Document · PDF

Bijlage bij Raadsvoorstel De Geer GWij1905-03 d1 0 20210909 - Verkeersstudie rotonde De Geer

Raadsvergadering 13 oktober 2021, gemeente Wijk bij DuurstedeBij agendapunt: Uitvoering korte termijn maatregelen de Geer22.543 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Als er wordt gekozen voor een kleine uitbuiging van het zuidelijke fietspad aan de zuidzijde, zoals weergegeven in figuur 8-6 zijn de investeringskosten circa €31.000,- (inclusief plateau en rode fietspadoversteek circa € 66.000,-).

Figuur 8-5:

Megaborn

Schetsontwerp kortetermijnmaatregel uitbuigen fietspad (zie ook bijlage 4)

GWij1905-03 9 september 2021

Gemeente Wijk bij Duurstede Verkeersstudie Rotonde De Geer

Figuur 8-6:

8.4

Kortetermijnmaatregel met kleine uitbuiging zuidelijke fietspad (zie ook bijlage 4)

Conclusie kortetermijnmaatregelen

Bikescout en het aanbrengen van een plateau met rode coating en markering zien wij als goede korte termijn die ervoor zorgen dat de zichtbaarheid van de oversteek wordt verbeterd en de snelheid op de oversteek wordt getemperd. Het zijn echter geen structurele oplossingen voor de verkeersveiligheid en zeker niet voor de doorstroming. Het verleggen van het fietspad langs de Geerweg zien wij ook als een goede kortetermijnmaatregel die oversteek minder complex maakt. Het verleggen van de oversteek aan de noordzijde zien wij niet als kansrijk, aangezien deze verlegging niet op zeer korte termijn te realiseren is.

Megaborn

GWij1905-03 9 september 2021

Gemeente Wijk bij Duurstede Verkeersstudie Rotonde De Geer

INTEGRALE AFWEGING De drie varianten zijn met behulp van een multicriteria-analyse beoordeling met elkaar vergeleken. In tabel 7-1 is per thema aangegeven hoe een variant scoort ten opzichte van de referentievariant in 2030 zonder maatregelen. De referentievariant is de autonome situatie in 2030 inclusief woningbouwontwikkeling (De Geer III of Zuidwijk).

9.1

Oplossend vermogen varianten

Uit de multicriteria-analyse komt naar voren dat variant 1 met alleen een fietstunnel onvoldoende capaciteit heeft om de verkeersafwikkeling voldoende te verbeteren. De kleur geel in de tabel geeft aan dat er geen verbetering optreedt ten opzichte van de autonome situatie in 2030. En de stagnatie is dan fors groter dan nu in de spitsperioden. Variant 1 lost de afwikkelingsproblemen dus niet op. Variant 2 (turborotonde en fietstunnel) en 3 (verkeerslichten) hebben beiden voldoende capaciteit om het verkeer goed en verkeersveilig te verwerken in 2030. Ook zijn beide varianten voldoende robuust om eventuele verdere verkeersgroei tot 2040 op te kunnen vangen. Variant 2 verdient verkeerskundig de voorkeur. Een turborotonde en fietstunnel scoort het beste op zowel de doorstroming als de verkeersveiligheid voor zowel de auto’s als fietsers. Voor de fietsers is een turborotonde met fietstunnel een verkeersveiligere en snellere verbinding dan een geregelde, gelijkvloerse oversteek. In variant 3 nemen de wachttijden voor fietsers fors toe ten opzichte van de huidige situatie. Ook de gemiddelde wachttijden voor auto’s zijn langer in variant 3. 9.2

Ruimtelijke impact

Variant 2 heeft grotere consequenties voor de bomen, watergangen, kabels en leidingen en mogelijk voor archeologie dan variant 3. De inpasbaarheid van de fietstunnel is ruimtelijk de grootste uitdaging, gezien de aanwezige watergangen, duikers, kabels en leidingen. Vanwege de duiker onder de N229, is de inpassing van een fietstunnel een uitdaging. Om het hoogteverschil naar van de fietstunnel te overbruggen onder een acceptabel hellingspercentage (uitgangspunt is maximaal 4%), moet de rijbaan van de Geerweg ongeveer 0,80 tot 1,00 meter boven het huidige maaiveld worden aangelegd. 9.3

Leefbaarheid

De uitstoot van schadelijke stoffen door verkeer zal naar verwachting in alle varianten verbeteren, doordat de doorstroming van het verkeer verbetert. De uitstoot zal het laagst zijn in variant 2, omdat de gemiddelde wachttijden in deze variant het kleinst is. De sociale veiligheid bij de fietstunnel is in variant 2 een aandachtspunt. Zicht op de tunnel en licht in de tunnel verbeteren de sociale veiligheid. Uit een geluidsberekening moet blijken van wat de effecten van de geluidsniveaus op de gevels zijn van de verschillende varianten. Qua geluidsbelasting scoort variant 3 het slechtst, omdat de woningen van de Graaf van Lynden van Sandenburgweg 8 en 10 relatief dicht langs de weg zijn gesitueerd. In variant 3 rijdt het gemotoriseerd verkeer nog dichter langs deze woningen: daar waar nu de busbaan ligt. Megaborn

GWij1905-03 9 september 2021

Gemeente Wijk bij Duurstede Verkeersstudie Rotonde De Geer

9.4

Kosten

De aanleg van een fietstunnel maakt variant 2 duurder dan variant 3. De investeringskosten voor variant 2 zijn geraamd op 3,9 miljoen en die voor variant 3 op 1,9 miljoen euro exclusief btw. De onderhoudskosten van variant 2 zijn iets lager dan van variant 3 (zie paragraaf 6.2). In tabel 9-1 is de totale beoordeling met plussen en minnen kwalitatief weergegeven.

Megaborn

GWij1905-03 9 september 2021

Gemeente Wijk bij Duurstede Verkeersstudie Rotonde De Geer

Tabel 9-1:

Multicriteria-analyse VARIANT 0: REFERENTIE 2030

VARIANT 1:

VARIANT 2:

ROTONDE

TURBOROTONDE

MET

FIETSTUNNEL

2030

VARIANT 3: KRUISPUNT MET VRI 2030

Verkeersveiligheid -Verkeersveiligheid langzaam verkeer

-Verkeersveiligheid gemotoriseerd verkeer

-Kruispunt capaciteit

-Gemiddelde wachttijden gemotoriseerd verkeer

-Gemiddelde wachttijden langzaam verkeer

-Robuustheid

-Inpasbaarheid (binnen kadastrale grenzen)

-Consequenties bomen

-Consequenties watergangen

-Consequenties kabels en leidingen

-Consequenties archeologie

-Uitstoot NOx en CO2 door verkeer

-sociale veiligheid

-geluidshinder

- Ontwikkelkosten infrastructuur

- Onderhoudskosten infrastructuur

Verkeersafwikkeling

Ruimtelijke impact

Leefbaarheid

Kosten

Megaborn

GWij1905-03 9 september 2021

Gemeente Wijk bij Duurstede Verkeersstudie Rotonde De Geer

ADVIES Onze advies is om een keuze te maken voor variant 2 (turborotonde met fietstunnel) of 3 (verkeerslichten), waarbij onze voorkeur ligt bij variant 2. Variant 2 draagt het meeste bij aan de gestelde doelen: het verbeteren van de verkeersafwikkeling en de verkeersveiligheid. Wij achten een fietstunnel op deze locatie wenselijk, gezien de functie en het gebruik van de regionale fietsroute langs de Graaf van Lynden van Sandenburgweg. Wij bevelen aan om variant 2 verder uit te werken en om verder onderzoeken te doen naar de ruimtelijke en financiële haalbaarheid van deze variant. Ook variant 3 kan de doorstromingsproblemen en de verkeersveiligheidsknelpunten voldoende oplossen. Wanneer variant 2 financieel niet haalbaar blijkt, zien wij variant 3 ook als een acceptabele variant die de doorstromingsproblemen en verkeersveiligheidsproblemen voldoende oplost. In dit rapport zijn naast drie oplossingsvarianten ook kortetermijnmaatregelen beschreven. Deze maatregelen zijn geen oplossing voor het doorstromingsproblemen. De uitbuiging, bikescout en het plateau helpen wel enigszins om de verkeersveiligheid van de fietsoversteek te verbeteren. De combinatie van maatregelen zorgt er respectievelijk voor dat het zicht op de fietser verbetert, de attentie voor een aankomende fietser verbetert en de snelheid van het autoverkeer vermindert.

Desalniettemin blijft de fietsoversteek een verkeersveiligheidsrisico in zich houden en is een structurele oplossing in de vorm van variant 2 of 3 sterk aanbevolen.

Megaborn

GWij1905-03 9 september 2021

Gemeente Wijk bij Duurstede Verkeersstudie Rotonde De Geer

BIJLAGEN Bijlage 1: Bijlage 2: Bijlage 3: Bijlage 4: Bijlage 5: Bijlage 6:

Megaborn

Verkeersintensiteiten Ongevallen COCON-evaluatiegegevens Schetsontwerpen Archeologisch onderzoek Planning en processtappen

GWij1905-03 9 september 2021

Gemeente Wijk bij Duurstede Verkeersstudie Rotonde De Geer

Bijlage 1:

Verkeersintensiteiten

De huidige verkeersintensiteiten op de rotonde De Geer zijn bepaald aan de hand van een visuele verkeerstelling op dinsdag 23 juni 2020 tijdens de ochtendspits (2 uur) en tijdens de avondspits (2 uur). De verkeerstellingen zijn opgehoogd om de terugval in verkeersaanbod door de coronacrisis te verdisconteren. De correctie is gedaan aan de hand van verkeerstellingen uit het verleden en verkeerdrukmetingen van de Nationale Databank Wegverkeersgegevens (NDW). Uit NDWdata is gebleken dat het verkeer op het onderliggend wegennet van de provincie Utrecht op 23 juni 2020 op 95% van de gemiddelde intensiteit van voor de corona-crisis zit. Ook de mechanische verkeerstellingen kwamen iets hoger uit. Daarom is het verkeer uit te telling opgehoogd tot 100%, zodat wordt uitgegaan van een representatieve situatie zonder coronacrisis. De groei van de intensiteiten tussen 2020 en 2030 is ingeschat op basis van het regionale verkeersmodel van de provincie Utrecht (VRU3.4). De relatieve verkeergroei (jaarlijks groeipercentage) die het model voorspeld tussen basisjaar 2015 en planjaar 2030 is opgeteld bij de telcijfers uit 2020. In het regionale verkeersmodel zijn de woningbouwontwikkelingen in Wijk bij Duurstede (waaronder de volledige ontwikkeling van De Geer III) meegenomen voor het planjaar 2030.

In het regionale verkeermodel is uitgegaan van een groei van het aantal inwoners van Wijk bij Duurstede van 23.316 inwoners in 2015 naar 28.211 inwoners 2030. Dit komt overeen met een toename van circa 2.040 woningen (een gemiddeld huishouden in Wijk bij Duurstede telt 2,4 gezinsleden) en gemiddeld 136 woningen per jaar. De verwachting is daarom dat het verkeer zeker tot 2030 nog zal toenemen. In onderstaande tabel B1-1 en B1-2 zijn de bepaalde intensiteiten voor de huidige situatie in 2020 en de plansituatie in 2030 weergegeven. Tabel B1-1: RICHTING

Megaborn

Verkeersintensiteiten gemotoriseerd verkeer tijdens het drukste spitsuur (in PAE/u) HUIDIGE SITUATIE 2020

PLANSITUATIE 2030

Ochtendspits

Avondspits

Ochtendspits

Avondspits

627

328

688

376

105

637

328

676

391

287

688

338

730

239

698

281

742

Totaal

1928

2199

2131

2422

GWij1905-03 9 september 2021

Gemeente Wijk bij Duurstede Verkeersstudie Rotonde De Geer

Tabel B1-2:

Verkeersintensiteiten langzaam verkeer tijdens het drukste spitsuur (in PAE/u)

RICHTING

HUIDIGE SITUATIE 2020

PLANSITUATIE 2030

Ochtendspits

Avondspits

Ochtendspits

Avondspits

147

162

Totaal (brom)fietsers

123

226

136

250

Totaal voetgangers

De omvang van de verkeersgroei na 2030 onzeker. Om de robuustheid van de varianten te testen is een is een robuustheidsanalyse uitgevoerd. De robuustheidsanalyse gaat ervan uit dat er tussen 2030 en 2040 100 woningen per jaar worden bijgebouwd in de kern Wijk bij Duurstede. In tabel B1-3 zijn de ingeschatte intensiteiten voor 2040 bij een blijvende groei door woningbouw gepresenteerd. B1-3:

Verkeersintensiteiten gemotoriseerd verkeer tijdens het drukste spitsuur in 2040 (in PAE/u)

RICHTING

Megaborn

SITUATIE 2040

Ochtendspits

Avondspits

736

416

120

763

409

381

764

303

794

Totaal

2337

2591

GWij1905-03 9 september 2021

Gemeente Wijk bij Duurstede Verkeersstudie Rotonde De Geer

Bijlage 2:

Geregistreerde ongevallen

Tabel B2-1: Ongevallen (brom)fietsoversteek rotonde De Geer LICHT-

BOTVOERTUIG

BOTSVOERTIJG

GESTELDHEID

FIETSPAD

RIJBAAN

11:00

Daglicht

Scooter komend uit richting Cothen

Auto komend van de rotonde

Ditiswijk 5

4-9-2019

15.10

Daglicht

Fiets

Personenauto

Viastat

11-12-2018

11:22

Daglicht

Fietser komen uit richting Cothen

Auto komend van de rotonde

Ditiswijk

2-6-2017

15:30

Daglicht

Scootmobiel komende

Auto komend

Ditiswijk,

uit richting Wijk bij Duurstede

van de rotonde

Viastat

Fietser komende uit de richting Wijk bij

Auto komend van de rotonde

Ditiswijk

DATUM

TIJD

28-3-2020

28-10-2016

18:15

Schemer

BRON

Duurstede 7-10-2016

17.21

Daglicht

Bromfiets

Auto

Viastat

20-4-2016

14.24

Daglicht

Fiets

Auto

Viastat

18-5-2015

15:30

Daglicht

Scooter

Auto

Ditiswijk

Duister

Fietser

Auto komende van de rotonde

Ditiswijk

Daglicht

Scooter komende uit de richting Wijk bij

Auto komende van de rotonde

Ditiswijk

Auto komende van de rotonde

Ditiswijk

12-1-2015 8-3-2013

16:15

Duurstede 30-4-2012

12.30

Daglicht

Scooter

5 http://ditiswijk.nl/nieuws/112/3392-aanrijding-auto-en-scooter-op-de-geerweg-n229

Megaborn

GWij1905-03 9 september 2021

Gemeente Wijk bij Duurstede Verkeersstudie Rotonde De Geer

Bijlage 3:

Megaborn

COCON-evaluatiegegevens

GWij1905-03 9 september 2021

COCON 10.0

$IGUXNYDQ (YDOXDWLHJHJHYHQV $IJHGUXNWRS

3DJ 0HJDERUQ7UDIILF'HYHORSPHQW%9

.UXLVSXQW *HHUZHJ*UDDIYDQ/\QGHQ6DQGHQEXUJZHJ 9RUPJHYLQJVYDULDQWVWURNHQSHUWDN %HODVWLQJVYDULDQW 26 5HJHOLQJVYDULDQW %DVLV

Evaluatie gegevens 6LJQDDO JURHS

,QW

&DS

(II 9HU] *HP JURHQ JUDDG YHUOWLMG

>SDHX@ >SDHX@ >VHF@ >@

Overige gegevens *HPYHUOLHVWLMG>VHF@ (YDOXDWLHSHULRGH>PLQ@ 'RHOIXQFWLH

'HOD\

*HP VWRSV

*HPPD[ 2YHUI 2SVWHO 9HUZ %HQRG %HQRG ZDFKWULM TXHXH FDS RYHUVFKU RSVWFDS RSVWFDS 3 >@ 3 >@ >VHF@ >SDHXX@ >SDHVHF@ >SDH@ >SDH@ >P@ >X@ >P@ >P@

COCON 10.0

$IGUXNYDQ (YDOXDWLHJHJHYHQV $IJHGUXNWRS

3DJ 0HJDERUQ7UDIILF'HYHORSPHQW%9

.UXLVSXQW *HHUZHJ*UDDIYDQ/\QGHQ6DQGHQEXUJZHJ 9RUPJHYLQJVYDULDQWVWURNHQSHUWDN %HODVWLQJVYDULDQW $6 5HJHOLQJVYDULDQW %DVLV

Evaluatie gegevens 6LJQDDO JURHS

,QW

&DS

(II 9HU] *HP JURHQ JUDDG YHUOWLMG

>SDHX@ >SDHX@ >VHF@ >@

Overige gegevens *HPYHUOLHVWLMG>VHF@ (YDOXDWLHSHULRGH>PLQ@ 'RHOIXQFWLH

'HOD\

*HP VWRSV

*HPPD[ 2YHUI 2SVWHO 9HUZ %HQRG %HQRG ZDFKWULM TXHXH FDS RYHUVFKU RSVWFDS RSVWFDS 3 >@ 3 >@ >VHF@ >SDHXX@ >SDHVHF@ >SDH@ >SDH@ >P@ >X@ >P@ >P@

COCON 10.0

$IGUXNYDQ (YDOXDWLHJHJHYHQV $IJHGUXNWRS

3DJ 0HJDERUQ7UDIILF'HYHORSPHQW%9

.UXLVSXQW *HHUZHJ*UDDIYDQ/\QGHQ6DQGHQEXUJZHJ 9RUPJHYLQJVYDULDQWVWURNHQSHUWDN %HODVWLQJVYDULDQW 26 5HJHOLQJVYDULDQW %DVLV

Evaluatie gegevens 6LJQDDO JURHS

,QW

&DS

(II 9HU] *HP JURHQ JUDDG YHUOWLMG

>SDHX@ >SDHX@ >VHF@ >@

Overige gegevens *HPYHUOLHVWLMG>VHF@ (YDOXDWLHSHULRGH>PLQ@ 'RHOIXQFWLH

'HOD\

*HP VWRSV

*HPPD[ 2YHUI 2SVWHO 9HUZ %HQRG %HQRG ZDFKWULM TXHXH FDS RYHUVFKU RSVWFDS RSVWFDS 3 >@ 3 >@ >VHF@ >SDHXX@ >SDHVHF@ >SDH@ >SDH@ >P@ >X@ >P@ >P@

COCON 10.0

$IGUXNYDQ (YDOXDWLHJHJHYHQV $IJHGUXNWRS

3DJ 0HJDERUQ7UDIILF'HYHORSPHQW%9

.UXLVSXQW *HHUZHJ*UDDIYDQ/\QGHQ6DQGHQEXUJZHJ 9RUPJHYLQJVYDULDQWVWURNHQSHUWDN %HODVWLQJVYDULDQW $6 5HJHOLQJVYDULDQW %DVLV

Evaluatie gegevens 6LJQDDO JURHS

,QW

&DS

(II 9HU] *HP JURHQ JUDDG YHUOWLMG

>SDHX@ >SDHX@ >VHF@ >@

Overige gegevens *HPYHUOLHVWLMG>VHF@ (YDOXDWLHSHULRGH>PLQ@ 'RHOIXQFWLH

'HOD\

*HP VWRSV

*HPPD[ 2YHUI 2SVWHO 9HUZ %HQRG %HQRG ZDFKWULM TXHXH FDS RYHUVFKU RSVWFDS RSVWFDS 3 >@ 3 >@ >VHF@ >SDHXX@ >SDHVHF@ >SDH@ >SDH@ >P@ >X@ >P@ >P@

Gemeente Wijk bij Duurstede Verkeersstudie Rotonde De Geer

Bijlage 4:

Megaborn

Schetsontwerpen

GWij1905-03 9 september 2021

N W

O Z

vb vt

ca. 1.00

ca. 0.80

Gr aa

Bestaand MV

0.50

0.15 1.60

1.75 0.15

1.75

1.85 0.15

1.90

9.32

dwarsprofiel A-A schaal 1:100

Legenda Kadastrale grens Nieuw ontwerp Keerwand grond aankopen verleggen sloot

Vangrail

4.99

Rijbaan

er we

Fietspad

Trottoir Verlegde sloot

Bestaande boom 7 Gr

Te verwijderen boom

we g

Maten in meters, tenzij anders vermeld. Materiaalmaten in mm, tenzij anders vermeld. Peilmaten in meters t.o.v. N.A.P., tenzij anders vermeld. Diameters in mm, tenzij anders vermeld Versie

Datum

d0 d1

Wijziging

Opdrachtnemer:

Opdrachtgever:

Postbus 56 4180 BB Waardenburg tel. 0418-654900 info@megaborn.com www.megaborn.com

schaal 1:500

Beoordeeld

AMo JGr

HLa HLa

Postbus 86 3960 BB Wijk bij Duurstede tel. 0343 - 595595

gemeente Wijk bij Duurstede

www.wijkbijduurstede.nl

Haalbaarheidsstudie rotonde De Geer Wijk bij Duurstede Onderdeel: Variant 1: rotonde met fietstunnel Projectfase: Schetsontwerp Project:

situatie

Getekend

04-08-2020 25-08-2020 Aanpassing huidige rijbaan Geerweg

Documenttype: Tekening Blad:

van

Formaat: A1 Projectnummer:

1 Schaal: 1:500

GWij1905

Besteknummer:

Definitief

Getekend door:

AMo

Goedgekeurd door:

HLa

Status:

Datum:

04-08-2020

Datum:

04-08-2020

Tekeningnummer: GWij1905-101

N W

O Z

vb vt

ca. 1.00

ca. 0.80

Gr aa

Bestaand MV

0.50

0.15 1.60

1.75 0.15

1.75

1.85 0.15

1.90

9.32

dwarsprofiel A-A schaal 1:100

Legenda Kadastrale grens Nieuw ontwerp Keerwand grond aankopen verleggen sloot

Vangrail

4.99

Rijbaan

er we

Fietspad

Trottoir Verlegde sloot

Bestaande boom 7 Gr

Te verwijderen boom

we g

Maten in meters, tenzij anders vermeld. Materiaalmaten in mm, tenzij anders vermeld. Peilmaten in meters t.o.v. N.A.P., tenzij anders vermeld. Diameters in mm, tenzij anders vermeld Versie

Datum

d0 d1

Wijziging

Opdrachtnemer:

Opdrachtgever:

Postbus 56 4180 BB Waardenburg tel. 0418-654900 info@megaborn.com www.megaborn.com

schaal 1:500

Beoordeeld

AMo JGr

HLa HLa

Postbus 86 3960 BB Wijk bij Duurstede tel. 0343 - 595595

gemeente Wijk bij Duurstede

www.wijkbijduurstede.nl

Haalbaarheidsstudie rotonde De Geer Wijk bij Duurstede Onderdeel: Variant 1: rotonde met fietstunnel Projectfase: Schetsontwerp Project:

situatie

Getekend

04-08-2020 25-08-2020 Aanpassing huidige rijbaan Geerweg

Documenttype: Tekening Blad:

van

Formaat: A1 Projectnummer:

1 Schaal: 1:500

GWij1905

Besteknummer:

Definitief

Getekend door:

AMo

Goedgekeurd door:

HLa

Status:

Datum:

04-08-2020

Datum:

04-08-2020

Tekeningnummer: GWij1905-101

N hm

O Z

11 vb

Gr aa

vb vt

rg w

Duiker

0.50

0.15 1.60

1.75 0.15

1.75

1.85 0.15

1.90

9.32

dwarsprofiel A-A

Inkorten droge sloot Verlengen duiker

schaal 1:100

Legenda

Verlengen primaire watergang

Kadastrale grens

Translatie-as

Nieuw ontwerp Keerwand

Translatie-as

Vangrail Rijbaan Fietspad

Trottoir Overrijdbaar gedeelte middeneiland

er we g

Groen middeneiland Bestaande boom

Te verwijderen boom

Gr aa

Legenda bestaande kabels en leidingen

Datatransport va

Hoogspanning

nd en

Laagspanning

rg w

Middenspanning Gas hoge druk Gas lage druk Water Riolering vrijverval

Maten in meters, tenzij anders vermeld. Materiaalmaten in mm, tenzij anders vermeld. Peilmaten in meters t.o.v. N.A.P., tenzij anders vermeld. Diameters in mm, tenzij anders vermeld Versie

Datum

d0 d1

Wijziging

Opdrachtnemer:

Opdrachtgever:

Postbus 56 4180 BB Waardenburg tel. 0418-654900 info@megaborn.com www.megaborn.com

schaal 1:500

Beoordeeld

JGr JGr

HLa HLa

Postbus 86 3960 BB Wijk bij Duurstede tel. 0343 - 595595

gemeente Wijk bij Duurstede

www.wijkbijduurstede.nl

Haalbaarheidsstudie rotonde De Geer Wijk bij Duurstede Onderdeel: Variant 2: Turborotonde met fietstunnel Projectfase: Schetsontwerp Project:

situatie

Getekend

04-08-2020 25-08-2020

Documenttype: Tekening Blad:

van

Formaat: A1 Projectnummer:

1 Schaal: 1:500

GWij1905

Besteknummer:

Definitief

Getekend door:

JGr

Goedgekeurd door:

HLa

Status:

Datum:

04-08-2020

Datum:

04-08-2020

Tekeningnummer: GWij1905-102

N hm

O Z

11 vb

Gr aa

vb vt

rg w

Duiker

0.50

0.15 1.60

1.75 0.15

1.75

1.85 0.15

1.90

9.32

dwarsprofiel A-A

Inkorten droge sloot Verlengen duiker

schaal 1:100

Legenda

Verlengen primaire watergang

Kadastrale grens

Translatie-as

Nieuw ontwerp Keerwand

Translatie-as

Vangrail Rijbaan Fietspad

Trottoir Overrijdbaar gedeelte middeneiland

er we g

Groen middeneiland Bestaande boom

Te verwijderen boom

Gr aa

Legenda bestaande kabels en leidingen

Datatransport va

Hoogspanning

nd en

Laagspanning

rg w

Middenspanning Gas hoge druk Gas lage druk Water Riolering vrijverval

Maten in meters, tenzij anders vermeld. Materiaalmaten in mm, tenzij anders vermeld. Peilmaten in meters t.o.v. N.A.P., tenzij anders vermeld. Diameters in mm, tenzij anders vermeld Versie

Datum

d0 d1

Wijziging

Opdrachtnemer:

Opdrachtgever:

Postbus 56 4180 BB Waardenburg tel. 0418-654900 info@megaborn.com www.megaborn.com

schaal 1:500

Beoordeeld

JGr JGr

HLa HLa

Postbus 86 3960 BB Wijk bij Duurstede tel. 0343 - 595595

gemeente Wijk bij Duurstede

www.wijkbijduurstede.nl

Haalbaarheidsstudie rotonde De Geer Wijk bij Duurstede Onderdeel: Variant 2: Turborotonde met fietstunnel Projectfase: Schetsontwerp Project:

situatie

Getekend

04-08-2020 25-08-2020

Documenttype: Tekening Blad:

van

Formaat: A1 Projectnummer:

1 Schaal: 1:500

GWij1905

Besteknummer:

Definitief

Getekend door:

JGr

Goedgekeurd door:

HLa

Status:

Datum:

04-08-2020

Datum:

04-08-2020

Tekeningnummer: GWij1905-102

tel

vt vb

Gr a

Sa n

Gr aa f

vb vt

va n

nd e

va n

nd e

nb ur gw

Legenda Kadastrale grens Nieuw ontwerp Keerwand Vangrail Gro ene wou dpa

Droge sloot: Verleggen of opheffen

Rijbaan Fietspad Trottoir Middeneiland Bestaande boom

rw eg

Te verwijderen boom

Ge e

Droge sloot: Verleggen of opheffen

Legenda bestaande kabels en leidingen Datatransport Hoogspanning Laagspanning

Middenspanning Gr a

Gas hoge druk va

Gas lage druk

Ly nd

va n

Water

nd en b

Riolering vrijverval

gw eg

N W

Maten in meters, tenzij anders vermeld. Materiaalmaten in mm, tenzij anders vermeld. Peilmaten in meters t.o.v. N.A.P., tenzij anders vermeld. Diameters in mm, tenzij anders vermeld Versie

Datum

d0 d1

Wijziging

Z Getekend

Beoordeeld

JGr JGr

HLa HLa

04-08-2020 25-08-2020

Opdrachtnemer:

Opdrachtgever:

Postbus 56 4180 BB Waardenburg tel. 0418-654900 info@megaborn.com www.megaborn.com

Postbus 86 3960 BB Wijk bij Duurstede tel. 0343 - 595595

gemeente Wijk bij Duurstede

www.wijkbijduurstede.nl

Haalbaarheidsstudie rotonde De Geer Wijk bij Duurstede Onderdeel: Variant 3: Kruispunt met VRI Projectfase: Schetsontwerp Project:

Documenttype: Tekening Blad:

van

Formaat: A0 Projectnummer:

1 Schaal: 1:500

GWij1905

Besteknummer:

Definitief

Getekend door:

JGr

Goedgekeurd door:

HLa

Status:

Datum:

04-08-2020

Datum:

04-08-2020

Tekeningnummer: GWij1905-103

tel

vt vb

Gr a

Sa n

Gr aa f

vb vt

va n

nd e

va n

nd e

nb ur gw

Legenda Kadastrale grens Nieuw ontwerp Keerwand Vangrail Gro ene wou dpa

Droge sloot: Verleggen of opheffen

Rijbaan Fietspad Trottoir Middeneiland Bestaande boom

rw eg

Te verwijderen boom

Ge e

Droge sloot: Verleggen of opheffen

Legenda bestaande kabels en leidingen Datatransport Hoogspanning Laagspanning

Middenspanning Gr a

Gas hoge druk va

Gas lage druk

Ly nd

va n

Water

nd en b

Riolering vrijverval

gw eg

N W

Maten in meters, tenzij anders vermeld. Materiaalmaten in mm, tenzij anders vermeld. Peilmaten in meters t.o.v. N.A.P., tenzij anders vermeld. Diameters in mm, tenzij anders vermeld Versie

Datum

d0 d1

Wijziging

Z Getekend

Beoordeeld

JGr JGr

HLa HLa

04-08-2020 25-08-2020

Opdrachtnemer:

Opdrachtgever:

Postbus 56 4180 BB Waardenburg tel. 0418-654900 info@megaborn.com www.megaborn.com

Postbus 86 3960 BB Wijk bij Duurstede tel. 0343 - 595595

gemeente Wijk bij Duurstede

www.wijkbijduurstede.nl

Haalbaarheidsstudie rotonde De Geer Wijk bij Duurstede Onderdeel: Variant 3: Kruispunt met VRI Projectfase: Schetsontwerp Project:

Documenttype: Tekening Blad:

van

Formaat: A0 Projectnummer:

1 Schaal: 1:500

GWij1905

Besteknummer:

Definitief

Getekend door:

JGr

Goedgekeurd door:

HLa

Status:

Datum:

04-08-2020

Datum:

04-08-2020

Tekeningnummer: GWij1905-103

N W

11 8

Gr aa

er we

Uitstroomput in primaire watergang tbv pompgemaal

Legenda Kadastrale grens Nieuw ontwerp

Fietspad met rode coating

7 Gr

Fietspad

we g

Verlegde sloot

Bestaande boom

Te verwijderen boom

20m

Maten in meters, tenzij anders vermeld. Materiaalmaten in mm, tenzij anders vermeld. Peilmaten in meters t.o.v. N.A.P., tenzij anders vermeld. Diameters in mm, tenzij anders vermeld Versie

Datum

Wijziging

Getekend

Beoordeeld

Opdrachtnemer:

Opdrachtgever:

Postbus 56 4180 BB Waardenburg tel. 0418-654900 info@megaborn.com www.megaborn.com

Postbus 86 3960 BB Wijk bij Duurstede tel. 0343 - 595595

gemeente Wijk bij Duurstede

www.wijkbijduurstede.nl Documenttype: Tekening

situatie

Haalbaarheidsstudie rotonde De Geer Wijk bij Duurstede Onderdeel: Korte termijn maatregelen Projectfase: Schetsontwerp

schaal 1:500

Getekend door:

WBl

Goedgekeurd door:

JGr

Status:

Datum:

26-11-2020

Datum:

26-11-2020

Tekeningnummer: GWij1905-901

Project:

Blad:

van

Formaat: A1 Projectnummer:

1 Schaal: 1:500

GWij1905

Besteknummer:

Definitief

N W

11 8

Gr aa

er we

Legenda Kadastrale grens Nieuw ontwerp

Fietspad met rode coating

7 Gr

Fietspad

we g

Verlegde sloot

Bestaande boom

Haag

20m

Maten in meters, tenzij anders vermeld. Materiaalmaten in mm, tenzij anders vermeld. Peilmaten in meters t.o.v. N.A.P., tenzij anders vermeld. Diameters in mm, tenzij anders vermeld Versie

Datum

Opdrachtnemer:

Wijziging

Getekend

Opdrachtgever:

Postbus 56 4180 BB Waardenburg tel. 0418-654900 info@megaborn.com www.megaborn.com

Beoordeeld

Postbus 86 3960 BB Wijk bij Duurstede tel. 0343 - 595595

gemeente Wijk bij Duurstede

www.wijkbijduurstede.nl Documenttype: Tekening

situatie

Haalbaarheidsstudie rotonde De Geer Wijk bij Duurstede Onderdeel: Korte termijn maatregelen Projectfase: Schetsontwerp

schaal 1:500

Getekend door:

WBl

Goedgekeurd door:

JGr

Status:

Datum:

26-11-2020

Datum:

26-11-2020

Tekeningnummer: GWij1905-902

Project:

Blad:

van

Formaat: A1 Projectnummer:

1 Schaal: 1:500

GWij1905

Besteknummer:

Definitief

Gemeente Wijk bij Duurstede Verkeersstudie Rotonde De Geer

Bijlage 5:

Megaborn

Archeologisch onderzoek

GWij1905-03 9 september 2021

Rotonde De Geer, gemeente Wijk bij Duurstede Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

B. Jansen

Colofon ADC Rapport pro memorie Rotonde De Geer, gemeente Wijk bij Duurstede Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek Auteur: B. Jansen In opdracht van: Megaborn © ADC ArcheoProjecten, Amersfoort, 14 april 2020 Foto’s en tekeningen: ADC ArcheoProjecten, tenzij anders vermeld Status onderzoek: concept Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgevers. ADC ArcheoProjecten aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit de toepassing van de adviezen of het gebruik van de resultaten van dit onderzoek.

Autorisatie: A. Muller ISSN 1875-1067 ADC ArcheoProjecten Postbus 1513 3800 BM Amersfoort Tel. 033-299 81 81 E-mail info@archeologie.nl

Inhoudsopgave Samenvatting 1 Inleiding en administratieve gegevens 2 Bureauonderzoek 2.1 Doelstelling en vraagstelling 2.2 Methodiek 2.3 Resultaten 2.4 Gespecificeerde verwachting en conclusie 3 Inventariserend Veldonderzoek 3.1 Plan van Aanpak 3.2 Resultaten Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O) 3.3 Conclusies 4 Aanbeveling Literatuur Geraadpleegde websites Lijst van afbeeldingen en tabellen

4 7 9 9 9 9 13 15 15 16 17 19 20 21 22

Samenvatting In opdracht van Megaborn heeft ADC ArcheoProjecten in maart 20202 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie rotonde De Geer in de gemeente Wijk bij Duurstede. De aanleiding van het onderzoek is de voorgenomen herinrichting van de bestaande rotonde. Het college heeft de wens uitgesproken deze rotonde te wijzigen in een rotonde met twee bypasses en een fietstunnel. Hiertoe is een haalbaarheidstudie gestart waarbij drie varianten worden doorgerekend. Het archeologische onderzoek vormt onderdeel van deze haalbaarheidstudie. De resultaten van het verkennend booronderzoek bevestigen in hoofdlijnen de bodemopbouw zoals verwacht op basis van het bureauonderzoek. Er is sprake van oever- op beddingafzettingen In een deel van de boringen lijkt sprake te zijn van twee fasen van oeverafzettingen. Gezien de geologische ontwikkeling van het gebied ligt het voor de hand deze toe te wijzen aan respectievelijk de Houten en Kromme Rijn stroomgordels. Echter voor beide stroomgordels geldt dat er meerder fasen activiteit bekend zijn. Zonder dateringen is het daarom niet mogelijk de oeverafzettingen eenduidig aan een van de bekende stroomgordels in het gebied te koppelen. Ook de beddingafzettingen kunnen tot beide stroomgordels behoren.

Het aantreffen van een archeologische niveau in boring 8 bevestigd de hoge verwachting voor archeologische resten in het gebied. Deze verwachting kan derhalve gehandhaafd blijven, te meer er geen sprake is van ernstige verstoring van de natuurlijke oeverafzettingen. Alleen de kans op laat-middeleeuswe nederzettingssporen wordt gezien het ontbreken van aanwijzingen hiervoor kleiner geacht. ADC ArcheoProjecten adviseert om in de gebieden met een hoge archeologische verwachting een inventariserend veldonderzoek uit te voeren door middel van het aanleggen van proefsleuven (IVOP). Het doel van dit onderzoek is het onderzoeken van de gaafheid, omvang, datering en conservering van archeologische resten. De proefsleuven dienen daar aangelegd te worden waar de bodemingrepen tot in de ongestoorde oeverafzettingen gepland zijn. Afhankelijk van de uiteindelijke ingrepen en de reeds aanwezige verstoringen ter hoogte van de kabels en leidingen kan archeologische begeleiding van de werkzaamheden (AB/IVO-P) een passend alternatief zijn. De exacte invulling van de werkzaamheden dient te worden vastgelegd in een door de bevoegde overheid goed te keuren Programma van Eisen (PvE).

Tabel 1. Overzicht van de verschillende (pre)historische perioden. Periode

Afkorting

Tijd in jaren

Nieuwe tijd:

1500 - heden

Middeleeuwen:

XME

450 – 1500 na Chr.

Late Middeleeuwen

LME

Vroege Middeleeuwen

VME

Romeinse tijd:

ROM

Laat-Romeinse tijd

ROML

270 - 450 na Chr.

Midden-Romeinse tijd

ROMM

70 - 270 na Chr.

Vroeg-Romeinse tijd

ROMV

12 voor Chr. - 70 na Chr.

IJzertijd:

IJZ

Late IJzertijd

IJZL

250 - 12 voor Chr.

Midden-IJzertijd

IJZM

500 - 250 voor Chr.

Vroege IJzertijd

IJZV

Bronstijd:

BRONS

Late Bronstijd

BRONSL

1100 - 800 voor Chr.

Midden-Bronstijd

BRONSM

1800 - 1100 voor Chr.

Vroege Bronstijd

BRONSV

Neolithicum (Jonge Steentijd):

NEO

Laat-Neolithicum

NEOL

2850 - 2000 voor Chr.

Midden-Neolithicum

NEOM

4200 - 2850 voor Chr.

Vroeg-Neolithicum

NEOV

Mesolithicum (Midden-Steentijd):

MESO

Laat-Mesolithicum

MESOL

6450 - 4900 voor Chr.

Midden-Mesolithicum

MESOM

7100 - 6450 voor Chr.

Vroeg-Mesolithicum

MESOV

8800 - 7100 voor Chr.

Paleolithicum (Oude Steentijd):

PALEO

Laat-Paleolithicum

PALEOL

35.000 - 8800 voor Chr.

Midden-Paleolithicum

PALEOM

300.000 – 35.000 voor Chr.

Vroeg-Paleolithicum

PALEOV

tot 300.000 voor Chr.

Bron: Archeologisch Basis Register 1992

1050 - 1500 na Chr. 450 - 1050 na Chr. 12 voor Chr. – 450 na Chr.

800 – 12 voor Chr.

800 - 500 voor Chr. 2000 - 800 voor Chr.

2000 - 1800 voor Chr. 5300 – 2000 voor Chr.

5300 - 4200 voor Chr. 8800 – 4900 voor Chr.

tot 8800 voor Chr.

Inleiding en administratieve gegevens In opdracht van Megaborn heeft ADC ArcheoProjecten in maart 20202 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie rotonde De Geer in de gemeente Wijk bij Duurstede (afb. 1 en 2). De aanleiding van het onderzoek is de voorgenomen herinrichting van de bestaande rotonde. Het college heeft de wens uitgesproken deze rotonde te wijzigen in een rotonde met twee bypasses en een fietstunnel. Hiertoe is een haalbaarheidstudie gestart waarbij drie varianten worden doorgerekend. Het archeologische onderzoek vormt onderdeel van deze haalbaarheidstudie. Sinds 1 juli 2016 is de Erfgoedwet in werking getreden en is de Monumentenwet 1988 komen te vervallen. De bepalingen van een deel van de Monumentenwet zijn opgenomen in de Erfgoedwet. Het deel dat betrekking heeft op de besluitvorming in de fysieke leefomgeving gaat over naar de toekomstige Omgevingswet. Vooruitlopend op de datum van ingang van de Omgevingswet zijn deze artikelen te vinden in het Overgangsrecht in de Erfgoedwet, waar ze ongewijzigd van toepassing blijven zolang de Omgevingswet nog niet van kracht is. Op grond van de Erfgoedwet moeten archeologische (verwachtings)waarden gewaarborgd zijn in het bestemmingsplan.

In de vigerende bestemmingsplannen: Ten noorden en ten zuiden van de rotonde, respectievelijk:: NL.IMRO.0352.bgbbuitengebied-bva2 2015: Waarde Archeologie 3; NL.IMRO.0352.wbdwoongebieden-bva1 2016: Waarde Archeologie 3; Voor de Waarde Archeologie 3 geldt dat bouwplannen en/of omgevingsvergunningaanvragen die betrekking hebben op bodemingrepen die niet groter zijn dan 500 m2 of waarbinnen de bodem tot maximaal 50 cm onder maaiveld wordt geroerd vrijgesteld zijn van de noodzaak tot archeologisch onderzoek. Omdat de archeologische vrijstellingsgrenzen worden overschreden dient de initiatiefnemer in het kader van de beoogde ingrepen een rapport te overleggen waarin naar oordeel van de bevoegde overheid de archeologische waarde van het plangebied voldoende is vastgesteld. In het kader van dit proces heeft het in dit rapport beschreven onderzoek plaatsgevonden. In Nederland dient het vaststellen van de archeologische waarde van een plangebied te gebeuren conform de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA versie 4.1).1 Gemeenten kunnen hierop aanvullende uitvoeringskaders vaststellen. De gemeente Wijk bij Duurstede heeft voor zover bekend geen aanvullende uitvoeringskaders vastgesteld voor het uitvoeren van archeologisch vooronderzoek, noch zijn deze voor dit project afzonderlijk opgesteld. 2 Voor dit onderzoek zijn daarom enkel de protocollen van de vigerende KNA gevolgd.

De volgende administratieve gegevens zijn van toepassing: opdrachtgever:

fase(n) AMZ-cyclus: aanleiding: locatie: plaats: gemeente: provincie: 1

SIKB 2016.

Megaborn Henk van de Langemheen Postbus 56 4180 BB Waardenburg Tel: 06 12630090 e-mail: henk.van.de.langemheen@megaborn.com bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek Herinircihtng rotonde d Rotonde De Geer Wijk bij Duurstede Wijk bij Duurstede Utrecht

kaartblad: oppervlakte plangebied: coördinaten: bevoegde overheid met contactgegevens:

goedkeuring rapport door bevoegde overheid: Archis-zaaknummer: ADC-projectcode: auteur: projectmedewerker(s): autorisatie: periode van uitvoering: beheer en plaats documentatie: beheer en plaats digitale documentatie (edepot):

39B (1:25.000) 20.000 m2 151255 / 444274 (centrum) Dhr. K. van Vliet 0343-595595 kvvliet@wijkbijduurstede.nl Postbus 83 3960 BB Wijk bij Duurstede Pro memorie Pro memorie 422008 B. Jansen Nvt A. Muller Maart 2020 ADC ArcheoProjecten bv, Amersfoort Pro memorie

Bureauonderzoek 2.1

Doelstelling en vraagstelling

Het bureauonderzoek vormt de eerste stap in het vaststellen van de archeologische waarde van het gebied. Het doel van bureauonderzoek is het aan de hand van schriftelijke bronnen verwerven van informatie over bekende en/of verwachte archeologische waarden in het plangebied, om daarmee te komen tot een gespecificeerde, archeologische verwachting. Voor het bureauonderzoek zijn de volgende onderzoeksvragen opgesteld:  Zijn mogelijk archeologische waarden in het plangebied aanwezig, en zo ja, wat is de specifieke archeologische verwachting?  Is het plangebied voldoende onderzocht en zo nee, welke vorm van nader archeologisch onderzoek kan worden geadviseerd?

2.2

Methodiek

Het onderzoek is uitgevoerd conform de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA), versie 4.1 Landbodems, protocol 4002 Bureauonderzoek. Tijdens het bureauonderzoek worden diverse bronnen geraadpleegd, wat leidt tot het opstellen van een gespecificeerde verwachting. De gespecificeerde verwachting kan worden beschouwd als de conclusie van het bureauonderzoek, omdat hierin wordt aangegeven of archeologische waarden in het plangebied worden verwacht. Als dit het geval is, zal zo mogelijk de aard, de omvang, de diepteligging en de datering van deze waarden worden beschreven. Indien relevant zal de omvang worden weergegeven op een kaart.

2.3

Resultaten

2.3.1 Afbakening plan- en onderzoeksgebied, beschrijving huidig gebruik en vaststellen van de consequenties van het mogelijk toekomstige gebruik Het plangebied is gelegen rondom de Rotonde De Geer aan de noordoostzijde van de bebouwde kom van Wijk bij Duurstede. Het gebied is momenteel in gebruik als weg / rotonde en deels als bermen van de Graaf van Lynden van Sandeburgweg en de Geerweg. Beide wegen worden geflankeerd door fietspaden. Langs deze wegen is sprake van verschillende kabels en leidingen. De exacte positie wordt op basis van de gegevens van de KLIC voorafgaande aan het veldonderzoek vastgesteld. Naar verwachting zal er ook sprake zijn van huisaansluitingen naar de aan het gebied grenzende woningen en bedrijven. Van het plangebied zelf zijn onvoldoende archeologische en aardkundige gegevens beschikbaar om een uitspraak te kunnen doen over de archeologische verwachting. Daarom zijn tevens gegevens betrokken uit de directe omgeving, waarmee het onderzoeksgebied kan worden gedefinieerd als het gebied binnen een straal van circa 250 m rondom het plangebied. De begrenzing van deze zone is gebaseerd op het gegeven dat hierbinnen sprake is van voldoende informatie om een uitspraak te doen over de archeologische verwachting die representatief is voor het plangebied.

[Het kan handig zijn om het onderzoeksgebied te definiëren als het gebied waar vergelijkbare geo(morfo)logische en bodemkundige omstandigheden heersen als in het plangebied, bv. op een meandergordel. Motiveer in ieder geval op basis waarvan je je onderzoeksgebied definieert. Je kunt een onderzoeksgebied zowel in tekst als op kaart beschrijven.] In het plangebied zijn de volgende ingrepen gepland:[Dit kan in sommige gevallen misschien beter in een stuk tekst of op een afbeelding worden geformuleerd in plaats van in deze tabel] aard ingreep: funderingsconstructie: diepte bodemverstoring:

Herinrichting rotonde met 2 bypasses en een fietstunnel Constructie wijze is nog niet bekend 300 cm -mv ter hoogte van de fietstunnel

oppervlakte bodemverstoring: verwachte wijziging grondwaterstand: locatie toekomstige ondergrondse infrastructuur:

20000 m2 Niet bekend, waarschijnlijk geen verandering Met de herinrichting zullen ook kabels en leidingen verlegd dienen te worden. Waar deze exact gaan komen is nog niet bekend.

De consequentie van de voorgenomen ontwikkeling kan zijn dat eventuele aanwezige waardevolle archeologische resten in de ondergrond worden aangetast. 2.3.2 Beschrijving van de aardwetenschappelijke waarden De volgende aardwetenschappelijke informatie is bekend van het plangebied: Bron

Informatie

Geomorfologische kaart van Nederland 1:50.000 (landsdekkende, digitale versie)3 Bodemkaart van Nederland 1:50.000 (landsdekkende, digitale versie)4 Meandergordelkaart5

Omschrijving volgens geomorf. Kaart stroomrugronden

Geomorfogenetische kaart6 Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN)7

rivierkleigronden (Rd90C met grondwatertrap VII) Het plangebied bevindt zich deels op de Kromme Rijn stroomgordel (noord) en deels op de Houten stroomgordel (zuid). Volgens de geomorfogenetische kaart bevindt de noordelijk rand van het plangebied zich op de flank van een restgeul. 4,5 – 5,3 m +NAP

Wijk bij Duurstede ligt op een knooppunt van verschillende oude rivierlopen (afb. 4). Het onderzoeksgebied ligt volgens de meandergordelkaart (afb. 2) op de Houten en deels op de Kromme Rijn stroomrug.8 De Werkhoven stroomrug is de oudste stroomrug in het gebied en deze rivier was actief tussen ca. 3700 en 2000 v. Chr., van het Neolithicum tot aan de Bronstijd.9 De stroomrug begint in Wijk bij Duurstede en liep via Werkhoven naar Utrecht en verder via de Oude Rijn naar zee. De toenmalige bedding was ca. 100 m breed en vrij ondiep, zodat bij laag water op veel plaatsen doorwaadbare plaatsen ontstonden. De oudste vondsten van Wijk bij Duurstede zijn gevonden op de Werkhoven stroomgordel en dateren uit het Midden-Neolithicum of mogelijk nog eerder.10 Aan het eind van het Neolithicum, omstreeks 2200 v. Chr., ontstond. vanuit de Werkhoven stroomgordel een nieuwe rivierloop: de Houtense stroomgordel.11 Vanaf die tijd is er op de Werkhoven stroomrug tot aan de Vroege Middeleeuwen bewoning geweest.12 De Houten stroomgordel ligt ten oosten van de Werkhoven en loopt richting Houten waar de stroomgordel zich splitst in een noordelijke tak die via Utrecht naar de Oude Rijn liep en een westelijke tak die via Jutphaas en Montfoort naar Woerden liep en daar uitmondde in de Oude Rijn.

De Houten stroomgordel was in de Brons- en IJzertijd actief en was een grote belangrijke rivier die qua grootte vergelijkbaar was met de huidige Waal. Opmerkelijk is dat in de Houten stroomgordel verschillende parallelle restgeulen aanwezig zijn. Recent onderzoek heeft aangetoond dat de rivier slechts langzaam buiten gebruik is geraakt en dat de afvoer geleidelijk door de Kromme Rijn wordt overgenomen. De restgeul van de Houten wordt regelmatig gereactiveerd in de Midden en Late 3

Alterra 2008.

Alterra 2014.

Cohen et al. 2012.

Berendsen, 1982

ahn.arcgisonline.nl/ahnviewer.

Cohen et al. 2012.

5660 BP tot 3700 BP in Cohen et al. 2012.

De vondst van Swifterbant nederzettingen in Nieuwegein op een zijtak van de Werkhovenstroomgordel implicerren dat ook

vroeg neolithissche bewoningssporen kunnen worden aangetroffen 11

ca. 3795 ± 55 BP (GrN-9152).

Vos 2009.

IJzertijd en gaat zelfs door tot in de Romeinse tijd.13 De bewoningssporen die op de Houten stroomgordel zijn aangetroffen dateren op zijn vroegst uit de Bronstijd, in dezelfde periode dat een nieuwe rivier ontstond: de Kromme Rijn. Vanaf de Vroege IJzertijd bereikte de bewoning op de hooggelegen Houten stroomrug een hoogtepunt.14 In de Romeinse tijd waren de geulen van de Houten stroomgordel periodiek nog wel bevaarbaar en in deze periode bereikte de bevolking op de stroomgordel haar maximum. Het aantal nederzettingen nam in de Laat-Romeinse tijd en Vroege Middeleeuwen weer af. De Kromme Rijn is de jongste rivier en ontstond aan het begin van de IJzertijd, tussen ca. 800 en 600 v. Chr.15 Deze rivier is actief gebleven totdat ed rivier in 1122 na chr. werd afgedamd in Wijk bij Duurstede. In de laat-Merovingische tijd lag de geul vlak ten oosten van de Hoogstraat, waar tijdens opgravingen beschoeiingen zijn aangetroffen. Daarna heeft de rivier zich geleidelijk aan ca. 500 m naar het noordoosten verplaatst, waardoor men zich genoodzaakt zag ook de havenwerken naar het oosten te verplaatsen.16 Door het ontstaan van de Hollandsche IJssel en de Lek in de eerste eeuwen na de jaartelling nam e de afvoer van de Kromme Rijn geleidelijk aan af. In het begin van de 12 eeuw is de afvoer in de Kromme Rijn zodanig afgenomen dat de rivier in 1122 kon worden afgedamd.

Hierdoor kon wateroverlast in de winter worden voorkomen en in perioden van hoogwater kon vanuit de Lek water worden geloosd op de Kromme Rijn.17 In dezelfde periode wordt een begin gemaakt met de bedijkingen van de rivieren. Het plangebied bevindt zich grotendeels op de Houten stroomgordel. Alleen het noordelijke deel bevindt zich op de Kromme Rijn stroomgordel. De bodemopbouw bestaat naar verwachting uit beddingafzettingen naar boven toe overgaand in oeverafzettingen. In de oeverafzettingen kunnen stratigrafisch gescheiden niveaus voorkomen. Doorgaans worden verschillende niveaus oeverafzettingen gescheiden door een zogenaamde laklaag of vegetatie horizont. Dergelijke niveaus ontstaan in periode van sterk verminderde of afwezige sedimentatie waardoor humusaanrijking van de bodem kan plaatsvinden. Dergelijke oude bodems vormen voor zover gevormd in de hogere delen van het toenmalige landschap kansrijke niveaus voor archeologische resten. In het uiterste noorden van het plangebied kan sprake zijn van (rest)geulafzettingen op de beddingafzettingen.

2.3.3 Beschrijving van bekende archeologische waarden In het onderzoeksgebied/plangebied zijn de volgende archeologische (indicatieve) waarden en ondergrondse bouwhistorische waarden vastgesteld (zie afbeelding 3): Rijksmonument/ AMK-terrein18

Omschrijving

Datering19

Opmerking

11304

nederzettingscomplex

IJZL/ROM

op oeverafzettingen Kromme Rijn

11305

nederzettingscomplex

LME

op oeverafzettingen Kromme Rijn

Archis 3 zaakidentificatie

Omschrijving

Datering20

Opmerking

2720858100

aardewerk

VME/LME

Veldkartering ROB

2720841100

aardewerk

VME/LME

Veldkartering ROB

3254526100

Aardewerk en fibula

ROM/VME

Metaaldetectorvondsten

2693334100

aardewerk

VME/LME

Veldkartering ROB

Renswoude en Habermehl, 2017.

Vos 2009;

2500 BP in Cohen et al. 2012.

Van Es & Verwers 1980

Dekker 1980.

Sinds 2014 wordt de Archeologische Monumentenkaart niet meer bijgehouden door de Rijksdienst voor het Cultureel

Erfgoed. De huidige AMK moet daarom als een statisch bestand worden beschouwd. 19

Voor een verklaring van de afkortingen, zie tabel 1.

Archis 3 zaakidentificatie

Omschrijving

Datering20

Opmerking

2747620100

aardewerk

VME/LME

Veldkartering ROB

3082522100

aardewerk

IJZ/ROME

Veldkartering ROB

2749881100

aardewerk

Veldkartering ROB

2749873100

aardewerk

LME

Veldkartering ROB

2747629100

aardewerk

VME/LME

Veldkartering ROB

Archis 3 zaakidentificatie

Soort onderzoek

2118809100

Archeologische begeleiding booronderzoek

2196626100

2245436100

Resultaat

Advies

bodem grotendeels verstoord Aanwijzingen voor (middeleeuwse) archeologische resten Proefsleuvenonderzoek Een grafveld uit de late middeleeuwen en vroeg tot laat middeleeuwse bewoningssporen in het zuidoosten van het terrein

Geen vindplaats aangetroffen Vervolgonderzoek in de vorm van proefsleuven de vindplaats iin het centrale en zuidelijke deel van het plangebied is behoudenswaardig.

Op de gemeentelijke verwachtings- en beleidsadvieskaart ligt het plangebied binnen een zone met een hoge verwachting.21 Deze verwachting is gebaseerd op de grote hoeveelheid vondsten uit de direct omgeving. Veel van dit vondstmateriaal heeft direct of indirect verband met het vroege Dorestad en de daarvoor aanwezig Romeinse bewoning. Uit de verspreidng van de vondsten uit de omgeivng van het plangebied blijkt dat het gebied zeer rijk is aan archeologische resten. De verschillende onderzoeken wijzen echter ook uit dat er niet overal sprake is van behoudenswaardige archeologische resten. Met name langs de huidige wegen kan het kansrijke archeologische niveau al (deels) verstoord zijn.

2.3.4 Beschrijving van de historische situatie, mogelijke verstoringen en bouwhistorische waarden Het plangebied heeft op basis van het beeld van de bestudeerde topografische kaarten altijd buiten de bebouwde kom gelegen (afb. 4 & 5). Aan weerszijde van de weg langs de Kromme Rijn, de huidige van Lynden van Sandeburgweg is sprake van losse bebouwing. Deze bebouwing is plaats vast er veranderd feitelijk tot 1999 weinig tot niets aan de topografische situatie van het plangebied. In onderstaande tabel worden de markante veranderingen in het plangebied per kaart weergegeven. In het gebied is geen sprake van gebouwwde monumenten valt het gebied in een zone met bekende of te verwachten relicten uit de Tweede Wereldoorlog22 Bron

Jaartal

Historische situatie

Militair topografische kaart Topografische kaart23

1850 1977

Topografische kaart24

1999

Boomgaard en weg met losse bebouwing De boomgaard wordt een akker, bebouwing blijft vrijwel identiek qua locatie De huidige rotonde en de Geerweg verschijnt op de kaart, verder blijft het beeld vergelijkbaar.

Militair topografische kaart

www.IKME.nl

www.topotiijdreis.nl

Bij het bodemloket is geen informatie over eventuele bodemvervuilingen of reeds uitgevoerde saneringen in het plangebied bekend.25

2.4

Gespecificeerde verwachting en conclusie

De eerste, voor het bureauonderzoek opgestelde onderzoeksvraag “Zijn mogelijk archeologische waarden in het plangebied aanwezig, en zo ja, wat is de specifieke archeologische verwachting?” kan als volgt worden beantwoord: Indien in het plangebied nog sprake is van intacte oeverafzettingen van de Kromme Rijn en/of Houten stroomgordel dan geldt een hoge verwachting voor archeologische resten vanaf de IJzertijd – Late Middeleeuwen. Karakteristiek

Omschrijving

datering: complextype(n): omvang: landschappelijke en/of geologische context:

IJzertijd – Late Middeleeuwen Nederzettingen, grafvelden 500 – >10000 m2 Nederzettingen en grafvelden verbinden zich in de regel op de hogere delen van het toenmalige landschap, dat wil zeggen op de oevers van de stroomgordels. In het geval van dit plangebied gaat het hierbij om de oevers van de Houten en Kromme Rijn stroomgordel. Ten zuiden van de meandergordel van de Kromme Rijn kunnen op meerder archeologische niveaus in de oeverafzettingen verwacht worden. Vanaf het maaiveld (veel van de bekende vindplaatsen in het Kromme Rijngebied zijn met veldkarteringen aan het licht gekomen. Voor het hele plangebied met uitzondering van de eventueel aanwezige restgeul van de Kromme Rijn in het noorden van het plangebied kunnen nederzettingsresten en grafvelden voorkomen. In de restgeul bestaat een kans op archeologische resten verband houdend met de natte context zoals scheepsresten, afvaldump, schoeiingen en haven / kades. Verwacht kunnen worden vindplaats met zowel grondsporen als een vondststrooiing van onder andere aardewerk, bouwmaterialen, botresten en metaal. Indien het archeologische niveau is afgedekt met jonger sediment ook vindplaatsen met een archeologische laag Op basis van de periode specifieke verwachting worden realtief grote vondst en spoordichtheid verwacht indien sprake is van nederzettingsresten.

Als het om grafvelden of andere minder vondstrijke vindplaatsen gaat, die ook verwacht mogen worden zal de vondstdichtheid geringer zijn. Afhankelijk van de diepteligging wordt een matige tot redelijke conservering van organische resten verwacht. De conservering zal beter zijn van eventuele archeologische resten in dieper gelegen oeverafzettingen van de Houten stroomgordel. De conservering van de organische resten in de oeverafzettingen van de Kromme Rijn zal minder goed

diepteligging:

locatie:

soort vindplaats:

uiterlijke kenmerken:

conservering:

www.bodemloket.nl

wordt het archeologisch relevante niveau bedreigd door de voorgenomen werkzaamheden:

zijn. Bij de aanleg van de fietstunnel wordt het relevante niveau zeker bedreigt door de ingrepen. Voor de rest van het gebied hangt dit af van de diepteligging van de intacte oeverafzettingen en de uiteindelijke diepte van de ingreep. Deze is nog niet exact bekend.

De beantwoording van de overige onderzoeksvragen is als volgt:  Is het plangebied voldoende onderzocht en zo nee, welke vorm van nader archeologisch onderzoek kan worden geadviseerd? Om de kans op de aanwezigheid van archeologische resten te bepalen is vooral het verwerven van inzicht in de bodemopbouw en de mate van intactheid daarvan van belang. Geadviseerd wordt daarom een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uit te voeren (zie hoofdstuk 3).

Inventariserend Veldonderzoek 3.1

Plan van Aanpak

3.1.1 Inleiding Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en waar nodig aanvullen van de op basis van het bureauonderzoek opgestelde gespecificeerde verwachting (par. 2.4). Het inventariserend veldonderzoek zal bestaan uit een verkennend booronderzoek. De werkwijze is gericht op het in kaart brengen van de bodemopbouw en het vaststellen van (grootschalige) verstoringen, waarbij tevens rekening is gehouden met aard en diepte van de geplande ingrepen, en is afgestemd op de uitvoeringskaders van de gemeente Wijk bij Duurstede. Op 17 maart 2020 is een Plan van Aanpak (PvA) opgesteld, waarin de werkwijze van het onderzoek is vastgelegd. Het PvA is ter beoordeling voorgelegd aan de gemeente en op 20 maart 2020 goedgekeurd.

Het verkennende booronderzoek leidt tot beantwoording van de volgende onderzoeksvragen:  Wat is de geomorfologische situatie en de geologische en bodemkundige opbouw van het plangebied?  Is sprake van een natuurlijke (intacte) bodemopbouw of is deze (deels) verstoord? Indien sprake is van verstoringen, wat is de diepte en omvang van de verstoring?  Zijn er archeologisch relevante geo(morfo)logische eenheden of lagen aanwezig in het plangebied?  Zo ja, op welke diepte ten opzichte van maaiveld en NAP?  Alhoewel niet het doel van een verkennend booronderzoek, zijn er desondanks toch archeologische indicatoren aangetroffen? Zo ja: Op welke diepte ten opzichte van maaiveld en NAP zijn deze archeologische indicatoren aangetroffen? Wat is de horizontaal ruimtelijke spreiding van deze archeologische indicatoren? Wat is de aard en ouderdom van deze indicatoren?  In welk opzicht kan op basis van het veldonderzoek de archeologische verwachting worden bijgesteld?  In hoeverre worden de (mogelijk aanwezige) archeologische waarden bedreigd door toekomstige planontwikkeling?  Is het plangebied voldoende onderzocht en zo nee, welke vorm van nader archeologisch onderzoek kan worden geadviseerd? 

Is het plangebied voldoende onderzocht en zo nee, welke vorm van nader archeologisch onderzoek kan worden geadviseerd?

3.1.2 Uitvoeringsplan veldwerkzaamheden Voor het beantwoorden van de in par. 3.1.1 genoemde onderzoeksvragen is de volgende onderzoeksmethode toegepast: aantal boringen: boorgrid:

diepte boringen: boormethode: bemonstering:

21 Boringen in raaien langs twee zijden van de bestaande wegen. Onderlinge afstand tussen de boringen in de raaien ongeveer 40 m (afhankelijk van de terreinomstandigheden en de aanwezige kabels en leidingen (afb. Tot minimaal 0,5 m in de beddingafzettingen of maximaal 3 m -mv Edelmanboor met diameter 7 cm / gutsboor met diameter 3 cm / zuigerboor met diameter 5 cm (handmatig) versnijden en/of verbrokkelen

De bodemtextuur en archeologische indicatoren zijn beschreven volgens SBB 5.1 van het NITGTNO waarin ondermeer de standaardclassificatie van bodemmonsters volgens NEN5104 wordt

gehanteerd. De X-, Y- en z-coördinaten worden ingemeten met een GPS met een nauwkeurigheid van 0,1 m. Hoewel een verkennend booronderzoek niet als primair doel het opsporen van archeologische vindplaatsen en indicatoren heeft, zullen eventuele archeologische vondsten wel worden verzameld en (indien mogelijk) worden gedetermineerd.

3.2

Resultaten Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O)

3.2.1 Veldinspectie [indien relevant] 3.2.2 Lithologische beschrijving De locatie van de boringen is weergeven in afb. XXX. De boorgegevens worden gepresenteerd in bijlage1. Alle aangetroffen afzettingen betreffen fluviatiele afzettingen behorende tot de Formatie van Echteld. Aan de basis van de boringen bevindt zich een pakket zwak siltig, matig tot zeer grof,slecht gesorteerd zand. Dit zandpakket is kalkrijk en bevat voor ook grind. Het zandpakket vertoond een verhang in oostelijke richting (zie afb. . Het hoogste voorkomen van dit beddingzand bevindt zich op 3,8 m NAP (Boring 9; 0,6 m –mv), het laagste op 1,2 m (boring 21, 2,4 m –mv). Naar boven gaat het zand redelijk abrupt over naar een zandige of uiterst sitlige klei. Alleen in boring 10 is sprake van een matig fijn zandlaag op het grofzandige pakket. De afzettingen boven het beddingzand zijn kalkrijk en bevatten ijzer en mangaan vlekken. Deze oever- of kronkelwaardafzettingen zijn lichtgrijsbruin van kleur en zijn kalkrijk. Over het algemeen vertonen deze afzettingen een zogenaamde fining-upward, hetgeen normaal is voor oeverafzettingen. In de boringen 3, 5, 12, & 13 zijn duidelijk twee fasen in de oeverafzettingen te onderscheiden. De onderste fase wordt abrupt afgedekt door de zandige basis van bovenste pakket oeverafzettingen.

Dat deze abrupte overgang niet in alle boringen aanwezig is hoeft niet te betekenen dat er slechts lokaal sprake is van meerdere fasen in de oeverafzettingen. Mogelijk is het lithologische verschil in de andere boringen minder groot en is de overgang daarom niet of minder duidelijk waarneembaar in de boringen. Een uitzondering op de hierboven beschreven bodemopbouw vormt boring 21, In deze boring is boven de beddingafzettingen sprake van grijze zandige klei met schelpresten. Deze afzettingen zijn geïnterpreteerd als geulafzettingen. Waarschijnlijk betreft dit een geul van de Kromme Rijn. Het eerder beschreven verhang van het beddingzand in oostelijke richting zal eveneens met deze geul verband houden. Alle boringen worden afgedekt met een laag verstoorde grond. Meestal betreft dit een bouwvoor. Ter hoogte van de rotonde is sprake van een ophogingspakket. De weg en de rotonde liggen ook beduidend hoger dan de omgeving. Deze hogere ligging kan verklaard worden door de ophoging. Het ophogingspakket bestaat voornamelijk uit klei met zand of kleibrokken. In het noordelijke deel konden minder boringen worden gezet door de aanwezigheid van kabels en leidingen. Boring 20 is gestuit om een leiding. In de nabije omgeving is geen locatie beschikbaar om veilig een nieuwe boring te zetten.

3.2.3 Archeologische indicatoren In boring 8 is sprake van een archeologisch niveau waarin een fragmentje verbrand bot, houtskool spikkels en kleine fragmenten bouwpuin zijn aangetroffen. Dit niveau bevindt zich in de oeverafzettingen op een diepte van 0,75 – 0,9 m –mv (3,7 – 3,55 m NAP). In boring 5 tegenover boring 8 is sprake van een dik pakket oeverafzettingen met fragmenten bouwpuin. Dit betreft kleine fragmenten die tussen 0,3 – 0,9 m –mv (4,05 – 3,45 m NAP) zijn aangetroffen in op het oog schone oeverafzettingen.

Bosch 2005; Nederlands Normalisatie-Instituut 1989.

In de overige boringen is alleen in of in de laag direct onder de bouwvoor sprake van kleine fragmenten bouwpuin. Andere archeologische indicatoren zijn niet aangetroffen. 3.2.4 Interpretatie De resultaten van het verkennend booronderzoek bevestigen in hoofdlijnen de bodemopbouw zoals verwacht op basis van het bureauonderzoek. In een deel van de boringen lijkt sprake te zijn van twee fasen van oeverafzettingen. Gezien de geologische ontwikkeling van het gebied ligt het voor de hand deze toe te wijzen aan respectievelijk de Houten en Kromme Rijn stroomgordels. Echter voor beide stroomgordels geldt dat er meerder fasen activiteit bekend zijn. Zonder dateringen is het daarom niet mogelijk de oeverafzettingen eenduidig aan een van de bekende stroomgordels in het gebied te koppelen. Ook de beddingafzettingen kunnen tot beide stroomgordels behoren. Het aantreffen van een archeologische niveau in boring 8 bevestigd de hoge verwachting voor archeologische resten in het gebied. Deze verwachting kan derhalve gehandhaafd blijven, te meer er geen sprake is van ernstige verstoring van de natuurlijke oeverafzettingen. Alleen de kans op laat-middeleeuswe nederzettingssporen wordt gezien het ontbreken van aanwijzingen hiervoor kleiner geacht.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10660326/1