Verslag raads begroting 8 november 2022

VERSLAG RAADSVERGADERING 8 november 2022 Samenvattend verslag van de openbare vergadering van de gemeenteraad van de gemeente Wijk bij Duurstede Voorzitter Griffier Leden SamenWerkt

mevrouw I.P. Meerts de heer J.P. de Groot

de heer B. Bonte de heer M.W.J. Gnodde mevrouw D. van der Mark mevrouw D. Scholt-Hylkema de heer R. Willems

VVD

de heer W. Slijper de heer S. van der Velden Walda

BurgerBelangen

mevrouw N. Plaatsman-Visser de heer F. Scherpenzeel de heer W.G. Smit

CDA

de heer G. Migchels mevrouw A.J.G. Vernooij

SP

de heer R. Meinema de heer F.A.M. van der Tol

PCG

de heer J. de Bruijn de heer A. van Vliet

D66

de heer B.M.A. van Asperdt

Duurstede voor Democratie mevrouw F.D. Place Afwezig m.k.

de heer S. Verhaar, VVD

Wethouders

de heer J.C. Buijtelaar de heer J. Brouwer mevrouw W.A.J. Kosterman de heer J. Kuiper

Gemeentesecretaris

mevrouw W.J. de Jonge

Notulist

mevrouw J.M. Kiep-de Jongh notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

Verslag raad 8 november 2022

1

AGENDA 1. 2. 3. 4.

Opening Vaststelling van de agenda Beëdiging mevrouw E. Kuipers Spreekrecht

Podium 5. Rechten van raadsleden 6. Informatie van de portefeuillehouder Bespreken / debat 7. Raadsvoorstel en -besluit ontwerpbegroting 2023-2026 8. Vaststellen verslag raadsvergadering 2 november 2022 9. Sluiting

1.

Opening

De voorzitter opent de vergadering met de woorden: “Allen die in de gemeente Wijk bij Duurstede wonen en werken, voor hen zijn wij vandaag bijeen. Wij vertegenwoordigen zo onze inwoners, wij nemen besluiten in alle zorgvuldigheid en na afweging van ieders belang. Dat vraagt wijsheid en soms ook moed. We maken waar wat we besloten hebben voor allen die hier wonen en werken. Laten we hierbij stilstaan.” Zij meldt het bericht van verhindering van de heer Verhaar van de VVD. 2. Vaststelling van de agenda De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 3.

Beëdiging mevrouw E. Kuipers

De voorzitter geeft aan dat de griffie weer op volle sterkte zal zijn na de aanstelling van mevrouw Eline Kuipers. Zij bedankt de werkgeverscommissie voor de verrichte werkzaamheden. Zij verzoekt de aanwezigen om te gaan staan en leest vervolgens de tekst van de verklaring en belofte voor als volgt: Ik verklaar en beloof dat ik om tot griffiemedewerker benoemd te worden rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet en dat ik de wetten zal nakomen en mijn plichten als griffiemedewerker naar eer en geweten zal vervullen. Mevrouw Kuipers antwoordt met de woorden: Dat verklaar en beloof ik. (De aanwezigen reageren met applaus). Verslag raad 8 november 2022

2

De voorzitter feliciteert mevrouw Kuipers met haar benoeming. 4. Spreekrecht Hiervan wordt geen gebruik gemaakt. Podium 5. Rechten van raadsleden (vragen, moties en dergelijke) De voorzitter biedt de fractie van BurgerBelangen gelegenheid om de motie vreemd aan de orde van de dag met als onderwerp Energiearmoede toe te lichten. De heer Scherpenzeel (BurgerBelangen) wil de problemen rondom energie nogmaals onder de aandacht brengen en wijst daarbij op een artikel in het Groentje, bij 60% van de inwoners komt het gemiddelde gas- en stroomverbruik boven het gebruikersplafond uit dat op 1 januari wordt ingesteld door het Kabinet. Het gemiddelde gasverbruik is 1.300 kuub (prijsplafond 1200 kuub). Het gemiddelde stroomverbruik is 3120kWu (prijsplafond 2900kWu). De Autoriteit Consument en Markt heeft aan de bel getrokken, want per 1 april mogen energiebedrijven klanten afsluiten wegens wanbetaling. Nieuwsuur gaf een signaal af dat het ingaan van het prijsplafond per 1 januari op losse schroeven staat. Als dit niet doorgaat treedt plan B in werking; € 190 per maand voor een ieder. Met een maandbedrag van € 800 of meer aan energiekosten is dit bedrag een druppel op een gloeiende plaat. Zijn fractie past ervoor om reactief te besturen en op de handen te gaan zitten om over een jaar te moeten concluderen dat deze openeindregeling uit de hand loopt.

Hij wijst op de sociale gevolgen, schulden leiden tot stress en verzuim op het werk. Geldproblemen leiden tot anders denken en doen. Alles is gericht op de korte termijn, op het overleven. De meeste mensen hebben intensieve hulp nodig om uit de problemen te komen. Zijn fractie wil de inwoners preventief helpen en voorkomen dat zij in de schulden raken of bijzondere bijstand moeten aanvragen. Hij wijst op een doelgroep die erbij gekomen is; de ondernemers. Vanuit deze ondernemers komt als het goed gaat met de economie geld om evenementen en maatschappelijke projecten te financieren. Deze ondernemers vormen het fundament van de gezellige stad en de dorpskernen waardoor er ziel, verbinding en beleving is in de gemeente. Velen van hen staan op dit moment op omvallen. Ondernemers kunnen aanspraak maken op de TEK-regeling (tegemoetkoming energiekosten). Eén van de criteria om in aanmerking te komen voor deze regeling is dat minimaal 12,5% van de omzet bestaat uit energiekosten. Alles boven dit percentage komt in aanmerking voor compensatie. Als in de praktijk bij een ondernemer 12,5% van de kosten uit energiekosten zou bestaan, dan zou deze ondernemer al lang failliet zijn. Het is een papieren regeling die vrijwel geen enkele ondernemer helpt. Zijn fractie past ervoor om op basis van modellen, een papieren werkelijkheid en vanuit een ivoren toren reactief te besturen.

Als je een visje haalt bij de visboer, een brood haalt bij de bakker of een snack bij de snackbar vraag dan ook eens hoe met gaat en of zij het nog redden met die hoge energieprijzen. Hij weet zeker dat je dan schrikt. Voorts roept hij op om eens te spreken met inwoners die in een flatje wonen, vaak een laag inkomen hebben, gebonden zijn aan blokverwarming en dus torenhoge energiekosten betalen. Voorkomen moet worden dat ondernemers omvallen en dat inwoners door het ijs zakken. Dit mag niet gebeuren. Voorgesteld wordt om op korte termijn met raad, college, maatschappelijke ondernemers, OKW, Grip op de Knip, woningcorporaties et cetera overleg te voeren om te kijken of tot plannen gekomen kan worden en of er naast Verslag raad 8 november 2022

3

geld en toeslagen ook nog andere mogelijkheden zijn om inwoners en ondernemers te helpen. De tekst van de motie luidt als volgt: Motie Reg. nr. 8-11 M-17 Motie vreemd aan de orde van de dag De raad van de gemeente Wijk bij Duurstede in vergadering bijeen d.d. 08 november 2022 Onderwerp: Energiearmoede De Raad, gehoord de beraadslaging, overwegende dat,  Energiearmoede steeds meer huishoudens en ook ondernemers raakt. Verzoekt het college, 1. Om zo spoedig als mogelijk samen met de raad en maatschappelijke partijen (OKW, Grip op de Knip en woningcorporatie) in gesprek te gaan over hoe wij kunnen voorkomen dat onze ondernemers failliet gaan en onze inwoners door het ijs zakken. 2. 194.000 euro ter beschikking te stellen ter uitvoering van de motie. en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie wordt ingediend door de fracties van BurgerBelangen en D66. De voorzitter constateert dat de mede-indiener D66 geen behoefte heeft aan aanvulling op de toelichting. Zij biedt vervolgens de andere fracties gelegenheid om te reageren. De heer Van Vliet (PCG) vindt het positief dat BurgerBelangen en D66 met deze motie komen, maar denkt dat het eigenlijk meer een agenderingsverzoek is. Het is nooit verkeerd om in gesprek te gaan met maatschappelijke partijen. Hij is voorts benieuwd wat het college nu al doet.

De heer Van der Tol (SP) zou eveneens graag eerst willen horen wat het college van deze motie vindt omdat hij denkt dat er al heel veel gebeurd waardoor hij twijfelt of de motie nog wel nodig is. De heer Migchels (CDA) vindt het goed om het gesprek aan te gaan, maar roept op ervoor te waken dat er valse verwachtingen worden geschapen. Het gaat om forse bedragen. De gemeente is er niet om de problemen van de bakker en de visboer op te lossen, maar wellicht zijn er creatieve oplossingen te bedenken. De gemeente heeft geen miljoenen liggen om de gaten die het Rijk veroorzaakt te vullen, maar het gesprek aan gaan acht hij verstandig.

Verslag raad 8 november 2022

4

De heer Gnodde (SamenWerkt) merkt op dat wanneer hij de toelichting op de motie samenvat hij terugkomt bij het gedachtestreepje dat energiearmoede steeds meer huishoudens en ook ondernemers raakt. Zijn fractie vindt het belangrijk om hier iets aan te doen, maar het doet hem ook denken aan het debat dat hij had met mevrouw Plaatsman aan het einde van de raadsvergadering van vorige week. Aangegeven werd dat er vanuit het college al contact is met het Ondernemersfonds en andere partijen om te kijken wat mogelijk is. Na afloop van de vergadering heeft hij gesproken met BurgerBelangen en de wethouder. Deze gaf aan dat er inderdaad al het één en ander loopt en dit is al in een ver stadium. Hij is daarom benieuwd wat de wethouder gaat zeggen straks. Als de raad nu een afspraak inplant om met genoemde partijen om tafel te gaan zal dat eerder vertragend werken dan wanneer de snelheid die er nu al in de organisatie is op zijn beloop gelaten wordt. De heer Van der Velden Walda (VVD) vindt het mooi dat BurgerBelangen voor de inwoners en ondernemers opkomt. Ook zijn fractie hebben geluiden bereikt van mensen die het water na aan de lippen staat. Hij sluit zich aan bij de vorige sprekers dat hij denkt dat er al een heleboel gebeurt, maar misschien is er een modus te vinden om vanuit de i van ibob een gulden middenweg te vinden.

Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) verzoekt de oproep van de motie te herhalen omdat zij de tekst niet voor zich heeft. De heer Scherpenzeel (BurgerBelangen) geeft aan dat de essentie van de motie is om op zeer korte termijn met verschillende partners in gesprek te gaan, het denkvermogen bij elkaar roepen. De voorzitter biedt het college gelegenheid om te reageren naar aanleiding van hetgeen naar voren is gebracht. Wethouder Brouwer is blij dat het weer over dit onderwerp gaat, omdat het aandacht verdient. Vorige keer kwam dit ter sprake vanuit een initiatiefvoorstel dat niet doorgegaan is, nu via een motie waarvan het college net als bij het initiatiefvoorstel het gedachtegoed volledig omarmt. Hij heeft de toezegging gedaan om zo snel mogelijk bij de raad terug te komen, er lopen al dingen, er worden al gesprekken gevoerd met lokale partijen over waar de problemen ontstaan. Met de wetenschap dat eigenlijk niet bekend is wat er precies aan de hand is, is het moeilijk om perspectief te bieden. De groep die al toeslagen heeft wordt nader onderzocht. Vorige keer ging het over communicatie, niet iedereen die recht heeft op, meldt zich. Vermoed wordt dat dit voornamelijk ouderen betreft en daarom wordt met Wabo geprobeerd om ouderen zo veel mogelijk te bereiken. Daarnaast wordt gekeken naar de groepen lokale MKB’ers en 150% van het bijstandsniveau.

Niet alle problemen die vanuit landelijk beleid op de gemeente af komen kunnen opgelost worden. Bij de groep tot 120% van het bijstandsniveau gaat het om 800 gezinnen. Tot 150% gaat het in totaal om 1300 gezinnen. Voor mantelzorgers wordt honderd euro op een klantenpas gezet. Bekeken wordt of voor genoemde groep iets soortgelijks gedaan kan worden (gedacht wordt aan € 200 tot € 300 per pas). Bij de pas zijn lokale winkeliers en bedrijven aangesloten. Dit vergt inregeling, aan wie wordt het geld uitgegeven, welke controle is daarop. Aan het einde van de week is dit klaar. Hij stelt voor om niet te wachten Verslag raad 8 november 2022

5

tot het gesprek gevoerd wordt, dit gesprek wil hij graag voeren met alle partijen omdat hij vreest dat het nog wel even gaat voortduren, maar daarnaast wil hij ook graag gasgeven. Voor het budget verwijst hij naar de egalisatiereserve minimabeleid van bijna € 200.000 en informeert hij of het bij de raad op bezwaren stuit als het geld daarvoor ingezet wordt. Dit kan via een voorstel dat bij de raad wordt neergelegd ter accordering, maar als dit zo wordt gedaan, kan dat pas half december. Nu deze motie voorligt en iedereen de urgentie ziet, stelt het college voor om daar nu al mee te beginnen. Het college komt later nog terug op wat zij nog meer gaat doen, wat de landelijke regelingen zijn en de regelingen die vanuit duurzaamheid vanaf januari ingezet worden. Als de raad akkoord gaat, kan er meteen begonnen worden, de dure maanden komen eraan en voor de MKB’ers is dit ook alleen maar mooi. De voorzitter biedt de indieners van de motie gelegenheid om te reageren naar aanleiding van de reactie van het college. De heer Scherpenzeel (BurgerBelangen) merkt op dat de klantenpas een win-winsituatie is, zowel de inwoners als de lokale ondernemers worden geholpen. Hij verzoekt om verheldering met betrekking tot het inzetten van de egalisatiereserve. Wethouder Brouwer verduidelijkt dat via deze egalisatiereserve de klantenpas uitgedeeld kan worden.

De heer Van Asperdt (D66) complimenteert het college. Er is gevraagd om een categoriale regeling gericht op 130%, de Wijkse regeling gaat tot 150% gekoppeld aan de middenstand. Hij heeft nog geen overleg gehad met de indiener van de motie, maar stelt voor om tot stemming over te gaan omdat er meer wordt gekregen dan werd gevraagd. De heer Scherpenzeel (BurgerBelangen) sluit zich hierbij aan. De motie vraagt ook om een gesprek om verder te kijken dan alleen maar het geld; wat kan er met woningcorporaties gedaan worden, nog meer out-of-the-box dingen doen. Wethouder Brouwer zegt dat het gesprek altijd aangegaan kan worden, ongeacht hetgeen het college op de korte termijn graag wil. Het mooie van de Wijkse organisatie is dat wanneer je belt je iemand treft die bij de Wabo zit, voordat je het weet heb je een regeling en hoor je dat mensen die de tegemoetkoming van € 190 niet nodig hebben de tegemoetkoming in een fonds willen storten zodat daarmee ook hulp geboden kan worden. Het is goed om met de raad en het college dat gesprek aan te gaan. De voorzitter constateert dat het college de motie inwilligt, hier wordt al aan gewerkt, er is bereidheid om het gesprek aan te gaan en gevraagd wordt om de egalisatiereserve lokaal minimabeleid beschikbaar te stellen.

De heer Van der Tol (SP) begrijpt hieruit dat het college hier al mee bezig is en stelt voor om de motie voor het budget zodanig aan te passen dat één en ander niet afgeremd wordt. Wethouder Brouwer kan zich hierin vinden.

Verslag raad 8 november 2022

6

De heer Scherpenzeel (BurgerBelangen) vindt dat prima. De voorzitter schorst de vergadering voor aanpassing van de motie. De voorzitter heropent de vergadering geeft aan dat het volgende punt wordt toegevoegd aan de motie: 3.

Ter dekking van het bedrag uit punt 2, de bestemmingsreserve egalisatiereserve lokaal minimabeleid aan te wenden.

De heer Slijper (VVD) geeft aan dat zijn fractie graag een garantie wil van de wethouder dat dit alleen over het jaar 2022 gaat en dat het bedrag dat op dit moment in de egalisatiereserve zit niet wordt overschreden. Wethouder Brouwer antwoordt dat het gaat om het helpen van 500 huishoudens extra met een bijstandsniveau tussen de 120% en 150%. Mensen moeten aantonen dat zij binnen deze inkomensgrens vallen. Dit houdt in een bedrag van € 150.000 en daarnaast een bedrag van € 40.000 voor communicatie en dergelijke. Hij kan nog niet aangeven of het alleen voor dit jaar geldt omdat daar het gezamenlijke gesprek nog over gevoerd moet worden. Er zijn wel zorgen over de maanden maart en april als de eindafrekening komt. De voorzitter brengt de motie in stemming en informeert of er behoefte is om een stemverklaring af te leggen. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) geeft als stemverklaring dat zij zich onvoldoende voorbereid voelt om een afgewogen oordeel te vellen. De motie geeft haar een vervelend gevoel, eerst was het een kleinere motie en vervolgens komen daar allerlei zaken bij. Haar fractie stemt tegen. Voor stemmen de fracties van: SamenWerkt, VVD, BurgerBelangen, CDA, SP, PCG en D66. Tegen stemt de fracties van: Duurstede voor Democratie. Dit houdt in dat motie M17 is aangenomen met 17 stemmen voor en 1 stem tegen.

De voorzitter biedt de heer Smit gelegenheid om in zijn functie van voorzitter van de werkgeverscommissie het woord te voeren. Mevrouw Scholt geeft bij interruptie aan dat zij een punt van orde heeft. Zij is als lid van de werkgeverscommissie niet van op de hoogte van het verzoek om namens de werkgeverscommissie het woord te voeren. De heer Smit vervolgt dat dit hem bevreemdt. Mevrouw Scholt heeft vanavond aangegeven dat zij het eens is met de aanvulling van mevrouw Place, maar trekt het verzoek om het woord te voeren in. Mevrouw Scholt informeert of mevrouw Place behoefte heeft om te reageren.

Verslag raad 8 november 2022

7

Mevrouw Place voelt zich eveneens overvallen. Zij heeft een commentaar gegeven maar ook aangegeven dat haar hoofd vol zit door alles van vandaag in de raad moet gebeuren dat zij daarom heeft gepleit voor uitstel omdat het niet urgent is. Zij vindt het heel vervelend dat zij hiermee geconfronteerd wordt en iedereen hiermee lastig gevallen wordt. Zoals het nu gebeurt, is niet goed en daarom sluit zij zich aan bij het protest van mevrouw Scholt. 6. Informatie van de portefeuillehouder Hiervan wordt geen gebruik gemaakt. Bespreken/debat 7. Raadsvoorstel en -besluit ontwerpbegroting 2023-2026 De voorzitter geeft aan dat het raadsvoorstel en raadsbesluit over de ontwerpbegroting 2023-2026 voorligt met als voorgestelde beslispunten: 1. 2.

3. 4.

5.

De ontwerp-programmabegroting 2023 en de ontwerp-meerjarenraming 2024-2026 vast te stellen en daarmee in te stemmen met de aangegeven programma-indeling. Met betrekking tot de reserves: a. Het hernoemen van de bestemmingsreserve Brede School De Heul naar bestemmingsreserve Integraal Huisvestingsplan (IHP); b. Het instellen van de bestemmingsreserve Gemeentewerf; c. Het instellen van de bestemmingsreserve Stedelijke vernieuwing. Het niveau van de Algemene Reserve voor 2023 te houden op € 5.006.366 waarmee een weerstandsratio van 1,5 wordt bereikt. Een bedrag van € 1.490.000 te storten in de bestemmingsreserve Stedelijke vernieuwing, te dekken uit het surplus van de Algemene Reserve, voortvloeiend uit beslispunt 3. In te stemmen met de in de ontwerpbegroting opgenomen reservemutaties, alsmede de lijst van investeringen van de desbetreffende programma's en jaarschijven.

Alle fracties krijgen gelegenheid om aan te geven welke nieuwe moties of amendementen worden ingediend, welke moties en amendementen ongewijzigd blijven, gewijzigd zijn of ingetrokken worden. Over de nieuwe en gewijzigde ingediende moties en amendementen kan van gedachten gewisseld worden en ook het college krijgt gelegenheid om te reageren. Zij begint met de nieuwe/gewijzigde amendementen, amendement A-07 van CDA en VVD extra boa-inzet voor de periode 2023-2025. De heer Migchels (CDA) licht de wijzigingen op het amendement toe. Het verzoek vanuit VVD en CDA was om naast de 1fte waar het college al mee kwam nog 1fte te voegen. Gezien de vermanende woorden van de wethouder Financiën over het prudent en voorzichtig omgaan met middelen is in overleg besloten om 0,5fte toe te voegen. Omdat bij veel amendementen een dekking uit het saldo voor het jaar 2023 wordt voorgesteld, ontstaat er ruimte om andere amendementen te dekken waardoor het voor fracties waarschijnlijk aantrekkelijker wordt om dit amendement te steunen. De voorzitter biedt de fractie van SamenWerkt gelegenheid om het gewijzigde amendement A-08 toe te lichten. Verslag raad 8 november 2022

8

De heer Gnodde (SamenWerkt) geeft aan dat de indieners van het amendement in de lijn van de raadsagenda graag willen dat burgerparticipatie wordt opgenomen in de begroting. Op suggestie van de mede-indieners CDA en Duurstede voor Democratie heeft zijn fractie het laatste jaar laten vallen en de bedragen iets verlaagd. De dekking komt niet louter van de OZB op de zonnevelden, maar ook van de RES, de warmtetransitie en dergelijke. Het is belangrijk om aan te geven dat de burgerparticipatie in de begroting op deze wijze naar voren komt. Hij heeft gecheckt of verwacht wordt dat er in 2023 al OZB van zonnevelden binnenkomt en dat is zeker het geval. Eén zonneveld is al actief, twee andere zonnevelden draaien zullen draaien en leveren in april. Medio volgend jaar komt de OZB binnen. De voorzitter biedt de fractie van Duurstede voor Democratie gelegenheid om amendement A-11 over het regenboogstemakkoord toe te lichten. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) geeft aan dat eind 19e eeuw haar grootmoeder in de modderige straten van Liverpool pamfletten uitdeelde in de strijd voor het vrouwenkiesrecht. Aan het begin van de 20e eeuw zat haar grootmoeder drie weken vast in Holloway Prison in de strijd voor vrouwenkiesrecht. Haar onlangs overleden tante streed als hoogleraar vrouwenstudies in Canada decennia lang voor de rechten van vrouwen.

Zij staat in en lange traditie van strijdbare vrouwen en vertelt dit omdat met het ondertekenen van het regenboogstembusakkoord volledig voorbij wordt gegaan aan de rechten van vrouwen en meisjes. Deze hard bevochten rechten zijn ernstig in het geding. Het recht op een eigen openbaar toilet, een kleedkamer waar zij zich veilig kunnen voelen, het recht om te excelleren in de sport van hun keuze zonder dat zij weggeduwd worden door mannen die zeggen dat zij vrouw zijn, het recht op veiligheid in een vrouwengevangenis zonder het risico te lopen op geweld door mannen die zich hebben laten overplaatsen omdat zij claimen vrouw te zijn. Daarbij komt ook nog de seksualisering van kinderen die waarschijnlijk plaatsvindt als onbedoeld gevolg van deze campagne van de LHBTI-beweging. Haar fractie erkent het recht van iedere partij om het regenboogstembusakkoord te ondertekenen, maar vraagt het college om de zin die onterecht zegt dat het college het regenboogstembusakkoord heeft ondertekend uit de begrotingstekst te schrappen zodat tegenstanders om bovenstaande redenen maar ook alle inwoners van welke seksuele geaardheid en/of kleur dan ook, of inwoners die om religieuze redenen dit niet willen ondersteunen weten en ervaren dat dit college ook hun college is.

Haar fractie verdedigt het recht op gelijke behandeling voor iedereen en strijdt voor de actieve toepassing van artikel 1 van de Grondwet. De heer De Bruijn (PCG) vult aan dat de regenboog voor zijn fractie voor iets anders staat dan hier bedoeld wordt en dat is de reden dat het amendement mede ingediend wordt. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) licht amendement A-12 toe dat gaat over het verwijderen van de woorden ‘de oorlog in Oekraïne’ of een vergelijkbare formulering op alle plaatsen waar in de begroting een causaal verband wordt gelegd met de oorlog in Oekraïne waarmee niet de komst van Oekraïense vluchtelingen wordt de bedoeld. Wanneer slechts één factor wordt aangewezen als de oorzaak van een probleem, namelijk dat van prijsinflatie, dan is het tijd om zeer achterdochtig te worden. De kans is dan groot dat informatie wordt gemanipuleerd. Dat is bij oorlogen eigenlijk altijd het geval. De waarheid Verslag raad 8 november 2022

9

sneuvelt in een oorlog als eerste aan beide kanten. De begrotingstekst van een gemeente mag wat haar fractie betreft gemanipuleerde informatie niet overnemen ook al is het onbewust gebeurd. Zij vraagt of het is opgevallen dat in de context van de oorlog in Oekraïne nooit over vrede en vredesonderhandelingen wordt gesproken. Er wordt gesproken over onze oorlog en over wapenleveranties en nooit over de vele, onschuldige Oekraïense en Russische burgers die als gevolg van diezelfde wapens de dood vinden. Zij vraagt zich af wanneer het onvoorwaardelijke commitment aan vrede uit de mode ging. De heer Van Asperdt (D66) geeft aan dat de amendementen A-03 (impuls samenwerkingsafspraken in ons unieke centrum) en amendement A-04 (ophogen budget cultuurparticipatie) worden ingetrokken en geen deel meer uitmaken van de beraadslagingen. Op verzoek van de fractie van het CDA is amendement A-02 (verplicht 213a onderzoek uitvoeren in 2023 ibob-style) aangepast. Zo dadelijk in het debat wil hij graag vaststellen of er mogelijkheden tot samenwerking met andere fracties zijn. Bij motie M-02 (herplantingsplicht) en M-03 (anoniem solliciteren) wordt afgewacht of het college de toezeggingen die zijn gedaan in het preadvies plaatst op de lijst van toezeggingen waarna hij voornemens is om deze moties daarvoor in te ruilen.

Dit geldt ook voor amendement A-01 (gedragsdeskundige permanent toevoegen aan Binding). Het college heeft met betrekking tot motie M-04 ((aansluiten bij GlobalGoals4Gemeenten) aangegeven dat dit in 2023 niet gaat lukken. In overleg met de fractie van SamenWerkt wordt afgewacht of deze motie kan worden ingeruild voor de toezegging dat dit in 2024 wordt opgepakt. De heer Van Vliet (PCG) wil reageren op het gewijzigde amendement A-07 over de boa’s waar nu 1,5fte wordt voorgesteld en geeft aan dat zijn fractie het daar niet mee eens is; geen knaken, geen taken. De heer Migchels (CDA) begrijpt dat dit principe zwaarder weegt dan het extra veiligheidsgevoel dat voor de burger gecreëerd kan worden door een halve boa meer buiten te hebben. De heer Van Vliet (PCG) benadrukt dat er al een extra boa komt en daar is zijn fractie tevreden mee, 0,5fte extra is wat zijn fractie betreft niet nodig. De heer Meinema (SP) merkt op dat de criminaliteit in Wijk bij Duurstede behoorlijk naar beneden is gegaan. De vraag is of de gemeente iets dergelijks moet betalen terwijl dit eigenlijk aan het Rijk is. Zijn fractie is van mening dat dit geld beter aan iets anders besteed kan worden. De heer Migchels (CDA) vervolgt dat het mooi is dat er verschillende partijen zijn met verschillende prioriteiten zodat er wat te kiezen valt.

CDA en VVD vinden veiligheid en veiligheidsbeleving dusdanig van belang dat zij daar wel geld voor beschikbaar willen stellen. De heer Van der Velden Walda (VVD) sluit zich aan bij deze woorden. Er is enorm veel dat niet gedaan kan worden door de politie en daarom stellen CDA en VVD voor om daar zelf geld in te steken. Het feit dat de criminaliteit afneemt betekent niet dat er op andere vlakken niet een heleboel gebeuren kan. Ondermijning is heel belangrijk en daar kunnen boa’s een rol in spelen. Ook bij de criminaliteit die er nog wel is kunnen de boa’s een goede Verslag raad 8 november 2022

10

rol spelen door preventief aanwezig te zijn. Er zijn heel veel dingen waar met anderhalve boa extra aan gewerkt kan worden. De heer Van Vliet (PCG) geeft aan dat ook zijn fractie veiligheid belangrijk vindt, maar denkt dat dit met de voorgestelde 0,5fte al voldoende gewaarborgd is. Deze boa zou ingezet kunnen worden voor de sociale veiligheid en op ondermijning. De heer Willems (SamenWerkt) merkt op dat zijn fractie het preadvies van college hierin volgt. De veiligheidsbeleving scoort een 7,8 in de woonbuurten en dat is erg goed. De heer Van der Velden Walda (VVD) refereert aan amendement A-06 (Calypso). De fractie is tevreden met de beantwoording van de vragen en het preadvies waardoor dit amendement ingetrokken kan worden. De heer Migchels (CDA) merkt op met betrekking tot amendement A-11 over het verwijderen van de teksten met betrekking tot regenboogstembusakkoord uit de begroting dat zijn fractie dit jaar daar voor het eerst aan heeft meegedaan, in de voorgaande jaren bewust niet. De overwegingen hiervoor waren eigenlijk de overwegingen die nu worden genoemd, maar zijn fractie is overtuigd geraakt van het feit dat deze specifieke LHBTI+ groep extra aandacht verdient. Dat is een reden om toch te tekenen. Duurstede voor Democratie heeft gelijk, vrouwenrechten, ook in Nederland, kunnen echt beter.

Het salaris voor een vrouw in een gelijkwaardige functie is nog steeds niet gelijkgetrokken dus er zijn echt verbeterpunten. Voor vrouwen kan het beter, maar ook voor christenen en moslims op bepaalde plekken. Dit akkoord vestigt de aandacht op specifieke groepen en dat heeft zijn fractie overtuigd om dit wel te steunen. Hij heeft er begrip voor dat dit vanuit christelijke overwegingen een beetje schuurt, artikel 1 staat niet ter discussie, maar soms moet je iets extra aandacht geven om de achterstand die het heeft kleiner te maken. Niet ten koste van vrouwenrechten, maar naast vrouwenrechten. Het is geen tegenstelling, maar beide kanten op versterken. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) benadrukt dat het haar niet om vrouwenrechten gaat. Het gaat om de onbedoelde effecten van de grote aandacht die deze groep krijgt. De groep heeft recht op gelijke behandeling, maar niet op bijzondere behandeling waardoor de rechten van anderen in het geding komen. Rechten van meisjes en vrouwen komen door de onbedoelde consequenties in het geding. Het heeft ook consequenties voor de seksualisering van kinderen. Deze vlag hangt overal, zij zag dat de vlag zelfs bij de kinderboerderij hangt. Zij begrijpt niet dat er tegenover kinderen juist zo veel nadruk wordt gelegd op deze specifieke groep. Meisjes kunnen niet meer exclusief hun eigen sport beoefenen.

Zij kan nog een hele reeks van risico’s noemen die aan de bevoordeling van deze groep en de exclusieve aandacht kleven, maar dat gaat te ver voor dit moment. Dat is het punt dat zij wil maken. Mevrouw Plaatsman (BurgerBelangen) zegt dat haar fractie afstand wil nemen van dit amendement. Het regenboogstembusakkoord is heel erg belangrijk. Het gaat niet over rechten afwegen tegenover elkaar, maar over mensen die hun rechten nog moeten bevechten omdat zij een minderheidsgroep zijn die echte problemen kent naast de rechten die vrouwen ook hebben. Dit gaat niet ten koste van elkaar, maar kan naast elkaar en met Verslag raad 8 november 2022

11

elkaar bestaan. Het is belangrijk dat deze groep mensen, omdat er heel veel problemen spelen, een beetje extra kracht vanuit een organisatie krijgt. Haar fractie wil staan voor deze mensen. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) vervolgt dat het prima is dat BurgerBelangen en andere partijen het regenboogstembusakkoord hebben ondertekend, het gaat erom dat het college aangeeft dat zij een college is voor alle inwoners van Wijk bij Duurstede, mensen van een bepaalde kleur, religieuze overtuiging, het hele rijtje. Het gaat om het college en niet om wat individuele partijen beslissen te doen en welke belangen zij graag zouden willen belichten en verdedigen. De heer Van der Tol (SP) zegt dat zijn fractie het volledig eens is met mevrouw Place. Een bepaalde groep uitlichten en die extra faciliteiten is niet de functie van de gemeenteraad. De eerste regel van de Grondwet stelt alle groepen gelijk. Discriminatie wegens godsdienst, politieke overtuiging, ras, geslacht of op welke grond dan ook is niet toegestaan. Dit moet voldoende zijn, het hoeft niet nog een keer extra in de toelichting op een begroting vermeld te worden. Er zijn veel meer groepen die gediscrimineerd worden. Onlangs is gesproken over anoniem solliciteren want oh wee, als er een sollicitant komt die Achmed heet. Deze tekst hoort niet in deze begroting. Zijn fractie steunt het amendement.

De heer Bonte (SamenWerkt) is het eens met de woorden van de heer Migchels. Deze groep mensen wordt stelselmatig buiten de samenleving geplaatst en verdient een plek. Dat hoeft niet ten koste van vrouwen te gaan. Zijn fractie is tegen dit amendement en distantieert zich daarvan. De heer De Bruijn (PCG) merkt op dat het college aangeeft dat zij een college voor iedereen is, maar de heer Migchels zegt net iets meer voor bepaalde groepen. Dat is jammer, want daardoor voelt hij zich gediscrimineerd. Hij vindt het fijn dat begrepen wordt dat zijn fractie als christenen daar anders in staan en daarom is hij benieuwd naar betekenis van de C van CDA. De heer Migchels (CDA) verduidelijkt dat het CDA een beweging van christenen is. Hij hoeft in de raad geen verantwoording af te leggen hoe christelijk hij al dan niet is. De landelijk uitgangspunten zijn eerlijk, houdbaar en verbindend. Daar mag hij op aangesproken worden. Of hij christelijk genoeg is, daarvoor legt hij verantwoording af aan Onze Lieve Heer op het moment dat hij voor de Hemelpoort staat. De heer Van Asperdt (D66) zou als niet-christen collega Migchels te hulp willen schieten. De verantwoording hoeft niet afgelegd te worden, want hij staat voor het vrije woord.

Eén van de grote lessen die hij kreeg van Professor Arthur Ringeling van de Universiteit van Rotterdam was dat democratie niet over meerderheden gaat, maar over minderheden. Democratie is een talig proces en daar zit het bezwaar. Het is prima dat Duurstede voor Democratie voor de Grondwet staat, maar de taligheid zegt ook wat; seksualisering van kinderen, het risico van verkrachting. Er wordt een beeld opgeroepen over een groep en ga dat daarna maar eens nuanceren of terugbrengen. Om die reden neemt hij afstand van die taal. De overheid gaat altijd over het beschermen van minderheden, wie die minderheid ook is (de regenbooggroep, ouderen, christenen, Verslag raad 8 november 2022

12

jongeren). Amendement A-12 de teksten over de oorlog in Oekraïne heeft hij niet begrepen en daarom wordt dit amendement niet gesteund. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) reageert op de opmerking aangaande het taalgebruik en geeft aan dat zij in haar toelichting heeft aangegeven dat het gaat om de onbedoelde effecten. Als je iets wilt bereiken moet je ook kijken naar wat je ermee bereikt. Wat betreft seksualisering, het gaat om een hele concrete benoeming van kinderen die beïnvloedt worden door vooral commercialisering. Kinderen lopen hierdoor een risico, want wat kan een kind van 11, 12, 13 nu weten. De heer Van Asperdt (D66) heeft kinderen in die leeftijd en kan er wel iets over vertellen. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) vervolgt dat haar kinderen inmiddels ouder zijn, waardoor zij dezelfde kennis heeft. Het taalgebruik, zij heeft het veranderd in geweld. Het gaat wederom om onbedoelde effecten, mannen die in mannengevangenissen zitten met een veel strenger en scherper regime dachten ik zeg dat ik een vrouw ben waardoor zij zich konden laten overplaatsen. Vrouwen kunnen daar niet tegenin gaan. Dat is een onbedoeld effect, maar het is wel een effect waar je over moet nadenken als je één groep er als bijzondere groep uithaalt.

De heer Migchels (CDA) zegt dat je opeens moet nadenken wat hoofdeconomen van ABN-AMRO vinden van de invloed van de oorlog in Oekraïne op de inflatie, want dat is de vraag die bij hem opkomt als Duurstede voor Democratie met stelligheid zegt dat het om gemanipuleerde informatie gaat. In de meeste publicaties van maart wordt vooruitgekeken en een voorspelling gedaan. De inflatie was toen nog niet zo hoog, maar wel stijgend door de oververhitte economie en de geldpers die openstond. De belangrijke economen zijn het er wel over eens dat de oorlog in Oekraïne heeft gezorgd voor een versnelling van de inflatie. Hij stelt voor het over de feiten te hebben en wat deskundigen daarvan vinden. Die zijn het niet met Duurstede voor Democratie eens. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) verduidelijkt dat wanneer gedaan wordt dat dit de enige factor is dat je dan moet oppassen voor manipulatie van informatie. Zij stelt niet dat er geen invloed is door de oorlog in Oekraïne, zeker niet nadat de gaslijn werd opgeblazen, maar als je steeds zegt inflatie en de oorlog in Oekraïne ben je met iets bezig. Er zijn veel meer factoren die een oorzaak zijn voor de prijsinflatie. Dat is onder andere het ruime opkoopbeleid van de ECB. Zelfs de directeur van de Nederlandse bank heeft geprotesteerd tegen dit beleid omdat hij voorspelde dat dit tot inflatie zou leiden.

De heer Van Asperdt (D66) geeft aan dat wanneer opgeroepen om overal waar geen causaal verband ligt deze tekst te verwijderen dat dit tamelijk ingewikkeld wordt en vraagt waarom dit niet concreet is uitgewerkt. Het amendement is heel erg algemeen gesteld waardoor achteraf met een rood potlood door de ontwerpbegroting gegaan moet worden. Hij acht dat niet wenselijk, want dat zal leiden tot debat, bovendien denkt hij dat hij het heel anders zou interpreteren. Zijn fractie kan niet uit de voeten met dit amendement

Verslag raad 8 november 2022

13

De voorzitter biedt het college gelegenheid om te reageren naar aanleiding van de gewijzigde en nieuwe amendementen. Zij stelt amendement A-07 (extra boa’s) aan de orde omdat er een technisch mankement in dit amendement zou zijn geslopen. Wethouder Buijtelaar reageert dat in de titel staat twee extra boa’s. Uit de toelichting begrijpt hij dat het om anderhalve boa gaat, dit moet aangepast worden. In het dictum wordt in het kopje gesproken over een tweede fte voor een periode van 2023-2025. Hij begrijpt dat dit een halve fte moet zijn. In het laatste staatje wordt van het resultaat voor 2023 en andere jaren € 66.000 gehaald. Dit is het bedrag voor een hele fte. Hij stelt voor om het amendement aan te passen. De heer Migchels (CDA) verzoekt de griffie om in het vervolg Word documenten in plaats van PDF documenten beschikbaar te stellen. Hij heeft een gecorrigeerde versie gestuurd, maar vermoedt dat hij hierbij een fout heeft gemaakt. De voorzitter geeft aan dat dit verzoek gehonoreerd wordt. Als portefeuillehouder Veiligheid reageert zij op het verzoek in de motie om 0,5fte extra boa aan te stellen. Zij begrijpt dat de raad hecht aan veiligheid, maar tegelijkertijd kan de gemeente met de uitbreiding die nu wordt voorgesteld goed uit de voeten.

Ondermijning wordt bestreden in samenwerking met vier gemeenten waardoor de facto meer capaciteit beschikbaar is en er geen behoefte is aan een halve fte extra. Zij biedt wethouder Kuiper gelegenheid om te reageren naar aanleiding van de wijziging op amendement A-08 (burgerparticipatie). Wethouder Kuiper merkt op dat in het gewijzigde amendement wordt aangegeven dat de dekking op orde is. Het college heeft daar nog steeds enige aarzeling over. In veel programma’s en wetten is participatie als onderdeel opgenomen. Bij grote ingrepen in de stad was altijd sprake van een uitgebreid participatietraject. Het is vanzelfsprekend dat in gesprek gegaan wordt over grote veranderingen in de fysieke leefomgeving. Hij kan zich wel voorstellen dat er behoefte is om een slag te maken bij een grote opgave als de RES zodat met groter draagvlak verder gewerkt kan worden aan de opgaven. Andere gemeenten maken deze beweging ook. Hij snapt de oproep, maar laat de afweging aan de raad. De voorzitter verzoekt wethouder Kosterman om te reageren op amendement A-11 het regenboogstembusakkoord. Wethouder Kosterman bevestigt dat het college het regenboogstembusakkoord niet heeft ondertekend maar wel achter de intenties van het akkoord staat. Het raakt haar dat gezegd wordt het college is er voor iedereen maar voor sommigen een beetje meer. Zij haalt dit niet uit de tekst van de begroting op pagina 27.

Het college is er voor iedereen evenveel. Het gaat in het amendement wel om een kwetsbare groep mensen. Jongeren worden van hun fiets getrokken, bespuugd, uitgescholden, uitgesloten. Het is niet zomaar dat dit in de begroting is opgenomen. Het college wil voor deze mensen opkomen omdat zij kwetsbaarder zijn dan anderen en daarom wordt de tekst niet aangepast. Als de raad daar anders over denkt, dan hoort zij dat wel.

Verslag raad 8 november 2022

14

De voorzitter verzoekt wethouder Buijtelaar om te reageren op amendement A-12 de link met de oorlog in Oekraïne. Wethouder Buijtelaar denkt dat het draait om het begrip causaal of causaliteit. Is er een causaliteit tussen de oorlog in Oekraïne en de prijsstijgingen? Wereldwijd is aangetoond en onderbouwd dat deze causaliteit er is. Daarover kan van mening verschild worden, maar het gaat hierbij niet alleen om de opvattingen in het Europese gebied van de ECB, maar ook verder wereldwijd. De oorlog in Oekraïne heeft geleid tot sancties. Deze sancties hebben geleid tot het dichtdraaien van de kraan van door olieleveranciers en hebben geleid tot het hoger worden van prijzen voor producten die met name aan olie en gas gerelateerd zijn. Het college kan zich niet vinden in dit amendement. De voorzitter informeert of er behoefte is om de amendementen in tweede termijn te bespreken. De heer Van Asperdt (D66) is met amendement A-01 op zoek naar samenwerking met het college. Het college deelt de gedachte. Hij zou het amendement in stemming kunnen brengen en kijken wat er gebeurt, maar vraagt zich af of niet hetzelfde bedoeld wordt. Hij informeert of het college voornemens is om deze kennis in de komende jaren te borgen in het sociaal team. Als dat het geval is, kan dat verduidelijkt worden en kan het amendement na overleg met de mede-indiener wellicht ingetrokken worden.

De heer Van der Velden Walda (VVD) reageert in de richting van wethouder Kosterman als het gaat om kwetsbare groepen, LHBTI mensen die uitgescholden worden en dergelijke. Hij weet uit ervaring dat dit ook heel vaak met vrouwen gebeurt, maar dat is voor zijn fractie geen reden om te zeggen dat er extra aandacht nodig is voor deze groep. Het is goed dat er aandacht is, maar de vraag is of dit in de begroting thuishoort. Het is niet de enige groep in de samenleving die hier last van heeft. De voorzitter merkt op dat het nooit ok is, voor niemand. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) zegt dat de wethouder spreekt over inflatie op wereldniveau. Het opkopen van bankpapier vond op grote schaal plaats in de Verenigde Staten en ook door de Centrale Bank in Groot Brittannië waardoor de bank bijna is omgevallen. Zij had waarschijnlijk iets specifieker moeten zijn door meer nadruk te leggen op het feit dat het als enig causaal verband wordt aangevoerd. Het gaat er vooral om dat het niet één factor is. Wethouder Kuiper geeft aan met betrekking tot amendement A-01 dat wanneer daar tekstueel op gereageerd wordt er wat onderlagen onderbelicht blijven. Het gaat bij de inzet van professionals in de Jeugdzorg de afgelopen jaren steeds om het goede doen. Het is een enorme zoektocht geweest om te ontdekken wat werkt en wat niet werkt.

Wat werkt gaat over wat hebben jongeren nodig aan zorg, hoe breng je die het beste naar de jongeren toe, hoe doe je dat in een slimme samenwerking met alle andere leefwereldelementen waar jongeren mee te maken hebben, welke kennis haal je hiervoor naar het sociaal team en welke kennis haal je binnen op het moment dat dit het sociaal team te boven gaat. De werkzaamheden van het sociaal team zijn belegd bij Binding. Deze gedragsdeskundigen doen Verslag raad 8 november 2022

15

goed werk en kunnen met veel kennis van zaken met jongeren en hun ouders spreken over de zorgbehoefte en daardoor kunnen doorverwijzingen voorkomen worden. Er wordt samengewerkt met MEE waardoor een goede connectie is met de professie en het vak. Dit is een afstemming tussen werkgever en werknemer. Er wordt vooral belang gehecht aan de beschikbaarheid en aanwezigheid van deze mensen. Betrokkenen hebben zelf de vrijheid op de vorm waarin. De voorzitter informeert wat dit betekent voor het amendement. De heer Van Asperdt (D66) geeft aan dat hij overleg over gaat voeren met de mede-indiener in de schorsing. Hij is blij met het antwoord. Op verzoek van het CDA is amendement A-02 (onderzoek 213a) gewijzigd. Het jaartal is verwijderd. Hij heeft de andere fracties niet over het amendement gehoord en rekent op heel veel enthousiasme. De heer Van Vliet (PCG) merkt op dat het college de noodzaak niet ziet en informeert daarom waarom de raad deze noodzaak wel zou moeten zien. De heer Van Asperdt (D66) verduidelijkt dat het college het wel of niet noodzakelijk mag vinden, het is wettelijk verplicht. Het college geeft aan dat dit tot nu toe is gedaan vanuit de ontwerpbegroting. Accountability is belangrijk en wordt steeds aangehaald. Hij zou het college niet willen aandoen dat zij dit moet doen met een lege portemonnee.

Het CDA heeft voorgesteld om even te wachten op het volgende jaar omdat er dan meer gelegenheid is om een koppeling te maken met rekenkameronderzoeken, ibob en andere zaken die genoemd zijn. De heer Van Vliet (PCG) vraagt of hij het zo moet begrijpen dat het college het nu niet goed doet, want leest het zo dat het wel gedaan wordt en dat het geld ergens anders vandaag gehaald wordt. De heer Van Asperdt (D66) vervolgt dat dit klopt, het was voormalig wethouder Marchal die herhaaldelijk aangaf dat hij verplicht was om dit te doen, zich aangesproken voelde en aangaf dat hij het zou gaan doen, maar hij deed dit niet. Hij probeert het gewoon nog een keer, heeft goede hoop dat de toezegging van de heer Marchal waargemaakt kan worden en rekent daarbij ook op de steun van de PCG. De heer Van Vliet (PCG) bedankt de heer Van Asperdt dat hij dit in herinnering roept, maar leest dat dit al gedaan wordt en veronderstelt dat hij het waarschijnlijk verkeerd begrepen heeft. De heer Van Asperdt (D66) denkt dat hij en de heer Van Vliet elkaar goed begrijpen en elkaar weten te vinden met de invulling. De voorzitter gaat over naar de behandeling van de nieuwe moties M-10 tot en met M-16. Mevrouw Plaatsman (BurgerBelangen) licht motie M-10 met betrekking tot het skatepark toe. Zij bedankt de jongeren op de tribune dat zij de behandeling van deze motie geduldig

Verslag raad 8 november 2022

16

hebben afgewacht. Soms kom je een groep mensen tegen in de samenleving die een initiatief nemen om hun omgeving te verbeteren dat zo goed uitwerkt dat zij Stichting Binding meekrijgen en een gedegen plan schrijven dat op de begroting van de gemeente komt. Zij zou de initiatiefnemers willen bijstaan en faciliteren om onderdeel te blijven van dit project en dat raad en college gaan kijken hoe deze jongeren geholpen kunnen worden met hun begroting die uitkomt € 150.000. Zij roept op om de jongeren van dit initiatief dat uit de samenleving komt waarbij de buurt betrokken is (heel veel jongeren van heel jong tot aan de volwassen leeftijd maken gebruik van het skatepark) te blijven betrekken bij de uitvoering en te kijken waar en hoe zij bijgestaan kunnen worden bij het vullen van de rest van de begroting. De heer Van Vliet (PCG) licht motie M-11 (gemeentelijke gebouwen zo goed mogelijk benutten) toe. In de vorige raadsvergadering werd hier al wat over gezegd, zijn fractie acht het goed om te bekijken hoe gemeentelijke gebouwen meervoudig benut kunnen worden. De heer Van der Velden Walda (VVD) vult aan dat zijn fractie in haar algemene beschouwingen al heeft aangegeven dat als er scholen gebouwd gaan worden hier rekening mee gehouden moet worden waardoor deze motie uit het hart gegrepen is en mede ingediend wordt. De heer Van der Tol (SP) licht motie M-12 prestatieafspraken toe.

Er is al eerder gesproken over prestatieafspraken, met name het meer betrekken c.q. op de hoogte houden van de raad van de prestatieafspraken met woningbouwverenigingen. De vorige wethouder heeft beloofd dit te doen, maar daar is niets van terechtgekomen. Binnenkort worden nieuwe prestatieafspraken opgesteld. Zijn fractie wil daar meer bij betrokken zijn en komt daarom met deze motie. Het maken van prestatieafspraken is gemandateerd aan het college, de raad heeft hier eigenlijk niets over te zeggen, maar heeft de belofte gekregen dat hij betrokken zou worden en daar wil hij het college nu aan houden. Voor de bouw van flexwoningen zijn woningbouwcorporaties nodig, het is onduidelijk of zij bij de bouw van deze woningen betrokken worden. De motie roept op voorafgaand aan het nemen van een collegebesluit over prestatieafspraken deze met de raad te bespreken, zodat de raad adviezen kan meegeven. Hij is zich ervan bewust dat er niets afgedwongen kan worden. Voorts wordt voorgesteld om voor komende afspraken de raad mee te nemen in de evaluatie na afloop van het jaar. Dit kan de raad wel afdwingen, het is al enkele keren beloofd, maar nog steeds niet nagekomen. De heer Migchels (CDA) vult aan dat het zorgen voor extra woningen, vooral voor de jeugd en de ouderen, één van de belangrijkste opgaven is.

De raad moet hier kort bovenop zitten, niet om het over te nemen van het dagelijks bestuur, maar het wil weleens helpen om er kort bovenop te zitten als het om belangrijke dingen gaat. Zijn fractie is mede-indiener van deze motie. De heer De Bruijn (PCG) licht motie M-13 ( uitstel opnemen Geer tunnel in begroting) toe. De motie gaat om het uitstellen van de tunnel bij De Geer. Hij veronderstelt dat de toelichting duidelijk is. In de algemene beschouwingen is gesproken over must have en nice to have. Dit is eigenlijk wel een nice to have. Als de gemeente goed bij kas zou zitten zou hij

Verslag raad 8 november 2022

17

zeggen zeker doen, maar dat is niet het geval. Het is te vroeg en daarom wil de indieners van de motie de tunnel uitstellen. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) licht motie M-14 (introductie van accountability als zelfdiscipline) toe. Deze motie refereert een beetje aan amendement A-02 van D66 over de onderzoeken naar doelmatigheid en doeltreffendheid, onderzoeken die bij wet verplicht zijn en gedaan moeten worden. Soms is het veel makkelijker en zeker minder duur als een organisatie zichzelf de discipline oplegt om onder alle omstandigheden te proberen accountable te zijn. Dit geldt speciaal voor afdelingen waarvan dat minder voor de hand liggend is, bijvoorbeeld Communicatie of Advisering. Zelfs als je adviseert zou je je af kunnen vragen in hoeverre jouw adviezen werkelijk een toegevoegde waarde hebben. Het is geen voorstel om dit dwingend op te leggen, het is meer een uitnodiging aan alle wethouders en ambtenaren te vragen om zichzelf over de eigen accountability vragen te stellen. Als voorbeeld noemt zij een simpele folder waarvan er in een bepaalde periode erg veel verschijnen.

Als je een dergelijke folder vastpakt denk je daar is veel geld aan besteed, er is kopij voor geschreven, de folder is vormgegeven, de folder is geprint en ziet er professioneel uit, maar je vraagt je toch af welk probleem er eigenlijk wordt aangepakt, op welke manier deze folder een oplossing levert voor dit probleem, of een effect wordt bereikt en of daar wel over nagedacht is. Als professionals zichzelf dit soort vragen stellen (wat is de toegevoegde waarde) kan het gesprek gevoerd worden over hoe nuttig zijn alle werkzaamheden die wij in de gemeente plegen en is er soort van controlemiddel. Dat is de reden waarom deze motie wordt ingediend. De heer Van der Velden Walda (VVD) licht motie M-15 (warmtetransitie) toe. Het is ongelooflijk belangrijk om iets aan duurzaamheid te doen. Zijn fractie wijst in dit kader altijd op minder energieverbruik en ondersteunt daarom het budget dat daarvoor is begroot. Het is wel een behoorlijk substantieel bedrag en om die reden is er behoefte om dit wat concreter te maken en daartoe wordt het college opgeroepen met deze motie. De heer Van der Tol (SP) licht motie M-16 (accommodaties) toe. Deze motie wordt ingediend omdat zijn fractie constateert dat enorm veel initiatieven vanuit de maatschappij moeilijk aan accommodatie kunnen komen (biljartclub, schilderclub, Wabo).

Eerder is al gesproken over de schoolgebouwen die binnenkort gesloopt worden om plaats te maken voor woningbouw en dan moeten deze clubs vertrekken. Dit zijn geen optimale omstandigheden. Hij betwijfelt of dergelijke clubs thuishoren in het nieuwe schoolgebouw. De kantine van SDW op Mariënhoeve wordt vernieuwd, maar dit is geen ideale plaats voor een biljartclub of klaverjasclub met leden boven de 75 jaar. Dergelijke clubs moeten een plaats vinden in de kernen. Op pagina 6 van de begroting wordt gesproken over het investeren in een vitale gemeente, IHP, gemeentewerf, bereikbaarheid in het algemeen waarbij wordt voorgesteld om een reserve stedelijke vernieuwing in te stellen. De lasten worden aan de algemene reserve onttrokken. Hij zou graag zien dat de accommodaties voor maatschappelijke organisaties waar hij zojuist over sprak ook hierbij betrokken worden. De heer Migchels (CDA) merkt op dat het college haar zienswijze op de moties heeft gegeven en daarin is zij af en toe best hard en duidelijk. Als een motie niet wordt gewijzigd is er geen kans meer om deze te verdedigen. Hij heeft hiervan geleerd dat hij bij de volgende

Verslag raad 8 november 2022

18

begrotingsbehandeling twee woorden moet toevoegen aan ingediende moties zodat er wel een gelegenheid tot verweer is op de reactie van het college. De voorzitter geeft aan dat er in de tweede termijn gelegenheid is om het woord te voeren als daar dringend behoefte aan is. Vorige week is het gesprek over de ingediende moties gevoerd, maar nog niet compleet met de reactie van de portefeuillehouder. De heer Van Asperdt (D66) verwijst naar M-03 (herplantingsplicht) waarbij het college aangeeft dat zij dat gaat doen bij het komende beleidsplan. Als hij dit als een toezegging mag noteren, kan hij de motie intrekken. Bij motie M-02 (anoniem solliciteren) geeft het college aan dat gaan wij doen op korte termijn. Als dit ook als een toezegging gezien mag worden, kan hij deze motie ook intrekken. Bij motie M-04 (aansluiten bij lobalGoals4Gemeenten) geeft het college aan dat zij dit wel zou willen, maar dat dit niet lukt in het komende jaar. Als toegezegd wordt dat dit wordt opgepakt in 2024 of sneller als dat mogelijk is, dan kan zijn fractie ook bij deze motie genoegen nemen met een toezegging. De heer Van der Velden Walda (VVD) merkt op dat in de motie wordt voorgesteld om dit al in 2023 in te zetten. Het college geeft aan dat daar geen capaciteit voor is, maar als het in 2024 wordt gedaan kan D66 daarmee akkoord gaan.

Hij vindt het een bijzondere dat de raad daar dan vervolgens niets van kan vinden en daarom denkt hij dat er toch iets in stemming moet worden gebracht. De voorzitter verduidelijkt dat de heer Van Asperdt al heeft aangegeven dat hij in de schorsing in overleg gaat met de mede-indiener waardoor de tekst wellicht aangepast wordt. De heer Van Asperdt (D66) vult aan dat in de technische beantwoording op een aantal punten wordt bewogen in de richting van een toezegging. Zijn vraag is of dit klopt want dan kun je debat voeren of stemmen, maar met een toezegging zou hij ook genoegen kunnen nemen. De heer Van der Velden Walda (VVD) herhaalt zijn woorden, als daarmee besloten is dat hier vanaf 2024 wel in geïnvesteerd wordt dan voelt hij zich als raadslid gepasseerd. Zijn fractie is het daar niet mee eens, maar wordt niet in de gelegenheid gesteld om dat aan te geven. De heer Van Asperdt (D66) benadrukt dat het preadvies van het college onderdeel uitmaakt van de beraadslagingen. Het staat iedere fractie vrij om op de inhoud te reageren of aanpassingen te doen. Hij heeft vanuit de VVD op dit punt geen reactie gehad. De heer Van der Velden Walda (VVD) begrijpt dat dit inhoudt dat er een gewijzigde motie komt waar nog over gesproken wordt.

De heer Van Asperdt (D66) wijst nogmaals op het preadvies van het college waarin hij een beweging waarneemt en daarom checkt hij bij het college of hij dat goed heeft begrepen. Als dat het geval is dan zegt dat iets over de houdbaarheid en actualiteit van zijn motie.

Verslag raad 8 november 2022

19

De heer Van der Velden Walda (VVD) wacht het even af, maar vreest dat hij hier nog op terugkomt. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) heeft een stemverklaring voorbereid over deze motie. Als de motie wordt ingetrokken, kan zij dit niet uitspreken en daarom sluit zij zich aan bij de opmerking van de VVD dat iets via een omweg besloten wordt waardoor zij geen gelegenheid krijgt om daartegen te protesteren. De heer Van Asperdt (D66) maakt bezwaar tegen deze aantijging. Vorige week zijn de moties en amendementen uitgebreid toegelicht. Zijn fractie heeft deze weken van te voren al verspreid naar alle partijen waardoor er ruimschoots tijd voor overweging is geweest. De agendacommissie heeft één en ander voor vorige week geagendeerd en vervolgens was er een week de tijd om aanpassingen te doen. Vanavond maakt één en ander wederom onderdeel uit van de beraadslagingen, maar het is aan de indieners van de motie (SamenWerkt en D66) om te bepalen of zij hun eigen voorstel handhaven of niet. In de schorsing gaat hij overleggen met de heer Willems. De heer Migchels (CDA) heeft vragen over motie M-10 (skatepark). Het dictum is nogal wollig. Als hij dit ruim interpreteert is het een carte blanche; als er gaten blijven in de begroting dan betaalt de gemeente. Zijn fractie was enthousiast over dit initiatief omdat de initiatiefnemers hun nek willen uitsteken om hier iets van te maken.

Het lijkt er nu op dat de raad direct in de knuffelstand gaat staan wanneer het niet lukt om het financieel rond te krijgen en dat de gaten die ontstaan financieel gedekt worden. Eén van de dingen van burgerparticipatie is serieus nemen, het is jullie initiatief, jullie gaan je best doen om dit financieel zo goed mogelijk rond te krijgen en mocht dat niet lukken, dan moet in gesprek gegaan worden om te kijken wat er wellicht mogelijk is (het plan aanpassen, of iets wel of niet doen). Zoals het nu geformuleerd zijn, de intenties zijn oprecht, lijkt het een carte blanche. Hij hoort daar graag wat meer over. Mevrouw Van der Mark (SamenWerkt) zegt dat zij met deze jongeren heeft gesproken en erg enthousiast is over wat zij doen. Mevrouw Plaatsman heeft dit heel goed verwoord, maar zij zou wel graag willen horen hoe concreet zij de tekst in het dictum ‘de rol van de initiatief nemende jongeren te waarborgen in de uitvoering’ moet zien. De jongeren geven aan dat zij graag betrokken willen worden bij het proces. Zij vraagt zich daarom af wat deze zinsnede daaraan toevoegt. Zij ziet de carte blanche niet helemaal, het gaat om creatief kijken naar extra financieringsmogelijkheden door waar mogelijk te kijken naar subsidies. Zij hoort graag de wethouder wat dit concreet betekent voordat haar fractie hier ja tegen kan zeggen.

Dit is een hele mooie kans om deze groep jongeren een steuntje in de rug te geven, maar de vraag is even welk steuntje en hoe. De heer Van der Tol (SP) is mede-indiener van deze motie omdat wordt gevraagd om creatief te kijken naar extra financieringsmogelijkheden. Hij denkt dat de heer Migchels het wat te zwaar ziet. Er wordt niet om een concreet bedrag gevraagd. Hij ziet liever dat jongeren met een initiatief komen in plaats van dat zij met vuurwerkbommen gaan gooien. De heer De Bruijn (PCG) kan zich vinden in de uitleg van de heer Migchels. Hij zag getallen en vroeg zich af gaat het om geld of om een proces. Hij begrijpt dat het gaat om hulp in het Verslag raad 8 november 2022

20

proces, er wordt niet meteen om geld gevraagd, waar wellicht dat daar aan het einde van de rit wel een keer naar gekeken moet worden. Hij verzoekt om verduidelijking. Mevrouw Plaatsman (BurgerBelangen) verduidelijkt dat het inderdaad om het proces gaat, voornamelijk het waarborgen van de rol van deze jongeren zodat zij niet vergeten worden. Het zou fijn zijn dat net dat stukje extra aandacht er komt omdat het belangrijk is dat deze jongeren gehoord blijven worden en tot aan het einde betrokken blijven. De raad kan kijken naar de goedkoopste oplossing om een skatepark te organiseren, maar de begroting en ambities van de initiatiefnemers zijn ontzettend goed onderbouwd. Als het zo’n goed plan is, zegt zij niet financier alles, zij moet realistisch zijn dat kan niet, maar kijk als bijvoorbeeld een wadi in datzelfde gebied aangepakt moet worden of dit vanuit de begroting van deze jongeren moet komen of dat de wadi sowieso aangepakt zou worden. Er wordt nagedacht over hoe de bosjes de verkeersveiligheid en gebruikersveiligheid (drugsgebruik) beïnvloeden. Het plan is concreet doordacht en daarom moet de gemeente alle moeite nemen om te kijken waar zij kan ondersteunen omdat het plan goed uit te voeren. Dat is geen carte blanche, maar ondersteunen daar waar mogelijk en budgetten slim combineren.

De heer Van der Velden Walda (VVD) is van mening dat het dictum veel te raden overlaat, ondanks de uitleg die mevrouw Plaatsman zojuist gaf. Het is mooi om te horen dat het niet om geld gaat. Hij is benieuwd hoe de wethouder naar het dictum kijkt en of één en ander op deze manier duidelijk genoeg en ook uit te voeren is. Mevrouw Van der Mark (SamenWerkt) bedankt voor de antwoorden en denkt dat het een mooi gebaar is voor de jongeren als zij iets zwart op wit hebben. Deze jongeren stonden hier met een mooie begroting, maar hebben expliciet niet om geld gevraagd. Zij hebben gevraagd om ondersteuning. In eerste instantie wordt gedacht dat zij dit op eigen kracht met een beetje hulp voor elkaar kunnen krijgen. De heer Migchels (CDA) heeft een vraag over motie M-14 accountability. De voorzitter stelt voor om de vragen te bewaren voor de tweede termijn. Zij wil in eerste termijn de wethouders gelegenheid bieden om een reactie op de nieuwe moties te geven. De heer Van der Velden Walda (VVD) wil graag voordat de wethouder een reactie geeft als raadslid eerst zijn woordje doen en de collega-raadsleden bevragen naar aanleiding van de moties. Het gaat om motie M-13 over de rotonde De Geer. De wens om te bouwen is één van de punten uit het raadsakkoord dat door alle fracties is onderstreept.