Toekomstplan parkeren
Tekst van het document
Toekomstplan parkeren
beleid en maatregelen
Versie Datum
: definitief : 18 april 2024
-1-
Inhoudsopgave
Voorwoord....................................................................................................................................................3 1 Inleiding.....................................................................................................................................................4 1.1 De basis...............................................................................................................................................4 1.2 Uitgangspunten..................................................................................................................................5 1.3 Participatie..........................................................................................................................................5 2 Doel van parkeerbeleid..............................................................................................................................8 2.1 Kiezen voor de binnenstad en zijn bewoners......................................................................................8 2.2 Parkeerbeleid: het verdelen van schaarse ruimte...............................................................................9 2.3 Randvoorwaarden parkeerbeleid.......................................................................................................9 3 De huidige stand van
zaken......................................................................................................................11 3.1 Bestaande regulering........................................................................................................................11 3.2 Parkeeronderzoek Mobycon.............................................................................................................13 3.3 Eerder gesignaleerde aandachtspunten............................................................................................17 4 Waar gaan we naartoe werken?..............................................................................................................18 4.1 Parkeerregime passend bij de schaal van Wijk bij Duurstede...........................................................18 4.2 Balans tussen aantal vergunningsplaatsen en vergunningen............................................................18 4.3 Overige aspecten..............................................................................................................................20 5 Plan van aanpak.......................................................................................................................................23 5.1 Balans herstellen vergunningparkeren..............................................................................................23 5.2 Actieve en
duurzame mobiliteit & toegankelijkheid.........................................................................23 5.3 Vereenvoudigen van de parkeersituatie............................................................................................25 5.4 Handhaving op foutparkeren............................................................................................................26 5.5 Regeling voor evenementen op het Kasteel......................................................................................28 5.6 Monitoring en bijsturing...................................................................................................................28 Bijlage 1 Enquête uit Fase 1........................................................................................................................31 A. Brief uitnodiging deelname enquête..................................................................................................31 B. Enquête - bewoners............................................................................................................................32 C. Enquête - ondernemers......................................................................................................................36 D.
Enquête - bezoekers...........................................................................................................................40 Bijlage 2 Persbericht parkeeronderzoek en aanmelding klankbordgroep...................................................43 Bijlage 3 Bewonersenquête uit Fase 2........................................................................................................44 Documentatie.............................................................................................................................................49
-2-
Voorwoord Parkeren is emotie Toen ik ooit als wethouder Mobiliteit begon, zei het hoofd van de afdeling Verkeer tegen mij: “Parkeren is emotie”. Op dat moment was die boodschap nogal vaag voor me, maar al snel begreep ik wat hij bedoelde. Iedere keer als er ergens in een buurt werd gesproken over het veranderen van de bestaande parkeersituatie, werden de inloopavonden zeer druk bezocht. Er zijn weinig onderwerpen die inwoners zo bezighouden als het (kunnen) parkeren van hun auto. Hierbij zijn er altijd een paar constanten: de auto moet het liefst voor de eigen deur kunnen worden neergezet (‘mijn plekje’) en er zijn altijd te weinig parkeerplaatsen. Daarnaast geldt dat als de auto eenmaal staat en men als voetganger het laatste deel van de verkeersbeweging afrondt, het zicht op zoveel blik op straat niet altijd gewaardeerd wordt. Duidelijk is dat het perspectief van de inwoner (verkeersdeelnemer) bepalend is voor hoe er gedacht wordt over het parkeren van voertuigen. Die vervoersmiddelen betreffen allang niet meer alleen de auto, ook het stallen van (brom-/snor)fietsen kan leiden tot ergernissen en problemen. Het parkeren en stallen van voertuigen neemt ruimte in beslag en met name in een bebouwde omgeving als een stad of dorp, is die ruimte veelal een schaars goed.
Zeker als voertuigen relatief weinig gebruikt worden (auto’s gemiddeld 1 uur van de dag), is er lang en veel parkeerruimte nodig. Ruimte die ten koste gaat van andere voorzieningen (woningen, groen, sport en spel, etc.). Wijk bij Duurstede kent een relatief hoog autobezit per huishouden. Als je op de kaart kijkt, is dat wel verklaarbaar. De gemeente ligt redelijk excentrisch van 'grote steden voorzieningen’ af. Met een ontsluiting van slechts twee provinciale wegen (N227 en N229), zonder treinstation, met maar twee buslijnen (41 naar Utrecht en 56 naar Amersfoort) en niet echt een doorfietsroute, is de neiging om bij ritten buiten de eigen gemeente voor de auto te kiezen groot. Dat ingesleten patroon is echter ook te zien voor korte afstanden. Voor het winkelen of boodschappen doen in de binnenstad pakken vier op de tien inwoners de auto. En dat terwijl de grootste afstand binnen Wijk bij Duurstede tot de binnenstad circa twee kilometer bedraagt, met de stadfiets of e-fiets een rit van 5-7 minuten. Ook bij mobiliteit en parkeren geldt dat het antwoord op de vraag ‘Wat voor een stad wil je zijn?’, in belangrijke mate keuzebepalend is bij beleid, oplossingen en maatregelen. De schaarse ruimte is vaak maar één keer te gebruiken.
Proces In het proces van de totstandkoming van dit ‘Toekomstplan Parkeren’ heeft de raad een aantal richtinggevende uitspraken gedaan over de ambitie voor het (auto)parkeren in de binnenstad en de omliggende schil en uitgangspunten die hierbij moeten gelden. Overeenkomstig het iBOB model 1 is er een bewonersparticipatie geweest (met een klankbordgroep en een inwonersenquête). Met deze opbrengst kan uiteindelijk een meer afgewogen besluit worden genomen bij de voorgestelde richtingen in dit plan. Leeswijzer In hoofdstuk 1 en 2 wordt de noodzaak voor actueel parkeerbeleid duidelijk gemaakt en worden (beleids)dilemma’s geschetst. In hoofdstuk 3 wordt aangegeven hoe het parkeren nu is geborgd in de gemeente, hoofdstuk 4 beschrijft waar we naartoe willen werken. De maatregelen uit hoofdstuk 5 (het plan van aanpak) geven daadwerkelijk invulling aan het plan zodat het parkeren in onze gemeente weer voor jaren toekomstbestendig is gemaakt.
Hans Buijtelaar wethouder Mobiliteit
1
iBOB = informatie, beeldvorming, oordeelsvorming, besluitvorming -3-
1
Inleiding
Parkeren legt beslag op een aanzienlijk deel van de openbare ruimte in de gemeente Wijk bij Duurstede, juist in de binnenstad. De benutting van de schaarse ruimte staat centraal in deze beleidsnota Parkeren.
1.1
De basis
Vertrekpunt voor dit ‘Toekomstplan Parkeren’ zijn de Parkeernota 2014 en het GVVP 2019-2034. Op 6 januari 2015 heeft de raad de (geamendeerde) Nota Parkeerbeleid 2014 ‘De binnenstad leefbaar en bereikbaar’ vastgesteld waarin een beleidshorizon van 10 jaar is bepaald. Destijds vormde de discussie rond de invoering van betaald parkeren bij de behandeling van de Begroting van 2013 de aanleiding voor die nota uit 2014. Hierin werd geconstateerd dat het geïntensiveerde gebruik van de binnenstad voor evenementen een druk op de omgeving legde door geparkeerde auto’s van bezoekers. Op koopzondagen was de parkeerdruk hoger met een capaciteitsprobleem tot gevolg. Voorts werden toen het fout parkeren in vergunningsgebieden en het zoekverkeer als problemen genoemd. Ook destijds is vastgesteld dat een groot deel van de parkeerders in de binnenstad (80%) de herkomst heeft uit de stad zelf waardoor gekozen is om het fietsgebruik te stimuleren. Op 16 juli 2019 heeft de raad het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan 2019-2034 (GVVP) samen met het Uitvoeringsprogramma 2019-2023 (UP-GVVP) vastgesteld. Het uitvoeringsprogramma voor de jaren erna (20232026) is op 31 januari 2023 vastgesteld. In het GVVP 2019-2034 worden verschillende doelen aangegeven voor de komende jaren, ook voor parkeren.
De hierbij uitgesproken ambitie is: een bereikbare, aantrekkelijke binnenstad met voldoende parkeerplaatsen. Een van de projecten uit het GVVP is het opstellen van een actuele parkeernota voor de binnenstad en de eerste schil daaromheen (p.38 GVVP). Dit document dat nu voorligt, komt voort uit dit project en is de actuele parkeernota voor de komende jaren.
Achtergrond: Parkeren als onderdeel van de openbare ruimte Bij het verdelen van de openbare ruimte vraagt het parkeren relatief veel ruimte. Het parkeerbeleid is daardoor een belangrijke keuze bij de inrichting van de openbare ruimte, juist in een historische binnenstad. Vanuit de in het GVVP uitgesproken ambitie werken we integraal aan de ambitie van een bereikbare, aantrekkelijke binnenstad met voldoende parkeerplaatsen. We kijken naar bewoners, bezoekers en bedrijven, die elk karakteristieke wensen hebben met betrekking tot parkeren. Daarnaast gaan functionele kwaliteit, visuele kwaliteit en toekomstwaarde van de binnenstad verder dan autoverkeer of mobiliteit alleen. Het aanbod van parkeerplaatsen is min of meer constant. Een overdaad aan parkeerplaatsen (lage parkeerdruk) is kostbaar en gaat ten koste van de ruimtelijke kwaliteit van onze historische binnenstad. Te weinig parkeerplaatsen (hoge parkeerdruk) doet ook afbreuk aan ruimtelijke kwaliteit. Want te weinig parkeerplaatsen is allereerst onaangenaam voor de autobestuurder. Er moet er langer worden gezocht en verder worden gelopen van en naar parkeerplaats. Te weinig parkeerplaatsen is ook onaangenaam voor de omgeving. Het leidt tot zoekverkeer en hinderlijk parkeren, parkeren op plekken waar dat niet toegestaan is.
Bij parkeren gaat het niet alleen om het aantal parkeerplaatsen maar juist ook om het voldoende benutten van die parkeerplaatsen. Is dit onvoldoende dan is er te veel (en dus onnodig) ruimte voor parkeren vastgelegd. Net als spitsmomenten op de weg, zo varieert ook de behoefte aan parkeren over de dag en over de dagen van de week op elke plek. De parkeerbehoefte verandert ook over de jaren. Want parkeerbeleid geldt niet alleen voor nu, maar ook voor in de toekomst. Dat vereist flexibiliteit van de gemeente. Bijvoorbeeld om in te spelen op veranderend autobezit, nieuwe mobiliteitsconcepten en andere toekomstige ontwikkelingen. Het goed benutten van de parkeerplaatsen vraagt actueel beleid en actief monitoren. Voor een verantwoord ruimtebeslag, moeten vraag en aanbod van parkeerplaatsen op elkaar aansluiten. Daarnaast is er de kwaliteit van de parkeerplaatsen en de weg er naartoe. Bijvoorbeeld het geleiden naar de juiste parkeerplaats, het voorkomen van zoekgedrag, de vanzelfsprekendheid van regulering, de loopafstand van parkeerplaats tot bestemming, enzovoorts. Dit alles stelt eisen aan plaats, inrichting en bewegwijzering van parkeerplaatsen.
-4-
1.2
Uitgangspunten
Themasessie parkeren Op 14 maart 2023 is er voor de gemeenteraad een themasessie parkeren gehouden waarin de huidige problemen, mogelijke oplossingsrichtingen en de volgende dilemma’s zijn voorgelegd. Op basis van de themasessie met de raad en aanbevelingen uit het onderzoek van Mobycon zijn de volgende uitgangspunten aangehouden bij het opstellen van deze parkeernota: Geen invoering van betaald parkeren: parkeren wordt niet geleid met een prijsprikkel. Geen nieuwe gebouwde parkeervoorziening: Een nieuwe parkeergarage of parkeerdek in of rond de binnenstad vergt een te grote ruimtelijke ingreep, past niet bij de schaalgrootte van Wijk en is niet gewenst in of nabij de historische kern. Opties voor openstellen van privé parkeerlocaties worden niet verder onderzocht omdat die teveel juridische haken en ogen kennen. Parkeerregimes standaardiseren: Meer duidelijkheid door blauwe zones zoveel mogelijk te stroomlijnen op venstertijden en tijdsduur. Nader onderzoek: Onderzoek mogelijkheden/consequenties van nieuwe vergunning voor ondernemers. Actualiseren van parkeernormen: In breder perspectief bezien binnen gebiedsontwikkeling en (woning)bouwontwikkeling. Wijk als fietsgemeente In de raadsagenda 2022-2026 wordt op het gebied van mobiliteit de ambitie uitgesproken van Wijk als fietsgemeente.
Een richting die ook al was ingeslagen met het vaststellen van de Omgevingsvisie Stedelijk Gebied op 6 juli 2021 en het aannemen van de motie ‘Ga toch fietsen’ op 9 november 2021. Met ruim baan voor de fiets, een verkeersveilige leefomgeving, kindvriendelijk en met specifieke aandacht voor minder validen en de borging van de bereikbaarheid van binnenstad en dorpskernen. Meer algemeen wordt in die raadsagenda uitgesproken dat de gemeente(raad) weet dat wonen en werken in Wijk bij Duurstede iets moois is maar dat mooie wel moet worden bijgehouden. Deze aandachtspunten en ambities raken ook dit voorliggende toekomstplan en zullen daarin verwerkt worden. Bovenstaande maakt dat bereikbaarheid en economische vitaliteit gekoppeld moeten worden aan een te behouden prettige leefomgeving. Met name waar de beschikbare ruimte schaars is, in casu de binnenstad, vergt dit keuzes in bereikbaarheid en parkeermogelijkheden van de diverse vervoersmiddelen. Meer concreet: de historische binnenstad is te waardevol om als parkeerplaats te dienen. Waar de ruimte beperkt is, zal minder plek voor grote ruimtegebruikers zijn en dient actieve mobiliteit (lopen, fietsen) de voorrang te krijgen om bereikbaar te blijven.
Het stimuleren van deze vervoersvormen zal, gelet op de beschikbare middelen voor maatregelen en de noodzakelijke cultuuromslag in preferentie van vervoersmiddel in combinatie met het bestemmingsdoel, tijd vergen.
1.3
Participatie
Om een goed beeld te krijgen van visie en te nemen maatregelen, is gewerkt met een brede vertegenwoordiging van bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden & belangstellenden uit de samenleving. Klankbordgroep Via een persbericht zijn geïnteresseerden eind 2022 gevraagd om zich op te geven. De deelnemers in de klankbordgroep zijn de ondernemers(vereniging), een vertegenwoordiging uit de horeca, diverse bewoners in en rond de binnenstad, Veilig Verkeer Nederland (VVN) en een vertegenwoordiging uit het havengebied. Met de klankbordgroep is een drietal bijeenkomsten gehouden (18 april, 8 juni en 4 juli 2023). Tijdens de eerste sessie zijn de kaders en uitgangspunten doorgenomen. Hierna zijn ideeën opgehaald en is gevraagd om op de uitgangspunten, voorstellen en maatregelen te reflecteren – op visie en de deelproducten daarbinnen. Bewonersenquête Tussen 4 en 13 juli 2023 is er een online bewonersenquête opengesteld (zie bijlage 1) om meningen en ideeën op te halen als input om te verwerken in dit toekomstplan parkeren. Voor deze enquête hebben in totaal 261 respondenten hun opvatting ingevuld over de voorgelegde stellingen en ideeën.
-5-
Eigen inbreng klankbordgroep Op 31 juli 2023 heeft de klankbordgroep op eigen initiatief een document opgesteld en aangeboden aan de portefeuillehouder Verkeer waarin de klankbordgroep haar visie op verkeer en parkeren geeft. In dit burgerdocument wordt ingezoomd op drie elementen om overlast te verminderen en de veiligheid en de leefbaarheid te vergroten: a.
Het beperken van de verkeersoverlast: vanuit de wens om een verkeersluwe binnenstad en woonwijken te creëren en doorgaande routes op de juiste manier om en langs de bebouwing te geleiden, vindt de klankbordgroep een goede verkeerscirculatie van eminent belang. Hiertoe wordt het concept geïntroduceerd van drie ringwegen met verschillende snelheden, voor verschillende doelgroepen. Een buitenring voor het doorgaande verkeer, landbouwverkeer en vrachtverkeer, een tweede ring voor bewoners en bezoekers en een derde ring voor bewoners van de binnenstad. Buitenringweg
b. c.
2e ringweg
3e ringweg
Een haven als ontmoetingsplaats voor Wijkenaren met oog voor de context van deze unieke historische stad aan het water. Bij de haven niet meer parkeerplaatsen, maar inzetten op betere ruimtelijke kwaliteit. Verbeteren en versimpelen van parkeren. Waar is het wenselijk/noodzakelijk om auto’s kort of langdurig te laten parkeren en meer ruimte te geven aan voetgangers en fietsers? Hierbij dient volgens de klankbordgroep rekening gehouden te worden met de leefbaarheid, bereikbaarheid, veiligheid en bruikbaarheid. Het parkeren dient eenduidig en duidelijk gemaakt te worden.
Inbreng klankbordgroep
Ad a: Ringwegen Kijkend naar de schaal van Wijk Bij Duurstede, is de vraag of drie ringwegen hier passend zijn. In principe worden alle wegen erftoegangsweg met een 30km/u regime, alleen op een beperkt aantal wegen, waar 50km/u geloofwaardig is en ook veilig mogelijk is (voetgangers op trottoir/ vrijliggend fietspad en fietsers op vrijliggend fietspad). Dit is in lijn met de raadagenda. In het GVVP is aangegeven dat de leefbaarheid wordt verbeterd en de verkeersveiligheid wordt vergroot met de reconstructie van de Zandweg. De hierbij te nemen maatregelen, leiden tot het verlagen van de verkeersintensiteit. In het GVVP staat dat het verkeer vanaf de N229 voor parkeren in de binnenstad wordt verwezen via de Geerweg en de Lekdijk, waarmee het niet wordt gestimuleerd om langs de binnenstad te rijden. Tevens geeft het GVVP aan dat een weg om de oost, niet realistisch is. Met een raadsmemo van 4 juli 2023 is de raad geïnformeerd over het vervallen van de zogenoemde landbouwroute als ‘koppelkans’ in het project Sterke Lekdijk. Hiermee is de mogelijkheid vervallen om binnen dit project de Singel te ontlasten van het landbouwverkeer. Ad b: Stadshaven In het ontwerpbestemmingsplan Stadshaven (zie raadsmemo d.d. 7 november 2023) wordt breed aandacht gegeven aan het gegeven dat de nieuwe functies die dit bestemmingsplan mogelijk maakt, om extra parkeerplaatsen vragen.
Door gebruik te maken van de bestaande restcapaciteit van het Walplantsoen, wordt voldaan aan de wens van meerdere betrokkenen van het project om zo min mogelijk nieuwe parkeerplaatsen in de Stadshaven te realiseren. Een andere compenserende maatregel om het aantal te realiseren parkeerplaatsen te verlagen, is het extra inzetten -6-
op het gebruik van de fiets. Om dit te faciliteren, worden parkeervoorzieningen voor de fiets gerealiseerd en wordt gekeken of elders in de gemeente ruimte is voor een toeristisch overstappunt (TOP) zodat auto’s ook daar dichtbij een fietsknoppunt kunnen parkeren. Het aantal parkeerplaatsen dat dan op het meest drukken moment (zaterdagmiddag) nog nodig is (14 stuks), wordt pas definitief aangelegd zodra er een bouwplan wordt ingediend. Met het opstellen van het ontwerpbestemmingsplan is integraal gekeken naar de wens van Stadshaven als kwalitatieve ontmoetingsplaats en de hierbij minimaal benodigde hoeveel parkeerplaatsen. Ad c: Eenduidigheid Het vereenvoudigen van het parkeerregime wordt in dit toekomstplan parkeren opgepakt. Tijdens een overleg met de klankbordgroep in maart 2024 is bovenstaande insteek ten aanzien van de inbreng aangegeven en nader toegelicht.
-7-
2
Doel van parkeerbeleid
Wijk bij Duurstede heeft een mooie historische binnenstad waar sinds jaar en dag de centrumfuncties bij elkaar komen. De binnenstad is een groot cultureel erfgoed en beeldbepalend voor de identiteit van Wijk bij Duurstede en haar inwoners. Een historische binnenstad is niet vanzelfsprekend. Dat merk je pas als je in (buitenlandse) steden bent waar dat hart er niet is en alleen een zakendistrict en een groot overdekt winkelcentrum het centrum vult. De binnenstad van Wijk bij Duurstede is iets waar je als inwoner gerust trots op mag zijn, de binnenstad verdient het om te koesteren. De geparkeerde auto mag niet dominant worden in het straatbeeld – en zeker niet verkeerd geparkeerde auto’s.
2.1
Kiezen voor de binnenstad en zijn bewoners
De bewoners van de binnenstad zorgen voor levendigheid, creativiteit en ondernemerschap. Daarmee dragen ze ook in belangrijke mate bij aan de aantrekkelijkheid van de binnenstad. Zonder bewoners wordt de binnenstad een museum dat ’s nachts uitgestorven en sociaal minder veilig is. De binnenstad moet een aantrekkelijke woonplek zijn en blijven. Bewoners staan daarom vooraan bij het verdelen van de schaarse openbare ruimte. En daarmee ook bij het benutten van de beschikbare parkeerplaatsen. ..en inwoners uit andere wijken Voor de bewoners van andere wijken van Wijk bij Duurstede zetten we de deur van de binnenstad open, maar dan voor actieve mobiliteit. De afstanden binnen Wijk bij Duurstede zijn kort en die bewoners kunnen meestal goed met de fiets of te voet naar de binnenstad komen. Zo wordt fietsen in het nieuwe ontwerp van de Zandweg een stuk aantrekkelijker. En ook andere toegangsroutes voor de fiets kunnen beter. Er zijn betere stallingsvoorzieningen bij bushaltes. Voor mensen die die keuze voor de fiets onverhoopt niet kunnen maken, blijven er natuurlijk de gehandicaptenparkeerplaatsen in de binnenstad. Voor bezoekers van buiten Wijk bij Duurstede zijn er vier parkeerterreinen aan de rand van de binnenstad.
Foutparkeerders op de Markt..
..en op de Veldpoortstraat
Foutparkeren De aantrekkelijkheid van de binnenstad voor bewoners staat onder druk door foutgeparkeerde auto’s. De bestuurders van foutgeparkeerde auto’s veroorzaken in belangrijke mate de problemen van bewoners om een parkeerplaats te vinden. En het is niet uit te leggen dat een prachtig plein als de Markt vol staat met foutgeparkeerde auto’s terwijl van aanwonenden van de Markt wordt verwacht dat ze hun auto elders moeten parkeren. Handhaving is het sluitstuk in verkeer, maar zonder handhaving heeft parkeerbeleid geen zin. Waar nodig nemen we maatregelen om de situatie te verduidelijken en juridisch handhaafbaar te maken.
-8-
2.2
Parkeerbeleid: het verdelen van schaarse ruimte
Parkeren begint met autobezit van bewoners en bedrijven. De gemeente kijkt altijd naar het zo goed mogelijk afstemmen van de aanwezige ruimtelijke functies en parkeren als bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. In de openbare ruimte vraagt parkeren veel ruimte. De verdeling van parkeren met andere functies, die ook ruimte vragen in schaarse ruimte, is een integrale afweging. Parkeerbeleid heeft indirect gevolgen voor de leefbaarheid, veiligheid en bereikbaarheid - voor alle modaliteiten- van de binnenstad. Het parkeerbeleid - zoals geformuleerd binnen dit toekomstplan parkeren - heeft als hoofddoel: De schaarse openbare ruimte van het centrum en de woonwijken in de eerste schil daaromheen zo goed mogelijk te verdelen, met het oog voor sociale en economische vitaliteit. Daarnaast vragen de parkeernormen uit 2016 voor ruimtelijke ontwikkelingen in de hele gemeente om actualisatie. Parkeerbeleid gaat verder dan alleen het aanbieden van voldoende parkeervoorzieningen, het gaat juist om het optimaal benutten ervan. Er is sprake van efficiënt ruimtegebruik als de aanwezige parkeerplaatsen op verschillende momenten verschillende doelgroepen bedienen. Parkeerbeleid moet leiden tot een goede balans tussen parkeeraanbod en parkeerbehoefte. Het beleid is daarmee sturend in het ruimtegebruik en geeft dus ook de mogelijkheid om niet alleen te kijken naar de ruimtevraag voor autoparkeren.
Zoals er behoefte is aan voldoende parkeerplaatsen voor auto’s, zo is er ook behoefte aan voldoende, goede en goed gesitueerde fietsstallingsplaatsen. De gemeente Wijk bij Duurstede streeft naar duurzame mobiliteit en wil de actieve mobiliteit (wandelen en fietsgebruik) stimuleren als logische keuze voor vervoer. Juist voor de korte verplaatsingen is de (e-)fiets aantrekkelijk. Fietsers zijn stil en schoon en voor de fietser zelf zijn ze betrouwbaar en gezond. Fietsers zijn ook ruimte-efficiënt: elke bezoeker aan de binnenstad die te voet of met de fiets komt, laat schaarse ruimte vrij en draagt bij aan een prettige binnenstad.
Achtergrond: Fietsen stallen is een belangrijk onderdeel van het parkeerbeleid Wijk bij Duurstede is compact. De afstand vanaf de rand van de bebouwing tot aan het centrum van de stad is nooit meer dan twee kilometer. Dat maakt dat Wijk bij Duurstede geschikt voor fietsgebruik, juist voor dagelijkse boodschappen en voor een bezoek aan andere voorzieningen. Uit het parkeeronderzoek van Mobycon blijkt dat momenteel veel parkeerders in het centrum uit de kern Wijk bij Duurstede komen. Uit onderzoek blijkt dat fietsers per supermarktbezoek weliswaar minder uitgeven, maar vaker naar de supermarkt komen. Een fietser gaat gemiddeld 3,2 keer per week bij de supermarkt langs. Hij/zij geeft dan meestal niet veel meer uit dan 50 euro. De automobilist komt minder vaak gemiddeld 2,5 keer en geeft iets meer uit. Fietsers en voetgangers dragen door vaker de winkel te bezoeken het meest bij aan de omzet van de supermarkt. Het beeld dat automobilisten meer besteden dan fietsers is dus niet juist voor de meeste winkels, al zijn er natuurlijk uitzonderingen. Wanneer meer bewoners de binnenstad gaan bezoeken met de fiets, dan is levert dat ruimte op voor andere bezoekers, zonder dat dat ten kosten gaat van economische vitaliteit van de binnenstad.
2.3
Randvoorwaarden parkeerbeleid
Geen verdienmodel Voor de gemeente Wijk bij Duurstede is het geen doel om te verdienen aan parkeren. Wel gaan we uit van kostendekkendheid. Parkeren is immers niet gratis en ook de uitvoering van parkeerbeleid brengt kosten met zich mee. Dat betekent dat de kosten van parkeren doorberekend worden: De kosten voor aanleg van parkeervoorzieningen worden in beginsel terugverdiend uit ruimtelijke ontwikkelingen. De instandhouding van openbare ruimte moet worden terugverdiend uit gemeentelijke belastingen. De kosten die worden gemaakt voor vergunningen, moeten in beginsel worden terugverdiend uit de vergunningen. Interne processen op orde
-9-
Om het parkeerbeleid ook effectief te kunnen uitvoeren, zal in de eigen organisatie een aantal zaken op orde moeten zijn. Reeds hiervoor is reeds de capaciteit op handhaving genoemd. Het heeft geen zin om plekken of gebieden aan te wijzen waar het parkeren gereguleerd is en er vervolgens niet op te handhaven. Er is nu eenmaal de natuurlijke neiging om de regels te negeren als er geen gevolgen of sancties uit voortvloeien. Bij het maken van de keuze om het aantal uit te geven parkeervergunningen te beperken (omdat anders de binnenstad alsnog volstaat met geparkeerde auto’s), dienen er criteria te zijn om ook daadwerkelijk een uitgifteplafond in te stellen. Zo lang deze ontbreken, is het problematisch om vergunningen te weigeren. Actualisatie parkeernormen Dit toekomstplan parkeren heeft als werkingsgebied de binnenstad en de direct omliggende schil. Voor het faciliteren van ruimtelijke ontwikkelingen (woningbouw, bedrijfslocaties) wordt aangelopen tegen de huidig vigerende parkeernormen (uit 2016). Zowel voor inbreiding als voor uitleglocaties, is een herijking of actualisatie nodig. Daarbij is het ook zinnig om te bezien of aanvullende maatregelen rondom deelmobiliteit of het verder stimuleren van de fiets, de benodigde hoeveelheid parkeerplaatsen neerwaarts kunnen bijstellen.
Hierbij wordt een ontwikkelende partij ‘beloond’ met een verlaging van het aantal te realiseren parkeerplaatsen (de parkeereis voor de betreffende ontwikkeling) in relatie tot de (algemeen) vastgestelde parkeernorm. Indien deze maatregelen niet worden genomen, blijft de eis gelijk aan de vastgelegde parkeernorm. Aangezien er met de aanleg van parkeerplaatsen veel geld gemoeid is, geldt een lagere parkeereis als prikkel om te komen tot stimulerende maatregelen voor duurzamere vormen van mobiliteit en/of om tweede en derde autobezit te beperken.
Haven West
- 10 -
3
De huidige stand van zaken
3.1
Bestaande regulering
Wijk bij Duurstede heeft op grond van het huidige beleid maatregelen genomen om de parkeerbehoefte te reguleren. Het parkeerbeleid krijgt vorm met twee maatregelen: vergunninghoudersparkeren en blauwe zone. Op sommige locaties is er een mengvorm van deze twee vormen van gereguleerd parkeren. Er is nu geen betaald parkeren in Wijk bij Duurstede en de raad heeft zich er ook tijdens de themasessie parkeren van 14 maart 2023 tegen uitgesproken. Naast het reguleerde parkeren zijn er twee grotere parkeerplaatsen zonder vergunningshoudersparkeren of blauwe zone: Haven Oost (waar ook drie camperplaatsen zijn) en het parkeerterrein van Sportpark Mariënhoeve. Vergunninghoudersparkeren Locatie
Pp
Tijden ma 0.00 24.00
di 0.00 24.00
wo 0.00 24.00
do 0.00 24.00
vr 10.00 24.00
za 0.00 24.00
zo 0.00 24.00
Centrum
317
Haven West
Pepijnhof
bijzonderheden
62
18.00 09.00
18.00 09.00
18.00 09.00
18.00 09.00
18.00 09.00
18.00 24.00
0.00 24.00
Vrij parkeren bij de Johannes de Doper kerk - za 18.30-20.30 u en zo 09.30-11.30u (26 pp) Locatie is tevens blauwe zone (3 u)
9
08.00 17.00
08.00 17.00
08.00 17.00
08.00 17.00
08.00 17.00
vrij vrij
vrij vrij
7 vrije plaatsen en 2 plaatsen voor dienstauto’s
locatie
pp
K. de Grotestraat
15
tijden ma 08.00 18.00
di 08.00 18.00
wo 08.00 18.00
do 08.00 18.00
vr 08.00 18.00
za vrij vrij
zo vrij vrij
Steenstraat
26
10.00 16.00
10.00 16.00
10.00 16.00
10.00 16.00
10.00 16.00
vrij vrij
vrij vrij
Max. tijd = 2 u
Aanvoerder
39
09.00 18.00
09.00 18.00
09.00 18.00
09.00 18.00
09.00 21.00
09.00 18.00
vrij vrij
Max. tijd = 2 u
Van Egmondplein
32
09.00 18.00
09.00 18.00
09.00 18.00
09.00 18.00
09.00 21.00
09.00 18.00
vrij vrij
Max. tijd = 2 u
Walplantsoen
199
09.00 18.00
09.00 18.00
09.00 18.00
09.00 18.00
09.00 21.00
09.00 18.00
vrij vrij
Max. tijd = 2 u
Haven West
62
0.00 24.00
0.00 24.00
0.00 24.00
0.00 24.00
0.00 24.00
0.00 24.00
0.00 24.00
Max. tijd = 3 u - combinatie met vergunningsgebied
Blauwe zones bijzonderheden Max. tijd = 0,5 u
- 11 -
Vergunningsgebieden
Blauwe zones
Vrij parkeren
Locaties op loopafstand van de binnenstad, waar vrij parkeren mogelijk is: locatie
pp
Haven Oost Mariënhoeve Kasteel
86 195 4
Vrije parkeerplaatsen Haven Oost
tijden ma -
di -
wo -
do -
vr -
Sportpark Mariënhoeve
za -
bijzonderheden
zo -
Incl. 3 camperplaatsen Parkeren t.b.v. sportpark -
Kasteel
Beleidsvormen Voor verschillende doelgroepen bestaat het nu volgende beleid: Vergunning - permanent Bewoners van de binnenstad kunnen één vergunning per huishouden aanvragen. De parkeervergunning moet jaarlijks worden vervangen. Als een huishouden meer dan één auto heeft, dan wordt/worden die niet langdurig op een plaats voor vergunninghouders geparkeerd. Vergunning - tijdelijk Er zijn tijdelijke vergunningen (onder andere voor mantelzorgers en voor aannemers die een verbouwing uitvoeren); Kraskaarten waarmee bewoners hun visite kunnen laten parkeren in de zone van vergunninghouders.
- 12 -
Bezoekersparkeren Bezoekers van de binnenstad rijden niet de binnenstad in, maar volgen de parkeerroute en kunnen parkeren op: o Steenstraat/Egmondplein: blauwe zone (kort parkeren); o Walplantsoen: blauwe zone (kort parkeren); o Haven Oost (lang parkeren en drie plaatsen gereserveerd voor campers); o Haven west: overdag blauwe zone (kort parkeren) en ’s avonds en ’s nachts voor vergunninghouders. o Op grotere afstand van de binnenstad is er ook nog de optie om te parkeren bij het sportpark Mariënhoeve. Hier gelden geen restricties. Binnenstad-ondernemers Voor ondernemers waarvoor de auto aantoonbaar een vereiste is voor het primaire bedrijfsproces, wordt momenteel een vergunning verleend. Deze vergunning is nadrukkelijk niet bedoeld voor woon-werk verkeer of om een auto langdurig te parkeren. Dat betekent dat ondernemers en hun medewerkers voor hun woon-werk verkeer op kleine loopafstand moeten parkeren. Evenementen en (bruiloft)bezoekers Kasteel Bij incidentele, grote evenementen hebben de organisatoren de verantwoordelijkheid om bezoekers van het evenement te geleiden; Voor bezoekers van het Kasteel zijn er meerdere opties. Er liggen 4 parkeerplaatsen aan de rand van de kasteeltuin. Het meeste nabije grotere parkeerterrein is locatie Haven West en ligt op circa 600 meter lopen.
In deze blauwe zone van Haven Oost kan alleen overdag en tot maximaal 3 uur worden geparkeerd, voor gasten van een bruiloft is dat vaak geen passend aanbod. Niet zelden wordt dan de parkeerplaats aan de Muntstraat gebruikt – ondanks dat dit alleen voor vergunninghouders is toegestaan.
De route van parkeerterrein Haven West naar Kasteel Duurstede (600 meter per voet)
3.2
Parkeeronderzoek Mobycon
Opzet van het onderzoek In opdracht van de gemeente heeft adviesbureau Mobycon onderzoek gedaan naar de feitelijke parkeerdruk en de beleving daarvan. Na een eerdere bespreking in de raad over de kaders van een parkeeronderzoek, heeft het college op 21 september 2021 ingestemd om een nieuwe parkeernota op te stellen. De eerste stap was het laten uitvoeren van onderzoek tijdens de periode eind 2021 – begin 2022. Doel van het parkeeronderzoek is het in beeld brengen van de parkeersituatie en de (ervaren) parkeerproblemen in de binnenstad en de eerste schil rond het centrum. De centrale vraagstelling bij deze analyse was ‘wat de parkeerdruk, herkomst en het parkeermotief is in het centrum van Wijk bij Duurstede’. Daarnaast is onderzocht ‘welke problemen inwoners, bezoekers en ondernemers ervaren bij het parkeren en hoe zij tegen bepaalde oplossingen aankijken’. Binnen dit onderzoek zijn een parkeerdrukmeting op maatgevende momenten uitgevoerd, is een herkomstanalyse van de geparkeerde voertuigen verricht.
- 13 -
- 14 -
In de onderzoeksfase van het parkeerproces zijn bewoners, bezoekers en ondernemers betrokken in een gebruikersonderzoek, waarbij door middel van een enquête ervaringen van de huidige parkeersituatie zijn opgehaald in de vorm van parkeermotieven, ervaren knelpunten en mogelijke oplossingen. Eind 2022 is de raad per memo op de hoogte gebracht van de uitkomsten van dit parkeeronderzoek. Hieronder worden de bevindingen samengevat. Parkeerdrukmeting In november 2021 zijn op verschillende dagen en uren metingen verrichten naar de parkeerdruk in de binnen en omliggende wijken. De hoogste druk is gemeten op vrijdag 26 november 2021 tussen 18.00-20.00u.
Parkeerdrukmeting op het drukste moment, vrijdag 26 november 2021 (18.00-20.00u)
Op bovenstaande afbeelding is te zien dat een aantal parkeersecties rood kleuren. Hier ligt de bezettingsgraad tussen de 85-100%. Vanaf een bezettingsgraad van 85% ontstaat zoekverkeer naar een vrije parkeerplaats. Bij een bezettingsgraad van boven de 100% - in paars aangegeven- is sprake van foutparkeren: men parkeert op plekken die hiervoor niet bedoeld zijn – bijvoorbeeld in de bochten of op andere plekken die niet als parkeerplaats zijn aangewezen.
- 15 -
Parkeerdrukmeting per gebied in binnenstad en omliggende wijken uit het onderzoeksgebied (periode 24-28 november 2021)
Herkomstanalyse Bij dit deelonderzoek is per gebied bekeken wat de herkomst van de automobilist is. Op deze wijze is ongeoorloofd parkeren (in vergunningsgebied) of uitwijkgedrag (door vergunningshouders naar omliggende wijken – met name de noordkant van de binnenstad) in beeld gebracht. Bij het vergunningsgebied valt op dat (afhankelijk van het meetmoment) 19-32% van de geparkeerde voertuigen geen herkomst heeft uit het vergunningsgebied zelf.
Herkomstanalyse in vergunningsgebied (periode 24-28 november 2021)
Enquête Door middel van vragenlijsten (online en op het gemeentehuis) zijn inwoners (N=595), ondernemers (N=30) en bezoekers (N=179) bevraagd naar parkeermotieven, ervaren knelpunten en mogelijke oplossingen. Vanuit de vele vragen valt op dat bezoekers een hoge tevredenheid hebben over het parkeren in Wijk bij Duurstede. Inwoners en ondernemers zijn minder tevreden en ervaren knelpunten2.
2
Zie verder het eindrapport ‘Parkeeronderzoek Wijk bij Duurstede’ opgesteld door Mobycon d.d. 13 mei 2022 - 16 -
Gesignaleerde aandachtspunten Uit het onderzoek van Mobycon is gebleken dat er binnen het gehele onderzoeksgebied voldoende parkeercapaciteit aanwezig is, maar dat deze onevenwichtig is verdeeld. Niet alle parkeerders vinden een parkeerplaats binnen een voor hen acceptabele loopafstand. Deze afstand verschilt per doelgroep (bewoner, bezoeker of werker). Door een combinatie van bezoekers en aanwezige bewoners de parkeerdruk in het centrum het hoogste is op de vrijdagavond tussen 18.00 en 20.00 uur. De meeste bezoekers van de binnenstad zijn tevreden over het parkeren, maar de bewoners en ondernemers zijn minder tevreden, juist over het aantal parkeerplaatsen. Bewoners in het vergunningengebied moeten soms verder weg parkeren. Zij kunnen hun auto niet altijd binnen het vergunningsgebied kwijt. Gemiddeld een kwart van de capaciteit in het vergunningsgebied wordt gebruikt door voertuigen met een herkomst buiten het vergunningsgebied (door korte zakelijke vergunningen, bezoekersregeling) en niet toegestaan parkeergedrag (zonder vergunning). Er uitwijkgedrag zichtbaar is naar de parkeersecties rondom het centrum. In de eerste schil rond het centrum wordt door de bewoners hoge parkeerdruk ervaren.
3.3
Eerder gesignaleerde aandachtspunten
Naast de punten die uit de gehouden enquête van Mobycon naar voren zijn gekomen, waren er al langer aandachtspunten bekend bij de afdeling Verkeer. Het gaat om de volgende punten. Het ontbreken aan uniformiteit in blauwe zones, voor wat betreft venstertijden en maximale parkeerduur; Voor het opladen van elektrische voertuigen is meer tijd nodig dan veel blauwe zones bieden; Ruimtelijke ontwikkeling, zoals het ombouwen van (lege) winkelpanden naar appartementen, heeft als gevolg dat de vraag naar parkeerplaatsen toeneemt; Voor de bezoekers van feesten in Kasteel Duurstede (bruiloften e.d.) is nauwelijks parkeergelegenheid in de directe omgeving. Dit leidt tot overlast van foutparkeren in de buurt, een gebied waar vergunninghoudersparkeren geldt, met name in de Muntstraat; Parkeergeleiding / bewegwijzering: deze is momenteel ontoereikend om bezoekers vlot naar de juiste parkeerplaats te geleiden. Er is betere online en offline communicatie / informatie nodig, evenals een heldere P-route.
Slechts vier parkeerplaatsen bij Kasteel Duurstede
- 17 -
4
Waar gaan we naartoe werken?
Parkeerbeleid moet passend zijn voor de schaal van Wijk bij Duurstede. Dat betekent dat parkeerbeleid niet groter of ingewikkelder wordt gemaakt dan nodig. Bovendien neemt hinder van parkeren aan de randen toe, naarmate de zone voor vergunninghoudersparkeren groter wordt. Daarom wordt terughoudendheid betracht met het verder reguleren van parkeren.
4.1
Parkeerregime passend bij de schaal van Wijk bij Duurstede
Met de keuze om nu geen betaald parkeren in te voeren, ligt er al veel vast voor parkeerbeleid. Aan de ene kant laat de gemeente een kans liggen voor inkomsten, zowel de opbrengsten van parkeren als uit handhaving. Aan de andere kant zullen de apparaatskosten, zoals die moeten worden gemaakt voor betaald parkeren, relatief hoog zijn op de schaal van Wijk bij Duurstede. Dit is een reden om nu niet te kiezen voor invoering van betaald parkeren. In het licht van de komende gemeentelijke bezuinigingen, valt niet uit te sluiten dat deze afweging opnieuw wordt voorgelegd. Momenteel zijn de volgende instrumenten voor parkeerbeleid beschikbaar: Parkeerverbod, oftewel alleen parkeren toegestaan in parkeervakken. Deze zijn bedoelend om de hinder van fout of hinderlijk geparkeerde auto’s voorkomen. Vergunninghoudersparkeren, oftewel er mogen alleen vergunninghouders parkeren. In deze zones voor vergunninghoudersparkeren kunnen overdag ook visite en bezitters van kortdurende vergunningen parkeren in de binnenstad; Blauwe zones, oftewel parkeerschijf parkeren op sommige parkeerterreinen; op deze parkeerterreinen mag iedereen parkeren maar er geldt een parkeerduurbeperking. Bij blauwe zones geldt per definitie dat er alleen in de vakken geparkeerd mag worden.
Achtergrond: Landelijke trends en ontwikkelingen rond parkeren Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) geeft als prognose dat het aantal auto’s in Nederland tot 2030 naar verwachting verder zal toenemen met 9 tot 50 procent (0,6 tot 3,5 miljoen auto’s), afhankelijk van de maatschappelijke en economische ontwikkelingen. Zowel een toename van het aantal huishoudens als een verdere groei van het autobezit per huishouden (9 tot 16 procent) veroorzaakt deze aanwas van het wagenpark. Landelijk zal na 2030 de groei naar verwachting afvlakken. PBL constateert ook dat in bestaande woongebieden de parkeercapaciteit in de meeste gevallen nog maar beperkt kan worden uitgebreid. Vooral op of aan de straat (op het ‘maaiveld’) zijn er nauwelijks extra parkeerplaatsen te creëren zonder andere aspecten van de leefomgeving aan te tasten. De beschikbare parkeerplaatsen zullen vaker gereserveerd worden voor bepaald gebruik: het opladen van elektrische auto’s, deelauto’s en meer invalidenparkeerplaatsen (algemeen, niet op kenteken) en gehandicaptenparkeerplaatsen (op kenteken) als gevolg van vergrijzing. Dit leidt (tijdelijk) tot een hogere parkeerdruk. Voor Wijk bij Duurstede is autobezit traditioneel relatief hoog; de gemeente leunt sterk op de auto voor langere verplaatsingen. We zien de laatste jaren de groei van het autobezit afvlakken, eerder dan landelijk.
Tegelijkertijd verbeteren de alternatieven voor de auto, in de vorm van elektrische fietsen. Dit leidt tot een lagere parkeerdruk, maar ook tot een grotere behoefte aan goede stallingsplaatsen voor fietsen.
4.2
Balans tussen aantal vergunningsplaatsen en vergunningen
Kans op een parkeerplaats te laag In de binnenstad, de Krommerijnder en de Blauwe Pannen kan alleen geparkeerd worden indien men in het bezit is van een permanente (of tijdelijke) parkeervergunning. Voor de eerste aanvraag van een permanente vergunning wordt momenteel (2024) een bedrag van € 86,95 in rekening gebracht, het (jaarlijks) vernieuwen van dit parkeervergunningsbewijs kost € 43,40. Vergunninghouders betalen dus om hun auto te mogen parkeren in het vergunningsgebied. Dat betekent dat het aantal beschikbare plekken dan ook in overeenstemming moet zijn met het aantal vergunningsbewijzen. In de loop van de tijd zijn er echter beduidend meer vergunningen uitgegeven dan dat er parkeerplaatsen zijn.
- 18 -
Daarnaast worden er op doordeweekse dagen overdag ook tijdelijke vergunningen verleend, bijvoorbeeld voor aannemers die een verbouwing uitvoeren. Verder is er een strippenkaart voor visite van de binnenstadbewoners. Dat maakt dat je als vergunninghouder het risico loopt om wel betaald te hebben, maar geen parkeerplaats te kunnen vinden. Deze situatie wordt als onwenselijk gezien, met name ’s avonds en ’s nachts als de binnenstadbewoners thuis zijn, moet er een parkeerplaats voor betalende vergunninghouders voorhanden zijn. Omdat overdag een deel van de bewoners afwezig is, is het verdedigbaar om – zij het in beperkte mate – dubbelgebruik toe te staan en meer (tijdelijke) parkeervergunningen af te geven dan dat er parkeerplaatsen zijn. De vanuit het verleden ontstane situatie willen we terugbrengen naar de toestand waarin bewoners ’s nachts normaal gesproken zeker kunnen zijn van een (vergunning)parkeerplaats en dus waarin het aantal vergunningen in een goede verhouding staat tot het aantal beschikbare (vergunning)parkeerplaatsen. Beter benutten bestaande parkeerruimte In het onderzoek van Mobycon wordt geconstateerd dat er momenteel voldoende parkeerruimte aanwezig is in het centrum van Wijk bij Duurstede. Het gebruik ervan is echter niet optimaal.
Door de parkeerbehoefte goed gespreid in te vullen en door beter te handhaven op foutparkeren, zetten we in op het beter en efficiënter benutten van de bestaande parkeerruimte / -terreinen. Hierdoor behoeft het aantal parkeerplaatsen niet te worden uitgebreid. Grote investeringen in uitbreidingen van maaiveldparkeren of gebouwde parkeervoorzieningen kunnen achterwege blijven. De schaarse openbare ruimte kan daarmee voor andere doeleinden worden benut. Hoe te komen tot een afgewogen balans? De verhouding tussen uitgegeven vergunningsbewijzen en aanwezige vergunningsplaatsen is verre van evenwichtig. Om die balans ter herstellen zijn twee zaken nodig: het instellen van een uitgifteplafond voor vergunningsbewijzen, waar mogelijk aangevuld met het vergroten van het aantal vergunningsparkeerplaatsen. Het aanpassen van de tariefstelling voor vergunningparkeren om hiermee tot een balans tussen parkeervraag en aanbod te komen, wordt niet overwogen. Uitgifteplafond Door te stoppen met het uitgeven van nieuwe parkeervergunningen, zal – na verloop van tijd – door natuurlijk verloop (verhuizen, auto de deur uit doen, overlijden) het aantal aanwezige vergunningsparkeerplaatsen in evenwicht komen met het aantal uitgegeven vergunningen. In deze situatie kan iedereen die recht heeft op een vergunningsplek, ook daadwerkelijk de auto parkeren.
Bestaande vergunningen worden in beginsel verlengd, maar er worden tijdelijk geen nieuwe vergunningen afgegeven. Dit houdt in dat er een wachtlijst zal ontstaan voor nieuwe bewoners van de binnenstad die een auto bezitten. Ook ondernemers zullen geen nieuwe parkeervergunning voor de binnenstad krijgen, als die niet aantoonbaar afhankelijk zijn van een auto voor hun primaire bedrijfsvoering. De optie om alle ondernemers een vergunning te verstrekken, wordt pas onderzocht als er parkeerruimte ongebruikt is. Zoals onder paragraaf 2.3 ‘Randvoorwaarden parkeerbeleid’ is genoemd, vraagt het instellen van een uitgifteplafond om duidelijke criteria. Deze geven aan op welke grond een parkeervergunning geweigerd kan worden. Gespecificeerd zal (onder andere) moeten worden wat er wordt verstaan onder parkeren op eigen terrein (POET) en welke afmetingen parkeerplaatsen dan moeten hebben. Criteria voor een dergelijk uitgifteplafond zijn op dit moment echter niet voorhanden, deze zullen in de loop van 2024 worden uitgewerkt. Parallel hieraan wordt in ogenschouw genomen hoe de verkoop van krasparkeerkaarten verloopt. Dit bepaalt immers de hoeveelheid beschikbare ruimte binnen de vergunningsgebieden voor houders van een permanente vergunning. De resultaten hiervan worden in 2025 doorgevoerd.
Voorts wordt in de loop van de tijd het gebruik van het aantal parkeerplaatsen voor auto’s en stallingsplaatsen voor fietsen gemonitord. Dit kan tot een bijstelling in de criteria voor nieuwe parkeervergunningen leiden. Vergroten aantal (vergunnings)parkeerplaatsen Een andere stap om te komen tot een betere verhouding tussen het aantal vergunningen en parkeerplaatsen, is om het aantal parkeerplaatsen voor vergunninghoudersparkeren uit te breiden. Bij een gelijkblijvend totaal aantal parkeerplaatsen, zal de een dergelijke uitbreiding van vergunninghoudersparkeren ten koste gaan van andere doelgroepen zoals bezoekers van winkels en horeca in de binnenstad, die gebruik maken van de blauwe zone. Het verschuiven in de bestaande voorraad parkeerplaatsen kan dan ook in beperkte mate.
- 19 -
Op eigen initiatief is vanuit de klankbordgroep een aantal suggesties gedaan voor het uitbreiden van het aantal parkeerlocaties. Onderstaand de suggestie voor extra plaatsen ten behoeve van vergunningsparkeerders. Elders in dit document ook de suggesties voor uitbreiding voor andere doelgroepen. Vanuit de klankbordgroep is voorgesteld om uitbreiding met meer dan 20 plaatsen voor vergunningparkeren te realiseren op het plein achter de St. Johannes de Doperkerk aan de Klooster Leuterstraat. Hierbij is gedacht aan een (schuine) op- en afrit vanaf het Walplantsoen zodat er geen zoekverkeer rechtstreeks vanuit in de binnenstad zal komen.
.
Plein van de St. Johannes de Doperkerk aan de Klooster Leuterstraat..
..en de voorgestelde extra parkeerplaatsen
In dit Toekomstplan Parkeren wordt niet gekozen om deze plek voor autoparkeren verder te onderzoeken. Een dergelijke ingreep leidt tot een vergroting van de hoeveelheid auto’s in de zeer directe nabijheid van kerk en historische binnenstad waardoor de beleving ervan door een verdere ‘verblikking’ nadelig wordt beïnvloed. Voorts is het mogelijk om het tekort aan vergunningsplaatsen terug te dringen door betere handhaving van foutparkeerders en door omzetting van blauwe zone-parkeren naar vergunningparkeren. Aanpassen tariefstelling Indien je eenmaal een parkeervergunning hebt, kost een jaarlijkse vernieuwing € 43,40. Het verhogen van de kosten voor een initiële en jaarlijkse vernieuwing teneinde de vraag af te remmen, zal dusdanig substantieel moeten zijn om enig effect te sorteren (als dit er al is). Voorts is het hanteren van een prijsprikkel om het aantal vergunningen terug te dringen niet in lijn met het uitgangspunt (zie paragraaf 2.3 ‘Randvoorwaarden parkeerbeleid’) dat het parkeerbeleid bedoeld is om te reguleren bij verdeling van de schaarse ruimte, niet om geld mee te verdienen.
4.3
Overige aspecten
Actieve / duurzame mobiliteit Door een goed alternatief te bieden voor de auto kunnen mensen ook voor andere manieren kiezen om naar hun bestemming. Juist voor binnenstadbezoek van inwoners van Wijk bij Duurstede zelf is de (e-) fiets of lopen een goed alternatief voor de auto en blijft er meer ruimte over voor de openbare ruimte. Fietsroutes Binnen het streven naar duurzame mobiliteit wil de gemeente het lopen en fietsen stimuleren. Een goed fietsklimaat binnen Wijk bij Duurstede vraagt om goede fietsroutes naar de binnenstad. We geven waar mogelijk prioriteit aan de fietser op deze routes en nemen tegelijk redenen om niet te fietsen zoveel mogelijk weg. Stallingsplekken Op een goede fiets is het prettig fietsen, maar goede fietsen zijn ook kostbaar en diefstalgevoelig. Met een toename van het aantal -relatief kostbare- elektrische fietsen en de daaraan verwante verplaatsingen neemt ook de vraag toe naar goede stallingsplaatsen met de mogelijkheid om een fietsslot aan te binden. Het gaat om goede voorzieningen op korte afstand van de bestemming. De fiets staat altijd dichterbij bestemming dan geparkeerde auto’s. En omdat het stallen van fietsen relatief weinig ruimte vraagt, kunnen fietsen ook dichtbij de bestemming worden geplaatst.
Aangezien deze bestemming veelal is op de plek waar veel voorzieningen zijn, is het logisch om in de binnenstad het aantal stallingsplekken op orde te hebben.
- 20 -
Voorbeelden van overdekte (af te sluiten en open) fietsstallingen
Toegankelijkheid Het is geen uitzondering dat er buiten parkeervakken, op zebrapaden (voetgangersoversteekplaatsen) of op trottoirs geparkeerd wordt. Dit gaat ten koste van fietsers en voetgangers. Het heeft niet de voorkeur om dergelijk foutparkeren op te lossen met parkeerwerende voorzieningen op het trottoir. Paaltjes, hekjes, biggenruggen en dergelijke veroorzaken enkelzijdige ongevallen. Ook versmallen ze het trottoir, doen afbreuk aan ruimtelijke kwaliteit en het fiets- en wandelklimaat. Voetgangers met rollator, kinderwagen of rolstoel moeten dan de rijbaan op. De parkeerwerende maatregelen zijn ook niet waterdicht: vaak worden ze omzeild door foutparkeerders. Inclusiviteit vraagt aandacht voor mensen met een fysieke beperking. Van hen mag niet verwacht worden dat ze ver lopen. Ook voor mensen met een verstandelijke beperking kan de binnenstad beter: zo is iemand met dementie geholpen als er duidelijke oriëntatiepunten aanwezig zijn en er een rustig verkeersbeeld en minder afleidende prikkels zijn. Ook zij zijn gebaat bij een prettig wandel- en fietsklimaat. Voor bewoners met een indicatie en gehandicaptenparkeerkaart is er de mogelijkheid om een gereserveerde parkeerplaats aan te vragen, een parkeerplaats op kenteken. Daarnaast zijn er in de binnenstad algemene gehandicaptenparkeerplaatsen, parkeerplaatsen die niet op kenteken zijn.
Deelmobiliteit Door mogelijkheid voor autodelen aan te bieden in de binnenstad, wordt het aantrekkelijker om een weinig gebruikte auto te vervangen door autodelen. Doorgaans zal dat niet de eerste auto zijn, immers daarvoor bewoners een vergunning kunnen krijgen. Juist voor een tweede auto kan deelmobiliteit een alternatief zijn voor de eigen auto. Verwachtingen ten aanzien van autodelen moeten wel realistisch zijn en marktpartijen moeten er een rendabele businesscase in zien. Vereenvoudigen en verduidelijken De huidige parkeersituatie is in de loop van de jaren ontstaan. Daardoor zijn tijdvensters van blauwe zones niet overal gelijk, is niet altijd logisch of duidelijk welke doelgroep waar mag parkeren, enzovoorts. We willen de parkeerder beter geleiden, opdat de parkeersituatie eenvoudiger en duidelijker wordt voor de parkeerder. De parkeerder weet wat er verwacht wordt. Ook handhaving wordt daardoor makkelijker. Loopafstanden Met een hoge parkeerdruk nemen ook de loopafstanden tussen de parkeerplaats en de bestemming toe. Tot op zekere hoogte hoort een stuk lopen bij parkeren. In lijn met de CROW publicatie ‘inzicht in acceptabele loopafstanden’ streeft de gemeente de volgende waarden na: Parkeerplaats van/naar Woonhuis Supermarkt Apotheek
Acceptabele loopafstand 100-200 meter 100-250 meter 100-250 meter
Deze loopafstanden zijn streefwaarden die niet altijd gehaald worden. Op de wandelroute is ook de kwaliteit van de wandelroute is belangrijk. Voor de beleving van de kwaliteit zijn aantrekkelijkheid, afwisseling van omgeving, directheid en sociale veiligheid van de route relevant. Ook wachttijden bij oversteken zijn van invloed op de - 21 -
beleving. Omdat de loopafstanden binnen Wijk bij Duurstede gering zijn, wordt voorgesteld om geen maximale loopafstanden vast te stellen van en naar parkeerplaatsen. Parkeernormen Ruimtelijke ontwikkelingen dienen het aantal daarbij benodigde parkeerplaatsen in zichzelf op te lossen: het parkeerprobleem kan niet door een nieuwe ontwikkeling op de buurt worden afgewenteld. Aan de andere kant mag van de nieuwe ontwikkeling ook niet gevraagd worden om een reeds bestaand parkeerprobleem van de buurt op te lossen. De parkeernorm voor de betreffende ontwikkeling geeft aan hoeveel parkeerplaatsen er gerealiseerd moeten worden. Om ontwikkelingen beter mogelijk te maken, wordt vaak de vraag gesteld om lagere parkeernormen toe te passen. Indien dit wordt gehonoreerd, kan de balans tussen het aantal parkeerplaatsen en het aantal auto’s in een buurt verstoord worden. Dit kan ook gebeuren bij het ombouwen van (lege) winkelpanden naar appartementen waardoor de vraag naar parkeerplaatsen toeneemt. In alle gevallen dient er een afweging van belangen gemaakt te worden tussen die van bestaande bewoners aan de ene kant en toekomstige bewoners aan de andere kant. Op grond van de periodieke herijking van CROW cijfers naar parkeerbehoefte en eigen onderzoek zal een actualisatie van de parkeernormen (uit 2016) plaatshebben. Meer parkeerlocaties? De binnenstad is nooit gebouwd voor de auto.
En ook de meeste woonwijken zijn bij de aanleg ervan niet zijn ingericht voor het toegenomen autobezit zoals dat zich tot op heden heeft ontwikkeld. Het creëren van extra parkeerruimte kan de oplossing zijn om parkeeroverlast in de woonwijken tegen te gaan maar niet iedereen vindt het gewenst om daarvoor groen of speelplaatsen op te offeren. Vanuit de klankbordgroep zijn op eigen initiatief parkeerlocaties aangedragen voor niet-vergunninghouders (zie hiervoor ook de suggestie voor vergunninghouders bij de kerk) als aanvulling op de bestaande parkeerplaatsen. Plekken t.b.v. Kasteel Duurstede Voor extra parkeerplaatsen voor activiteiten op het Kasteel kan gekeken worden naar het paardenweiland op de hoek van de Singel en Hoge Hoffweg. Dit weiland is van de gemeente en biedt voor bezoekers van het kasteel een parkeeroplossing dichterbij de bestemming. Piekopvang Voor incidentele momenten, zoals ten tijde van een evenement of bij hoogwater, is bedacht dat er ook binnendijks kan worden geparkeerd bij het Hugje van Deen en bij de Dijksingel.
Plekken t.b.v. Kasteel Duurstede (Singel / Hoge Hoffweg)
En voor piekopvang (Hugje van Deen en de Dijksingel)
Vanuit het Toekomstplan parkeren wordt vanwege de landschappelijke impact en vanwege de verdere inzet voor de fiets als schoon vervoersmiddel voorlopig geen verdere invulling aan bovenstaande suggesties gegeven. Monitoren De Omgevingswet biedt de mogelijkheid om een beleidsstuk als de parkeernota aan te passen als daar behoefte aan blijkt. Dit toekomstplan parkeren heeft daarom geen einddatum. Wel wordt de parkeersituatie tweejaarlijks gemonitord aan de hand van een parkeerdrukmeting. Tegelijk wordt dan gekeken naar de bezettingsgraad van voorzieningen om fietsen te stallen en deelmobiliteit. Als bij de monitoring blijkt dat uitwijkparkeren naar de eerste schil niet meer acceptabel is, dan kan ook in de eerste schil het parkeerbeleid worden aangescherpt.
- 22 -
5
Plan van aanpak
Om de ambities op het gebied van parkeren te kunnen realiseren, zijn concrete acties en maatregelen uitgewerkt. Deze vallen uiteen in een aantal deelgebieden: Het herstellen van de balans tussen vergunningsparkeerplaatsen en het aantal uitgegeven vergunningen; Inzet op actieve / duurzame mobiliteit en de toegankelijkheid; De vereenvoudiging van de parkeersituatie(s); Handhaving op foutief parkeren; Regeling voor evenementen op het Kasteel; Monitoring en bijsturing.
5.1
Balans herstellen vergunningparkeren
Uitgifteplafond We herstellen van de balans tussen het aantal vergunningsplaatsen en het aantal vergunningen in de binnenstad. Dat doen we door het instellen van een uitgifteplafond. Om dit mogelijk te kunnen maken, zullen vergunningscriteria worden opgesteld. Herverdeling parkeerplaatsen op Walplantsoen In de huidige situatie is het Walplantsoen voor een groot gedeelte blauwe zone en voor een klein gedeelte vergunninghoudersparkeren. We willen ’s avonds en ‘s nachts een aantal extra parkeerplaatsen voor vergunninghoudersparkeren reserveren. Daartoe komt rechts van entree voor de nacht een zone parkeerverbod (alleen in vakken) en links van de entree komt zone vergunninghoudersparkeren. Zodoende breiden we het aantal parkeerplaatsen voor vergunninghoudersparkeren uit, waardoor de balans tussen vergunningen en parkeerplaatsen voor vergunninghouders grotendeels wordt hersteld. Vergunninghouders ontheffing geven voor blauwe zone Vergunninghouders krijgen met een ontheffing voor de blauwe zone de mogelijkheid om de auto te parkeren op het Walplantsoen en de Haven west (niet voor andere blauwe zones). Dit zal niet de eerste keuze zijn van de meeste vergunninghouders maar het biedt wel grotere zekerheid om een parkeerplaats te vinden. Voor ondernemers, voor wie de auto onmisbaar is voor primair proces, blijven de regels gelijk aan die van bezoekers.
Voor de andere ondernemers die een parkeervergunning wensen, worden regels niet versoepeld. Ook de regeling dat bewoners een tijdelijke vergunning aan kunnen vragen laten we onveranderd.