Bijlage 1 - Begroting 2022 - 2025

Begroting 2022-2025

“Op koers”

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 Aanbiedingsbrief ..................................................................................................................................... 3 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 7 1 Financiën ......................................................................................................................................... 9 1.1 Financieel beeld..................................................................................................................... 10 1.2 Uitgangspunten begroting..................................................................................................... 11 1.3 Financiële hoofdlijnen ........................................................................................................... 12 2 Deel I Programma’s ....................................................................................................................... 15 2.1 Programma 1 - Sociaal domein .............................................................................................

16 2.2 Programma 2 - Economisch domein ..................................................................................... 25 2.3 Programma 3 – Ruimtelijk domein ........................................................................................ 32 2.4 Programma 4 – Veiligheid ..................................................................................................... 40 2.5 Programma 5 – Dienstverlening en Bedrijfsvoering ............................................................. 44 3 Deel II Paragrafen .......................................................................................................................... 51 3.1 Lokale heffingen .................................................................................................................... 52 3.2 Financiering ........................................................................................................................... 58 3.3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing........................................................................... 62 3.4 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................... 69 3.5 Bedrijfsvoering ......................................................................................................................

72 3.6 Verbonden partijen ............................................................................................................... 74 3.7 Grondbeleid ........................................................................................................................... 80 4 Financiële begroting ...................................................................................................................... 85 4.1 Overzicht van baten en lasten ............................................................................................... 86 4.2 Grondslagen begroting .......................................................................................................... 88 4.3 Overzicht van incidentele baten en lasten ............................................................................ 90 5 Deel III Bijlagen .............................................................................................................................. 91 5.1 Investeringen ......................................................................................................................... 92 5.2 Reserves en voorzieningen .................................................................................................... 93 5.3 Taakvelden ............................................................................................................................

95 5.4 Kerngegevens ........................................................................................................................ 98

-2-

Aanbiedingsbrief Geachte leden van de gemeenteraad, We startten vier jaar geleden met het uitgangspunt ‘Denken, Durven, Daadkracht’. Een vitaal, leefbaar en betrokken Wijk bij Duurstede met waardering voor de eigenheid van de kernen stond hierbij voorop. Het behouden van deze waarden is in de huidige omstandigheden steeds complexer geworden. De coronacrisis in al haar facetten heeft aan de ene kant bijgedragen aan onderlinge betrokkenheid én deze tegelijkertijd onder druk gezet. We zijn letterlijk en figuurlijk verder van elkaar af komen te staan. Mede door de aanpak van de coronacrisis als ook de toeslagenaffaire staat het vertrouwen van inwoners in de overheid onder druk. Dit werkt door naar provincies en gemeenten en heeft effect op ons handelen. Polarisatie in de samenleving neemt toe. Daarin zien we, ook voor de toekomst, voor ons een taak om de toenemende afstand tussen onze samenleving en de gemeente te overbruggen. In aanloop naar deze begroting hebben wij met uw raad diverse gesprekken gevoerd over onze financiële situatie. Tijdens die gesprekken heeft u ons de volgende kaders meegegeven: 1) kwetsbare inwoners dienen te worden ontzien; 2) woningbouw moet prioriteit krijgen; 3) duurzaamheid kan de volgende fase in zodra er geld komt van het Rijk; 4) lokale ondernemers, verenigingen en andere organisaties dienen te worden ondersteund tijdens de coronacrisis.

Op basis van deze kaders en de hierna genoemde uitgangspunten is deze begroting opgesteld. Uitgangspunten van deze begroting Wij bieden uw raad een reëel, materieel en structureel sluitende begroting aan, passend in de huidige tijdsgeest. De ambities en het beleid zijn afgestemd op de beschikbare financiële middelen. Dit leidt ertoe dat ontwikkelingen die onuitstelbaar, onvoorzien of onontkoombaar (OOO) zijn, opgenomen zijn in deze begroting. Deze ontwikkelingen komen voort uit de invoering van een wet, uit lopende verplichtingen of uit noodzakelijke actualisatie van bestaand beleid. Ook is de opbrengst van de gesprekken voor de kadernota vertaald in de begroting; u ziet dit laatste terug als ‘nieuw beleid’. Een opsomming van de uitgangspunten is opgenomen in paragraaf 1.2. Turbulente ontwikkelingen Deze bestuursperiode is in vele opzichten turbulent te noemen. Naast de hierboven genoemde uitdagingen hebben we ook te maken gehad met diverse personele wisselingen in het bestuur. Ook in de ambtelijke organisatie is het verloop relatief hoog. Hierin zijn we niet uniek. Dit past bij de huidige situatie op de arbeidsmarkt en we verwachten hier voorlopig geen verandering in. Dit maakt dat de draagkracht/draaglast van de ambtelijke organisatie, ook voor de toekomst, een blijvend punt van aandacht en zorg is.

Toekomstbeeld De nabije toekomst brengt veel uitdagingen met zich mee, namelijk: a) Vanwege de langdurige kabinetsformatie heeft het demissionair kabinet een beleidsarme begroting 2022 vastgesteld. Dit heeft vanwege de systematiek van trap-op trap-af ook effect op de gemeentelijke begroting. b) Het vertrouwen van inwoners in de overheid is de afgelopen tijd onder druk komen te staan. In ons dagelijkse werk ervaren wij hier de gevolgen van. -3-

c)

De grote en complexe opgaven waar gemeenten voor staan op het gebied van wonen, duurzaamheid, kwetsbare inwoners en huisvesting van statushouders en asielzoekers.

In deze turbulente tijden zijn wij in staat gebleken om u een sluitende begroting te kunnen presenteren. Hierbij hebben we voldoende armslag genomen om de genoemde onzekerheden in redelijke mate op te kunnen vangen. Mede hierdoor doet de begroting recht aan het doelmatig besteden van de beschikbare gemeentemiddelen ten gunste van de samenleving. Voortzetten van ingezet beleid Wij blijven uiteraard werken aan de onderwerpen die binnen de diverse domeinen de afgelopen periode in gang zijn gezet. Sociaal domein Voor het sociaal domein is hard gewerkt aan het uitgangspunt vanuit het coalitieakkoord ‘zorg voor wie het nodig heeft en grip op de kosten’. Zo is vanuit de Maatschappelijke Agenda ingezet op preventie, vroegsignalering en op het versterken van de sociale infrastructuur in onze gemeente. Op deze manier zetten we stappen in de richting van het toegankelijk en betaalbaar houden van de zorg. Wij hebben de afgelopen periode hierin samengewerkt met de gemeenten uit de regio Zuid-Oost Utrecht (ZOU). Dit stelde ons in staat om onze grip op kwaliteit en uitgaven te verstevigen. Komende periode blijven wij deze werkzaamheden binnen de regio ZOU voortzetten en actief participeren in de regionale transformatieagenda jeugd. Ook op het gebied van Sport hebben we veel bereikt.

Zo is in 2019 is een lokaal sportakkoord gesloten door sportaanbieders, maatschappelijke partners en de gemeente. In 2020 is begonnen met de uitvoering waarbij de buurtsportcoaches een belangrijke rol spelen. Ondanks corona zijn veel projecten ontwikkeld op het gebied van vitale sportaanbieders, inclusief sporten en bewegen, een gezonde leefstijl en motorische vaardigheid voor kinderen. In 2021 is het lokale preventieakkoord Wij(k) Gezond gesloten. Een gezonde leefstijl voor elke inwoner met focus op de thema’s gezond gewicht, genotmiddelen en mentale gezondheid. De komende jaren blijft deze gezonde leefstijl centraal staan. Met sport en bewegen, zowel bij de verenigingen als in de openbare ruimte, als belangrijk uitgangspunt. Economisch domein Versterken van de economische structuur was binnen het economisch domein één van de speerpunten. Hiermee leveren we een bijdrage aan het toenemen van welvaart, vitaliteit, werkgelegenheid en ondernemerstevredenheid. Om hier uitvoering aan te geven hebben we in U10verband bijgedragen aan het opstellen van een Regionaal Economisch programma (REP). Dit is een integraal programma dat wonen, werken, werkgelegenheid, duurzaamheid, gezondheid met elkaar verbindt. In het economisch domein zien we dat de groei in onze regio toeneemt.

Onze ondernemers hebben grote veerkracht laten zien na de impact van de coronacrisis, de werkgelegenheid neemt toe en binnen een aantal sectoren is er zelfs tekort aan personeel. Hierin signaleren we kansen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het versterken en ontwikkelen van de economische structuur in onze gemeente is en blijft ons uitgangspunt. We doen dit vanuit persoonlijke contact en met lokaal maatwerk, zoals ook tijdens de coronacrisis. Nu toerisme en recreatie weer aantrekken, hebben we met onze rijke geschiedenis, culturele identiteit en werelderfgoed veel te bieden. Zo zijn de Limes en de Nieuwe Hollandse Waterlinie, sinds 27 juli 2021 toegevoegd aan het Unesco werelderfgoed lijst.

-4-

Ruimtelijk domein We willen een vitale en leefbare gemeente zijn en blijven. Onze inwoners ervaren het prettig wonen en leven in Wijk bij Duurstede. Tegelijkertijd hebben we hierin ook een uitdaging. Starters hebben onvoldoende toegang tot de woonmarkt waardoor zij niet van dit prettige woonklimaat kunnen genieten. Daarnaast kan het realiseren van meer woningen binnen de rode contour het woongenot voor bestaande inwoners onder druk zetten. Ook hebben we te maken met lange wachtlijsten voor sociale huurwoningen, een overspannen huizenmarkt en een vergrote regionale opgave voor de huisvesting van asielzoekers en statushouders. ‘Bouwen, bouwen, bouwen!’ is het adagium geweest van de afgelopen periode. De focus lag op bouwplannen binnen de rode contour. Op korte termijn hebben we binnenstedelijk geen nieuwe bouwmogelijkheden meer. Afgelopen periode hebben diverse gesprekken met de provincie ertoe geleid dat we 280 woningen boven op de al toegekende 250 woningen mogen bouwen. Buiten de rode contour mogen we dus nu 530 woningen bouwen. Dit is helaas nog niet genoeg om in onze woningbouwbehoefte te voorzien. We zetten daarom hoog in voor de toekomst en tegelijkertijd gaan we, daar waar we kunnen, door met bouwen. In de regio gaan we de samenwerkingen aan met gemeenten die ook buiten de rode contour willen bouwen.

Dit geeft ons de ruimte om een stevige lobby richting de provincie in te zetten op vitaliteit van onze gemeente. Waarbij wonen, werken, duurzaamheid, mobiliteit en zorg in regionaal verband hoger op de agenda komen. Om alle ruimtelijke opgaven het hoofd te kunnen bieden zijn wij volop bezig met de invoering van de Omgevingswet. Deze wet vraagt om een andere manier van werken bij ruimtelijke opgaven. Ter voorbereiding hierop hebben we samen met inwoners de nieuwe Omgevingsvisie Stedelijk Gebied opgesteld. Op het gebied van duurzaamheid hebben we grote stappen gezet om inwoners, bedrijven en organisaties te helpen met energiebesparende maatregelen, mede dankzij subsidie van het Rijk. Met advies van een burgerpanel geven we ruimte aan de opwek van duurzame energie door middel van zonnevelden en we zetten in op zonnedaken. Dit is tevens onze inbreng in de Regionale Energie Strategie 1.0 (RES), die onlangs door uw raad is vastgesteld. Energieopwekking is primair een ruimtevraag, waarmee locatie en inpassing in het landschap de grote en complexe opgaven zijn. Mede hierdoor wordt de verdere uitwerking van het RES bod samen met de inwoners ter hand genomen. Veiligheid We werken samen in de regio en in de Veiligheidsregio Utrecht. Voor de komende tijd continueren wij deze aanpak. Daarnaast blijven we inzetten op groepsaanpak en continueren wij het bondgenoten overleg.

Het gevoel van veiligheid onder onze inwoners is hoog. Ook zijn bij de politie relatief weinig incidenten gemeld. Inwoners maken goed gebruik van whatsapp groepen en buurtsignaleringsteams. Dit blijven we stimuleren. Gezien de landelijke ontwikkelingen is het belangrijk dat wij ons de komende tijd richten op het versterken van de aanpak van ondermijning. Daarnaast richten we ons op het waarborgen van de digitale veiligheid ter voorkoming van onder andere hacken en identiteitsfraude, van zowel de gemeentelijke organisatie als van onze samenleving. Verder zijn en blijven verkeersveiligheid, de verbinding met zorg, jeugd en participatie onze speerpunten.

-5-

We zijn ervan overtuigd dat we met deze reëel, materieel en structureel sluitende begroting in staat zijn om de hierboven genoemde complexe vraagstukken het hoofd te bieden. Hier zetten wij ons de komende periode graag voor in. Financiële beschouwing De meicirculaire 2021 is verwerkt in deze begroting. Tevens hebben we rekening gehouden met een prijsindexatie van jaarlijks 1,9%. Ook de structurele effecten van de Kadernota 2022-2025 zijn verwerkt in deze begroting 2022. Dit geeft het volgende beeld zoals opgenomen op pagina 12. Het resultaat over de jaren 2022-2025 is als volgt:

RESULTAAT

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

141

80

-205

127

De druk op onze begroting zoals we hem voelden tijdens het proces van de Kadernota is nu bij de begroting iets verlicht. Dit komt door de extra middelen voor Jeugd in 2022. Helaas is deze toezegging nog niet omgezet in een structurele bijdrage vanuit het Rijk. Wel mogen we 75% van de extra middelen Jeugd begroten voor de jaren daarna. De eerste geluiden vanuit Den Haag over compensatie voor duurzaamheid zien we nog niet vertaald in extra bijdrages. Die zijn dan ook niet in onze begroting meegenomen. De stelpost inhoud is grotendeels verwerkt in de begroting. Met de extra middelen voor Jeugd is het Rijk voor een deel over de brug gekomen en we verwachten dat op andere onderdelen het Rijk na de kabinetsformatie ook over de brug komt. De stelposten die in de vorige begroting en de kadernota nog aanwezig waren hebben we daarom in overleg met de provincie eruit gehaald. Door het wegvallen van deze stelposten daalt ook ons risicoprofiel. Hierdoor verbetert onze weerstandsratio, die de kwalificatie ruim voldoende heeft. De uitkomsten van onze voorjaarsnota kunnen we hiermee opvangen. De eis van de provinciale toezichthouder is dat het eerste jaar van de begroting sluitend moet zijn.

Met de beperkte financiële ruimte, en het oog op de nieuwe raadsperiode, heeft het college gekozen voor een beleidsarme begroting, die minimaal sluit voor de eerste twee jaar en met een reële risicoinschatting met een daarbij behorend gezonde weerstandscapaciteit. Dit geeft de nieuwe raad, die in maart 2022 aantreedt, de tijd om eigen keuzes te maken.

Burgemeester en wethouders van Wijk bij Duurstede,

Judith de Jonge Gemeentesecretaris

Iris Meerts Burgemeester

-6-

Leeswijzer Met deze leeswijzer willen we u door de begroting laten navigeren. Per onderwerp wordt aangeven waar u deze in de begroting kunt vinden. Via verschillende stappen kunt u steeds meer gedetailleerde informatie krijgen. In de bestuurlijke hoofdlijnen worden de speerpunten van de begroting toegelicht. In de financiële hoofdlijnen die daarna volgen, wordt in hoofdthema’s aangegeven welke mutaties in het meerjarenbeeld zijn opgenomen ten opzichte van de voorjaarsnota. Voor de meest gedetailleerde informatie wordt u verwezen naar de programmatoelichting en de paragrafen. In deze programmatoelichting wordt aangegeven wat we willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en hoeveel dit gaat kosten. Onderdelen in de programmabegroting die al in de Kadernota 2022-2025 waren opgenomen hebben het kenmerk KDN meegekregen. De paragrafen zijn een soort dwarsdoorsnede van de programma’s. Hierin staat informatie over de financiële positie van de gemeente, over beheersmatige aspecten en over risico’s. Daarna treft u in het financiële deel van de begroting het overzicht van baten en lasten en een prognosebalans aan. Als laatste zijn bijlagen opgenomen die dieper ingaan op een aantal onderwerpen, met name financieel gerelateerd. Hieronder volgt een verdere uitleg per onderdeel. Financiën In dit onderdeel wordt het financieel beeld geschetst en zijn de financiële uitgangspunten opgenomen.

Hiermee wordt inzicht gegeven hoe de begroting is opgebouwd en wordt een aansluiting gemaakt met de voorjaarsnota en kadernota. De gemaakte keuzes worden hier financieel zichtbaar gemaakt. Programmabegroting De gemeenteraad stelt de begroting vast op programmaniveau. Per programma wordt de begroting op zowel beleidsmatig als op financieel gebied vermeld. Er zijn 5 programma’s: Programma 1: Sociaal domein Programma 2: Economisch domein Programma 3: Ruimtelijk domein Programma 4: Veiligheid Programma 5: Dienstverlening en bedrijfsvoering Paragrafen In de paragrafen staat informatie over de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico’s. Er zijn 7 (verplichte) paragrafen: ▪ Lokale heffingen In deze paragraaf wordt stilgestaan bij de diverse gemeentelijke belastingen en heffingen en de consequenties daarvan voor de inwoners. Ook worden hier de tarieven voor het komende begrotingsjaar genoemd. ▪ Financiering In deze paragraaf wordt toegelicht op welke wijze met de financieringsbehoefte van de gemeente wordt omgegaan. ▪ Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen geeft aan hoe solide de financiële positie van de gemeente is. Het weerstandsvermogen wordt bepaald door de weerstandscapaciteit af te zetten tegen de omvang van de risico’s. In deze paragraaf zijn ook de financiële kengetallen opgenomen. -7-

▪ ▪

▪

▪

Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf wordt per onderdeel toegelicht op welke wijze het onderhoud van de gemeentelijke kapitaalgoederen gewaarborgd is. Bedrijfsvoering Deze paragraaf gaat in op allerlei interne ontwikkelingen binnen de gemeentelijke organisatie, die erop gericht zijn een zo goed mogelijke dienstverlening aan de burgers te kunnen verstrekken en een zorgvuldige besluitvorming te kunnen garanderen. Verbonden partijen De gemeente werkt vaak samen met andere partijen om bepaalde doelen te bereiken. Een verbonden partij is een privaatrechtelijke- of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. In deze paragraaf worden alle verbonden partijen nader toegelicht. Grondbeleid De gemeente speelt een actieve rol in het kopen en verkopen van gronden. In deze paragraaf wordt dieper op het grondbeleid van de gemeente ingegaan.

Financiële begroting De financiële begroting geeft inzicht in de financiële meerjarenbegroting organisatiebreed en op programmaniveau, de gehanteerde grondslagen, de incidentele baten en lasten en de mutaties in de reserves. Inzicht hierin is belangrijk voor de structurele financiële houdbaarheid. Bijlagen In de bijlagen wordt informatie gegeven over de reserves en voorzieningen maar ook worden de investeringen verder toegelicht en wordt een overzicht op taakveld verstrekt.

-8-

1

Financiën

1.1 Financieel beeld 1.2 Uitgangspunten begroting 1.3 Financiële hoofdlijnen

-9-

1.1 Financieel beeld Deze meerjarenbegroting is opgesteld in een periode waarin een demissionaire regering voor 2022 een beleidsarme begroting heeft aangeboden. Dit betekent in veel opzichten wachten op nieuwe beleidsplannen met de daarbij behorende financiële accenten. Desondanks kent de rijksbegroting een aantal kabinetsvoornemens die van belang zijn voor gemeenten. De rijksbegroting staat minder nadrukkelijk in het teken van de coronacrisis en het macro-economische beeld ziet er relatief goed uit met een voorspelde groei van 3,5% in 2022. Die groei zorgt ook voor een daling van de staatsschuld van 57,4% in 2021 naar 56% in 2022. Hiermee lijken aanvullende bezuinigingen bij het Rijk op dit moment niet voor de hand liggend. Dit beeld vertaalt zich ook naar de arbeidsmarkt waar de werkloosheid wordt geraamd op 3,5%. Om de maatschappelijke en economische gevolgen van corona op te vangen stelt het Rijk extra middelen beschikbaar. In de algemene uitkering van het gemeentefonds wordt landelijk € 103 mln. toegevoegd voor aanvullende re-integratie, bijzondere bijstand en het gemeentelijke schuldenbeleid. Tot nu toe is de compensatie die gemeenten hebben ontvangen toereikend geweest, vanuit de VNG worden de ontwikkelingen in de komende periode nauwgezet gevolgd om ervoor te zorgen dat er maatschappelijk en economisch geen blijvende schade als gevolg van corona ontstaat.

De Rijksbegroting 2022 laat zien dat er geluisterd is naar de (financiële) zorgen van gemeenten. Nadat het Rijk de stapsgewijze verhoging van de opschalingskorting eerder voor de jaren 2020 en 2021 had bevroren, is deze ook voor 2022 niet verder verhoogd. Aan de andere kant staat deze korting bij het Rijk nog steeds structureel ingeboekt voor de jaren 2023, 2024 en 2025 en moet deze uiteindelijk € 975 mln. opleveren. Eerder bent u geïnformeerd over de extra bijdrage vanuit het Rijk voor de tekorten in de Jeugdzorg, totaal gaat dit in 2022 om een bedrag van € 1,6 miljard, voor onze gemeente is dat aankomend jaar een bedrag van € 1,6 mln. Er is weliswaar een papieren toezegging dat de extra middelen voor de Jeugdzorg mogen worden ingeboekt voor de periode 2023-2025, er ligt echter nog geen formele toezegging over extra structurele middelen. Voor de woonopgave is voor de komende 10 jaar een bedrag van € 1 miljard opgenomen die via de woningbouwimpuls (WBI), 14 grootschalige woningbouwgebieden of op een andere manier worden ingezet. Met een Kamermotie wordt de verhuurdersheffing voor wooncorporaties verlaagd, dit in combinatie met prestatieafspraken voor woningbouw en verduurzaming. Het kabinet investeert in totaal voor ruim € 6,8 miljard extra in klimaatmaatregelen. Hiervan wordt bijna de helft gereserveerd voor subsidie ten behoeve van de opwek van duurzame energie (SDE++).

Daarnaast wordt geld gestoken in nieuwe energie-infrastructuur voor bedrijven binnen de industrie. Voor het continueren van de Regionale Energie Strategie (RES), de uitrol van laadpalen, energieloketten en dergelijke wordt landelijk € 70 mln. beschikbaar gesteld. Er is door het Rijk echter geen financiële aandacht gegeven aan maatregelen voor het overbelaste elektriciteitsnetwerk dat ook zonder de opgave voor energietransitie aan haar capaciteitsgrenzen zit. Anders dan in ZuidHolland stelt het kabinet geen middelen beschikbaar voor financiering van warmtenetten. Ook veel andere duurzaamheidsmaatregelen zijn voorlopig doorgeschoven. Gedupeerden in de toeslagenaffaire wil het Rijk compenseren, hiervoor is inmiddels € 5 miljard vrijgemaakt. Op gemeentelijk niveau worden gedupeerden ondersteund met huisvesting, schulden, inkomen, zorg en opvoeding. Een herijking bij het Rijk van de herstelaanpak en uitbreiding van regelingen, zal ook de omvang van de gemeentelijke ondersteuning raken. -10-

De koopkrachtontwikkeling van Nederlandse huishoudens wordt door het Centraal Plan Bureau (CPB) geraamd op 0,8% in 2021 en op 0% volgend jaar. Er zijn door het Rijk vooralsnog geen maatregelen genomen voor lastenverlichting voor de inwoners. Met een inflatie die min of meer gelijk is aan de CAO-ontwikkeling, blijft er geen ‘vrij besteedbaar’ geld over. Het overall financiële beeld is door de sterke economische ontwikkeling niet ongunstig te noemen. Toch blijf er een grote mate van onzekerheid hangen die door de Haagse strubbelingen niet wordt weggenomen. Tegen dit licht is deze begroting opgesteld, de laatste in deze raadsperiode, waarin gekozen is voor accenten voor de langetermijnopgaven binnen een financieel weloverwogen en behoedzame koers.

1.2 Uitgangspunten begroting Hieronder staan de uitgangspunten die zijn gehanteerd voor deze begroting. ▪ De begroting voldoet aan de kaders zoals die door uw raad zijn gesteld in de Financiële Verordening en de Kadernota 2022-2025. ▪ De opbrengst van de gesprekken voor de Kadernota 2022-2025 is vertaald in de begroting. ▪ De begroting voldoet aan de Begrotingsrichtlijnen zoals de provinciale toezichthouder die uitgevaardigd heeft voor de meerjarenbegroting 2022-2025. ▪ Een reëel, materieel en structureel sluitende begroting voor de eerste twee jaren (jaarschijven 2022 en 2023). ▪ Een weerstandsratio van tenminste 1,50. ▪ De loonindex voor de gemeentelijke loonsommen in 2022 bedraagt 2,1%. ▪ De prijsindex voor de gemeentelijke budgetten in 2022 zijn aangepast conform de grondslagen in hoofdstuk 4, paragraaf 2. ▪ Inflatiecorrectie voor 2022 voor OZB bedraagt 1,9%. ▪ Prijsindex voor overige belastingen bedraag 1,9%. ▪ Tarieven voor leges en retributies zijn 100% kostendekkend, tenzij andere afspraken zijn gemaakt. ▪ Alle genoemde tarieven zijn onder voorbehoud van afzonderlijke vaststelling door uw raad. ▪ Geen stelposten meer. ▪ Tegenvallers binnen een beleidsprogramma worden zoveel als mogelijk binnen dat programma opgelost. ▪ Uitkomsten meicirculaire 2021. ▪ Extra door het Rijk toegezegde middelen jeugd (eenmalig en structureel op voorspraak VNG en provincie).

▪ Het saldo van de voorjaarsnota 2021 is verwerkt in de algemene reserve. Het uitgangspunt is dat er in 2022 44 woningen extra in de gemeente zijn. In 2023 179 extra woningen. In 2024 99 extra woningen en in 2025 62 extra woningen. Dit betreffen louter de verblijfsobjecten met een woonfunctie.

-11-

1.3 Financiële hoofdlijnen In deze paragraaf gaan we in op de financiële mutaties die in deze begroting zijn doorgevoerd. Het overzicht begint met de vastgestelde begroting 2021 en de effecten uit de vastgestelde Voorjaarsnota 2021 en Kadernota 2022-2025. Vanaf dat punt worden de wijzigingen toegelicht. bedra gen x € 1.000

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Vastgestelde begroting 2021

436

524

545

545

Correctie stelpost Rijk Effecten vastgestelde Voorjaarsnota / Kadernota 2022-2025

- 372 - 949

-354 -862

-354 -835

-354 -835

Startsaldo voor begroting 2022-2025

-885

-692

-644

-644

Meicirculaire 2021 Middelen Jeugd Reeds verwerkte baten Jeugd in startsaldo

491 1.594 -

366 1.322 -339

343 1.241 -339

565 1.144 -339

Totaal beschikbaar

1.200

657

601

726

Loon-/prijsindexatie Geactualiseerd bestaand beleid na Voorjaarsnota/ Kadernota

- 443 - 616

-443 -135

-443 -364

-443 -156

RESULTAAT

141

80

-205

127

Begrotingsevenwicht De begroting laat de komende jaren, m.u.v. 2024 een sluitend beeld zien. De Provincie Utrecht toetst in haar rol als toezichthouder onder meer of de begroting ‘structureel in evenwicht’ is. Een begroting is structureel in evenwicht als de structurele lasten gedekt worden met structurele baten. Onderstaande tabel laat zien dat deze begroting meerjarig structureel in evenwicht is, behalve voor het jaar 2024. bedra gen x € 1.000

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

- 1.309 1.449 141

- 250 329 80

- 308 104 - 205

- 216 343 127

Af: incidentele baten en lasten Incidentele baten en lasten Incidentele toevoegingen en onttrekkingen reserves Af: incidentele baten en lasten

- 315 120 - 195

- 190 90 - 100

- 145 45 - 100

-

Totaal structureel resultaat

336

180

- 105

127

Structureel resultaat Resultaat Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Resultaat

In juli 2021 zijn de Voorjaarsnota 2021 en de Kadernota 2022-2025 vastgesteld door de gemeenteraad. De hierin opgenomen effecten staan bij de afzonderlijke programma’s toegelicht. Daarnaast is sprake van verder geactualiseerd beleid, met name extra lasten voor jeugd, die nog niet in de voorjaarsnota en kadernota waren verwerkt.

-12-

De effecten van de meicirculaire 2021 zijn apart zichtbaar gemaakt. Na het verschijnen van de meicirculaire 2021 werd duidelijk dat het Rijk met extra middelen voor jeugd over de brug zou komen. Voor ons bedragen deze middelen voor 2022 € 1,594 miljoen. Voor de jaren daarna heeft het Rijk ook significante bedragen toegezegd, wel is hierbij sprake van een afbouw. De Commissie van Wijzen en de VNG hebben landelijk afspraken gemaakt over het verloop van deze middelen over de jaren. Wijk bij Duurstede heeft deze landelijke afspraak een op een vertaald naar de eigen situatie. Financiële onzekerheden Hoeveel geld individuele gemeenten uit het gemeentefonds krijgen, hangt af van de kenmerken en de belastingcapaciteit van de gemeenten. De Rijksoverheid is verantwoordelijk voor het actueel houden van het verdeelstelsel. Momenteel onderzoekt het Rijk hoe het gemeentefonds opnieuw kan worden verdeeld. De invoering van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds staat gepland voor 2023. Het lijkt erop dat de herijking een nadeel gaat opleveren voor kleinere gemeenten, maar ook dit kan per individuele gemeente verschillen. Het is derhalve onzeker hoe deze herijking voor Wijk bij Duurstede zal uitpakken. Stelpost Inhoud en stelpost ‘Rijk komt over de brug’ In de Voorjaarsnota 2021 is, zoals in de Begroting 2021-2024 was afgesproken, invulling gegeven aan de stelpost inhoud.

In de Begroting 2021-2024 is een stelpost ‘Rijk komt over de brug’ opgenomen en in de Kadernota 2022-2025 is deze aangevuld met een tweede stelpost. Totaal betreffen de stelposten Rijk € 983.000. Hoewel we nog steeds op het standpunt staan, dat het Rijk afdoende middelen beschikbaar moet stellen voor de door gemeenten uit te voeren taken, moeten we constateren dat zeker met de huidige kabinetsimpasse het niet waarschijnlijk is dat deze extra middelen op korte termijn beschikbaar komen. Zoals in de uitgangspunten is benoemd, kiezen we in de huidige begroting ervoor om de uitvoering van de nieuwe taken te beperken voorzover mogelijk en geen stelposten op te nemen. Het weerstandsvermogen Zoals in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing is te lezen, neemt de weerstandsratio toe vanaf 2022 naar 1,57 onder voorbehoud van een gelijkblijvend risicoprofiel voor de jaren na 2022. Deze ratio geldt als ruim voldoende. In de voor de begroting geformuleerde grondslagen (zie hoofdstuk 4.2) is een minimale weerstandsratio opgenomen van 1,50. Dit past bij het behoedzaam begroten. Kostendekkende tarieven en leges Daar waar het mogelijk is vraagt de gemeente kostendekkende tarieven voor geleverde diensten. Op deze manier liggen de kosten bij degene die van de dienst gebruik maakt. Analyse op dit punt heeft geleid tot een verhoging van leges voor bouwvergunningaanvragen.

Beïnvloedbaarheid van de lasten Gemeenten voeren veel wettelijke taken uit. Daardoor zijn de gemeentelijke lasten lang niet allemaal beïnvloedbaar, waardoor keuzes in beleid beperkt zijn. Grosso modo vallen de lasten uiteen in vier categorieën van beïnvloedbaarheid:

-13-

Niet beïnvloedbaar, onder deze categorie vallen: ▪ Wettelijke taken, waarbij de minimumvariant het beleid is en uitgevoerd wordt. Er is daarmee geen sturing mogelijk op deze kosten. ▪ Een taak waar een op een een subsidie tegenover staat. Door in deze categorie lasten te verlagen, worden ook de baten verlaagd. Dit levert daarom geen middelen op. Een voorbeeld is de specifieke uitkering voor het onderwijsachterstandenbeleid. ▪ Kapitaallasten. De investering is reeds gedaan, in de exploitatie zijn de rente- en afschrijvingskosten zichtbaar. Deze lasten zijn daarmee niet meer beïnvloedbaar. ▪ Kosten voor heffingen waar wettelijk gezien maximaal kostendekkende tarieven voor geheven mogen worden. Door het verlagen van de lasten, zouden de baten daarmee ook verlaagd worden. Dit levert daarom geen middelen op. ▪ Mutaties in voorzieningen. De toevoeging aan een voorziening is in veel gevallen wettelijk voorgeschreven (zoals een te verwachten verplichting of een van derden verkregen middel dat specifiek besteed dient te worden). Deze lasten zijn daarmee niet beïnvloedbaar. ▪ Lasten in het kader van gebiedsontwikkeling. Gebiedsontwikkeling wordt gezien als een gesloten systeem, alleen het saldo van de lasten en baten wordt op de balans gemuteerd. Winsten worden genomen volgens de bereikte voortgang van de verkopen en verliezen volgens het voorzichtigheidsprincipe.

De lasten worden daarom als niet beïnvloedbaar gekwalificeerd. Beperkt beïnvloedbaar Hieronder vallen wettelijke taken, waarbij enige ruimte is voor sturing of keuzes. Voorbeelden zijn de jeugdhulp, uitvoering wegenbeheer, onderhoudskosten openbare ruimte, huisvesting. Er zijn keuzes te maken in het kwaliteitsniveau, in beleid of in aantallen waarmee (beperkte) sturing mogelijk is op de hoogte van de uitgaven. Op middellange termijn beïnvloedbaar Dit gaat om kosten die beïnvloedbaar zijn binnen twee tot vier jaar. Voorbeelden zijn subsidietoekenningen. Ook de directe personeelskosten vallen hieronder. Er kunnen keuzes worden gemaakt om deze kosten te beïnvloeden, bijvoorbeeld door bepaalde subsidies niet meer toe te kennen of met minder fte te werken. Maar het kost tijd om dit te realiseren. Beïnvloedbaar Dit gaat om kosten die beïnvloedbaar zijn binnen een jaar. Het betreft lasten die niet wettelijk verplicht zijn, vaak onder eigen gemeentelijk beleid vallen en die daarmee een eigen keuze zijn. Voorbeelden zijn de opleidingsbudgetten, klimaatuitgaven en gemeentelijke projecten. Ook de reservemutaties vallen hieronder, behalve reservemutaties voor dekking kapitaallasten (niet beïnvloedbaar) en reserves met afspraken derden (beperkt beïnvloedbaar).

-14-

2

Deel I Programma’s

2.1 Programma 1 - Sociaal domein 2.2 Programma 2 - Economisch domein 2.3 Programma 3 – Ruimtelijk domein 2.4 Programma 4 – Veiligheid 2.5 Programma 5 – Dienstverlening en Bedrijfsvoering

-15-

2.1 Programma 1 - Sociaal domein Inleiding Corona is er nog en zal misschien ook nog wel een tijdje onder ons blijven. Tegelijk is er door het vaccinatieprogramma en (zelf)testen weer meer mogelijk. De scholen zijn weer open en veel activiteiten kunnen weer worden opgestart. Ook de zorg en ondersteuning in het kader van Wmo en Jeugdwet kan over het algemeen weer geboden worden. We hebben gezien dat corona effect had op de samenleving. Het heeft geleid tot meer zorgvragen, met name op gebied van Jeugd GGZ. Het laat zich nog niet voorspellen of deze trend zal doorzetten. De afbouw van de landelijke steunmaatregelen zal leiden tot (financiële) onzekerheid bij een deel van onze inwoners. Tegelijk echter groeit de economie en zijn er op dit moment meer vacatures dan werklozen, al sluiten die niet altijd goed op elkaar aan. Onderwijs en zorg hebben inmiddels een digitale revolutie doorgemaakt, die waarschijnlijk zal blijven. We voorzien hier een mix van ‘echte’ contacten en digitale vormen (online leren, online overleggen, beeldbellen). Digitale vaardigheid is belangrijker dan ooit voor onze inwoners, om deel te blijven nemen aan de samenleving en om toegang te hebben tot een breed palet van (maatschappelijke) diensten.

Onze gemeente is een sociale gemeente met een goed uitgeruste sociale infrastructuur, dat wil zeggen: maatschappelijke organisaties, vrijwilligers en mantelzorgers zien om naar veel inwoners. En ieder heeft daarbij zo zijn specialiteit. We proberen met stichting Binding, de dorpshuizen, de sportorganisaties en vele andere partners om zoveel mogelijk de activiteiten op een veilige manier weer op te starten De Maatschappelijke agenda geeft handvatten om die sociale infrastructuur verder te ontwikkelen, met de focus op preventie en vroege signalering van mogelijke problemen. Om niet ‘aan de achterkant’ voor voldongen feiten te staan en zwaardere zorg in te moeten zetten. In de drie preventie-agenda’s hebben we maatregelen hiervoor opgenomen. Naast de lopende zaken zoals de transformatie Jeugd, de regionale inkoop en contractmanagement en de decentralisatie van beschermd wonen, is er in 2022 speciale aandacht voor onderstaande onderwerpen: ▪ Het accommodatiebeleid is vastgesteld. Voor de uitvoering daarvan lopen we een traject met de sportorganisaties om het beheer van de verschillende sportaccommodaties in de 3 kernen te harmoniseren. Ook de tarievenstructuur willen we onder de loep nemen. Daarbij gaan we ook kijken naar mogelijkheden om het gebruik van accommodaties te verbeteren. Er is nog geen financiële vertaling voor 2022 te geven; we wachten het verloop van het traject af.

▪ Wat betreft onderwijshuisvesting wordt het met de schoolbesturen overeengekomen scenario voor nieuwbouw van een aantal basisscholen voorgelegd aan de raad. Na vaststelling van het nieuwe Integraal Huisvestingsplan kan in 2022 begonnen worden met de voorbereidingen. ▪ We gaan samen met stichting Binding en Viveste aan de slag met het project Inclusieve Wijk: in de wijken kennen inwoners elkaar en helpen als dat nodig is, zodat iedereen er veilig en prettig kan wonen. Dit gebeurt met (getrainde) vrijwilligers en professionals. ▪ Op dit moment wordt gewerkt aan het raadsinitiatief Scheiden zonder schade en wordt onderzocht of dit een project kan worden met behulp van subsidie van Divosa. ▪ Mogelijk zullen verdere acties nodig zijn om inwoners te ondersteunen, die getroffen zijn door de toeslagenaffaire. De looptijd van de Maatschappelijke agenda is gekoppeld aan de collegeperiode. Na de verkiezingen zullen we hem herijken en de nieuwe versie voorleggen aan de raad. -16-

Er zijn nog steeds zorgen over de tekortschietende middelen voor het sociaal domein maar inmiddels heeft het Rijk voor 2022 € 1.594.000 toegezegd voor jeugdhulp, en begroten we dit meerjarig voor 75% op aangeven van VNG en de provincie. Met betrekking tot de Wmo worden gemeenten echter nog steeds onvoldoende gecompenseerd voor de extra uitgaven als gevolg van landelijke wetgeving (het abonnementstarief, meer kwetsbare mensen die langer thuis wonen, de verplichting om zorgaanbieders reële tarieven te betalen). Hiermee blijft de vraag of de middelen die we van het Rijk ontvangen toereikend zijn.

Nieuw beleid Moderniseren Aula begraafplaats Groenewoud Wat willen we bereiken? KDN

Wat gaan we er voor doen?

De huidige huurder heeft n.v.t. aangegeven dat de exploitatie van de aula op begraafplaats Groenewoud niet meer rendabel is. Dit in het kader van het aflopen van de huidige huurperiode. Om de dienstverlening aan onze inwoners te verhogen en om de huurder enigszins tegemoet te komen was de gemeente voornemens om de aula te moderniseren. Hierdoor was de verwachting dat de locatie meer aantrekkelijk zou worden, waardoor minder mensen zouden uitwijken naar andere locaties in de regio. Met de huidige huurder was hierover consensus. Echter heeft de huurder nu laten weten zich niet meer aan de afspraken te kunnen houden. Het tegenvoorstel van de huurder is van dien aard dat we er mogelijk niet met hem gaan uitkomen.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) 0

Het is op dit moment dan ook nog onbekend of er een andere exploitant voor de aula gevonden kan worden en hoe de verdere exploitatie van de aula eruit gaat zien. De opgave in de kadernota en het bedrag € 8.520 (2023 e.v.) komt hierdoor dan ook te vervallen.

-17-

Geactualiseerd bestaand beleid Wmo Hulpmiddelen en onderhoudscontracten Wat willen we bereiken? Reëel begroten op hulpmiddelen en onderhoudscontracten.

Wat gaan we er voor doen? Enkele jaren geleden is een nieuw contract afgesloten dat voorziet in lagere kosten voor onderhoud aan en aanpassing van verstrekte Wmo-hulpmiddelen. De effecten daarvan beginnen zichtbaar te worden.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) + € 33.000 (2022 e.v.)

Wmo-huishoudelijke ondersteuning Wat willen we bereiken? Wmo-ondersteuning in de vorm van huishoudelijke ondersteuning laten verstrekken tegen reële tarieven. Dit is wettelijk verplicht.

Wat gaan we er voor doen? Met de regiogemeenten bereiden we een gezamenlijke aanbesteding huishoudelijke ondersteuning voor, leidend tot nieuwe contracten in 2023. Tegelijk leiden CAO-ontwikkelingen tot hogere tarieven, zonder dat gemeenten daarvoor voldoende gecompenseerd worden.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) - € 238.000 (2022 e.v.)

Wmo regiotaxi Wat willen we bereiken?

Wat gaan we er voor doen?

Bieden van wettelijk verplicht Wmo- De bijdrage van de provincie voor de vervoer via de regiotaxi. regiotaxi is de afgelopen jaren afgebouwd. In 2022 loopt deze verder terug. Dat betekent dat de gemeente meer zelf moet bijdragen aan deze vorm van Wmo-vervoer. Een deel van de hogere kosten wordt doorberekend aan de gebruikers.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) - € 5.000 (2022 e.v.)

Wmo Wonen Wat willen we bereiken? Reëel begroten op woningaanpassingen.

Wat gaan we er voor doen? We blijven woningaanpassingen monitoren. Vanuit de budgetontwikkeling in 2021 verwachten we dat aframing van dit budget reëel is.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) + € 10.000 (2022 e.v.)

-18-

Wmo vervoer Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+)

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we er voor doen?

KDN

De tarieven voor vervoer waren tot nu toe te - € 35.860 (2022 e.v.) laag. En door de wettelijke eis reële tarieven te hanteren als gemeente, heeft hier op een aanpassing plaatsgevonden. Deze aanpassing gaat in op 1 juli 2021. Structureel betekent dit een stijging van de lasten met € 35.860.

Reële tarieven voor het Wmovervoer bieden, cf. de geldende wetgeving.

Wmo eigen bijdragen Wat willen we bereiken? Eigen bijdragen op Wmovoorzieningen opleggen waar mogelijk.

Wat gaan we er voor doen? Voortzetting bestaand beleid; met de toename van Wmo-cliënten stijgen ook de inkomsten uit eigen bijdragen.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) + € 15.000 (2022 e.v.)

Sociaal Domein (Jeugd en Wmo) Wat willen we bereiken?

Wat gaan we er voor doen?

KDN

In de kadernota was reeds € 300.000 opgenomen als extra kosten voor Jeugd en Wmo. In deze begroting zijn deze kosten specifiek en afzonderlijk uitgewerkt. De opgenomen € 300.000 vervalt daarmee.

We willen bereiken dat inwoners tijdig de juiste hulp of ondersteuning krijgen tegen reële tarieven.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) + € 300.000 (2022 e.v.)

Maatschappelijke begeleiding nieuwkomers i.h.k.v. nieuwe Wet inburgering Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+)

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we er voor doen?

KDN

We verstrekken subsidie aan de - € 42.750 (2022 e.v.) Vluchtelingenwerkgroep. Met ingang van 2022 krijgen wij een bedrag van € 42.750 voor de maatschappelijke begeleiding van nieuwkomers in het kader van de nieuwe Wet inburgering. De Vluchtelingenwerkgroep Wijk bij Duurstede verzorgt in de gemeente de maatschappelijke begeleiding aan vergunninghouders die in de gemeente worden gehuisvest.

We willen bereiken dat nieuwkomers volwaardig kunnen meedoen in de samenleving. Een goed functionerende maatschappelijke begeleiding is hiervoor een noodzakelijke voorwaarde.

-19-

Voortzetten Onderwijs Zorg Arrangement (OZA) op Het Anker Wat willen we bereiken?

Wat gaan we er voor doen?

KDN

We gaan het Onderwijs Zorg Arrangement (OZA) op Het Anker structureel voortzetten. Dit als vervolg op de pilotperiode van 3 schooljaren, die afloopt einde schooljaar 2020/2021. Het OZA richt zich op kinderen die naast het volgen van onderwijs extra ondersteuning nodig hebben. Het dient ervoor te zorgen dat kinderen dicht bij huis onderwijs krijgen, een ononderbroken ontwikkelingsproces kunnen doormaken en een zo passend mogelijke plaats in het onderwijs krijgen. Ouders worden daarnaast ook begeleid in de opvoedingsbehoefte van hun kind. Deze aanvullende ondersteuning wordt zo vroeg mogelijk en zo lang als nodig aangeboden door Stichting Binding voor 32 uur per week. De kosten voor het leerlingenvervoer dalen met hetzelfde bedrag.

We willen bereiken dat leerlingen onderwijs krijgen op de voor hen meest passende plek: daar waar zij zich in een veilige omgeving maximaal cognitief en sociaal emotioneel kunnen ontwikkelen. Zo mogelijk dichtbij huis en tevens in of dichtbij het regulier basisonderwijs, waar nodig ondersteund met specialistische voorzieningen. Naast het bieden van hulp zo thuisnabij mogelijk (een van de speerpunten van de regionale transformatieagenda jeugd en het projectplan ‘geen kind Wijk uit’ van ons, de schoolbesturen, het samenwerkingsverband primair onderwijs en het bestuur van de kinderopvang) leidt uitvoering van het OZA ertoe dat minder kinderen naar het speciaal onderwijs buiten Wijk moeten. Dit heeft een besparing op de uitgaven voor leerlingenvervoer tot gevolg.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) - € 70.000 (2022 e.v.) + € 70.000 (2022 e.v.)

Individuele voorzieningen natura jeugd Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat inwoners tijdig de juiste hulp of ondersteuning krijgen tegen reële tarieven.

Wat gaan we er voor doen? Het blijvend goed organiseren van de juiste en tijdige hulp en ondersteuning. Door gestegen aantallen en de wettelijke verplichting tot betaling van reële tarieven zien we hier dat de kosten niet dalen, maar onveranderd hoog blijven. In de begroting 2021 was voor de jaren 2022 en verder nog een daling voorzien. Het Rijk heeft inmiddels aangekondigd met extra middelen over de brug te komen, voor 2022 ontvangen we ruim € 1,59 mln., de jaren erna loopt het bedrag af. Met deze extra middelen wordt het financieel tekort op jeugd teruggedrongen. Zie ook programma 5.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) - € 474.587 (2022) - € 424.587 (2023 e.v.)

-20-

Veiligheid, jeugdreclassering en opvang jeugd Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat kinderen worden beschermd tegen mishandeling en huiselijk geweld. Dat kinderen gezond kunnen opgroeien in een veilige omgeving. We werken hieraan omdat we onze kwetsbare inwoners willen beschermen.

Wat gaan we er voor doen?

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+)

We subsidiëren samen met de regio Zuidoost - € 173.848 (2022) Utrecht de instelling Samen Veilig Midden- € 223.848 (2023 e.v.) Nederland, die de jeugdbescherming uitvoert voor onze gemeente door inzet van de zgn. SAVE-teams. Dit betreft de uitvoering van rechterlijke uitspraken zoals onder toezicht stelling, uithuisplaatsing en voogdij. Alsmede de plaatsing van een SAVE-medewerker bij Stichting Binding voor een betere samenwerking en afstemming. Ook onderdeel van Samen Veilig MiddenNederland is het meldpunt Veilig Thuis, waar eenieder 24/7 terecht kan om advies en/of hulp te vragen bij (vermoedens van) kindermishandeling en huiselijk geweld. In de begroting 2021 was ten onrechte uitgegaan van een forse afname van deze kosten.

Aanpak dak- en thuisloosheid Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+)

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we er voor doen?

KDN

De aanpak van dak- en thuisloosheid is - € 32.051 (2022 e.v.) onderdeel van de regionale opgave doordecentralisatie Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen. Deze wettelijke taak wordt nu uitgevoerd door centrumgemeente Utrecht en komt in 10 jaar tijd (2023-2033) over naar de gemeente, evenals het budget. We gaan de Inclusieve wijk door-ontwikkelen waarmee hulp en ondersteuning dichtbij de inwoner wordt georganiseerd om zo enerzijds de draagkracht te bevorderen en anderzijds de draaglast te verlagen. Op de voormalige Wijkhuislocatie worden 4 appartementen gebouwd en bestemd voor mensen met een psychische kwetsbaarheid en/of die marginaal gehuisvest zijn.

We willen bereiken dat mensen met een psychische kwetsbaarheid (die vanuit een instelling zelfstandig gaan wonen in de wijk) de juiste hulp en ondersteuning krijgen en dat er geen mensen dak- of thuisloos of marginaal gehuisvest zijn (d.w.z. wanneer er sprake is van tijdelijke huisvesting en geen garantie op langdurig verblijf).

-21-

Ambulantisering GGZ Wat willen we bereiken?

Wat gaan we er voor doen?

KDN

De werkwijze GGZ in de wijk continueren en doorontwikkelen met behulp van de nieuwe werkwijze GGZ in de wijk en de GGZ-tafel. Voor de ambulantisering van de GGZ ontvangen we middelen van het Rijk.

Effectieve en efficiënte ondersteuning, zorg en behandeling voor inwoners met (complexe) ggzproblematiek of vermeende GGZproblematiek (verward gedrag) realiseren. Ervaring opdoen met (soms onconventionele) oplossingen en verergering van de problematiek voorkomen.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) - € 25.500 (2022) - € 27.201 (2023 e.v.)

Compenseren loonindex Vluchtelingenwerkgroep Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+)

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we er voor doen?

KDN

De Vluchtelingenwerkgroep Wijk bij - € 10.000 (2022 e.v.) Duurstede verzorgt in de gemeente de maatschappelijke begeleiding aan vergunninghouders die in de gemeente worden gehuisvest. Maatschappelijke begeleiding behelst hulp bij huisvesting en het opstarten van basisvoorzieningen en voorlichting over basisvoorzieningen. Onder basisvoorzieningen wordt verstaan: zaken rondom huisvesting (huurovereenkomst, inrichting van het huis), zaken m.b.t. het inkomen (aanvraag bijstand en andere inkomensvoorzieningen), zaken rondom zorg (regelen huisarts en inzetten van zorg indien nodig), regelen school voor de kinderen, regelen van verzekeringen, indien wenselijk begeleiding bij sport/welzijn, wegwijs maken in de leefomgeving en andere praktische zaken om het leven in onze gemeente op te starten. Voor het uitvoeren van deze taak ontvangt de Vluchtelingenwerkgroep jaarlijks een structureel subsidiebedrag van ons. Vanwege de extreem grote toestroom van vluchtelingen m.n. uit Syrië in 2015 is het subsidiebedrag destijds verhoogd tot € 63.738. Sindsdien is dit bedrag niet geïndexeerd, terwijl de Vluchtelingenwerkgroep wel werkt met betaalde krachten. Dit betreft de salarissen van 2 medewerkers in vaste loondienst met een gemiddelde dienstbetrekking van 1 fte.

We willen de Vluchtelingenwerkgroep compenseren voor de loonindex van de afgelopen jaren om haar zo blijvend in staat te stellen haar taak naar behoren uit te oefenen. We willen bereiken dat nieuwkomers volwaardig kunnen meedoen in de samenleving. Een goed functionerende maatschappelijke begeleiding is hiervoor een noodzakelijke voorwaarde.

-22-

Vervanging toplaag kunstgrasveld CDW Wat willen we bereiken?

Wat gaan we er voor doen?

KDN

Stichting Wijksport gaat de toplaag van 1 kunstgrasveld van voetbalclub CDW laten vervangen. In 2007 is bij de aanleg van de velden afgesproken dat de gemeente 50% van de kosten van de vervanging betaalt. Bij het vervangen van de toplaag wordt goed gekeken naar een duurzame, milieu- en gezondheidsvriendelijke invulling.

Een veilig en duurzaam kunstgrasveld voor CDW.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) - € 12.500 (2022 e.v.)

Bestuurlijke risico’s Risico's Stichting Binding: waardering personeelskosten op basis van werkelijke inschaling. I.v.m. krapte op arbeidsmarkt verschil tussen maximaal en werkelijk opgenomen.

Binding heeft geen eigen vermogen en werkt vrijwel volledig aan taken gemeente. Risico-opslag voor tarieven of overhead zodat men zelf een buffer kan vormen.

Stichting Binding wordt wellicht met hogere werkgeverslasten geconfronteerd door aanpassing van een verzekeraar. Met invoering abonnementstarief ontstaat ook ongewenste ontwikkeling op andere producten/diensten.

Meerdere offertes aanvragen en beheer op verzuim.

Gezonde exploitatie dorpshuizen. Met krimpende of gelijkblijvende subsidies.

Herziening subsidietoekenning en/of uitbreiding.

Verslechtering financiële situatie van sportverenigingen en sportstichtingen onder andere door coronamaatregelen.

Gebruik maken van landelijke compensatieregelingen. Meenemen in nieuwe accommodatiebeleid.

Mogelijke aanscherping verordening en lobby richting politiek dat dit besluit forse gevolgen heeft voor gemeenten.

Voortgang ontwikkeling

Kans

Impact

Dit betreft autonome kosten bedrijfsvoering. Bij niet vergoeden, zal Binding personeel moeten ontslaan en kunnen niet alle taken worden uitgevoerd.

8

8

De aanvragen Wmo worden 9 gemonitord. Met name de aanvragen Huishoudelijke ondersteuning en Hulpmiddelen nemen toe a.g.v. het abonnementstarief. N.a.v. de uitkomst van een onderzoek zal het nieuwe kabinet mogelijk met maatregelen komen. Door corona is er een andere 8 situatie ontstaan. Exploitatie van de dorpshuizen wordt meegenomen in het nieuwe accommodatiebeleid.

5

6

5

4

-23-

Beleidsindicatoren Beleidsindicator BBV per taakveld

Eenheid

2018

2019

2020

2021

4. Onderwijs Absoluut verzuim Relatief verzuim Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO)

per 1.000 leerlingen per 1.000 leerlingen %, 12-23 jr

nnb 33 1,5

3,6 31 1,6

nnb nnb 1,2

nnb nnb nnb

5. Sport, cultuur en recreatie Niet-sporters

%

48 (laatst bekende jaar is 2016)

6. Sociaal domein Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met delict voor rechter Jongeren met jeugdreclassering

per 10.000 inwoners %, tot 18 jaar %, tot 18 jr %, 12-21 jr %, 12-22 jr

500 11,6 1,2 0,0 nnb

530 12,7 1,2 1,0 nnb

540 12,5 1,3 nnb nnb

nnb nnb nnb nnb nnb

Bron: waarstaatjegemeente.nl

Financiën bedra gen x € 1.000 1 Sociaal Domein

Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025

Saldo van baten en lasten Lasten 1.1 Ma a ts cha ppel i jke onders teuni ng (ma a twerk) 1.2 Ma a ts cha ppel i jke onders teuni ng en jeugd 1.3 Jeugd 1.4 Vol ks gezondhei d en mi l i eu 1.5 Onderwi js 1.6 Sport Totaal Lasten

- 3.949 - 4.500 - 6.274 - 1.026 - 2.389 - 864 - 19.003

- 3.951 - 4.425 - 5.939 - 1.062 - 2.384 - 846 - 18.607

- 3.951 - 4.432 - 6.139 - 1.025 - 2.377 - 842 - 18.767

- 3.951 - 4.402 - 6.139 - 1.028 - 2.391 - 846 - 18.757

Baten 1.1 Ma a ts cha ppel i jke onders teuni ng (ma a twerk) 1.2 Ma a ts cha ppel i jke onders teuni ng en jeugd 1.4 Vol ks gezondhei d en mi l i eu 1.5 Onderwi js 1.6 Sport Totaal Baten

125 130 176 475 15 921

122 130 176 538 15 982

120 127 176 538 15 977

120 124 176 538 15 974

Saldo van baten en lasten

- 18.081

- 17.625

- 17.791

- 17.784

Mutatie reserves Toevoegingen

- 1.004

- 1.413

- 1.413

- 1.413

Onttrekkingen

1.153

1.290

1.281

1.318

Mutatie reserves

149

- 123

- 132

- 94

- 17.933

- 17.747

- 17.922

- 17.878

Resultaat

-24-

2.2 Programma 2 - Economisch domein Inleiding De coronacrisis heeft nog invloed op onze ondernemers, maar het merendeel van de ondernemers is ingespeeld op de nieuwe situatie. Dit hebben zij gedaan door allerlei acties te nemen, zoals: thuiswerken, “1,5 meter”-maatregelen en het starten van nieuwe vormen van dienstverlening en uitbreiding van bestaande dienstverlening. Om de crisis door te komen hebben ondernemers ook gebruik kunnen maken steunpakketten (Tegemoetkoming Vast Lasten (TVL), Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (TOZO), Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW), etc.). Het is dus gelukt de zaken door te zetten of weer op te pakken. De negatieve gevolgen van de crisis liggen vooral bij onze ondernemers in de binnenstad en contactberoepen. De winkels, horeca en theater konden lange tijd door de coronamaatregelen nauwelijks klanten ontvangen, maar de meeste deuren zijn weer geopend. Alleen de evenementenbranche en het uitgaansleven kennen nog beperkingen, die het ondernemen in de weg zitten. Door een goede samenwerking met ondernemers bij stadspromotie en activiteiten werken we actief aan een vitale binnenstad voor onze inwoners en het aantrekken van bezoekers. Inmiddels heeft de Utrechtse regio te maken met een economische groei en een steeds verder dalende werkloosheid. In toenemende mate hebben bedrijven behoefte aan personeel.

In de industrie, bouw en horeca zal dat naar verwachting gaan knellen. Op ons bedrijventerrein merken we dat onze ondernemers deze werklocatie goed waarderen. Er wordt volop geïnvesteerd in bedrijfspanden en de kwaliteit is hoog. Samen met de ondernemers werken de gemeente, politie en brandweer aan de veiligheid op het terrein. We zien echter ook dat enkele bedrijven ruimtelijk klem zitten en zoeken naar mogelijkheden om hun panden uit te breiden of nieuw vastgoed te ontwikkelen. De gemeente wil de uitbreiding van het terrein zo snel mogelijk starten, maar is daarbij mede afhankelijk van de provincie. Gezien de bovenstaande ontwikkelingen blijft het economisch beleid gericht op kernactiviteiten die nodig zijn voor het kunnen ondernemen in onze gemeente. We willen dat ondernemers hun ideeën kunnen realiseren en ze daar ruimte en faciliteiten voor bieden. In 2022 richt het economisch beleid zich op: ▪ Het versterken van onze binnenstad en ons recreatief en toeristisch aanbod De partijen (VVV, museum, ondernemers) in de binnenstad zullen gezamenlijk gaan bepalen hoe we de binnenstad in de markt zetten en (post-corona) bezoekers willen trekken. Om het economisch potentieel van het buitengebied te benutten komt er meer aandacht voor de (cultuur) historische waarden. We haken aan op de UNESCO toekenning van de Romeinse Limes en de viering van 900 jaar afdamming Nederrijn.

▪ Het realiseren van meer bedrijfsruimte op het bedrijventerreinen Broekweg-Langshaven Het tekort van bedrijfsruimte voor ons MKB op het bedrijventerrein Broekweg-Langshaven wordt groter. In 2022 willen we verder met de planvorming voor de uitbreiding. Ons streven is om in de regionale afspraken (met de regio (U10) en provincie) voldoende planologische ruimte beschikbaar te krijgen voor de uitbreiding. Parallel daaraan starten we met de bestemmingsplanprocedure. ▪ Het vinden van passende financiering voor (gebiedsgerichte) ondernemersinitiatieven In Wijk bij Duurstede hebben ondernemers behoefte aan financiering van gezamenlijke initiatieven. Het gaat bijvoorbeeld om de financiering van de camerabeveiliging op het bedrijventerrein en de bekostiging van de verlichting in de binnenstad. Ook is financiering nodig voor evenementen (sinterklaas, carnaval etc.) en stadspromotie. De gemeente voert een verkenning uit naar het draagvlak en de mogelijkheden voor alternatieve/nieuwe vormen van -25-

collectieve financiering van (gebiedsgerichte) ondernemersinitiatieven. Indien uw raad besluit tot invoering van een nieuwe vorm van fondsvorming worden de financiële gevolgen hiervan opgenomen bij tussentijdse nota in 2022. Het uitgangspunt bij de eventuele invoering van een fonds voor ondernemers is vooralsnog dat zo’n regeling budgetneutraal wordt uitgevoerd. ▪ Ondernemersloket en - contact Om de samenwerking tussen bedrijfsleven en de gemeente te stimuleren hebben wij regelmatig contact met ondernemers. Denk daarbij aan bedrijfsbezoeken en de deelname aan bijeenkomsten van de plaatselijke ondernemersvereniging OKW. Via het ondernemersloket beantwoorden we vragen van ondernemers en geven we advies. In dit programma over economisch domein vindt u ook een aantal onderwerpen die naar aard meer thuishoren in programma 3 Ruimtelijk domein. Dit was ook in afgelopen jaren het geval. In de nieuwe raadsperiode zal er een herijking plaats vinden van onderwerpen en/of programma’s.

Nieuw beleid Onderhoud extra speelgroen en eetbaar groen Wat willen we bereiken?

Wat gaan we er voor doen?

KDN

In ruil voor een kleine extra bijdrage in de begeleiding van het onderhoud, wordt in de hele gemeente meer natuurspelen en beleven ontwikkeld dat grotendeels door vrijwilligers wordt onderhouden. Ook worden kinderen nauw betrokken bij het uitvoeren en onderhouden ervan, en worden er het hele jaar door natuur-activiteiten georganiseerd.