Gemeente Wijk bij Duurstede accountantsverslag 2023
Tekst van het document
Gemeente Wijk bij Duursted
Accountantsversla controle 202
670010572/JH/2079
Heliumstraat 64 2718 SL ZOETERMEER telefoon (088) 236 80 00 e-mail Audit@flynth.nl
Gemeente Wijk bij Duurstede Aan: De leden van de gemeenteraad
Postbus 83 3960 BB Wijk bij Duurstede kenmerk 670010572/JH/2079
behandeld door drs. D.J. Han RA
datum 2 juli 2024
4 december 2023
onderwerp Accountantsverslag 2023
Geachte leden van de raad,
Hierbij ontvangt u ons accountantsverslag over het boekjaar 2023. Dit verslag bevat de belangrijkste uitkomsten van de door ons uitgevoerde werkzaamheden, waarvan wij vinden dat die voor u relevant zijn voor een goed begrip van de jaarrekening 2023 en voor het beoordelen van de financiële positie van uw gemeente. De jaarrekening is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college. In overeenstemming met uw opdracht hebben wij de jaarrekening 2023 gecontroleerd. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2023 van de Gemeente Wijk bij Duurstede. Wij hebben deze rapportage tijdens de bijeenkomst van de audit commissie op 26 juni 2024. Eventuele vragen zijn toen beantwoord. De bevindingen en beschouwingen in dit verslag komen voort uit onze controlewerkzaamheden. Het verslag van bevindingen is, zoals hiervoor reeds verwoord, bedoeld om u te ondersteunen in uw beoordeling van de jaarrekening 2023. Wij wijzen u erop dat uw controlerende taak uiteraard verder gaat dan uitsluitend het financieel getinte perspectief vanuit de accountantscontrole.
Wij bedanken de medewerkers van de gemeente voor de prettige samenwerking en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken.
Met vriendelijke groet, Flynth Audit B.V. Digitaal ondertekend door Jankhim Han
drs. D.J. Han RA
Flynth Audit B.V. is lid van BKR International. Bankrekeningnummer IBAN NL67 RABO 0106 6642 20 - BIC: RABONL2U. Handelsregister 09063021. www.flynth.nl Dienstverlening vindt plaats onder algemene voorwaarden, op aanvraag verkrijgbaar en gedeponeerd bij de KvK in Arnhem.
Inleiding In het kader van de door de raad aan ons verstrekte opdracht voor de controle van de jaarrekening 2023 van de Gemeente Wijk bij Duurstede brengen wij u hierbij verslag uit van onze belangrijkste bevindingen naar aanleiding van onze eindejaars controlewerkzaamheden die wij onlangs hebben uitgevoerd. Dit accountantsverslag is bedoeld om u te ondersteunen in uw beoordeling van de jaarrekening 2023. Wij wijzen u erop dat uw controlerende taak uiteraard verder gaat dan uitsluitend het financieel getinte perspectief vanuit de accountantscontrole.
Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening van uw gemeente. Onze werkzaamheden zijn erop gericht een oordeel te kunnen geven over de jaarrekening 2023 van de Gemeente Wijk bij Duurstede en niet primair op het opsporen van fraudes of onregelmatigheden in uw organisatie. De bevindingen in deze brief zijn daarom beperkt tot de punten die voortvloeien uit de controle van de jaarrekening.
Inleiding
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Wij hebben onze controlewerkzaamheden afgerond en verstrekken een goedkeurende controleverklaring bij de jaarrekening 2023.
Wij hebben de concept versie van deze rapportage besproken tijdens de bijeenkomst op 26 juni 2024 met de auditcommissie.
Significante risico’s
Structuur rapportage Bestuurlijke samenvatting Interne beheersing
Jaarrekening Jaarverslag Significante risico’s
Externe ontwikkelingen
Interne beheersing Externe ontwikkelingen
Bijlage A
Niet gecorrigeerde bevindingen
Bijlage B
SiSa – Fouten en onzekerheden 2023
Bijlage C
Onze onafhankelijkheid is gewaarborgd
Bijlage D
Onze communicatie met u
670010572/JH/2079
Bijlagen
Bestuurlijke samenvatting
670010572/JH/2079
Bestuurlijke samenvatting Controleverklaring
Ontwikkeling belangrijkste schattingen
Wij hebben de accountantscontrole van de jaarrekening 2023 van de Gemeente Wijk bij Duurstede afgerond. Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring voor de getrouwheid, onder voorbehoud dat de jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door de raad. Verder hebben we geen indicaties van fraude en/of niet-naleving van wet- en regelgeving.
De gehanteerde materialiteit bedraagt €716.000 voor fouten respectievelijk €2.148.000 voor onzekerheden.
Grondexploitaties •
Winst- en verliesnemingen over 2023 zijn in totaal € 444.260 (winst).
•
Voortgang van de grondexploitatie loopt gelijk op de schatting van vorig jaar.
•
Voor de verwachte verliezen is een voorziening van €2.565.159 opgenomen (vergelijkbaar met vorig jaar).
Voorzieningen
Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële onjuistheden. De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar en het BBV wordt nageleefd.
•
Er zijn geen nieuwe voorzieningen ten opzichte van het voorgaande boekjaar.
•
Wijziging in parameters.
•
Rente pensioen is in 2023 verhoogd naar 3,16% (2022: 2,47%).
Belangrijkste bevindingen Uw rechtmatigheidsverantwoording geeft conform het voorgeschreven model - inzage in de bruto begrotingsafwijkingen en welk deel daarvan acceptabel is. Het saldo resulteert in de netto afwijkingen. U vermeld terecht dat uw rechtmatigheidsoordeel is gebaseerd op de bruto begrotingsafwijkingen. Die afwijkingen vallen boven de verantwoordingsgrens en daarmee is uw oordeel onrechtmatig. Ook wanneer u de netto afwijkingen hanteert komt u boven de verantwoordingsgrens uit. Wij hanteren - net als u - de voorgeschreven bruto afwijkingen als uitgangspunt voor de verklaring. De transparante rapportage hierover geeft ons inziens een getrouwe weergave
Inleiding
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Significante risico’s
Belangrijkste aandachtspunten 2024
Resultaat over 2023 (*1000 EUR)
Naar aanleiding van onze controle over het boekjaar 2023 willen wij, vanuit onze natuurlijke adviesfunctie de volgende aandachtspunten voor 2024 benoemen:
500 274
225
-500
1. het negatieve resultaat 2023 wordt niet verwerkt in uw weerstandsratio 2023. De ratio daalt naar 1,15 als dit wel wordt gedaan;
-1.000
2. rechtmatigheidsverantwoording verder doorontwikkelen;
2021
2022
2023
3. overwegen te werken met een audit file;
-1.500 -2.000 670010572/JH/2079
1.565
4. het tijdig verkrijgen van controleverklaringen van zorgaanbieders; 5. evaluatie met de controlerend accountant van de VIC-werkzaamheden (planning, vastleggingen en evaluatie uitgevoerde werkzaamheden).
Uw weerstandsratio (1,4-2 = ruim voldoende)
1,80 1,78 1,76 1,74 1,72 1,70 1,68 1,66 1,64
Interne beheersing
1,79
1,79 Externe ontwikkelingen
Bijlagen
1,70
2021
2022
2023
Onze belangrijkste conclusies Controleverklaring
Wij hebben de accountantscontrole van de jaarrekening 2023 van de Gemeente Wijk bij Duurstede afgerond. Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring voor de getrouwheid, onder voorbehoud dat de jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door de raad. Verder hebben we geen indicaties van fraude en/of niet-naleving van wet- en regelgeving. Inleiding
De voor fouten en onzekerheden gehanteerde materialiteit bedraagt € 716.000 respectievelijk € 2.148.000. De bevindingen in onze rapportage zijn opgenomen vanaf € 25.000. De gehanteerde grenzen sluiten aan op uw controleverordening / protocol zoals besloten op 14 december 2021. Reikwijdte van de controle
In de opdrachtbevestiging heeft u ons de opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2023. De reikwijdte van onze controle staat hierin omschreven. Gedurende het verloop van de controle over boekjaar 2023 is op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Tijdens de uitvoering hebben zich geen wijzigingen van materieel belang in de reikwijdte voorgedaan. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2023 voldoende voor de doelstelling van de controle van Gemeente Wijk bij Duurstede
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Grondslagen en verantwoording conform BBV
De accountantscontrole omvat onder meer een onderzoek naar de toepassing van de grondslagen in de jaarrekening. Naar onze mening zijn de door het college gekozen grondslagen voor waardering en resultaatbepaling aanvaardbaar, conform wet- en regelgeving en consistent toegepast. In het boekjaar 2023 zijn geen wijzigingen doorgevoerd in de keuze of de toepassing van de belangrijkste verslaggevingsgrondslagen in het BBV en relevante notities uitgebracht door de Commissie BBV.
Schattingen
Schattingen op basis waarvan een aantal jaarrekeningposten worden bepaald zijn gebaseerd op inzichten van het management. Wij hebben de belangrijkste gehanteerde factoren en veronderstellingen beoordeeld. Wij hebben vastgesteld dat de schattingen en veronderstellingen aanvaardbaar zijn in het kader van de jaarrekening als geheel.
Analyse vermogen en resultaat
Het gerealiseerde resultaat (inclusief de mutaties in de reserves) bedraagt € 1.565.000 negatief versus een begroot resultaat (na wijziging) van € 3.252.000 negatief. Het positief resultaat ten opzichte van de begroting wordt onder andere veroorzaakt door € 2,3 mio hogere baten (€ 1 mio hogere algemene dekkingsmiddelen en € 1,3 mio hogere programma baten) en door per saldo € 1 mio hogere dotaties aan bestemmingsreserves. Voor een nadere toelichting hierop verwijzen wij u naar de verschillenverklaringen in hoofdstuk1 bij de programma’s in de jaarstukken 2023. In hoofdstuk 3 van dit verslag gaan wij nader in op het resultaat en de ontwikkeling van het (weerstands-)vermogen.
670010572/JH/2079
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Kernpunten van onze jaarrekeningcontrole (1/3) Grondexploitaties
Door uw gemeente is de exploitatieberekening van de grondexploitaties ten behoeve van de jaarrekening 2023 geactualiseerd. Wij hebben vastgesteld dat de uitgangspunten aanvaardbaar zijn. De waarde van de bouwgronden in exploitatie in de balans is € 703.000. Hierop wordt een voorziening voor het verlies van de exploitaties getroffen voor € 782.000 (contante waarde).
Inleiding
Het verloop van de bouwgronden in exploitatie is als volgt:
Verloopoverzicht bouwgronden in exploitatie
Bedrag * €1.000
Stand per 1 januari 2023 (incl voorziening)
-/- € 132
Vermeerderingen
€ 725
Verminderingen
€ 1.088
Boekwaarde voor resultaat
-/- € 495
Winstneming
€ 444
Projectafsluitingen
€ 1.784
Mutatie verliesvoorziening
€ 1.756
Stand per 31 december 2023
-/- € 79
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing
Een nadere specificatie van de boekwaarde is opgenomen in paragraaf 4.3. Onze conclusie is dat de schattingen door het college bij de actualisatie van de exploitatieberekening en daarmee ook met de uitkomsten van deze actualisatie aanvaardbaar zijn. In hoofdstuk 4 gaan wij nader in op de controle alsmede de uitkomsten daarvan inzake de grondexploitaties.
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
670010572/JH/2079
Kernpunten van onze jaarrekeningcontrole (2/3) Voorzieningen
Bij het opstellen van de jaarrekening moet het college belangrijke schattingen, beoordelingen en aannames toepassen en toelichten. Wij hebben de belangrijkste schattingen, beoordelingen en aannames van het college beoordeeld en zijn tot de conclusie gekomen dat deze zijn gebaseerd op passende bewijsstukken en gebaseerd zijn op consistente en evenwichtige overwegingen.
Sociaal domein
Inzake de kosten Jeugdzorg en Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) verkrijgt de gemeente zekerheid omtrent prestatielevering, en daarmee omtrent de getrouwheid en rechtmatigheid van de lasten van Zorg In Natura (ZIN), voornamelijk via productieverantwoordingen van zorgaanbieders die zijn voorzien van een controleverklaring. In het hoofdstuk “Jaarrekening- Sociaal Domein” zijn de bevindingen nader toegelicht. De accountant van de Sociale verzekeringsbank heeft opnieuw een controleverklaring met beperking bij de verantwoording van 2023 verstrekt. In relatie tot de prestatielevering van het Persoonsgebonden Budget (hierna: PGB) heeft gemeente Wijk bij Duurstede geen werkzaamheden uitgevoerd. Als gevolg hiervan bestaat er onzekerheid met betrekking tot de prestatielevering.
Rechtmatigheidsverantwoording
De afwijkingen die het college heeft geconstateerd en gerapporteerd in de rechtmatigheidsverantwoording overstijgen de verantwoordingsgrens. De conclusie is daarmee dat lasten, baten en balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen deze grens.
Inleiding
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Significante risico’s
De gevonden afwijkingen hebben allemaal te maken met afwijkingen tussen de laatst vastgestelde begroting en de daadwerkelijk gerealiseerde lasten en baten. Interne beheersing
Naast het begrotingscriterium gaat de rechtmatigheidsverantwoording ook in op het voorwaardencriterium en het M&O criterium. Wat betreft het voorwaardencriterium is een belangrijke controle weggelegd voor de naleving van EU-aanbestedingsregels. Uw organisatie dient te voldoen aan de EU-aanbestedingsregels zoals opgenomen in uw normenkader. De verbijzonderde interne controle (VIC) heeft vastgesteld dat de EU-aanbestedingsregels niet zijn nageleefd. Concreet gaat het om een bedrag van € 447.858 aan onrechtmatigheden. In onze controle hebben wij 1 extra aanbesteding geconstateerd die ons inziens onrechtmatig is (€ 68.506) en een aanbesteding waarbij de rechtmatigheid niet duidelijk kon worden vastgesteld (€ 78.771). Wat betreft het M&O criterium heeft de VIC geen afwijkingen gevonden of signalen gekregen van misbruik of oneigenlijk gebruik. Uit onze werkzaamheden voor de rechtmatigheidsverantwoording zijn geen andere bevindingen gebleken. De opgenomen toelichting van het college/dagelijks bestuur hebben we geen andere afwijkingen geconstateerd die hoger zijn dan de rapportage tolerantie. Verder achten we de werkzaamheden van het college toereikend om tot een oordeel te komen.
670010572/JH/2079
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Kernpunten van onze jaarrekeningcontrole (3/3) Single Information Single Audit (SiSa)
In de jaarrekening wordt verantwoording afgelegd voor ontvangen specifieke uitkeringen en gerelateerde bestedingen door middel van de SiSa-bijlage. Het Rijk en provincies maken in toenemende mate gebruik van deze specifieke uitkeringen. Ook in 2023 is het aantal regelingen toegenomen. Het afzonderlijk verantwoorden van deze specifieke regelingen zorgt voor de ambtelijke medewerkers voor een verzwaring van de administratieve lasten en voor een verhoging van onze controlekosten. De controledruk neemt zowel voor de ambtelijke organisatie als voor ons als accountant toe. Onze verwachting is dat het aantal regelingen in de komende jaren verder zal toenemen.
Frauderisicoanalyse
Gemeente Wijk bij Duurstede heeft wel een frauderisicoanalyse opgesteld. Echter is deze fraudeanalyse met ingang van 2024 geldig. Wij adviseren het college dit te bespreken zodat deze analyse een zichtbaar en vast onderdeel van de interne beheersomgeving wordt. In de paragraaf bedrijfsvoering in het jaarverslag geeft de gemeente aan dit thema periodiek de bespreken en geen concrete aanwijzingen te hebben of vermoedens dat zich fraudes hebben voorgedaan.
Inleiding
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
670010572/JH/2079
Jaarrekening
670010572/JH/2079
Jaarverslag – Rechtmatigheidsverantwoording (1/7) Definitie rechtmatigheid
Verantwoordingsen rapportagegrens
Het juridische begrip rechtmatigheid heeft betrekking op alle geldende wet- en regelgeving. Rechtmatigheid is dan het handelen in overeenstemming met de wet- en regelgeving. Het begrip rechtmatigheid in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording is een minder omvattend begrip. Hierbij bestaat er een duidelijke relatie met het financieel beheer. Er moet immers worden verantwoord dat baten, lasten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. Het gaat om de financiële beheershandelingen.
De verantwoordingsgrens valt binnen een bandbreedte van 0% en 3% van de totale lasten van de gemeente, inclusief toevoegingen aan de reserves. Voor zowel de fouten als voor onduidelijkheden afzonderlijk geldt hetzelfde percentage, waarbij fouten en onduidelijkheden niet bij elkaar opgeteld worden.
Inleiding
Samenvatting
Jaarrekening
We hebben vastgesteld dat in de financiële verordening / controleprotocol de verantwoordingsgrens is opgenomen ter hoogte van 1%. In de financiële verordening / controleprotocol heeft u verder een rapportagegrens opgenomen van 5% van de verantwoordingsgrens (i.c. € 36.000). Het besluit accountantscontrole decentrale overheden hanteert een percentage van 1% voor fouten, waardoor uw verantwoording gelijke zekerheid verschaft als onze accountantscontrole. Normen en toetsingskader
Het normenkader voor de rechtmatigheidsverantwoording betreft uw inventarisatie van de voor de verantwoording relevante regelgeving. Het normenkader heeft u geactualiseerd op basis van wijzigingen in wet- en regelgeving en is vastgesteld op 12-12-2023. Uw inventarisatie van regelgeving bestaat uit externe en gemeentelijke regelgeving. We constateren dat u de actualisatie nauwkeurig heeft uit gevoerd en het normenkader aansluit op de geldende externe en gemeentelijke regelgeving. Het operationaliseren van het normenkader is een taak van het college en wordt in principe vastgelegd in een toetsingskader. In het toetsingskader wordt per wet/regeling/verordening vastgelegd welke artikelen relevant zijn voor de toetsing. Er is voor gekozen geen toetsingskader vast te stellen, waardoor de operationalisatie van het normenkader niet inzichtelijk is voor de gemeenteraad. Op basis van de kadernota rechtmatigheid ben u niet verplicht het toetsingskader vast te stellen, maar we adviseren u het toetsingskader wel vast te stellen vanuit een oogpunt van transparantie.
670010572/JH/2079
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Jaarverslag - Rechtmatigheidsverantwoording (2/7) Begrotingscriterium
Bij de rechtmatigheidsverantwoording vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. Financiële beheershandelingen die ten grondslag liggen aan de baten en lasten, alsmede de balansposten, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium). Inleiding
Uitgangspunt is het niveau waarop de raad de budgetten in de begroting en bij investeringen geautoriseerd heeft, in lijn met de door u vastgestelde financiële verordening. In de begroting zijn de bedragen voor de lasten en baten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. De toe te passen normen voor het begrotingscriterium zijn op hoofdlijnen door de wetgever bepaald (artikel 189, 190 en 191 van de Gemeentewet) en heeft de raad nader ingevuld en geconcretiseerd in de financiële verordening. Uw raad heeft het begrotingscriterium geconcretiseerd door: • Over- en onderschrijdingen op programmaniveau beoordeeld worden (niveau waarop de Raad vaststelt). • Verschuiving tussen jaarschijven in een investeringskrediet is niet toegestaan. • Uitgangspunt is dat iedere afwijking van de begroting als onrechtmatig wordt beschouwd. In de financiële verordening van uw gemeente is opgenomen dat het college de dreigende overschrijdingen van de lasten en van de investeringskredieten en de dreigende onderschrijdingen van de baten bij het bekend worden aan de raad te melden zodat de raad kan besluiten of het budget moet worden gewijzigd of dat het beleid moet worden bijgesteld. De financiële verordening is niet bijgewerkt om te voldoen aan de nieuwe notie van de rechtmatigheid.
Volgens de nieuwe notie dienen zowel de onderschrijdingen als de overschrijdingen tijdig met de raad worden besproken en afgestemd. Wij adviseren u om de definitie van tijdige afstemming in uw financiële verordening nader te concretiseren. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting, waarbij het juiste programma, de juiste investering, het toereikend zijn van het begrotingsbedrag en het begrotingsjaar van belang zijn. Als blijkt dat de gerealiseerde bedragen hoger zijn dan de, ook na de laatste begrotingswijziging, geraamde bedragen dan kan er sprake zijn van onrechtmatige uitgaven (begrotingsonrechtmatigheid). Deze lasten zijn dan namelijk buiten het budgetrecht van de raad tot stand gekomen. In deze paragraaf gaan wij in op het begrotingscriterium en de verschillende onderwerpen die het begrotingscriterium raken. De raad bepaalt zelf op welk niveau de budgetten in de begroting en investeringen worden geautoriseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. 670010572/JH/2079
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Jaarverslag - Rechtmatigheidsverantwoording (3/7) Begrotingsrechtmatig heid - programma’s
Programma
Lasten’000
Begroting ‘000
Verschil overschrijding ‘000
Oordeel college
Jeugd en Onderwijs
12.263
11.767
496
Niet rechtmatig, wel acceptabel
Zorg en Welzijn
18.963
17.909
1.054
Niet rechtmatig, wel acceptabel
Beheer openbare ruimte en milieu
10.731
10.684
47
Niet rechtmatig, wel acceptabel
Lasten’000
Begroting ‘000
Verschil onderschrijding ‘000
Oordeel college
Samenvatting
Jaarrekening
Economie
929
931
2
Niet rechtmatig, wel acceptabel
Ruimtelijke Ordening en mobiliteit
4.676
5.311
636
Niet rechtmatig, wel acceptabel
Sport cultuur erfgoed
2.189
2.217
28
Niet rechtmatig, wel acceptabel
Duurzaamheid
937
1.157
221
Niet rechtmatig, wel acceptabel
Veiligheid en handhaving
2.419
2.506
88
Niet rechtmatig, wel acceptabel
Bedrijfsvoering en financiën
3.824
4.837
1.013
Niet rechtmatig, wel acceptabel
Wij merken op dat - in tegenstelling tot vorige jaren - volgens de nieuwe richtlijnen van de commissie BBV ook lagere lasten dan begroot (onderschrijding) als onrechtmatigheid moeten worden meegerekend. Daarnaast worden afwijkingen van de baten ten opzichte van de begroting ook als onrechtmatigheid gekwalificeerd. Dat geldt zowel voor over- als onderschrijdingen van de begrote baten. Het totaal van deze afwijkingen wordt ook wel de bruto begrotingsafwijking genoemd, daarbij wordt dus geen rekening gehouden met de afspraken die het college heeft gemaakt over welke afwijkingen acceptabel zijn voor de raad.
Hierna brengen we de over- en onderschrijdingen van de begrote baten in beeld. 670010572/JH/2079
Inleiding
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Jaarverslag - Rechtmatigheidsverantwoording (4/7) Begrotingsrechtmatig heid - programma’s
Programma
Baten’000
Begroting ‘000
Verschil ‘000
Oordeel college
Jeugd en Onderwijs
820
612
208
Niet rechtmatig, wel acceptabel
Zorg en Welzijn
5.010
4.555
454
Niet rechtmatig, wel acceptabel
Beheer openbare ruimte en milieu
6.916
6.702
214
Niet rechtmatig, wel acceptabel
Economie
65
71
-6
Niet rechtmatig, wel acceptabel
Ruimtelijke Ordening en mobiliteit
2.739
2.804
-64
Niet rechtmatig, wel acceptabel
Sport cultuur erfgoed
357
209
148
Niet rechtmatig, wel acceptabel
Duurzaamheid
496
431
65
Niet rechtmatig, wel acceptabel
Veiligheid en handhaving
1
1
0
Niet rechtmatig, wel acceptabel
Bedrijfsvoering en financiën
2.591
2.321
269
Niet rechtmatig, wel acceptabel
Uit de werkzaamheden uitgevoerd door ons om de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording te toetsen zijn we niet tot een ander oordeel gekomen dan het college. De afweging heeft het college uitgevoerd in lijn met de criteria vastgesteld in de financiële verordening. Begrotingsrechtmatig heid - programma’s
Het college heeft investeringskredieten gesignaleerd waar de besteding boven het gevoteerde krediet is uitgekomen. De werkelijke bestedingen blijven boven het met de raad geaccordeerde krediet. In hoofdstuk van de jaarrekening wordt daarop in gegaan. Uit de werkzaamheden uitgevoerd door ons om de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording te toetsen zijn we niet tot een ander oordeel gekomen dan het college. De afweging heeft het college uitgevoerd in lijn met de criteria vastgesteld in de financiële verordening.
670010572/JH/2079
Inleiding
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Jaarverslag - Rechtmatigheidsverantwoording (5/7) Misbruik en Oneigenlijk (M&O) gebruik criterium
De rechtmatigheidseis betreft ook de toetsing op juistheid en volledigheid van de gegevens, die door de belanghebbenden zijn verstrekt om het voldoen aan voorwaarden aan te tonen. Dit ter voorkoming en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving (M&O-criterium). Om misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelden te voorkomen, zijn functionerende beheersmaatregelen nodig. Het gaat er bij het M&O-criterium om dat in de organisatie effectieve maatregelen zijn getroffen om misbruik te voorkomen, dan wel op te sporen, en dat vigerende wet- en regelgeving duidelijk is, aangepast is aan actuele omstandigheden en te handhaven is. Om dit te bewerkstellingen is een mix van maatregelen nodig. Uw organisatie heeft een (kader)nota M&O-beleid samengesteld met de algemene uitgangspunten en de filosofie van de organisatie met betrekking tot het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik. Deze monden uit in de keuzes die de organisatie ter zake maakt. De uitwerking daarvan in (een mix van) concrete beheersmaatregelen moet geïntegreerd zijn in de administratieve organisatie/interne controle van de organisatie We hebben uw werkzaamheden vanuit de verbijzonderde interne controle (VIC) met betrekking tot het M&O criterium beoordeeld.
We constateren dat u de volgende werkzaamheden heeft uitgevoerd om de rechtmatigheid vast te stellen: • In kaart brengen van M&O risico’s, zoals: omgaan met vertrouwelijke informatie, omgaan met geld, toekennen van rechten en verplichtingen, aanschaffen van goederen, diensten en aanbestedingen, en solistisch handelen; • Risico’s koppelen aan de mitigerende beheersmaatregelen die de gemeente heeft getroffen; • Vaststellen dat deze beheersmaatregelen bestaan. We constateren dat de uitgevoerde werkzaamheden toereikend zijn om tot een oordeel te komen voor de rechtmatigheidsverantwoording. U heeft M&O maatregelen waarbij geen rechtmatigheidsafwijkingen en/of onduidelijkheden geconstateerd zijn die consequenties hebben voor getrouwe beeld van de jaarrekening.
670010572/JH/2079
Inleiding
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Jaarverslag - Rechtmatigheidsverantwoording (6/7) Voorwaarde criterium
Het voorwaarde criterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen/voorwaarden zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Inleiding
In de hierna volgende paragrafen worden de voorwaarde met de hoogste impact / risico binnen de jaarrekening nader toegelicht. Voorwaarde criterium - Aanbestedingswet
De regels over aanbesteden staan in de Aanbestedingswet 2012 en het Aanbestedingsbesluit. Om de rechtmatigheid van de aanbestedingen vast te stellen heeft u een analyse uitgevoerd op de verstrekte inkoopopdrachten over een periode van vier jaar. In de analyse heeft u beoordeeld of de opdrachten tijdig zijn aanbesteed. Voor de aanbestede opdrachten is beoordeeld of de realisatie van de inkoopopdracht aansluit op de aanbesteding. Ten aanzien van het onderliggende proces van toetsing hebben wij geconstateerd dat de toetsing vooral heeft plaatsgevonden aan het eind van het jaar en ten behoeve van de accountantscontrole.
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Wij merken een toenemende aandacht die de organisatie heeft voor het naleven van de Europese aanbestedingsregels. Desondanks adviseren wij hieraan in de organisatie continue aandacht te blijven geven waardoor de benodigde gedragsverandering bij degenen die inkopen gestimuleerd worden. Er zijn door u afwijkingen van de Europese aanbestedingsrichtlijnen geconstateerd. Concreet gaat het om een bedrag van € 447.858 aan onrechtmatigheden. In onze controle hebben wij 1 extra aanbesteding geconstateerd die ons inziens onrechtmatig is (€ 68.506) en een aanbesteding waarbij de rechtmatigheid niet duidelijk kon worden vastgesteld (€ 78.771).
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
670010572/JH/2079
Jaarverslag - Rechtmatigheidsverantwoording (7/7) Voorwaarde criterium Juistheid kosten zorgaanbieders
De gemeenten ontvangen facturen van zorgaanbieders voor de levering van zorg aan burgers vanuit maatschappelijke ondersteuning en jeugdzorg. De gemeenten kunnen niet altijd vaststellen: • Of er niet te veel of een andere soort zorg is gefactureerd dan is toegekend door de gemeente. • Dat de prestaties (geleverde zorg) op de factuur feitelijk ook zijn geleverd. • Of de kosten en verplichtingen volledig zijn. Om de rechtmatigheid van de lasten vast te stellen heeft de verbijzonderde interne controle werkzaamheden uitgevoerd om de rechtmatigheid van de transacties vast te stellen. De belangrijkste werkzaamheden daarbij zijn: • Aansluiting van lasten op de productieverantwoordingen. • Vaststellen wat het oordeel en controleprotocol is van de ontvangen controleverklaring bij de productieverantwoording en welke impact dat heeft op de betrouwbaarheid van de productieverantwoording. • Er is een detailcontrole uitgevoerd op de zorgkosten, zowel WMO als jeugd. • Er is een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd door gemeente Wijk bij Duurstede om de prestatielevering te controleren. Dit betreffen aspecten die samen vallen met getrouwe beeld en daardoor niet doorwerken naar de rechtmatigheidsverantwoording, maar wel in de paragraaf bedrijfsvoering vermeld worden.
Inleiding
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing
Voorwaarde criterium Wet Fido, schatkistbankieren, Ufdo en Ruddo
De Wet financiering decentrale overheden (Fido) en onderliggende regelingen in de vorm van Regeling schatkistbankieren decentrale overheden, Uitvoeringsregel financiering decentrale overheden (Ufdo) en Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden (Ruddo), bevatten regels die de risico’s voor gemeenten moeten beperken bij lenen en beleggen. Aan deze overtredingen van de Wet fido zijn in veel gevallen geen (directe) financiële gevolgen verbonden. Er zijn dit jaar drie nieuwe BNG leningen aangetrokken. Er zijn door gemeente Wijk bij Duurstede geen VIC werkzaamheden uitgevoerd op de naleving van wet Fido, schatkistbankieren, Ufdo en Ruddo. Het verdient aanbeveling dat de gemeente de naleving van wet Fido, schatkistbankieren, Ufdo en Ruddo opneemt als onderdeel van haar VIC.
670010572/JH/2079
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Jaarrekening – Grondexploitaties (1/2) Algemeen
Bij het opstellen van de jaarrekening moet het college belangrijke boekhoudkundige schattingen, beoordelingen en aannames toepassen en toelichten. Wij hebben de belangrijkste schattingen, beoordelingen en aannames van het college beoordeeld en zijn tot de conclusie gekomen dat deze zijn gebaseerd op passende bewijsstukken en goed uitgebalanceerde overwegingen. Inleiding
Ontwikkeling risicoprofiel
In 2023 is in het grondbedrijf voor € 1,1 mio verkocht en voor € 0,7 mio (per saldo) uitgegeven. Daardoor waren er ruim per saldo € 0,4 miljoen inkomsten. De netto boekwaarde is ten opzichte van vorig jaar afgenomen met € 53.000 waardoor op de balans een saldo is opgenomen van € 79.000 (negatief). De mutatie wordt voornamelijk veroorzaakt door de verkopen.
Tussentijdse winstnemingen
Verliesvoorziening
Het BBV schrijft voor dat winst bij grondexploitaties tussentijds genomen dienen te worden op basis van de Percentage-of-Completion (POC) methode. In 2023 is circa € 0,4 mio aan winst is geboekt. Dit betreft tussentijdse winst op het project Langehaven Broekweg, Brandweer Cothen en Broekweg. Als gevolg van sterkere kostenstijgingen is voor één project “De Kamp” winst gecorrigeerd ca € 117k omdat in de voorgaande jaren meer tussentijdse winst was geboekt. De verliesvoorziening is gebaseerd op de netto contante waarde. Op basis van de actualisatie van de grondexploitaties is de voorziening voor verlies afgenomen met € 28.000. Deze beperkte mutatie is verdeeld over de twee verliesgevende projecten, te weten Oranjehof en de Engk.
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
670010572/JH/2079
Jaarrekening – Grondexploitaties (2/2) Gehanteerde parameters
Wij hebben de parameters en uitgangspunten van de grondexploitaties gecontroleerd. Wij hebben vastgesteld dat de parameters zijn geactualiseerd als gevolg van de inflatie die in de loop van 2023 is ontstaan. De gemeente Wijk bij Duurstede heeft evenals voorgaande jaren projectbegrotingen opgesteld die inzicht geven in de verwachte kosten en opbrengsten per project. De kostenstijgingen zijn geschat op 5% (2022: 5%), de stijging van de opbrengsten zijn geschat op 0% (2022: 0%). De rente is vastgesteld op 1,5% (2022: 0,4%) en er is een disconteringsvoet van 2% (2022: 2%) gehanteerd.
Inleiding
Samenvatting
Wij zijn van mening dat de projectbegrotingen zijn gebaseerd op valide uitgangspunten en de stijging van de opbrengsten relatief voorzichtig is ingeschat. Jaarrekening
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
670010572/JH/2079
Jaarrekening – Schattingen Algemeen
Belangrijk schattingen Waardering van grond en gebouwen inclusief afschrijvingen Waardering van de in exploitatie genomen gronden
Voorzieningen
Waardering van deelnemingen en uitzettingen (Financiële Vaste Activa)
Bij het opstellen van de jaarrekening moet het college belangrijke boekhoudkundige schattingen beoordelingen en aannames toepassen en toelichten. Wij hebben de belangrijkste schattingen, beoordelingen en aannames van het college beoordeeld en zijn tot de conclusie gekomen dat deze zijn gebaseerd op passende bewijsstukken en goed uitgebalanceerde overwegingen. Onderstaande tabel bevat een overzicht van onze bevindingen met betrekking tot die schattingen en oordelen.
Mate van Subjectiviteit
2022
Samenvatting
Toelichting
2023
Laag
De afschrijvingstermijnen zijn vergelijkbaar met voorgaand jaar en de termijnen die wij bij andere gemeenten zien. Er zijn geen indicaties dat de afschrijvingstermijnen niet zijn afgestemd op de economische levensduur van de activa.
Jaarrekening
Gemiddeld
Jaarlijks worden de parameters die ten grondslag liggen aan de bepaling van de in exploitatie genomen gronden beoordeeld op basis van een herziene grondexploitatieberekening. De berekeningen zijn toereikend.
Jaarverslag
De saldi in de voorzieningen worden jaarlijks geactualiseerd en op een consistente wijze berekend. Aan de voorzieningen liggen toereikende berekeningen en onderbouwingen ten grondslag. Specifiek ten aanzien van de voorziening groot onderhoud achten wij de opbouw van de voorziening als voorzichtig en bestaat de kans dat de uitputting van de voorziening in en trager tempo zal plaatsvinden dan waarmee rekening is gehouden bij de opbouw.
Significante risico’s
Gemiddeld
Laag
Laag Waardering debiteuren
= controleverschil
670010572/JH/2079
Onze beoordeling
Inleiding
Er zijn geen indicaties dat een afwaardering van de boekwaarde van een deelneming of uitzetting noodzakelijk is.
Minimaal jaarlijks wordt de voorziening voor dubieuze debiteuren geactualiseerd. Wij kunnen ons vinden in de wijze waarop de voorziening voor de diverse soorten vorderingen bepaald is. Ten aanzien van de debiteurenvoorziening op belastingen hebben wij geconstateerd dat de waardering wordt gebaseerd op ervaringscijfers. Daardoor wordt niet direct rekening gehouden met bijvoorbeeld de effecten van de energiecrisis en hoge inflatie die in 2022 actueel zijn en het besteedbare inkomen van belastingplichtigen raakt.
= Optimistisch
= Evenwichtig
= Voorzichtig
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Jaarrekening – Sociaal Domein Algemeen
In 2023 zijn de lasten sociaal domein toegenomen ten opzichte van 2022 (Jeugd stijging met € 1,2 mio en Wmo is nagenoeg in lijn met het voorgaand boekjaar). De stijging in jeugdkosten is voornamelijk veroorzaakt door de hogere kosten van GGZ Jeugd en verblijfkosten. Verder is de stijging te verklaren door tariefstijgingen ten opzichte van het voorgaande jaar.
Ontwikkeling beleid
Op basis van de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) tussen de gemeenten Wijk bij Duurstede Stichting Binding, heeft de gemeente taken in het kader van zorg (Wmo en Jeugd) uitbesteed aan de stichting. Samen met partners wordt er door de gemeente ingezet op meer preventie en integraliteit om de zelfredzaamheid te bevorderen en zwaardere en duurdere zorg te voorkomen. Voor de verbijzonderde interne controle op WMO en Jeugdzorg trajecten maakt de gemeente onder andere gebruik van steekproeven waarmee jaarlijks wordt vastgesteld of de bestedingen juist en rechtmatig zijn. Bevindingen daaruit worden gemonitord en eventuele verbeterpunten worden geadresseerd.
Productieverantwoordingen
Uw gemeente heeft voor de financiële verantwoording van de Jeugdzorg en WMO aansluiting gezocht met de ontvangen productieverantwoordingen van de zorgleveranciers. Deze productieverantwoordingen zijn voorzien van een goedkeurende controleverklaring. Op het moment dat de controleverklaring een goedkeurend oordeel heeft, hebben wij voldoende zekerheid over de getrouwheid van deze kosten WMO en Jeugdzorg inclusief prestatieverklaring. Er zijn wel afwijkingen geconstateerd tussen de administratie van de gemeente en de productieverantwoording. Voor de jeugdkosten bedraagt de afwijking € 423.912 en voor de WMO € 103.806. De afwijking in jeugdkosten wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de productieverantwoording van een zorgaanbieder (Het Opstapje) nog niet beschikbaar is. Deze bedragen worden als onzekerheid opgenomen in de foutenevaluatie.
Inleiding
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Uw gemeente heeft in samenwerking met Stichting Binding, aanvullende interne controlewerkzaamheden uitgevoerd. De werkzaamheden bestonden uit het aansluiten van declaraties en de zorgovereenkomsten en het toetsen van herindicatie verslagen, de zorgplannen, de meldingen en telefonisch contact met de klant. Het controleteam heeft deze werkzaamheden middels een detailcontrole gecontroleerd bij Stichting Binding. Uit onze controle is gebleken dat bij het verstrekken van toekenningsbrieven gespreksverslagen worden opgesteld, mede ter vaststelling van de prestatielevering, maar in principe nadien niet meer (conform beleid). Deze bevinding geldt enkel voor de Wmo.
670010572/JH/2079
Overeenkomstig voorgaand jaar blijkt uit de controleverklaring die door de accountant van de SVB is afgegeven, dat er geen zekerheid kan worden verkregen omtrent de geleverde zorg in de vorm van PGB’s. De totale besteding aan PGB’s bedraagt voor 2023 voor de gemeente Wijk bij Duurstede € 109.510 (Wmo) en € 147.157 (Jeugdzorg). Deze bedragen worden als onzekerheid opgenomen in de foutenevaluatie.
Bijlagen
Jaarrekening – Nadere toelichting Wijziging in overige wet- en regelgeving
In de jaarrekening 2023 zijn geen stelsel- of schattingswijzigingen verwerkt. De gemeente heeft de jaarrekening verder opgesteld volgens de verslaggevingsvereisten van het besluit begroting en verantwoording (BBV). Inleiding
Bevestiging van het college
Wij hebben het college ter confirmatie een schriftelijke bevestigingen gevraagd aangaande zijn verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving. Van het college van burgemeester en wethouders van de Gemeente Wijk bij Duurstede is een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen.
Samenvatting
Jaarrekening
Reikwijdte van de controle
Er zijn geen meningsverschillen met het management noch het college geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door de medewerkers en het college van uw gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.
Jaarverslag
Significante risico’s
Wet Normering Topinkomens (WNT)
De Wet Normering Topinkomens (WNT) is in werking getreden met ingang van 1 januari 2013. De WNT regelt niet alleen de openbaarmaking van topinkomens in de publieke en semipublieke sector, maar stelt ook maxima aan de hoogte van de bezoldiging van topfunctionarissen en tevens aan de ontslagvergoedingen. Met ingang van 1 januari 2013 is bij wet vastgelegd dat rechtspersonen of organisaties die volledig of in aanzienlijke mate uit publieke middelen zijn gefinancierd, beloningen van topfunctionarissen openbaar dienen te maken, ook als deze de in de wet gestelde maximale bezoldiging van € 233.000 niet te boven gaan. Daarnaast dient u het salaris openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. Uit de werkzaamheden blijkt dat in 2023 voor de topfunctionarissen (gemeentesecretaris en griffier) en overige medewerkers geen sprake van een overschrijding van de grensbedragen en dat de WNT juist is verantwoord in de jaarstukken.
670010572/JH/2079
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Jaarverslag
670010572/JH/2079
Jaarverslag – Kwaliteit toelichting
Inleiding
Jaarverslag voldoet aan eisen BBV
Kwaliteit paragrafen
In het BBV zijn diverse eisen opgenomen voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarverslag voldoet aan de eisen die het BBV hieraan stelt.
Wij zijn verplicht vast te stellen of wij op grond van de tijdens de controle verkregen informatie onjuistheden of tegenstrijdigheden hebben geconstateerd tussen de jaarrekening en het jaarverslag die gebruikers van de jaarstukken zouden kunnen beïnvloeden. Dit is naar onze mening niet het geval.
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Significante risico’s
Verenigbaarheid jaarrekening en jaarverslag
Informatiewaarde
Wij zijn verplicht vast te stellen of wij op grond van de tijdens de controle verkregen informatie onjuistheden of tegenstrijdigheden hebben geconstateerd tussen de jaarrekening en het jaarverslag die gebruikers van de jaarstukken zouden kunnen beïnvloeden. Dit is naar onze mening niet het geval.
We hebben de informatiewaarde van uw jaarrekening gebaseerd op de inzichtelijkheid, concreetheid en kwaliteit van de analyses vanuit raadsperspectief. De inzichtelijkheid is toereikend en heeft de aandacht van college en auditcommissie.
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
670010572/JH/2079
Jaarverslag – Kengetallen (1/3)
Netto schuldquote
Weerstandsratio
60
1,8
50
1,78
Solvabiliteit 50
Inleiding
40
1,76
40
30 20
1,74
30
1,72
20
1,7
10
10
1,68
0 2022
2023
2021
1,64 2020
Uw gemeente
Jaarrekening
0
1,66 2021
Samenvatting
2021
2022
2023
2023 Jaarverslag
Uw gemeente
Uw gemeente
15.000 - 25.000 inw.
2022
15.000 - 25.000 inw. Significante risico’s
Grondexploitatie 7 6 5 4 3 2 1 0 -1 -2
Structurele exploitatieruimte 6
Belastingcapaciteit Interne beheersing
120 115
4
Externe ontwikkelingen
110 2 105
0
2021
670010572/JH/2079
2022
2023
-2
100
-4
95 2021
2022
2023
Bijlagen
2021
2022
2023
Uw gemeente
Uw gemeente
Uw gemeente
15.000 - 25.000 inw.
15.000 - 25.000 inw.
15.000 - 25.000 inw.
Jaarverslag - Kengetallen (2/3) Relatie tussen kengetallen
De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden verkregen van de financiële positie van uw organisatie. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van uw financiële positie. De analyse van de weerstandsratio en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol is vastgesteld of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat.
Weerstandsvermogen
In de paragraaf weerstandsvermogen heeft het college een overzicht opgenomen van de weerstandscapaciteit. Het weerstandsvermogen bedraagt volgens deze paragraaf €5.855.000 (2022: €6.910.000). In het weerstandsvermogen per 31-12-2023 is een bedrag van € 5.256.000 (2022: € 6.319.000) opgenomen aan algemene reserves en verder een bedrag van € 75.000 (2022: € 72.000) aan onbenutte belastingcapaciteit. In geval van calamiteiten is het wellicht mogelijk om een deel van de vrij aanwendbare bestemmingsreserves een andere aanwending te geven en is er beperkte ruimte voor het verhogen van de gemeentelijke belastingen. Wij wijzen er op dat in de algemene reserve nog geen rekening is gehouden met het negatieve resultaat van dit jaar ad € 1.565.000. Wanneer dit resultaat wordt verwerkt daalt de algemene reserve naar € 3.691.000 en daarmee daalt ook de weerstandsratio. In de paragraaf weerstandsvermogen zijn de relevante risico’s benoemd. Uw organisatie heeft op basis van interne berekeningen het totale bedrag aan gewogen risico’s waaraan de organisatie is blootgesteld bepaald op € 3.443.000 (2022: € 3.859.000). In de paragraaf weerstandsvermogen is een specificatie van deze risico’s opgenomen. Het weerstandsvermogen (ratio 1,70) is op basis van deze analyse als ruim voldoende te kwalificeren.
Echter wijzen wij er op dat de weerstandsratio na verweking resultaat daalt naar een niveau van 1,15 hetgeen een kwalificatie ‘matig’ betekent.
Solvabiliteit
Het solvabiliteitsratio bedraagt ultimo 2023 21% (2022: 23%). Voor de solvabiliteit geldt dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter uw organisatie in staat is om haar verplichtingen op lange termijn te voldoen. De netto schuldquote bedraagt 53% (2022: 53%). De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van uw organisatie ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Voor de solvabiliteit geldt een waarderingsscore ‘neutraal’, voor de netto schuldquote een score ‘minst risicovol’.
670010572/JH/2079
Inleiding
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Jaarverslag - Kengetallen (3/3) Ratio grondexploitatie
Voor de ratio grondexploitatie geldt dat hoe lager deze is, des te minder risico’s de gemeente loopt. De ratio grondexploitatie van uw gemeente is gedaald ten opzichte van voorgaand jaar door de gerealiseerde voortgang van uw exploitaties. We merken wel op dat de ratio grondexploitatie is bepaald op basis van de totale boekwaarde van alle complexen. In het algemeen geldt dat Wijk bij Duurstede relatief veel grond heeft en daardoor meer risico kent.
Inleiding
Samenvatting
Structurele exploitatieruimte
Voor de beoordeling van de financiële positie van uw organisatie is het van belang te beoordelen of de structurele baten en lasten in verhouding tot elkaar zijn. Een positief kengetal betekent dat de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten en uw organisatie daardoor incidentele kosten kan permitteren. We merken op dat uw structurele exploitatieruimte vorig jaar licht negatief was (-0,2%) en dat hij dit jaar verder afneemt ten opzichte van vorig jaar. In 2023 bedraagt het -2,5%.
Jaarrekening
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
670010572/JH/2079
Jaarverslag – Voorspellend vermogen Resultaat versus gewijzigde begroting
2000 1000 0 Inleiding
-1000 -2000
Samenvatting
-3000 -4000 2021
2022 Jaarrekening
2023
Jaarrekening
Begroting Jaarverslag
De grafiek hierboven laat het verschil tussen het begrote en gerealiseerde saldo van baten en lasten zien van 2021 tot en met 2023 (het resultaat na toevoegingen aan en onttrekkingen uit de reserves). Er is geen trend te zien waaruit blijkt dat uw organisatie consistent voorzichtig begroot.
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
670010572/JH/2079
Significante risico’s
670010572/JH/2079
Jaarrekening – Significante risico’s Omschrijving risico
Aanpak management
Eigen controlewerkzaamheden
Het risico dat een medewerker zelfstandig crediteurenstamgegevens muteert en / of valse inkoopfacturen in de administratie verwerkt en / of betalingen aan crediteuren omleidt voor persoonlijk gewin.
Gegeven de aard van het risico, waarbij interne beheersing wordt doorbroken, kan dit risico niet worden gemitigeerd door middel van interne beheersing.
Het wijzigen van crediteurenstamgegevens wordt in het proces geborgd door het 4-ogen principe, waarbij altijd een tweede medewerker de mutatie autoriseert. Wij hebben o.a. aan de hand van de logging van het administratief pakket geïdentificeerd voor welke crediteuren één of meerdere stamgegevens zijn gewijzigd. Van de crediteuren waarvan de stamgegevens in het boekjaar zijn gewijzigd, hebben wij de wijzigingen gecontroleerd aan de hand van onderliggende documentatie, zoals inkoopfacturen (waarop veel ‘vaste’ gegevens zoals adres en bankrekeningnummer zijn vermeld).
Omschrijving risico
Aanpak management
Het management bevindt zich in een positie om fraude te plegen, omdat het in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersing te doorbreken die anderszins effectief lijkt te werken. Het risico is verondersteld in alle entiteiten aanwezig.
Gegeven de aard van het risico waarbij interne beheersing wordt doorbroken kan dit risico niet worden gemitigeerd door middel van interne beheersing.
Samenvatting
Wij hebben daarnaast een cijferanalyse uitgevoerd op de overige bedrijfskosten, waarbij relevante afwijkingen ten opzichte van onze verwachting nader (in detail) zijn uitgezocht. Daarnaast hebben we een deelwaarneming verricht op de bedrijfskosten en hebben we vastgesteld dat de prestaties geleverd zijn en de betalingen zijn verricht aan het juiste bankrekeningnummer.
Jaarrekening
Uit onze werkzaamheden zijn geen indicaties voor frauduleuze betalingen naar voren gekomen.
Jaarverslag
Eigen controlewerkzaamheden Het doorbreken van beheersmaatregelen door het management is op basis van de controlestandaarden altijd een significant risico. Interne beheersmaatregelen, ongeacht hoe goed in opzet en bestaan, kunnen risico’s van materiële onjuistheden in de jaarrekening slechts beperken, en niet volledig mitigeren, wegens de inherente beperkingen van interne beheersmaatregelen. Wij hebben de opzet en implementatie geëvalueerd van de maatregelen van interne beheersing in de processen voor het genereren en verwerken van journaalposten en het maken van schattingen. Tevens hebben wij specifieke aandacht gegeven aan de toegangsbeveiligingen in het IT-systeem en de mogelijkheid dat hierdoor functiescheidingen worden doorbroken. Wij hebben journaalposten geselecteerd op basis van risicocriteria en hierop specifieke controlewerkzaamheden verricht. Deze werkzaamheden omvatten onder meer inspectie van informatie uit brondocumenten. Wij hebben geen significante transacties buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening geïdentificeerd. Tevens hebben wij specifieke controlewerkzaamheden verricht ten aanzien van belangrijke schattingen van het college zoals de waardering van vaste activa en debiteuren en het toereikend zijn van voorzieningen. Hierbij hebben we in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het college bij deze posten.
Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude ten aanzien van het doorbreken van de interne beheersing door het college. Uit onze werkzaamheden zijn geen indicaties voor frauduleuze betalingen naar voren gekomen.
670010572/JH/2079
Inleiding
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Jaarrekening – Verantwoordelijkheden m.b.t. fraude Uw verantwoordelijkheid
•
•
• • •
De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij de met governance belaste personen (Raad cq. Audit commissie) en het college. Deze verantwoordelijkheid betreft ook het opzetten en onderhouden van interne beheersmaatregelen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de financiële rapportage, de werking van de bedrijfsvoering en naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Het uitvoeren, vastleggen en actualiseren van de frauderisicoanalyse als geïntegreerd onderdeel van de bij uw onderneming in gebruik zijnde interne beheersing, een evaluatie van de mogelijke impact en waarschijnlijkheid van frauderisico's en de ondernomen acties om frauderisico's te beperken, inclusief de risico's van omkoping, corruptie en frauderisico's met betrekking tot cybersecurity. Het waarborgen dat de cultuur en de omgeving van uw onderneming integer zijn en ethisch gedrag bevorderen.
Het onderzoeken van iedere vermeende of vermoede misstand die onder de aandacht van de met governance belaste personen en het college wordt gebracht; en Daarnaast zijn de met governance belaste personen verantwoordelijk voor het monitoren van het risico op managementfraude, voor het bepalen of de interne beheersmaatregelen voldoende zijn om frauderisico's te identificeren, voor de beoordeling van de competentie en integriteit van zichzelf en van het overige management en voor het versterken van een cultuur van integriteit en ethisch gedrag.
Inleiding
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Onze verantwoordelijkheid
•
• • • • •
Geen aanwijzingen
670010572/JH/2079
Wij hebben een fraudediscussie gevoerd en bevestigingen verkregen van de met governance belaste personen, het college en anderen binnen de entiteit ten aanzien van de interne beheersing, risico-inschattingen (inclusief de processen om de risico's op fraude in de entiteit te identificeren en erop in te spelen), en eventuele kennis met betrekking tot fraude of vermoede fraude. Verder hebben wij het college verzocht om informatie die het eventueel aan zijn werknemers heeft meegedeeld over haar visie op bedrijfspraktijken en ethisch gedrag. Daarnaast hebben wij inzicht verkregen in de wijze waarop de met governance belaste personen toezicht uitoefenen op de door het college gevolgde processen om de risico's op fraude te identificeren en hierop in te spelen. Wij hebben de geplande controlewerkzaamheden besproken met de met governance belaste personen. Wij moeten adequaat reageren op tijdens de controle geconstateerde (vermoede) fraude. Wij rapporteren over onze gevolgde controleaanpak met betrekking tot fraude(risico’s) in de controleverklaring.
Tijdens onze controlewerkzaamheden zijn geen aanwijzingen van fraude onder onze aandacht gekomen.
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
Interne beheersing
670010572/JH/2079
Algeheel beeld interne beheersing
Inleiding
Samenvatting
Jaarrekening
Wij verwijzen voor de details van onze bevindingen ten aanzien van de interne beheersing naar de management letter die wij eerder uitbrachten. Daarin zijn wij ook ingegaan op de IT-omgeving.
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing Status agenda De inrichting van het proces is zodanig dat een (deels)systeem gerichte controle mogelijk is. De systeem gerichte controle is alleen mogelijk wanneer proces opzet is beschreven, de IT passende maatregelen heeft, toereikende interne beheersing en de VIC de werking heeft vastgesteld.
Externe ontwikkelingen
De inrichting van het proces voldoet gedeeltelijk, maar de risico’s die ermee samenhangen, vormen geen directe bedreiging voor de bedrijfsprocessen
Bijlagen
De inrichting van het proces voldoet niet en geeft aanvullende wezenlijk aanvullende risico’s voor de jaarrekeningcontrole.
670010572/JH/2079
IT-omgeving (1/2) Tijdens de uitvoering van de interim-controle beoordeelden we de IT-omgeving in relatie tot de jaarrekening. De inzichten die wij verworven hebben uit de IT-omgeving in het kader van de jaarrekening controle delen we graag met u voor logische toegangsbeveiliging en wijzigingen beheer op applicatie niveau en voor de continuïteit op organisatieniveau. In onze management letter adviseerden wij om op basis van een vastgestelde autorisatiematrix per relevante applicatie na te gaan of de bestaande rollen nog actueel zijn en of de toegangsrechten noodzakelijk zijn. Daarnaast vroegen wij aandacht om in de procedure ‘uitdiensttreding’ het intrekken van autorisaties op te nemen en strikte naleving te monitoren. Wij adviseerden om in de VIC werkzaamheden bij de tussentijds controle de autorisatiematrix te toetsen en over de uitkomsten te rapporteren.
Inleiding
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
670010572/JH/2079
IT-omgeving (2/2) Onderdeel continuïteit
Kwaliteit
Toelichting
Inleiding
Fysieke beveiliging
Bij de gemeente wordt gebruikgemaakt van een pasjes/badges-systeem omtrent de toegang van de niet publieke ruimte.
Remote access
Voor de remote acces heeft u geen aanvulling op de toegangsvereisten buiten de reguliere vereisten. Gezien u wel een voldoende complex wachtwoord heeft ingericht met multi-factor authenticatie, achten we het voldoende beveiligd.
Samenvatting
De gemeente heeft de ICT-diensten belegd van haar verbonden partij, GR Regionale ICT-Dienst Utrecht (RID). U maakt gebruik van een firewall en virusscanner en waarborgt dat de updates hiervan tijdig worden uitgevoerd om oneigenlijke toegang te voorkomen.
Jaarrekening
Preventie
Monitoring
De gemeente heeft de ICT-diensten belegd van haar verbonden partij, GR Regionale ICT-Dienst Utrecht (RID). U heeft geen formele certificaten ten onderbouwing van de monitoring van de IT omgeving. We constateren wel dat u phishingtesten uitvoert, pentesten en face-to-face begeleiding doet om medewerkers op de hoogte te stellen van ontwikkelingen.
Informatiebeveiligingsbeleid
U heeft een informatiebeveiligingsbeleid opgesteld. U heeft vastgesteld dat het aansluit op de huidige situatie bij de gemeente. Wel constateren we dat vanaf 2024 BIO 2.0 van toepassing is, waardoor een actualisatie noodzakelijk is voor volgend boekjaar.
Jaarverslag
Significante risico’s
Interne beheersing
Externe ontwikkelingen
Bijlagen
670010572/JH/2079
Externe ontwikkelingen
670010572/JH/2079
Externe ontwikkelingen (1/4) Werkkosten regeling
De toepassing van de werkkostenregeling vraagt uw aandacht om correct toe te passen. We zien namelijk in de praktijk dat het aanwijzen van vergoedingen, verstrekkingen en ter beschikkingstellingen aan werknemers, te laat worden aangewezen. Aanwijzen luistert heel nauw, dit moet uiterlijk worden gedaan op het moment dat de vergoeding wordt uitbetaald, vorderbaar en inbaar is en/of rentedragend. Verder zien wij dat niet altijd de juiste kosten worden ondergebracht onder de gerichte vrijstellingen, dit geldt bijvoorbeeld voor personeelsuitjes, lunches op de werkplek, vergoedingen aan externen niet in loondienst. Dit geldt bijvoorbeeld ook voor loon in natura en eigen bijdrage van de werknemers hiervoor. Dit geldt voor de financiële en salarisadministratie. Verder vindt er niet altijd een regelmatig overleg plaats tussen de afdelingen financiën, salarisadministratie, HR en soms facilitair. Hierdoor is uiteindelijk de salarisadministratie niet volledig op de hoogte van alles wat te maken heeft met de werkkostenregeling, maar zij dienen wel de loonaangifte in. Verder wordt er niet altijd rekening gehouden met het gebruikelijkheidscriterium van € 2.400 per werknemer per jaar, wat in ieder geval mag worden ondergebracht in de vrije ruimte van de werkkostenregeling. Het is daarom van belang om hier als werkgever goed op te letten.
Wagenpark
We zien dat werkgevers hun werknemers een auto ter beschikking stellen. Nu wordt een persoonsgebonden auto over het algemeen wel juist in de salarisadministratie verwerkt, maar gaat het niet altijd goed bij de niet persoonsgebonden voertuigen. De fiscale bijtelling vind bij niet persoonsgebonden voortuigen plaats bij de werknemers, of de kilometeradministratie voldoet niet aan de vereisten van de Belastingdienst. Een auto van € 60.000 kan op basis van een naheffing van 5 kalenderjaren oplopen tot een bedrag van circa € 60.000. Verder zien wij dat er bijvoorbeeld wordt gewerkt met een verklaring verbod op privégebruik, maar dat hier geen controles op plaatsvinden en er dus privé toch voor meer dan 500 kilometer per jaar mee wordt gereden en dan is dit voor de Belastingdienst bij een controle een naheffing. Kortom wanneer u een wagenpark heeft met niet persoonsgebonden auto’s, let hier dan goed op.