Bijlage 2 2e versie (ontwerp)Begroting 2024-0 (1)

Dat doen we anoniem en gratis. We waarschuwen partners en voorkomen de verspreiding van soa’s - Bieden van PrEP-zorg (met medicatie om HIV te voorkomen) - Ondersteunen van scholen bij relationele en seksuele vorming. Forensische geneeskunde (FG) De FG omvat drie deelgebieden met verschillende opdrachtgevers: • Lijkschouw. Het geven van een objectief medisch oordeel over feitelijke doodsoorzaken. De financiering van deze taak ligt bij gemeenten • Forensisch medisch onderzoek (FMO) vindt onder andere plaats in opdracht van de politie en het Openbaar Ministerie (OM). Dit is bijvoorbeeld het zedenonderzoek, bemonstering bij slachtoffers van misdrijven, bloedafnames in het kader van de Wegenverkeerswet (WvW) en beoordeling insluiting en vervoer van arrestanten. In 2024 zal geconcretiseerd worden op welke wijze GGDrU eventueel in samenwerking met Medtzorg, deze taken gaat uitvoeren. De financiering voor deze taken ligt bij de politie. • Medische zorg voor arrestanten (MAZ) vindt plaats in opdracht van de politie. 22 GGDen in Nederland voeren deze taak op dit moment al uit; GGDrU voert deze taak nu (nog) niet uit. De politie gaat mogelijk opnieuw proberen om de medische arrestantenzorg in 2024 aan te besteden. Het is daarom nu nog onduidelijk of GGDrU in de toekomst de MAZ taken in de regio Utrecht gaat uitvoeren.

Bij onze collega’s van Flevoland en Gooi & Vechtstreek worden wel MAZ taken uitgevoerd. De in 2023 gemaakte samenwerkingsafspraken tussen de GGD-en Flevoland en Utrecht hebben geleid tot verdergaande samenwerking met betrekking tot de uitvoering van de forensische geneeskundige taak op het niveau van de politie regio Midden-Nederland. De intentie is uitgesproken om forensische geneeskunde vanuit 1 centrum GGD te organiseren. In 2024 wordt de samenwerking verder versterkt. Ook in 2024 fungeert GGDrU als opleidingsplaats aan ten behoeve van de opleiding forensische geneeskunde. Dit is gezien het beperkte aantal beschikbare forensische artsen van groot belang. Daarnaast zetten wij ons in om artsen die nu in opleiding zijn een volwaardige baan met passende arbeidsvoorwaarden te bieden. In 2024 zetten we vanuit forensische geneeskunde vooral in op: - Uitvoering van de gemeentelijke taak in het kader van de lijkschouw

(ontwerp)Begroting GGDrU 2024

28

-

Verbeteren van de kwaliteit van de dienstverlening, onder andere door deskundigheidsbevordering, en nauwe samenwerking met de ketenpartners zoals openbaar ministerie, politie, huisartsen, etc Het actief promoten van het vak van forensisch arts.

Reisadvies Als gevolg van de Coronapandemie was er in 2020 en 2021 nauwelijks vraag naar Reisadvies en reisgebonden vaccinaties. Dit vanwege de beperkingen van internationale reizen door diverse langdurige lockdowns. Medewerkers reizigersadvisering werden elders ingezet voor de Covid-taken of vonden elders emplooi. Sinds het voorjaar 2022 herstelt het toerisme en internationale reisverkeer zich met merkbare gunstige gevolgen voor het aantal klanten en de omzet van GGDrU Reisadvies. Hoewel we de grote schade uit de corona ‘freeze’ nog aan het herstellen zijn, is de opgaande lijn aantoonbaar ingezet. Hierdoor worden vanaf 2024 naar verwachting weer positieve financiële resultaten geboekt. Daarvoor gaan we terug naar een teambezetting precovid proporties. Om zo te voldoen aan een gestegen behoefte en weer toe te gaan naar een weerbare, financieel gezonde en stabiele toekomst voor Reisadvies binnen GGDrU. Aanbevelingen uit de business case van 2021 zijn en worden daarbij geïmplementeerd. Daarbij kan gedacht worden aan planmatiger en flexibeler inzet van personeel, betere automatisering en optimale vaak ook gedeelde inzet van beschikbare, herkenbare en uitnodigende locaties. De al bijna een jaar lang – post Covid - goed gevulde afsprakenportefeuille biedt perspectief voor deze markttaak van de GGD. Zodat Utrechters veilig op reis gaan en gezond kunnen terugkeren.

Publieke gezondheid asielzoekers en statushouders GGDrU voert publieke gezondheidzorgstaken uit voor asielzoekers en statushouders in de opvanglocaties van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Deze taken zijn uitvoering infectieziektebestrijding, tuberculosebestrijding, inspectie technische hygiënezorg, gezondheidsbevordering en -voorlichting en de jeugdgezondheidszorg (JGZ). JGZ volgt de groei en ontwikkeling van asielzoekerskinderen tot 18 jaar tijdens periodieke contactmomenten. Zo signaleren en voorkomen we gezondheidsproblemen. Daarnaast voert JGZ zoals bij alle kinderen in Nederland het Rijksvaccinatieprogramma uit. GGD GHOR heeft drie hoofdovereenkomsten met COA, en wij drie onderaannemingsovereenkomsten met GGD GHOR voor de uitvoering hiervan. De Hoofdovereenkomst Publieke Gezondheidszorg Asielzoekers (PGA) is het algemene contract van GGD GHOR met COA. Dit contract vormt de basis voor alle afspraken die GGD GHOR Nederland maakt met GGDrU en die zijn vastgelegd in de onderaannemingsovereenkomst PGA, die wij hebben met GGD GHOR. Deze overeenkomst loopt tot 1 januari 2024, en kan daarna nog met 1 jaar worden verlengd. Hiernaast hebben COA en GGD GHOR (aanvullende) PGAcontractafspraken gemaakt in de andere contracten/overeenkomsten. Zoals op het gebied van JGZ en Gezondheidsvoorlichtingen.

Met betrekking tot JGZ zijn GGD GHOR en COA dus ook een Hoofdovereenkomst JGZ/PGA overeengekomen. Voor de uitvoering hiervan hebben wij een onderaannemingsovereenkomst JGZ/PGA met GGD GHOR. Het JGZ/PGA contract loopt tot oktober 2024. Dit contract kan hierna nog eenmaal met twee jaar worden verlengd. Afgelopen jaar is de aanbesteding geweest van het contract Gezondheidsvoorlichting asielzoekers. Ook voor de uitvoering hiervan heeft GGDrU een onderaannemingsovereenkomst met GGD GHOR Nederland. Dit loopt tot en met 31 december 2024, en kan tweemaal met twee jaar worden verlengd.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2024

29

Ook voor statushouders die een woning toegewezen hebben gekregen in een gemeente, kan GGDrU gezondheidsvoorlichtingen verzorgen. Dit is vastgelegd in de individuele samenwerkingsovereenkomst per gemeente. Samen met gemeenten kan wordt afgestemd over de invulling hiervan. Toezicht Wmo GGDrU voert toezicht uit voor gemeenten bij aanbieders van Wmo-hulp. Gemeenten kopen gezamenlijk in subregio’s Wmo-hulp in. De subregio’s stellen jaarplannen op, waarin zij vastleggen bij welke aanbieders GGDrU toezicht uitvoert. Naast deze lokale onderzoeken worden er ook themagerichte, regio-overstijgende onderzoeken uitgevoerd in samenspraak met gemeenten. Daarnaast doen we specifieke onderzoeken naar aanleiding van signalen (die niet zijn opgenomen in het jaarplan) en calamiteiten. Signalen kunnen bijvoorbeeld meldingen van cliënten of familie van cliënten zijn over een aanbieder waarvan zij zorg hebben gekregen. Sinds begin 2023 geven we meer bekendheid aan de meldplicht van calamiteiten. En hebben we een eerste presentatie/voorlichting gegeven in de inkoopregio Lekstroom over calamiteiten en geweldsincidenten bij Wmo-zorgaanbieders en hoe daarbij te handelen, vanuit de gedachte “geen verwijtbaarheid, maar vermijdbaarheid”. Dit zetten we voort in 2024. Toezicht kinderopvang Een kinderopvangorganisatie is verantwoordelijk voor het leveren van kwalitatief goede kinderopvang.

In opdracht van de gemeenten voert GGDrU het toezicht daarop uit, conform de Wet op de Kinderopvang. De toezichthouder bezoekt minimaal 1x per jaar onaangekondigd elke kinderopvanglocatie in Regio Utrecht en observeert, onderzoekt en beoordeelt de locatie op basis van de Wet Kinderopvang. Het onderzoek wordt uitgewerkt in een rapport inclusief advies aan de betreffende gemeente. Het is aan de gemeente of deze het advies overneemt en om eventueel te handhaven op basis van het handhavingsbeleid van de gemeente. De inspectierapporten zijn openbaar en worden gepubliceerd in het Landelijk Register Kinderopvang. Hoewel pas verplicht in 2024, hebben alle gemeenten in onze regio erin toegestemd dat kinderopvanglocaties al in 2023 flexibel geïnspecteerd worden. Dit op basis van een wijziging van de Beleidsregel Werkwijze Toezichthouder kinderopvang. Hierdoor hoeven de toezichthouders minder verplichte inspectiepunten te onderzoeken en is er ruimte om meer en andere inspectiedomeinen te onderzoeken, waardoor maatwerk mogelijk wordt. Hierdoor kan er uitgebreider en diepgaander onderzoek verricht worden waar dat nodig is, meer risicogericht. Tevens helpt dit tegen de voorspelbaarheid van het toezicht. Sinds 2023 is het wettelijk verplicht om 50% van de gastouders jaarlijks te inspecteren.

In 2024 doet GGDrU voor toezicht: het WMO-Toezicht: regulier volgens de jaarplannen per regio, signaalgestuurd en calamiteiten het Toezicht kinderopvang, minimaal een keer bij elke kinderopvanglocatie, en bij 50% van de gastouders.

Publieke gezondheid bij rampen en crisis GGDrU wil en moet voldoen aan zijn wettelijke crisistaak. Met de Covid-pandemie in ons achterhoofd, bereiden we ons voor om adequaat klaar te staan voor nieuwe crises die op ons af komen. Dit kan zijn met bijvoorbeeld het bestrijden van infectieziekten, kennis- en expertise bundeling van vaccinatiezorg of tuberculose bestrijding. We staan ook klaar en bereiden ons verder voor om hulp te verlenen bij crises van een andere aard, waar de publieke gezondheid ook ondersteuning nodig heeft. Denk hier aan psychosociale hulpverlening na een ramp of crisis. Dat betekent een crisisorganisatie, die paraat is en voldoende heeft geoefend, en dus pandemisch paraat staat. Zo dragen wij ook bij aan een veilige en gezonde leefomgeving.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2024

30

Wanneer het erom spant draagt GGDrU bij aan rust, veiligheid en gezondheid in onze regio. Dit doen we samen met onze ketenpartners. Als GGDrU willen we, in een continu veranderende maatschappij en met oog voor de praktijk, toegerust zijn en blijven om risico’s en crisis met elkaar te beheersen en (zo mogelijk) te voorkomen. In 2024 doen we voor publieke gezondheid bij rampen en crisis: • het opleidings-, trainings- en oefenprogramma Jaarplan OTO 2024. Dit doen we samen met ketenpartners • Sluiten we aan bij nieuwe planvorming in de regio (van Veiligheidsregio Utrecht en Netwerk Acute Zorg Midden-Nederland) • Passen we ons Integraal Crisisplan aan, passend bij de nieuwe plannen en uitdagingen in de regio en een organisatie die daarbij past • Vergroten we de zichtbaarheid van de crisisorganisatie • Zetten we in op doorontwikkeling van (nieuwe) competenties van sleutelfunctionarissen in een crisisorganisatie.

Wat gaat het kosten? Gezonde en veilige leefomgeving (x € 1.000)

Raming 2023-0 Baten

Lasten

Raming 2024-0 Saldo

Baten

Lasten

Saldo

Infectieziektebestrijding

-

1.873

-1.873

-

2.020

-2.020

Tuberculosebestrijding

-

1.411

-1.411

-

1.523

-1.523

Medische milieukunde

-

644

-644

-

691

-691

SOA-bestrijding

-

1.811

-1.811

-

2.136

-2.136

Forensische zorg

-

495

-495

-

810

-810

Reisadvies

1.875

1.507

368

2.100

1.825

275

Publieke gezondheid asielzoekers

-

280

-280

-

338

-338

Toezicht Wmo

-

234

-234

-

362

-362

Toezicht kinderopvang

-

1.543

-1.543

-

1.882

-1.882

Publieke gezondheid bij rampen en crises

-

231

-231

-

235

-235

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

1.875

10.029

-8.154

2.100

11.821

-9.721

Mutaties reserves Geraamd resultaat

22 1.897

10.029

22 -8.132

16 2.116

11.821

16 -9.704

De verschillen tussen de raming 2023 en 2024 voor alle categorieën binnen de pijler ‘Een gezonde en veilige leefomgeving’ worden verklaard door de loon- en prijsindexering: Voor de loonindexering gaan we uit van het volgende: • Ten tijde van opstellen van (ontwerp)begroting 2024-0 is er een definitief akkoord voor de cao gesloten tussen vakbonden en de VNG voor het jaar 2023; • Voor de bepaling van de loonindexatie 2024 wordt er in verband met het ontbreken van een cao voor het jaar 2024 gerekend met de loonvoet sector overheid, uit de meest recente circulaire, in dit geval de septembercirculaire 2022, conform de afspraken uit de kaderbrief 2024; • Verder zijn de effecten van de mutaties in werkgeverspremies sociale verzekerings- en pensioenpremies) verwerkt, zowel voor 2023 als 2024 Voor de prijsindex is conform de afspraken uit de kaderbrief 2024 gerekend met de index uit de meest recente circulaire, in dit geval de septembercirculaire 2022. (ontwerp)Begroting GGDrU 2024

31

Bij de categorie SOA-bestrijding zijn er meer inkomsten door de bijdrage van Utrecht van € 250.000 voor PrEP en soa- en seksualiteitshulpverlening. De lasten stijgen met hetzelfde bedrag aangezien er ingezet wordt op significant meer PrEP-consulten en soa- en seksualiteitsconsulten waarbij GGDrU tegelijkertijd budget inzet om beter bereikbaar te worden voor personen met een lage SES, praktische opleiding en een niet-westerse migratieachtergrond. Bij forensische zorg heeft het AB op 7 december 2022 jl. besloten tot het hanteren van het landelijke kostprijsmodel.’ Hiermee zijn de tarieven dekkend gemaakt voor de kosten. De lastenstijging is verder een gevolg van de indexatie en van een toenemende uitvoering van verrichtingen. Specifiek voor categorie Reisadvies geldt dat naast de indexatie kritisch is gekeken naar de verwachte opbrengsten en op basis hiervan is een realistische inschatting gemaakt van de verwachte omzet. De formatieve begroting is hierop ook aangepast, zodat er voldoende capaciteit begroot is om de omzet te realiseren. Bij de categorie toezicht kinderopvang zijn de lasten ook in lijn gebracht met de verwachte opbrengsten, die aansluiten bij de wettelijk verplichte norm om 50% van de gastouders jaarlijks te inspecteren. De toelichting op de mutatie in de reserve staat beschreven in hoofdstuk 5.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2024

32

7.2 Kansrijk opgroeien Wat willen we bereiken? Voor de inwoners en toekomstige generaties van regio Utrecht werken wij, samen met anderen, aan een gezond en veilig leven. We dragen eraan bij dat elk kind gezond en veilig opgroeit en naar vermogen meedoet in de maatschappij. Een goede start betekent gezondheidswinst, ook voor toekomstige generaties. De Jeugdgezondheidszorg (JGZ) werkt hieraan door het versterken van hechting, ouderschap, gezondheid en weerbaarheid. Dat begint al voor de aanstaande moeder zwanger is en gaat door tot het kind 18 jaar is. Naast het zorgen voor een gezondheidsfundament voor alle kinderen, willen we vooral effect bereiken in gezinnen waar het minder goed gaat.

Wat doen we daarvoor? JGZ heeft tot taak het ondersteunen van (aanstaande) ouders en kinderen/jongeren met de vragen die zij hebben over opgroeien, opvoeden en gezondheid in brede zin. We onderzoeken vrijwel alle kinderen op (aangeboren) lichamelijke afwijkingen, begeleiden hen bij hun sociaal emotionele ontwikkeling en vaccineren tegen ziektes. De rode draad is het monitoren van de ontwikkeling en signaleren, adviseren, begeleiden en zo nodig doorverwijzen naar passende ondersteuning of zorg. De dienstverlening begint al vóórdat de aanstaande moeder zwanger is en gaat door tot het kind 18 jaar is. JGZ heeft naast deze individuele ondersteuning een unieke waarde: te weten de monitoring van de gezondheid van de jeugd in regio Utrecht, het delen van deze inzichten met gemeenten, scholen en andere partners en daaruit voortvloeiend het leveren van bijdragen aan beleidsontwikkeling en collectieve preventie. Een mooi voorbeeld is het monitoren van de vaccinatiegraad en hierop bijsturen door maatregelen op collectief niveau. JGZ-teams werken nauw samen met andere teams binnen GGDrU, zoals onderzoek en Gezondheidsbevordering, voor preventief groepsaanbod in wijken en op scholen. We vergroten onze impact door samen te werken met gemeenten en organisaties in het medische en sociale jeugddomein, met onderwijs en met informele netwerken.

Het aanbod van de jeugdgezondheidszorg is vastgelegd in het basispakket, met daarin onder andere screeningsprogramma’s gericht op fysieke en psychosociale afwijkingen, voorlichting en advisering (bijvoorbeeld over voeding, hygiëne en mentale gezondheid) en instructie en begeleiding rond zaken zoals zindelijkheid, mediagebruik en genderidentiteit. Dit alles is gericht op het versterken van de jeugd, en ontzorgen en normaliseren. Wij hebben dit onderverdeeld in de leeftijdscategorie -9 maanden tot 4 jaar (consultatiebureau), werkzaamheden op het basisonderwijs voor jeugdigen van 4-12 jaar en werkzaamheden op het voortgezet onderwijs voor jongeren van 12-18 jaar. Een onderdeel van de basisdienstverlening is uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma. In 2024 wordt het Rijksvaccinatieprogramma uitgebreid met de vaccinatie tegen het Rotavirus (drinkvaccin voor zuigelingen) en met de griepvaccinatie voor zwangere vrouwen (oktober 2023-maart 2024). Dit wordt aanvankelijk gefinancierd vanuit het RIVM en later vanuit het Gemeentefonds. GGDrU neemt de kosten op in de kindbijdrage. De vaccinatiegraad blijft steeds onze aandacht houden.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2024

33

Gezonde School-aanpak GGDrU ondersteunt scholen bij de Gezonde School-aanpak. De Gezonde School adviseurs doen dit door in gesprek te gaan met scholen over de mogelijke thema’s en te adviseren over het beleid, aanpak en communicatie met ouders en leerlingen over de Gezonde School. Scholen kunnen kiezen uit verschillende thema's, zie het plaatje hieronder. Het ziet er naar uit dat de landelijke subsidies ten behoeve van Gezonde School ook in 2024 wordt doorgezet. GGDrU kunnen scholen daarmee ook in 2024 hierbij ondersteunen.

Gezondheid stimuleren specifiek in kwetsbare situaties Diverse maatschappelijke ontwikkelingen staan het gezond, veilig en kansrijk opgroeien van de jeugd in de weg. Het gaat om bijvoorbeeld prestatiedruk, stress, angsten, overgewicht, armoede, kindermishandeling en schoolverzuim. Kinderen in dergelijke kwetsbare situaties hebben meer preventieve ondersteuning nodig. GGDrU bekijkt ook dit jaar actief hoe we bij hen achterstanden en schade voorkomen en hoe we gelijke kansen stimuleren. JGZ heeft aandacht voor kinderen en gezinnen in kwetsbare omstandigheden. Voorbeelden hiervan zijn: - armoede, schulden en (geld)stress signaleren, bespreekbaar maken en toeleiden naar hulp in de gemeente. GGDrU werkt steeds meer stress- en cultuursensitief en signaleert daardoor kwetsbaarheid beter - de krachten bundelen bij het signaleren en stoppen van geweld in gezinnen, door de bewustwording en kennis van de problematiek te vergroten bij inwoners, vrijwilligers en professionals in de regio - kinderen met overgewicht en obesitas verwijzen naar passende interventies, zoals activiteiten in de buurt of professionele begeleiding. Tevens experimenteren we met de ketenaanpak ‘Kind naar gezonder gewicht’ in Amersfoort.

Vanuit GALA wordt deze ketenaanpak gestimuleerd en is de ambitie uitgesproken om deze ketenaanpak op termijn in alle gemeente beschikbaar te stellen - GGDrU als partner van gemeenten in het verminderen van jeugdcriminaliteit, door het versterken van onze rol in preventie van maatschappelijke problematiek, het bevorderen van beschermende factoren zoals weerbaarheid, en onze brede blik op zorg en veiligheid.

-

Verder levert JGZ maatwerk voor kinderen en jongeren met een speciale onderwijs- en zorgbehoefte (sociaal medische advisering vrijstelling leerplicht).

(ontwerp)Begroting GGDrU 2024

34

Kansrijke Start Van belang hierbij is het stimuleren van gezondheid aan helemaal het begin van een kinderleven: Kansrijke Start. Een baby die al tijdens de zwangerschap blootstaat aan risicofactoren, merkt de negatieve gevolgen voor gezondheid en ontwikkeling op jonge en latere leeftijd. Investeren in (potentiële) ouders in kwetsbare omstandigheden in deze levensfase betekent het doorbreken van de intergenerationele overdacht van ongezondheid. GGDrU werkt aan een Kansrijke Start door: • Het bewezen effectieve programma Nu Niet Zwanger (NNZ) regionaal verder te implementeren en zo onbedoelde zwangerschappen helpen voorkomen • Aanvullende diensten te bieden aan ouders, bijvoorbeeld VoorZorg en Stevig Ouderschap, om zo gezondheid en ontwikkelkansen van moeder en kind te verbeteren, en ernstige opvoedingsproblemen (zoals kindermishandeling) te voorkomen. Deze diensten bieden wij aan op basis van maatwerk. Deze vallen niet in het basistakenpakket • Domein overstijgend samen te werken met gemeenten, ketenpartners en informele zorg in onder meer lokale coalities Kansrijke Start, Verloskundig Samenwerkingsverbanden en de Health Hub Utrecht • In samenwerking met ziekenhuizen en andere partners in regio Utrecht verkennen hoe we kunnen samenwerken rondom langdurige nazorg aan kinderen met een valse start (vanwege vroeggeboorte of een laag geboortegewicht).

In 2024 werken we vanuit Kansrijk opgroeien vooral aan: • Verzorging van het basispakket van jeugdgezondheidszorg, inclusief het Rijksvaccinatieprogramma • Aangepaste individuele gezondheidsonderzoeken uit te voeren in het primair onderwijs en op basis van de uitkomsten advies te geven aan jongeren en partners. • Prioriteren en innoveren op onze dienstverlening om het basispakket te kunnen blijven uitvoeren • het stimuleren van gelijke kansen, voor kinderen die te maken hebben met overgewicht, armoede, geweld en andere kwetsbare situaties. Wij hebben een actieve rol om deze kinderen in beeld te houden • een Kansrijke Start, door onder andere Nu Niet Zwanger en betere ketensamenwerking • verbetering van de mentale gezondheid van jongeren door collectieve preventie en effectieve ziekteverzuimbegeleiding voor 3% van de jongeren tot 18 jaar op het voortgezet onderwijs • Ondersteunen van leerlingen en scholen via de Gezonde Schoolaanpak.

Wat gaat het kosten? Kansrijk opgroeien (x € 1.000)

Jeugdgezondheid

Raming 2023-0 Baten

Lasten

Raming 2024-0 Saldo

Baten

Lasten

Saldo

-

23.790

-23.790

-

28.009

-28.009

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

-

23.790

-23.790

-

28.009

-28.009

Mutaties reserves Geraamd resultaat

-

23.790

-23.790

225 225

28.009

225 -27.784

De verschillen tussen de raming 2023 en 2024 binnen de pijler ‘Kansrijk opgroeien’ worden ook hier voor het grootste gedeelte verklaard door de loon- en prijsindexatie en de effecten van de extra investeringen op de thema’s. Dit wordt echter deels tenietgedaan door het effect van licht lagere kindaantallen waarmee in (ontwerp)begroting 2024-0 wordt gerekend ten opzichte van de kindaantallen uit 2023-0. De financiële effecten vanuit JGZ – borging (ontwerp)Begroting GGDrU 2024

35

wettelijke taak signalering en screening, zijn verwerkt. Daarnaast is een onttrekking opgenomen vanuit de bestemmingsreserve 'Aanbesteding nieuw DD-JGZ’, die is voorzien voor het aanbestedings- en implementatietraject van het digitaal kinddossier jeugdgezondheidszorg (DD-JGZ). Deze is gestart in 2023 en loopt door in 2024.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2024

36

7.3 Langer gezond zelfstandig Wat willen we bereiken? GGDrU maakt deel uit van het brede systeem van preventie en zorg. Wij willen zowel in het uitvoerende werk als in het onderzoeks- en advieswerk bijdragen aan het vertrouwen van inwoners in onze verzorgingsstaat. We willen samen met gemeenten, inwoners en partners ervoor zorgen dat we beter voorbereid zijn op de toekomst zodat inwoners langer gezond zelfstandig kunnen blijven. Hiervoor is een nieuwe kijk op positief gezond oud worden in de regio Utrecht nodig, waarbij veerkracht, mentaal welbevinden en een sterk sociaal netwerk belangrijke elementen zijn. Omdat de kans om gezond oud te worden voor iedereen niet gelijk is, doen we extra moeite voor mensen voor wie het moeilijker is om zonder hulp gezonde keuzes te maken. Kennis vanuit onderzoek zetten we hiervoor in, in combinatie met praktijkkennis en ervaringskennis.

Wat doen we daarvoor? Gezondere wijken Langer gezond zelfstandig kunnen leven begint al bij de geboorte en hangt samen met een gezonde leefstijl. Hoe langer er sprake is van ongezond gedrag, des te moeilijker het is om dit te veranderen. Naast een gezonde leefstijl is een gezonde leefomgeving ook van invloed. De komende 20 jaar veroudert onze samenleving sterk. De bevolking vergrijst en de zorgvraag stijgt en verandert. Dat biedt kansen en brengt uitdagingen. Hoe blijven we gezond en krijgen we passende zorg en ondersteuning? En hoe benutten we de kracht van een groter wordende groep ouderen? Welke ideeën hebben senioren zelf om aan hun zelfredzaamheid en vitaliteit te werken? Maar ook: hoe gaan we om met steeds meer beperkingen, het verlies van vrienden en geliefden en gesprekken over het levenseinde. GGDrU adviseert gemeenten over wat gedaan kan worden om ouderen te ondersteunen, zodat zij langer gezond zelfstandig kunnen zijn. GGDrU brengt de gezondheidssituatie in iedere gemeente in beeld op basis van de monitors die worden uitgevoerd en duidt deze met de kennis van professionals en inwoners. Ervaringskennis wordt hier steeds nadrukkelijker bij ingebracht. Op basis van deze inzichten kunnen prioriteiten in beleid en uitvoering bepaald worden zodat ouderen langer gezond zelfstandig kunnen zijn.

De bewustwording vergroten bij inwoners dat het belangrijk is om goed voorbereid te zijn op je oude dag, het versterken van samenwerkingen in de wijk, het bevorderen van een gezonde leefstijl, het inzetten op een stevige lokale sociale basis, juist voor de meest kwetsbare ouderen in de wijk: dit alles draagt bij aan het langer gezond zelfstandig kunnen zijn. Het uitgangspunt is dat we voor elkaar zorgen en dat ouderen mee kunnen blijven doen in onze samenleving en langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Hiermee voorkomen we dat de formele zorg dichtslibt en dragen we vanuit publieke gezondheid bij aan de juiste zorg op de juiste plek. Integrale aanpak valpreventie Gemeenten hebben vanuit het GALA de verplichting om valpreventie te coördineren voor mensen met een verhoogd valrisico; hier krijgen zij ook middelen voor via een Specifieke Uitkering (SPUK). GGDrU adviseert gemeenten over de extra gezondheidswinst die is te behalen door valpreventie in gemeenten integraler vorm te geven. Samenwerking tussen partijen uit het sociale en fysieke domein & zorg en welzijn is hiervoor noodzakelijk. Vanaf

(ontwerp)Begroting GGDrU 2024

37

2024 worden valpreventie-interventies opgenomen in de basisverzekering, voor mensen met een verhoogd valrisico en onderliggend lijden. Regionale samenwerking kan bij de integrale aanpak van valpreventie dienen als vliegwiel. GGDrU kan bijvoorbeeld de rol van projectleider voor de regionale aanpak valpreventie invullen, vanuit maatwerkafspraken. Als projectleider regionale aanpak valpreventie stellen we dan een plan van aanpak op, bepalen we samen met de projectgroep hoe we het plan gaan uitvoeren, dragen we zorg voor het afstemmen van rollen en taken van betrokkenen en ketenpartners, zijn we actief betrokken bij kennisdeling rond dit onderwerp. In aansluiting op de voorwaarden die IZA hieraan stelt. Preventie dementie In veel gemeenten is er aandacht voor dementie, waarbij de focus ligt op het inrichten van een dementievriendelijke gemeente en de omgeving rekening houdt met inwoners met dementie. Als GGDrU zetten we een stap verder en willen we het taboe op dementie doorbreken door dit bespreekbaar maken in onze regio. We adviseren gemeenten hoe ze de focus kunnen leggen op hoe mensen met dementie kunnen blijven meedoen in onze samenleving, maar ook hoe we de kans op dementie kunnen verkleinen.

We focussen ons op ouderen met een verhoogd risico op dementie, zoals (niet-westerse) migranten en inwoners met een lage SES en op de omgeving van mensen met dementie zoals overbelaste mantelzorgers. Hiervoor starten we in 2023 een verkenning naar de regionale uitrol van de campagne ‘We zijn zelf het medicijn’. De campagne zal waarschijnlijk eind 2023 starten en doorlopen in 2024. Aanvullend op het regionaal uitrollen van de campagne ‘We zijn zelf het medicijn’ kunnen we vanuit maatwerk gemeenten lokaal ondersteunen bij het inzetten van deze campagne.

In 2024 werken we binnen gezondheidsbevordering specifiek aan: • De inzet van publieke gezondheid voor ouderen door samen met gemeenten aan de slag te aan met thema langer gezond zelfstandig. Gemeenten zetten via GALA/SPUK extra in op vitaal ouder worden, en GGDrU kan hierin ondersteunen • Een integrale aanpak valpreventie waarmee we bijdragen aan het uitstellen van kwetsbaarheid en het langer zelfstandig zijn van inwoners van de regio Utrecht. Onder andere door de coördinatie van de ketenaanpak valpreventie • Preventie van dementie door het inzetten van de campagne ‘We zijn zelf het medicijn’, waarmee we de bewustwording bij inwoners vergroten dat zij zelf een belangrijke rol spelen om hun hersenen gezond te houden en daarmee de kans op dementie te verkleinen • Het doorbreken van het taboe op dementie door gemeenten te adviseren de focus te leggen op hoe mensen met dementie kunnen blijven meedoen aan de samenleving • Het verder brengen van positieve gezondheid in de regio waarmee we bijdragen aan de veerkracht, vitaliteit en zelfredzaamheid van inwoners in regio Utrecht.

Inzet voor kwetsbare inwoners Onze professionals van Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) richten zich specifiek op de (sociaal) kwetsbare inwoners in onze regio. Het gaat om inwoners die niet eenvoudig zelf de weg naar hulp weten te vinden, of de zorg juist mijden. Mensen die niet in staat zijn om in het eigen bestaan te voorzien, en minder of niet in staat zijn tot zelfregulering. De problemen met de meest kwetsbare inwoners zijn complex. Zij leiden regelmatig een gemarginaliseerd bestaan en zijn onvoldoende in staat om in de eigen bestaansvoorwaarden te voorzien. Daarbij is er vaak sprake van meervoudige problematiek (zoals financiële problematiek, verwaarlozing, sociaal isolement, verward gedrag). We werken daarom nauw samen met gemeentelijke wijkteams. En met partners op het gebied van sociale ondersteuning, zorg, veiligheid, wonen, werk, inkomen, en geestelijke en verslavingszorg. Om ervoor te zorgen dat iedereen mee kan doen: • Bemensen we het Meld- en Adviespunt Bezorgd (MAB): probleemverheldering, advies en (als het nodig is) toeleiden naar lokale zorg, zoals wijkteams (ontwerp)Begroting GGDrU 2024

38

•

• •

Geven we uitvoering aan taken WvGGZ. Deze wet geldt voor mensen bij wie een psychische stoornis leidt tot gedrag dat ernstig nadeel/gevaar oplevert voor henzelf of voor anderen en waarbij het aanbod van vrijwillige zorg uitgeput is. GGDrU regelt via het MAB de Meldfunctie en/of het Verkennend Onderzoek, daar waar verplichte zorg (mogelijk) nodig is Adviseren we over en voeren we regie in trajecten rond Woon Hygiënische Problematiek (WHP) Coördineren we trajecten Voorkomen Huisuitzettingen (ViA) in de gemeenten Amersfoort, Soest en Baarn. We helpen inwoners die hun huis uit dreigen te worden gezet. Ook in 2024 werken we weer nauw samen met wijkteams en ketenpartners.

In 2024 werken we voor kwetsbare inwoners specifiek aan: • de Wet WAMS, die dan in werking treedt. We zorgen dan voor een goede uitvoering van de deze wet WAMS (Wet Aanpak Meervoudige problematiek Sociaal domein). Deze wet moet regelen dat gemeenten in specifieke situaties de ruimte krijgen om te verkennen of mensen kampen met gestapelde problemen, en welke partijen nodig zijn om de problemen op te lossen. Doel: snellere en meer gecoördineerde ‘integrale’ hulp voor kwetsbare mensen. • We zetten in op het meer verrijken en duiden van onze gegevens vanuit het MAB richting en samen met onze gemeenten. Naast onze eigen gegevens en kennis van uitvoer en casuïstiek verbinden we met kennis, ervaring en best-practises van onze partners in het complexe veld van de OGGZ. Dit doen we onder anderen via de Kenniswerkplaats onbegrepen gedrag met als doel de groei in het aantal meldingen tegen te gaan.

Gezondheidssituatie inwoners regio Utrecht in beeld GGDrU verzamelt structureel gegevens over de gezondheidssituatie van de bevolking in regio Utrecht. Doordat de onderzoeken periodiek (regulier om de vier jaar) worden uitgevoerd is het mogelijk om trends in de tijd te detecteren en de gezondheid van de bevolking te monitoren. Doordat voor bepaalde monitors landelijke harmonisatie plaatsvindt, is landelijke spiegelinformatie voorhanden. GGDrU heeft een monitor Jeugd 0-12 jaar (doorlopend); een monitor Jeugd 12-18 jaar (2023); een monitor jongvolwassenen (2024); een monitor volwassenen en senioren (2024) en een monitor kwetsbare groepen (doorlopend). De uitkomsten van de onderzoeken zullen geduid worden door gebruik te maken van duidingsgesprekken (kwalitatief onderzoek) met inwoners en professionals uit de gemeenten/regio. Naast deze monitoronderzoeken onderzoekt GGDrU de mogelijkheden om de methodiek van kennis vergaren te innoveren. Voorbeelden hiervan zijn het gebruik van het gezondheidspanel. Gezondheidsmonitor kinderen 0-12 jaar Aansluitend bij de interne ontwikkelingen op het gebied van data- en kennisgestuurd werken heeft de monitor voor de doelgroep kinderen van 0-12 jaar een nieuwe impuls gekregen. Samen met JGZ is de bestaande indicatorenset van het digitaal dossier (dd)JGZ onder de loep genomen en uitgebreid.

Er zijn afspraken gemaakt over de kwaliteit van de registratie en over de vraagstellingen die meegenomen worden in de vragenlijsten voor ouders. Op deze manier worden de gegevens die de JGZ registreert optimaler benut, niet alleen ten behoeve van de zorg voor het individuele kind maar ook voor beleidsadvisering aan gemeenten rondom kansrijk opgroeien. Met als doel dat gemeenten signalen ontvangen en beleid kunnen maken op basis van feitelijke, kwantitatieve informatie over bijvoorbeeld de ontwikkeling van overgewicht en eventuele andere problemen bij kinderen.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2024

39

Gezondheidspanel Het Gezondheidspanel is bedoeld om inzicht te krijgen in de meningen, ervaringen en behoeften van inwoners over diverse aan gezondheid gerelateerde onderwerpen. Met die informatie kunnen de GGD, gemeenten en andere professionals gericht activiteiten organiseren om de gezondheid van de inwoners in regio Utrecht te verbeteren. Met dit panel kunnen we snel en eenvoudig (verdiepend) inzicht krijgen op actuele gezondheidsthema’s, bijvoorbeeld naar aanleiding van de gezondheidsmonitor volwassenen en senioren of signalen uit de praktijk. Er nemen ruim 15.000 inwoners van de regio Utrecht deel aan het panel. Sociaal kwetsbare groepen Verschillende bronnen (landelijke politiecijfers, landelijk meldpunt Zorgwekkend gedrag, Melden Adviespunt Bezorg van GGDrU) laten sinds de corona- en energiecrisis een forse toename zien in de meldingen over personen met onbegrepen gedrag. Om te komen tot passende en adequate ondersteuning van deze sociaal kwetsbare mensen, is versterking nodig in de samenwerking tussen het sociaal domein en zorg en veiligheid. Hiervoor is GGDrU samen met ervaringsdeskundigen, Hogeschool Utrecht en het Trimbos Instituut via het ZonMw actieprogramma ‘Grip op Onbegrip’ bezig met de opzet van een regionale Kenniswerkplaats Onbegrepen Gedrag (RKOG).

Als de subsidie door ZonMw wordt toegekend zal de RKOG in 2024 volop bezig zijn met het aan elkaar verbinden van regionale kennis en praktijk. Denk hierbij aan het uitdiepen van inhoudelijke thema’s als inzet van ervaringsdeskundigen, preventie en vroegsignalering, versterken van wijknetwerken, goede nazorg en afspraken rond (doorlopende) regievoering. In de RKOG zal gewerkt worden vanuit casuïstiek en geëxperimenteerd worden met nieuwe werkvormen. Op regionaal niveau zullen vraagstukken van gemeenten en praktijkorganisaties met kennis beantwoord worden en met deze kennis en kennisproducten ondersteund worden bij hun taken. De looptijd van de RKOG is van 2023 tot 2027. Kennisontwikkeling en innovatie De maatschappij verandert en GGDrU verandert mee. GGDrU is een kennisgestuurde organisatie. Door deze veranderingen is nieuwe kennis en aanpak nodig. Samenwerking binnen onderzoek waarbij theoretische kennis gecombineerd wordt met praktijkkennis en ervaringskennis is van belang om de kwaliteit van de dienstverlening te kunnen blijven verbeteren. GGDrU werkt vanuit de bestuursagenda 2023-2027 en laat de kennisontwikkeling en innovatie aansluiten op de activiteiten van de bestuursagenda. Daarnaast beogen we onderzoek te doen naar aanleiding van praktijkvragen om uiteindelijk de opgedane kennis te delen met relevante partijen.

Datagedreven werken Om een beter beeld te krijgen van de gezondheidssituatie van de bevolking in regio Utrecht, analyseren we ook bestaande interne- en externe data (bijvoorbeeld data jeugdgezondheidszorg, OGGZ, CBS, Vektis en Perined). We zoeken daarbij continue naar mogelijkheden om deze data op een efficiëntere manier te ontsluiten. Dit doen we met name door technologische ontwikkelingen op de voet te volgen en waar bruikbaar in te zetten. We brengen deze kennis in bij het verrijken van de regiobeelden en de lokale duiding van de regiobeelden in het kader van GALA en het IZA. In 2024 doen we voor onderzoek: de corona gezondheidsmonitor jongvolwassenen (16-25 jaar) en de reguliere gezondheidsmonitor volwassenen en senioren (18+) Presenteren we de resultaten van de reguliere gezondheidsmonitor jeugd (13-17 jaar) aan gemeenten Houden we 6 panelonderzoeken (minimaal 2 bij jongerenpanel) bij het gezondheidspanel. De onderwerpen worden bepaald door de actualiteit en in afstemming met professionals en gemeenten Deelname aan diverse regionale kenniswerkplaatsen.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2024

40

Wat gaat het kosten? Langer gezond zelfstandig (x € 1.000)

Raming 2023-0 Baten

Lasten

Raming 2024-0 Saldo

Baten

Lasten

Saldo

Gezondheidsbevordering

-

1.000

-1.000

-

2.078

-2.078

Openbare geestelijke gezondheid

-

957

-957

-

1.162

-1.162

Epidemiologie

-

663

-663

-

954

-954

Geraamde totaal saldo van baten en lasten

-

2.620

-2.620

-

4.194

-4.194

Mutaties reserves Geraamd resultaat

-

40 2.660

-40 -2.660

200 200

40 4.234

160 -4.034

Voor de categorie Gezondheidsbevordering behorend bij de pijler Langer gezond zelfstandig, geldt dat de begrote kosten in 2024-0 verdubbeld zijn ten op zichtte van 2023-0. Dit wordt, naast de reeds genoemde loon- en prijsindexering, voor het grootste deel verklaard door het programma Nu niet zwanger (NNZ). Het AB heeft onlangs besloten (25 januari jl.) om dit programma als regionale basisvoorziening aan te bieden voor de periode van vier jaar (2023 t/m 2026). Daarnaast is er een subsidie ontvangen voor de gezondere wijken voor de periode van 2023 t/m 2025. De lasten zijn daarmee in lijn gebracht met de hogere opbrengsten. Bij de categorie Openbare geestelijke gezondheid (OGGZ) komt de stijging voort uit de verwachte lasten voor het Meld- en Adviespunt Bezorgd (MAB), die naar boven zijn bijgesteld in lijn met de verwachte hogere baten. We zien sinds een aantal jaar een grote toename van het aantal meldingen bij het MAB. De kosten zijn stijgen evenredig mee. Belangrijkste oorzaak is dat het aantal meldingen via de politie is toegenomen. De reden hiervoor is dat de politie er beleid van heeft gemaakt om een ‘niet acuut-melding’ bij het MAB te doen als agenten te maken hebben met mensen met verward gedrag. Bij de categorie Epidemiologie wordt de mutatie verklaard door de volwassenen en senioren monitor, die één keer in de vier jaar wordt uitgevoerd.

Jaarlijks wordt hiervoor een bedrag aan de bestemmingsreserve gedoteerd. De verwachte kosten voor deze monitor, worden gefinancierd uit de onttrekking van de bestemmingsreserve.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2024

41

7.4 Vitale en wendbare organisatie Wat willen we bereiken? GGDrU wil een organisatie zijn die meegaat in zijn tijd. Die midden in de samenleving staat en op een manier werkt waarbij inwoners zich prettig voelen. Die altijd de verbinding zoekt Een stabiele en veerkrachtige organisatie die kan meebewegen met veranderingen in de samenleving Een organisatie waar mensen graag willen werken.

Wat doen we daarvoor? Leiderschaps- en organisatieontwikkeling GGDrU is een organisatie die de verbinding zoekt. Dat gaat op voor ons werk naar buiten, maar ook voor binnen de organisatie. Hoe we dit vormgeven, heeft ook een plek in de doorontwikkeling van het leiderschap. In het algemeen en specifiek ook in de verdere versterking van de samenwerking van management en DT. In het kader van organisatieontwikkeling ligt de focus op het begeleiden van het management om succesvol te werken met zelforganiserende teams. Daarnaast zetten we in op het werken naar een stabiele en crisis-parate organisatie zodat we voorbereid zijn op toekomstige pandemieën, maar zeker ook op lokale en regionale disruptieve gebeurtenissen. Leren en ontwikkelen GGDrU is een lerende organisatie en stimuleert een leven lang leren en ontwikkelen. Binnen GGDrU zijn de medewerkers het belangrijkste kapitaal. We zorgen voor een goed opleidingsprogramma. De medewerker draagt hierbij eigen verantwoordelijkheid voor zijn/haar professionele ontwikkeling en persoonlijke groei. Het opleidingsprogramma is gebaseerd op de wettelijke verplichtingen, de Bestuursagenda, externe ontwikkelingen, doelstellingen en jaarplannen van de teams. Vitaliteit GGDrU biedt de mogelijkheden en omstandigheden om gezond aan het werk te zijn en te blijven.

We zullen het gehele jaar aandacht geven aan verschillende thema’s binnen vitaliteit en hier workshops en activiteiten op organiseren. Kwaliteit We doen onderzoek naar de klanttevredenheid op verschillende locaties van GGDrU. Ook ontwikkelen we nieuwe manieren om de klantervaring in kaart te brengen, zoals een klantreis en een klantenpanel. Door deze opgehaalde klantervaringen kunnen we steeds beter aansluiten bij de wensen van onze inwoners en stellen we de klant centraal in onze dienstverlening. Daarnaast geeft team kwaliteit elk jaar vier teams extra ondersteuning. Deze teams worden ondersteund met bijvoorbeeld sessies om jaarplannen te ontwikkelen, processen in kaart te brengen en te verbeteren, en situaties te evalueren om ervan te leren. De insteek is hierbij altijd waarderend, gericht op het verbeteren van de dienstverlening. Wet Open Overheid De Wet open overheid (Woo) is bedoeld om bestuursorganen transparanter te maken en zo het belang van openbaarheid van publieke informatie beter te dienen. Om tot deze transparantie te komen dient informatie beter vindbaar en uitwisselbaar te worden. In het kader van de Woo zullen we op drie thema's activiteiten uitvoeren: 1. Actieve openbaarmaking: we implementeren en evalueren het werkproces van actieve openbaarmaking (ontwerp)Begroting GGDrU 2024

42

2. Passieve openbaarmaking: het afhandelen van Woo verzoeken gericht aan GGDrU of verzoeken waar GGDrU door partners (denk aan VWS) wordt genoemd 3. Verbetering informatiehuishouding: implementatie en evaluatie van kwaliteitssysteem informatiehuishouding. Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Het bestuurlijke en besluitvormende traject voor wijziging van de gemeenschappelijke regeling wordt in gang gezet in 2023 en loopt, gelet op de wettelijke termijnen, door in 2024. GGDrU bereidt in nauwe samenwerking met de andere grotere gemeenschappelijke regelingen in de regio Utrecht deze wijziging voor. Zodat de insteek vanuit de regelingen waar dat kan gelijk is voor de regio Utrecht. Uit het traject kan naar voren komen dat gemeenteraden de wens uiten dat GGDrU meer gaat doen waar geen budget voor is opgenomen in de begroting. In dat geval is extra inzet en financiering nodig; meerkosten zullen leiden tot voorstellen aan het AB. Huisvesting GGDrU heeft circa 50 locaties in gebruik in de hele regio. Locaties waar we inwoners ontmoeten en onze medewerkers werken. Huisvesting is een belangrijke factor in de toegankelijkheid van de GGDrU voor deze inwoners en kan een bijdrage leveren in het zijn van een aantrekkelijke werkgever.

In 2023 wordt er een strategisch huisvestingsplan ontwikkeld wat ons in staat moet stellen om in 2024 en verder op eenduidige wijze besluiten te nemen over onze huisvesting, vraagstukken als: ‘waar zijn we het best bereikbaar voor onze klant’, ‘waaraan moet onze huisvesting minimaal voldoen’ worden hierin beantwoord. Dit gaat ons in staat stellen om ook met onze gemeenten heldere afspraken te maken over onze locaties. In 2024 zetten we vanuit de wendbare en vitale organisatie in op: Aanpassing van de werkwijze op basis van de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen Zetten we stappen op basis van de I-strategie, gericht op verbeteringen in toegankelijkheid van basisdata, functioneel beheer en aanbestedingen Gaan we aan de slag met huisvesting JGZ, op basis van het strategisch huisvestingsplan.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2024

43

8 Verplichte paragrafen Dit hoofdstuk bevat de in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) voorgeschreven paragrafen met uitzondering van lokale heffingen en grondbeleid. Deze laatste twee paragrafen zijn niet van toepassing op GGDrU. Het gaat om de volgende paragrafen: • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Bedrijfsvoering • Verbonden partijen • Onderhoud kapitaalgoederen • Financiering en treasury • Rechtmatigheid • Openbaarheidsparagraaf

8.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 8.1.1 Weerstandsvermogen Kunnen we financiële tegenvallers opvangen zonder te bezuinigen? Het antwoord op deze vraag is te vinden in het weerstandsvermogen van GGDrU. Het weerstandsvermogen is het resultaat van de verhouding tussen enerzijds de weerstandscapaciteit en anderzijds de risico’s die financiële impact kunnen hebben op de organisatie. De weerstandscapaciteit bestaat uit de algemene reserve. Per 31 december 2022 bedraagt de weerstandscapaciteit €2.848.598 (zijnde de algemene reserve van GGDrU) vòòr resultaatbestemming 2022. 8.1.2 Risicobeheersing In de notitie ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ (vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur op 26 maart 2015) zijn uitgangspunten opgenomen voor de uitvoering van de risico-inventarisatie. De actualisatie van de risico-inventarisatie vindt jaarlijks plaats door deze risico’s met de betreffende verantwoordelijken te bespreken. Medio januari 2023 heeft de meest recente actualisatie van de risico-inventarisatie plaatsgevonden. Deze actualisatie maakt onderdeel uit van de reguliere P&C-cyclus en heeft daardoor nadrukkelijk de aandacht van GGDrU.

Reizigersadvisering In 2019 is besloten om voor de taak ‘Reizigersadvisering’ een separate bestemmingsreserve te vormen, zodat de jaarlijkse exploitatieresultaten van deze taak ten gunste of ten laste van deze reserve worden gebracht. Zodra de bestemmingsreserve afdoende is opgebouwd zal een eventueel gekwantificeerd risico niet meer ten laste van de weerstandscapaciteit komen. Jeugdgezondheidszorg Ten aanzien van de taak ‘Jeugdgezondheidszorg’ is een vrijwaringsbepaling vastgelegd met de gemeente Utrecht. Dit houdt in dat de gemeente Utrecht wordt gevrijwaard voor JGZexploitatieresultaten. Eventuele risico’s hierop (DDJGZ en JGZ-exploitatieresultaten) worden separaat afgedekt en niet middels aanhouden van een algemene reserve. Voor alle andere financieel gekwantificeerde risico’s is het gewenst dat GGDrU hiervoor over voldoende weerstandscapaciteit beschikt.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2024

44

De actualisatie van de risico-inventarisatie leidt tot onderstaande risicokaart, waarbij de GGDrU-brede risico’s, risico's ten aanzien van Reizigersadvisering en risico's inzake DDJGZ tezamen zijn opgenomen. In de uitwerking van de kwantificering van de risico’s naar euro’s weerstandsvermogen wordt wel een splitsing aangebracht in de drie groepen (interne bedrijfsvoering, samenwerking in de gemeenschappelijke regeling en externe ontwikkelingen) van risico’s.

-Europees Aanbesteden -ICT omgeving

Midden

IMPACT

Hoog

-AVG -Fiscaliteit -Stoppen ASGsubsidie

-Maatwerk -Juridische claim leverancier GGiD -Ombuigingen

-Nieuwe pandemie / disruptieve gebeurtenissen -Tekort gekwalificeerd personeel

-Fluctuatie kindaantallen -RI&E-Rovatie De Dreef 5 -Vraag reisadvies -Aanbesteding DDJGZ -Renovatie De Dreef 5

Transitie Coronabedrijf

Laag

Publieke gezondheid asielzoekers

Midden

Laag

Hoog

KANS

Op basis van de geactualiseerde risico-inventarisatie heeft een financiële kwantificering plaatsgevonden van de benoemde GGD-brede risico’s (NB: de geactualiseerde risicoinventarisaties van reizigersadvisering en DDJGZ, waaronder GGiD, worden separaat in deze paragraaf beschreven). Dit leidt tot de volgende opstelling:

Nr

Categorie

Oorzaak risico

Omschrijving risico

Actiepunt/beheersmaatregel

Benodigd weerstandsvermogen

A. INTERNE BEDRIJFSVOERING

A1.

A2.a

A2.b

Europees aanbesteden (EA)

ICT-omgeving (telefooncentrale)

ICT-omgeving (complexiteit)

Intern is niet bij iedereen voldoende kennis van aanbesteden.

Er wordt niet voldaan aan de aanbestedingsregels (leidend tot issues op het gebied van rechtmatigheid en verschil van inzicht tussen GGDrU en(mogelijke) marktpartijen).

Telefooncentrale 'end-oflife' en 'end-of-support'.

Mogelijke problemen met de telefooncentrale wegens gebrek aan onderdelen en support (dit zou kunnen leiden tot problemen met bereikbaarheid).

Complexe IT-omgeving met veel verschillende applicaties.

Onvoldoende adequaat systeembeheer leidt tot risico's op het gebied van veiligheid en toepassing in de praktijk.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2024

Er is een inkoopadviseur aangetrokken. Door een inkoopkalender te hanteren is inzichtelijk welke aanbestedingen zijn te verwachten. Aandacht voor interne communicatie rondom het inkoopbeleid. Gecentraliseerd digitaal contractbeheer, zodat informatie tijdig beschikbaar is. De vervanging van de bestaande telefooncentrale door de leverancier die de opdracht gegund kreeg op basis van de oorspronkelijke VNG-aanbesteding is niet gerealiseerd en heeft geleid tot een juridisch traject dat eind 2022 is afgerond. GGDrU haakt aan op de nieuwe GT-connect aanbesteding via de VNG die gaat lopen in 2023. Het ontwikkelen van een visie met als doel een structurele veilig en goed beheerde ICT-omgeving te waarborgen. Verder het uitwerken van een plan van aanpak voor een toekomstbestendig ICTlandschap.

12.000

3.000

12.000

45

Niet voldoen aan wet- en regelgeving inzake de omgang met persoonsgegevens.

Cyclische benadering beleid, processen en projectuitvoering. Optimaliseren taakverdeling met voldoende functiescheiding tussen Functionaris Gegevensbescherming (FG), Information Security Officer (ISO) en Privacy Officer (PO). Maatregelen blijven nemen om persoonsgegevens beter te beschermen. Zoals vervanging van de ICT-systemen voor bron- en contactonderzoek. Detectie van cyberdreigingen door investeringen cyber security.

80.000

A3.

GGDrU maakt veel gebruik Algemene van persoonsgegevens. verordening Zowel in het coronabedrijf gegevensbescherming als in de reguliere (AVG) bedrijfsuitvoering.

A4.

Fluctuatie kind aantallen

Vanaf 2018 financiering JGZ op basis van kind aantallen. Aantal kinderen neemt af.

Structurele lasten bij fluctuatie opbrengsten.

Deels op te vangen door natuurlijk verloop medewerkers. Eventueel methodiek financiering evalueren.

30.000

A5.

Publieke Gezondheid Asielzoekers (PGA)

Wisselende instroom van asielzoekers.

Structurele lasten bij fluctuatie opbrengsten.

Op te vangen door tijdelijke krachten.

3.750

A6.

Asielzoekers JGZ

Aanbesteding JGZdienstverlening bij asielzoekers.

A7.

Tekort gekwalificeerd (medisch) personeel

Lastig om personeel te vinden (zowel medisch als niet-medisch).

A8.

Fiscaliteit

Onjuiste, niet tijdige of onvolledige informatieverstrekking aan de belastingdienst. Goed gekwalificeerde medewerkers die GGDrU wil behouden vertrekken.

A9.

Dienstverlening wordt gegund aan een andere partij, waardoor structurele lasten doorlopen terwijl de baten wegvallen. Onvoldoende capaciteit en kennis voor werk. Druk op bestaand personeel neemt toe met verhoogd risico op ziekteverzuim.

Uitkomst aanbesteding is dat de GGDrU de uitvoering kan continueren.

0

Door de krapte op de arbeidsmarkt zet GGDrU zich in toenemende mate in om gekwalificeerd personeel aan te trekken en te behouden.

240.000

Niet voldoen aan de fiscale regelgeving (leidend tot mogelijke boetes).

Inzet op een zorgvuldig werkproces bij loonbelastingopgaves, btw-aangiften en WKR.

80.000

We behouden niet de juiste gekwalificeerde medewerkers uit het coronabedrijf waardoor uitvoer in de knel komt.

In afwachting van communicatie van het Rijk over het coronabeleid en de vergoedingsregeling blijft GGDrU in gesprek met deze collega’s om hen te interesseren voor indiensttreding bij GGDrU.

1.500

Ombuigingen worden niet uitgevoerd conform plan

Monitoren stand van zaken met betrekking tot ombuigingen.

150.000

Structurele lasten bij fluctuatie opbrengsten

Aanhouden flexibele schil van medewerkers.

200.000

Risico-Inventarisatie & Evaluatie

Arbobeleid is wettelijk verplicht. De werkgever dient zorg te dragen voor een gezonde en veilige (thuis)werkplek van de werknemer.

Door het ontbreken van adequate maatregelen ontstaan gezondheidsklachten en ongevallen.

Uitvoeren en vervolg geven aan RI&E. Dit is een meerjarig plan van aanpak met als doel minder ziekteverzuim, het bevorderen van werkplezier en productiviteit.

30.000

Nieuwe pandemie/ disruptieve gebeurtenissen

Onzekerheden over toekomstige verloop van de coronapandemie, nieuwe infectieziekten en overige disruptieve gebeurtenissen en de gevolgen voor de volksgezondheid op korte en lange termijn.

Capaciteitsproblemen (schaarste van mensen, (financiële) middelen, kennis) om de crisis adequaat te kunnen bestrijden.

GGDrU neemt de geleerde lessen (samen met andere betrokken partijen) uit de coronapandemie mee. En spant zich in voor goede structurele maatregelen en bijbehorende middelen om in de toekomst pandemisch paraat te zijn en te blijven.

320.000

Transitie coronabedrijf

B. SAMENWERKING IN DE GR B1.

Ombuigingen

B2.

Maatwerk

Intensiveringen noodzakelijk, ombuiging noodzakelijk voor financiering. Aansluiten behoefte gemeente, afname vraag maatwerk door gemeente en ook financiële positie gemeenten kan aanleiding zijn maatwerk te stoppen.

C. EXTERNE ONTWIKKELINGEN

C1.

C2.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2024

46

C3.

Stoppen subsidie seksuele gezondheid

Mogelijke veranderingen in wetgeving.

Structurele personeelslasten bij fluctuatie in opbrengsten.

In gesprek blijven met VWS over dit onderwerp. VWS heeft aangegeven dat een subsidie niet zomaar wordt gestopt. De intentie is uitgesproken om bestaande structuren te behouden.

C4.

Verbouwing Dreef 5

Onvoorziene Ontwerp niet maakbaar, het omstandigheden bij de budget ontoereikend, uitvoering van de renovatie. planning onrealistisch.

Het aanbestedingstraject is afgerond. De renovatie is volop gaande. In dit stadium zijn er geen indicaties dat de planning uitloopt of budget wordt overschreden.

Totaal GGDrU-brede risico's

60.000

7.500

1.229.750

Benodigde weerstandscapaciteit GGDrU-brede risico’s Op basis van de risico-inventarisatie bedraagt de benodigde weerstandscapaciteit € 1.229.750. De beschikbare weerstandscapaciteit is € 2.848.598. Daarmee is de verhouding (beschikbaar/nodig) 2,316. Hiermee zijn de genoemde risico’s financieel afdoende afgedekt. Kwantificering risico Reizigersadvisering Op basis van de geactualiseerde risico-inventarisatie heeft een financiële kwantificering plaatsgevonden van het benoemde risico ten aanzien van de taak Reizigersadvisering. Dit leidt tot de volgende opstelling.

Nr

Categorie

Oorzaak risico

Omschrijving risico

Actiepunt/beheersmaatregel

Benodigd weerstandsvermogen

A. INTERNE BEDRIJFSVOERING A1.

Vraag naar reizigersvaccinatie

Fluctuaties in vraag vaccinaties

Structurele lasten bij fluctuatie opbrengsten

Aanhouden flexibele schil van medewerkers.

30.000

Totaal risico’s reizigersadvisering

30.000

Weerstandscapaciteit risico Reizigersadvisering De weerstandscapaciteit voor dit risico bestaat uit de bestemmingsreserve Reizigersadvisering. Per 31 december 2022 bedraagt de weerstandscapaciteit € 0. Benodigde weerstandscapaciteit risico Reizigersadvisering Op basis van de risico-inventarisatie bedraagt de benodigde weerstandscapaciteit € 30.000. De beschikbare weerstandscapaciteit is € 0. Omdat de weerstandscapaciteit € 0 is kan geen verhouding (beschikbaar/nodig) worden berekend. Hiermee is het genoemde risico financieel niet afdoende afgedekt. In principe kan dan de algemene reserve als buffer fungeren. Kwantificering risico DD-JGZ Op basis van de geactualiseerde risico-inventarisatie heeft een financiële kwantificering plaatsgevonden van het benoemde DD-JGZ-risico. Dit leidt tot de volgende opstelling.

Nr

Categorie

Oorzaak risico

Omschrijving risico

Actiepunt/beheersmaatregel

Benodigd weerstandsvermogen

Aanbesteding valt duurder uit dan verwacht

GGDrU voert een aanbestedingsprocedure uit om te komen tot een nieuw DD-JGZ waarbij de uitdrukkelijke voorkeur naar de aanschaf van een standaard applicatie

7.500

A. INTERNE BEDRIJFSVOERING A1.

I.v.m. stopzetten ontwikkeling GGiD is er Aanbesteding DD-JGZ besloten tot een nieuwe aanbesteding DD-JGZ

(ontwerp)Begroting GGDrU 2024

47

B. SAMENWERKING IN DE GR

B1.

Aanbesteding GGiD

Bouw van een nieuw digitaal dossier met twee andere GGD-en

Incidenteel hogere kosten in zowel de bouwfase als licentiekosten bestaande software. Tevens later moment van realiseren ombuigingen

Door stopzetten ontwikkeling GGiD vervalt dit risico

Tegenpartij start een rechtszaak met nadelige uitkomst voor GGD-en

In zorgvuldige afstemming met de andere twee GGD-en en inzet van gespecialiseerde advocaten draagt GGDrU zorg voor een zo sterk mogelijke juridische positie

0

C. EXTERNE ONTWIKKELINGEN Juridische claim leverancier GGiD

C1.

Verschil van inzicht oplevering product

Totaal risico’s GGiD

50.000

57.500

Op basis van de risico-inventarisatie bedraagt de benodigde weerstandscapaciteit € 57.500. De beschikbare weerstandscapaciteit wordt gevormd door de bestemmingsreserve JGZ. 8.1.3 Financiële kengetallen Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de resultatenrekening of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van GGDrU. Deze kengetallen maken inzichtelijk(er) over hoeveel (financiële) ruimte GGDrU beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. De kengetallen bedoeld in artikel 11, tweede lid, onderdeel d uit het BBV, zijn in de onderstaande tabel berekend en toegelicht en zijn afgeleid uit de geprognosticeerde balans (zie hoofdstuk 5). Zie voor een nadere toelichting ook bijlage 3. Twee kengetallen (grondexploitatie en belastingcapaciteit) hebben geen betrekking op GGDrU. Kengetallen

Realisatie 2022

Begroting 2024-0

Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

2,4%

17,4%

2,4%

17,4%

Solvabiliteitsratio

12,9%

7,8%

Structurele exploitatieruimte

0,0%

0,0%

•

Netto schuldquote (inclusief gecorrigeerd voor alle leningen) De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Volgens het BBV moeten twee ratio’s worden weergegeven, te weten de ‘netto schuldquote’ en ‘netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen’. Hoe hoger de schuld hoe hoger de netto schuldquote. De positie van GGDrU is positief te noemen; het percentage voor 2024 van 17,4% bevindt zich in de categorie 'minst risicovol’ aangezien deze lager is dan negentig procent. De verhouding stijgt ten opzichte van de realisatie 2022, dit wordt veroorzaakt door de incidentele baten vanuit de corona meerkostenregeling welke een gunstig effect had op het kengetal.

•

Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin GGDrU in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe beter GGDrU zijn verplichtingen kan voldoen en hoe gunstiger de financiële weerbaarheid is. De solvabiliteit wordt berekend als de verhouding tussen het eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen. De solvabiliteitverhouding 2024 daalt ten opzichte van de realisatie 2022, dit als gevolg van de geprognotiseerde onttrekkingen aan de reserves. De solvabiliteitsratio van 7,8% voor 2024 bevindt zich in de categorie 'meest risicovol’ aangezien deze lager is dan twintig procent.

(ontwerp)Begroting GGDrU 2024

48

•

Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een neutraal of positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente van de langlopende leningen) te dekken. Voor 2024 valt de structurele exploitatieruimte met 0% in categorie 'Neutraal'.

8.2

Onderhoud kapitaalgoederen