Boekwerk jaarstukken 2022

Jaarstukken 2022

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 Inleiding ................................................................................................................................................... 3 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 6 1 Deel I Programmaverantwoording .................................................................................................. 8 1.1 Programma 1 - Sociaal domein ............................................................................................... 9 1.2 Programma 2 - Economisch domein ..................................................................................... 34 2.3 Programma 3 – Ruimtelijk domein ........................................................................................ 47 1.3 Programma 4 – Veiligheid ..................................................................................................... 69 1.4 Programma 5 – Dienstverlening en Bedrijfsvoering ............................................................. 73 2 Deel II Paragrafen ..........................................................................................................................

86 2.1 Inleiding ................................................................................................................................. 87 2.2 Lokale heffingen .................................................................................................................... 88 2.3 Financiering ........................................................................................................................... 94 2.4 Weerstandsvermogen en risicobeheersing........................................................................... 98 2.5 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................. 104 2.6 Bedrijfsvoering .................................................................................................................... 114 2.7 Verbonden partijen ............................................................................................................. 118 2.8 Grondbeleid ......................................................................................................................... 125 2.9 Openbaarheid – Wet open overheid................................................................................... 132 3 Deel III Jaarrekening 2022 ...........................................................................................................

133 3.1 Waarderingsgrondslagen .................................................................................................... 134 3.2 Overzicht baten en lasten.................................................................................................... 139 3.3 Bestemming rekeningresultaat ........................................................................................... 141 3.4 Balans per 31 december 2022 ............................................................................................. 143 3.5 Toelichting op de balans...................................................................................................... 145 3.6 Gebeurtenissen na balansdatum ........................................................................................ 158 3.7 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ....................................................... 159 4 Deel IV Toelichtingen en Begrotingsrechtmatigheid................................................................... 161 4.1 WNT verantwoording .......................................................................................................... 162 4.2 Incidentele baten en lasten .................................................................................................

164 4.3 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserve .............................................. 165 4.4 Structureel resultaat............................................................................................................ 165 4.5 Begrotingsrechtmatigheid ................................................................................................... 165 5 Bijlagen ........................................................................................................................................ 167 5.1 Baten en lasten per taakveld ............................................................................................... 168 5.2 Staat van over te hevelen investeringskredieten ................................................................ 170 5.3 Kerngegevens ...................................................................................................................... 172 5.4 Taakveldindeling rubriek 6 en 7 .......................................................................................... 173 5.5 Specifieke uitkeringen (SISA) ............................................................................................... 175

2

Inleiding Hierbij bieden wij u de jaarstukken over het jaar 2022 aan. We leggen hiermee verantwoording af over de inspanningen en besteding van middelen in 2022. Qua bestuursperiode beslaat 2022 het laatste half jaar van het college 2018-2022 en het eerste half jaar van het college 2022-2026. Volgens de regels van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) volgt het jaarverslag de opzet van de Begroting. Dat betekent dat dit jaarverslag en de jaarrekening zijn gebaseerd op de Programmabegroting 2022 ‘Op Koers’ en op de bijstellingen in de Voorjaars- en Najaarsnota 2022. In 2022 zien we een aantal grote ontwikkelingen met impact op de samenleving, onze organisatie en financiën. Terwijl de gevolgen van de coronapandemie nog niet achter de rug zijn ondervinden inwoners dagelijks de gevolgen van de oorlog in Oekraïne. Kosten stijgen op veel fronten: boodschappen, elektriciteit, gas, brandstof, bouwmaterialen, et cetera. Daarnaast is er schaarste in dienstverlening en goederen. In het resultaat van deze jaarrekening is de stijging van kosten terug te zien. Bijvoorbeeld in het ruimtelijk domein en in personele inzet als de gevolge van schaarste op de arbeidsmarkt, bij ons en bij partners. De opvang van Oekraïners die hun land ontvlucht zijn is een taak die vanuit het rijk bij gemeenten is gelegd.

Aanvankelijk verbleven veel Oekraïners in de particuliere opvang; later ontstond steeds meer behoefte aan gemeentelijke opvang. Na huisvesting ontstond snel noodzaak om zaken als (juiste) scholing, onderwijs, werk en participatie, dagbesteding en passende zorg te regelen. De crisisnoodopvang van asielzoekers in september heeft een impact op onze samenleving gehad. Veel vrijwilligers hebben een geweldige bijdrage geleverd door activiteiten te ondernemen met de asielzoekers en hand- en spandiensten te verrichten. Met verschillende stakeholders hebben we de crisisnoodopvang geevalueerd. De geleerde lessen zijn waardevol en belangrijk voor de toekomst. Zowel de opvang van Oekraïners als de crisisnoodopvang zijn voorbeelden waarbij het rijk knaken bij de taken heeft gevoegd. We zijn en worden hiervoor volledig gecompenseerd. Actuele begroting en realisatie Het verschil tussen de actuele begroting en de uiteindelijke realisatie 2022 is € 1.256.000 (negatief). Het verschil tussen de primitieve begroting 2022 en de realisatie 2022 is € 65.000 (positief). Deze bewegelijkheid gedurende het afgelopen boekjaar toont opnieuw de aanhoudende onvoorspelbaarheid bij een deel van onze kosten. Of deze onvoorspelbaarheid nu zit in rijksbeleid of wereldwijde ontwikkelingen, we worden ermee geconfronteerd.

Een tendens die al eerder is ingezet, landelijk aan de orde is en naar onze verwachting ook nog doorzet. Dit omdat we bij voortduring en in toenemende mate geconfronteerd worden met taken en/of kosten waarop we als gemeente geen of beperkte invloed hebben. De besluiten worden elders genomen, de rekening wordt aan ons gepresenteerd. Een gang van zaken die voor ons niet houdbaar is, waar we ons ook niet zomaar bij neerleggen, maar die nu wel realiteit is. Op verschillende plekken en in diverse samenwerkingsverbanden oefenen wij de nodige druk uit om onze belangen te behartigen om te komen tot een werkbare en duurzame financiële situatie.

3

In Wijk bij Duurstede heeft het verschil over 2022 een aantal grote oorzaken. Wederom hogere kosten voor jeugdhulp In 2022 is de vraag naar jeugdhulp hoog gebleven. Dit is een landelijk beeld. In onze gemeente hebben maandelijks zo’n 400 tot 425 kinderen of jongeren jeugdhulp nodig. Waar hoge kosten mee gemoeid zijn. We spannen ons in om de grip op deze kosten te vergroten. Maar onze invloed hierop is beperkt. Want de Jeugdwet geeft ons een breed gedefinieerde zorgplicht, met een open einde karakter. Dit maakt dat wij zorg moeten financieren waar door professionals naar verwezen wordt. Deze verwijzing is door ons niet aan te passen of tegen te houden. Ook mogen zorgaanbieders tot een jaar na het verlenen van de zorg de factuur sturen. Dit betekent dat wij ten tijde van een Najaarsnota altijd met een flinke onzekerheid blijven zitten over de vermoedelijke hoogte van de uitgaven. Dit ondanks vooroverleg en samen optrekken. Waar we wél invloed kunnen uitoefenen op de kosten, vraagt dat om beleidsaanpassingen die consequenties zullen hebben op bijvoorbeeld wachttijden. Daarbij zien we op dit moment (tevens een landelijk beeld) dat de uitstroom uit jeugdhulp stokt. Hiervoor zijn deels beïnvloedbare oorzaken en deels oorzaken waarop wij als gemeente geen invloed hebben.

Denk aan een complexer wordende maatschappij, personeelstekorten in de jeugdhulp, woningtekorten of de afname in inzet voor behandeling van ouders vanuit de Zorgverzekeringswet. We blijven investeren in activiteiten die de uitstroom kunnen vergroten. We werken samen met huisartsen en we spannen ons in om meer aan de voorkant met inzet van het netwerk zwaardere hulp te voorkomen. Toch zal dit niet maken dat de kosten voorspelbaarder worden en op korte termijn omlaag gaan. Hier is langere tijd voor nodig en zal ook het rijk een aantal zaken moeten bijstellen of veranderen.

Personele kosten Schaarste op de arbeidsmarkt, maar ook bij partijen in de markt die capaciteit leveren maakt dat we soms projecten moeten uitstellen. Er is simpelweg onvoldoende uitvoeringskracht beschikbaar. Daar waar het wel lukt om capaciteit in te huren leidt het tot hogere kosten dan wanneer het werk uitgevoerd had kunnen worden met eigen mensen. Daarnaast was er een eenmalige uitkering CAO in december 2022 niet begroot en pas bekend na de totstandkoming van de Najaarsnota. Ruimtelijk domein Binnen het ruimtelijk domein zijn diverse voor- en nadelen over 2022 te melden. Een aantal nadelen komt voort uit hogere kosten door schaarste. Maar de grootste impact op het resultaat binnen dit domein wordt veroorzaakt door de post riolering. Er is vanuit taakveld riolering een te hoog bedrag aan dekking ten gunste van de algemene middelen begroot. Vanuit de kostendekkendheid riolering is dit niet noodzakelijk gebleken en valt het bedrag nu vrij ten gunste van reserve riolering in plaats van algemene middelen. Dit betreft een financieel-technische correctie. Financieel resultaat Het saldo van baten en lasten geeft een positief resultaat van € 225.000 (saldo vóór bestemming en vóór budgetoverheveling). Het eigen vermogen van de gemeente is gedaald met € 1,4 miljoen. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door beleidsconforme onttrekkingen uit de bestemmingsreserves.

Het verschil tussen de actuele begroting en de realisatie 2022 is € 1.236.000. In onderstaand overzicht staan de verschillen per programma door het jaar heen. bedragen x € 1.000

4

Samenvatting financieel resultaat 1 Sociaal Domein 2 Economisch domein 3 Ruimtelijk domein 4 Veiligheid 5 Dienstverlening en bedrijfsvoering Resultaat

Primitieve Begroting - 17.933 - 6.681 - 3.941 - 2.234 30.948 160

Stand VJN Stand NJN - 18.535 - 6.467 - 4.008 - 2.234 31.691 447

- 18.892 - 6.821 - 4.527 - 2.206 33.906 1.460

Actuele Begroting - 18.397 - 6.441 - 4.804 - 2.207 33.309 1.460

Rekening 2022 - 18.842 - 6.537 - 5.271 - 2.205 33.080 225

Verschil - 445 N - 96 N - 467 N 2V - 229 N - 1.236 N

Na de vaststelling van de najaarsnota 2022 (NJN) zijn de raadsbesluiten vanuit actualisatie grondexploitatie en de klantenspaarpas verwerkt. Tevens zijn er twee technische mutaties verricht om mutaties in het juiste programma te vermelden; verwerking vrijval Covid reserve (vanuit jaarrekening 2021) en verwerking energietoeslag. Hieronder het verloopoverzicht.

Samenvatting financieel resultaat

Stand NJN

1 Sociaal Domein 2 Economisch domein 3 Ruimtelijk domein 4 Veiligheid 5 Dienstverlening en bedrijfsvoering Resultaat

- 18.892 - 6.821 - 4.527 - 2.206 33.906 1.460

Actuele Begroting - 18.397 - 6.441 - 4.804 - 2.207 33.309 1.460

Klanten Mutatie spaarpas 494 194 V 380 - 194 N - 277 - 597 0 -

Actualisatie Grex 277 V - 277 N

-

bedragen x € 1.000 Jaarrekening Energie Covid toeslag 300 V 297 V

- 300 N -

- 297 N -

Bij de programmaverantwoording zijn de verschillen per begrotingspost en andere relevante onderwerpen per programma zowel inhoudelijk als financieel gedetailleerd toegelicht. In paragraaf 3.2 Overzicht baten en lasten worden deze grote posten toegelicht en in paragraaf 4.4 staat een opstelling van het structurele resultaat.

5

Leeswijzer Met deze leeswijzer navigeren we u door de jaarstukken. De jaarstukken bestaan uit vier onderdelen en bijlagen. 1. Programmaverantwoording In het eerste deel is de programmaverantwoording opgenomen. De indeling van de programma’s is conform de indeling in begroting 2022. Per programma worden de ontwikkelingen in 2022 op hoofdlijnen beschreven in de inleiding. Aansluitend worden zowel het beleid als de financiën verantwoord. In de beleidsverantwoording zijn alleen die producten opgenomen waarvoor in 2022 in een eerdere financiële rapportage (begroting, voorjaarsnota, najaarsnota) een aanvraag en budgettoekenning is opgenomen. De bron wordt hierbij steeds vermeld. De financiële verantwoording geeft een overzicht van alle afwijkingen per product die groter zijn dan (+ of -) € 10.000. De aard van de baten en lasten betekent in het kader van de notitie van de BBV dat de soort of de eigenschap van een begrotingspost binnen een taakveld in eerste instantie bepalend is of een post als incidenteel of structureel aangemerkt wordt. De raming van de baten en lasten is het dominante criterium om te bepalen of baten en lasten structureel of incidenteel zijn en niet de looptijd. Kortom: een eenmalige over- of onderschrijding op een structurele post wordt door de BBV gekenmerkt als een structureel resultaat.

Er zijn in jaar 2022 5 programma’s: Programma 1: Sociaal domein Programma 2: Economisch domein Programma 3: Ruimtelijk domein Programma 4: Veiligheid Programma 5: Dienstverlening en bedrijfsvoering 2. Paragrafen In het tweede deel staan de paragrafen. In de paragrafen staat informatie over de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico’s. Sinds dit jaar zijn er 8 (verplichte) paragrafen: ▪

▪ ▪

▪

Lokale heffingen In deze paragraaf wordt stilgestaan bij de diverse gemeentelijke belastingen en heffingen en de consequenties daarvan voor de inwoners. Ook worden hier de tarieven voor het komende begrotingsjaar genoemd. Financiering In deze paragraaf wordt toegelicht op welke wijze met de financieringsbehoefte van de gemeente wordt omgegaan. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen geeft aan hoe solide de financiële positie van de gemeente is. Het weerstandsvermogen wordt bepaald door de weerstandscapaciteit af te zetten tegen de omvang van de risico’s. In deze paragraaf zijn ook de financiële kengetallen opgenomen. Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf wordt per onderdeel toegelicht op welke wijze het onderhoud van de gemeentelijke kapitaalgoederen gewaarborgd is.

6

▪

▪

▪ ▪

Bedrijfsvoering Deze paragraaf gaat in op allerlei interne ontwikkelingen binnen de gemeentelijke organisatie, die erop gericht zijn een zo goed mogelijke dienstverlening aan de burgers te kunnen verstrekken en een zorgvuldige besluitvorming te kunnen garanderen. Verbonden partijen De gemeente werkt vaak samen met andere partijen om bepaalde doelen te bereiken. Een verbonden partij is een privaatrechtelijke- of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. In deze paragraaf worden alle verbonden partijen nader toegelicht. Grondbeleid De gemeente speelt een actieve rol in het kopen en verkopen van gronden. In deze paragraaf wordt dieper op het grondbeleid van de gemeente ingegaan. Openbaarheid In deze paragraaf staat het verslag van onze uitvoering van de Wet open overheid (Woo). Dit is een nieuwe verplichte paragraaf vanaf de jaarrekening 2022.

3. Jaarrekening 2022 In het derde deel is de jaarrekening opgenomen. In dit onderdeel worden de waarderingsgrondslagen gepresenteerd, het overzicht van de baten en lasten, de balans en de verder toelichtingen hierbij. Hier staat ook de controleverklaring van de accountant op de jaarrekening. 4. Toelichting en begrotingsrechtmatigheid In het vierde deel worden de verplichte toelichtingen gepresenteerd, waaronder de verantwoording vanuit wet normering topinkomens (WNT). Tevens staat hier het overzicht begrotingsrechtmatigheid. Tot slot treft u in de bijlagen naast specificatie vanuit de jaarstukken , ook verplichte informatie aan zoals de taakvelden, kerngegevens en de specifieke uitkeringen (SISA). Daarnaast is het overzicht van over te hevelen investeringskredieten gepresenteerd. Dit betreffen investeringskredieten die in volgende boekjaren worden afgerond.

7

1

Deel I Programmaverantwoording

Programma 1 - Sociaal domein Programma 2 - Economisch domein Programma 3 - Ruimtelijk domein Programma 4 - Veiligheid Programma 5 - Dienstverlening en Bedrijfsvoering

8

1.1 Programma 1 - Sociaal domein Inleiding In 2022 keerde het sociale leven weer langzaam terug naar de waarden van voor 2020. De coronabeperkende maatregelen werden in maart opgeheven. De scholen waren al open maar nu kon ook alle zorg en ondersteuning in het kader van Wmo en Jeugdwet weer geboden worden. Welzijns- en participatie-activiteiten als jongerenwerk, seniorenwerk, de Wijkse Inloop, het Taalhuis werden veel volledig opgestart. Het risico op onderwijsachterstanden, maar ook achterstanden op sociaal-emotioneel en sociaalmaatschappelijk gebied, speelt sinds de coronacrisis bij schoolgaande kinderen. De scholen constateerden dat het (mentaal) welbevinden van hun leerlingen extra aandacht behoeft. Daarom zijn er vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) in 2022 extra sociaal-emotionele programma’s, zoals Rots en Water, Kanjertraining, Storm, Vreedzame School en dergelijke georganiseerd. Ook aan de ‘Voel jij je lekker tour’ voor groep 5 en 6 deed een aantal scholen mee. Op het Revius is sinds een jaar een jongerenwerker op vaste dagdelen aanwezig en sinds het najaar ook een leerplichtambtenaar in het kader van de pilot preventief leerplichtgesprek. Met deze interventies geven we laagdrempelig ruimte voor gesprek over (mentale) problemen, drugs- en alcoholgebruik en andere zaken.

Demografische veranderingen, zoals vergrijzing, hebben invloed op het werk in het sociaal domein. Kosten van het sociaal domein nemen toe door veranderende zorgvragen en groei in de vraag. Het rijk probeert de sterk stijgende kosten te beteugelen en stuurt al jaren op langer thuis wonen van ouderen en GGZ-cliënten en op het indammen van de kosten voor gespecialiseerde jeugdhulp. Het Integraal ZorgAkkoord (IZA) moet onder meer leiden tot een betere lokale samenwerking, zodat passende ondersteuning en zorg geboden kan worden aan thuiswonende cliënten. En met de Hervormingsagenda Jeugd wil men de problemen in de jeugdzorg oppakken. Lokaal blijft de uitdaging: hoe houden/krijgen we voldoende zicht op de zorgvragen en hoe beïnvloeden we de kosten in het sociaal domein, terwijl we wel onze wettelijke taken veiligstellen. Op basis van de Raadsagenda en gesprekken met de nieuwe raad hebben we onze Maatschappelijke Agenda (MAG) herijkt. De MAG kent drie thema’s, namelijk Opgroeien, Meedoen en Wonen in de wijk, met daaronder een aantal opgaven. De gemeente wil verder inzetten op preventie door meer aandacht te geven aan ‘het versterken van het gewone leven’. Dat betekent dat de focus van ons beleid ligt op een breed palet van voorzieningen ten behoeve van onze inwoners: een goed en veilig pedagogisch klimaat, meedoen en welzijn, bewegen en sport en een verantwoord bestaansminimum.

De vraag naar jeugdhulp bleef hoog en we zagen oplopende wachttijden en personeelstekorten bij zowel Stichting Binding als aanbieders. Een beeld dat ook in de andere gemeenten in de regio Zuid Oost Utrecht (ZOU) en landelijk zichtbaar is. In 2022 was er een blijvend hoog aantal kinderen met jeugdhulp (rond de 400-425 kinderen per maand). De kosten van deze jeugdhulp bleven maand op maand stijgen en die groei zien we al meerdere jaren. We stelden vast dat we te maken hebben met een grote groep kinderen, die al langer dan twee jaar in zorg is en waarvan de uitstroom stokt. Voor deze groep zien we de omvang van de declaraties ook oplopen. Twee derde van het jeugdzorgbudget gaat naar deze langdurige groep. Omdat we het belangrijk vinden dat er meer inzicht ontstaat in de redenen voor langdurige zorg, hebben we Stichting Binding gevraagd meer gegevens te verzamelen over deze trajecten en mogelijkheden te onderzoeken om eerder af te ronden.

9

Stichting Binding kent al een brede intake en triage. Zij kijkt ook altijd naar mogelijke oplossingen buiten hulpverlening. Denk dan aan sporten, ontmoeten, welzijn, clubs. Het Startpunt scheiden is een mooi voorbeeld van zo’n voorziening, die de-escalerend werkt en het aantal complexe scheidingen terugdringt. Met het Startpunt scheiden bieden we een laagdrempelig, ‘menselijk adviespunt’ voor inwoners met relatieproblemen of signalen van een mogelijke relatiebreuk. Je kunt hier vroegtijdig informatie en begeleiding vragen, waarmee escalatie tot een complexe scheiding kan worden voorkomen. Ook bij Wmo zagen we een toenemend beroep op specialistische voorzieningen, met name begeleiding en huishoudelijke ondersteuning (HO). Hier hebben we door de vergrijzing te maken met meer kwetsbare ouderen die langer thuis moeten blijven wonen. In lijn met de MAG zetten we bij aanvragen voor HO vaker eerst een ergotherapeut in en wordt een deel van de individuele begeleiding omgezet in groeps- of welzijnsactiviteiten. We benutten reguliere lokale voorzieningen zoals Verbonden buurt, buurtkamer Heul Gezellig en sportverenigingen. In 2022 zijn ook verdere stappen gezet om met 22 gemeenten in de regio gezamenlijk inkoop, contractmanagement en opdrachtgeverschap van het sociaal-recreatief Wmo-vervoer te organiseren.

De gedachte is om alle vormen van doelgroepenvervoer (leerlingenvervoer, Wmoregiotaxi en vervoer naar dagbesteding) te gaan combineren. We hebben op het gebied van gezonde leefstijl en sport ons Preventieakkoord en Sportakkoord samengevoegd tot het Vitaliteitsakkoord. In dat akkoord hebben we onze ambities gezet met betrekking tot alcohol- en middelengebruik, gezond gewicht en inclusieve sportvoorzieningen alsook een plan voor de uitvoering. Het IZA en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) verbreden deze ambities en verschaffen de benodigde middelen. Op het gebied van (sport)accommodaties zijn we in 2022 met de sportpartners bezig geweest met de voorbereidingen voor de bouw van een multifunctionele ruimte voor CDW en consultatiebureau en de voorbereiding van de aanleg van padelbanen op Mariënhoeve. In 2022 hebben we voortgang geboekt met de uitwerking van het Integraal huisvestingsplan (IHP) en de aanzet tot de bouw van twee nieuwe brede scholen. Hier wordt in 2023 en verder vervolg aan gegeven. De gemeente is in gesprek met scholen over leerplicht, de relatie onderwijs/jeugdhulp, passend onderwijs en school in de buurt. Digitale en andere basisvaardigheden zijn in elk opzicht belangrijker dan ooit voor onze inwoners, om deel te blijven nemen aan de samenleving en om toegang te hebben tot (maatschappelijke) diensten.

Het Taalhuis en het nieuwe Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) zijn hiervoor van belang. Op 1 januari 2022 is de nieuwe Wet inburgering in werking getreden. In deze wet wordt de regie op de inburgering (weer) neergelegd bij de gemeenten. Iedere statushouder van 18 jaar en ouder is verplicht in te burgeren in de Nederlandse maatschappij.

10

Beleidsinhoudelijke verantwoording per product 1.1 Maatschappelijke ondersteuning (maatwerk) Wmo Hulpmiddelen en onderhoudscontracten Bron: Begroting en Najaarsnota Wat hebben we bereikt Vanuit de Wmo ontvangen kwetsbare inwoners via indicatiestelling een hulpmiddel, zoals een rolstoel of scootmobiel. Voor de hulpmiddelen is een onderhoudscontract afgesloten. Eind 2022 hadden 531 inwoners een hulpmiddel via de Wmo. Wat hebben we ervoor gedaan? Stichting Binding heeft aanvragen voor hulpmiddelen op grond van de Wmo beoordeeld. De gemeente voert gezamenlijk met gemeente Zeist en De Bilt het contractmanagement uit. Ieder kwartaal vindt er een evaluatie plaats.

Wmo Huishoudelijke ondersteuning Bron: Begroting en Voorjaarsnota Wat hebben we bereikt Vanuit de Wmo ontvangen inwoners die het nodig hebben huishoudelijke ondersteuning (HO) na indicatiestelling. Altijd vindt de afweging plaats wat inwoners nog zelf- of met hun eigen netwerk kunnen oplossen. De ondersteuning wordt geleverd door gecontracteerde aanbieders. Eind 2022 hadden 698 inwoners een dergelijke vorm van ondersteuning. In 2022 is gewerkt aan de aanbesteding van de HO. Uitgangspunten daarbij waren: reële tarieven, gezamenlijke inkoop met regiogemeenten in regio Zuid-Oost Utrecht (ZOU), meer ruimte voor vernieuwing en onderbrengen van het contractmanagement bij het regionale Inkoop en contractmanagement. Dat laatste om tot scherpere en eenduidige aansturing van contractpartners te komen in onze regio. Wat hebben we ervoor gedaan? Stichting Binding heeft aanvragen voor HO op grond van de Wmo beoordeeld. Daarnaast is -samen met de gemeenten Zeist en Utrechtse Heuvelrug- een aanbesteding uitgevoerd voor nieuwe contracten HO met zorgaanbieders. Daartoe is uitgebreid onderzoek gedaan naar reële tarieven en naar vernieuwingsopties en is een nieuw indicatieprotocol ontwikkeld. Een en ander in overeenstemming met de nieuwe verordening Wmo- en Jeugdwet, die begin 2022 door de raad is vastgesteld. Met de aanbieders heeft regelmatig overleg plaatsgevonden, o.a.

vanwege dreigende personeelstekorten. Vooralsnog zijn er geen wachtlijsten.

11

Wmo eigen bijdragen Bron: Begroting en Voorjaarsnota Wat hebben we bereikt Bij alle inwoners met een Wmo-voorziening, die vallen onder de landelijke regeling ‘eigen bijdragen Wmo’, is per maand € 19 geïnd. Wat hebben we ervoor gedaan? Gegevens van inwoners zijn verstrekt aan het CAK, dat zorgt voor het opleggen en afdragen van de eigen bijdragen.

Wmo regiotaxi Bron: Begroting en Najaarsnota Wat hebben we bereikt Vanuit de Wmo ontvangen inwoners die het nodig hebben een pas zodat zij met korting kunnen reizen met de Regiotaxi. Wat hebben we ervoor gedaan? Stichting Binding heeft de aanvragen voor de Regiotaxi op grond van de Wmo beoordeeld. De voorbereidingen voor een nieuwe, regionale aanbesteding zijn in gang gezet.

Wmo vervoer Bron: Begroting en Najaarsnota Wat hebben we bereikt Voor inwoners die naar en van dagbesteding vervoerd moeten worden, is dat vervoer geregeld. Wat hebben we ervoor gedaan? Inwoners zijn via Stichting Binding beoordeeld op hun vervoersvraag om te bezien of ze zelf of met inzet van hun netwerk, naar- en van de dagbesteding kunnen reizen. Voor vervoer naar lokale voorzieningen is een contract afgesloten met de Wijkse Dienst. Voor vervoer naar voorzieningen elders betalen we een vaste contractprijs aan zorgaanbieders.

Wmo wonen Bron: Begroting, Voorjaarsnota en Najaarsnota Wat hebben we bereikt Vanuit de Wmo ontvangen kwetsbare inwoners een woonvoorziening of vindt een woningaanpassing plaats. Eind 2022 hadden 306 inwoners een vorm van een woonvoorziening. Wat hebben we ervoor gedaan? Via Stichting Binding zijn kwetsbare inwoners geïndiceerd. Zo nodig zijn contacten met aannemers gelegd om woonvoorzieningen te realiseren. Na een meervoudige onderhandse aanbesteding is er in 2022 een nieuw contract afgesloten voor trapliften.

12

Wmo begeleiding groep en begeleiding individueel Bron: Najaarsnota Wat hebben we bereikt Vanuit de Wmo ontvangen kwetsbare inwoners begeleiding, hetzij in de vorm van dagbesteding (in groepen), hetzij op individuele basis. Eind 2022 hadden 108 inwoners dagbesteding en 242 inwoners individuele begeleiding. Wat hebben we ervoor gedaan? Via Stichting Binding zijn kwetsbare inwoners geïndiceerd. Daarbij is het beoogde resultaat van de begeleiding vastgelegd. Cliënten zijn doorgeleid naar een geschikte gecontracteerde zorgaanbieder. Daarnaast hebben we een aanbesteding uitgevoerd, die geleid heeft tot de vorming van twee ‘hybride teams’: dat zijn samenwerkende zorgorganisaties die de begeleiding combineren met vormen van welzijn, sport of cultuur. Een deel van de individuele begeleiding vindt plaats d.m.v. groepsbijeenkomsten.

Verbonden Buurt / Inclusieve wijk Bron: Voorjaarsnota Wat hebben we bereikt Het project Verbonden buurt loopt vooruit op het rijksprogramma van het Integraal Zorgakkoord (IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Dit programma heeft onder meer als doel om de sociale basis in gemeenten te versterken door integraal te werken, over de grenzen van de zorgdomeinen heen. Bijvoorbeeld samenwerking tussen gemeenten, woningcorporaties en zorgverzekeraars. Er zijn dit jaar vijf extra burenteams gevormd. Met zeven burenteams is Verbonden Buurt nu op sterkte. Ze worden gevormd door 43 vrijwilligers, die hulp en ondersteuning bieden aan hun buurtgenoten. Er is een ambitie en een plan hoe Verbonden Buurt zich de komende jaren moet gaan ontwikkelen. Wat hebben we ervoor gedaan? Door middel van monitoring, evaluatie en gesprekken met de professionals van Verbonden Buurt is inzicht verkregen in de werkwijze van Verbonden Buurt en is het plan opgesteld voor de verdere ontwikkeling van Verbonden Buurt. De professionals hebben Verbonden Buurt bij netwerkpartners bekend gemaakt. Hierdoor komen vragen niet meer alleen binnen bij Verbonden Buurt via de professionals van Stichting Binding. Ook zorgaanbieders en huisartsen weten Verbonden Buurt te vinden. In totaal zijn er eind 2022 166 vragers binnengekomen bij Verbonden Buurt (periode 2020-2022).

De vragen die enkelvoudig en eenmalig contact betreffen worden opgepakt door de vrijwilligers van Verbonden Buurt. Voor complexere vragen kunnen netwerkpartners worden ingezet en wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van algemene voorzieningen.

13

1.2 Maatschappelijke ondersteuning en jeugd Maatschappelijke begeleiding nieuwkomers (de nieuwe Wet inburgering) Bron: Begroting Wat hebben we bereikt De Regionale Sociale Dienst (RSD) voert de Wet inburgering uit voor Wijk bij Duurstede en de andere gemeenten in de regio ZOU. De inkoop van de verschillende taaltrajecten is geregeld op U10-niveau. De lokale Vluchtelingenwerkgroep verzorgt de maatschappelijke begeleiding: het wegwijs maken in de Nederlandse maatschappij en het ondersteunen bij allerlei praktische zaken. Stichting Binding heeft een rol als het gaat om het toeleiden van de nieuwkomers naar vrijwilligerswerk. We hebben bereikt dat nieuwkomers volwaardig kunnen meedoen in de samenleving. Een goed functionerende maatschappelijke begeleiding, dat wil zeggen het wegwijs maken in de maatschappij, is hiervoor een noodzakelijke voorwaarde. Wat hebben we ervoor gedaan? We hebben een extra subsidie verleend aan de Vluchtelingenwerkgroep Wijk bij Duurstede ter compensatie van achterstallige loonindexering over de afgelopen jaren. De Vluchtelingenwerkgroep verzorgt in de gemeente de maatschappelijke begeleiding aan statushouders, die in de gemeente worden gehuisvest als onderdeel van de Wet inburgering, en aan Oekraïners.

Inburgering Onderwijsroute Bron: Voorjaarsnota Wat hebben we bereikt In U16-verband zijn diverse taaltrajecten ingekocht. Dit om nieuwkomers volwaardig te laten meedoen in de samenleving door het bieden van passende leerroutes. Alleen voor de zogenaamde Onderwijsroute was nog geen geschikte aanbieder gevonden. Wat hebben we ervoor gedaan? Er zijn extra middelen beschikbaar gekomen voor de zogenaamde Onderwijsroute, een van de leerroutes in het kader van de nieuwe Wet Inburgering die per 1 januari 2022 in werking is getreden. Het betreft een aanvullende specifieke uitkering voor 2022 en een deel 2023. Dit ter overbrugging van extra structurele financiering vanuit het rijk voor de Onderwijsroute. De RSD heeft dit samen met andere U10gemeenten aangewend om maatwerktrajecten in te kopen. Inmiddels zijn de onderhandelingen met een aanbieder HBO/WO in de afrondende fase. Voor de MBO route verwachten we beging 2023 uitkomst over vervolg.

14

Aanpak dak- en thuisloosheid Bron: Begroting Wat hebben we bereikt? De aanpak van dak- en thuisloosheid is onderdeel van de regionale opgave doordecentralisatie Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen. Er liggen financiële en juridische afspraken zodat mensen met een psychische kwetsbaarheid de juiste hulp en ondersteuning krijgen als zij vanuit een instelling zelfstandig gaan wonen. Waarmee we ook willen voorkomen dat er mensen dak- of thuisloos worden of marginaal gehuisvest. Wat hebben we ervoor gedaan? Vanuit regio ZOU hebben we meegewerkt aan het opstellen van de afspraken op U16-niveau. De afspraken worden vertaald naar een lokale aanpak. Onderdeel van die aanpak is ook dat we in de wijken de sociale samenhang en onderlinge ondersteuning van buurtbewoners stimuleren. Zie hiervoor Verbonden Buurt. Samen met de andere regiogemeenten is er proefgedraaid om de uitvoering van Beschermd wonen lokaal vorm te geven. Bijvoorbeeld door de toegang tot Beschermd Wonen langzaam te verschuiven van Utrecht naar de afzonderlijke gemeenten. Voor onze gemeente betekent dat bij Stichting Binding. Ook is er een proefproject gestart voor inwoners die bijvoorbeeld op campings wonen (marginaal gehuisvest). Op de voormalige Wijkhuislocatie worden vier appartementen gebouwd, bestemd voor mensen met een psychische kwetsbaarheid en/of die marginaal gehuisvest zijn. De bouw is vertraagd.

Pilotprogramma Divosa, projectplan Scheiden zonder Schade Bron: Voorjaarsnota Wat hebben we bereikt Een goed functionerend Startpunt scheiden waar in 2022 – boven verwachting - al ruim 40 aanmeldingen zijn gekomen voor informatie en/of begeleiding. De inwoners melden zich ook op eigen initiatief aan; aanvankelijk vooral vrouwen en vanaf zomer 2022 meer stellen. Wat hebben we ervoor gedaan? In januari 2022 zijn we vanuit een raadsinitiatief met het Startpunt scheiden gestart als nieuw onderdeel van Stichting Binding. We hebben het Startpunt ingericht en capaciteit beschikbaar gesteld. We hebben de samenwerking met advocaten en huisartsen bij scheidingsvraagstukken in gang gezet. Een uitgebreide communicatiecampagne incl. een animatiefilmpje voor in wachtruimtes van de huisartsen. We hebben een onderzoek uitgevoerd, waaruit blijkt dat de informatie en begeleiding voorzien in de behoefte bij partners die uit elkaar (willen) gaan en dat de geboden werkwijze de-escalerend werkt.

15

1.3 Jeugd Individuele voorzieningen natura jeugd Bron: Begroting Wat hebben we bereikt? De toegang bij Stichting Binding is laagdrempelig en wordt goed gevonden. Wachtlijsten zijn er niet of beperkt. Jeugdigen krijgen daarmee tijdig passende hulp of ondersteuning. We willen in de lijn van de MAG wel een breder aanbod bieden, met veel meer collectieve (welzijns)opties naast individuele hulp. Omdat de uitstroom stokt en jeugdigen dus gemiddeld langer in zorg zijn, zijn de totale kosten van jeugdhulp in 2022 opnieuw gestegen. In 2021 deed de grootste verschuiving zich voor bij de ambulante jeugdhulp (behandeling en begeleiding). Het aantal kinderen met deze vormen van hulp nam toen flink toe. 2022 gaf een stijging te zien in aantallen kinderen en vooral in de kosten voor behandeling. De ontwikkeling naar langere trajecten is al in 2020 begonnen en in 2021 en 2022 verder doorgegaan. Het ‘loslaten’ van jeugdigen en gezinnen is moeilijk. Dat zien we bij onze lokale voorzieningen en ook bij de gespecialiseerde hulp. Ongeveer de helft van het aantal kinderen dat per jaar in zorg is, heeft ggz-hulp. In 2022 stabiliseerde het aantal kinderen zich dat gebruik maakt van ggz-hulp. De verschuiving van basis-ggz naar zwaardere hulp, aangeduid als specialistische-ggz (s-ggz) zet door. Deze geldt ook voor kinderen die al gebruik maakten van ggz.

Daarmee stijgt het aantal kinderen met s-ggz met ongeveer 3% en daalt het aantal kinderen met basisggz met 17%. De totale kosten voor ggz blijven ongeveer gelijk. Binnen de groep jeugdigen met ggz-hulp springt de groep meisjes van 14 - 17 jaar eruit: hier zien we een stijging met 16% aan jeugdhulp en vooral ggz. De problemen hebben te maken met stress, angst, stemmingswisselingen, eetproblematiek. Met de publicatie van een onderzoek naar gezondheid en welzijn van jongeren tussen de 11 en 16 jaar in september 2022 is hierover landelijk aan de bel getrokken1. Nooit eerder rapporteerden zoveel meisjes mentale problemen of zo’n laag cijfer voor hun leven. Een belangrijke oorzaak is de druk van school. Meisjes ervaren veel meer dan jongens stress van huiswerk, verwachtingen van ouders en leraren en hun toekomst. Het aantal kinderen dat in een instelling hulp krijgt (jeugdhulp met verblijf) daalt. Waar kinderen voorheen niet meer thuis konden blijven wonen en hulp in een verblijfsinstelling kregen, zetten we nu alles op alles om dat te voorkomen. Dit leidt – begrijpelijk - tot meer ambulante hulp en dat ook vaak langdurig en intensief.

Door de wijziging van het woonplaatsbeginsel is er een administratieve verschuiving geweest; het aantal kinderen in een pleeggezin is voor onze gemeente teruggelopen van 34 naar 20 en het aantal kinderen in een verblijfsvoorziening is toegenomen van 16 naar 20. De kosten voor een jeugdige in verblijf zijn veel hoger dan pleegzorg. Er is daardoor een toename in kosten.

1

Health Behavior in School Aged children (HBSC) rapport van de Universiteit Utrecht, Het Sociaal en Cultureel Planbureau en het Trimbos-Instituut. Het Onderzoek volgt sinds 2001 iedere vier jaar de gezondheid en het welzijn van jongeren tussen 11 en 16 jaar. In 2017 zei 28% van de meisjes van 13 tot 16 jaar veel emotionele problemen te hebben, in 2021 steeg dit naar 43%.

16

Wat hebben we ervoor gedaan? Stichting Binding werkt veel samen met lokale (ggz-)partijen en deze hebben hun capaciteit uitgebreid, waardoor er bij hen nauwelijks wachttijd was. Op basis van bovengenoemde ontwikkelingen en wat we in onze data zien, hebben we besloten om actief te gaan sturen op enerzijds minder instroom in specialistische jeugdhulp en anderzijds snellere uitstroom uit of afschaling van jeugdhulp. Dit is lijn met de gewenste beweging in de (herijkte) MAG. Zie verder hieronder.

(Gespecialiseerde) Jeugdhulp Bron: Voorjaarsnota en Najaarsnota Wat hebben we bereikt Versterking van de sturing op de inzet van en uitstroom uit gespecialiseerde jeugdhulp. Wat hebben we ervoor gedaan? In 2021 zagen we dat meer kinderen gebruik maken van gespecialiseerde jeugdhulp. En er is bovendien sprake van intensievere hulp (zwaarder en meer) en langere hulptrajecten. Deze hulptrajecten lopen door in 2022. Om de stijgende lijn van jeugdhulpgebruik en -kosten met oplopende wachttijden en personeelstekorten te doorbreken, hebben we Stichting Binding de opdracht gegeven om de procesregie per hulptraject door de medewerkers te versterken. Belangrijk doel daarbij is het vergroten van de uitstroom door tijdige evaluaties en het waar mogelijk afsluiten van hulptrajecten. Om de procesregie gefaseerd en gericht te versterken, hebben we een nadere analyse van jeugdhulpgebruik en -kosten uitgevoerd en zijn we gebruik gaan maken van een al ontwikkeld data-platform. We hebben een deel van de POK (Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag)-middelen (ongeveer € 60.000 euro in 2022) gebruikt om Stichting Binding in staat te stellen deze verbeterslag te laten maken.

PGB Jeugd Bron: Voorjaarsnota Wat hebben we bereikt De uitgaven voor PGB’s zijn in 2022 ongeveer stabiel gebleven na aframing in de Voorjaarsnota. Over de jaren zien we een gestage afname van het aantal cliënten met een PGB. Wat hebben we ervoor gedaan? Ingevolge het PGB-beleid toetst Stichting Binding op een aantal criteria alvorens een PGB toe te kennen in plaats van zorg in natura (inzet van ingekochte jeugdhulp). Er is immers regionaal een breed palet aan jeugdhulp ingekocht waaruit cliënten kunnen kiezen.

17

Veiligheid, jeugdreclassering en opvang jeugd Bron: Begroting Wat hebben we bereikt We willen bereiken dat kinderen worden beschermd tegen mishandeling en huiselijk geweld. Dat kinderen gezond kunnen opgroeien in een veilige omgeving. We werken hieraan omdat we onze kwetsbare inwoners willen beschermen. Wat hebben we ervoor gedaan? We subsidiëren met regio ZOU de instelling Samen Veilig Midden-Nederland (SVMN), die de jeugdbescherming uitvoert door inzet van de zgn. SAVE-teams. Dit betreft de uitvoering van rechterlijke uitspraken zoals ondertoezichtstelling, uithuisplaatsing en voogdij. Alsmede de plaatsing van een SAVEmedewerker bij Stichting Binding voor een betere samenwerking en afstemming. Ook onderdeel van SVMN is het meldpunt Veilig Thuis, waar iedereen 24/7 terecht kan om advies en/of hulp te vragen bij (vermoedens van) kindermishandeling en huiselijk geweld. In 2022 is gestart met het verleggen van taken in het zogenaamde vrijwillig kader van de SAVE-teams naar Stichting Binding. Dit proces zetten we in 2023 verder voort.

Subsidie Samen Veilig Midden-Nederland (SVMN) 2022 Bron: Voorjaarsnota Wat hebben we bereikt We willen bereiken dat kinderen worden beschermd tegen mishandeling en huiselijk geweld. Dat kinderen gezond kunnen opgroeien in een veilige omgeving. We werken hieraan omdat we onze kwetsbare inwoners willen beschermen. Wat hebben we ervoor gedaan? De gemeente heeft aan Samen Veilig Midden-Nederland (SVMN) extra middelen toegekend voor een aantal producten, te weten MDA++ (een intensieve en geïntegreerde aanpak die wordt ingezet bij individuen of gezinnen, waar sprake is van langdurige, complexe problematiek en waar de reguliere hulpverlening niet passend is of eerder onvoldoende bleek), chatfunctie Veilig Thuis (VT), extra VT onderzoeken en het ontwikkelplan. SVMN acteert in een complexe omgeving met veel spelers. De lange wachttijden bij de Raad voor de Kinderbescherming betekenen dat kinderen langer onder de hoede blijven van de lokale teams.

18

1.4 Volksgezondheid en milieu Bijdrage gemeenschappelijke regeling GGD Bron: Najaarsnota Wat hebben we bereikt De GGD regio Utrecht (GGDrU) kan haar wettelijke taken op het gebied van de Wet publieke gezondheid op adequate wijze uitvoeren. Wat hebben we ervoor gedaan? Wij hebben via een begrotingswijziging een extra bijdrage beschikbaar gesteld voor: - Kosten voor jeugdgezondheidszorg Oekraïense kinderen - Effecten loon- en prijsindexatie -

Wijzigingen in de pensioenpremies en de sociale verzekeringspremies

-

Extra kosten prenataal huisbezoek en HPV-vaccinatie.

Het wetsvoorstel ‘Prenataal huisbezoek door de jeugdgezondheidszorg’ is in werking getreden per 1 juli 2022. Hiermee wordt elke gemeente verplicht gezinnen in een kwetsbare situatie (dit betreft gemiddeld 16% van de kinderen) een prenataal huisbezoek aan te bieden. Het prenataal huisbezoek is hiermee een basisvoorziening geworden en de kosten zijn meegenomen in de kindbijdrage. Gemeenten ontvangen een toevoeging in het Gemeentefonds hiervoor. Met ingang van 1 januari 2022 worden naast meisjes ook jongens in het kader van het Rijksvaccinatieprogramma gevaccineerd tegen het Humaan Papillomavirus (HPV-virus). Daarnaast is de vaccinatieleeftijd verlaagd naar 10 jaar. - Extra kosten huisvesting consultatiebureau in Cothen Verder heeft het Algemeen Bestuur van de GGDrU moeten besluiten om te stoppen met de ontwikkeling van een nieuw digitaal dossier voor de jeugdgezondheidszorg, het GGiD. De financiële consequenties hiervan zijn in de jaarrekening verwerkt.

Ambulantisering GGZ Bron: Begroting Wat hebben we bereikt GGZ in de wijk, de GGZ-tafel (het integrale casuïstiekoverleg) is ingebed in de uitvoering voor de aanpak van vastgelopen complexe GGZ-casussen. Wat hebben we ervoor gedaan? De samenwerking met de vaste netwerkpartners vanuit de Wmo en Zorgverzekeringswet en het veiligheidsdomein is geïntensiveerd. De lijnen met de partners zijn korter, ze kennen elkaar en weten elkaar te vinden waardoor er meer preventief gewerkt wordt en er minder casussen vastlopen. Ook binnen de organisatie wordt dit consequent afgestemd. De casussen kunnen worden aangeleverd door bijvoorbeeld zorgorganisaties, 1e lijnsorganisaties, woningcorporaties of Stichting Binding. Om dit bekend te maken is een animatiefilmpje over de werkwijze van de GGZ-tafel breed verspreid.

19

1.5 Onderwijs Voortzetten Onderwijs Zorg Arrangement (OZA) op Het Anker Bron: Begroting Wat hebben we bereikt De ambitie is dat leerlingen onderwijs krijgen op de voor hen meest passende plek: daar waar zij zich in een veilige omgeving maximaal cognitief en sociaal-emotioneel kunnen ontwikkelen. Zo mogelijk dichtbij huis en in of dichtbij het regulier basisonderwijs ('inclusief onderwijs’), waar nodig ondersteund met specialistische voorzieningen. Naast het bieden van hulp zo thuisnabij mogelijk (een van de speerpunten van de regionale transformatieagenda Norm voor Opdrachtgeverschap jeugd en het projectplan ‘geen kind Wijk uit’ van ons, de schoolbesturen, het samenwerkingsverband primair onderwijs en het bestuur van de kinderopvang) kan uitvoering van het OZA er ook toe leiden dat minder kinderen naar het speciaal onderwijs buiten Wijk moeten. Wat hebben we ervoor gedaan? We hebben het Onderwijs Zorg Arrangement (OZA) op Het Anker structureel voortgezet. Dit als vervolg op de pilotperiode van drie schooljaren, die afliep einde schooljaar 2020/2021. Het OZA is erop gericht dat kinderen die extra ondersteuning nodig hebben, deze dicht bij huis op school krijgen, zodat ze een ononderbroken ontwikkelingsproces kunnen doormaken. Ouders worden daarnaast begeleid in de opvoedingsbehoefte van hun kind.

De aanvullende ondersteuning wordt zo vroeg mogelijk en zo lang als nodig aangeboden door Stichting Binding voor 32 uur per week. Dit streven naar ‘inclusief onderwijs’ is in de praktijk weerbarstig gebleken. Het ging de draagkracht van Het Anker te boven en de uitrol over de andere basisscholen in Wijk bij Duurstede verliep moeizaam. Het project heeft daarom pas op de plaats moeten maken. In 2023 gaan wij ons bezinnen op de toekomst van het inclusief onderwijs in het algemeen en het OZA in het bijzonder.

Leerlingenvervoer Bron: Najaarsnota Wat hebben we bereikt Het leerlingenvervoer is goed geregeld: vervoer is mogelijk voor alle leerlingen die een school bezoeken op een afstand van meer dan zes kilometer van hun huis. Wat hebben we ervoor gedaan? In de praktijk lopen we sinds voorjaar 2022 tegen een aantal problemen aan omdat de vervoerder er niet altijd in slaagde om de afspraken na te komen over de ritten, rijtijden en indeling van kinderen in de busjes. We zijn de vervoerder tegemoet gekomen, door een compensatie te bieden voor de hogere kosten van het werven van chauffeurs – om daarmee weer tot voldoende personele bezetting te komen - en de hoge brandstofprijzen. Door personeelsgebrek moesten namelijk zogenaamde narijroutes gereden worden, waardoor kinderen te vaak niet op tijd op school kwamen. We hebben een start gemaakt met het onderzoeken van alternatieve vormen van vervoer, bijvoorbeeld door de Wijkse Dienst.

20

1.6 Sport Vervanging toplaag kunstgrasveld CDW Bron: Begroting Wat hebben we bereikt Door het vervangen van de toplaag ligt er weer een veilig en duurzaam kunstgrasveld. Wat hebben we ervoor gedaan? De toplaag van het kunstgrasveld van voetbalclub CDW is vervangen. We hebben stichting Wijksport (volgens afspraak) gesubsidieerd voor 50% van het totale bedrag. Daarnaast hebben we een lening aangetrokken voor deze vervanging en die verstrekt aan stichting Wijksport.

Subsidie werkorganisatie stichting Wijksport Bron: Najaarsnota Wat hebben we bereikt De subsidie aan stichting Wijksport voor de werkorganisatie is op het prijspeil van 2022. Hierdoor kan Wijksport haar taken op het gebied van beheer, exploitatie en onderhoud van sportpark Mariënhoeve goed uitvoeren. Wat hebben we ervoor gedaan? Sinds 2016 was de subsidie voor de werkorganisatie van stichting Wijksport niet geïndexeerd, terwijl de loonkosten wel zijn gestegen. Een jaarlijkse indexatie van 2% over 2016 t/m 2022 betekende een reparatie van € 50.000. We hebben afgesproken dat de gemeente en stichting Wijksport beide de helft van de reparatie dragen. Dit betekende voor de gemeente een eenmalige bijdrage van € 25.000 in 2022. Met ingang van de begroting 2023 is geborgd dat de loonkosten jaarlijks worden geïndexeerd.

21

Wat heeft het programma gekost? bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2022

Verschil

Rekening 2021

Saldo van baten en lasten Lasten 1.1 Maatschappelijke ondersteuning (maatwerk) 1.2 Maatschappelijke ondersteuning en jeugd 1.3 Jeugd 1.4 Volksgezondheid en milieu 1.5 Onderwijs 1.6 Sport Totaal Lasten

- 3.949 - 4.500 - 6.274 - 1.026 - 2.389 - 864 - 19.003

- 4.005 - 4.890 - 6.960 - 1.128 - 2.993 - 885 - 20.861

- 4.048 - 4.704 - 7.243 - 1.224 - 2.946 - 983 - 21.148

- 42 N 186 V - 283 N - 96 N 46 V - 98 N - 287 N

- 3.533 - 4.412 - 6.976 - 1.001 - 2.680 - 1.099 - 19.700

Baten 1.1 Maatschappelijke ondersteuning (maatwerk) 1.2 Maatschappelijke ondersteuning en jeugd 1.3 Jeugd 1.4 Volksgezondheid en milieu 1.5 Onderwijs 1.6 Sport Totaal Baten

125 130 176 475 15 921

140 374 150 660 15 1.339

146 300 158 655 127 1.386

6V - 73 N 8V -5N 112 V 47 V

148 116 31 212 714 260 1.482

Saldo van baten en lasten

- 18.081

- 19.522

- 19.762

- 240 N

- 18.219

Mutatie reserves Toevoegingen

- 1.004

- 1.004

- 838

166 V

- 4.051

Onttrekkingen

1.153

2.129

1.758

- 372 N

728

Mutatie reserves

149

1.125

920

- 205 N

- 3.323

- 17.933

- 18.397

- 18.842

- 445 N

- 21.541

1 Sociaal Domein

Resultaat

Toelichting op financiële afwijkingen per product 1.1 Maatschappelijke ondersteuning (maatwerk) Wmo Wonen Financiële afwijking € 29.657 Toelichting De uitgaven op ‘wonen’ zijn altijd moeilijk in te schatten. Met name de mate waarin grote woningaanpassingen nodig zijn, beïnvloedt het eindresultaat. Er waren minder aanvragen dan verwacht.

22

Wmo Begeleiding Individueel Financiële afwijking - € 75.453 Toelichting Er zijn twee oorzaken voor de overschrijding: • Minder aanvragen van een persoonsgebonden budget (PGB) en daar staat tegenover meer zorg in natura: bij de PGB-budgetten zien we een onderschrijding. • Het aantal cliënten is toegenomen van 217 in 2021 naar 242 in 2022.

Wmo Begeleiding groep/dagbesteding Financiële afwijking - € 93.857 Toelichting Bij de Najaarsnota is € 108.000 afgeraamd op dit budget. In tegenstelling tot onze verwachting is het aantal cliënten gestegen in het laatste kwartaal.

Wmo PGB’s Financiële afwijking € 31.457 Toelichting Met name de PGB’s op individuele begeleiding zijn afgenomen. Inwoners hebben op dat onderdeel meer gekozen voor zorg in natura. Op PGB’s Huishoudelijke ondersteuning en hulpmiddelen waren kleine overschrijdingen in 2022.

Regiotaxi Financiële afwijking € 32.737 Toelichting Er is meer begroot dan daadwerkelijk uitgegeven aan de Regiotaxi. Voorafgaand is het lastig te voorspellen hoeveel inwoners daadwerkelijk van deze voorziening gebruik maken. In 2022 zijn er meer ritten gereden dan in 2021. Wel zijn er minder individuele ritten en ritten met begeleiding geweest, waardoor er een positief resultaat is. 23

1.2 Maatschappelijke ondersteuning en jeugd

Beleid Sociaal Domein Financiële afwijking - € 25.270 Toelichting We hebben extra advocatenkosten gemaakt voor de rechtszaak over het gezinshuis Driestroom/Helder.

Vernieuwing Financiële afwijking € 13.984 Toelichting Dit budget is bestemd voor vernieuwende pilots, totdat besloten wordt dat ze structureel uitgevoerd gaan worden, en is als zodanig opgenomen in de meerjarenbegroting. Niet elk jaar doen zich evenveel kansrijke en passende pilots voor.

Regionale uitvoering Financiële afwijking - € 67.466 Toelichting Dit budget betreft de kosten die we voor onze samenwerking in regio Zuid-Oost Utrecht (ZOU) maken. Voor de overschrijding zijn drie verklaringen. Als eerste de eindcompensatie van de meerkosten Corona die zorgaanbieders gemaakt hebben à € 16.359. Dan een eenmalige overschrijding van de regionale begroting (voor onze gemeente € 13.236), vanwege inhuur van de interim regionale programma manager. En het resterende bedrag (ruim € 37.000) betreft de kosten van de programmacoördinator NvO Jeugd. Onze gemeente neemt al een aantal jaren de kosten van de programmacoördinator op zich, zoals alle ZOUgemeenten een deel van de personele kosten op zich nemen. Voorheen was dit een medewerker van team Samenleving die deels in de regio werkzaam was en kwam het bedrag ten laste van de loonsom.

24

Regionale inkoop Financiële afwijking € 29.851 Toelichting Dit budget is in 2018 ingericht ten behoeve van het uit te voeren omvangrijke regionale inkooptraject tbv jeugdhulp en Wmo-begeleiding. Hiervoor was veel extra inzet nodig, variërend van een externe projectleider tot capaciteit van Stichting Binding om gegevens aan te leveren en de implementatie van de nieuwe contracten op de werkvloer te realiseren. Inmiddels is ook de laatste, specialistische jeugdhulp ingekocht en blijft het budget deels onbenut. Aanpak dak- en thuisloosheid Financiële afwijking € 72.088 Toelichting De aanpak van dak- en thuisloosheid is onderdeel van de regionale opgave doordecentralisatie Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen. Deze heeft als doel om ‘passende ondersteuning voor deze kwetsbare doelgroep, ‘zo thuis mogelijk’ te organiseren. Dit budget kan ingezet worden ter voorkoming van dak- en thuisloosheid. Flexwoningen en vier toekomstige nieuwbouwwoningen op de Wijkhuislocatie worden deels bestemd voor mensen die marginaal (niet duurzaam) gehuisvest zijn en ter voorkoming van dak- of thuisloos raken. Omdat deze woningen nog niet zijn gerealiseerd, is er geen hulp en ondersteuning ingezet en is er een onderschrijding van het budget. Maatschappelijke begeleiding vluchtelingen Financiële afwijking - € 31.223 Toelichting Dit budget was administratief niet goed verwerkt in de begroting.

Wet Inburgering Financiële afwijking € 74.795 Toelichting Er was budget overgeheveld voor de nieuwe wet Inburgering die vanaf 1 januari 2022 in is gegaan. Deze extra middelen voor de invoering hiervan waren niet nodig. De verwachte kosten waren lager dan begroot.

25

Welzijnswerk Financiële afwijking € 17.364 Toelichting De (hoofd-) subsidie wordt uit vier verschillende budgetten - per werkveld van Stichting Binding - betaald: Welzijnswerk, Participatie, Jeugd en WMO. De extra subsidie voor de indexatie van de personele kosten van Stichting Binding, à € 61.438, had ook verdeeld moeten worden over deze budgetten. De indexatie is alleen toegepast op het budget WMO en Jeugd, waardoor er een onderschrijding is op het budget van Welzijnswerk/Participatie (en een overschrijding op Wmo/Jeugd). De verschuiving is dan alleen het gevolg van de financieel technische mutatie. Kinderopvang en peuterspeelzaalwerk Financiële afwijking € 51.294 Toelichting Er hebben minder kinderen gebruik gemaakt van de gemeentelijk gesubsidieerde peuteropvang dan waar in de begroting rekening mee is gehouden. Combinatiefuncties Financiële afwijking € 31.379 Toelichting Dit betreft de buurtsportcoaches, waaronder ook de cultuurcoach. In 2022 zijn het Sportakkoord en het Preventieakkoord samengevoegd tot het Vitaliteitsakkoord Wij(k) Gezond. Hiervoor zijn beide kerngroepen samengevoegd tot één kerngroep. Zij behandelen onder andere alle subsidieaanvragen, organiseren (netwerk)bijeenkomsten en ondersteunen de buurtsportcoaches bij de planvorming en prioritering. Ook het versterken van de samenwerking met de cultuurcoach is een taak van de kerngroep.

We zijn op zoek gegaan naar een coördinator. Die rol gaat bijdragen aan versterking van de kerngroep Wij(k) Gezond en doorontwikkeling van (de structuur van) het vitaliteitsakkoord.

26

1.3 Jeugd Veiligheid, jeugdreclassering en opvang jeugd Financiële afwijking Bedragen zijn op basis van voorschotten, maar o.b.v. voorlopige prognoses / productieverantwoording: € 110.653 Kinderbeschermingsmaatregelen en Jeugdreclassering - € 11.958 Crisisopvang € 21.132Cluster 1/Essentiële functies Toelichting • •

•

Het beeld over 2022 is dat we minder gebruik hebben gemaakt van de diensten van de instelling voor jeugdbescherming Samen Veilig Midden-Nederland (SVMN). Hoewel het aantal kinderen met crisishulp stabiel is gebleven, zijn er wel hogere kosten dan begroot. In de Najaarsnota is nog een bedrag afgeraamd van € 52.143. Het kostenverloop bij crisishulp is grillig en onvoorspelbaar en de kosten per kind waren onder meer door duurdere zorgvormen, hoger. Bij de essentiële functies hebben we minder hulp ingezet dan waarvoor is bevoorschot en krijgen we geld terug.

Individuele voorzieningen natura jeugd Financiële afwijking - € 18.546 Vervoerskosten - € 125.982 Jeugd-ggz - € 25.459 Landelijke zorg - € 139.571 Verblijf - € 23.762 Ambulante hulp - € 87.081 Dagbehandeling - € 33.127 Dyslexie - € 7.969 Respijtzorg -€ 5.852 Pleegzorg € 151.554 Stelposten Toelichting • •

• •

Het aantal kinderen dat is vervoerd naar dagbesteding is gestegen. In 2022 was er een stabilisatie van het grote aantal kinderen dat gebruik maakt van ggz-hulp. De verschuiving van basis-ggz naar zwaardere (en duurdere) hulp, aangeduid met specialistische-ggz, zet echter door, zowel bij kinderen die al in zorg waren als bij de nieuwe instroom. Bij Landelijke zorg (zeer complexe jeugdhulp, landelijk ingekocht) is het aantal cliënten moeilijk te voorspellen en zijn de kosten per client hoog. Het aantal kinderen met jeugdhulp met verblijf daalt. We doen meer om te voorkomen dat kinderen naar een verblijfsinstelling moeten. Dit leidt tot meer ambulante hulp maar wel vaak langdurig en intensief. Door de wijziging van het woonplaatsbeginsel is er een administratieve verschuiving geweest. Het aantal kinderen in een pleeggezin is voor onze gemeente teruggelopen van 34 naar 20 en het aantal

27

•

• •

kinderen in een verblijfsvoorziening is toegenomen van 16 naar 20. De kosten voor een jeugdige in verblijf zijn veel hoger dan pleegzorg. De toename aan kosten is daardoor circa € 200.000. In 2021 was de grootste verschuiving te zien bij de ambulante jeugdhulp (behandeling en begeleiding). Het aantal kinderen met deze vormen van hulp nam in 2021 fors toe. In 2022 zien we de aantallen doorstijgen en een forse stijging in de kosten bij dagbehandeling. Ook bij de andere vormen van ambulante hulp (vooral begeleiding) hogere kosten door zwaardere en langere trajecten. Bij een vermoeden van dyslexie verwijzen basisscholen via Stichting Binding of de huisarts door naar een jeugdhulpaanbieder. In 2022 zijn meer kinderen doorverwezen dan voorzien. De stelpost was voor de kosten van coronacompensatie. Die zijn inmiddels voldaan en er staan nu geen verplichtingen meer tegenover.

Regelvrij ondersteunen jeugd Financiële afwijking - € 70.768 Toelichting Stichting Binding voert in opdracht van de gemeente wettelijke regelingen uit (Jeugdwet, Wmo) alsmede taken op het terrein van welzijn en participatie. In de praktijk blijken er ondersteuningsvragen te zijn die over de grenzen van wetten heen snelle en creatieve oplossingen vergen. Om erger te voorkomen of om te voorkomen dat mensen tussen wal en schip vallen. In de praktijk zien we dat het budget vooral wordt ingezet op kinderopvang (eigen bijdragen) en vervoer van kinderen naar dagbesteding (moet geregeld zijn als het om een jeugdvoorziening gaat). Het gaat hier dan om vervoersvoorzieningen die niet vallen onder de reguliere inkoop. Omdat het in de regel om een specifieke complexe doelgroep gaat, is het vaak niet mogelijk om gecombineerd vervoer te regelen en moet een taxi worden ingezet. Als ouders (of het netwerk) zelf kunnen rijden dan heeft dit altijd de voorkeur, maar dat is helaas niet altijd mogelijk. In uitzonderlijke gevallen moeten we regelingen treffen die buiten de reguliere inkoop vallen.