Verslag raadsvergadering 12 oktober 2021

Het dictum wordt aangepast, om de vrijheid in te bouwen dat als er op korte termijn toch nog iets bedacht wordt dit zou kunnen, als volgt: Roept het college op, Om een proces op gang te brengen dat leidt tot het met elkaar in gesprek gaan van alle betrokkenen om te komen tot een gedragen invulling van ‘nee-tenzij’ voor kleine windmolens in de Langbroekerweteringgebied. De voorzitter biedt gelegenheid om een stemverklaring af te leggen. De heer Verhaar (VVD) merkt op dat hij nog geen stemverklaring wil afleggen, maar wil horen waar deze wijziging vandaan komt. De heer Migchels (CDA) antwoordt dat dit voortkomt uit een overweging die hij heeft gehad met de heer Van Staaden en de heer Van der Tol. Het is voor de hand liggend om dit na de verkiezingen te doen gezien de overweging die eerder was opgenomen. De heer Van Staaden (GroenLinks) vult aan dat gevreesd wordt dat bij individuele aanvragen met het oog op deze motie die een proces initieert de aanvraag wellicht aangehouden moet worden vanwege de integrale afweging. De ruimte is bedoeld om het college iets meer mogelijkheden voor de invulling te geven. Uit praktische overwegingen is het de vraag of dit inderdaad nog lukt voor de verkiezingen. De heer Verhaar (VVD) denkt dat in het geval er geen paraplubestemmingsplan geldt voor het Langbroekerweteringgebied daar een gewone regeling geldt.

Dat betekent dat iedereen kan aanvragen wat hij wil en dat iedere aanvraag gewoon behandeld wordt zoals deze altijd behandelt wordt. Hij vraagt zich af waarom deze zinsnede geschrapt moet worden. Als de discussie na de verkiezingen plaatsvindt, zal er minder polarisatie zijn in zijn optiek.

Verslag raad 12 oktober 2021

22

De heer Van Staaden (GroenLinks) verduidelijkt dat de raad aanvragen kan aanhouden vanwege het belang van de integrale afweging. Het college wordt dan min of meer opgeroepen om de aanvraag aan te houden tot het hele proces doorlopen is. Hij vraagt zich af hoe de agrariërs hiermee geholpen worden. Hij weet niet hoeveel agrariërs een aanvraag willen indienen en hoeveel kans die aanvragen maken, maar het is niet de bedoeling om hier een nummer van te maken. Hij begrijpt van de wethouder dat dit vanuit het oogpunt van uitvoerbaarheid ook niet te voorzien valt. Eigenlijk komt dit naar voren omdat de raad een stuk kennis niet heeft die hij misschien wel zou moeten willen hebben. De heer Smit (BurgerBelangen) geeft als stemverklaring dat hij buitengewoon teleurgesteld is gezien alle opmerkingen die hij al gemaakt heeft over het uitstellen van deze hele windmolenproblematiek (groot of klein) tot na de verkiezingen waarbij zijn fractie wel degelijk het onderscheid ziet tussen groot en klein en alle consternatie die opnieuw zal ontstaan. Deze motie is de enige die daar op in gaat, maar nu wordt deze belangrijke passage geschrapt, daarmee wordt de stem van BurgerBelangen verloren. De heer Verhaar (VVD) verzoekt om schorsing voor overleg met zijn fractie. De voorzitter schorst de vergadering. De voorzitter heropent de vergadering.

De heer Van Staaden (GroenLinks) merkt op dat er onduidelijkheid is over het traject van individuele aanvragen, de vraag is wordt de boer hier wel mee geholpen. Het gaat niet zo zeer om de verkiezingen, die zinsnede mag wat zijn fractie betreft best terugkomen, maar de wethouder heeft al aangegeven dat dit vanuit het oogpunt van uitvoerbaarheid niet gaat lukken. De griffier stelt voor om de wethouder de gelegenheid te geven om dit nader uit te zoeken en de motie in de volgende vergadering in stemming te brengen. De heer Migchels (CDA) verduidelijkt dat bij het in stemming brengen van een procesvoorstel dit zo breed mogelijk moet worden gedragen door de raad. Het blijkt dat er twee partijen zijn die het heel belangrijk vinden om deze zinsnede wel op te nemen. Procesmatig acht hij het wijs om de motie aan te houden en de wethouder de gelegenheid te geven om in de volgende raadsvergadering een uitspraak te doen. Het is belangrijk dat het proces goed verloopt en dan is het mooi als de motie raadsbreed of in ieder geval heel breed wordt aangenomen. Het procesvoorstel is om de motie aan te houden, de wethouder zoekt uit wat de consequenties zijn als er voor de ene variant gekozen wordt met de zinsnede om het proces over de verkiezingen heen te tillen en de variant waarin deze zinsnede wordt geschrapt. De voorzitter constateert dat er instemmend wordt geknikt.

De motie wordt aangehouden in afwachting van de reactie van het college. Zij gaat over tot stemming over amendement A7 van GroenLinks, VVD en SP. Voor stemmen de fracties van: VVD, SP, GroenLinks, DuurzaamWijk. Tegen stemmen de fracties van: CDA, PCG, D66 en BurgerBelangen.

Verslag raad 12 oktober 2021

23

Dit houdt in dat amendement A7 is aangenomen met 11 stemmen voor en 8 stemmen tegen. Omdat dit amendement is aangenomen, is stemming over amendement A6 niet meer aan de orde. Zij brengt het geamendeerde raadsvoorstel in stemming. Voor stemmen de fracties van: VVD, GroenLinks, SP, CDA en DuurzaamWijk. Tegen stemmen de fracties van: PCG, D66 en BurgerBelangen. Dit houdt in dat het geamendeerde voorstel is aangenomen met 13 stemmen voor en 6 stemmen tegen. 7.

Beleidskader maatschappelijke accommodaties

De voorzitter geeft aan dat dit voorstel op 28 september jl. is besproken in een voorbespreking. Besloten is om het debat te voeren over de amendement A2 van D66 en amendement A3 van BurgerBelangen. Zij constateert dat de fractie van D66 geen behoefte heeft om een nadere toelichting te geven over het amendement. De tekst van het amendement luidt als volgt: Amendement Reg. nr.: 20211012 A2 Onderwerp: Beleidskader maatschappelijke accommodaties (zaaknummer 230081) Voorgesteld wordt om het besluit: 1. Het beleidskader maatschappelijke accommodaties Wijk bij Duurstede vast te stellen. Te schrappen en te vervangen door de onderstaande beslispunten 1 en 2 1. Het beleidskader maatschappelijke accommodaties Wijk bij Duurstede (zaaknummer: 230081) hoofdstuk 2.3 pagina 16 onderdeel: “Visie” vast te stellen. 2.

Het beleidskader maatschappelijke accommodaties Wijk bij Duurstede (zaaknummer: 230081) hoofdstuk 3 getiteld: Leidraad maatschappelijke accommodaties en afwegingskader pagina 16- 18 vast te stellen.

Dit amendement wordt ingediend door de fractie van D66. De voorzitter biedt de fractie van BurgerBelangen gelegenheid om amendement A3 toe te lichten. De heer Smit (BurgerBelangen) licht toe dat dit amendement wordt ingediend omdat in een voorbespreking is aangekondigd door het college dat er in de toekomst aanzienlijke kosten te verwachten omdat 45% van het totaal aan accommodaties in de komende jaren komt te vervallen (schoollocaties) en er ook het nodige vervangen moet worden (de kantine bij CDW). Voort heeft zijn fractie de hoop dat in de komende collegeperiode de brede school gerealiseerd wordt wat een miljoenenuitgave is waar rekening mee gehouden moet worden in de begroting. Hij ziet in het factsheet niets anders dan een begroting voor onderwijs van Verslag raad 12 oktober 2021

24

nog geen € 100.000 en voor sport een reservering van nog geen € 500. Daar kunnen geen nieuwe accommodaties van gerealiseerd worden. De begroting is niet toereikend om te kunnen voorzien in hetgeen nu al wordt aangekondigd. Hij zou daarom graag zien dat dit in de begroting wordt opgenomen omdat dit een gebruikelijke gang van zaken is. Er moet realistisch begroot worden en alle aangekondigde kosten moeten hierin meegenomen worden. De tekst van het amendement luidt als volgt: Amendement Registratie nr. 20211012 A3 De raad van de gemeente Wijk bij Duurstede in vergadering bijeen d.d. 12 oktober 2021 Ondergetekende stelt het volgende amendement voor: Aan de kaders een financiële paragraaf toe te voegen, inhoudende een realistische inschatting van de kosten in de komende jaren van vervanging en daarvoor reserveringen op te nemen in de komende begroting. Dit amendement wordt ingediend door de fractie van BurgerBelangen. De voorzitter biedt gelegenheid om te reageren naar aanleiding van de motie. Mevrouw Van der Mark (GroenLinks) geeft aan dat bij de voorbespreking aangegeven is door haar fractie dat dit een mooi document is dat veel inzicht geeft. Haar fractie is blij dat veel dingen in Wijk bij Duurstede, Cothen en Langbroek een plekje vinden, maar er zijn ook zorgen omdat veel gebouwen op de nominatie staan voor sloop.

Het document geeft het college een goede richting om afwegingen te maken voor de toekomst zodat zij met die dingen kan terugkomen naar de raad. Aangaande het amendement van D66 geeft zij aan dat er een mooi initiatief is ontstaan om de meeste stemmen bij elkaar te brengen, maar haar fractie is van mening dat het hele document daarvoor nodig is en daar gaat zij graag over in debat. Met betrekking tot het amendement van BurgerBelangen geeft zij aan dat voor haar fractie de financiële paragraaf er niet bij hoeft. De heer Slijper (VVD) sluit zich aan bij de woorden van GroenLinks over het document. Hij leest een visie (waar willen wij naartoe), een leidraad (hoe willen wij daar komen) en vervolgens worden er wat ideeën en proefballonnetjes genoemd om tot uitvoering te komen. Aan D66 vraagt hij waarom alleen de visie en de leidraad goedgekeurd moet worden en de rest niet vastgesteld hoeft te worden. Aan BurgerBelangen vraagt hij wat er begroot moet worden omdat er nog geen concrete plannen zijn, slechts wat ideeën waardoor het moeilijk is om daar een prijskaartje aan te hangen. Hij informeert welke historische blunder gemaakt wordt als er geen financiële begroting gemaakt wordt. De heer Van Asperdt (D66) antwoordt dat het aan de raad is om te bepalen of het hele stuk wordt vastgesteld.

Destijds bij de dualisering is aangegeven dat kaders stellen nooit expliciet in de Gemeentewet is opgenomen. Er moet geen onduidelijkheid ontstaan welke kaders er Verslag raad 12 oktober 2021

25

wel of niet zijn vastgesteld. In de voorbespreking werd gevraagd waar het college wel en niet op aangesproken kan worden. GroenLinks geeft aan dat het hele document nodig is, daar maakt zijn fractie een wat andere afweging in. Op pagina 12 is aangegeven wat bijvoorbeeld het wegdoen van het zwembad aan efficiency heeft opgeleverd. Hij herhaalt dat de raad aan zet is, maar wil liever niet op een later moment in een discussie terechtkomen waarbij wordt gesteld dat stond op pagina 12 van de desbetreffende nota. Hij opteert daarom voor scherpe afspraken. De heer Smit (BurgerBelangen) spreekt zijn waardering uit voor het opzetten van deze toetsingscriteria waaraan iedere nieuwe aanvraag voor accommodatie getoetst kan worden en er een leidraad is. Het amendement van D66 is een goede aanvulling. De VVD vraagt wat zijn fractie wil bereiken met het toevoegen van een financieel kader; een vervangingsreserve, een nieuwe reserve voor toekomstige vragen. De voorwaarden worden vastgesteld, onder bepaalde condities is er recht op een accommodatie maar vervolgens blijkt dat er geen geld is, want er wordt niet gereserveerd. Als er vervangen moet worden komt het college terug bij de raad. Hij opteert voor goed begroten, op het factsheet aangeven welke dingen vervallen in de toekomst en kijken wat er nodig is.

Als er recht is op een accommodatie is het vreemd als daar niet bij geregeld wordt dat er ook geld moet zijn. Een realistische begroting is noodzakelijk en niet te pas en te onpas naar de raad te hoeven komen voor geld. Hij wil de inwoners graag teleurstellingen besparen. De heer Brouwer (SP) is blij met het antwoord van D66 op vraag van de VVD waarmee het gesprek van de voorbespreking wordt vervolgd, het amendement doet daar recht aan. Zijn fractie vindt het stuk goed, maar er is wel teleurstelling, zoals ook BurgerBelangen aangeeft, dat er geen vergezicht wordt gegeven van die 45% die eventueel wegvalt. Het is bekend dat er bouwplannen zijn voor de locatie van het Postkantoor en op het Walplantsoen. Er is niet verder gekeken naar de vraag voor maatschappelijke accommodaties en wat er nodig is voor de partijen in die 45%. In de voorbespreking is duidelijk geworden dat er een afwegingskader nodig is en een leidraad zodat er verdergegaan kan worden. Hij begrijpt waar het amendement van BurgerBelangen vandaan komt. Hij zoekt niet zo zeer naar een financieel kader, maar kan geen amendement goedkeuren als dit financiële kader er niet is. Hij denkt dat het amendement wellicht een motie moet worden waardoor het ook voor de volgende raad duidelijk is hoe met deze 45% omgegaan wordt.

Met het afwegingskader en de leidraad kan door het college in ieder geval richting gegeven worden aan de vraag die er nu is. Het is wel belangrijk dat de raad zich uitspreekt over deze 45% en wat dit financieel betekent voor de gemeente. De SP hoopt dat de aanstaande begroting positief is omdat de rijksbijdragen structureel kunnen worden meegenomen, maar er moet ook geld overblijven voor de volgende raad. De nieuwe raad moet aangegeven hoe er met de maatschappelijke accommodaties omgegaan wordt. Hij informeert of de wethouder zich kan vinden in het omzetten van het amendement naar een motie om het college de opdracht mee te geven om het financiële kader en de visie voor de 45% vast te leggen. De heer Slijper (VVD) is van mening dat de tekst van het amendement sowieso meer het karakter heeft van een motie dan van een amendement. De heer Smit (BurgerBelangen) beaamt dat het amendement inderdaad meer het karakter heeft van een motie, maar wanneer gevraagd om een toevoeging aan een bestaand voorstel Verslag raad 12 oktober 2021

26

kan dit ook gezien worden als een amendement. Hij wil geen tijd besteden aan deze formele discussie, het gaat hem om het principe. Als je kosten aan ziet komen, een kader stelt en de inwoners recht geeft op een accommodatie moet je ook zorgen voor middelen. De voorzitter merkt bij interruptie op dat dit punt inmiddels duidelijk is gemaakt en vraagt of het amendement een motie wordt. De heer Smit (BurgerBelangen) antwoordt dat hij dit graag zou doen als dat een meerderheid aan stemmen oplevert. De voorzitter vervolgt dat dit pas duidelijk wordt als er daadwerkelijk gestemd wordt. De heer Smit (BurgerBelangen) zou graag de reactie van het college horen omdat hij heeft gevraagd om een toezegging. Mevrouw Van der Mark (GroenLinks) heeft twee partijen nog niet gehoord, maar is heel benieuwd naar hun standpunt. De voorzitter verduidelijkt dat zij aan het begin van de bespreking heeft gevraagd wie het woord wenst te voeren in eerste termijn. Als er geen aanmelding volgt is daar kennelijk geen behoefte aan. Zij verzoekt de wethouder antwoord te geven op de vragen die zijn gesteld en of het omzetten van het amendement naar een motie op steun vanuit het college kan rekenen. Wethouder Kosterman heeft de discussie beluisterd. Zij kan het amendement van D66 niet helemaal volgen en vraagt zich af wat dit amendement feitelijk toevoegt.

Aangegeven wordt dat de kaderstelling wordt aangescherpt, maar een stuk moet in de context gezien wordt met de bijbehorende achtergrond. Het voelt een beetje als shoppen uit een visie en dat vindt zij niet handig. Het beleidskader is één geheel en daar horen context en achtergrond bij. Zij kan zich voorstellen dat er teksten zijn waar fracties niet helemaal achter kunnen staan, maar dat geldt eigenlijk voor heel veel plannen. Zij denkt dat het uit elkaar halen van het stuk feitelijk niet nodig zijn omdat de kaders helder en duidelijk zijn. Zij ontraadt het amendement. Zij beaamt dat de financiën nog volgen, maar op dit moment is dat lastig om aan te geven. Het afwegingskader wordt vastgesteld en daarna wordt getoetst welke rol de gemeente wil vervullen in het accommodatiebeleid. Daarna volgt in het uitvoeringsplan wat dit behelst. Bij heel veel accommodaties heeft de gemeente feitelijk geen rol. Voor het vernieuwen van de kantine zal CDW zelf middelen moeten zoeken. De enige echte wettelijke verplichting is de onderwijshuisvesting. Dit gaat serieus geld kosten en daar komt zij zeer binnenkort op terug. Een aantal accommodaties verdwijnt, een aantal accommodaties is wellicht aan vervanging toe, maar er moet straks echt bekeken worden wat gaan wij doen en hoe gaan wij dat doen. De raad wordt daar absoluut in meegenomen.

Het kan zijn dat dit geld gaat kosten, maar dat is op dit moment eenvoudigweg nog niet bekend. Het uitvoeringsplan gaat helderheid geven in welke rol de gemeente op zich gaat nemen want dat bepaalt hoeveel geld het gaat kosten. De vraag van BurgerBelangen komt dus nog wat te vroeg. Het idee om er een motie van te maken om het college een heldere opdracht mee te geven vindt zij op zich prima. Zij

Verslag raad 12 oktober 2021

27

ontraadt het amendement, maar de boodschap is helder en daar kan zij wat mee in de vorm van een motie. De heer Van Asperdt (D66) begrijpt dat er geen behoefte is van de kant van het college voor zijn amendement en daarom trekt hij het amendement in. De voorzitter informeert wat de fractie van BurgerBelangen doet met het amendement na de toelichting van het college. De heer Smit (BurgerBelangen) vindt het eigenlijk een omgekeerde gang van zaken; eerst de rechten verlenen aan inwoners en daarna pas kijken wat het gaat kosten. De voorzitter benadrukt dat de vraag is wat BurgerBelangen doet met het amendement. De heer Smit (BurgerBelangen) vervolgt dat hij het amendement omzet in een motie en dit ziet als een oproep aan het college om de kosten zo vlug mogelijk, liefst nog bij de najaarsnota en de begroting helder te krijgen. De heer Brouwer (SP) hoort de wethouder zeggen dat de gemeente verantwoordelijk is voor onderwijsgebouwen, maar dat de kantine het probleem is van CDW. Dit is precies het probleem dat hij heeft met dit stuk. De gemeente is wel degelijk verantwoordelijk voor maatschappelijke accommodaties volgens zijn fractie. De gemeente is verantwoordelijk om huisvesting te bieden aan al die partijen waarvan volgens het afwegingskader wordt gezegd jullie hebben recht op huisvesting.

Veel gemeenten moeten miljoenen investeren in accommodaties die eerder door hen zijn afgestoten omdat deze te klein zijn. De gemeente heeft het Feuniksgebouw ooit verkocht, maar dit wordt straks commercieel verhuurd. Dit betekent dat de maatschappelijke organisaties die daar nu gehuisvest zijn eruit moeten. Als er in de toekomst woningen gebouwd worden op het plein bij het gemeentehuis wil hij ook discussie kunnen voeren over de ruimte voor de maatschappelijke organisaties. Dat mist hij in dit stuk en in de discussie bij de raad. Dat is wel een reden voor zijn fractie om tegen dit kader te stellen omdat de gemeente verantwoordelijk is om te faciliteren of accommoderen om te voorkomen dat er over 20 jaar een discussie volgt dat geen verenigingen meer zijn om ruimte te geven omdat alles aan de markt overgelaten wordt. Mevrouw Van der Mark (GroenLinks) begrijpt dat de blik naar de toekomst gemist wordt. In het stuk staat dat het afwegingskader in 6 stappen wordt doorlopen. Daaruit wordt een advies gevormd. Om impact, capaciteit en vernieuwing te kunnen meten is dit stuk nodig. Ook voor het bepalen van de multifunctionaliteit is het stuk bruikbaar. Zij deelt de zorg over de maatschappelijke verantwoordelijkheid en denkt niet dat het college daar zomaar ineens onderuit wil.

Zij weet dat er wettelijke kaders zijn waaraan voldaan moet worden en dat er een wensenlijstje is waaraan de gemeente wil voldoen. De financiële situatie van de gemeente is bekend. Inwoners moeten niet gigantisch veel kwijt zijn aan de OZB om dit alles in stand te houden. Het is een lastig spanningsveld maar dat is de toekomst. Het gaat nu over dit document om mee verder te gaan en daarom benadrukt zij dat het een goed stuk is dat veel inzicht geeft.

Verslag raad 12 oktober 2021

28

De heer Brouwer (SP) mist juist de toekomst in dit stuk vandaar dat hij het amendement van D66 heel sterk vond. De toekomst moet wel ingevuld worden, want de vragen zijn er gewoon. Hij blijft vinden dat daar met dit stuk langsheen gelopen wordt. Het laat zien wat er is en ook wat de mogelijkheden zijn. De toekomst hoeft niet te zijn dat er ergens een nieuw gebouw gezet neergezet worden, gebouwen kunnen ook anders ingevuld worden. De beleidskaders zijn voor de vraag niet breed genoeg en daarom kan zijn fractie daar niet mee instemmen. De heer Petri (PCG) refereert aan de discussie in de voorbespreking waar min of meer het amendement van D66 uit voortgekomen is. Het amendement is ingetrokken. Zijn fractie kan meegaan in de zorgen van de SP en wat er moet gebeuren en daarom wordt juist voorgesteld om dit voorstel te omarmen. Het signaal richting het college dat wij verder moeten is duidelijk. Zijn fractie is positief over het afwegingskader en de leidraad. De financiën zijn zeker een aandachtspunt. Als dit in een motie verwerkt wordt kan zijn fractie dit steunen. De voorzitter informeert of de fractie van BurgerBelangen zich kan vinden in een motie met als dictum “roept het college op om aan de kaders een financiële paragraaf toe te voegen”. De heer Smit (BurgerBelangen) bevestigt dat hij kiest voor een motie.

Hij verzoekt D66 om het ingetrokken amendement toch in stemming te brengen omdat dit het stuk sterker maakt. Samen met de motie wordt het dan een compleet pakket. Hij begrijpt dat vanuit GroenLinks dat de financiën niet zo zeer hoeven, deze houding had de wethouder in eerste instantie ook, maar zij is inmiddels gedraaid. Hij vraagt of GroenLinks er ook mee kan leven als het amendement een motie wordt. De heer Van Asperdt (D66) heeft begrepen dat hij het college niet helpt met zijn amendement en dan kan hij weinig anders dan het amendement intrekken. Mevrouw Van der Mark (GroenLinks) verduidelijkt dat het financiële kader nu op dit moment met wat voorligt geen dealbreaker is voor het voorliggende document. Zij is het eens dat dit opgenomen moet worden in de begroting, maar op dit moment wordt het kader vastgesteld om daar naartoe te werken, te bekijken welke accommodaties gefaciliteerd worden en wat er uit het afwegingskader vloeit. Dit moet eerst vastgesteld worden voordat de financiën gekoppeld kunnen worden. Haar fractie neigt meer naar het steunen van de motie, maar dit hangt nog wel af van de precieze formulering van het dictum. De voorzitter brengt het raadsvoorstel in stemming en biedt gelegenheid om een stemverklaring af te leggen. Mevrouw Vernooij (CDA) geeft als stemverklaring dat haar fractie het amendement van D66 als belemmerd heeft aangemerkt.

Het amendement BurgerBelangen werd als te vooruitstrevend beoordeeld vandaar dat haar fractie daar verder niets over gezegd heeft. Haar fractie steunt het voorstel en de motie omdat het altijd goed is om alvast wat geld te reserveren.

Verslag raad 12 oktober 2021

29

De heer Brouwer (SP) geeft als stemverklaring dat de leidraad akkoord is voor zijn fractie, maar het gaat over het hele onderwerp. Beleidskaders worden gemaakt vanuit een visie hoe in de toekomst omgegaan moet worden met dit soort zaken en dat mist hij. Hij had zich deze discussie anders voorgesteld en kan niet anders dan concluderen dat dit mooi is maar te mager. Zijn fractie stemt tegen het voorstel maar gaat mee met de motie van BurgerBelangen omdat gehoopt wordt dat de volgende raad daarover kan discussiëren. De heer Van Asperdt (D66) geeft als stemverklaring dat het ontwerpbesluit niet duidelijk is voor zijn fractie en daarom wordt niet ingestemd. De motie van BurgerBelangen wordt wel gesteund. Mevrouw Van der Mark (GroenLinks) geeft als stemverklaring dat wanneer het dictum van de motie wordt zoals daarnet door de voorzitter verwoord haar fractie niet meegaat met de motie. De voorzitter brengt het voorstel in stemming. Voor stemmen de fracties van: GroenLinks, CDA, PCG, VVD, Tegen stemmen de fracties van: D66, DuurzaamWijk, SP en BurgerBelangen. Dit houdt in dat het voorstel is aangenomen met 12 stemmen voor en 7 stemmen tegen.

De voorzitter brengt motie M4 (voorheen amendement A3) in stemming met als dictum: Roept het college op aan de kaders een financiële paragraaf toe te voegen, inhoudende een realistische inschatting van de kosten in de komende jaren van vervanging en daarvoor reserveringen op te nemen in de komende begroting. Voor stemmen de fracties van: VVD, CDA, PCG, SP, D66, BurgerBelangen en DuurzaamWijk. Tegen stemt de fractie van: GroenLinks. Dit houdt in dat motie M4 is aangenomen met 16 stemmen voor en 3 stemmen tegen. De voorzitter geeft aan dat het inmiddels 22.40 uur is. Er zijn nog vier agendapunten die behandeld moeten worden. Zij veronderstelt dat dit aardig wat tijd zal vergen en stelt voor om de vergadering te schorsen naar aanstaande woensdagavond of donderdagavond. De heer Brouwer (SP) geeft aan dat de SP fractie niet voltallig aanwezig kan zijn vanwege de ledenvergadering op donderdagavond. Hij heeft rekening gehouden met voortzetting van de vergadering op woensdagavond. De heer Van Asperdt (D66) vult aan dat zijn fractie wel op woensdagavond kan, niet op donderdagavond. De heer Verhaar (VVD) kan niet aanwezig zijn op woensdagavond en informeert waarom er niet wordt doorgepakt aangezien er eenmaal per maand een raadsvergadering wordt gehouden. Verslag raad 12 oktober 2021

30

De voorzitter antwoordt dat in het reglement van orde is opgenomen dat er tot 23.00 uur vergaderd wordt. Dit is recent in het fractievoorzittersoverleg opnieuw besproken inclusief de vraag of dit tijdstip verlaten zou moeten worden. Het antwoord op deze vraag was nee en daarom houdt zij de raad aan zijn eigen afspraak. Mevrouw Van der Mark (GroenLinks) stelt voor om agendapunt 10 vanavond nog te behandelen in de nog resterende tijd. De heer De Bruijn (PCG) denkt dat er gewoon geschorst moet worden om vervolgens woensdagavond verder te gaan met de rest van de agenda. Het voegt voor zijn fractie niets toe om er nu nog even een agendapunt uit te nemen dat nog wel behandeld kan worden voor 23.00 uur. De voorzitter inventariseert via handopsteking wie er voor nog het behandelen is van agendapunt 10 en constateert dat daar een meerderheid voor is. 10.

Initiatiefraadsvoorstel Scheiden Zonder Schade

De voorzitter geeft aan dat de behandeling het initiatiefvoorstel is besproken in het fractievoorzittersoverleg van 5 oktober jl. Indieners hebben het verzoek gedaan om het initiatiefvoorstel toe te mogen lichten met een korte presentatie. Daarna wordt het college in de gelegenheid gesteld om wensen en/of bedenkingen kenbaar te maken (mondeling dan wel schriftelijk). De raad kan voorwaarden stellen aan de behandeling van het raadsvoorstel. Het woord is aan de indieners. De heer Speijer (VVD) vindt het fijn dat er ruimte komt om dit initiatief toe te lichten. Op 30 maart van dit jaar is hij in contact gekomen met Stichting Divosa. Zij hebben een maatschappelijke opdracht om te kijken naar de gevolgen voor mensen die in scheiding geraken en wat er dan met het gezin en de kinderen gebeurt. In juli van dit jaar heeft hij samen met Bart van Asperdt en Marijke Dekker een plan ontwikkelt wat met hulp van Alma van Baal tot iets is gekomen. De vraag is of dit plan haalbaar is en wat de onderliggende cijfers zijn. 600.000 jongeren tot 18 worden niet in een volledig gezin grootgebracht. Jaarlijks zijn er meer dan 32.000 echtscheidingen waarbij partnerschap niet meegenomen wordt en ook andere vormen van samenwonen waardoor dat aantal nog hoger zou kunnen zijn. Er zijn goede gesprekken gevoerd met Stichting Binding, scholen, de cliëntenraad en ervaringsdeskundigen.

In het rapport van Significant is opgenomen wat vechtscheidingen kosten. Gezamenlijk is vervolgens het plan opgevat voor scheiden zonder schade, zowel voor de partners als voor de kinderen. Scheiden is een ingrijpend besluit waarbij veel emoties vrij komen, maar het is belangrijk om op papier te zetten dat een scheiding goed uitpakt voor zowel de ouders als de kinderen. Emoties leiden tot moeilijkheden en een onzekere toekomst voor ouders en kinderen. Hulp bij het regelen van sociale, maar ook juridische zaken is belangrijk. D66 en VVD zijn van mening dat ieder kind een eerlijke toekomst verdient en gelijke kansen moet hebben. Hij hoort graag van het college of er wensen en/of bedenkingen zijn. Het Sociaal Domein is deels ook aan innovatie toe. Hij wijst op het accent leggen op vroegsignalering (sportverenigingen, kerken, jeugdartsen) om door te krijgen dat er iets aan Verslag raad 12 oktober 2021

31

de hand is in een gezin. Divosa biedt een subsidie van € 160.000 aan voor de periode van een jaar die voor een groot deel besteedt wordt aan de operatie om een coach/mediator in te huren om deze gezinnen te helpen. Voorgesteld wordt om mee te doen aan een proef. Na een jaar vindt een evaluatie plaats door een derde partij betaald door Divosa. Voor het tweede jaar is ongeveer € 90.000 nodig. Dit zou in eerste instantie uit de algemene middelen gefinancierd kunnen worden. Gedacht wordt dat dit terugverdiend kan worden doordat er minder kosten zullen zijn bij Jeugdzorg en andere ondersteuning. De raad wordt gevraagd om in te stemmen met de raadsinitiatief. De heer Van Asperdt (D66) spreekt zijn dank uit aan de collega’s die input hebben geleverd, het delen van ervaringen met betrekking tot het fenomeen echtscheiding en de grote impact die dit heeft op kinderen. Voordat initiatief werd gestart was er geen vermoeden over de impact hiervan. Om privacy redenen mag hij de reacties niet benoemen, maar de initiatiefnemers zijn ervan geschrokken en leiden hieruit af dat het onderwerp leeft en een serieus en ernstig maatschappelijk probleem betreft, ook in Wijk bij Duurstede. Bij escalerende relatiebreuken is innovatie van belang. Hij wijst op een publicatie van de BBC en CNN over een casus uit Nederland.

Dit gaat over een jongen van 12 die bij zijn oma, die in de laatste maanden van haar leven was, op visite wil. Zijn ouders zijn gescheiden, moeder is voor inenten en bezoek mogelijk maken, vader denkt daar anders over en heeft problemen met inenten. Gebleken is dat er een rechtsgang nodig was waarbij een rechter uiteindelijk heeft beslist dat de jongen zich mocht laten inenten zodat hij op de valreep nog contact kon hebben met zijn oma. Het is duidelijk dat achter dit voorbeeld veel menselijk leed schuilgaat. De relatiebreuk is in dit geval geëscaleerd over de rug van deze jongen en zijn oma. Rechtsbescherming wordt gefinancierd uit het publieke bestel met belastingmiddelen. Hij geeft mee dat het initiatiefvoorstel scheiden zonder schade innoveren is op het Sociaal Domein. Als het succesvol blijkt zal er een reductie in leed en geld zijn, niet alleen op de gemeentebegroting maar ook daarbuiten in de publieke sector (rechterlijke macht, woningbouwcorporaties, scholen, sportverenigingen). Hij hoopt dat er steun voor het voorstel komt en hoort graag de wensen en/of bedenkingen vanuit het college en de eventuele vragen vanuit de raad. Mevrouw Vernooij (CDA) vindt het een sympathiek voorstel, maar heeft begrepen dat Stichting Binding al heel lang met iets soortgelijks bezig is en hoort graag van de wethouder of dit initiatiefvoorstel iets toevoegt of aansluit bij wat al speelt.

De heer Smit (BurgerBelangen) heeft geen vragen, enkel complimenten voor het werk dat is verricht door zijn collega’s om dit prima voorstel neer te leggen om problemen voor de samenleving voor te zijn maar ook nog eens om (dat is niet het belangrijkste voor zijn fractie) een heleboel geld binnen te halen om dit te financieren. De heer Petri (PCG) vindt het zeker een mooi initiatief. Hij veronderstelt dat Binding ook met dit soort dingen bezig is en merkt op dat hij een aantal jaren geleden bij de Kadernota aangaf dat er een meldpunt moest komen voor mensen die het leven niet meer zien zitten. Alle problemen moet je ergens kwijt kunnen en moeten verholpen worden want dat bespaart altijd. Hij heeft wel enkele kritische kanttekeningen. Er wordt een pilot gedaan en daarvoor volgt subsidie. Hij informeert wanneer de pilot geslaagd is. Dit moet vooraf kenbaar gemaakt worden anders heeft een evaluatie weinig zin. Er wordt om extra geld gevraagd voor twee Verslag raad 12 oktober 2021

32

jaar. Hij begrijpt dat voor een dergelijk traject wat langer de tijd nodig is. In het Sociaal Domein was ooit geld opgenomen om te experimenteren. Dit initiatief zou daar mooi onder kunnen vallen, maar er wordt gekozen voor de algemene middelen. Hij verzoekt om nadere toelichting door de wethouder. Als na het eerste jaar geëvalueerd wordt, kan bepaald worden of er doorgegaan moet worden. Als het echt werkt moet het geld er zeker komen, maar zijn fractie heeft er wat moeite mee om dit nu al vast te leggen. De heer Brouwer (SP) ziet enkele aandachtspunten. Enkele scheiding die hierdoor beter verloopt, is er eentje en dat is mooi. Zijn ervaring is wel dat er niet gedaan moet worden alsof hiermee alles binnengehaald wordt om vervolgens weer te bezuinigen. Hij heeft al zo vaak gehoord in het Sociaal Domein wij gaan innoveren en dan kunnen wij ergens op bezuinigen. Misschien kan het geld ingezet worden voor de dingen die al worden gedaan, want dan kunnen de middelen die daarvoor bedoeld waren vrijgemaakt worden. Hij informeert hoe aan het bedrag van maximaal € 160.000 gekomen wordt en waar het minimumbedrag van afhankelijk is. Het initiatiefvoorstel dat is meegestuurd gaat uit van andere bedragen dan de bedragen die werden getoond in de presentatie. Voor het vervolg van de pilot dient uit de algemene middelen voor 2022 € 16.250 en voor 2023 € 48.750 te komen.

Dat is minder dan de € 90.000 die hij daarnet heeft gezien. Hij verzoekt om verduidelijking zodat dit bij de bespreking over de begroting meegenomen kan worden. Afsluitend bedankt de initiatiefnemers dat zij dit hebben uitgezocht. De voorzitter geeft het woord aan de initiatiefnemers. De heer Van Asperdt (D66) geeft aan dat er tijdens het ontwikkelen van het initiatiefvoorstel intensief contact is geweest met Stichting Binding. Zij zijn enthousiast en zien hierin een belangrijke stap. Hij bedankt de fractie van BurgerBelangen voor het compliment. Het zou inderdaad mooi zijn als dit initiatief zich ook in geld vertaalt. De PCG vraagt wanneer de pilot geslaagd is en hoe dit gemeten wordt. Dat is heel lastig. In het voorstel zijn ervaringsgegevens opgenomen. Ervaring leert dat het investeren op life events werkt. Hij veronderstelt dat de hele pilotperiode nodig zal zijn en voldoende casussen, maar er zal nooit een één op één verband zijn. Hij is niet op de hoogte van de stand van zaken met betrekking tot het experimenteerbudget en moet daarom dit antwoord schuldig blijven. De heer Speijer (VVD) vult aan dat er voor dit jaar € 16.000 nodig is en voor het volgende jaar het restbedrag. Het geld wordt al uitgegeven, maar het is niet verbijzonderd naar vechtscheidingen en de kinderen daarvan. Binding pakt dit allemaal op en behandelt allerlei zaken.

Omdat het helemaal vooraan gebeurt via een uitgebreid netwerk, is het bijna zeker dat er bespaard wordt. Het gaat om geluk voor de jeugd, veiligheid dat er geen zware incidenten plaatsvinden binnen de gemeenschap. Je weet nooit wanneer een dergelijk event plaatsvindt, maar als het plaatsvindt kan het zijn dat het voorkomen wordt. De voorzitter biedt de wethouder gelegenheid om haar wensen en/of bedenkingen kenbaar te maken. Wethouder Kosterman is blij met dit prachtige voorstel, dit initiatief is met de initiatiefnemers voorbesproken. In de richting van het CDA, Binding heeft hier zeker oog voor sinds de multidisciplinaire aanpak die zijn sinds een half jaar actief voeren en voorziet Verslag raad 12 oktober 2021

33

ook in tegemoetkoming bij echtscheidingen voor het hele gezin daaromheen. Dit initiatief gaat ook in op de juridische kant, mediation en alles wat daarbij komt. Dat is niet de manier waarop Binding het aanpakt omdat daar simpelweg de tijd en de middelen niet voor zijn waardoor zij zeker denkt dat dit een aanvulling is. Zij wijst op het preventieakkoord dat recent is afgesloten met allerlei partijen in de drie kernen. Save heeft Samen Veilig en Kinderen in de knel cursus waarbij ouders verplicht tot overeenstemming en afstemming moeten komen anders verliezen zij het bezoekrecht. Zij denkt dat dit initiatief zeker een aanvulling kan zijn omdat deze vroeg in het proces is en mensen helpt om goede afspraken te maken. Afsluitend geeft zij aan dat er nog een formele schriftelijke reactie zal volgen vanuit het college. De voorzitter verduidelijkt dat dit niet nodig is omdat er nu mondeling al een reactie is gegeven. Wethouder Kosterman vervolgt dat zij zojuist heeft gehoord dat dit voorstel a.s. dinsdag in het college wordt behandeld. Zij geeft aan dat het experimenteerbudget inmiddels niet meer beschikbaar is, de experimenten zijn structureel geworden of vervallen. De heer Brouwer (SP) merkt op dat in de presentatie is aangegeven dat er € 90.000 uitgegeven wordt, maar in het raadsvoorstel is een ander bedrag opgenomen. Hij verzoekt om verduidelijking.

De heer Van Asperdt (D66) antwoordt dat de getallen in het raadsvoorstel leidend zijn. De voorzitter brengt het initiatiefvoorstel in stemming en constateert dat het unaniem wordt aangenomen. De voorzitter schorst om 23.10 uur de vergadering tot woensdag 13 oktober a.s. 19.30 uur.

Verslag raad 12 oktober 2021

34