Verslag raadsvergadering 2 november

VERSLAG RAADSVERGADERING 2 november 2022 Samenvattend verslag van de openbare vergadering van de gemeenteraad van de gemeente Wijk bij Duurstede Voorzitter Griffier Leden SamenWerkt

mevrouw I.P. Meerts de heer J.P. de Groot

de heer B. Bonte de heer M.W.J. Gnodde mevrouw D. van der Mark mevrouw D. Scholt-Hylkema de heer R. Willems

VVD

de heer W. Slijper de heer S. Verhaar de heer S. van der Velden Walda

BurgerBelangen

mevrouw N. Plaatsman-Visser de heer F. Scherpenzeel de heer W.G. Smit

CDA

de heer G. Migchels mevrouw A.J.G. Vernooij

SP

de heer R. Meinema de heer F.A.M. van der Tol

PCG

de heer J. de Bruijn de heer A. van Vliet

D66

de heer B.M.A. van Asperdt

Duurstede voor Democratie mevrouw F.D. Place Insprekers

de heer M. Verkerk De heer S. Monfils

Wethouders

de heer J.C. Buijtelaar de heer J. Brouwer mevrouw W.A.J. Kosterman de heer J. Kuiper

Gemeentesecretaris a. i.

de heer R. Brekelmans

Verslag raad 2 november 2022

1

Notulist

mevrouw J.M. Kiep-de Jongh notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

AGENDA 1. 2. 3.

Opening Vaststelling van de agenda Spreekrecht

Podium 4. Rechten van raadsleden (ingekomen stukken, moties vreemd aan de orde van de dag) Debat 5. Ontwerpbegroting 2023-2026 6. Vaststellen verslag raadsvergadering 18 oktober 2022 7.

Sluiting

1.

Opening

De voorzitter opent de vergadering met de woorden: “Allen die in de gemeente Wijk bij Duurstede wonen en werken, voor hen zijn wij vandaag bijeen. Wij vertegenwoordigen zo onze inwoners, wij nemen besluiten in alle zorgvuldigheid en na afweging van ieders belang. Dat vraagt wijsheid en soms ook moed. We maken waar wat we besloten hebben voor allen die hier wonen en werken. Laten we hierbij stilstaan.” 2.

Vaststelling van de agenda

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 3.

Spreekrecht

De heer Verkerk spreekt in namens de initiatiefgroep Eigenwijks Speelpark. In 2019 heeft een enorme aanpassing plaatsgevonden. Door een jarenlange inzet van het vorige en het huidige jongereninitiatief is er een prachtige track gekomen, is het speelpark volledig omheind en daarmee veel veiliger geworden. Samen met Natuurlijk heel leuk is een natuurspeel en -educatieplek gecreëerd. Het huidige initiatief richt zich op het oppakken van het verouderde gedeelte, het skategedeelte en de voetbal- en basketbalkooi. De droom is om in het hart van Wijk bij Duurstede een compleet speelpark te ontwikkelen voor alle sportende en spelende inwoners van de gemeente. De jeugd moet blijvend uitgedaagd en gestimuleerd worden om in beweging te komen en te blijven. De heer Monfils vult aan dat ook hij lid is van de initiatiefgroep, dat er al een enorme stap is gezet, maar dat de ontwikkeling van het speelpark is nog niet afgerond. Er zijn plannen voor Verslag raad 2 november 2022

2

het aanpassen van het oudere skategedeelte, de voetbal- en de basketbalkooi, maar ook voor het volledig rookvrij maken van het park. Een ander initiatief betreft de hardlooproutes waarvan het speelpark één van de startpunten is. De initiatiefgroep heeft duizend euro gereserveerd om dit mogelijk te maken, maar het gaat echter om veel meer dan alleen het nieuwe skategedeelte, het gaat om het veilig kunnen spelen en sporten in de buitenlucht, iets waar ieder kind recht op heeft. De afgelopen twee jaar zijn plannen gemaakt en is een grote kring geïnteresseerden verzameld (omwonenden en vrijwilligers). De offerte die is uitgebracht voor het realiseren van de plannen komt uit op ongeveer honderdduizend euro. Hierbij is uitgegaan van commerciële prijzen. De initiatiefgroep is er zeker van dat dit bedrag met lokale partijen naar beneden gebracht kan worden. Er is reeds een toezegging van een lokaal bedrijf voor twintigduizend euro. Vanuit 2019 is nog ongeveer vijfduizend euro over. De initiatiefgroep realiseert zich dat het om een groot bedrag gaat en vraagt daarom of bekeken kan worden of een gedeelte van dit bedrag gezamenlijk overbrugd kan worden. Hij gelooft in de jeugd en in de toekomst en gaat ervanuit dat de raad hier ook zo over denkt. (De aanwezigen reageren met applaus). De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan insprekers.

Mevrouw Plaatsman (BurgerBelangen) vindt het fijn dat insprekers zo betrokken zijn bij de ontwikkeling van een plek waar de jeugd zichzelf kan zijn en tijd kan doorbrengen en informeert of het om een eenmalige investering gaat. De heer Monfils antwoordt dat het inderdaad een eenmalige investering betreft. De heer Migchels (CDA) beseft dat het hartstikke mooi is om ruimte te hebben om buiten te spelen. Het is mooi om het enthousiasme te zien bij de insprekers. Wijk bij Duurstede heeft 10.000 gezinnen dus het zou gaan om tien euro per gezin. Hij vraagt wat insprekers gaan doen om burgers te verleiden hun verantwoordelijkheid te nemen zodat het iets van ons allemaal wordt. De heer Monfils antwoordt dat wordt ingezet op een inzamelingsactie samen met de kinderen van de basisscholen. Er wordt een skate-event georganiseerd zodat iedereen kan zien hoe tof het daar kan zijn. Desgevraagd geeft hij aan dat hij niet weet hoeveel geld er binnen zal komen, maar er zijn lokale bedrijven die hier echt wel wat in zien. Mevrouw Scholt (SamenWerkt) informeert waar dit alles moet komen. De heer Monfils antwoordt dat het huidige skatepark in De Horden is, maar dit is oud en gevaarlijk. Mevrouw Scholt (SamenWerkt) vraagt of er ook op Mariënhoeve gesport wordt.

De heer Monfils antwoordt dat dit weleens gebeurt, maar het is erg tof als je gewoon alles in één park bij elkaar hebt die meerdere groepen aanspreken. Desgevraagd geeft hij aan dat het inderdaad leuk is om iets dergelijks in het eigen park te hebben.

Verslag raad 2 november 2022

3

De heer De Bruijn (PCG) vindt het een mooi initiatief. Aangegeven wordt dat het om een eenmalig bedrag gaat, maar er moet ook wel rekening gehouden worden met jaarlijkse onderhoudskosten waardoor het benodigde bedrag hoger wordt. Hij begrijpt dat er al een sponsor is. Het CDA doet de suggestie om gezinnen te laten bijdragen. Hij informeert of bedrijven ook geïnteresseerd zijn. De heer Monfils antwoordt dat er een rondje langs bedrijven is gedaan. Veel bedrijven zien het echt wel zitten om iets voor Wijk bij Duurstede te betekenen. De voorzitter bedankt insprekers voor hun bijdrage en geeft aan dat er wordt uitgekeken naar het vervolg. Podium 4. Rechten van raadsleden (vragen, moties en dergelijke) Hiervan wordt geen gebruik gemaakt. Debat 5. Ontwerpbegroting 2023-2026 De voorzitter geeft het woord aan de fractie van Duurstede voor Democratie. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) spreekt haar algemene beschouwingen uit als volgt: Dank u voorzitter. Beste mensen thuis, leden van de raad, leden van het college, Versterkt deze begroting onze gemeenschap? Door die bril kijkt DVD naar de ontwerpbegroting. We zitten in economisch zwaar weer. Veel inwoners, waaronder ook veel kleine Wijkse ondernemers kunnen niet goed rondkomen. En als financiële analisten gelijk hebben dan wordt dat zware weer van nu een storm, die jaren zal aanhouden.

Het goede nieuws is dat wij een gemeenschap zijn, die gelukkig nog zoveel kracht en samenhang heeft dat wij die tegenslag met vindingrijkheid tegemoet kunnen treden. Sterker nog, we zullen er ongetwijfeld slimmer, socialer en lokaler door worden. Goed lokaal beleid kijkt naar de zichtbare en de onzichtbare banden die mensen verbindt, en beoordeelt hoe sterk die draden zijn die tezamen het tapijt van de Wijkse gemeenschap vormen. Veel inwoners willen zelf de schouders eronder zetten en hebben een gemeente nodig die hen steunt in het nemen van eigen verantwoordelijkheid. Als mijn oude buurman valt dan help ik hem overeind maar daarna wil ik hem een wandelstok geven zodat hij zelf kan blijven lopen en hij niet iedere dag mijn arm nodig heeft. Uit respect voor de mens die mijn buurman is. De ontwerpbegroting zelf. Ik beperk me tot een paar onderdelen. Allereerst iets over communicatie. Dus de manier waarop de gemeente met ons inwoners wil praten, via welk middel of kanaal dan ook. Het is wel even goed zoeken want communicatie kreeg geen aparte paragraaf maar loopt door de begroting heen. En daarom is het verstandig een tweede bril op te zetten. Hoe oprecht, eerlijk, open en transparant is dit? Belangrijk. Een gemeenschap gedijd immers bij het vertrouwen dat zij kan stellen in de gemeente die haar dient.

Verslag raad 2 november 2022

4

Laten we beginnen met het thema Wonen. In de begroting staat dat we 1200 nieuwe woningen nodig hebben. Als we volledig open zouden zijn dan zouden we inwoners vertellen dat de grote woningnood niet komt door de eigen behoefte aan huizen. Er gaan namelijk genoeg oude mensen dood om plaats te maken voor jongeren. Maar de externe druk van voornamelijk immigratie is zo hoog dat zelfs 1200 woningen, als we die van de provincie al zouden krijgen, niet genoeg zijn. En geloof me inwoners zijn dapper genoeg om die waarheid onder ogen te zien. Vervolgens kunnen we een eerlijke politieke keuze maken. Duurzaamheid. Alle plannen baseren zich op het uitgangspunt 2030 energieneutraal. Als we eerlijk zouden zijn dan zeggen we, we hanteren het maar we weten dat het onuitvoerbaar is. In 2030 evenveel energie produceren als gebruiken betekent 12 meer dan 200 meter hoge windturbines bouwen op Wijks grondgebied. Ziet u ze over 7 jaar staan? En dan hebben we het nog niet gehad over de negatieve milieueffecten. Als je als gemeente de reductie van stikstof neemt als een gegeven dan accepteer je dat de staat van de natuur afhankelijk zou zijn van één enkele factor. Gelukkig zit onze Schepping in werkelijkheid complexer en biodiverser in elkaar. Als we naar onze boeren kijken dan zouden we moeten kijken naar hun potentieel als lokale voedselproducenten.

Zeker met het oog op de dreigende voedseltekorten. En dan, de financiën die de uitvoering van het beleid mogelijk maken. Wat wij dan vaak missen is de omschrijving van het probleem waarvoor de beleidsmaatregelen de oplossing moeten zijn. Wat is het ROI? Een heel simpel, willekeurig voorbeeld: Gemeentehuis: […] “We willen een veilige en prettige ontmoetingsplaats aanbieden voor de bezoekers [..]” Wat is het probleem? Ik weet niet hoe u het ervaart maar ik vond het er veilig en prettig de laatste keer dat ik er was als bezoeker. Scherpe controle op onze uitgaven is een eerste voorwaarde voor onze onafhankelijkheid. Als wij onze onafhankelijkheid verliezen dan worden we onderdeel van een megagrote gemeente, dan gaat onze eigenheid verloren en zijn we als inwoners als losse zandkorrels, slechts data in een groot gecentraliseerd, gedigitaliseerd systeem. Mijn laatste thema burgerparticipatie maakt de cirkel rond, terug bij communicatie. Want burgerparticipatie betekent dat je in contact wil staan met je inwoners om te controleren of het beleid dat je in hun belang uitvoert ook werkelijk in hun belang is, in hun ogen. Inwoners bij de haven, aan Sluis Noord, tegenover de Witla flat, betrokken bij Nogges, etc. kunnen getuigen dat er op het punt van burgerparticipatie nog steeds ondanks alle goede bedoelingen die er zeker zijn, weinig vooruitgang is geboekt.

In het voorgenomen beleid staat niets concreets dat op dat punt hoop geeft. DVD ziet met belangstelling de moties en amendementen van de andere partijen tegemoet. En zal waar nodig daaraan toevoegen. De kracht, de weerbaarheid en de samenhang van de Wijkse, Langbroekse en Cothense gemeenschap maken dat wij ondanks de storm die op ons afkomt, de komende jaren met vertrouwen tegemoetzien. De heer De Bruijn (PCG) spreekt zijn algemene beschouwingen uit als volgt: In de afgelopen periode heeft de fractie van de PCG diverse titels gegeven aan de algemene beschouwingen. Zo hebben we “Roeien met de riemen die je hebt”, “Op koers” en “Sturen in de storm” gehad. Deze beschouwing zou ik in lijn willen noemen: “Stilte voor de storm” Voor ons ligt een heel ambitieuze begroting. De fractie van de PCG denkt dat deze iets te ambitieus is en daardoor onrealistisch. De PCG maakt zich zorgen of we op termijn aan onze Verslag raad 2 november 2022

5

betalingsverplichtingen kunnen voldoen voor de dan aangegane leningen. De komende jaren staat er een investering van 36 miljoen euro in de begroting beschreven. De PCG wil hier wel een scheiding in maken in de “must have’s” en “nice to have’s”. Als uitganspunt voor deze begroting is aangegeven dat er vanuit raadsagenda is gewerkt. Nu staan er ook investeringen in de onderliggende begroting welke totaal niet beschreven zijn in de o.a. door ons getekende raadsagenda. Om vertrouwen toch niet te beschamen zouden wij dit toch graag anders zien. Onze inkt is toch ook wat waard? Graag willen we een aantal zaken uit de begroting aanstippen: Het aanlichten van de grote Kerk op de markt. De PCG is blij dat een langgekoesterde wens in vervulling kan gaan. Ook de renovatie van Markt 24 en de herhuisvesting van het museum zullen een boost geven aan het toerisme en levendigheid van onze binnenstad. Fijn, dat onze (klein)kinderen in de nabije toekomst op een goede huisvesting van de scholen kunnen rekeningen. Frisse, duurzame scholen met voldoende ventilatie komt eindelijk van de grond. Evenals huizenbouw, wat de PCG betreft kan dat nog verder versneld worden. Bouwen, bouwen en bouwen blijft het devies. Zoals eerder door ons al voorgesteld kijken wij uit naar de uitkomsten om ook boven de nieuw te bouwen scholen woningen te bouwen. Subsidie Theater Calypso.

Tijdens de laatste bespreking hebben wij als PCG onze zorgen geuit. Niet dat we tegen het voortbestaan van dit mooie theater zijn, maar dat er meerdere scenario’s mogelijk zijn om het voortbestaan te garanderen en zijn benieuwd naar deze uitkomsten. De PCG blijft zich zorgen maken naar de bemensing van het ambtelijke apparaat. We zijn daarom blij dat er geld wordt vrijgemaakt om de organisatie meer body te geven. Graag willen we nog wel kleine een kanttekening plaatsen dat wij een ziekteverzuim van 5% wel wat aan de hoge kant vinden. De voorgenomen aanleg van een Turborotonde willen wij koppelen aan de woningbouw, en daarom deze te bekostigen vanuit grondexploitatie. De druk op onze inwoners met een krappe portemonnee blijft maar toenemen! Energie armoede, voedselbanken, enz. Het is van belang dat we naar elkaar omkijken en de schrijnende situaties opsporen en aanpakken. Niemand mag buiten de boot vallen. Echter we moeten ook oppassen dat we met allerlei uitzonderingen een beperkte groep helpen omdat zij de weg kennen. Pamperen tegengaan en misbruik aanpakken. Asielzoekers en andere vluchtelingen opvangen is prima! Goede ondersteuning vanuit het ambtelijk apparaat en een goede communicatie (draagvlak) is erg belangrijk! Niet door emotie verder springen dan je polsstok lang is. Trots blijven we op de GVR-regeling.

Is daar al meer over bekend? Onze laatste zorg is de relatief beperkte OZB verhoging van 3% die het college voorstelt. De fractie van de PCG voorziet de komende jaren een explosieve stijging in de OZB om zo aan onze betalingsverplichtingen te kunnen voldoen en dat baart ons zorgen. Wellicht is het verstandig om met deze bijdrage nog eens een flinke rekenoefening te houden voordat de “nice to have” zaken worden ingezet, waarvoor structureel geld benodigd is. Behoedzaam blijven is het devies!! We leven tenslotte in roerige tijden, waarbij we geen overzicht hebben wat ons nog te wachten staat. Wacht met deze investeringen tot de storm gaat liggen, dan zullen we samen, veilig de haven bereiken. Dan nog een oproep naar ons allen: Het zou toch zo fijn zijn als we eens wat liever naar elkaar zijn en ons wat minder negatief uitlaten naar de pers, in appgroepen en al helemaal niet hier in de raadzaal.

Verslag raad 2 november 2022

6

Tenslotte wensen wij het college bij de naderende storm een behouden vaart! En dat kan volgens de PCG niet zonder, wijsheid en Gods onmisbare zegen en dat wensen wij het college toe bij het uitvoeren van deze plannen. De heer Migchels (CDA) spreekt zijn algemene beschouwingen uit als volgt: Raadsbreed lerend elke keer weer beter Dit is een bijzondere begrotingsbehandeling. Niet een coalitieakkoord als basis. Maar een nagenoeg raadsbrede raadsagenda. Dat is wennen voor zowel het college als voor ons als raad. En dat zal vast niet in een keer helemaal goed gaan. Daarom ook de titel: Raadsbreed lerend elke keer weer beter. De volgende 5 opgaven vinden wij als CDA belangrijk: 1. Naar een betere samenwerking in de raad 2. Degelijker en behoedzamer begroten 3. Sneller bouwen voor de eigen jeugd 4. Meer duurzame energie voor en door eigen inwoners 5. Versterken van de veiligheidsbeleving 1. Naar een betere samenwerking in de raad Een betere samenwerking in de raad was de belangrijkste reden om te kiezen voor een raadsagenda. Helaas net niet raadsbreed. Een raadsagenda werkt alleen als raad en college het stapje voor stapje elke keer weer beter doen. Het CDA wil dan ook dat raad en college vaker gaan evalueren hoe de samenwerking gaat. En waar en hoe het beter kan. Bijvoorbeeld eens per half jaar. Verder wil het CDA dat er een nieuw overleg komt: het raadsagenda overleg.

Waarin de partijen die de raadsagenda hebben ondertekend, samen de uitvoering en prioriteiten in de raadsagenda concretiseren. Zodat we op een positieve en verbindende manier werken in het belang van onze burgers. Tot ons verdriet moeten we als CDA ook vaststellen dat de sfeer in de raad nog niet zo is zoals ze moet zijn. Het respect voor andere raadsleden en het college kan echt beter. Wat het CDA betreft zet de raad een raadslid wat zich misdraagt uit een commissie. 2. Degelijker en behoedzamer begroten Goed dat het college gaat reserveren voor grote investeringen. Er staat voor meer dan 30 miljoen aan investeringen gepland. Dat is heel erg fors. Het CDA ziet de noodzaak van het grootste deel van die investeringen. Echter een turborotonde is nu te duur. Huisvesting voor onze scholen heeft de hoogste prioriteit. Waarbij we wel graag zien dat het college haar uiterste best doet om – bijvoorbeeld via slim combineren van functies – de investeringskosten te verkleinen. 3. Sneller bouwen voor de eigen jeugd Betaalbare woningen komen niet snel genoeg beschikbaar. Jongeren kunnen niet in de gemeente blijven wonen. En er zijn te weinig tijdelijke woningen voor mensen die in een scheiding belanden. Dat moet snel anders. Woningbouwcorporaties blijken te traag. En projectontwikkelaars zijn alleen geïnteresseerd in grote projecten.

Gelukkig zijn er lokale initiatieven om snel met betaalbare Tiny Houses en flexwoningen te komen. Deze verdienen maximale ondersteuning. Het is goed te lezen dat het college gaat voor het realiseren van 70 flexwoningen. De wethouder doet zijn best. Maar waarom zijn er al niet heel snel een stuk of 20 geplaatst? Waarom kunnen andere gemeenten dat wel? Waar gaat het fout in onze gemeente? Verslag raad 2 november 2022

7

Mogelijk dat een gemeentelijk woningbedrijf kan zorgen voor de noodzakelijke versnelling. De gemeente Renswoude laat zien dat het kan. 4. Meer duurzame energie voor en door eigen inwoners Goedkope duurzame energie voor en door onze eigen inwoners. Nieuwe grootschalige opwek van duurzame energie daarom alleen bij 75 tot 100% lokaal eigendom: via een gemeentelijk energiebedrijf of door een lokale coöperatie. Geen vergunningen meer afgeven voor nieuwe zonnevelden die ten koste gaan van vruchtbare landbouwgrond. Nu een pas op de plaats. Het CDA ziet graag een moment van bezinning en evaluatie. Nieuwe zonnevelden alleen in combinatie met fruitteelt zodra dit technisch en financieel haalbaar is. Windmolens alleen als direct omwonenden naast de lasten ook fors financieel profiteren van de baten. Biogas is belangrijk voor het verduurzamen van onze oude binnenstad. Acht agrariërs gaan dat realiseren via de bouw van een biogasinstallatie in Cothen dat straks 5.000 woningen kan voorzien van duurzaam gas. 60 ha zonnepanelen is niet meer nodig om de RES afspraken na te komen. 5. Versterken van de veiligheidsbeleving Wijk bij Duurstede is een van de veiligste gemeenten in Nederland. De veiligheidsbeleving, het aanspreken op ongewenst gedrag en het verbaliserend optreden kan echt nog beter. Dat kan via extra BOA inzet. Het college heeft hiervoor al 1 extra BOA groot.

Het CDA wil er nog een tweede BOA bij. En nu sluit ik af. Het CDA hoopt dat raad en college raadsbreed lerend elke keer weer beter gaan samenwerken. We wensen het college en de raad hierbij veel wijsheid en Gods zegen toe. De volgende moties en amendementen worden ingediend: amendement A-07 (2 extra boa’s), motie M-05 (geen vergunning meer afgeven voor monofunctionele zonneparken) en motie M-06 (onderzoeken meerwaarde gemeentelijk woonbedrijf). Mevrouw Plaatsman (BurgerBelangen) spreekt haar algemene beschouwingen uit als volgt: Voorzitter, de wereld is hard. De kloof tussen overheid en inwoners wordt groter en we belanden van Coronacrisis in Vluchtelingencrisis. Nederland kent een ongenadig hoge inflatie, de prijs van ongeveer alles stijgt. En midden in dat roerige Nederland ligt onze prachtige gemeente Wijk bij Duurstede waar vrijwilligheid en saamhorigheid hand in hand lijken te gaan en waar men altijd een weg vindt. Waar de natuur floreert en initiatieven ontspruiten alsof het altijd lente is. Maar ook een gemeente die haar problemen kent. Waar het ambtenarenapparaat overbelast is, waar ondernemers een afhankelijkheidspositie voelen ten opzichte van de gemeente, waar besluiten soms genomen zijn voordat de raad in stelling is gebracht en waar de krant dan weer tussen ons politici in komt staan. We zijn een gemeente waar het budget kleiner is dan de uit te voeren taken.

We komen chronisch tekort. De afgelopen 10 jaar slonk de algemene reserve ondanks jaarlijks positieve realisaties, wonderbaarlijke wijze met 10 miljoen. Voorzitter, voor dat feit staan wij vanavond. We kennen grote taken. We willen, nee moeten, nieuwe scholen bouwen, er moet meer ruimte komen voor ambtenaren, geen knaken? Dan geen taken! Maar als dat betekent dat onze mensen tussen wal en schip vallen, dan toch die taken ook maar. Wijk bij Duurstede wordt gekenmerkt door een eigenzinnige eigengereidheid die zijn charme maar ook zijn valkuilen kent.

Verslag raad 2 november 2022

8

Voorzitter vandaag beschouwen we de begroting. Een begroting die 35 miljoen investering vraagt voor de komende 40 jaar. 35 miljoen is volgens een simpele rekensom een directe lastenverhoging van €300,- per huishouden per jaar. Dan hebben we het nog niet over de rente die mogelijk nog verder stijgt, dan hebben we het nog niet over het ravijn dat deze huishoudens op jaarbasis nog eens €300,- extra zal kosten. Dan hebben we het nog niet over de terugloop van de algemene reserve. Dan hebben we nog niet over alles wat nog in het verschiet ligt. We maken ons dus zorgen om de portemonnee van de burger. Uiteindelijk zijn het onze inwoners die de zwaardere lasten zullen dragen. De tijd van én én én is wel voorbij. En dan ligt er een begroting waarin we niet teruglezen hoe we die lastenverzwaring voor inwoners beperken. Waarin we niet lezen hoe we die mensen die buiten de boot vallen door stijgende inflatie een schouder kunne bieden omdat hen nu helpen scheelt in gemeentelijke lasten achteraf. We lezen een begroting waarin we heel veel willen, maar geen cultuuromslag proeven. Zijn wij dan zwartdenkers? We horen dat wel eens. Voorzitters, wij zijn positief gestemd over de mogelijkheden. We zullen met hand en tand staan voor onze inwoners die al genoeg lastenverzwaringen hebben gekend.

Vanuit elke vezel van onze partij wil BurgerBelangen zich inzetten voor die cultuuromslag waarin we als overheid ondernemend worden, waarin we slimmer combineren, waarin we gaan kijken naar hoe we geld in het laadje brengen, in plaats van enkel de kosten. Er is zo veel wél mogelijk. De kloof dichten tussen burger en ons als overheid vraagt LEF. Wij willen dat vandaag tonen door prioriteit te geven aan geld besparen, geld binnenhalen en creatief oplossingen bieden. Wij willen ondernemerschap. De volgende moties en amendementen worden ingediend: amendement A-10 (toeristenbelasting), motie M-07 (keuzes maken in de begroting en op de Markt), motie M-08 (met een ondernemende visie kijken naar de bouw van scholen) en motie M-09 (met een ondernemende visie kijken naar de locatie van de gemeentewerf). Toelichting amendement A-01: Wijk bij Duurstede is een prachtige gemeente met fantastische bezienswaardigheden voor toeristen, maar de gemeente waardeert zichzelf onder het landelijk gemiddelde. Haar fractie stelt voor de daad bij het woord te voegen door de toeristenbelasting te verhogen naar het landelijk gemiddeld. Toelichting motie M-07: de fractie ziet veel in het verkopen van het pand op de Markt waar het museum gevestigd zou moeten worden om vervolgens te investeren in Calypso om de jaarlijkse huur te verlagen en wat meer garantie voor te toekomst te hebben.

Toelichting motie M-08: de fractie ziet een kans in het creëren van scholen buiten de rode contouren in combinatie met maatschappelijke functies en waar mogelijk woningbouw zodat er grond vrijkomt binnen de rode contour waar eveneens gebouwd kan worden. Het college wordt opgeroepen daar iets aan te doen. Toelichting motie M-09: de fractie hoopt dat de gemeentewerf naar een plek gaat waar de grond minder duur is zodat er op de plaats waar deze nu gepland is ruimte is voor de ontwikkeling van de economie. Verslag raad 2 november 2022

9

De heer Van der Tol (SP) spreekt zijn algemene beschouwingen uit als volgt: Voorzitter, De eerste begroting van een nieuw college is altijd een bijzondere, zowel voor het college als voor de raad. Deze begroting zet de toon voor het beleid in de komende jaren, voor het eerst gebaseerd op een raadsprogramma en niet op een coalitieakkoord Naar onze mening zien we dan ook voor alle partijen in de raad dat er aan specifieke wensen wordt tegemoet gekomen, zelfs de partij die niet instemde met het raadsprogramma ziet een wens terug er wordt ruimte gemaakt om te sparen er worden reserves opgebouwd voor uitgaven die nog op ons afkomen. Vanuit ons sociale hart zijn we blij dat het sociaal domein stabiel blijft, dat we blijven investeren in vernieuwingen en de financiële ruimte wat groter is geworden. We schrikken van de kostenstijging in het leerlingen vervoer en horen graag hoe het college hier mee omgaat, immers de leerlingen die hier gebruik van maken zijn juist de meest kwetsbare. voor de jeugdzorg hebben we nu geld maar met een gebleken onbetrouwbare Haagse overheid blijft het oppassen. Er is ruimte voor scholen, voor theater Calypso, we gaan een open proces in rond de energietransitie, er is zelfs geld gevonden voor het aanlichten van de kerk op de markt. De financiële toon richting het raadsakkoord is dus gezet, we danken het college hiervoor.

De SP fractie nog wel aandacht voor een paar zaken, Wij maken ons zorgen over de gang van zaken rond de woningbouw, er worden stappen gezet maar of het voldoende is om de woningnood te verlichten vragen wij ons af. Onze eigen jongeren en ouderen kunnen moeilijk aan gepaste woonruimte komen, als je 35 jaar bent wil je niet meer bij je ouders wonen, en introuwen bij pa en moe zoals in de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw dat kan toch niet meer. Ik moet er tenminste niet aan denken. Er komen ook steeds meer asielzoekers onze kant op, gevluchte Oekraïners blijven langer hier, linksom of rechtsom deze mensen hebben ook rechten. Er zijn denken wij voldoende plekken om snel flexwoningen te plaatsen waardoor we tijdelijk de ergste nood kunnen ledigen. Bijvoorbeeld het oude sint Jozefterrein er wordt door de raad al jaren om gevraagd meer het schiet niet op. Dit komt voor een deel ook door personeelstekort, daarom dient er denken wij extra geld te komen voor ambtenaren belast met het vlot trekken van woningbouw het gaat allemaal te langzaam voor wat eigenlijk de belangrijkste opdracht van dit college moet zijn. Met de bouw van flexwoningen creëren we ook draagvlak voor de opvang van asielzoekers we kunnen er in Wijk niet aan ontkomen ook hier plaats voor te maken.

Ook de prestatieafspraken met woningbouworganisaties spelen hierbij een rol, de organisaties willen wel bouwen maar geef ze dan ook de kans. De verhuurdersheffing wordt afgeschaft er komt dus nog meer geld beschikbaar bij deze organisaties, college maak er gebruik van. Wij zouden graag zien dat de raad ook meer betrokken wordt bij deze prestatieafspraken c.q. op de hoogte gehouden hier liggen kansen. Wij missen beleidskader voor maatschappelijke accommodaties Het college stelt een bestemmingsreserve stedelijke vernieuwing in, ( mijn collega van D66 stelde hierover al vragen ) er wordt hier een aantal bestemmingen genoemd als scholen, gemeentewerf, rotonde de Geer om er een paar te noemen, wij missen in dit misschien wel willekeurige lijstje maatschappelijke accommodaties immers een aantal hiervan die nu in gebruik zijn, worden om plaats te maken voor broodnodige woningbouw binnenkort gesloopt.

Verslag raad 2 november 2022

10

We hebben begrepen dat er een nieuwe kantine voor CDW aankomt en dat hier ook maatschappelijke organisaties gebruik van kunnen maken. Echter Mariënhoeve en bv het industrieterrein zijn geen ideale plaatsen voor clubs als de “stichting ontmoetingscentrum,” die cursussen Frans en Engels en een teken en lees groep faciliteert, de speelotheek de klaverjasclub, Stichting de nieuwe schakel, het stekkie en zo zijn er meer. Dergelijke organisaties dienen zo dicht mogelijk bij de 3 woonkernen te opereren en niet ergens aan de rand met een huurcontract waarvan de opzegtermijn 3 maanden is. maak hier dus ook gericht werk van en trek geld uit voor permanente accommodaties. Zoals gezegd, de toon is rond het IBOB model is gezet en de SP is blij met de toonhoogte, maar verlies de belangrijkste kwesties van dit moment niet uit het oog waarbij vooral de bouw van structureel betaalbare woningen de belangrijkste is. Daarbij aandacht en geld voor de bouw van scholen en genoemde maatschappelijke accommodaties en we hebben de kern van ons beleid te pakken. De heer Van Asperdt (D66) spreekt zijn algemene beschouwingen uit als volgt: Voorzitter, D66 dankt allereerst de ambtenaren, het college en de collega-raadsleden voor de samenwerking en voorbereidingen voor de ontwerp-begroting 2023-2026. Ik val met de deur in huis.

Hier zijn D66’s 5 politieke prioriteiten voor het begrotingsjaar 2023 en verder: 1) In gemeente Wijk bij Duurstede, moet wat te doen zijn! 2) In de gemeente Wijk bij Duurstede, kun je jezelf zijn! 3) In de gemeente Wijk bij Duurstede pakken we kansen, helemaal als het om onderwijs gaat! 4) In gemeente Wijk bij Duurstede letten we op duurzaamheid en klimaat! 5) In de gemeente Wijk bij Duurstede zijn we solidair, ook als het even niet goed met je gaat! D66 heeft veel om tevreden over te zijn: bouwen, zit in de ontwerpbegroting. IHP, zit in de ontwerpbegroting. D66 zal komend jaar kijken naar de positie van starters op de woningmarkt en hier aandacht voor blijven vragen. Maar onze vijf politieke punten zijn duidelijk. De moties en amendementen van D66, hebben met onze 5 punten te maken en ik zal ze gelijk aankondigen. 1) In de gemeente Wijk bij Duurstede moet wat te doen zijn! Voorzitter, B&W schrijven in hun technische beantwoording dat de samenwerkingsafspraken met ondernemers en anderen, ter behoud van vitaliteit van de kernen aan de orde is. Dat zijn wij met B&W eens en dienen daarom een amendement in om hier extra geld voor uit te trekken. Ook dient D66 een amendement in ter versterking van cultuurparticipatie. B&W willen hier geld voor uittrekken. D66 stelt voor om het door B&W geraamde bedrag te verdubbelen.

Tot slot: onderzoek heeft aangetoond dat als alternatieve jaarwisseling het meest spontaan een grote centrale vuurwerkshow genoemd wordt. In de ontwerpbegroting is hier nog geen geld voor opgenomen. Een amendement van D66 probeert dit alsnog te regelen met ingang van 2023-2024. Laat helder zijn. D66 is voorstander van een (Europees) verbod is op consumentenvuurwerk, maar dat is nu nog niet haalbaar. 2) In gemeente Wijk bij Duurstede, kun je jezelf zijn Op pagina 17 van de raadsagenda stond het al: bestrijden discriminatie. Ik overval niemand als ik stel dat discriminatie D66 een gruwel is. We willen het raadsvoornemen, zoals dat is Verslag raad 2 november 2022

11

uitgesproken in de raadsagenda, kracht bij zetten door anoniem solliciteren actief te promoten: D66 dient hiervoor een motie in. 3) In gemeente Wijk bij Duurstede pakken we kansen, helemaal als het om onderwijs gaat Voorzitter, B&W hebben tot vreugde van D66 het IHP goed verwerkt in de ontwerpbegroting en ook het door de VVD-gewenste onderzoek is hiermee afgerond. Voor D66 topprioriteit voor het jaar 2023-2026. Wellicht ten overvloede: het integraal huisvestingsplan moet volgens het reeds genomen besluit worden uitgevoerd! Wij zijn tevreden met besluitvorming tot dusver, maar D66 gaat uitvoering scherp volgen. 4) In de gemeente Wijk bij Duurstede, letten we op duurzaamheid en klimaat Waren het al niet de voorgangers van de huidige fractie van D66 die hamerden op klimaat en duurzaamheid? D66 is voor het nog beter vastleggen van herplantingsplicht. We zijn een groene gemeente en willen dat blijven. Dat gaat echter niet vanzelf. D66 dient met SamenWerkt een motie in om aan te sluiten op VNG/Sustainable Development Goals. Met als doel om met de inwoners, de bedrijven en de overheid samen op te trekken. Bottom up, zo u wilt. We laten niemand achter. 5) In gemeente Wijk bij Duurstede zijn we solidair, ook als het even niet goed met je gaat D66 ziet graag op vaste basis, gedragsdeskundigheid in ons diagnostisch team en dient een amendement in om dat te regelen.

Tot slot voorzitter moties en amendementen van D66 om zgn. 213a-onderzoek beter te regelen en te bekostigen. D66 wil graag dat er goed wordt gerapporteerd over de doelmatigheid en doeltreffendheid van het beleid en dat hoeft B&W niet te doen met een lege portemonnee. Ook heeft D66 een motie neergelegd om raadsledenadviescommissies bij een aantal gemeenschappelijke regelingen mogelijk te maken. Die GR’en doen goed werk voor onze inwoners, maar staan in de praktijk te ver af van gekozen raadsleden. Dat ziet D66 graag anders, vandaar een motie. Tot slot: D66 legt ideeën neer. Vanuit een open en geïnteresseerde houding. D66 hoopt hiermee ruimte te maken voor ideeën van college en van andere fracties. We gaan voor optimaal gezamenlijk resultaat en vragen iedereen om serieuze reactie op onze ideeën. We gaan zelf ook -vanzelfsprekend- vanuit diezelfde open en geïnteresseerde houding in op de ideeën van anderen. Dank u wel.

De volgende moties en amendementen worden ingediend: amendement A-01 (gedragsdeskundige permanent toevoegen aan Binding), amendement A-02 (verplicht 213aonderzoek uitvoeren in 2023 IBOB-style), amendement A-03 (Wijk in de vaart der volkeren, versterken vitaliteit), amendement A-04 (ophogen budget cultuurparticipatie), amendement A-05 (stapsgewijs naar een alternatieve jaarwisseling), motie M-01 (herziening gemeenschappelijke regelingen), motie M-02 (groen moet je doen, zuinig op groen), motie M-03 (we gaan voor toptalent, wie je ook bent, anoniem solliciteren), motie M-04 (aansluiten bij Gemeenten4GlobalGoals).

Verslag raad 2 november 2022

12

De heer Gnodde (SamenWerkt) spreekt zijn algemene beschouwingen uit als volgt: Geachte voorzitter, college, mede-raadsleden, steunfractieleden, ambtenaren en inwoners van de gemeente Wijk bij Duurstede, Als raad zijn we nu ongeveer 6 maanden onderweg met de raadsagenda, een akkoord getekend door 7 van de 8 partijen in deze raad. Een unicum voor de gemeente Wijk bij Duurstede. Hoe gaat dat ondertussen? Ondanks het grote aantal crises in de wereld, in Nederland en ook lokaal durven wij te stellen dat het glas in Wijk bij Duurstede half vol is. Eerst een procesmatig perspectief: Wat gaat er goed De partijen, die achter het raadsakkoord/agenda staan, zetten zich in om de leefbaarheid in onze mooie gemeente te behouden, te verbeteren en rekening te houden met volgende generaties. Soms eensgezind, soms met duidelijke politieke verschillen. Dat de leefbaarheid onder druk staat merken we aan direct voelbare zaken zoals: een torenhoge inflatie, stijgende vaste lasten, afname besteedbaar inkomen, sociale problemen etc. En aan indirect voelbare zaken zoals klimaatverandering, vervuiling en afname van biodiversiteit. Dit roept de vraag op: Is de welvaart zoals we die de afgelopen decennia gekend hebben nog wel houdbaar? Er komen steeds meer grote keuzes op ons af die we samen met de burgers, de ambtenaren, het college en wij als raad dienen op te pakken.

Met hulp van het iBOB model zijn we voorzichtig begonnen om ideeën, informatie en inspiratie (de i) op te halen bij burgers en deskundigen. Wij denken aan het proces rond het appartementencomplex bij Sluis-Noord en de Stadshaven. Zeer leerzaam en dient nog verder uitgewerkt te worden. Met name de plek en rol van de burger in het iBOB proces verdient aandacht. Hoe kan de stem van een minderheid gehoord worden en wordt toch recht gedaan aan een balans tussen algemeen belang en individueel belang? Wat kan er beter 7 van de 8 partijen hebben de raadsagenda volledig of grotendeels ondertekend. 1 partij nog niet en dit levert enerzijds soms gezonde macht en tegenmacht situaties op als het over inhoud gaat. Maar het leidt anderzijds ook regelmatig tot situaties binnen en buiten de raad waarin kenmerken van het oude systeem van harde oppositie met af en toe ongepolijst taalgebruik de kop op steken. Van deze oude systeemkenmerken en ruw of beledigend taalgebruik willen we allen nu juist af. Dus wij houden goede hoop dat op termijn deze laatste partij, de voordelen zal zien van actief samenwerken en alsnog het raadsbrede akkoord zal tekenen. In ieder geval roepen wij hier op om elkaar binnen en buiten de raad (o.a. social media en appgroepen) respectvol en met parlementair taalgebruik te bejegenen.

Het gezamenlijke doel hierbij is om meer burgers positief over het politieke proces te laten denken en voelen en vervolgens een grotere opkomst bij de volgende verkiezingen te hebben. Het imago van de politiek en de kwaliteit van de democratie staan op het spel. Ook in Wijk. Het lijkt ons verder verstandig om zoals afgesproken in de raadsagenda binnenkort met de partijen die getekend hebben de uitvoer van de raadsagenda te evalueren en verbeterpunten op te pakken. Dan de inhoud SamenWerkt is in grote lijnen positief over de begroting die voorligt. Komend jaar en de eerste jaren daarna zien de gemeentefinanciën er gezond uit. Er wordt goed gestuurd op Verslag raad 2 november 2022

13

een voldoende weerstandsvermogen. De aansluiting met de raadsagenda kan echter iets beter. En dan denken we aan alle vier stakeholders in het kwadrant met burgers, ambtenaren, college en raad. Een vijftal aandachtspunten: 1. Wij willen graag extra aandacht vragen voor het betrekken van de burgers bij grote projecten die op de rol staan. Niet alleen vanuit onze raadsagenda is dat gewenst maar ook vanuit recente en toekomstige wetgeving. De vraag is gaan we als gemeente per onderwerp het burgerparticipatiewiel uitvinden of is een burgerforum te overwegen die over meerdere onderwerpen gaat en wat mag dit dan kosten? Wij zullen een amendement hiertoe indienen. 2. De komende jaren is de aanleg van enkele windmolens op Wijks grondgebied onvermijdelijk om onze doelen voor 2030 en 2050 te behalen en de energie opwek te optimaliseren en daardoor het net beter en goedkoper te benutten. Onze inzet is dat 100% van de lusten van deze windmolens in de Wijkse gemeenschap vloeien net als de lasten die voor 100% voor ons zullen zijn. Met de inkomsten kunnen we de effecten van de economische crisis voor de burger iets verlichten. 3. Landelijk is er een groeiende behoefte aan natuurbegraafplaatsen en dan met name een natuurbegraafplaats waarbij de begraaffunctie ondergeschikt is aan de natuurfunctie. Met de enorme vergrijzing in onze gemeente is er mogelijk bij ons ook behoefte aan.

Buurgemeenten zijn daar al zeer succesvol in en er blijkt zelfs een batig saldo mogelijk, naast de winst van een natuurterrein om in rust te kunnen gedenken. Een amendement zal worden ingediend. 4. De besluitvorming rond de herinrichting van de Zandweg is na een lang en hobbelig traject bijna rond. SamenWerkt vindt dit een mooie ontwikkeling, er ligt nu een plan waarin omwonenden en andere stakeholders hebben geparticipeerd. Het zet in op een Stadsstraat die veiliger en overzichtelijker is voor voetgangers en fietsers, en waar autoverkeer gestimuleerd wordt om langzamer te rijden. Dat smaakt naar meer. Dit zouden we op meer plaatsen in Wijk willen zien. We roepen het college op om bij toekomstige ontwikkelingen, zoals de aankomende vernieuwing van het GVVP, te bekijken of snelheidsverlaging, in combinatie met herinrichting van de weg, op meer plaatsen kan worden toegepast. Dat betekent uitbreiding van 30km zones, maar ook snelheidsverlaging (van 80 naar 60) op doorgaande wegen. 5. Wonen. Het is goed dat de Geer III er komt, maar ondertussen kunnen we al stappen maken door soepeler om te gaan met de regelgeving om daar waar mogelijk flexwoningen of Tiny Houses te plaatsen en waar mogelijk naar inbreidingsmogelijkheden of woningsplitsing te zoeken. De nood is hoog.

Wij pleiten voor zowel grootschalige experimenten als kleinschalige experimenten met flexwoningen of Tiny Houses die op korte termijn realiseerbaar zijn. Vele andere gemeenten zijn ons al voorgegaan. Tot slot roep ik u allen op om zorgvuldig om te gaan met onze kwetsbare democratie en SamenWerkt zal zich voor de volle 100% blijven inzetten voor het realiseren van de Raadsagenda! Dank voor uw aandacht. De volgende amendementen worden ingediend: amendement A-08 (burgerparticipatie) en A-09 (natuurbegraafplaats). De heer Van der Velden Walda (VVD) spreekt zijn algemene beschouwingen uit als volgt:

Verslag raad 2 november 2022

14

Er gebeurt veel in de wereld. Het werd al benoemd bij de presentatie van de begroting, de oorlog in Oekraïne met mondiale gevolgen op economisch gebied met hoge inflatie als gevolg en een grote stroom vluchtelingen, de stikstofcrisis die ons land in zijn greep houdt en natuurlijk het enorme woningtekort. En zo klein als we zijn, ook onze gemeente ontkomt niet aan de gevolgen daarvan. Het is ongewis wat de toekomst ons brengt en daarom is het onontbeerlijk om met een gedegen financieel beleid onze gemeente te besturen. Programma 1: Onderwijs De VVD juicht vernieuwing in combinatie met verduurzaming van harte toe. Wat betreft de bouw van de scholen in het kader van het IHP, raadt de VVD aan dusdanig multifunctioneel te bouwen, zodat ook verenigingen in de avonduren gebruik kunnen maken van de accommodaties. Vanwege de oplopende kosten en de financiële uitdagingen/verplichtingen in de toekomst roept de VVD op om kostenbewust en doelmatig te bouwen. Programma 2: Zorg en Welzijn Een groot deel van het beschikbare geld binnen onze gemeente gaat richting het zorgdomein. Het is zorgelijk dat 11 % van onze jongeren extra zorg nodig heeft. Is er een beeld te geven van de oorzaken, de gemiddelde duur van de trajecten en met name de resultaten van de ondersteuning. Tevens maakt de VVD zich zorgen over de toenemende kosten WMO.

De noodzaak van ondersteuning moet bij het loket van Binding centraal blijven staan. Actief omgaan met participatie is in ogen van de VVD een must. Regelmaat, werk en structuur brengen mensen verder en daarmee wordt eenzaamheid of sociaal isolement voorkomen. Programma 4: Economie Geld dat we nodig hebben, moet eerst verdiend worden. Dat doen o.a. onze ondernemers. Zij zorgen voor bedrijvigheid en daarmee werkgelegenheid. Vanuit onze ondernemers zijn signalen ontvangen dat we als gemeente meer kunnen en moeten zoeken naar wat wel kan en niet alleen wat niet kan of mag. Van een overheid mag worden verwacht dat er wordt mee gedacht met haar ondernemers. Daarvoor is een mentaliteit nodig van Denken in Mogelijkheden in plaats van van Denken in Problemen. Het verheugt de VVD dat er t.b.v. de ontwikkeling en versterking van de gemeentelijke organisatie ruim is begroot. Programma 5: Ruimtelijke Ordening, Wonen, gebiedsontwikkeling en Mobiliteit Het woningtekort in Nederland gaat natuurlijk ook aan de gemeente Wijk bij Duurstede niet voorbij. Het plan om tot 2030 ruim 900.000 woningen te bouwen is ambitieus. Als gemeente Wijk bij Duurstede moeten we sterk inzetten om ons deel in onze gemeente te realiseren. Minimaal 1200! Wij vertrouwen erop, dat de portefeuillehouder zijn uitgebreide netwerk en contacten hiertoe inzet.

De exploitatie van de gronden in onze gemeente verdient continue onze aandacht. Teneinde deze grondpositie niet te ondermijnen is “de hoogte in” bouwen noodzakelijk en is het overschrijden van het percentage van 35% sociale huurwoningen, zoals dat in de woonvisie – tegen de wil van de VVD – is opgenomen, absoluut niet aan de orde. Gezien alle ontwikkelingen in de woningbouw komende jaren is het van belang, dat mobiliteit niet achterblijft. Regeren is vooruitzien, daarom is de VVD verheugd te zien, dat de aangepaste rotonde met fietstunnel de Geer in de begroting staat. Dat hebben we immers als gemeenteraad mee besloten bij de keuze voor de Geer als bouwlocatie. Veiligheid van onze schoolgaande jeugd staat gecombineerd met een goede doorstroming, voorop. Programma 6: Sport, Cultuur en Erfgoed

Verslag raad 2 november 2022

15

De VVD is absoluut voor behoud van Theater Calypso. Calypso draagt bij aan de leefbaarheid van onze mooie gemeente. Om Calypso te behouden en van een toereikende structurele bijdrage te kunnen voorzien, hebben wij een amendement opgesteld zodat wij lang op verantwoorde wijze van Calypso kunnen blijven genieten. Programma 7: Duurzaamheid De VVD is voor een betaalbare en gefaseerde aanpak om te verduurzamen. 2030 is geen doel op zich, en dat staat ook niet als zodanig in het raadsakkoord. Door niet krampachtig aan een datum vast te houden, kunnen onze inwoners beter anticiperen en gebruik maken van de steeds verder ontwikkelde technieken. De VVD blijft tegen 240 meter hoge windturbines. Die zijn niet duurzaam voor de gezondheid van onze inwoners. Wat de VVD betreft zetten we vol in op zon op daken en energiebesparing. Programma 8: Veiligheid en handhaving Wijk bij Duurstede is een relatief veilige gemeente. Relatief, want elke vorm van criminaliteit heeft impact op onze inwoners. Er vindt nog steeds gemiddeld elke week een woninginbraak of poging daartoe plaats. Ook fietsendieven en autokrakers slaan Wijk bij Duurstede, Cothen en Langbroek niet over. Goed om te lezen dat er in het nieuw te schrijven Integrale Veiligheids Plan (IVP) ruimte is voor lokaal maatwerk en dat de BOA capaciteit wordt uitgebreid met 1 fte.

De VVD heeft graag aansluiting gezocht bij het door het CDA opgestelde amendement om met nog 1 extra BOA uit te breiden en dient dat mede in. Programma 9 Bedrijfsvoering en Financiën Hoewel de VVD altijd voor een kleine en efficiënte overheid is, zien wij ook dat er voor de komende jaren dusdanige uitdagingen op ons af komen, dat investering in (al dan niet) extra mensen, hun expertise en kundigheid en middelen noodzakelijk is. Om dit betaalbaar te houden roept de VVD het college op om hierin zoveel als mogelijk de samenwerking te zoeken met andere gemeenten in de provincie om zo effectief en vooral ook zo efficiënt mogelijk te kunnen werken. Tot slot De eerste begroting van een nieuw college, met een onderliggend raadsakkoord, zonder coalitie en met wethouder leverende partijen. En een nieuwe wethouder Financiën, Hans Buijtelaar. Het is even wennen en zoeken en daarom vanuit de VVD fractie een groot compliment voor deze gedegen begroting. Waarin ook is gekeken naar de lange termijn, over de periode 23-26 heen. Waar we gaan sparen voor grote uitgaven in de toekomst. Zodat we niet voor voldongen feiten komen te staan als het gaat om de financiering van grote projecten. Ook de nieuwe opzet van de begroting met een herindeling van Programma’s maakt het financiële plaatje nog overzichtelijker en transparanter. Als VVD fractie onze dank aan het college en onze ambtenaren.

Voorzitter, Dank u wel. De VVD dient amendement A-06 (Calypso) in. De voorzitter complimenteert de fracties voor hun verhalen op hoofdlijnen, er viel iets te kiezen, maar bedankt vooral voor het respect en de discipline die is opgebracht. Er wordt zo dadelijk tot schorsing overgegaan zodat college en raad gelegenheid krijgen om de moties en amendementen te bestuderen. Zij schorst de vergadering. De voorzitter heropent de vergadering en geeft het woord aan wethouder Buijtelaar.

Verslag raad 2 november 2022

16

Wethouder Buijtelaar geeft aan dat de raad na de verkiezingen van maart jl. een tocht is begonnen om in gezamenlijkheid verantwoording te nemen voor het besturen van de gemeenten met een raadsagenda op hoofdlijnen, waarbij de details en de uitvoering nog niet vastliggen. De subtitel geeft aan waar de drijfveer van de raad ligt: waar verbinden begint en beginnen verbindt. Het i-bob model is daar een duidelijk voorbeeld van, evenals het oproepen tot een goede participatie met de inwoners. Dit is een proces van leren. Het verbinden gaat beter in een goede verstandhouding met elkaar, enkele fracties hebben daar vandaag aandacht voor gevraagd. Het college wil daar graag een goede bijdrage aan leveren, want samen vormen wij het bestuur van de gemeente. Bij het opstellen van de begroting heeft het college gewerkt langs een aantal hoofdlijnen. Vervolgens zijn er concrete voorstellen gedaan in de voorliggende ontwerpbegroting. De moties en amendementen vanuit de raad scherpen de begroting verder aan. In de keuzes die worden gedeeld wil het college ervoor zorgen dat het in Wijk bij Duurstede goed wonen, werken en verblijven is, nu en in de toekomst. Daarom wordt gewerkt aan een voldoende aantal passende woningen.

Velen van u hebben daar terecht aandacht voor gevraagd op de dag waarop de rechter een streep heeft gehaald door de bouwvrijstelling waardoor veel vertraging wordt verwacht op de realisatie van bouwprojecten. Er wordt gewerkt aan een gezonde en duurzame leefomgeving en aan steun voor inwoners die niet direct kunnen meekomen en extra zorg nodig hebben. Dit wordt gedaan op een financiële verantwoorde wijze door een materieel en structureel sluitende begroting voor te leggen voor drie achtereenvolgende jaren. Daarnaast wordt er financiële ruimte gecreëerd door nu alvast geld opzij te zetten voor de grote opgaven die op de gemeente af komen. Door alvast een financiële dekking te verschaffen wordt de raad in de gelegenheid gesteld om straks keuzes te maken om eventueel te gaan investeren in basisscholen, het onderhoud van gebouwen, de gemeentewerf en de bereikbaarheid die soms ook nodig is voor de extra woningbouw. De versterking in de eigen organisatie is ook vaak gememoreerd. Er wordt een ruim weerstandsvermogen aangehouden waarmee de huidige risico’s voor 150% afgedekt kunnen worden. Er is oog voor de sterk gestegen prijzen en er wordt gekozen om de gemeentelijke lasten lager te laten zijn dan de huidige inflatie. Het begrotingjaar 2026 kenmerkt zich door een stevige terugval in de bijdrage vanuit het Gemeentefonds.

Het Rijk verlaat het zogenoemde trap op, trap af principe en komt opnieuw met de opschalingskorting. Dit is zorglijk omdat het daardoor voor gemeenten lastig wordt om de eindjes aan elkaar te knopen. Een groot deel van de gemeenten heeft moeite met of het lukt niet om 2026 sluitend te krijgen. Voor de beoordeling door de Provincie maakt dit niet uit, maar het is wel zaak om de ontwikkelingen vanuit het Rijk nauwgezet te volgen en de eigen financiën zo nodig verder robuust te maken. De maatregelen die het college treft passen binnen de eerder genoemde uitgangspunten en een solide financieel beleid waarin naast het weerstandsvermogen ook een incidenteel surplus in de komende jaarschrijven is om tegenvallers op te vangen, extra te sparen voor de lange termijn opgaven, of om in te spelen op de nieuwe ontwikkelingen. De fracties hebben zojuist hun visie gegeven op de Wijkse samenleving en in welke mate de ontwerpbegroting hieraan voldoet. Er is een aantal moties en amendementen aangekondigd en wellicht dat er in de komende periode nog wat zullen volgen. Deze worden allen voorzien van een technisch preadvies zodat de raad weet of er eventuele juridische of financiële haken en ogen zijn en om zeker te weten dat de genomen besluiten ook goed uitvoerbaar kunnen zijn. Dit advies volgt uiterlijk vrijdag. Uiteraard kunnen er nog tot 8 november moties Verslag raad 2 november 2022

17

en amendementen ingediend worden. Hij benadrukt dat het een advies betreft vanuit het college, het politieke oordeel is aan de raad. In de raadsvergadering van 5 juli is gesproken over de sterke Lekdijk. In de discussie is aangegeven dat er prudent met geld omgegaan moet worden, dat de gemeente zuinig moet zijn, dat er gespaard moet worden, dat de tering naar de nering gezet moet worden. Voorts is aangegeven dat de vermogenspositie van de gemeente wankel zou zijn. Voor het college is dit reden geweest om voorstellen te doen waarmee de gemeente enigszins vooruit kan in de opgaven die er nu liggen, maar anderzijds om ‘vet op de botten te kweken’ voor toekomstige opgaven. In de aangekondigde amendementen wordt de voorgestelde structurele dekking in hoofdzaak ten laste van het incidentele resultaat gebracht. Alle amendementen bij elkaar opgeteld leiden tot een negatief resultaat in het eerste begrotingsjaar. Het resultaat van het laatste begrotingsjaar (2026) wordt sterker negatief. Dit schuurt in de opvatting van het college met de begrotingsdiscipline die betracht moet worden en kan leiden tot een afkeuring van de begroting door de Provincie. Het budgetrecht ligt bij de raad, maar het college verzoekt om nogmaals te kijken naar de voorstellen en de daarbij genoemde dekking. Als wethouder financiën mag hij de raad toespreken namens het college.

Dat doet hij in de wetenschap dat er achter de schermen heel veel mensen hebben gewerkt aan de voorliggende ontwerpbegroting. Hij bedankt een ieder hartelijk voor deze inzet. Een speciaal woord van dank richt hij aan de mensen van de afdeling Financiën die keihard hebben gewerkt aan de ontwerpbegroting en daarbij altijd klaar stonden met hun hulp en inzet naar college en raad; dank aan Rob Gaasbeek en zijn team. De voorzitter constateert dat er geen behoefte is aan een schorsing om de tweede termijn voor te bereiden. Zij geeft het woord aan de fractie van Duurstede voor Democratie. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) wil beginnen met het eerste wat haar te binnen schiet, de graat die in haar keel steekt. Zij begrijpt dat er afspraken zijn gemaakt over de manier waarop met elkaar omgegaan wordt, maar vindt het echt heel ver gaan als wordt opgeroepen om een raadslid uit een commissie te zetten. Zij is het soms niet helemaal eens met de formuleringen die gebezigd worden, maar in het leven is het nu eenmaal zo dat je het niet altijd eens bent over elkaars woordgebruik. Haar fractie protesteert tegen dit onderdeel in de bijdrage van het CDA. In het algemeen merkt zij op dat over energieonafhankelijkheid gesproken wordt, maar niet over voedselonafhankelijkheid en daarom wil zij dit inbrengen.

Zij merkt op in de richting van D66 met betrekking tot de motie over de sustainable development goals (SDG)dat zij eerder al heeft gewezen op waar deze vandaan komen (The World Economic Forum). De stikstofellende wordt verbonden aan het beleid dat via de SDG’s wordt gepropageerd. Omdat wordt gezegd wij zijn een gemeente voor alle inwoners verzoekt zij om hier niet mee akkoord te gaan want het valt heel erg slecht bij boeren en ook bij haar achterban als de gemeente zich hieraan verbindt. Bij het samen optrekken voor duurzaamheid kan zij zich iets voorstellen, maar daar zijn geen SDG’s voor nodig. De heer Migchels (CDA) is van mening dat er gewoon klare wijn geschonken moet worden. Er zijn afspraken dat in de raad op een nette manier met elkaar omgegaan wordt. Als een raadslid zich niet aan die afspraken houdt is een waarschuwing wellicht goed, maar daarna moet het ook gewoon consequenties hebben om de vrijblijvendheid eruit te halen. Verslag raad 2 november 2022

18

Terugkijkend naar de afgelopen maanden denkt hij dat het goed is om het gesprek met elkaar te voeren, maar het is ook goed om een stok te hebben om mee te slaan. Als de raad op een betere manier met elkaar om wil gaan maar iemand houdt zich daar keer op keer niet aan en misdraagt zich dan moet dat consequenties kunnen hebben. Je bent een gekozen volksvertegenwoordiger, de plaats op de zetel wordt behouden, maar het commissielidmaatschap is een soort plus. Dat is het enige wat je terug kunt nemen. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) vindt dat er geen absolute standaard is om aan te geven, want als je dat wel doet begeef je je op een hellend vlak. De heer Gnodde sprak over een kwetsbare democratie. Juist omdat de democratie kwetsbaar is, moet daar voorzichtig mee omgegaan worden en moeten er geen rare standaarden aangenomen worden. Je kunt het ontzettend met elkaar oneens zijn, maar uiteindelijk moet je elkaar vasthouden, want je bent één raad. Je kunt iemand niet uit een commissie zetten omdat de manier waarop diegene zich uit je niet bevalt. Zij constateert dat haar fractie hier een ander standpunt over heeft en zich boos over maakt over iets dergelijks. De heer Van Asperdt (D66) weet dat Duurstede voor Democratie anders over SDG’s denkt, maar de motie gaat over de lokale variant voor gemeenten.

De methodiek omvat een groot pallet en daarom zou hij het fijn vinden om daar met alle fracties, inwoners, bedrijven en organisaties onderdelen uit te nemen die bij de gemeente passen, die verbinden, niet verdelen. Hij begrijpt dat er moeite is met de stikstofproblematiek en daarom zou hij dat graag willen bespreken, want ook de achterban van Duurstede voor Democratie is bij het maken van een succes van de verduurzaming van grote waarde. Hij denkt dat de methodiek daarbij kan helpen. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) herhaalt dat SDG’s voor sommigen als een rode lap op een stier werken. Het gaat niet alleen over stikstof, maar ook over voorstellen over voedselhubs waar geen voedsel op het land wordt geproduceerd, maar in fabrieken. Dit zijn allemaal aspecten waardoor een conflict geïnitieerd wordt. Er kan prima over duurzaamheid en het stellen van lokale doelen gesproken worden zonder de hoogover global goals. Zij raadt af om daarvoor te kiezen. De heer De Bruijn (PCG) hoopt dat iedereen naar de wijze woorden van zijn fractie heeft geluisterd als het gaat om wat liever naar elkaar zijn, minder negatieve uitlatingen in de pers, appgroepen en in de raadzaal. Hij denkt dat iedereen zich dit er harte kan nemen en dat moet voorlopig genoeg zijn. De heer Van Asperdt (D66) heeft goed geluisterd naar de inbreng van de andere fracties.

In de algemene subsidieverordening is voor subsidies boven € 100.000 een accountantsverklaring opgenomen. Hij informeert of de VVD zich hiervan bewust is en wellicht zou willen afzien van het amendement dat betrekking heeft op Calypso. In de richting van het CDA met betrekking tot de tweede boa geeft hij aan dat dit prijzig is. Als tweede argument noemt hij het exclusief richten op ondermijning. Het amendement van SamenWerkt met betrekking tot burgerparticipatie vindt hij interessant, maar de dekking vanuit de OZB van de zonnevelden in de toekomst zou hij nader willen bespreken. Hij is positief over het amendement met betrekking tot natuurbegraafplaatsen en zou het fijn vinden als het onderzoek wat nader geduid kan Verslag raad 2 november 2022

19

worden. Voor het amendement van het CDA met betrekking tot het stoppen van het vergunnen van zonnevelden maakt zijn fractie een andere afweging. Bij het amendement van BurgerBelangen met betrekking tot de toeristenbelasting wil zijn fractie mede-indiener zijn. Over de moties die gaan over buiten de rode contouren heeft zijn fractie twijfels omdat andere raadsbesluiten over het IHP en het museum zijn gesteund. Zijn fractie is enthousiast over de motie van CDA met betrekking tot het verkennen van een woonbedrijf en kan dit initiatief ondersteunen. De heer Verhaar (VVD) wordt een beetje verrast door deze aanpak. De voorzitter verduidelijkt dat iedere fractie in de tweede termijn spreektijd krijgt en daarnaast hoopt zij dat er een debat of een gesprek ontstaat. De heer Van Asperdt probeert een gesprek uit te lokken en daarom krijgt de VVD nu het woord. De heer Verhaar (VVD) heeft gemerkt dat het amendement wat vragen oproept. Zijn fractie is absoluut voor een mooi, goed, gezond en goedlopend Calypso waar de hele bevolking wat aan heeft. In de begroting moet iets gedaan worden met de structurele aanvraag voor de extra € 90.000. Zijn fractie is van mening dat dit gedaan moet worden, maar de vraag daarbij is hoe bepaald wordt of het geld goed terechtkomt.