Verslag raadsvergadering 12 oktober 2021
Tekst van het document
VERSLAG RAADSVERGADERING 12 oktober 2021 Samenvattend verslag van de openbare vergadering van de gemeenteraad van de gemeente Wijk bij Duurstede Voorzitter Griffier Leden VVD
mevrouw I.P. Meerts mevrouw I. Joosten
de heer W. Slijper de heer E.A. Speijer de heer S. Verhaar de heer S. van der Velden
GroenLinks
mevrouw D. van der Mark de heer N. van Staaden de heer A.J. Willems
BurgerBelangen
de heer W.G. Smit mevrouw W.A.H. Torbijn
SP
de heer J. Brouwer mevrouw C.A.J. de Groot de heer F.A.M. van der Tol
PCG
de heer J. de Bruijn de heer M. Petri de heer A. van Vliet
CDA
de heer G. Migchels mevrouw A.J.G. Vernooij
D66
de heer B.M.A. van Asperdt
DuurzaamWijk
de heer J.G.M. Soons
Insprekers
de heer Plessen, Stichting BED de heer Olthof, Groenberaad NMWB
Wethouders
de heer J.C. Buijtelaar mevrouw W.A.J. Kosterman de heer H.J.C. Vreeswijk
Gemeentesecretaris
mevrouw W.J. de Jonge
Verslag raad 12 oktober 2021
1
Notulist
mevrouw J.M. Kiep-de Jongh notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig
AGENDA 1. 2. 3.
Opening Vaststelling van de agenda Spreekrecht
Podium 4. Rechten van raadsleden (vragen, moties en dergelijke) 4a. Stemming over motie over een niet op de agenda opgenomen onderwerp 5. Informatie van de portefeuillehouder Besluitvorming 6. Paraplubestemmingsplan Kleinschalige Windturbines 7. Beleidskader maatschappelijke accommodaties 10. Initiatief raadsvoorstel Scheiden Zonder Schade
1.
Opening
De voorzitter opent de vergadering met de woorden: “Allen die in de gemeente Wijk bij Duurstede wonen en werken, voor hen zijn wij vandaag bijeen. Wij vertegenwoordigen zo onze inwoners, wij nemen besluiten in alle zorgvuldigheid en na afweging van ieders belang. Dat vraagt wijsheid en soms ook moed. We maken waar wat we besloten hebben voor allen die hier wonen en werken. Laten we hierbij stilstaan.” Zij geeft aan dat de vergadering fysiek plaatsvindt in de raadszaal van het gemeentehuis van de gemeente Wijk bij Duurstede. De publieke tribune is vanwege corona gesloten, maar de raadsvergadering is digitaal te volgen via de website. 2.
Vaststelling van de agenda
De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 3.
Spreekrecht
De voorzitter biedt gelegenheid om in te spreken. De heer Plessen spreekt in namens Stichting BED om te pleiten voor een tweede urgentieverklaring. De stichting is een organisatie voor dakloze jongeren die geheel uit vrijwilligers bestaat en vangt Wijkse jongvolwassenen op, in de leeftijd van 18 tot 25 jaar, die niet meer thuis kunnen wonen. In nauwe samenwerking met Stichting Binding worden deze jongvolwassenen opgevangen na een nauwkeurige screening (geen verslaving, leerbaar zijn, enige zelfredzaamheid hebben). Zij krijgen maximaal twee jaar onderdak en worden Verslag raad 12 oktober 2021
2
begeleidt naar een zelfstandig bestaan. Hiervoor zijn twee woningen beschikbaar en daar kunnen maximaal 5 jongvolwassenen opgevangen worden. Zij worden begeleid doormentoren. Vanaf 2011 zijn er 40 jongvolwassenen geweest die grotendeels op een goede manier naar een zelfstandig bestaan zijn begeleid. De stichting ontvangt subsidie vanuit de gemeente en een maandelijkse bijdrage van de jongvolwassenen, waarvoor zij werken om de vaste lasten te betalen en het interieur te onderhouden. Daarnaast wordt rekening gehouden met onvoorziene kosten. De werkzaamheden van de stichting worden naar zijn mening breed gedragen door de samenleving. Na twee jaar begeleiding en opvang dienen de jongvolwassenen in principe de woning te verlaten en zelfstandig te gaan wonen. Hiervoor is één urgentieverklaring per jaar beschikbaar. De jongvolwassenen participeren in Wijk bij Duurstede, hebben in de twee jaar begeleiding een sociaal netwerk opgebouwd en hebben ook werk gevonden. Hij noemt het voorbeeld van een jongvolwassene met een uitkering en weinig vooruitzichten die momenteel als chauffeur werkt om kinderen met een beperking naar school of een andere activiteit te brengen. De stichting krijgt bijval van Viveste en Stichting Binding die het doorstromingsprobleem onderschrijven. Viveste heeft een aanbeveling gedaan voor een tweede urgentieverklaring.
Als het niet lukt niet om de tweede urgentieverklaring te krijgen dan worden alle inspanningen te niet gedaan en hebben de jongvolwassen geen zicht op een mooie zelfstandige toekomst. Hij geeft aan dat er contact is geweest met de wethouders, maar vindt het belangrijk om ook de raad nadrukkelijk mee te nemen. Het is bekend dat er enorme schaarste is, maar deze jongeren zijn kwetsbaar en verdienen een eerlijke kans. Op dit moment worden 5 jongvolwassenen gehuisvest, maar na twee jaar moeten zij uitstromen. Indien dat niet kan met een urgentieverklaring, dan ís de betreffende jongvolwassene weer dakloos. Dit gaat de stichting zeer aan het hart. Alles overwegend is de stichting van mening dat een tweede urgentieverklaring een harde noodzaak is. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Smit (BurgerBelangen) bedankt voor het goede werk dat wordt verricht. Hij is fan. Het is hem opgevallen dat er wordt doorverwezen door Viveste. De heer Plessen geeft aan dat het woningprobleem met Viveste is besproken, maar zij zien hierin geen rol voor zichzelf. De heer Smit (BurgerBelangen) begrijpt dat mensen in andere steden doorverwezen worden naar een soortgelijke stichting als Stichting BED. Woningbouwverenigingen hebben een maatschappelijke verantwoordelijkheid en moeten dit soort problemen oplossen.
Hij begrijpt echter dat dit probleem in Wijk bij Duurstede niet speelt. De heer Migchels (CDA) vraagt of het een zelfstandige woning moet zijn of dat het bijvoorbeeld ook een woongroep mag zijn met gezamenlijke keuken en douche. De heer Plessen zou blij zijn als deze mogelijkheid er is. Het gaat om het zelfstandig wonen dus dit zou een mooie oplossing zijn. De heer Speijer (VVD) vindt het indrukwekkend dat de stichting zich hiermee bezighoudt. Hij vraagt wat er gebeurt als er te weinig urgentieverklaringen afgegeven worden, wat er Verslag raad 12 oktober 2021
3
gebeurt als de problemen zich stapelen en wat dit doet met de motivatie van de betrokken vrijwilligers. De heer Plessen geeft aan dat er dan geen nieuwe jongeren bij de stichting terecht kunnen. Een tweede urgentieverklaring is noodzakelijk om problemen te kunnen oplossen. Het wordt inderdaad steeds moeilijk om gemotiveerd te blijven in het bemiddelen om jongeren ergens onder dak te krijgen. De heer Speijer (VVD) denkt dat er ook een veiligheidsprobleem speelt. Jongeren worden dakloos met alle gevolgen van dien (zwerven, overlast). Mevrouw Van der Mark (GroenLinks) bedankt inspreker dat de raad hierin meegenomen wordt en informeert wat de raad voor de stichting zou kunnen doen. De heer Plessen herhaalt dat probleem van huisvesting groot wordt. Jongeren wordt een vervolg worden gegund na de begeleiding. Een tweede urgentieverklaring is een goed middel om meer mogelijkheden te hebben. De heer Olthof spreekt in met betrekking tot het Paraplubestemmingsplan Kleinschalige Windturbines. Het lijkt erop dat het college het oude voorstel ongewijzigd wil doordrukken. Het instrument van een paraplubestemmingplan zet de raad buitenspel in deze gevoelige kwestie. Het Groenberaad vindt het beter om het beleidskader vast te stellen en individuele aanvragen voor een windturbine door de raad te laten goedkeuren.
Hij wijst op het Langbroekerweteringgebied, de voorman van LTO was zeer duidelijk, hij wil 5 tot 10 kleine windturbines in dit gebied. Het Groenberaad meent nog steeds dat daar helemaal geen windturbines toegestaan moeten worden en dus ook niet één bij wijze van proef. De doorgroei van 1 naar 5 en uiteindelijk naar 10 is vervolgens lastig tegen te houden. Als de raad kiest voor één windmolen kiest hij dus eigenlijk voor 10. De vele zienswijzen en de mening van een groot aantal maatschappelijke organisaties moet hier het zwaarst wegen. Met betrekking tot de mestvergister in Cothen geeft hij aan dat tijdens de raadsvergadering van 14 september bleek dat de meeste politieke partijen intussen spijt hebben dat zij destijds dit initiatief hebben toegestaan, dat zouden ze met de kennis van nu niet meer doen. De mening over dit soort installaties is gekanteld en kantelt nog steeds verder door. Hij wijst in dit kader op een publicatie van Follow The Money van 5 oktober 2021, een podcast van afgelopen zondag over het mestprobleem en een brief die het college van de gemeente Tilburg pas geleden stuurde aan haar provinciebestuur om de vergunning voor de mestvergister in haar gemeente in te trekken. Er zijn veel parallellen met de mestfabriek in Cothen, ook daar wisselen de plannen en is aanhoudende onduidelijkheid.
Er al een wijziging aangevraagd voor de verlopen watervergunning en een omgevingsvergunning voor het lozen van het afvalwater. Hij informeert hoe milieuneutraal de wijziging in 2018 was en wat is er gedaan met de vele verbetervoorstellen. Voorts vraagt hij wat er waar is van het gerucht van 180.000 ton per jaar en hoe zeker het is dat de boel wordt opgeruimd als na 12 jaar de miljoenensubsidie stopt en de installatie onrendabel blijkt te zijn. Afsluitend informeert hij waarom het feitenrelaas plotseling eindigt op 24 juli 2020; is er daarna dan helemaal niets meer gebeurd? Hij roept op duidelijkheid te geven aan omwonenden, inwoners van de gemeente en de initiatiefnemers. Verdere uitbreiding of aanpassing is ongewenst en er moet zeker geen volgende mestvergister komen. Het zou goed zijn als de raad de moties Verslag raad 12 oktober 2021
4
hierover aanneemt, maar het zou helemaal fantastisch zijn als het college ook een brief naar het Provinciehuis zou sturen. Het voorbeeld ligt er en kan gewoon een beetje worden aangepast. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Migchels (CDA) reageert op de opmerking dat wanneer er één windmolen wordt toegestaan het daarna makkelijk 5 of 10 windmolens kunnen worden. De raad is het hoogste orgaan. Als besloten wordt dat het maximaal één windmolen is, is dat gewoon één windmolen. Hij vraagt of er voorbeelden zijn waarbij in een gelijke situatie het aantal gegroeid is. De heer Olthof benadrukt dat het een principebesluit is dat er kleine windmolens mogen komen. Als er eenmaal één windmolen is, kan het gebeuren dat er druk ontstaan als een ander ook een windmolen zou willen plaatsen. Als er geen enkele windmolen is, is de drempel veel hoger dan wanneer er al wel een windmolen is. LTO heeft aangegeven dat er tussen de 5 en 10 kleine windmolens komen. De heer Smit (BurgerBelangen) bedankt voor de reclame die inspreker heeft gemaakt voor de motie van zijn fractie en ziet een gezamenlijk doel. De Provincie heeft inmiddels een gedeelte van het intrekkingsverzoek afgewezen. Daarop is een gedegen bezwaar gevolgd. Hij merkt op dat het niet aan de raad is om de vergunning van de mestvergister in te trekken.
De heer Olthof weet dat de raad hier niet over gaat, maar als er doorgegroeid wordt, komt het onderwerp wel terug bij de raad. Als er nu al een signaal afgegeven wordt, zal dit een initiatiefnemer tijd, geld en moeite besparen als er in de toekomst toch een uitbreiding gewenst wordt omdat een aanvraag indienen dan geen zin heeft. De heer Verhaar (VVD) zegt dat inspreker stelt dat de raad alles uit handen geeft. In de motie staat dat de raad goed wil meekijken met wat er in het college besloten wordt. Hij vraagt of dit een oplossing biedt voor het gebied in de Kromme Rijnstreek. De heer Olthof heeft de moties die vanavond ingediend worden nog niet gezien en kan daarom niet op de inhoud reageren. De heer Brouwer (SP) constateert dat er vragen worden gesteld over de waterbescherming, ook hier gaat de raad niet over. Hij hoort wederom dat er 180.000 ton verwerkt gaat worden en vraagt waar dit vandaan komt omdat aangegeven is dat hier geen sprake van is. De heer Olthof antwoordt dat deze hoeveel rondzingt, net als dat initiatiefnemers inmiddels lozen op het riool in plaats van in de Kromme Rijn. Het wordt 180.000 ton omdat dit het meest rendabel is. Hij heeft niet van initiatiefnemers gehoord dat dit niet zo is.
De heer Van Staaden (GroenLinks) hoort van inspreker dat ondernemers geholpen zouden zijn als de raad van te voren al een standpunt inneemt over de het aantal vierkante meters en dat een nieuwe mestvergister niet wenselijk is.
Verslag raad 12 oktober 2021
5
De heer Olthof vervolgt dat dit duidelijkheid geeft aan de initiatiefnemer en omwonenden. Het is nu een co-vergister, maar het kan ook nog een industriële vergister worden. De voorzitter bedankt insprekers voor hun inbreng. Podium 4. Rechten van raadsleden (vragen, moties en dergelijke) 4a. Stemming over motie over een niet op de agenda opgenomen onderwerp De voorzitter geeft aan dat motie M2 (geen verdere uitbreiding co-vergister Cothen en toekomstig beleid) op 14 september jl. al de agenda stond. Toen de motie in stemming werd gebracht staakten de stemmen en daarom wordt de motie opnieuw in stemming gebracht. De tekst van de motie luidt als volgt: Motie Reg. nr.20210914 M2 Motie over een niet op de agenda opgenomen onderwerp De raad van de gemeente Wijk bij Duurstede in vergadering bijeen d.d.
12 oktober 2021 Onderwerp: Geen verdere uitbreiding co-vergister Cothen en toekomstig beleid De Raad, gehoord de beraadslaging, overwegende dat, • de gemeenteraad in januari 2015 planologisch akkoord ging met een mestvergister van 36.000 ton, in 2016 een verhoging naar 90.000 ton werd aangevraagd en in 2018 een veranderde menusamenstelling, waardoor ook co-product bewerkt kon worden; • een verdere verhoging en/of uitbreiding van de locatie kennelijk overwogen wordt; • de co-vergister begon als lokaal initiatief maar door omvang en menuverandering steeds meer een bovenlokale functie en impact krijgt; • de afgelopen jaren nieuwe wetenschappelijke inzichten en praktijkervaringen zijn opgedaan met biovergisters; • dat de gemeenteraad met de kennis van nu een ander besluit genomen had; • biogrondstoffen beperkt beschikbaar zijn en Nederland geen onevenredig beslag moet leggen op de mondiale, duurzaam geproduceerde voorraad; • vergisting van biogrondstoffen voor laagwaardige toepassingen zoals opwekking van energie en warmte op de lange termijn moet worden afgebouwd (zie o.a. SER-advies Biomassa in balans, juli 2020); • ook Tweede Kamer en kabinet een andere inzet en (verminderde) subsidiering van duurzame biomassa wenselijk vinden gelet op de laatste kamerbrieven over het Duurzaamheidskader biogrondstoffen (oktober 2020 en februari 2021),
Verslag raad 12 oktober 2021
6
spreekt uit dat nieuwe inzichten, onderzoek en beleid nopen tot een pas op de plaats voor zowel eventuele uitbreiding van de co-vergister in Cothen als realisatie van nieuwe covergisters, en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie wordt ingediend door de fracties van GroenLinks en VVD. De voorzitter brengt de motie in stemming. De heer Brouwer (SP) geeft als stemverklaring er tijdens de vorige bijeenkomst uitgebreid gedebatteerd is over deze motie. De motie is inmiddels aangepast. Hij vindt dit jammer omdat er niet meer over de aanpassingen gesproken kan worden. De raad heeft vaker uitgesproken dat hij in de toekomst met de inwoners wil praten over de duurzame energiemix. Zijn fractie wil spreken over alle onderdelen van de energiemix kunnen spreken en iets kernfusie nog niet voor dit gesprek verliezen. Daarom wordt tegen de motie gestemd, niet omdat er een uitbreiding of nog meer co-vergisters gewenst worden, maar omdat de raad eerder heeft uitgesproken het gesprek met de inwoners aan te willen gaan over de gehele energiemix. De heer Van Staaden (GroenLinks) geeft aan dat er een overweging aan de motie is toegevoegd die in de bespreking aan de orde kwam, dat de gemeenteraad met de kennis van nu een ander besluit had genomen. Verder is de motie ongewijzigd. De motie belemmert een brede discussie over de inzet van duurzame energie niet.
Als de uitkomst is dat de Wijkse gemeenschap in meerderheid dit middel wil behouden dan wijzigt het beleid. Zijn fractie ziet geen belemmeringen. Voor stemmen de fracties van: VVD, BurgerBelangen, GroenLinks, DuurzaamWijk en D66. Tegen stemmen de fracties van: SP, PCG en CDA. Dit houdt in dat de motie is aangenomen met 11 stemmen voor en 8 stemmen tegen. De voorzitter biedt gelegenheid om de motie M1 toe te lichten. De heer Smit (BurgerBelangen) heeft eigenlijk weinig toe te lichten op de motie na de inspraak van de heer Olthof. Tijdens de voorbespreking heeft vrijwel iedere fractie gezegd met de kennis van nu zouden wij niet met die initiële beslissing van 30 ton en een biovergister akkoord zijn gegaan. Het menu is inmiddels veranderd en de capaciteit is uitgebreid naar 90.000 ton. Dit betekent een grote belasting. De geruchten over een uitbreiding naar 180.000 ton zijn er, maar gesteld wordt dat dit via de raad loopt. Hij heeft eerder al gewezen op de enorme mestfraudezaken waardoor illegale stoffen in de mestvergister terechtkomen. Producten die een gevaar opleveren voor de volksgezondheid worden bijgemengd. Hij had daarom graag iemand van de Voedsel en Warenautoriteit willen horen tijdens de voorbespreking. Hij verzoekt om waar te maken wat destijds gezegd is en roept op GS en PS te laten weten dat deze vergunning nooit verleend zou zijn met de kennis van nu.
Dit kan een belangrijke duw zijn in de richting van een positief besluit op het intrekkingsverzoek dat is ingediend door omwonenden en instanties. Wellicht is er angst bij Verslag raad 12 oktober 2021
7
de gemeente dat er een enorme schadeclaim volgt, maar hij veronderstelt dat deze claim bij GS of de Provincie terecht zal komen omdat deze instantie de vergunning intrekt. Ook hoeft er geen vrees te zijn voor het verliezen van het enorme bedrag aan subsidie, want dat soort gederfde inkomsten is nog nooit voor een aansprakelijkheidsclaim in aanmerking gekomen. Het kan hooguit gaan om ondernemersactiviteiten en aanlegkosten waarbij rechters ook het ondernemersrisico zullen betrekken. Hij herhaalt zijn oproep en het verzoek om aan de Provincie te laten weten dat de raad niet meer achter het besluit staat dat in 2012 is genomen. De tekst van de motie luidt als volgt: Motie Reg. nr. 20211012 M1 Motie vreemd aan de orde van de dag De raad van de gemeente Wijk bij Duurstede in vergadering bijeen d.d. 12 oktober 2021 Onderwerp: Het intrekkingsverzoek mestvergister, in behandeling bij Gedeputeerde Staten Utrecht De Raad, gehoord de beraadslaging, •
Is in meerderheid van oordeel dat met de huidige kennis van zaken er geen toestemming was gegeven voor de bouw van een mestvergister, uitbreiding van de capaciteit en menuverandering.
•
Spreekt uit dat er namens de Raad een brief aan GS en PS wordt gezonden dat de Gemeenteraad van Wijk bij Duurstede, met de kennis van nu, geen toestemming had gegeven voor de mestvergister te Cothen en het verzoek aan GS en PS om deze gewijzigde mening over deze verleende vergunning mee te nemen in de beslissing over het door een groot aantal belanghebbenden ingediende intrekkingsverzoek.
en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie wordt ingediend door de fractie van BurgerBelangen. De voorzitter biedt de overige fracties gelegenheid om te reageren op de motie. De heer De Bruijn (PCG) merkt op dat wordt gewezen op fraude vraagt of daar bewijzen voor aan te leveren zijn. De heer Smit (BurgerBelangen) antwoordt dat er nog niet gewerkt wordt en daarom kan hij nog geen bewijzen leveren. Hij kan enkel wijzen op soortgelijke situaties waar de zaken die hij noemde aan de orde zijn. Hij herhaalt dat het jammer is dat de Voedsel en Warenautoriteit niet aanwezig was tijdens de voorbespreking om daar voorlichting over te geven. Het grote gevaar zit niet bij de ondernemers, maar bij ‘de maffia’ die toelevert aan de Verslag raad 12 oktober 2021
8
covergister en transportbedrijven die de producten komen brengen en tussenstopjes maken. De heer De Bruijn (PCG) vervolgt dat de vergister in Cothen hier niet de dupe van mag zijn omdat de initiatiefnemers daar niet verantwoordelijk voor zijn. De heer Smit (BurgerBelangen) wil zijn ogen niet sluiten voor de realiteit. De ondernemers moeten schadeloos gesteld worden. Wijk bij Duurstede moet geen co-vergister krijgen omdat dit besluit nooit genomen zou zijn met de kennis van nu. De heer Brouwer (SP) is van mening dat de raad besluiten moet nemen gebaseerd op feiten en waarheden, niet op halve waarheden. Hij had verwacht dat met cijfers gekomen zou worden. Vanuit de griffie is diverse keren gevraagd welke partijen uitgenodigd zouden moeten worden voor de voorbespreking, maar er zijn nog nooit namen genoemd. Zijn fractie heeft een brief gestuurd aan PS. Er wordt wat makkelijk gedaan over een eventuele claim. Hij wijst in dit kader op de slibstort waar geen uitspraken over gedaan worden vanwege de vrees voor een claim. Hij herhaalt dat hij duidelijker wil horen hoe hiermee omgegaan moet worden. Inderdaad, met de kennis van nu was een ander besluit genomen, of waren de randvoorwaarden beter ingesteld. Hij weet niet of de hele raad deze motie gaat steunen, maar voor zijn fractie heeft de motie alleen waarde als de hele raad hem steunt.
Hij hoort daarom graag hoe zijn collega’s erin staan. De heer Migchels (CDA) geeft aan dat voor zijn fractie de woorden vergelijkbaar en regionaal belangrijk zijn. Een vergister bij een visveiling is van een heel andere orde. Lokale ondernemers willen lokale mest vergisten en afzetten aan lokale afnemers. Er zijn veiligheidsmarges ingebouwd. De genoemde fraude heeft plaatsgevonden in fabrieken en dat is niet vergelijkbaar. De voorbeelden betreffen lange ketens van commerciële bedrijven met een eigen belang. De mestvergister in Cothen draagt bij aan kringlooplandbouw en het vergroenen van de binnenstad waar gas voor nodig is. Zijn fractie stemt tegen deze motie. Bestuurlijk gezien zijn er bovendien al genoeg redenen om tegen te zijn, want een andere overheid oproepen om iets te doen waar de gemeente zelf een besluit over genomen heeft is onbetrouwbaar. De heer Van Staaden (GroenLinks) wijst op voortschrijdend inzicht, dat is een groot goed, maar eerbiediging van toegekende rechten ook. Er is gepland, er is geïnvesteerd, er zijn inkomens afhankelijk. Zijn fractie heeft inderdaad aangegeven dat zij nu anders zou hebben gekozen. Een ander bevoegd gezag oproepen om dit beginsel te doorbreken is niet correct. Hij begrijpt dat de brede ontwikkeling elders betrokken wordt, maar deze initiatiefnemer moet daardoor niet tegengewerkt worden.
De schade kon nog wel eens hoger zijn dan nu wordt geschetst. De gemeente moet wellicht bereid zijn om een deel van de schade op zich te nemen. Zijn fractie stemt niet voor de motie. De heer Verhaar (VVD) wijst op een voorgaande motie van GroenLinks en VVD en vraagt zich af of met inachtneming van goed bestuur gezegd kan worden wij willen die vergunning niet. Hij vraagt zich voorts af of de financiële afwikkeling zal gaan zoals wordt geschetst door BurgerBelangen. Hij zou daarom graag van de wethouder horen dat dit inderdaad geen consequenties heeft voor de gemeente. Ook zijn fractie heeft contact gehad met de VVD Verslag raad 12 oktober 2021
9
fractie in de Provincie en daar haar grieven neergelegd. De provinciale fractie maakt zich eveneens zorgen over co-vergisters in de provincie. De heer Smit (BurgerBelangen) bedankt de SP voor het noemen van de slibstort in de Bosscherwaarden. Hij verondersteld dat dit college niet de geschiedenis wil ingaan als het college dat de grootste mestverwerker van Midden Nederland heeft toegestaan en ook nog eens de grootste slibstort. Hij denkt dat de slibstortmaffia en het mestvergisterverhaal vergelijkbaar zijn. Het CDA maakt zich schuldig aan een enorme versimpeling van de problematiek en de risico’s. Het is een regionaal project zoals het wordt gepresenteerd, maar het is gegaan van een mestvergister naar een co-vergister waardoor het menu is veranderd in 2018 en er bijproducten aangekocht en vermengd moeten worden. Daar zit een hele grote organisatie achter die er van alles in stopt. Hij krijgt het verwijt dat hij de aansprakelijkheid te simpel afdoet, maar heeft ervaring in aansprakelijkheidsclaims en denkt dat hij er daarom redelijk wat over kan zeggen. Het gaat om de aansprakelijkheid voor de kosten die de ondernemer gemaakt heeft, eventueel een klein beetje verlies van verdiensten, maar de rechter zal hierbij het ondernemersrisico een grote rol laten spelen. Een claim naar aanleiding van de brief die door zijn fractie wordt gewenst is nog lang niet aan de orde.
De voorzitter verzoekt de heer Smit om zich te beperken tot de inhoud van de motie. De heer Smit (BurgerBelangen) vindt het spijtig dat hij geen antwoord mag geven op de vragen die zijn gesteld. Als door GS of de Provincie negatief wordt beschikt op het intrekkingsverzoek zal er onherroepelijk een gang naar de rechter plaatsvinden. Daar is jurisprudentie over. De rechter zal de komst van de mestvergister terugdraaien. Hij weet niet waar de claim dan terecht zal komen, maar de hoogte van de claim daar tilt hij niet zo zwaar aan gezien hetgeen hij zojuist gezegd heeft. De heer Verhaar (VVD) zou graag van de wethouder of een bevoegd ambtenaar horen of er een claim verwacht moet worden. Als dit antwoord niet volgt vreest hij dat zijn fractie geen beslissing kan nemen. Wethouder Vreeswijk antwoordt het zeker niet aan de gemeente is om de Provincie terecht te wijzen op een vergunning die zij heeft verleend. Welke claims er zouden kunnen komen naar aanleiding van het sturen van een brief is zeer ongewis. Het kan meevallen, maar het kan ook tegenvallen. Achteraf een brief sturen over iets waar je als gemeente niets over te zeggen hebt en dan ook nog een claim krijgen lijkt hem geen verstandige zet. De voorzitter biedt gelegenheid om een stemverklaring af te leggen.
De heer Van Staaden (GroenLinks) geeft als stemverklaring dat hij graag een duidelijk politiek signaal had willen afgeven, maar wat wordt voorgesteld is in strijd met het rechtszekerheidsbeginsel. Hij stelt voor realistisch te zijn over de intrekking van onherroepelijke vergunningen, zonder dat vergunningvoorschriften worden overschreden gebeurt dat bijna nooit. Voor zijn fractie is het een nee.
Verslag raad 12 oktober 2021
10
De heer Soons (DuurzaamWijk) stelt voor gezien de onzekerheid die zojuist door de wethouder is uitgesproken en het feit dat de gemeente Tilburg deze stap wel heeft genomen uit te zoeken wat de echte consequenties zijn. Hij adviseert de fractie van BurgerBelangen om de motie aan te houden. De heer Verhaar (VVD) gaat er vanuit dat het verzoek van de heer Soons wordt aangenomen, maar als dit niet zo is geeft zijn fractie als stemverklaring dat zij zal blijven aandringen bij de VVD fractie in de Provincie op verstandige stappen. De voorzitter informeert of de motie in stemming wordt gebracht. De heer Smit (BurgerBelangen) merkt op dat de suggestie die wordt gedaan dat het verstandig is om deze motie uit te breiden met de gegevens waar SP en de VVD om hebben gevraagd hem een goede lijkt. Hij vraagt het college om het huiswerk te doen en uit te zoeken wat het causaal verband zou kunnen zijn waardoor de gemeente aansprakelijkheid zou moeten erkennen over een intrekking van de milieuvergunning van de biovergister door de Provincie. De motie wordt aangehouden. Zijn fractie komt hier in de volgende vergadering op dit onderwerp terug voorzien van een antwoord op de vragen die aan zijn fractie zijn gesteld, maar die hij niet mocht beantwoorden. De voorzitter concludeert dat motie M1 is ingetrokken. 5. Informatie van de portefeuillehouder Geen. Besluitvorming 6.
Paraplubestemmingsplan Kleinschalige Windturbines De voorzitter geeft aan dat dit onderwerp is besproken in de raad van 6 juli jl. via een ordevoorstel, maar een meerderheid van stemmen is aangehouden. De afspraak is gemaakt om dit onderwerp op de agenda te zetten op het moment dat de uitspraak over Gooyerbrug bekend zou zijn. Dat is inmiddels het geval, maar deze uitspraak heeft geen gevolgen voor dit raadsvoorstel. De agendacommissie heeft daarom besloten om dit onderwerp vanavond op de agenda te zetten. In het voortraject is dit raadsvoorstel in de voorbespreking van 23 juni jl. aan de orde geweest en ook in het kader van de Kadernota op 29 juni jl. Zij noemt de debatpunten: de instemmingsbevoegdheid die wordt gewenst door de raad, het aantal te plaatsen kleine windturbines en de plek waar deze geplaatst zouden moeten worden. Gewisseld is dat de inspraak van burgers beter zou moeten. In juli zijn drie amendementen ingediend en één motie. Twee amendementen zijn inmiddels vervallen en vervangen door amendement A6 dat wordt ingediend door de fracties van CDA, PCG en D66. Amendement A7 van GroenLinks, VVD en SP is ongewijzigd ten opzichte van het amendement van 6 juli jl. Zij biedt de fractie van GroenLinks gelegenheid om het amendement toe te lichten.
De heer Van Staaden (GroenLinks) merkt op dat het misschien logischer is om eerst het amendement te behandelen dat meer wil ten opzichte van het voorstel dan het amendement dat minder wil als zijn mede-indieners zich daarin kunnen vinden. Verslag raad 12 oktober 2021
11
De voorzitter ziet dat er instemmend wordt geknikt en biedt de fractie van het CDA gelegenheid om amendement A7 toe te lichten. De heer Migchels (CDA) geeft aan dat er samenhang is tussen de beide amendementen en de motie. Hij heeft veelvuldig contact gehad met de heer Van Staaden om te kijken of er gezamenlijk uitgekomen kon worden, maar dit is niet gelukt. Aan het einde van de avond hoopt hij er wel uit te komen geholpen door het gesprek dat zal plaatsvinden en de toelichting van de wethouder. Wat voorligt, is dat in het Langbroekerweteringgebied één bedrijf wel een kleine windmolen zou mogen plaatsen, zoals ook werd genoemd in de inspraak van de heer Olthof. Wat is opgenomen in de paraplubestemming geldt voor het hele gebied. Als je fietst, wandelt of rijdt door het gebied is er echt een verschil met de Langbroekerdijk en de Gooyerdijk. De Gooyerdijk is een overgang tussen het coulissenlandschap en het kampenlandschap. Juridisch gezien is er echter geen variatie omdat het gebied met één kleur is ingevuld. In het gebied zijn stukken aan te wijzen waarvan je kunt zeggen als je hier een kleine windmolen plaatst dan is er geen onaanvaardbare aantasting van het landschap. De heer Van Staaden geeft aan dat het nu nog niet verbijzonderd is en daarom kan er principieel gezien nog niemand uitgezonderd worden. De lijn van het college is dat er drie aanvragen zijn.
Er is een paraplubestemming bedacht om de transactiekosten om tot een vergunning te komen makkelijker te maken. De aanvraag in het Langbroekerweteringgebied wordt meegenomen in wat voorligt. De principiële discussie die moet plaatsvinden is of het logisch gevonden wordt gezien de kaartkleur hoe dit besluit wordt genomen (insteek de heer Van Staaden) of is het logischer op basis van het verzoek dat neergelegd is (het college). In de eerste ronde stond hij aan de kant van de heer Van Staaden dat er eerst een verbijzondering moet plaatsvinden en daarna pas een toekenning Hij heeft gezocht naar een vorm waarin D66, PCG, GroenLinks en VVD samen tot een amendement zouden kunnen komen. Het CDA opteert toch om die ene persoon al de mogelijkheid te geven, D66 en PCG opteren nu al voor vijf terwijl in het amendement staat dat er eerst een zorgvuldig proces gevolgd moet worden en dan pas wordt voor vijf gekozen. Als gezamenlijk tot de conclusie gekomen wordt dat de insteek van de heer Van Staaden de meerderheid krijgt dan ligt de motie voor die aanvullend is op het amendement van GroenLinks, als het nul is moet daarna met elkaar een zorgvuldig proces ingegaan worden om te kijken hoe die ene kleur gedifferentieerd kan worden. Dit zal met name aan de randen zijn omdat daar zonder onaanvaardbare impact op het landschap toch kleine windmolens te plaatsen zijn.
De tekst van het amendement luidt als volgt: Amendement Reg. 20211012 A6 Onderwerp: Aanpassen werkingsgebied van het Paraplubestemmingsplan & verstevigen invloed gemeenteraad De raad van de gemeente Wijk bij Duurstede in vergadering bijeen d.d. 12 oktober 2021 Ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:
Verslag raad 12 oktober 2021
12
Om beter te onderbouwen waarom het aantal kleine windmolens in het Langboekerweteringsgebied – aangeduid als coulissenlandschap – vooralsnog te beperken tot 1 kleine windmolen op Gooyerdijk 21 te Langbroek. Maar om het op termijn in de minder kwetsbare delen – zoals de randen - van het Langbroekerweteringgebied toch maximaal 5 windmolens toe te gaan staan. Dit na een zorgvuldig proces alle betrokkenen. Beleidsnota Kleinschalige Windturbines 6 juni 2021 (zaaknummer 238022) De volgende wijzigingen: 1. Pagina 5 De tekst ‘Om grip te houden op het aantal kleinschalige windturbines is besloten om per gebied een maximum aantal windturbines vast te leggen. Gelet op de cultuurhistorisch en landschappelijk waardevolle karakter van het Langbroekerweteringgebied (coulisselandschap) wordt hier slechts één kleinschalige windturbine toegestaan, namelijk ter plaatse van het perceel Gooyerdijk 21 te Langbroek. Voor dit perceel is recentelijk een aanvraag ingediend. De gemeente is voornemens dit verzoek te honoreren, maar beseft ook dat het toestaan van meerdere windturbines kan leiden tot een onevenredige aantasting van het bestaande landschap.’ Te vervangen door: Om grip te houden op het aantal kleinschalige windturbines is besloten om per gebied een maximum aantal windturbines vast te leggen.
Gelet op de cultuurhistorisch en landschappelijk waardevolle karakter van het Langbroekerweteringgebied (coulisselandschap) wordt hier vooralsnog slechts één kleinschalige windturbine toegestaan, namelijk ter plaatse van het perceel Gooyerdijk 21 te Langbroek. Dit perceel bevindt zich op de rand van het Langbroekerweteringgebied. Op de overgang van het coulisselandschap naar het kampenlandschap. Een locatie met weinig bewoning en op die plek langs de Gooyerdijk bevinden zich geen kastelen. Voor dit perceel is recentelijk een aanvraag ingediend. De gemeente is voornemens dit verzoek te honoreren, maar beseft ook dat het toestaan van meerdere windturbines kan leiden tot een onevenredige aantasting van het bestaande landschap.’ Het is echter de intentie om in de minder kwetsbare delen van het Langbroekerweteringgebied – na een zorgvuldig proces met alle betrokkenen toch maximaal 5 windmolens toe te gaan staan. De uitkomst van dit proces bepaalt of en hoe het Paraplubestemmingsplan Kleinschalige Windmolens aangepast zal worden. Of dat er voor een andere ruimtelijke procedure voor het coulissenlandschap gekozen zal worden’ 2. Pagina 8 De tekst: Locatiespecifieke omstandigheden Ook in het buitengebied zijn kleinschalige windturbines niet overal wenselijk. Het coulisselandschap langs de Langbroekerwetering heeft een hoge landschappelijke en Verslag raad 12 oktober 2021
13
cultuurhistorische waarde, vanwege de verkavelingsstructuur, monumentale lintbebouwing en landgoederen. Landbouw is hier bovendien sterk verweven met natuur. De aanwezigheid van kleinschalige windturbines leidt hier mogelijk tot een onevenredige aantasting van de bestaande landschappelijke waarden. In het coulisselandschap hanteert de gemeente daarom een ‘nee, tenzij’ benadering. Kleinschalige windturbines zijn hier in beginsel niet wenselijk, tenzij sprake is van bijzondere omstandigheden die de realisatie van een windturbine rechtvaardigen. Vooralsnog wordt deze uitzondering alleen gemaakt voor het perceel Gooyerdijk 21 te Langbroek. Te vervangen door: Ook in het buitengebied zijn kleinschalige windturbines niet overal wenselijk. Het coulisselandschap langs de Langbroekerwetering heeft een hoge landschappelijke en cultuurhistorische waarde, vanwege de verkavelingsstructuur, monumentale lintbebouwing en landgoederen. Landbouw is hier bovendien sterk verweven met natuur. De aanwezigheid van kleinschalige windturbines kan leidt hier in bepaalde delen van het coulisselandschap leiden mogelijk tot een onevenredige aantasting van de bestaande landschappelijke waarden. In het coulisselandschap hanteert de gemeente daarom een ‘nee, tenzij’ benadering.
Kleinschalige windturbines zijn alleen wenselijk in die delen van het coulisselandschap waar hier in beginsel niet wenselijk, tenzij sprake is van bijzondere omstandigheden die de realisatie van een kleinschalige windturbine niet leidt tot een onevenredige aantasting van landschappelijke waarden. rechtvaardigen. Vooralsnog wordt deze uitzondering alleen gemaakt voor het perceel Gooyerdijk 21 te Langbroek. Het is echter de intentie om – na een zorgvuldig proces met alle betrokkenen - toch maximaal 5 windmolens toe te gaan staan in die delen van het coulisselandschap waar realisatie van kleine windmolens niet leidt tot een onevenredige aantasting van bestaande landschappelijke waarden. Dit vraagt om een verdere verfijning van de gebiedsindeling van het coulisselandschap. De uitkomst van dit proces bepaalt of en hoe het Paraplubestemmingsplan Kleinschalige Windmolens aangepast zal worden. Of dat er voor een andere ruimtelijke procedure voor het coulisselandschap gekozen zal worden’ 3. Pagina 9 De tekst: Maximum aantal windturbines per gebied Om grip te houden op het aantal kleinschalige windturbines is besloten om per gebied een maximum aantal windturbines vast te leggen.
Gelet op de cultuurhistorisch en landschappelijk waardevolle karakter van het Langbroekerweteringgebied (coulisselandschap) wordt hier slechts één kleinschalige windturbine toegestaan, namelijk ter plaatse van het perceel Gooyerdijk 21 te Langbroek. Voor dit perceel is recentelijk een aanvraag ingediend. De gemeente is voornemens dit verzoek te honoreren, maar beseft ook dat het toestaan van meerdere windturbines kan leiden tot een onevenredige aantasting van het bestaande landschap. De rest van het buitengebied - het stroomruglandschap en kommenlandschap – is vanuit landschappelijk oogpunt minder kwetsbaar. Hier wil de gemeente daarom maximaal Verslag raad 12 oktober 2021
14
25 kleinschalige windturbines toestaan. Voor bedrijventerrein Broekweg geldt geen maximum aantal, omdat hier sprake is van een stedelijke omgeving. Te vervangen door: Maximum aantal windturbines per gebied Om grip te houden op het aantal kleinschalige windturbines is besloten om per gebied een maximum aantal windturbines vast te leggen. Gelet op de cultuurhistorisch en landschappelijk waardevolle karakter van het Langbroekerweteringgebied (coulisselandschap) wordt hier vooralsnog slechts slechts één kleinschalige windturbine toegestaan, namelijk ter plaatse van het perceel Gooyerdijk 21 te Langbroek. Voor dit perceel is recentelijk een aanvraag ingediend. De gemeente is voornemens dit verzoek te honoreren, maar beseft ook dat het toestaan van meerdere kleinschalige windturbines in bepaalde delen van het coulisselandschap kan leiden tot een onevenredige aantasting van het bestaande landschap. Het is echter de intentie om – na een zorgvuldig proces met alle betrokkenen - toch maximaal 5 windmolens toe te gaan staan in die delen van het coulisselandschap waar realisatie van kleine windmolens niet leidt tot een onevenredige aantasting van bestaande landschappelijke waarden. Dit vraagt om een verdere verfijning van de gebiedsindeling van het coulisselandschap.
De rest van het buitengebied - het stroomruglandschap en kommenlandschap – is vanuit landschappelijk oogpunt minder kwetsbaar. Hier wil de gemeente daarom maximaal 25 kleinschalige windturbines toestaan. Voor bedrijventerrein Broekweg geldt geen maximum aantal, omdat hier sprake is van een stedelijke omgeving. Dit amendement wordt ingediend door de fracties van CDA, PCG en D66. De tekst van de motie luidt als volgt: Motie Reg. nr. 20210706 10 M1 Onderwerp: Paraplubestemmingsplan Kleinschalige windturbines De raad van de gemeente Wijk bij Duurstede in vergadering bijeen d.d. 6 juli 2021 Onderwerp: Via een zorgvuldig proces komen tot de invulling van een nee, tenzij invulling van kleine windmolens in de Langbroekerwetering De Raad, Constaterende dat; Er veel weerstand is bij inwoners in de Langbroekerwetering tegen kleinschalige windmolens. Deze weerstand heeft geleid tot polarisatie tussen voor en tegenstanders van kleine windmolens. Verslag raad 12 oktober 2021
15
-
-
-
Het hele Langbroekerwetering gebied als 1 type gebied: coulissenlandschap is opgenomen in het Paraplubestemmingsplan. Terwijl er veel gradaties zijn in landschap en cultuurhistorische waarden in het hele gebied. Er dus ook delen van het gebied zijn waar mogelijk toch windmolens zijn in te passen. Ofwel waar de ‘tenzij’ van de regel ‘nee, tenzij’ van toepassing kan zijn. Kleine windmolens goed passen bij het verduurzamen van een agrarisch bedrijf. Kleine windmolens in combinatie met zonnepanelen op het dak juist zorgen voor het minder belasten van het elektriciteitsnet. Kleine windmolens voor agrariërs ook zonder subsidie rendabel zijn. Het met elkaar praten onder leiding van een onafhankelijke gespreksleider in een zorgvuldig proces zonder tijdsdruk kan leiden tot een gedragen invulling van de ‘neetenzij’. Er begin 2022 gemeenteraadsverkiezingen zijn en het niet handig is om al voor deze verkiezingen zo’n proces op te starten. Omdat politieke partijen dan het goede gesprek voor politieke doeleinden zullen beïnvloeden.
Roept het college op, Om pas na de gemeenteraadsverkiezingen een proces op gang te brengen dat leidt tot het met elkaar in gesprek gaan van alle betrokkenen om te komen tot een gedragen invulling van ‘nee-tenzij’ voor kleine windmolens in de Langbroekerweteringgebied. En gaat over tot de orde van de dag. Deze motie wordt ingediend door de fracties van CDA en SP. De voorzitter stelt voor om voordat de mede-indieners het woord krijgen eerst de heer Van Staaden het woord te geven omdat zij vermoedt dat dit een nuttiger gesprek oplevert. De heer Van Staaden (GroenLinks) verduidelijkt dat er achter de kleur een hele wereld schuil gaat. Als een bestemmingsplan wordt vastgesteld wordt er onderzoek gedaan en ligt er een onderbouwing. Er wordt gekeken naar het type landschap en welke activiteiten daar wenselijk zijn. Hij kent de locaties goed. Voor zijn gevoel zijn deze echt van een andere orde. Aan de Langbroekerdijk zijn kastelen en monumentale boerderijen en lijkt er meer waarde te zijn dan langs de Gooyerdijk. Anderen betwisten dit weer. De vraag is of hier zonder nader onderzoek een verschil gemaakt kan worden als het gaat om de kleine windmolens. Hij is van mening dat hiervoor ook naar de Omgevingsvisie en het Toetsingskader zonnevelden gekeken moet worden. Het Langbroekerweteringgebied wordt aangeduid als een coulissenlandschap.
Zijn fractie vindt het daarom gepast dat voor een kleine windmolen eerst naar de raad gegaan wordt. Voorts wijst hij op de actieve informatieplicht, de vele inspraakreacties en het feit dat dit gevoelig ligt en daarom is behoefte bij de raad om hier wat meer zicht op te houden. De tekst van het amendement luidt als volgt: Amendement A7
Verslag raad 12 oktober 2021
16
Onderwerp: Amendement ‘Paraplubestemmingsplan Kleinschalige windturbines’ gemeente Wijk bij Duurstede tot uitzondering Langbroekerweteringgebied De raad van de gemeente Wijk bij Duurstede in vergadering bijeen d.d. 12 oktober 2021 Ondergetekenden stellen op het raadsbesluit nr. 238022, ten aanzien van het eerste beslispunt het volgende amendement voor (dikgedrukt): het bestemmingsplan ‘Paraplubestemmingsplan Kleinschalige windturbines’, als vervat in GML-bestand NL.IMRO.0352.bgbWindturbines-bva1, met de bijbehorende regels en ondergrond, gewijzigd vast te stellen en artikel 6 sub c onder 1 van de planregels van voornoemd bestemmingsplan in die zin te wijzigen dat komt te vervallen ‘1’ en daarvoor in de plaats komt ‘0’. Voorts wordt aan raadsbesluit nr. 238022 bij dit amendement een derde beslispunt toegevoegd met de tekst: ‘3. Het college van burgemeester en wethouders informeert de gemeenteraad over iedere aanvraag van een omgevingsvergunning voor een windturbine op grond van dit paraplubestemmingsplan.’ Dit amendement wordt ingediend door de fracties van GroenLinks, VVD en SP. De heer Verhaar (VVD) spreekt zijn dank uit richting de heren Migchels en van Staaden voor de tijd die zij hebben besteed om dit uit te zoeken. Hij heeft aan het begin van het jaar samen met de heer Migchels een notitie gemaakt en deze bij de toenmalige wethouder neergelegd.
Deze notitie is voor de VVD nog steeds actueel. Het zijn twee verschillende gebieden: de Kromme Rijnstreek met de opmerkingen die destijds door de heer Olthof zijn gemaakt over de 40 meter et cetera en het Langbroekerweteringgebied. Voorgesteld is om te bekijken of in de Langbroekerwetering het gesprek gevoerd kan worden om aan de hand daarvan te zien wat er gebeurt en in het Kromme Rijnstreek al van start te gaan. Dat is de reden waarom zijn fractie niet kan meegaan met het amendement van CDA en kiest voor het amendement van GroenLinks. Dit amendement doet waarschijnlijk het meest recht aan de situatie en daarom heeft de VVD dit amendement medeondertekend. De heer Van Vliet (PCG) bevestigt dat het een lang traject is dat al in 2019 is begonnen. Zijn fractie wilde eigenlijk meteen vijf windmolens toestaan, maar wellicht is het goed om te kijken of daar gezamenlijk uitgekomen kan worden. De Langbroekerdijk ligt gevoelig en daar kun je iets van vinden. Zijn fractie acht het daarom goed om voor dit gebied het gesprek aan te gaan met de inwoners. De Gooyerdijk is een ander gebied, maar wordt nu vergelijkbaar beoordeeld wat geen recht doet aan de feitelijke situatie. Zijn fractie steunt het amendement van het CDA om recht te doen aan de situatie om vervolgens over de Langbroekerdijk het gesprek te voeren met bewoners over een eventuele verhoging.
De heer Soons (DuurzaamWijk) heeft beide indieners hun amendement horen toelichten. In de toelichtingen is al een advies besloten. Hij wil dit advies graag opvolgen door te gaan voor Verslag raad 12 oktober 2021
17
nul en te kiezen voor het amendement van GroenLinks. Voorts wordt de motie gesteund om zorgvuldig naar het landschap te kijken en van daaruit op te bouwen. Daar waar een vergunningkwestie speelt zijn altijd gebieden die anders zijn en ook een andere benadering nodig hebben en daar moet zorgvuldig mee omgegaan worden. De heer Van der Tol (SP) hoort de discussie en denkt dat al vast staat dat voor het stuk dat voorligt wordt gegaan. Hierover is behoorlijk gediscussieerd binnen de raad en in voorbesprekingen. Zijn fractie concludeert dat dit moet kunnen, maar mist het participatietraject met de inwoners. Buiten de mensen in het Langbroekerweteringgebied en de VNMW heeft hij eigenlijk weinig insprekers gehoord. Hij denkt dat er te weinig kans is geboden om echt in te spreken. Of het nu gaat over kleine of grote windmolens, windmolens is een item dat enorm speelt onder de bevolking en daar moet serieus mee omgegaan worden. Als raadslid moet hij vanavond een besluit nemen. Het paraplubestemmingsplan geeft toestemming voor de plaatsing van windmolens. Hij heeft dergelijke windmolens bekeken en denkt dat het geen kwaad kan om bijvoorbeeld aan de Wijkersloot één of twee van dit soort windmolens te plaatsen. Bedrijven kunnen zodoende met wind- en zonneenergie helemaal energieneutraal draaien en daar is zijn fractie voor. De manier waarop had met de bevolking besproken kunnen worden.
Zijn fractie heeft het amendement van GroenLinks ondertekend omdat daarmee geen enkele windmolen in het gebied komt. Hij denkt dat nu al een uitzondering maken geen recht doet aan de rest van de boeren in deze omgeving. De heer Van Asperdt (D66) heeft met bewondering geluisterd naar het betoog van GroenLinks. Aangegeven wordt dat er naar het eigen beleid gekeken moet worden. Dit is een belangrijk punt omdat er niet voor niets een ruimtelijk en juridisch kader is. De raad moet een integrale afweging maken, maar er moet ook naar de maatschappelijke kant gekeken worden. Hij mist de maatschappelijke ontwikkeling in het debat over het paraplubestemmingsplan. Zijn fractie heeft gesproken met boeren. De markt wijzigt. De wens is dat het boerenbedrijf duurzamer gaat produceren. Hij noemt de motie ‘trots op de boer’ die mede door zijn partij is ingediend om een omslag te introduceren. De consument wil dit inmiddels ook en via de consument de inkooporganisaties die eisen stellen aan hun inkoop. Dit gaat zo ver dat ook de wijze waarop bij het boerenbedrijf energie wordt opgewekt van belang kan zijn of de boer melk mag leveren en welke prijs hij gaat krijgen.
Hij is niet blind voor de argumenten van GroenLinks, maar hoopt dat er een integrale afweging wordt gemaakt door ook naar het maatschappelijke effect te kijken waarbij iets anders wordt gevraagd van de boer door de markt en de consument. Een sector in verandering moet instrumenten in handen gegeven worden waarmee de duurzame verandering vormgegeven kan worden. De positie van de boer moet meewegen in dit debat naast andere aspecten waarvan door GroenLinks een aantal belangrijke zijn genoemd. De heer Smit (BurgerBelangen) merkt op dat zijn fractie haar standpunt omtrent windmolens (groot of klein) al talloze malen heeft uitgesproken. Dit onderwerp moet bepaald worden door de kiezer en uitgesteld worden tot na de verkiezingen. Sommige partijen willen kennelijk dat risico niet nemen en proberen binnen te halen wat er binnen te halen valt. Dit is zijn algemene stemverklaring over dit gehele stuk, vanavond beperkt zijn fractie zich tot het maken van een enkele opmerking.
Verslag raad 12 oktober 2021
18
Geprobeerd wordt om de schade te beperken waar dat kan. Hij verwijst naar punt 3 van het amendement dat stelt het college informeert de raad over de plaatsing van een nieuwe windmolen (groot of klein). Hij vraagt of de indieners bereid zijn om dit te veranderen in ‘het college vraagt de raad om toestemming’. In dat geval kan zijn fractie meegaan met het amendement. De heer Van Staaden (GroenLinks) geeft aan dat dit niet kan omdat dit in strijd is met de principes van de Wro, nog los van het feit of zijn fractie dit zou willen. Hij kan een groot deel van het betoog van D66 onderschrijven. De meeste boeren in de gemeente kunnen verder met het verduurzamen van hun bedrijfsvoering. Als er bij elke vergunningverlening of individuele bestemmingsplanherziening naar de raad gegaan moet worden kost dat ontzettend veel geld en dat is het voordeel van het paraplubestemmingsplan. Met de tweede wijziging in het amendement wordt daaraan zo veel mogelijk tegemoet gekomen, maar toestemming kan niet. De voorzitter informeert of er behoefte is om het woord te voeren in tweede termijn. De heer Van Asperdt (D66) reageert in de richting van BurgerBelangen. Aangegeven wordt dat een aantal partijen nog even vlug voor de gemeenteraadsverkiezingen wat dingen in besluitvorming wil omzetten. Zijn partij weerspreekt dat.
Er is gewezen op de maatschappelijke ontwikkeling die gaande is en in het verkiezingsprogramma is een standpunt opgenomen waarmee hij uit de voeten kan. Hij constateert dat zijn fractie hier anders over denkt, maar dit heeft niet te maken met een eventueel electoraal oordeel in maart. De heer Smit (BurgerBelangen) benadrukt dat hij al diverse keren heeft aangegeven dat dit een verkiezingsitem is vanwege het feit dat er in de periode van de eerdere wethouder van de PCG een ontzettende ‘oorlog’ op social media ontstond. Hij wil de kans op herhaling voorkomen. De inwoners zouden zich hierover moeten uitspreken in plaats van dat geprobeerd wordt om nog een aantal zaken te regelen en geprobeerd wordt om punten te scoren. Hij denkt dat dit een gevoelen is dat hij verwoordt namens een heleboel inwoners en roept op dit niet persoonlijk op te vatten. De heer Van Asperdt (D66) is van mening dat even wat regelen en punten scoren geen recht doet aan velen in dit huis. De heer Van Staaden (GroenLinks) benadrukt dat een ruime meerderheid van de raad heeft besloten om dit thema aan de inwoners voor te leggen, voorstanders en tegenstanders van windmolens. Hij denkt dat er helemaal niet gescoord wordt of gepoogd wordt om te polariseren. Het beeld dat wordt geschetst klopt niet.
De heer Verhaar (VVD) geeft aan dat zijn fractie en die van BurgerBelangen het vaak eens zijn over windenergie, maar op dit punt is het spijtig dat er weer verwarring wordt gezaaid, zoals dat in de vorige bespreking ook gebeurde, tussen kleine, agrarische windmolens en de grote windturbines. Zijn fractie heeft destijds samen met het CDA een motie opgesteld omdat er oog voor de ondernemers moet zijn. Een kleine agrarische windmolen is echt iets anders dan een megaturbine van 241 meter. De heer Smit brengt dit nu weer naar voren en Verslag raad 12 oktober 2021
19
daarmee wordt het een verkiezingsding wat het helemaal niet zou moeten worden. Zijn fractie heeft een mening over het Kromme Rijngebied en over de Langbroekerwetering, daar moet zorgvuldigheid betracht worden. Deze kleine windmolens staan in geen verhouding tot wat er met grote windturbines aan de hand is en daarom moet dit echt uit elkaar getrokken worden. De heer Van Vliet (PCG) reageert in de richting van de SP. De bevolking is betrokken via inspraakavonden, stukken hebben ter inzage gelegen, mensen hebben kunnen reageren. Zijn fractie steunt het amendement om de Langbroekerdijk nader te onderzoeken. Het gaat echt om kleine windmolens om agrariërs te helpen schoner, milieuvriendelijker en diervriendelijker te kunnen produceren. Hij kent boeren die wachten met de aanschaf van een elektrische shovel tot zij een windturbine hebben. De heer Van der Tol (SP) is van mening dat inspraakavonden en dergelijke de oude weg is die elke keer wordt bewandeld door het college, maar dat is geen participatie. Bewoners mogen ergens kijken op inloopavonden; dat is geen participatie en inspraak. De heer Migchels (CDA) hoort graag hoe het college aankijkt tegen de worsteling die de heer Van Staaden en hij hebben gehad met betrekking tot één of geen. Of je de integrale afweging zoals D66 die noemt zwaarder moet laten wegen of dat de ruimtelijke overwegingen zwaarder moeten wegen.
De heer Smit (BurgerBelangen) wijst op het geen onderscheid maken tussen grote en kleine windmolens, dat doet hij wel degelijk. Hij heeft geconstateerd dat er name consternatie was over kleine windmolens in het Langbroekerweteringgebied. De windmolenproblematiek in algemeenheid (groot of klein) heeft consternatie veroorzaakt. Zijn inbreng en talloze opmerkingen is dat dit iets is voor echte participatie; dat zijn de verkiezingen. Hij stelt voor om daar de punten naar voren te brengen en de inwoners te laten beslissen. De voorzitter merkt op dat weer wordt aangegeven dat groot of klein niet uitmaakt, maar daar is wel degelijk een wereld van verschil. Zij biedt de wethouder gelegenheid om te reageren naar aanleiding van hetgeen naar voren is gebracht. Wethouder Vreeswijk stelt een gelijktijdige behandeling van de amendementen voor. In het paraplubestemmingsplan gaat het om kleine windmolens niet hoger dan 20 meter. Er wordt niet gesproken over het plan op zich waarin 25 windmolens mogelijk worden gemaakt in een deel van Wijk bij Duurstede waarvan de raad zegt dat zou moeten kunnen vanwege de bedrijfsvoering op een aantal bedrijven. D66 gaf al aan dat de bedrijfsvoering belangrijk is in deze. Kleine windmolens worden niet gekoppeld aan het net, maar leveren aan het eigen bedrijf en dragen bij aan de duurzaamheid.
Zonnepanelen worden wel gekoppeld aan het net en kunnen aanvullend aangebracht worden op de woningen. Het amendement van CDA, PCG en D66 spreekt over een gebied waarin één molen geplaatst zou moeten worden. De betreffende molen bevindt zich precies op de rand van het gebied. De vraag of er discussie gevoerd moet worden over het aantal van vijf komt later aan de orde. Dit amendement kan rekenen op de steun van het college. Hij bedankt voor de manier waarop één en ander is aangeleverd met de sterke onderbouwing.
Verslag raad 12 oktober 2021
20
Bij het amendement van GroenLinks, VVD en SP wordt aangegeven dat er eerst een discussie gevoerd moet worden over het gebied omdat er best plaatsen zijn waar een kleine windmolen mogelijk is, maar ook plaatsen zijn waar dit echt niet kan. De locatie waar een windmolen gewenst wordt, bevindt zich op de rand van het gebied. Hij begrijpt dat het lastig is dat het gebied één kleur heeft. Voor dit grensgeval zou hij een uitzondering willen maken omdat de bedrijfsvoering van de betreffende agrariër hierom smeekt. De heer Verhaar (VVD) vraagt in hoeverre er precedentwerking is voor het hele gebied als deze ene windmolen wordt toegestaan. Het lijkt op toewijzing aan een individu. Wethouder Vreeswijk denkt niet dat er sprake is van een precedent omdat de raad duidelijk uitspreekt dat het om één windmolen gaat, voor het overige wordt gekeken of daar wel of geen mogelijkheden zijn. De heer Van Staaden (GroenLinks) merkt op dat er voor deze ene plek geen onderbouwing wordt aangeleverd. Het gebied is niet eenvormig. Hij denkt dat er discussie mogelijk is, maar er kan niet op grond van het feit dat er discussie mogelijk is een besluit genomen worden. Het hogere beleid dat hier achter ligt geeft aan dat hele gebied cultuurhistorische waarden heeft. De overgangszone is tegelijkertijd een overgangszone van de ene gemeente naar de andere gemeente.
Het kampenlandschap ligt in de gemeente Utrechtse Heuvelrug. Hij heeft geen beleid aangetroffen dat deze gemeente plaatsing wel toestaat. Hij benadrukt dat er onvoldoende onderbouwing is voor het collegevoorstel alsmede voor het amendement. De raad moet een gemotiveerd en onderbouwd besluit nemen en daarom kan dit niet gedaan worden in zijn optiek. De heer Van der Tol (SP) vraagt of de wethouder ook nog kan reageren ten aanzien van de ingediende motie. Wethouder Vreeswijk heeft begrepen dat er in het Langbroekerweteringgebied mensen zijn die deze ontwikkeling echt niet willen. Beide amendementen geven aan dat hierover gesproken moet worden. Hij denkt dat de motie weinig toevoegt aan de amendementen waardoor hij zich afvraagt of het verstandig is om nu al een uitspraak te doen over de motie terwijl er nog geen uitspraak is of gegaan wordt voor optie nul of voor optie één windmolen. De voorzitter schorst de vergadering voor beraad over de amendementen en de motie. De voorzitter heropent de vergadering. In de schorsing is gebleken dat een vraag over amendement A7 nog niet is beantwoord door het college. Deze beantwoording volgt nu, daarna krijgen de indieners van de amendementen het woord en wordt overgegaan tot stemming.
Wethouder Vreeswijk geeft aan dat in het amendement wordt gevraagd om de gemeenteraad bij iedere aanvraag te informeren over de omgevingsvergunning zoals de heer Van Staaden daarnet al aangaf in zijn toelichting om te weten waar het over gaat. De raad kan niet meer sturen na de aanname van het plan, want dan zijn in feite de 25 windmolens bestemmingsplantechnisch mogelijk. Daarnaast moet er een bouwvergunning
Verslag raad 12 oktober 2021
21
aangevraagd worden en moeten allerlei zaken onderzocht worden, maar dat staat daar los van. Hij veronderstelt dat het zo wordt bedoeld. De heer Van Staaden (GroenLinks) verduidelijkt dat de raad het toch prettig zou vinden om te zien hoe het college invulling geeft aan de kaders die zijn vastgesteld. Als het meegenomen wordt in de raadsupdates wordt dit duidelijk en zo moet dit gelezen worden. De voorzitter geeft aan dat amendement A7 van GroenLinks het meest ver strekkend is omdat dit gaat over nul windmolens. Zij constateert dat het amendement ongewijzigd in stemming gebracht wordt. Amendement A6 van het CDA gaat over één windmolen en wordt eveneens ongewijzigd in stemming gebracht. Zij begrijpt dat de heer Migchels nog een toevoeging heeft met betrekking tot de motie. De heer Migchels (CDA) licht toe dat de motie op twee punten wordt aangepast als volgt. Bij constaterende dat wordt de laatste overweging (Er begin 2022 gemeenteraadsverkiezingen zijn en het niet handig is om al voor deze verkiezingen zo’n proces op te starten. Omdat politieke partijen dan het goede gesprek voor politieke doeleinden zullen beïnvloeden) geschrapt.