Bijlage behorend bij ontwerpbegroting 2024-2027

Huidig budget: € 420.68 Maatregel 2024: - € 5.000 Conform het advies van onze verzekeraar investeren we niet in laadpalen in onze parkeergarage in verband met brandrisico. Hierdoor vervallen de kapitaallasten. We onderzoeken of het mogelijk is om meer ruimten in het gemeentehuis te verhuren aan externen, wat vanaf 2025 extra opbrengsten kan opleveren. Hierbij houden we rekening met eventueel benodigde investeringen om dit mogelijk te maken (beveiliging, installaties, bouwkundige aanpassingen). ICT middelen

Huidig budget: € 947.303 Maatregel 2024: +€ 107.000 Het merendeel van dit budget wordt uitgegeven aan de deelnemersbijdrage en de bijdrage voor plusdiensten voor de Regionale ICT-Dienst (RID). Hoewel we vanuit de gemeente Wijk bij Duurstede een zienswijze hadden geschreven waarin we aangaven ons niet te kunnen vinden in de verhoging van de RIDbegroting, zijn we wel gehouden aan deze verhoging, omdat we in de regionale samenwerking de enige partner zijn die hierop negatief heeft geadviseerd. Deze kosten zijn in de begroting onder Raadsvoorstellen opgenomen en onder Verbonden Partijen. De kapitaallasten stijgen vanaf 2023 en zijn € 22.000 hoger dan begroot. Dit is als gevolg van de aanschaf van extra laptops en monitors en andere hardware in verband met hybride werken, die eind 2022 zijn aangeschaft. 9.4 Financiën en belastingen Herinvoering hondenbelasting

Huidig budget: nvt Maatregel 2024: - € 120.000 We voeren de hondenbelasting opnieuw in. De gemeente mag alleen die belastingen heffen die zijn genoemd in de gemeentewet. Hondenbelasting is één van de belastingen die hierin zijn opgenomen en wordt geheven voor het houden van een hond. Met de herinvoering van de hondenbelasting verhogen we onze inkomsten. Op basis van de cijfers uit 2021 levert dit onze gemeente structureel € 120.000 op.

27

Bijlage bij de Ontwerpbegroting 2024 – 2027

Specificatie per programma

Indexatie OZB

Huidig budget: nvt Maatregel 2024: - € 218.000 Voor de indexatie van de onroerend zaakbelasting (OZB) passen we het indexpercentage toe, wat we ook voor onze contracten en verplichtingen gebruiken. Voor 2024 is dit percentage 3,5% en dit is in deze begroting meegenomen.

9.5 Bestuur Rekenkamercommissie

Huidig budget: € 9.500 Maatregel 2024: - € 9.500 In de vastgestelde Kadernota is het totaalbedrag hiervoor aangevraagd (€ 30.000). Er was al een budget beschikbaar. We verlagen de aanvraag in de Kadernota met € 9.500 (gelijk aan de hoogte van het huidig budet), waardoor het in de Kadernota aangevraagde totaal benodigde bedrag beschikbaar is. Griffie

Huidig budget: € 16.495 Maatregel 2024: - € 5.000 Het budget van de griffie wordt jaarlijks niet volledig gebruikt, we stellen het budget naar beneden bij. Raad en raadscommissies

Huidig budget: € 103.562 Maatregel 2024: - € 10.000 We stoppen met externe bijeenkomsten van de raad, maken geen gebruik meer van externe dagvoorzitters of gespreksleiders. Daarnaast organiseren we geen raadsdiner in december en geen barbecue in juli, dit levert een structurele besparing van € 10.000 op. De overige kosten in dit budget zijn niet beïnvloedbaar. Burgemeester en wethouders

Huidig budget: € 193.700 Maatregel 2024: - € 10.000 We heffen een deel van de representatiebudgetten van Burgemeester en wethouders op, dit levert een structurele besparing van € 10.000 op.

28

Bijlage bij de Ontwerpbegroting 2024 – 2027

Specificatie per programma

Alternatieven Bij dit onderdeel zijn de voorstellen opgenomen die door het college op dit moment (nog) niet zijn opgenomen in de begroting. Omdat voordelen niet op korte termijn behaald kunnen worden, omdat dit keuzes zijn met grote impact of omdat deze niet passen in de ambities zoals opgenomen in de vastgestelde raadsagenda.. Deze voorstellen maken we door middel van dit hoofdstuk inzichtelijk.

A.

Programma 1 - Jeugd en Onderwijs

Aangepast Vervoer (leerlingenvervoer) - alternatief 1 Herbeoordeling van het huidige bestand leerlingenvervoer Er maken momenteel meer dan 100 leerlingen gebruik van het leerlingenvervoer, waarvan ca. 90% van het aangepast vervoer. Aangepast vervoer is aanzienlijk duurder (ca.2,5 x zo duur) en een financiële vergoeding voor eigen vervoer of openbaar vervoer is voorliggend. Door het huidige bestand aan een herbeoordeling te onderwerpen, kan het percentage aangepast vervoer omlaag worden gebracht. Dit is mogelijk vanaf schooljaar 2024/2025. Het aanscherpen van de Verordening (per 1-1-2024) is hierbij ondersteunend. Dit voorstel is minder ingrijpend dan het voorstel dat in de begroting is opgenomen en levert de volgende besparing op (N.B. betreft besparing van beëindigen 50% van aangepast vervoer): 2024 -/- € 25.000 2025 -/- € 100.000 2026 -/- € 100.000 2027 -/- € 100.000 Aangepast Vervoer (leerlingenvervoer) - alternatief 2 Instroom in aangepast vervoer beperken We beperken de instroom van leerlingen die gebruik maken van aangepast vervoer. Het beperken van deze instroom vereist een verscherpte uitvoering en veroorzaakt verschil in beoordeling met leerlingen die al gebruik maken van aangepast vervoer. Dit voorstel is minder ingrijpend dan het voorstel dat in de begroting is opgenomen (en het eerste alternatief) en levert de volgende besparing op (N.B.

betreft besparing van beperken tot 50% instroom van aangepast vervoer): 2024 -/- € 10.000 2025 -/- € 20.000 2026 -/- € 40.000 2027 -/- € 80.000

29

Bijlage bij de Ontwerpbegroting 2024 – 2027

B.

Specificatie per programma

Programma 2 - Zorg en Welzijn

Stichting Binding (programma 1 en 2) Aan Stichting Binding verstrekken we een structurele basissubsidie, daarnaast worden er incidentele subsidies verstrekt voor pilots en projecten. In 2023 is de subsidie opgehoogd met € 117.000 vanwege indexaties en stijgende lonen, dit is niet structureel in de begroting verwerkt. We zien een mogelijkheid om in de herijking van de overeenkomst met Stichting Binding de koppeling die er nu is met de Cao-welzijn los te laten. Gemeenten zijn immers geen partij in die Cao-onderhandelingen. Loonsverhoging Cao Social Work: Per 1-7-2023 7% Per 1-4-2024 4% Per 1-7-2024 4% In de begroting 2024-2027 is er wederom een indexatie meegenomen. Daarbovenop is gevraagd om de subsidie met € 200.000 op te hogen, dit is vooralsnog niet meegenomen in deze begroting en deze keuze is een bespreekpunt.

C.

Programma 3 - Beheer Openbare Ruimte en Milieu

Verlagen beeldkwaliteit van B naar C niveau Op dit moment worden alle lopende bestekken en werkzaamheden in de openbare ruimte uitgevoerd op Bniveau. Enige uitzondering hierop is verharding in enkele gebiedtypen, daar is de ambitie al op C-niveau. We hebben de mogelijke bedragen die we kunnen besparen nog niet in beeld kunnen brengen vanwege de kanttekeningen die hieronder vermeld zijn. In 2024/2025 gaan we aan de slag met een nieuw Beheer Kwaliteitsplan (ingangsdatum 1 januari 2026). We stellen voor in het kader van de besluitvorming rond dit kader te kijken naar bezuinigingsmogelijkheden. Verlagen naar beeldkwaliteit C zou een theoretische besparing in 2026 betekenen van circa € 420.000. Hier uitgaande van het toekennen van de volledige indexatie van 11,5% (exclusief de benodigde indexatie voor 2025). • Eenmalige investering nodig Om de beeldkwaliteit daadwerkelijke te verlagen van B naar C -niveau is eerst een fikse (eenmalige) investering nodig Denk hierbij aan het eenmalig omvormen van beheeronderdelen zodat ze op de goedkoopste manier onderhouden kunnen worden (bijv. sierheester omvormen naar bermgrasvakken). Het over enkele jaren terugdraaien van de bezuiniging zorgt voor een forse eenmalige investering om het areaal weer “op beeld” te krijgen. (bijv. opnieuw inplanten van sierheesters en extra onderhouden tot ze op goede hoogte zijn).

Een snelle schatting voor deze investering komt al snel boven de € 200.000 uit Expertise van een extern bureau is noodzakelijk voor een exactere berekening. • Bezuiniging niet eerder mogelijk dan vanaf 2026 Vanwege lopende contracten tot eind 2025 ) is het verlagen van de beeldkwaliteit op dit moment niet zondermeer mogelijk Daarbij komt dat bij de huidige marktprijzen opnieuw aanbesteden betekent dat we de prijs die we nu betalen voor onderhoud op B niveau, straks betalen voor C-niveau.

30

Bijlage bij de Ontwerpbegroting 2024 – 2027

Specificatie per programma

• Niet in combinatie met uitstellen vervangingsprojecten Verlaging van de beeldkwaliteit levert geen bezuiniging op als je daarnaast ook het bezuinigingsvoorstel: “Integraal UitvoeringsPlan (IUP) uitstellen groot onderhoud en vervangingen” (zie punt 2) doorvoert. Bij het uitstellen van groot onderhoud en/of vervanging is monitoren van de technische kwaliteit extra belangrijk om te voorkomen dat onveilige situaties ontstaan. Daarnaast is juist meer dagelijks onderhoud en/of groot onderhoud nodig bij het uitstellen van groot onderhoud/vervanging. Door te besparen op dagelijks- en groot onderhoud van B naar C kwaliteit is het areaal eerder aan vervanging toe. De vervangingsinvesteringen zullen toenemen. Met hoeveel is niet direct te zeggen. • Risico op kapitaalvernietiging groter De scheidslijn met D-kwaliteit komt dichter in beeld. Hiermee wordt de kans op kapitaalvernietiging groter. Monitoren/inspecteren wordt nog belangrijker; hiervoor is meer capaciteit nodig. • Meer communicatie nodig Het beeld buiten verandert (verslechtert). We verwachten meer klachten en meldingen van bewoners. Integraal Uitvoerings Plan (IUP) uitstellen vervangen (en groot onderhoud) Diverse projecten die in de komende jaren gepland staan kunnen we mogelijk verantwoord uitstellen. Hiermee besparen we tijdelijk op kapitaallasten, rente en inhuur van externe adviseurs.

Elk beheeronderdeel heeft onderhoud nodig. Op welk moment een beheeronderdeel groot onderhoud of vervanging nodig heeft wordt voorspeld aan de hand van periodieke inspecties, leeftijd en gebruik. Het vervangingsmoment is gevat in een bandbreedte. Het niet uitvoeren van groot onderhoud of vervangen van een beheeronderdeel kan leiden tot kapitaalvernietiging en/of gevaarlijke situaties. De besparing bestaat uit twee delen: - Deel A: kostenbesparing kapitaallasten Door investeringsprojecten één of meerdere jaren uit te stellen hoeven er dat jaar (of jaren) erna geen kapitaallasten (afschrijving en rente) betaald te worden. Om te zorgen dat er geen kapitaalvernietiging of gevaarlijke situaties ontstaan wordt de inspectiefrequentie verhoogd (zie consequenties en kanttekeningen) - Deel B: kostenbesparing inhuur externe adviseurs Door op tactische wijze een aantal projecten te verplaatsen ontstaat er in de ambtelijke capaciteitsplanning ruimte en kan inhuur externe adviseurs verminderen met naar schatting een bedrag van € 15.000 per jaar. • Consequenties en kanttekeningen Om op een verantwoorde manier projecten te kunnen uitstellen moet de openbare ruimte ‘goed in de gaten gehouden worden’ om onveilige situaties en kapitaalvernietiging te voorkomen. Als gevolg van een eventueel uitstel moet er vaker worden geïnspecteerd.

We schatten deze extra inspectiekosten op circa € 12.000 tot 15.000 per jaar. Het is verstandig de projecten binnen het IUP verder door te laten rekenen en te kijken of er (delen binnen de) projecten uitgesteld kunnen worden. Eenmalige uitgave: € 10.000. • Risico’s De risico’s bij dit voorstel zijn ‘acceptabel’ en liggen binnen de ‘veilige bandbreedte’, weergegeven in afbeelding 2. Met de bestaande onderhoudsbudgetten kunnen de beheeronderdelen ook langer binnen de veilige bandbreedte worden gehouden en wordt kapitaalvernietiging voorkomen / beperkt. Bij het verder

31

Bijlage bij de Ontwerpbegroting 2024 – 2027

Specificatie per programma

uitstellen van projecten neemt de kans op onveilige situaties en kapitaalvernietiging toe. Dit geeft dan problemen met schadeclaims, maar vooral voor de toekomst omdat dan de investeringen ingehaald moeten worden en de investeringsbedragen steeds hoger zullen zijn/worden hoe langer je uitstelt.

• Kanttekening organisatie Kanttekening is dat de organisatie nu grotendeels ‘zelf’ de grootonderhoud en vervangingsprojecten begeleidt. Bij het uitstellen van groot onderhoud of vervanging zal er op termijn een inhaalslag nodig zijn. Gevolg is dat er extern personeel aangetrokken moet worden om deze inhaalslag te realiseren. Dit heeft in die periode hogere kosten tot gevolg. • Kanttekening samenhang met Beeld Kwaliteit Plan (BKP) Het verplaatsen van noodzakelijke projecten kan niet in combinatie met het verlagen van de vastgestelde beeldkwaliteit in het BKP (zie punt 1). Met het verlagen van de beeldkwaliteit gaat ook het onderhoudsbudget naar beneden, waardoor er minder periodiek onderhoud wordt uitgevoerd. Bij minder periodiek onderhoud is er doorgaans voor veel objecten sneller groot of vervangingsonderhoud nodig, waardoor de onderliggende planning van dit voorstel aangepast moet worden.

D.

Programma 4 - Economie

Subsidies Subsidie Kinderboerderij Een kwart van de totale subsidie (€ 130.000) is voor de kinderboerderij. In de begroting is een stapsgewijze verlaging van deze subsidie opgenomen vanaf 2026. Het andere gedeelte bestaat uit de kosten voor garantiebanen, waarvoor langlopende afspraken zijn gemaakt. Tussentijds stoppen van deze afspraken kan niet zonder kosten en het is op dit moment onduidelijk of herplaatsing mogelijk is. Voor 1 van deze banen geldt dat we hierdoor voldoen aan ons eigen quotum garantiebanen. Subsidie VVV De VVV is voor ons een uitvoeringsorganisatie op het gebied van marketing en communicatie richting onze (potentiële) bezoekers en eigen recreanten. Daarnaast bieden ze dienstverlening aan bezoekers, zoals informatievoorziening, rondleidingen en ticketing voor activiteiten. We zijn in regioverband met de

32

Bijlage bij de Ontwerpbegroting 2024 – 2027

Specificatie per programma

gemeente Bunnik en Houten een lange termijn verband aangegaan in de VVV Kromme Rijnstreek. De organisatie werkt met een beperkt budget en veel vrijwilligers. We kiezen ervoor eerst de besluitvorming rondom de invulling van het Oude Stadhuis af te wachten en hebben nu geen bezuinigingen op deze subsidie opgenomen.

E.

Programma 5 - RO, Wonen, Gebiedsontwikkeling en Mobiliteit

Betaald parkeren In Wijk bij Duurstede zijn momenteel twee vormen van gereguleerd parkeren: vergunningparkeren en de blauwe zone. Het betaald parkeren in de openbare ruimte is een vorm die in onze gemeente niet wordt toegepast. In de themasessie van 14 maart 2023 is door de raad in meerderheid aangegeven dat gratis parkeren het uitgangspunt blijft. Indien dit uitgangspunt toch wordt losgelaten, zijn er inkomsten te genereren die een bijdrage kunnen vormen in het oplossen van de begrotingsopgave. Inkomsten / kosten / opbrengst Om een indruk te krijgen van de verwachte inkomsten indien de keuze voor betaald parkeren wordt gemaakt, is uitgegaan van de volgende gegevens en aannames: de bezettingsgraad (op basis van het parkeerdrukonderzoek van 13 mei 2022) en een gemiddelde parkeerduur van 1,5 uur waarbij betaald moet worden op de tijden waarin ook de huidige blauwe zones actief zijn. Verder is bij de schatting van inkomsten uitgegaan van betaald parkeren op de huidige blauwe zonegebieden en een parkeertarief van € 1 per uur overeenkomstig aan vergelijkbare plaatsen zoals Culemborg en Leerdam. Op basis van bovenstaande gegevens en aannames wordt een jaarlijkse bruto-opbrengst voorzien van € 481.000. Samen met de opbrengsten uit parkeervergunningen (€ 22.000) is er een opbrengst van ruim € 500.000. In Leerdam bedragen de kosten 55% van de opbrengsten.

Die kosten bestaan uit de exploitatie van parkeren, de geldverwerking, kapitaallasten, ambtelijke kosten en inhuurkosten voor handhaving. Indien deze lijn voor Wijk bij Duurstede wordt doorgetrokken, is dit een structurele kostenpost van € 280.000. Daarmee is er een jaarlijks geschat opbrengstpotentieel van circa € 200.000. Eénmalig zullen er wel parkeerbetaalautomaten moeten worden geplaatst. Met tenminste vier automaten een investering van € 40.000. Effecten De invoering van betaald parkeren kan leiden tot een toename van het fietsgebruik, hetgeen nadelig werkt op genoemde inkomsten maar bijdraagt aan de doelstellingen voor verschoning van mobiliteit. Een tweede effect is het ontstaan van een waterbedeffect: men gaat parkeren net buiten de betaalzone. Hierdoor ontstaat parkeerdruk en dus weerstand in de omliggende en niet gereguleerde wijken (De Engk, Noorderwaard Zuid en het oostelijk haventerrein). Het eventueel invoeren van betaald parkeren vergt voorbereidingstijd. Niet alleen voor het treffen van fysieke maatregelen of het aantrekken van handhavers, met name de inwonersparticipatie dient vooraf serieus te worden opgepakt indien afgeweken wordt van het eerdere standpunt om geen betaald parkeren in te voeren. Op de korte termijn zal daarom geen bijdrage verwacht moeten worden in het oplossen van de financiële opgave voor 2024.

33

Bijlage bij de Ontwerpbegroting 2024 – 2027

F.

Specificatie per programma

Programma 6 – Sport, Cultuur & Erfgoed

Subsidies Theater Calypso De subsidie die Theater Calypso ontvangt is de afgelopen jaren grondig onderzocht en op 18 oktober 2022 heeft de gemeenteraad besloten de structurele subsidie met € 90.000 te verhogen. Bij toekenning van deze subsidie zijn afspraken gemaakt over betere verslaglegging, meer transparantie over wat wordt gedaan voor de subsidie. Daar wordt momenteel aan gewerkt. We zien verder geen mogelijkheden om hier nu op te bezuinigen en hebben dit dus niet opgenomen. Subsidie Museum Dorestad In dit budget is de subsidie aan het museum opgenomen en kapitaallasten. We kiezen ervoor eerst de besluitvorming rondom de invulling van het Oude Stadhuis af te wachten en hebben nu geen bezuinigingen op deze subsidie opgenomen.

G.

Programma 7 - Duurzaamheid

Voor dit programma doen wij geen alternatieve voorstellen.

H.

Programma 8 – Veiligheid en Handhaving

Voor dit programma doen wij geen alternatieve voorstellen.

I.

Programma 9- Bedrijfsvoering en Financiën

Verhuur extra ruimte gemeentehuis Op dit moment verhuren we ruimtes in het gemeentehuis aan externe partijen (zoals Stichting Binding en RAZU). We kunnen onderzoeken of er meer (kantoor)ruimten verhuurd kunnen worden, dit levert extra huuropbrengsten op. Om ruimte vrij te kunnen spelen om te verhuren zal de huisvesting voor de gemeentelijke organisatie ingedikt moeten gaan worden en kan niet iedereen tegelijkertijd vanuit het huis van de gemeente werken. Het gebouw is momenteel zo ingedeeld dat de verhuurde gedeelte middels beveiligingsmaatregelen zijn afgeschermd van de ambtelijke organisatie. Indien er meer ruimten verhuurd worden, zal de beveiliging (installaties en bouwkundig) moeten worden aangepast. De kosten voor deze aanpassingen kunnen pas bepaald worden als bekend is wat er precies verhuurd wordt en hoe het beveiligingsplan hierop wordt aangepast. Voor de eventueel vrij komende ruimten zal er een passende huurder gevonden moeten worden.

34

Bijlage bij de Ontwerpbegroting 2024 – 2027

Specificatie per programma

Lasten algemeen Naast het gemeentefonds zijn de gemeentelijk belastingen een groot onderdeel van de inkomsten van een gemeente. De lokale heffingen bestaan uit belastingen (bijvoorbeeld Onroerende Zaakbelasting (OZB) en toeristenbelasting), bestemmingsheffingen (Rioolheffing en Afvalstoffenheffing) en rechten (bijvoorbeeld Leges en Begraafrechten). We hebben niet alleen gekeken naar bezuiniging van onze kosten, maar ook naar het verhogen van onze inkomsten. De leges zijn kostendekkend en zijn verhoogd waar ze dat niet meer waren. De onroerendzaakbelasting wordt verhoogd met 3,5%, wat gelijk is aan het prijsindexcijfer 2024 voor overige belastingen. Daarnaast is ervoor gekozen de hondenbelasting opnieuw in te voeren. We mogen alleen belastingen heffen die in de gemeentewet zijn opgenomen en hondenbelasting is er daar één van. Het college heeft de bovenstaande voorstellen opgenomen in de begroting en afgewogen in het totaal aan lokale lasten en het effect hiervan op de gemeentelijke woonlasten (zie hoofdstuk 3.1 van de begroting). Aanpassing van deze voorstellen en/of een andere verdeling van extra inkomsten is mogelijk.

35