan de Raad inzake compensatie afvalstoffenheffing van 5 juli 2022 als volgt aan te passen: 1. In te stemmen om in de afvalstoffenheffing van 2023 eenmalig een teruggave van € 23 per huishouden op te nemen. Hiermee wordt goed scheiden beloond en worden de huishoudens gecompenseerd voor de lager dan begroot uitgevallen afvalstoffenheffing 2021. Verslag raad 5 juli 2022

19

Te vervangen door onderstaande tekst: 1. In te stemmen om in de afvalstoffenheffing van 2023 eenmalig een vaste teruggave van € 11 per huishouden op te nemen. 2. In te stemmen om in de afvalstoffenheffing van 2023 eenmalig een variabele teruggave van p% van het in rekening gebrachte variabele deel per huishouden over het jaar 2021 op te nemen. 3. De hoogte van het in het tweede beslispunt 2 genoemde percentage p wordt nog nader vastgesteld en verwerkt in de 'Verordening reinigingsheffingen 2023'. Hiermee wordt goed scheiden beloond en worden de huishoudens gecompenseerd voor de lager dan begroot uitgevallen afvalstoffenheffing 2021 Dit amendement wordt ingediend door de fractie van de VVD. De voorzitter biedt gelegenheid om te reageren naar aanleiding van het amendement. De heer Gnodde (SamenWerkt) merkt één en ander aan als een sympathiek stukje rekenwerk, maar aan de andere kant is het de eerste keer dat er geld overblijft dat per gezin teruggegeven kan worden. Het kan wellicht eleganter als hij de rekenmethode goed begrijpt, maar hij hoort graag de mening van de wethouder omdat de fractie het gevoel heeft dat er een formule wordt toegepast om gedifferentieerd terug te geven via grote en kleine kliko’s wat wellicht vele uren vergt zodat het terug te geven bedrag lager wordt.

Zijn fractie denkt dat het beter is om nog een jaar te wachten om te kunnen bekijken of er een trend waarneembaar is en of deze manier van denken dan geïmplementeerd zou kunnen worden. Mevrouw Plaatsman (BurgerBelangen) begrijpt dat voorgesteld wordt om meer terug te geven dan er op de afvalstoffenheffing gerealiseerd is en vraagt of de VVD dat met haar eens is. De heer Van Asperdt (D66) vindt het een elegant en goed doordacht amendement dat tot nadenken stemt. Hij vraagt zich af of de uitvoeringsorganisatie het amendement kan uitvoeren op deze manier. Hij vraagt voorts om een reflectie op de ambtelijke uren omdat hij denkt dat de uitvoering van het amendement de organisatie veel werk bezorgt. De heer Van der Tol (SP) geeft aan dat het amendement sympathiek is, maar in de voorbespreking heeft de wethouder al gezegd dat deze rekensommen het enorm ingewikkeld maken en zorgen voor veel werk voor ambtenaren. Dit is een eerste stap om de ambtenaren te ontlasten. Zijn fractie steunt het amendement niet. De heer Migchels (CDA) vraagt zich af of er veel moeite en energie in gestoken moet worden om het eerlijk en rechtvaardig te maken en of deze extra inspanning zich verhoudt tot de eerlijkheid die hiermee gecreëerd wordt.

Hij zou de vraag die mevrouw Plaatsman aan de VVD stelde graag willen stellen aan de wethouder; wordt er teruggegeven wat over is, of wordt er meer teruggegeven? De heer Slijper (VVD) reageert dat geprobeerd moet worden om wat begroot wordt zo dicht mogelijk bij het uiteindelijke resultaat te krijgen. Een begroting komt nooit tot op de euro uit, het ene jaar zal er te weinig begroot worden, het andere zal er te veel begroot worden. Verslag raad 5 juli 2022

20

Als nu wat te veel is begroot is wordt teruggegeven rechtvaardigt dat in een ander jaar wanneer er te weinig begroot is dat het tarief verhoogd wordt (een extra aanslag). In de richting van mevrouw Plaatsman geeft hij aan dat 10.000 huishoudens € 12 terugkrijgen (€ 120.000). Het voorstel behelst een iets andere verdeling. Een huishouden dat de kliko wat vaker aan de weg heeft gezet krijgt wat meer terug dan een huishouden dat wat minder vaak de kliko aan de weg heeft gezet. Per saldo komt het uit op € 120.000 en dat is het bedrag van het overschot. Mevrouw Plaatsman (BurgerBelangen) merkt op dat uit de jaarrekening een positief resultaat van € 185.000 blijkt. In het voorstel van het college gaat het om € 230.000. Zij verzoekt om verduidelijking. De heer Slijper (VVD) vervolgt dat het gaat om € 120.000 (de opbrengst van € 12 per huishouden uit de variabele heffing, het aantal keren dat het restafval aan de weg is gezet). Tegen de teruggave van € 11 voor het vaste tarief heeft zijn fractie geen enkel bezwaar. D66 informeerde naar de uitvoerbaarheid, deze beantwoording laat hij graag over aan de wethouder. De vraag of het extra kosten waard is om een eerlijkere verdeling te doen moet iedere fractie voor zichzelf beantwoorden.

Hij kan zich voorstellen dat de SP de uitvoering van het amendement te ingewikkeld vindt, maar dit houdt dan wel een oneerlijkere teruggave van de afvalstoffenheffing in. De voorzitter biedt het college gelegenheid om te reageren naar aanleiding van hetgeen naar voren is gebracht. Wethouder Buijtelaar antwoordt dat de gedachte achter de afvalstoffenheffing is dat je niet meer heft dan nodig is op een zo eerlijk mogelijke manier en in dat licht ziet hij dit amendement. Feit is dat het de eerste keer is dat met dit systeem gewerkt wordt. Vanwege het principe dat je niet meer mag heffen dan nodig is, wordt voorgesteld om een teruggave te doen. De vraag is wel of je dit daadwerkelijk moet doen, niet om nodeloos te heffen, maar om inwoners niet het jaar daarop te confronteren met een hele hoge rekening omdat er meer kosten gemaakt worden. In de evaluatie moet meegenomen of de overheid betrouwbaar is als het gaat om de lastenontwikkeling. Dit is wellicht contrair aan teruggeven en verhogen omdat de kostendekkendheid niet meer dan 100% mag zijn, maar het biedt wellicht wel ruimte in de portemonnee van de burger. Een overschot opnemen in een reserve en wanneer daarin het volgende jaar een hoger bedrag uitkomt, wordt uit die reserve geput om niet direct de rekening te hoeven voorleggen, maar deze beslissing is aan de raad.