Boekwerk jaarstukken 2022

54

Procesbegeleiding klimaatadaptatieplan Bron: Voorjaarsnota Wat hebben we bereikt Analyse naar waterrobuustheid en klimaatbestendigheid uitgevoerd. Klimaatgesprekken gevoerd met interne stakeholders, er is een inventarisatie uitgevoerd naar welke kaders aanwezig was, en er zijn publiekspeilingen uitgezet. Wat hebben we ervoor gedaan? Tijdens het raadssymposium duurzaamheid hebben we bij de raad opgehaald wat zij willen bereiken m.b.t. klimaatadaptatie. We hebben binnen de organisatie gesprekken gevoerd hoe klimaatadaptatie geborgd kan worden binnen onze werkzaamheden en wat de knelpunten zijn. 3.4 Verkeer Bereikbaarheid binnenstad brandweer Bron: Voorjaarsnota Wat hebben we bereikt De knelpunten in de bereikbaarheid van de binnenstad voor hulpdiensten zijn op twee punten na opgelost. Wat hebben we ervoor gedaan? Het verplaatsen van de muur Mazijk en diverse lichtmasten is uitgevoerd. De brandweer post Wijk bij duurstede heeft met een brandweerauto de draaicirkels getest en bijna allemaal akkoord bevonden. In 2023 wordt er nog 2 aanvullende werkzaamheden uitgevoerd.

Ga toch fietsen! Bron: Begroting Wat hebben we bereikt Er is onderzocht hoe de veiligheid van de fietser kan worden verbeterd, hoe de voorzieningen voor fietsers kunnen worden verbeterd en hoe een fietsnetwerk in de gemeente kan worden gerealiseerd. Wat hebben we ervoor gedaan? In overleg met de Fietsersbond is uitvoering gegeven aan dit amendement. Er is een brede enquête uitgezet, relevante fiets-data is geanalyseerd en daarnaast zijn diverse (fiets)tellingen uitgevoerd. Deze data is uiteindelijk gebruikt om fietsprojecten voor de groslijst voor het uitvoeringsprogramma van het GVVP 2023 2026 te formuleren.

55

Groot onderhoud wegen Bron: Najaarsnota Wat hebben we bereikt De indexaties en toeslagen als gevolg van de inflatie zijn doorgevoerd in de onderhoudscontracten. De onverwachte kosten bij project Graaf van Lynden van Sandenburgweg als gevolg van teerhoudend asfalt zijn betaald aan de aannemers na duidelijke controle en onderzoek. Wat hebben we ervoor gedaan? In samenwerking met inkoop is afgestemd welk onderdeel van deze toeslagen en indexaties valt onder ondernemersrisico en welk deel valt onder onvoorziene kosten die de aannemer mag doorberekenen. De aannemer heeft dit door middel van een goede onderbouwing aangetoond. Extra weginspectie Bron: Voorjaarsnota Wat hebben we bereikt De extra weginspectie is eind 2022 uitgevoerd. Wat hebben we ervoor gedaan? De weginspectie is uitgevoerd. De inspectiegegevens worden verwerkt in onze beheersystemen en waar nodig zijn de meerjarige onderhoudsplannen op deze inspectiegegevens aangepast. Herstellen vorstschade aan asfaltwegen Bron: Begroting Wat hebben we bereikt De vorstschade is hersteld Wat hebben we ervoor gedaan? Na de vorst is een visuele inventarisatie uitgevoerd aan alle asfaltwegen. Alle vorstschade zoals gaten in het asfalt zijn hiermee in kaart gebracht. Een aannemer heeft deze gaten en slechte plekken hersteld. Deze werkzaamheden zijn gebundeld uitgevoerd binnen ons raamcontract asfaltonderhoud.

Voorbereiding baggeren watergangen 2023 Bron: Najaarsnota Wat hebben we bereikt Alle onderzoeken naar de kwaliteit van aanwezige bagger zijn uitgevoerd en de voorbereiding voor de uitvoering in 2023 zijn gereed. De uitvoering start half februari 2023 en zijn medio maart afgerond. Wat hebben we ervoor gedaan? Waterbodemonderzoek is uitgevoerd, dit is een schouw op diepte en profiel vanuit met het Waterschap waarbij zij aangegeven welke werkzaamheden uitgevoerd moeten worden op locaties die niet voldoen. Tevens zijn er onderzoek naar de kwaliteit van baggerspecie per locaties (PFAS en andere vervuilingen).

56

3.5 Openbaar groen Soortenmanagementplan Bron: Begroting Wat hebben we bereikt We hebben voldaan aan de verplichting uit de ontheffing die we hebben gekregen van de provincie voor de Wet natuurbescherming verbodsbepaling voor het opzettelijk beschadigen en vernielen van nesten en rustplaatsen van de huismus en de gierzwaluw en voor de verbodsbepaling voor het opzettelijk dode, opzettelijk verstoren en het beschadigen en/of vernielen van voortplantings- of rustplaatsen van de gewone dwergvleermuis, laatvlieger en de ruige dwergvleermuis. Wat hebben we ervoor gedaan? We hebben 1/5 deel van de gemeentelijke kernen onderzocht op het voorkomen van huismussen, gierzwaluwen en vleermuizen en deze verwerkt op kaart (www.florafaunacheck.nl). Daarnaast hebben we een verantwoordingsrapportage opgesteld voor de jaren 2021 en 2022.

Stormschade Bron: Voorjaarsnota Wat hebben we bereikt De vorstschade is hersteld, de bomen zijn herplant op diverse locaties. Wat hebben we ervoor gedaan? In kaart gebracht waar schade is opgetreden aan bomen, kabels en leidingen en beschoeiingen en deze integraal hersteld nadat de herstelwerkzaamheden van de nutsvoorzieningen waren afgerond. De bomen zijn in het najaar opnieuw ingeplant.

57

Wat heeft het programma gekost? bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2022

Verschil

Rekening 2021

Saldo van baten en lasten Lasten 3.1 Ruimtelijk 3.2 Duurzaamheid en milieu 3.3 Woningbouw 3.4 Verkeer 3.5 Openbaar groen 3.6 Riolering 3.7 Afvalverwijdering Totaal Lasten

- 987 - 944 - 1.445 - 3.090 - 1.260 - 1.631 - 2.637 - 11.994

- 1.260 - 1.407 - 2.118 - 3.111 - 1.097 - 1.670 - 2.623 - 13.285

- 1.280 - 1.216 - 1.994 - 3.148 - 1.121 - 2.036 - 2.585 - 13.381

- 20 N 191 V 123 V - 37 N - 25 N - 366 N 38 V - 95 N

- 885 - 1.176 - 2.870 - 2.737 - 1.079 - 1.855 - 2.750 - 13.351

Baten 3.1 Ruimtelijk 3.2 Duurzaamheid en milieu 3.3 Woningbouw 3.4 Verkeer 3.5 Openbaar groen 3.6 Riolering 3.7 Afvalverwijdering Totaal Baten

654 88 485 315 2.794 3.325 7.661

504 400 985 303 24 2.824 3.325 8.365

527 135 584 348 25 2.868 3.269 7.757

23 V - 264 N - 401 N 45 V 2V 45 V - 56 N - 607 N

480 138 1.747 294 2.625 3.462 8.747

- 4.333

- 4.921

- 5.623

- 703 N

- 4.604

Mutatie reserves Toevoegingen

- 92

- 220

- 82

137 V

- 295

Onttrekkingen

148

336

435

99 V

652

Mutatie reserves

56

117

353

236 V

358

- 4.277

- 4.804

- 5.271

- 467 N

- 4.246

3 Ruimtelijk domein

Saldo van baten en lasten

Resultaat

Toelichting op financiële afwijkingen per product

3.1 Ruimtelijk Kasteel Duurstede Financiële afwijking € 20.266 Toelichting Voor het onderhoud van het kasteel heeft de gemeente van de Rijksdienst van het Cultureel Erfgoed een SIM subsidie (instandhouding subsidie) ontvangen voor een periode van 6 jaar (2022-2027). Deze subsidie wordt in 6 jaar (gelijke termijnen) uitgekeerd. De werkzaamheden zijn opgenomen in het MJOP en inmiddels aanbesteed. De uitvoering vindt gefaseerd plaatst in de periode 2022-2027. 58

Monumenten Financiële afwijking € 17.372 Toelichting Het totale budget is een eenmalige subsidie van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap voor het opstellen van een Kerkenvisie ter hoogte van € 25.000. In Q4 2022 is opdracht verleend aan bureau Kathedraaldenkers om een Kerkenvisie op te stellen. Hiervan is in 2022 € 10.400 besteed. Het resterende budget blijft nodig om de opdracht in 2023 af te ronden, hiervoor is een overheveling aangevraagd.

Vergunningverlening bouw- en woningtoezicht/ Leges Financiële afwijking - € 11.785 Toelichting In 2022 was in de Begroting uitgegaan van een aantal grote bouwprojecten (Wijkhuis, De Heul). In de Najaarsnota is opgenomen dat de vergunningsaanvragen voor grote projecten achterblijven. De afwijking ten opzichte van de Najaarsnota is het gevolg van het feit dat het totaal aantal verleende omgevingsvergunningen met 58 is teruggelopen ten opzichte van 2021. Toezicht en Handhaving Bouw Financiële afwijking € 10.408 Toelichting Door de wisselingen in het team van zowel vaste medewerkers als inhuurkrachten zijn diverse projecten niet of later opgestart. Zodoende is niet het volledige budget besteed.

Ruimtelijke ordening werkbudget Financiële afwijking € 66.857 Toelichting We hebben dit jaar beperkt gebruik gemaakt van dit werkbudget. Er is veel geïnvesteerd in de voorbereiding op de Omgevingswet en voortgang in regulier werk. Vandaar dat we hier een onderschrijding zien.

59

Invoering omgevingswet Financiële afwijking -€ 17.250 Toelichting Er is geïnvesteerd in de voorbereiding op de Omgevingswet; projectleiderschap, inhuur specifieke kennis en kunde, vervanging ten behoeve inzet eigen personeel en specifieke kosten. Hier is uiteindelijk meer besteed dan verwacht omdat de vervanging ten behoeve inzet eigen personeel meer was dan begroot.

Procedures Ruimtelijke Ordening Financiële afwijking € 11.823 Toelichting Er zijn (beperkt) meer aanvragen voor RO-procedures gedaan in 2022. Het moment van procedureaanvraag is leidend voor het moment van legesheffing. Deze bedragen zijn geboekt op 2022, er zijn meer legesheffingen dan ingeschat bij de Najaarsnota.

Onderzoek koppelkansen Financiële afwijking € 11.801 Toelichting Op 4 oktober 2021 heeft de gemeente Wijk bij Duurstede samen met de gemeente Utrechtse Heuvelrug, provincie Utrecht en het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden de ‘samenwerkingsovereenkomst planuitwerkingsfase dijkversterking Wijk bij Duurstede-Amerongen’ ondertekend. In deze overeenkomst staat onder artikel 4.2 dat de gemeente Wijk bij Duurstede € 68.000 betaalt voor de engineeringskosten tot aan mijlpaal Integrale Varianten 2. Bij de aanvraag in de Voorjaarsnota 2022 is dit bedrag opgenomen. Het bedrag is inclusief btw, dit kan de gemeente terugvorderen waardoor een positief resultaat ontstaat.

3.2 Duurzaamheid en Milieu Milieubeheer Financiële afwijking - € 13.446 60

Toelichting De afwijking is ontstaan bij de (project)bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) door: • Bodemsanering Ossenwaard is gestart in 2022, er was bodemspecialisme advisering nodig voor de communicatie met betrokkenen en omwonenden en de monitoring luchtkwaliteit en drinkwater bij twee woningen; • Het aantal adviesverzoeken voor omgevingsvergunningen en bestemmingsplannen is toegenomen. • Er is meer programmatisch milieutoezicht uitgevoerd dan verwacht. Soortenmanagementplan Financiële afwijking - € 10.099 Toelichting De afwijking is ontstaan doordat de monitoring door weersomstandigheden niet eind 2021 maar begin 2022 uitgevoerd is. Het resterende bedrag (€ 7.500) is in 2021 niet overgeheveld. Dit heeft in 2021 geleid tot een onderschrijding op deze post en in 2022 tot een overschrijding. Daarnaast zijn de kosten gestegen door indexatie. Verkeersmaatregelen Beleid Financiële afwijking € 14.500 Toelichting Deze afwijking is ontstaan door het niet volledig uitvoeren van het amendement ‘Ga toch fietsen’ in 2022. De voorbereidingen zijn afgerond, vanwege beperkte personele capaciteit is de uitvoering niet in 2022 afgerond. Van het volledige budget van € 20.000 is in 2022 € 5.500 besteed. Het restant zal in 2023 aan fietsprojecten worden besteed. Voor dit bedrag is een budgetoverheveling aangevraagd.

3.3 Woningbouw Grondexploitatie woningen Financiële afwijking - €176.816 Toelichting Onder de categorie woningen worden resultaten uit grondexploitatie verantwoord zoals deze naar aanleiding van de actualisatie grondexploitatie 2022 en accountantscontrole zijn vastgesteld. Dit wordt via de mutaties reserves in de reserve grondbeleid verantwoord. In de paragraaf grondbeleid wordt nadere duiding gegeven. Zie ook programma 2 voor grondexploitatie bedrijven en programma 5 storting in reserve grondbeleid. 61

3.4 Verkeer Verkeersmaatregelen uitvoering Financiële afwijking € 14.310 Toelichting Een aantal toezeggingen zijn nog niet uitgevoerd. Belangrijkste is ten behoeve van de bereikbaarheid van de brandweer in de binnenstad: het verplaatsen van een boom op de Mazijk en aanpassingen in een bocht van de Dijkstraat. Alle voorbereidingen zijn al getroffen. Doel is dat voor de zomer 2023 uitgevoerd te hebben. Hiervoor is een overheveling aangevraagd.

Bevorderen Verkeersveiligheid Financiële afwijking € 29.525 Toelichting Deze afwijking is ontstaan doordat € 28.000 niet aan het opstellen van de parkeernota is besteed. Dit is veroorzaakt door prioritering van werkzaamheden. De parkeernota zal medio 2023 worden afgerond, waarbij dit restant bedrag in 2023 zal worden besteed. Voor dit deel van € 28.000 is een budgetoverheveling aangevraagd. Gladheidbestrijding Financiële afwijking € 12.420 Toelichting Er is in 2022 weinig inzet geweest ten behoeve van de gladheidbestrijding. Hierdoor is een kleinere hoeveelheid zout ingekocht. Veerdienst Financiële afwijking - € 23.670 Toelichting Er is in 2022 capaciteit en kennis ingehuurd in de voorbereiding op de (mogelijke) aanbesteding of verlening van de concessie van veerpont. Dit was vooraf niet begroot maar wel noodzakelijk voor de tijdigheid en rechtmatigheid van het verlengen en/of aanbesteden van de veerdienst. 62

Bruggen- en damwandenbeheer Financiële afwijking - € 14.128 Toelichting De afgelopen jaren is er met name constructief onderhoud gepleegd aan diverse bruggen op basis van de inspectie van 2018. Er was geen budget beschikbaar om ook preventief onderhoud te plegen zoals bijvoorbeeld schilderwerk. Begin 2022 is er een nieuwe inspectierapport opgeleverd, waarbij de kaders vanuit het Beheerkwaliteitsplan zijn toegepast. Onderdeel hiervan zijn ook de preventieve maatregelen die zorgen voor een betere en langere levensduur. Vanaf 2022 maakt dit onderdeel uit van de nieuwe onderhoudsplanning. Watergangen en beschoeiingen (baggeren) Financiële afwijking € 12.959 Toelichting Het voordeel ontstaat doordat de voorbereidingswerkzaamheden voor het baggeren gunstiger uitvielen dan begroot en een deel van de werkzaamheden worden in 2023 uitgevoerd en afgerond. De dekking van de kosten komt uit de bestemmingsreserve onderhoud watergangen. De onttrekking uit deze reserve zal daarom ook lager zijn. Wegen - degeneratiegelden / Vergunningen en rechten Financiële afwijking € 30.304 Toelichting In 2022 zijn er een aantal grote projecten uitgevoerd door de netbeheerders in de gemeente (herinrichting Zandweg, zonnevelden Trekweg en Broekweg). Hierdoor zijn er meer vergunningen en instemmingsbesluiten aangevraagd, waardoor er meer legesopbrengsten zijn.

3.5 Openbaar groen Huisvesting Openbare Ruimte Financiële afwijking € 12.109 Toelichting Het buitenschilderwerk van de gemeentewerf is in 2022 niet uitgevoerd en doorgeschoven naar 2023. Het restantbedrag van € 9.674 (groot onderhoud) vloeit terug naar de bestemmingsreserve Onderhoud gebouwen om deze werkzaamheden in 2023 alsnog uit te kunnen voeren. 63

3.6 Riolering Riolering, pompen en gemalen Financiële afwijking € 11.102 Toelichting In 2022 is opdracht gegeven voor onderhoudswerkzaamheden aan de gevels en het dak van het vijzelgemaalgebouw. Het werk is nog niet gereed en nog niet alle betalingstermijnen zijn voldaan. Het restantbedrag van € 10.688 vloeit terug naar de bestemmingsreserve Onderhoud gebouwen om de aangegane verplichtingen in 2023 te kunnen voldoen.

Riolering Algemeen en Beleid (Advies/onderzoek/consultancy) Financiële afwijking € 28.550 Toelichting In de Voorjaarnota 2022 is op deze post een extra budget beschikbaar gesteld voor het opstellen van een Klimaatadaptatieplan. Dit plan is vertraagd als gevolg van ziekte bij personeel en nog in uitvoering. De verwachting is dat het plan eind 2023 aan de raad wordt voorgelegd. Het grootste gedeelte van de financiële afwijking van deze post bestaat uit kosten die nog gemaakt moeten worden voor het opstellen van het Klimaatadaptatieplan (€ 20.000). Tevens is er op deze post minder uitgegeven omdat de subsidieregeling “aanleg groene daken en afkoppelen hemelwater” nog niet door de raad is vastgesteld. Deze subsidieregeling wordt gelijktijdig met het Klimaatadaptieplan aan de raad voorgelegd.

Riolering voorziening Financiële afwijking € 85.212 Toelichting In dit budget is een bedrag van € 55.000 opgenomen voor integraal werken. Door werkzaamheden gelijktijdig uit te voeren stemmen we planningen op elkaar af en voeren we werkzaamheden anders uit. Wanneer hier meerkosten uit ontstaan, wordt dit uit deze post bekostigd. In 2022 zijn er echter geen werkzaamheden en projecten geweest waarbij dit van toepassing was. Daarnaast is voor rioolheffing € 27.000 meer ontvangen dan was begroot.

64

Riolering Algemeen en Beleid Financiële afwijking -€ 375.100 Toelichting Er is vanuit taakveld riolering een te hoog bedrag aan dekking ten gunste van de algemene middelen begroot. Vanuit de kostendekkenheid is dit niet noodzakelijk gebleken en valt het bedrag vrij ten gunste van reserve riolering in plaats van algemene middelen. Dit is een verplichting in verband met het gesloten systeem van riolering. In paragraaf lokale heffingen staat het bedrag opgenomen onder de post inkomsten onttrekking voorziening. 3.7 Afvalverwerking Gemeentereiniging, Inzameling huishoudelijk afval en Inzameling milieustraat Financiële afwijking - € 16.632 Toelichting Het totale resultaat van het taakveld afval is verwerkt in de exploitatie via een storting (kosten) in de voorziening reiniging. Een onderdeel hiervan vormt het voordeel op de toe te rekenen kosten BTW en overhead in totaal € 16.632. Dit voordeel zit verdisconteerd op andere taakvelden. We hebben in 2022 een positief saldo op afval en reiniging van € 249.615. Dit komt onder andere door hogere inkomsten voor papier vanwege een hoge marktprijs. Ook is er minder restafval ingezameld dan begroot, waardoor de verwerkingskosten lager waren. Dit heeft ook gevolgen voor de toerekenbare btw; deze is ook minder dan verwacht. Nedvang, de instantie waar we onder andere de vergoeding van PMD van ontvangen, stuurde ons de eindafrekening van 2020.

Deze is voor ons positief uitgevallen. In de paragraaf lokale heffingen staat een nadere toelichting en de herleiding naar het resultaat van € 249.615 voor afval en reiniging.

65

Recapitulatie financiële afwijkingen bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen 3 Ruimtelijk domein

Programmaonderdeel

Incidenteel of structureel

Verschil

3.1 3.1 3.1 3.1 3.1 3.1 3.1 3.1 3.2 3.2 3.2 3.3 3.4 3.4 3.4 3.4 3.4 3.4 3.4 3.5 3.6 3.6 3.6 3.6 3.7 3 Reserve 3

S S S S S I S I S S S S S S S I S S S S S S S S S S I

20 V 17 V - 12 N 10 V 67 V - 17 N 12 V 12 V - 13 N - 10 N 15 V - 177 N 14 V 30 V 12 V - 24 N - 14 N 13 V 30 V 12 V 11 V 29 V 85 V - 375 N - 17 N - 433 N 236 V

Kasteel Duurstede Monumenten Vergunningverlening bouw- en woningtoezicht/Leges Toezicht en Handhaving Bouw Ruimtelijke ordening werkbudget Invoering Omgevingswet Procedures Ruimtelijke Ordening Onderzoek koppelkansen Milieubeheer Soortenmanagementplan Verkeersmaatregelen Beleid Grondexploitaties Verkeersmaatregelen uitvoering Bevorderen Verkeersveiligheid Gladheidsbestrijding Veerdienst Bruggen- en damwandbeheer Watergangen en beschoeiingen (baggeren) Wegen - degeneratiegelden / Vergunningen en rechten Huisvesting Openbare Ruimte Riolering, pompen en gemalen Riolering Algemeen en Beleid (Advies/onderzoek/consultancy) Riolering Algemeen en Beleid Riolering Gemeentereiniging, Inzameling hh afval en Inzameling milieustraat diverse afwijkingen < € 10.000 Mutatie reserves Totaal afwijkingen

- 467 N

Bestuurlijke risico’s Schaal van 1 tot 10 Risico's

Beheersmaatregel

Voortgang ontwikkeling

Kans

Impact

De duurzaamheidsopgave wordt steeds groter en vraagt steeds meer inspanningen van gemeenten, zonder dat hier voldoende budget van het rijk tegenover staat. Ook op andere onderdelen wordt inzet gevraagd, zoals circulaire economie, duurzame mobiliteit en klimaatadaptatie. Dit brengt veel veranderingen met zich mee dat vraagt om extra middelen en goede

We maken op alle duurzaamheidsthema’s duidelijke plannen en keuzes over de rol en de (financiële) inzet van de gemeente en bundelen dat tot integraal en samenhangend programma. Daarbij besteden we tevens veel aandacht aan communicatie en participatie.

Extra maatregelen zijn nodig om op koers te blijven voor de energietransitie. Voor de overige duurzaamheidsambities zijn plannen in voorbereiding.

8

8

We zetten bij de verschillende ontwikkelingen rond

66

communicatie met inwoners en bedrijven.

duurzaamheid nadrukkelijk in op communicatie en participatie.

Hoewel 2030 of 2050 ver weg lijken, hebben ruimtelijke projecten een lange doorlooptijd. Tegelijkertijd is er nog veel onzekerheid omtrent de energietransitie. Zo zijn er zorgen over de betaal-baarheid, zullen er in de toekomst goedkopere en efficiëntere energie-technieken beschikbaar zijn en is het onduidelijk wat het draagvlak is voor bijvoor-beeld grootschalige opwek. Deze factoren kunnen leiden tot vertraging en uitstel waardoor de gemeente Wijk bij Duurstede het risico loopt haar ambities niet te halen. De eenheidsprijzen zoals opgenomen in de onderhoudscontracten en ramingen voor de vervangingsprojecten (investeringen) worden niet geïndexeerd. Hierdoor ontstaan tekorten. Schaarste van goederen en diensten kunnen ervoor zorgen dat we niet alle onze taken kunnen uitvoeren en de veiligheid niet kunnen waarborgen.

We gaan in gesprek met de raad, inwoners en ondernemers. De energietransitie gaat verder dan de eigen grenzen, samenwerken met de gemeenten in de regio is daarom belangrijk. Gemeente en burgers kunnen participeren in duurzame projecten.

We gaan in gesprek met de raad hoe we inwoners het beste kunnen betrekken bij de opgaven die er voor ons liggen.

8

8

Jaarlijkse indexaties op basis van CBSindexen opnemen voor zowel de onderhouds-budgetten als investeringskredieten. Afstemming gemeentebreed en in de regio hoe we met de prijsstijgingen om gaan.

Indexaties worden jaarlijks 9 inzichtelijk gemaakt door ons beheersysteem icm IMPACT (rekentool met landelijke kentallen). Daarnaast worden prijsstijgingen separaat aangevraagd in de tussentijdse nota’s of kadernota. Indien indexaties niet worden bijgekomen is het mogelijk om de beleidsplannen aan te passen en te voorzien van een lagere ambitie of beeldkwaliteit.

8

Omgevingswet. De invoering van de omgevingswet is uitgesteld naar 1 januari 2024. We dienen hierop voorbereid te zijn. Het niet tijdig voorbereid zijn op de komst van de Omgevingswet betekent onder andere risico’s in: • Het niet binnen de vereiste 8 weken afronden van aanvragen omgevingsvergunningen; • Het niet tijdig kunnen opstellen en publiceren van besluiten op grond van de Omgevingswet; • Het niet of onvoldoende toegerust zijn op het anders werken onder de Omgevingswet.

In de begroting 2023 zijn diverse budgetten opgenomen voor de voorbereiding van de omgevingswet. Daarnaast ligt de focus op de minimale acties vanuit het implementatieplan.

In 2022 zijn we gestart met 8 het onderzoek naar welke aanpassingen van werkprocessen binnen de hele organisatie nodig zijn. Er is gestart met het proces om te komen tot een omgevingsplan en ook is er gestart met de actualisatie van de omgevingsvisie die zich met name richt op het landelijk gebied. Verordeningen voor de advies commissie ruimtelijke kwaliteit en nadeelcompensatie zijn aangepast en vastgesteld.

7

67

Tevens is gewerkt aan de veranderingen in de IT systemen in het kader van het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO).

Beleidsindicatoren Beleidsindicator

1.16 1.17

Volksgezondheid en milieu Hui s houdel i jk res tafval Herni euwbare el ektri ci tei t

Eenheid

kg per i nwoner %

2020

2021

2022

WBD

NL

WBD

NL

WBD

NL

141,2 13,9

170,0 26,8

115,0 nb

169,0 nb

nb nb

nb nb

Legenda Als i ndi cator van gemeente meer dan 5% beter i s dan Nederl and Als i ndi cator van gemeente meer dan 5% s l echter i s dan Nederl and Als i ndi cator van gemeente mi nder dan 5% afwi jkt van Nederl and

68

1.3 Programma 4 – Veiligheid Inleiding Wijk bij Duurstede is zowel objectief als subjectief bezien een veilige gemeente. Dat onze inwoners zich relatief veilig voelen blijkt uit de Veiligheidsmonitor van 2019. Onze inwoners geven bijvoorbeeld de veiligheid in hun woonbuurt een cijfer van 7,8. Dat is hoger dan het regionale en landelijke gemiddelde (beide 7,4). Het totaal aantal geregistreerde misdrijven in de gemeente Wijk bij Duurstede is in 2022 gedaald. Dit blijkt uit het jaarlijkse veiligheidsbeeld voor de gemeenten in Midden-Nederland van het Bureau Regionale Veiligheidsstrategie (RVS). Het aantal geregistreerde misdrijven daalde in 2022 met 18% vergeleken met 2021. We vermoeden dat de coronacrisis invloed heeft gehad op dit percentage. Vooral traditionele vormen van criminaliteit, zoals woninginbraken en vernielingen, daalden. Net als de meldingen van overlast veroorzaakt door de jeugd. Van 43 woninginbraken in 2021 liep het aantal terug naar 28 inbraken in 2022. Dat is een daling van 34%. Het aantal vernielingen daalde van 58 meldingen in 2021 naar 43 meldingen in 2022. Na een stijging in de afgelopen jaren daalden de cijfers van gedigitaliseerde criminaliteit zoals whatsappfraude en fraude met online aankopen in 2022 (van 130 incidenten in 2021 naar 95 incidenten in 2022).

Dit wordt mogelijk verklaard door de lage aangiftebereidheid waardoor minder misdrijven zijn geregistreerd. Oorzaken van een lage aangiftebereidheid bij dit soort criminaliteit kunnen zijn dat de aangever twijfels heeft of er iets met de aangifte wordt gedaan of dat iemand er niet voor wil uitkomen dat hij of zij slachtoffer is geworden van fraude. In 2022 hebben we ons gericht op onderstaande lokale prioriteiten uit het Integraal Veiligheidsplan van 2019-2022: Versterken verbinding veiligheid en zorg Voor de Wet aanpak woonoverlast zijn beleidsregels vastgesteld en vervolgens geïmplementeerd. Daarnaast hebben we ons samen met politie en zorgpartners gericht op een geregisseerde aanpak voor overlastgevende personen. Resultaat is een goede en effectieve samenwerking. Jeugd We hebben extra aandacht besteed aan het verder optimaliseren van de samenwerking tussen gemeente, politie en jongerenwerk. Gezamenlijk hebben we de groepsaanpak van problematische jeugd geïmplementeerd. Ook hebben we ingezet op een goede verbinding met de jeugd waardoor er wederzijds meer begrip ontstaat. Lokale (extra) aanpak ondermijning Afgelopen jaar hebben we de samenwerking tussen gemeente, politie, RIEC, Belastingdienst en andere partners verder versterkt door gezamenlijk twee integrale controleacties tegen ondermijning te organiseren.

Na deze controles stuurde de gemeente persberichten ten behoeve van de bewustwording en het bieden van handelingsperspectief bij vermoedens van ondermijning. Ook hebben onze boa’s een extra training gevolgd over ondermijning zodat zij signalen sneller herkennen. Inwonersparticipatie We hebben de samenwerking met WhatsApp buurtpreventiegroepen verder versterkt door het organiseren van een preventiegroepbijeenkomst en het Bondgenotenoverleg. Ook hebben we ingezet op bewustwording over veiligheid en het vergroten van de meldingsbereidheid, onder andere door de inzet van WhatsApp buurtpreventie en Burgernet in samenwerking met politie. 69

Politie en boa’s zijn in alle kernen aanwezig geweest met de buurttent om zo in gesprek te gaan met inwoners. Daarnaast organiseerden we in oktober de Veiligheidsdag samen met brandweer, politie, ambulance, Rijkswaterstaat, Provincie Utrecht, RIEC, HDRS, Dierenbescherming, AED Hartstikke nodig en het Rode Kruis. High Impact Crimes (HIC) en Veel Voorkomende Criminaliteit (VVC) We hebben social media ingezet om bewoners meer bewust te laten worden van veel voorkomende criminaliteit en het melden via WhatsApp buurtpreventie en Burgernet. We hebben ook driehoeksborden en digitale tekstkarren ingezet op strategische plekken (bijvoorbeeld toen er plotseling fors meer woninginbraken waren in Cothen) om een grote doelgroep te informeren. Ook is extra communicatie ingezet bij potentiële pieken zoals de zomercampagne woninginbraak en het donkere dagenoffensief. Verkeersveiligheid We hebben twee integrale (bewustwordings)acties uitgevoerd. Afgelopen zomer gingen we bij de actie op de Lekdijk samen met de politie in gesprek met motorrijders en andere weggebruikers over rijgedrag. In het najaar organiseerden we een bewustwordingsactie over verkeersveiligheid in het buitengebied. Bij die actie gingen we samen met politie en Veilig Verkeer Nederland in gesprek met automobilisten en schoolgaande kinderen.

De hierboven genoemde lokale thema’s zijn vastgesteld in het Integraal Veiligheidsplan (IVP) dat liep van 2019-2022. Dit is een gezamenlijk plan voor de gemeenten Wijk bij Duurstede, Renswoude, Rhenen, Utrechtse Heuvelrug en Veenendaal, politie en OM. Hierin staan naast de lokale prioriteiten ook gezamenlijke prioriteiten waar we ons op richten. De belangrijkste gezamenlijke thema’s zijn ondermijning en digitale veiligheid. In 2022 zijn we gestart met de voorbereidingen van het nieuwe Integraal Veiligheidsplan 2023-2026. Dit plan leggen we in april 2023 voor aan de raad. Als we kijken naar crisisbeheersing dan was 2022 het jaar waarin we vanuit de coronacrisis overgingen naar opvang van vluchtelingen uit Oekraïne (zie inleiding hoofdstuk 5). Hierbij is de gemeente op zoek gegaan naar geschikte opvanglocaties. Daarnaast hebben we dankbaar gebruik kunnen maken van het aanbod van particulieren die gastvrij hun woning hebben aangeboden en van maatschappelijke organisaties als de kerken en de Rotary, die fantastisch hebben geholpen met de inrichting van de gemeentelijke opvang. De Stichting Vluchtelingenwerk speelt hierbij ook een belangrijke rol. Daarnaast hebben we onze bijdrage geleverd aan de crisisnoodopvang door in september 100 asielzoekers op te vangen in de sporthal Mariënhoeve.

Na een intensieve eerste week, waarin een klein aantal asielzoekers wegens wangedrag is teruggestuurd, is de opvang goed verlopen. Naast de inzet van VRU en COA heeft dit een groot beroep gedaan op onze ambtelijke organisatie. Ook veel vrijwilligers hebben een geweldige bijdrage geleverd door activiteiten te ondernemen met de asielzoekers en hand- en spandiensten te verrichten. Door de intensieve inzet op de opvang is het onderdeel opleiding en training voor de lokale crisisfunctionarissen in aantal minder uitgevoerd maar hebben we wel veel praktijkervaring opgedaan. De geleerde lessen van de crisisnoodopvang worden meegenomen bij mogelijke toekomstige opvang. In 2022 hebben we gewerkt aan de overname van de brandweerkazerne Cothen/Langbroek. De overdracht van de VRU naar de gemeente heeft plaatsgevonden op 31 december 2022. Het onderzoek naar de mogelijkheden om een hijskraan te plaatsen voor het redden van mens en dier en/of bluswerkzaamheden op of aan het water is in 2022 gestart; afronding vindt in 2023 plaats. De brandweer in Wijk bij Duurstede (en in mindere mate Cothen/Langbroek) is in 2022 136 keer uitgerukt. De bezetting was goed op orde. Hier mogen we als gemeente en brandweer trots op zijn. 70

Beleidsinhoudelijke verantwoording per product Voor deze producten zijn geen aanvragen gedaan voor nieuw/gewijzigd beleid in de Begroting, daarom is hier geen beleidsinhoudelijke verantwoording opgenomen.

Wat heeft het programma gekost? bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2022

Verschil

Rekening 2021

Saldo van baten en lasten Lasten 4.1 Veiligheid en handhaving Totaal Lasten

- 2.206 - 2.206

- 2.127 - 2.127

- 2.143 - 2.143

- 15 N - 15 N

- 2.206 - 2.206

Baten 4.1 Veiligheid en handhaving Totaal Baten

1 1

1 1

6 6

5V 5V

1 1

- 2.205

- 2.126

- 2.137

- 10 N

- 2.205

Mutatie reserves Toevoegingen

- 46

- 46

- 46

-

- 46

Onttrekkingen

18

- 34

- 22

12 V

24

Mutatie reserves

- 29

- 81

- 69

12 V

- 22

- 2.234

- 2.207

- 2.205

2V

- 2.227

4 Veiligheid

Saldo van baten en lasten

Resultaat

Toelichting op financiële afwijkingen per product Binnen deze producten zijn er geen financiële afwijkingen groter dan (+ of -) € 10.000.

71

Bestuurlijke risico’s Schaal van 1 tot 10 Risico's

Beheersmaatregel

Voortgang ontwikkeling

VRU; Indien vrijwillige brandweer gelijk gesteld wordt aan de waardering van beroepskrachten dan vormt dit een financieel probleem.

Landelijke aandacht en bestudering van het Europese standpunt.

Naar aanleiding van 8 Europese afspraken is er een landelijk onderzoek uitgevoerd naar het gelijktrekken van de bezoldiging van vrijwillige en beroepsbrandweerlieden. Naar aanleiding daarvan kan er sprake zijn van een forse stijging van de (loon)kosten de gemeentelijke bijdrage aan de VRU. Evaluatie Wet 8 veiligheidsregio’s is landelijk uitgevoerd. Opvolging in regionale kernteams.

Reorganisatie crisisbeheersing in brede zin door landelijke aanpassingen kan zorgen voor extra interne kosten door de aanpassing van onze eigen crisisorganisatie (bijvoorbeeld wijziging van kanspiket naar hardpiket)

Kans

Impact 6

5

Beleidsindicatoren

Beleidsindicator

4.01 4.02 4.03 4.04 4.05

Veiligheid Verwi jzi ngen Ha l t Wi nkel di efs ta l Gewel ds - en s eks uel e mi s dri jven Di efs ta l ui t woni ng Verni el i ng en mi s dri jven openba re orde

Eenheid

2020

2021

2022

WBD

NL

WBD

NL

WBD

NL

per 1.000 i nw., 12-17 jr a a nta l per 1.000 i nwoners

21,0 0,6

11,0 2,0

14,0 0,2

8,0 1,8

nb 0,4

nb 2,3

a a nta l per 1.000 i nwoners

1,0

1,8

1,9

1,3

1,3

1,4

Legenda Als i ndi cator van gemeente meer dan 5% beter i s dan Nederl and Als i ndi cator van gemeente meer dan 5% s l echter i s dan Nederl and Als i ndi cator van gemeente mi nder dan 5% afwi jkt van Nederl and

72

1.4 Programma 5 – Dienstverlening en Bedrijfsvoering Inleiding Dienstverlening De verwachting was dat de coronacrisis in 2022 extra werk met zich mee zou brengen. In 2021 was namelijk een trend waar te nemen dat tijdens de coronacrisis mensen thuis meer gingen klussen en verbouwen. Dit zorgde voor een piek in het aantal aanvragen van omgevingsvergunningen. Deze piek is in 2022 sterk afgenomen en is weer op het niveau van vóór de coronacrisis. Wij streven naar een voortdurende aansluiting van dienstverlening bij de wensen van onze inwoners. Tegelijk speelt dan altijd de afweging of een verruiming van de dienstverlening opweegt tegen de extra kosten van bijvoorbeeld personele inzet. Een voorbeeld hiervan is de wens van ruimere openingstijden van de gemeentewerf op zaterdag. Met de evaluatie van het afvalstoffenbeleid wordt bepaald op welke tijdstippen hier behoefte aan is, waarna wij er in de zomer van 2023 een voorstel voor uitwerken. Meedoen, meedenken en meesturen In januari zijn de Participatievisie Wijk bij Duurstede 2022 en de Verordening participatie en uitdaagrecht Wijk bij Duurstede 2022 vastgesteld. Hierin staat beschreven wat het belang en de scope van participatie zijn binnen onze gemeente en wanneer en binnen welke kaders dit plaats kan vinden.

De gemeentelijke organisatie is vervolgens op zoek gegaan naar een praktische methode om participatie beter in te bedden in projecten en beleidsprocessen. Deze methode, het Relevante Gesprek genoemd, wordt in 2023 verder ingezet. Voor grotere projecten zijn afgelopen jaar aparte participatieprocessen gevolgd. Zoals voor een woningbouw-initiatief aan de Sluis-Noord en een zonnevelden-initiatief aan de Kapelleweg/Dwarsdijk. Daarbij was de insteek van participatie hóe de woningen of het zonneveld vormgegeven en ingepast moeten worden. Terwijl omwonenden soms ook willen praten over of het er sowieso moet komen. Organisatieontwikkeling Naast uitbreiding van formatie is ook op andere wijzen aandacht geweest voor het verminderen van draaglast en vergroten van draagkracht van onze medewerkers. Deze staat namelijk al jaren onder druk. In de aansturing en inrichting van de organisatie is een aanpassing gedaan. Zo zijn de teams verdeeld over 3 domeinen: ‘Buiten, inwoners en diensten’ – ‘Ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkeling’ – ‘Binnen, medewerkers en middelen’. Elk domein heeft een domeinmanager die samen met de gemeentesecretaris/algemeen directeur het managementteam vormen. Op deze wijze is meer strategische slagkracht gecreëerd en kunnen teamleiders zich meer richten op de ondersteuning en ontwikkeling van medewerkers in de teams.

Om dit te realiseren is intern formatie verschoven en zijn twee domeinmanagers geworven. De indeling in domeinen had tot gevolg dat de samenstelling van enkele teams beperkt is aangepast. Daarbij is aandacht geweest voor een goede begeleiding en start van de teams die in een gewijzigde samenstelling verder gingen. De verbinding tussen domeinen hebben we aangebracht met ontwikkel- en samenwerktafels. Nieuwe en bestaande vraagstukken worden aan deze tafels besproken en integraal beoordeeld en aangepakt. Naast inhoud staat ook de wijze van samenwerking op de agenda aan die tafels. Zo werken we aan een integrale aanpak van vraagstukken en versterken we de samenwerking. 73

Om beter te kunnen prioriteren en keuzes te maken is er gewerkt aan portfoliomanagement. In het portfolio wegen we nieuwe ambities/wensen/noodzakelijkheden af tegen de al lopende activiteiten binnen de organisatie. We doen dit op basis van vooraf vastgestelde criteria. De prioriteiten worden waar nodig herzien en activiteiten worden bewust bijgesteld (versnellen, vertragen of stoppen). Hierbij houden wij rekening met het maatschappelijk effect en de middelen (geld, capaciteit en competenties). Om projecten eenduidig aan te pakken werken we met een methode voor projectmatig werken die we de ‘Wijkse standaard’ noemen. Deze standaard hebben we geactualiseerd en aan het eind van het jaar zijn teamleiders en ambtelijk opdrachtgevers getraind in de rollen, taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van het ambtelijk opdrachtgeverschap in relatie tot de lijnverantwoordelijkheid van teamleiders. We zijn gestart met het opzetten van een structureel ontwikkelpakket in het kader van Ambtelijk vakmanschap. Waarmee we nieuwe collega’s en zittende collega’s een gevarieerd aanbod bieden om het vak van ambtenaar goed onder de knie te krijgen en verder te ontwikkelen. Hybride werken In oktober 2022 is het implementatieplan Hybride werken door de directie vastgesteld.

Dat betekent onder andere dat het kantoor meer activiteitgericht wordt ingericht, er voldoende ruimten zijn voor overleg en ontmoeting en er spelregels worden opgesteld voor het hybride werken. In 2022 is het interieur van het kantoor opgeknapt. Er is nieuwe vloerbedekking gelegd en er is geschilderd. Oekraïne De Russische invasie van Oekraïne begon op 24 februari 2022. Met als gevolg dat Europa's grootste vluchtelingencrisis sinds de Tweede Wereldoorlog op gang kwam. Ruim 17 miljoen mensen in Oekraïne hebben hulp nodig, onder wie zes miljoen ontheemde mensen. Volgens de cijfers van UNHCR februari 2023 zijn meer dan 8 miljoen mensen naar Europese landen gevlucht. De gemeente Wijk bij Duurstede heeft in aanvang 50 en later maximaal 75 vluchtelingen opgevangen. Aanvankelijk verbleven veel Oekraïeners in de particuliere opvang (POO); later ontstond steeds meer behoefte aan gemeentelijke opvang (GOO). Nadat men was bekomen van de reis naar Wijk bij Duurstede en een dak boven hun hoofd kreeg, gingen andere thema’s een rol spelen, zoals (juiste) scholing, onderwijs, werk en participatie en dagbesteding. Het snel vinden van passende zorg is ook een aandachtspunt. De aantallen te huisvesten Oekraïners fluctueren en breiden zich nog steeds uit vanwege gezinsherenigingen en de aanhoudende oorlog.

In mei 2022 was de verwachting een uitbreiding van de initiële opvangvraag van 50.000 naar 75.000 vluchtelingen in Nederland. Inmiddels is deze opvang verhoogd naar 90.000 mensen in Nederland en zou dat naar rato een verhoging betekenen voor Wijk bij Duurstede van 75 naar 87 potentiële opvangplekken. De kerken helpen bij de verhuizingen van de Oekraïense vluchtelingen. Ook de Rotary helpt met goederen en donaties die nodig zijn ten behoeve van de hulp en huisvesting van de Oekraïense vluchtelingen. Daarnaast zijn er ook burgerinitiatieven die erop gericht zijn om kleding in te zamelen en te verzenden naar Oekraïne. Vluchtelingenwerk ondersteunt daarnaast met behulp van haar vrijwilligers de Oekraïense vluchtelingen (met uitzondering van de panden die wij zelf extra ondersteunen). Eind november heeft een Wijkse Wereld maaltijd plaatsgevonden in het E&E gebouw. Dit was een samenwerking tussen Stichting Binding, Vluchtelingenwerk en de gemeente Wijk bij Duurstede. 74

Tijdens deze middag/avond is er een gezamenlijke maaltijd genuttigd die was bereid door verschillende bevolkingsgroepen. Het was een mengeling van Oekraïense, Syrische en Nederlandse gerechten. Zoals aangeven in programma 2 heeft RDWI ook inspanning verricht. De RDWI heeft de de leefgeldregeling voor Oekraïners opgezet en uitgevoerd. Na het bestuurlijk akkoord om deze regeling uit te voeren, is direct gestart met het operationaliseren van het aanvraagproces. Inmiddels zijn meerdere Oekraïners ook alweer vertrokken uit de regio of hebben werk gevonden. Dit is een momentopname; gedurende het jaar zijn er meer Oekraïners geweest die leefgeld hebben ontvangen. Aantal volwassenen per maand dat leefgeld ontving in Wijk bij Duurstede Maand 2205 2206 2207 2208 2209 2210 Aantal* 19 19 22 27 28 25

2211 22

2212 19

* bij gelijkblijvend aantal in een maand, hoeft niet te betekenen dat er geen wijzigingen hebben plaatsgevonden.

Beleidsinhoudelijke verantwoording per product 5.2 Bedrijfsvoering Draagkracht/draaglast Bron: Begroting Wat hebben we bereikt Op het gebied van organisatieontwikkeling, communicatie, juridisch zaken en wonen is de formatie tijdelijk en structureel uitgebreid. Wat hebben we ervoor gedaan? Structureel is er een senior adviseur Communicatie geworven en een juridisch administratief medewerker. Met interne doorstroom is het gelukt om tijdelijke formatie voor Organisatieontwikkeling in te vullen. De extra inzet op wonen is geregeld door een combinatie van tijdelijke inhuur op ondersteunende taken met een verzwaring in taken van een structurele functie op dit taakveld.

Fysieke infrastructuur ICT Bron: Voorjaarsnota Wat hebben we bereikt In de voorjaarsnota hebben wij gemeld dat er achterstallig onderhoud was op het gebied van de lokale fysieke ICT-infrastructuur. Dit achterstallig onderhoud is inmiddels weggewerkt. Wat hebben we ervoor gedaan? De bekabeling in de patchkasten en de aansluitpunten zijn weer op orde gebracht.

75

Jaarrapportage gegevensbescherming: toegangsbeleid Bron: Voorjaarsnota Wat hebben we bereikt In de Voorjaarsnota hebben wij aangegeven dat aanvullende middelen nodig zijn voor de uitvoering van een initieel onderzoek naar het toegangsbeleid in het kader van gegevensbescherming. Deze middelen zijn ingezet en hebben geleid tot een veiliger toegangsbeleid. Wat hebben we ervoor gedaan? In samenwerking met de RID zijn voor de belangrijkste applicaties aanvullende toegangsbeveiligingsvoorzieningen gerealiseerd, bestaande uit een generieke authenticatie oplossing. Daarmee zijn applicaties onder meer voorzien van een dubbele authenticatie.

Knelpunten formatie team Samenleving Bron: Voorjaarsnota Wat hebben we bereikt Voldoende formatie om de crisisbeheersing structureel op orde te krijgen Wat hebben we ervoor gedaan? We hebben de formatie crisisbeheersing uitgebreid van 0,45 fte (16 uur) naar 1 fte (36 uur).

5.3 Publiekszaken Wet open overheid Bron: Begroting Wat hebben we bereikt Er is gestart met de implementatie van de Wet open overheid (Woo). Deze wet heeft als doel overheidsinformatie makkelijk vindbaar te maken, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren. Wat hebben we ervoor gedaan? Conform de Wet open overheid (Woo) hebben wij per 1 mei 2022 een Woo-contactpersoon aangewezen. Deze persoon is het eerste aanspreekpunt voor Woo-verzoeken. Er is software aangeschaft om documenten te kunnen anonimiseren. Daarnaast is een “nulmeting” opgesteld van de bestaande situatie van de informatiehuishouding. Op basis hiervan wordt een projectplan opgesteld en uitvoering gegeven aan de fasering om de komende jaren steeds meer informatie te ontsluiten.

76

Wat heeft het programma gekost? bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2022

Verschil

Rekening 2021

Saldo van baten en lasten Lasten 5.1 Bestuur 5.2 Bedrijfsvoering 5.3 Publiekszaken 5.4 Financiën Totaal Lasten

- 4.861 - 5.420 - 828 - 838 - 11.948

- 4.811 - 6.373 - 828 - 227 - 12.239

- 4.635 - 7.483 - 834 - 432 - 13.385

175 V - 1.110 N -6N - 205 N - 1.146 N

- 4.054 - 5.693 - 883 - 1.827 - 12.457

Baten 5.1 Bestuur 5.2 Bedrijfsvoering 5.3 Publiekszaken 5.4 Financiën Totaal Baten

250 219 334 40.740 41.542

250 372 374 43.736 44.731

604 1.403 395 43.687 46.089

354 V 1.031 V 22 V - 49 N 1.358 V

230 273 351 40.996 41.850

Saldo van baten en lasten

29.595

32.492

32.704

212 V

29.393

Mutatie reserves Toevoegingen

- 89

- 862

- 1.410

- 548 N

- 1.532

Onttrekkingen

1.442

1.679

1.786

107 V

6.220

Mutatie reserves

1.353

817

376

- 441 N

4.688

Resultaat

30.948

33.309

33.080

- 229 N

34.081

5 Dienstverlening en bedrijfsvoering

Toelichting op financiële afwijkingen per product 5.1 Bestuur Griffie Financiële afwijking - € 18.335 Toelichting Vanwege de wisselingen op de griffie, heeft in 2022 incidenteel externe inhuur plaatsgevonden. De personeelslasten van tijdelijke inhuur liggen hoger dan van vast personeel.

77

Raad en raadscommissies Financiële afwijking - € 119.255 Toelichting De verhoging van de raadsvergoeding (€ 22.457) was niet begroot. Voor de verkiezingen van 2022 was ook geen bedrag begroot, maar zijn wel uitgaven geweest van € 28.248. Het raadsinformatiesysteem is uitgebreid voor € 25.000. Voor verschillende bijeenkomsten, zoals het stikstofoverleg en het symposium over duurzaamheid was geen bedrag begroot, maar is wel € 14.182 uitgegeven. Het faciliteren van de formatiebesprekingen met catering en woordelijke verslaglegging was eveneens niet begroot. Tenslotte zijn in de raadzaal aanpassingen gedaan aan het camerasysteem en de verschillende technische installaties, waaronder het op afstand kunnen corrigeren van de cameraposities om een betere kwaliteit van de uitzendingen te krijgen. Tezamen bedragen deze kosten € 25.000. Op 21 december 2022 is de raad hierover geïnformeerd (memo griffie nr. 615).

Facilitair Financiële afwijking € 94.009 Toelichting In 2022 was op dit budget een bedrag opgenomen voor de implementatie van het hybride werken (inrichting werk- en vergader/overlegruimten etc.). De feitelijke implementatie zal plaatsvinden in 2023. Conform de aan de raad in december 2022 gestuurde memo dient dit bedrag bestemd te blijven voor het project hybride werken, hiervoor is een overheveling aangevraagd.

Wet open overheid Financiële afwijking € 44.889 Toelichting Voor de implementatie van de Wet open overheid is door het rijk budget toegekend. In 2022 is hiervoor door een externe partij een nulmeting opgesteld. Vanwege capaciteitsproblemen is de implementatie in 2022 beperkt gebleven tot het uitwerken van een procesbeschrijving voor de behandeling van Woo-verzoeken en het anonimiseren van documenten. Het op orde brengen van de informatiehuishouding om te zijner tijd aan de voorkant bij het aanmaken van documenten een geanonimiseerde versie voor openbaarmaking te hebben, wordt in 2023 opgepakt. Dit verklaart de onderschrijding van het bedrag.

78

Huisvesting Gemeentehuis Financiële afwijking € 127.181 Toelichting In 2022 is het interieur van het gemeentehuis opgeknapt (vloerbedekking, schilderwerk, etc.). De kosten hiervoor waren minder dan begroot (aanbestedingsvoordeel). Daarnaast is in overleg met de installateur de planning van de installatievervangingen aangepast. Het restantbedrag van groot onderhoud vloeit terug naar de bestemmingsreserve Onderhoud gebouwen om het toekomstig groot onderhoud uit te kunnen voeren. Informatiebeveiliging en privacy Financiële afwijking - € 28.386 Toelichting ENSIA staat voor Eenduidige Normatiek Single Information Audit. 'ENSIA structureert verantwoording over de Basisregistratie Personen (BRP) en Reisdocumenten, Digitale persoonsidentificatie (DigiD), Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT), Basisregistratie Ondergrond (BRO), Waardering Onroerende Zaken (WOZ) en de Structuur uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen (SUWI) richting de rijksoverheid. Voor de uitvoering hiervan is in 2022 een extern adviseur ingehuurd. Dit was niet begroot. Software Financiële afwijking - € 85.697 Toelichting De onderhoudscontracten en licentiekosten vielen hoger uit dan begroot. Ook waren niet alle kosten van gemeentelijke software meegenomen in de begroting.

ICT middelen Financiële afwijking - € 67.359 Toelichting De kosten van de Regionale ICT Dienst (RID) zijn hoger dan begroot. Met name de kosten van de plusdiensten zijn deels niet opgenomen in de begroting. We hebben geconstateerd dat de afgelopen jaren onvoldoende is geïnvesteerd in onderhoud en digitale veiligheid. Er zijn extra middelen uitgegeven om deze achterstand te verkleinen. De komende jaren bouwen we hierop voort. 79

5.2 Bedrijfsvoering Organisatieontwikkeling Financiële afwijking € 60.950 Toelichting Dit budget is beschikbaar gekomen na vaststelling van de Najaarsnota 2022 door het vrijgeven van de gehele bestemmingsreserve Slimme werkprocessen. Aanwending van het budget is voor (meerjarige) uitvoering van interventies in het kader van organisatieontwikkeling met als doel draagkracht en draaglast in balans te brengen en met plezier en vertrouwen voor de gemeente Wijk bij Duurstede te werken. De periode van Najaarsnota tot einde jaar was er onvoldoende tijd om alle gewenste activiteiten in het kader van Organisatieontwikkeling uit te kunnen voeren. Inschatting is dat er € 55.000 nodig is voor volledig uitvoeren voor het programma in 2023 en is aangevraagd in de budgetoverheveling. Ondernemingsraad (OR) Financiële afwijking € 10.898 Toelichting De OR heeft minder bijscholing gevolgd en ondersteuning gebruikt.

Bedrijfsvoering personeel Financiële afwijking - € 23.394 Toelichting In 2022 is meer inzet geweest van bedrijfsgezondheidszorg: de bedrijfsarts komt 1 keer per 2 weken in plaats van 1 keer per 4 weken. De bestaande spreekuren waren niet toereikend. Daarnaast kan er ook preventief gebruik gemaakt worden van het spreekuur voor zowel medewerkers als leidinggevenden. De uurtarieven voor arbodiensten zijn gestegen. Verzekeringen Financiële afwijking - € 17.777 Toelichting De premies voor personeelsverzekeringen worden gebaseerd op de loonsom. De loonsom is van € 5.396.260 in 2021 gestegen naar € 6.370.030 in 2022. Het % premies is gelijk gebleven. 80

Sociale uitkeringen voormalig personeel Financiële afwijking - € 53.519 Toelichting Er zijn relatief veel sociale uitkeringen aan voormalig personeel verstrekt inclusief loonbelasting. Dit is vooraf niet beïnvloedbaar. Als gemeente zijn wij eigen risicodrager voor uitkeringen zoals WW, ziektewet en arbeidsongeschiktheid. In 2022 zijn er 3 personen die recht hadden op een dergelijke uitkering. Het jaar ervoor 1 persoon.

Overige personeel gerelateerde kosten Financiële afwijking - € 23.643 Toelichting De overschrijding is het gevolg van de kosten van de eindheffing van Werkkostenregeling (WKR) ter hoogte van € 48.555. Deze kosten wisselen jaarlijks waardoor het bedrag dat boven de ruimte van de WKR uitkomt, en daarmee de eindheffing ook wisselt.

Salarissen Financiële afwijking -€ 229.630 Toelichting De overschrijding wordt met name veroorzaakt door: - De inhuur van personeel voor invulling van vacatures en tijdelijke vervanging als gevolg van ziekte. Inhuur is duurder dan vast personeel. - De eenmalige uitkering CAO in december 2022 was niet begroot en pas bekend na najaarsnota. - Door stijging van de rentevoet is er een lagere voorziening wachtgelden en pensioenen wethouders nodig dan verwacht. Dit voordeel compenseert een deel van de overschrijding.

81

Bedrijfsvoering Financiële afwijking € 113.897 Toelichting Het verschil ten opzichte van de begroting is hoofdzakelijk veroorzaakt door doorbelasting salarissen aan de diverse programma’s

Opvang vluchtelingen Oekraïne Financiële afwijking € 500.000 Toelichting De raad heeft een budget van € 500.000 beschikbaar gesteld voor de rechtmatige uitgave (kosten) voor opvang Oekraïnse vluchtelingen. Gedurende het jaar heeft de gemeente vanuit het rijk bijdragen ontvangen waarvoor de gemaakte kosten (met name huisvesting, leefgeld, capaciteit) gecompenseerd werden. Het saldo van de ontvangen vergoeding uit het rijk ( € 977.849) en gemaakte kosten (€ 851.748) voor opvang (gemeentelijk en particulier) bedraagt € 126.101. In de bestemmingsreserve Oekraïne is deze € 126.101 gestort voor eventuele nakomende kosten en als buffer voor uitgaven in 2023. Dit is verwerkt in de mutatie reserves. Het eerder beschikbaar gestelde budget hoefde door de compensatie van het rijk niet te worden aangesproken. 5.3 Publiekszaken Huwelijken Financiële afwijking - € 13.931 Toelichting Het aantal voltrokken huwelijken is lager uitgevallen dan de verwachting was.

82

5.4 Financiën Gemeentefonds Financiële afwijking € 33.356 Toelichting De onderschrijding wordt verklaard door: - De decembercirculaire is nog niet verwerkt - Energietoeslag 2023 opgenomen in algemene uitkering 2022 - Bijdrage GGU fonds is hoger dan begroot - POK gelden (Sociale Raadslieden (VJN 2022) nog niet juist verwerkt - Verrekeningen 2020, 2021 en 2022 Totaal:

€ 524.000 - € 348.000 - € 25.154 - € 26.000 - € 91.490 € 33.356

OZB Financiële afwijking - € 139.161 Toelichting Er is minder OZB ontvangen dan verwacht. Dit wordt veroorzaakt doordat bouwwerken later dan verwacht worden opgeleverd. Hierdoor kan er nog geen OZB over worden geheven. Treasury Financiële afwijking € 82.586 Toelichting De begroting voor de rente van kort- en langlopende leningen is niet juist verdeeld over de programma’s en niet aangepast. De tussentijdse rentevoordelen op de kasgeldleningen zijn evenmin verwerkt, waardoor er per saldo een verschil ontstaat € 82.600. Overige belastingen Financiële afwijking - € 230.052 Toelichting Het verschil onder overige belastingen wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de financiële effecten vanuit de schikking met Vitens. 83

Vennootschapsbelasting Financiële afwijking - € 16.079 Toelichting In 2022 is een voorlopig aangifte vennootschapsbelasting 2022 ingediend. Deze was niet begroot. De uiteindelijke afrekening komt in komende jaren.

Recapitulatie financiële afwijkingen bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen 5 Dienstverlening en bedrijfsvoering Griffie Raad en raadscommissies Facilitair Wet open overheid Huisvesting gemeentehuis Informatiebeveiliging en privacy Software ICT middelen Organisatieontwikkeling Ondernemingsraad Bedrijfsvoering personeel Verzekeringen Sociale uitkeringen voormalig personeel Overige personeel gerelateerde kosten Salarissen en doorbelasting Bedrijfsvoering Opvang vluchtelingen Oekraine Huwelijken gemeentefonds OZB woningen Treasury / Leningen woningbouwvereniging Overige belastingen VPB diverse afwijkingen < € 10.000 Mutatie reserves kapitaallasten Mutatie reserves Totaal afwijkingen

Programmaonderdeel

Incidenteel of structureel

5.1 5.1 5.1 5.1 5.1 5.1 5.1 5.1 5.2 5.2 5.2 5.2 5.2 5.2 5.2 5.1 5.2 5.3 5.4 5.4 5.4 5.4 5.4 5 Reserve 5 Reserve 5

S S S S S S S S S S S S S S S S I S S S S I S S S I

Verschil - 19 N - 119 N 94 V 45 V 127 V - 28 N - 86 N - 67 N 61 V 11 V - 23 N - 18 N - 53 N - 24 N - 230 N 114 V 626 V - 14 N 33 V - 140 N 82 V - 230 N - 16 N 86 V - 456 N 15 V - 229 N

84

Bestuurlijke risico’s Schaal van 1 tot 10 Risico's

Beheersmaatregel

Voortgang ontwikkeling

Kans

Schaarste op arbeidsmarkt, mogelijk extra middelen nodig voor Werving en selectie en zichtbaarheid als werkgever op arbeidsmarkt. Salarissommen zijn doorgerekend op werkelijke inschaling. Gelet op de schaarste voorzien we een risico van het verschil tussen de maximale inschaling en de werkelijkheid.

Meer instroom van jong talent, inzet stagiaires, We investeren in nieuwe site voor vacatures om beter zichtbaar te zijn als werkgever op de arbeidsmarkt. Meer samenwerken met andere gemeenten.

De werving is in 2022 8 gestart, per januari 2023 is de adviseur werving & selectie gestart.

Impact 5

Beleidsindicatoren Beleidsindicator

Eenheid

5.01 5.02 5.03 5.04

Bestuur en organisatie Forma tie Bezetti ng Appa ra a ts kos ten Externe i nhuur

5.05

Overhea d

Fte per 1.000 i nwoners Fte per 1.000 i nwoners Kos ten per i nwoner (Kos ten a l s % va n total e l oons om + total e kos ten i nhuur externen) % va n total e l a s ten

5.06 5.07 5.08 5.09 5.10

Volkshuisvesting, ruimtelijke orening en stedelijke vernieuwing WOZ-wa a rde woni ngen Ni euwbouw woni ngen Demogra fi s che druk Woonl a s ten éénpers oons hui s houden Woonl a s ten meerpers oons hui s houden

dzd euro a a ntal per 1.000 woni ngen % euro euro

2020

2021

2022

WBD

NL

WBD

NL

WBD

NL

5,5 4,8 314,0 0,9

3,6 nb nb nb

5,6 5,1 316,8 15,7

nb nb nb nb

5,9 5,5 367,2 4,4

nb nb nb nb

23,9

nb

12,9

nb

11,8

nb

297,0 14,3 75,0 910,0 910,0

271,0 8,9 70,0 700,0 773,0

322,0 3,9 76,4 918,0 938,0

290,0 nb 70,1 733,0 810,0

357,0 1,5 77,7 984,0 1.011,0

317,0 nb 70,1 823,0 905,0

Legenda Als i ndi cator van gemeente meer dan 5% beter i s dan Nederl and Als i ndi cator van gemeente meer dan 5% s l echter i s dan Nederl and Als i ndi cator van gemeente mi nder dan 5% afwi jkt van Nederl and

85

2

Deel II Paragrafen

86

2.1 Inleiding Evenals in de voorgaande jaren volgen hierna de paragrafen, conform het Besluit Begroting en Verantwoording. Deze paragrafen handelen over een aantal belangrijke onderwerpen met betrekking tot de financiële functie, als een dwarsdoorsnede van de jaarrekening, die binnen de verschillende programma’s terug te vinden zijn. De volgende paragrafen zijn opgenomen: Lokale heffingen Het overzicht van lokale heffingen geeft inzicht in de tarieven van de gemeentelijke heffingen en belastingen. Financiering De paragraaf financiering is een verplicht onderdeel bij de begroting en het jaarverslag. Het doel is de uitvoering van de treasury functie transparant te maken. Weerstandsvermogen en risicobeheersing De paragraaf bevat een berekening van de weerstandscapaciteit en een inschatting van de risico’s. Met weerstandscapaciteit wordt bedoeld: al die elementen, waarmee eventuele tegenvallers bekostigd kunnen worden. Het weerstandsvermogen is de weerstandscapaciteit in relatie tot de risico’s. Het geeft aan hoe robuust de jaarrekening is. Onderhoud kapitaalgoederen Deze paragraaf gaat vooral in op de onderhoudstoestand en de kosten van instandhouding van de wegen, bruggen, riolering, gebouwen en groene gebieden c.q. stroken. Dit is van belang, omdat de onderhoudskosten van kapitaalgoederen een substantieel deel beslaan.

Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering bestaat traditioneel uit de onderdelen Personeel, Informatisering, Automatisering, Communicatie, Organisatie, Financieel beheer (waaronder de administratieve organisatie en de interne controle) en Huisvesting. Deze paragraaf geeft inzicht in de stand van zaken en de beleidsvoornemens over de bedrijfsvoering. Het gaat daarbij om het uitvoeren van de programma’s in het programmaplan en om de continuïteit van de gemeente. Verbonden partijen Hier wordt inzicht gegeven in de relaties van de gemeente met derde rechtspersonen, waarin bestuurlijke invloed wordt uitgeoefend en waarmee financiële belangen gemoeid zijn. Grondbeleid De hoofdlijnen van het te voeren grondbeleid komen in deze paragraaf aan de orde. Het geeft een stand van zaken in de lopende grondexploitaties en andere te ontwikkelen gebieden. Openbaarheid Deze paragraaf gaat in op de uitvoering van de Wet open overheid (Woo) en geeft inzicht in de genomen maatregelen, activiteiten en werkzaamheden.

87

2.2 Lokale heffingen De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van gemeenten en zijn een integraal onderdeel van het gemeentelijk beleid. De lokale heffingen bestaan uit belastingen (bijvoorbeeld Onroerende Zaakbelasting - OZB - en toeristenbelasting), bestemmingsheffingen (Rioolheffing en Afvalstoffenheffing) en rechten (bijvoorbeeld Leges en Begraafrechten). 2.2.1

Tarieven 2022

Tarieven lokale heffingen

Lastenstijging (%)

2022

2021

0,1240% 0,3116% 0,1870%

0,1298% 0,2616% 0,1538%

-4,5% * 19,1% 21,6%

Toeristenbelasting • Overnachting

€ 1,30

€ 1,30

0,0%

Hondenbelasting • 1e hond • 2e hond • Elke volgende hond • Kennel

€ 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00

€ 67,60 € 111,25 € 111,25 € 302,65

-100,0% -100,0% -100,0% -100,0%

€ 234,00 € 234,00 € 0,00

€ 263,00 € 263,00 € 0,00

-11,0% -11,0%

€ 8,00 € 5,50 € 1,50 € 2,50

€ 8,00 € 5,50 € 1,50 € 2,50

Reinigingsrechten • Reinigingsrechten (excl. btw)

€ 234,00

€ 263,00

-11,0%

Rioolheffing (tot 200 m3 waterafvoer) • Eenpersoonshuishouden • Meerpersoonshuishouden • Bebouwde percelen zonder aansluiting riool

€ 225,07 € 225,07 € 87,83

€ 220,87 € 220,87 € 86,19

1,9% 1,9% 1,9%

Precariobelasting • Terassen per m2

€ 19,50

€ 18,90

3,2%

Leges • Voltrekken van een huwelijk, vanaf • Afgifte paspoort, vanaf • Afgifte Nederlands identiteitskaart, vanaf • Afgifte rijbewijs, vanaf